Metropolia paradoksów ogromna, kosmopolityczna, miejscami zaniedbana, zjednoczona, przez wiele lat podzielona murem, zaskakująca, nowoczesna, tolerancyjna, tętniąca życiem nocnym i kulturalnym, przyjazna zaprasza.

Dzień 1


Jedźcie do Berlina pociągiem. Dworzec Główny, imponująca przesz-klona konstrukcja, stoi w centrum, zwiedzanie możecie więc zaczynać od razu. Z peronu zobaczycie Reichstag i nowoczesne budynki rządowe ulokowane nad Szprewą. Kładką przejdźcie na drugi brzeg rzeki. Pewnie zaskoczy was widok leżaków i parasoli nad wodą – to jeden z berlińskich „beach barów”. Pierwszy dzień przeznaczcie na zwiedzanie dzielnicy Mitte. Tam znajdują się największe atrakcje – Reichstag, Brama Brandenburska, Wyspa Muzeów i Wieża Telewizyjna.

1 Reichstag


Godz. 9.00 Gmach dostojnego XIX-wiecznego niemieckiego parlamentu rozpoznacie po przeszklonej kopule. Jego wnętrze jest jednak zaskakująco nowoczesne – dzięki projektowi znanego brytyjskiego architekta sir Normana Fostera. Chętnych do zwiedzania tego obiektu nie brakuje (wstęp bezpłatny), nastawcie się więc na stanie w kolejce. Po wjechaniu windą idzie się spiralną kładką na samą górę. Z platformy widokowej widać nie tylko miasto, ale też znajdującą się dokładnie pod kopułą salę plenarną z ogromnym orłem na ścianie.

2 Brama Brandenburska


Godz. 11.00 W sąsiedztwie Reichstagu znajduje się Brama Brandenburska, wizytówka Berlina. Pięcioprzejazdowy łuk triumfalny stanął w „najpiękniejszej na świecie lokalizacji” (tak stwierdził jej projektant, Carl Gotthard Langhans) w 1791 r. Przechodząc przez bramę od strony Reichstagu, wyjdziecie na prostokątny Pariser Platz, na którym kłębią się dziś turyści z aparatami, parkują dorożki i velotaxi. W tym miejscu zaczyna się Unter den Linden, najbardziej reprezentacyjna, ocieniona lipami ulica Berlina (Linden znaczy lipa). Przywodzi ona na myśl Pola Elizejskie w Paryżu – rozlokowały się przy niej ekskluzywne sklepy, luksusowe hotele (np. niedawno odbudowany 5-gwiazdkowy Adlon) i siedziby ambasad: Francji, Wielkiej Brytanii, USA i Rosji. Kiedy, idąc bulwarem, miniecie po prawej budynek rosyjskiej ambasady i gigantyczny sklep z pamiątkami, pojawi się przecznica – Friedrichstrasse, równie znana i równie droga co Unter den Linden. Przed wojną słynęła z kawiarń i eleganckich sklepów, była jedną z najważniejszych arterii Berlina. Jeżeli z Unter den Linden skręcicie w nią w lewo, dojdziecie do domu handlowego Dussmann z książkami i muzyką z różnych stron świata. Jeżeli zaś pójdziecie w prawo, traficie do domów handlowych Quartiers, w których mieści się m.in. francuska Galeries Lafayette.

3 Gendarmenmarkt


Godz. 13.00 Z Friedrichstrasse jest parę kroków na Gendarmenmarkt, bodaj najładniejszy plac Berlina. Wrażenie robią bliźniacze kościoły rozdzielone gmachem sali koncertowej i pomnikiem Fryderyka Schillera. Na rogu Charlottenstrasse i Taubenstrasse znajdziecie sklep z czekoladą. W jego witrynie stoją: ogromny czekoladowy Reichstag, Brama Brandenburska, parowiec i niedźwiedź (symbol miasta). Z Gendarmenmarkt pójdźcie Markgrafenstrasse w kierunku Unter den Linden. Przecinając wielki i pusty Bebelplatz, uważnie patrzcie pod nogi. Pośrodku zobaczycie taflę szkła (ok. 1 x 1 m), a pod nią białe pomieszczenie z pustymi półkami na książki. Przypominają one wydarzenie z 1933 r. – na placu spalono tysiące dzieł uznanych przez hitlerowców za niepożądane, autorstwa m.in. Freuda, Manna i Brechta.

