Co było modne, gdy budowano piramidy? Archeolodzy naprawili odważną suknię z koralików sprzed 4500 lat

Choć lniane sznurki łączące koraliki uległy rozkładowi przez tysiąclecia, ich położenie w grobowcu oraz wizerunki w starożytnej sztuce pozwoliły ekspertom na rekonstrukcję misternej sukni. Okazało się, że składa się ona z blisko 7000 paciorków, tworząc geometryczny, niemal nowoczesny wzór. Z pewnością działała na wyobraźnię.

Błękit Nilu i ceramiczny high-tech

Głównym materiałem użytym do produkcji sukni był egipski fajans – rodzaj szkliwionej ceramiki wykonanej ze zmielonego kwarcu. Dla Egipcjan nie był to zwykły materiał, bo dzięki domieszce miedzi uzyskiwano barwy niebieską i niebiesko-zieloną, które miały imitować drogocenne kamienie: lapis lazuli i turkus.

Kolorystyka ta nie była przypadkowa. Jak wyjaśnia Tom Hardwick, egiptolog z Houston Museum of Natural Science, barwy te symbolizowały Nil oraz wiosnę, co w wierzeniach Egipcjan było bezpośrednio powiązane z ideą zmartwychwstania i odrodzenia w zaświatach. Kreacja ta nie była więc tylko ubiorem, ale potężnym talizmanem mającym zapewnić życie wieczne.

Jak starożytne Egipcjanki nosiły suknie typu „beadnet”?

Suknia o długości midi posiada charakterystyczny dół ułożony w diamentowy wzór oraz dopasowany gorset z pionowo nawleczonych paciorków. Wykończono ją okrągłym dekoltem oraz obszyciem z muszli ślimaków morskich (dokładnie mitr), które pełniły rolę ozdobnych frędzli.

Wbrew pozorom, suknia z siateczki prawdopodobnie nie była noszona bezpośrednio na ciało. Eksperci przypuszczają, że:

• była nakładana na klasyczną, białą suknię z lnu,
• mogła być przyszywana bezpośrednio do lnianego materiału, aby utrzymać misterną strukturę koralików,
• ze względu na kruchość fajansu, mogła być używana wyłącznie podczas wyjątkowych okazji lub stworzona specjalnie jako całun pogrzebowy.

Ciekawostka: Janet Johnstone, specjalistka od starożytnego krawiectwa, podczas rekonstrukcji podobnej sukni odkryła, że jest ona zbyt ciężka do regularnego noszenia. Waga tysięcy ceramicznych koralików sprawiała, że kreacja była sztywna i ograniczała ruchy, co dodatkowo potwierdza jej ceremonialny charakter.

Wyjątkowa na skalę światową kreacja

Odnaleziona w Gizie suknia, datowana na lata 2551–2528 p.n.e., jest najstarszym zachowanym egzemplarzem tego stylu na świecie. Do dzisiaj w muzeach przetrwało zaledwie około dwudziestu czterech takich kreacji. Najsłynniejsze rekonstrukcje można podziwiać w Museum of Fine Arts w Bostonie oraz w Petrie Museum w Londynie.

Co nosili Egipcjanie? Od sukien do całunów

Wraz z nadejściem Nowego Państwa (1550–1070 p.n.e.), czyli kolejnej epoki w historii Starożytnego Egiptu, moda uległa zmianie. Pełne suknie z koralików wyszły z użycia, ustępując miejsca prostszym siatkom z koralików, które nakładano bezpośrednio na mumie. Te „koralikowe płaszcze” stały się standardowym elementem wyposażenia grobowego, dowodząc, że fascynacja biżuteryjnymi dodatkami przetrwała w Egipcie przez kolejne stulecia.

Dziś 4500-letnie kreacje są nie tylko dowodem na zaawansowanie egipskiego rzemiosła, ale też przypomnieniem, że pragnienie piękna i elegancji towarzyszyło ludzkości nawet w obliczu wieczności.

Źródło: MFA Boston, Live Science

Nasz autor

Jonasz Przybył

Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.