4 Wyspa muzeów


Godz. 14.30 Unter den Linden kończy się mostem na odnodze Szprewy wiodącym na wyspę. W XIII w. istniała tu osada, która dała początek dzisiejszemu Berlinowi. Po lewej będziecie mieć Lustgarten – trawnik z fontanną i widokiem na Katedrę Berlińską oraz Stare Muzeum, po prawej – szkielet Pałacu Republiki. Dawna siedziba parlamentu NRD ma zostać rozebrana do końca 2008 r., a w jej miejscu pojawi się zrekonstruowany królewski pałac (Berliner Stadtschloss). Północna część wyspy, zwana Wyspą Muzeów (Museumsinsel), stanowi dziś jeden z najważniejszych na świecie kompleksów muzealnych. Tworzą go: Stare i Nowe Muzeum, Pergamońskie, Bodego i Stara Galeria Narodowa. Zbiory (głównie archeologiczne i dzieła sztuki XIX w.) są tak bogate, że można tam spędzić cały dzień. Największą atrakcję stanowi m.in. popiersie Nefretete w Starym Muzeum (obok; będzie tam do 2009 r.), Brama Isztar (powyżej) i odtworzony ołtarz pergamoński, od którego wzięło nazwę Muzeum Pergamolńskie.

5 Wieża TV


Godz. 18.00 Spacer możecie zakończyć na placu Alexandra, pod najwyższą budowlą Niemiec (365 m) – wieżą TV przezwaną szparagiem – lub pobliskim Nikolaiviertel. To kawałek odbudowanego średniowiecznego Berlina z restauracjami i kościołem św. Mikołaja (najstarszy w mieście). – . Pójdźcie uliczką Am Nussbaum (pod orzechem włoskim), która wyprowadzi was pod kościół św. Mikołaja, najstarszy w tym mieście (zamknięty do….). Przed nim stoi fontanna z niedźwiedziem. Kamieniczki wokół kościoła zostały ?????? w latach 80. XX w. ???? W jednej z typowo niemieckiej restauracji …… można zjeść obiad albo deser (oczywiście Apfelstrudel) i kupić pamiątki. Inne zagłębie restauracji barów znajduje się przy …… Wsiadacie w autobus 100 i kierunek Zoologischergarten, do hotelu przy Ku’damm.

Berlin by night

Życie nocne tego miasta stało się już legendą. Trudno zliczyć wszystkie kluby, bary i puby działające w różnych dzielnicach i otwarte do późna w nocy. Przeżyciem będzie wizyta w Puro Sky Lounge zajmującym 20. piętro wieżowca centrum handlowego Europa--Center (najlepiej wejść od Tauentzienstrasse – jeśli w głębi będzie widać fontannę z kolorowymi misiami, znaczy, że podążacie dobrym tropem). Za ogromnymi oknami roztacza się panorama miasta. Po zajrzeniu w kartę zapewne ciężko westchniecie (piwo 0,33 l za 4,5 euro). Nie bądźcie jednak zbyt skąpi – bilet na platformę widokową w Wieży Telewizyjnej jest dwa razy droższy. Mroczne nastroje oraz modny ostatnio napój Bionade (2 euro za 0,33 l), okrzyknięty w Niemczech „coca-colą XXI w.”, znajdziecie przy Rosenthaler Strasse, w Eschschloraque (wejście przez obskurną bramę, w podwórzu stoi szkaradne metalowe stworzenie). Inne kluby godne uwagi: Week-end, Tresor, Bangaluu.

Dzień 2

1 Charlottenburg

Godz. 8.30 Po wczesnym śniadaniu (np. w hotelu NH Berlin-Kurfürstendamm przy spokojnej uliczce Grolmanstraße) wsiadacie na Kurfürstendamm do autobusu nr 109 (kierunek Flughafen Tegel) i po 15 min wysiadacie na przystanku Luisenplatz/Schloss Charlottenburg. Jeśli obejdziecie lewe skrzydło tego XVII--wiecznego pałacu, zobaczycie zadbane ogrody w stylu angielskim i francuskim. To świetne miejsce (z rana, gdy nie ma ludzi), by naładować akumulatory przed kolejnym dniem zwiedzania. Naprzeciw pałacu, po drugiej stronie ulicy Spandauer Damm, w budynku zwieńczonym kopułą mieści się ciekawe Muzeum Berggruena. Obejrzycie w nim ok. 100 oryginalnych dzieł Picassa (obrazy i rzeźby), a także Henriego Matisse’a i Paula Klee.

2 Ku’damm


Godz. 12.00 Autobusem wróćcie na ocieniony platanami Kurfürstendamm zwany Ku’damm. To jakby drugie po Unter den Linden centrum miasta. Po obu stronach ruchliwej ulicy ciągną się butiki, kawiarnie i hotele. Nie brak też zacisznych zaułków, np. jeśli skręcicie w lewo w Grolmanstrasse, dojdziecie do zagłębia restauracyjnego na Savignyplatz (obiad!). Jeżeli pójdziecie w prawo, w Fasanenstrasse, znajdziecie uroczą kawiarnię w ogrodzie i „kameralne” muzeum z pracami niemieckiej artystki Käthe-Kollwitz.

3 Breitscheidplatz


Godz. 13.30 Spacerując Ku’damm, kierujcie się na nieco przerażający Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma I zwany „spróchniałym zębem”. W 1943 r. trafiła go bomba – ruinę przekształcono w pomnik upamiętniający bezsens wojen. Obok niego stoi ośmioboczna dzwonnica (berlińczycy złośliwie nazwali ją „szminką”) – znajdziecie tam ciekawy sklepik z rękodziełem. Obydwa obiekty stoją pośrodku Breitscheidplatz. Otoczony licznymi barami, restauracjami i fastfoodami plac nigdy nie zasypia. Grają tam uliczni muzycy i rozstawiają się stragany z pamiątkami. Od wschodu zamyka go centrum handlowe Europa Center. W pobliżu znajduje się niesławny (w latach 70. i 80.) dworzec Zoologischer Garten. Teraz stracił znaczenie, ale kiedyś wszystkie ważniejsze pociągi kończyły tu bieg. W 2009 r. nieopodal ma stanąć koło młyńskie średnicy 185 m.

4 Muzeum erotyki


Godz. 14.30 Niedaleko Dworca ZOO działa prywatne Muzeum Erotyki. Niespokojne sny można mieć po obejrzeniu „dupereli” w drodze do kasy mieszczącej się na drugim piętrze (niższe kondygnacje zajmuje bogato zaopatrzony sex shop). Goliznę w całkiem innym wydaniu – na czarno-białych zdjęciach autorstwa Helmuta Newtona, znanego fotografa urodzonego w Berlinie – zobaczycie też w Muzeum Fotografii. Z Breitscheidplatz dojrzycie przedziwną konstrukcję zdobiącą trawnik na Tauentzienstrasse (na zdjęciu). Stąd już tylko krok do słynnego domu towarowego KaDeWe.

5 Potsdamer platz


Godz. 17.00 Z KaDeWe pójdźcie dalej Tauentzienstrasse do najstarszej w Berlinie stacji metra – U-Bahn Wittenbergplatz. Wsiądźcie do kolejki U 2 (kierunek Pankow) i dojedźcie do Potsdamer Platz. Do upadku muru berlińskiego w 1989 r. stanowił on ziemię niczyją pozbawioną budynków, choć przed wojną był najruchliwszym miejscem w Berlinie. Na placu pozostawiono fragment z liczącego w sumie 155 km muru – dziś chętnie fotografują się przy nim turyści. Na chodniku i jezdni zobaczycie szeroki pas wyznaczający jego przebieg, a jeżeli naciśniecie guzik na metalowym słupku, wysłuchacie (po polsku!) krótkiej historii tego miejsca. Dzisiejszy Potsdamer Platz to centrum handlowe i kulturalne, które da wam wyobrażenie o rozmachu, z jakim przystąpiono do odbudowy i scalania miasta. Stanęły przy nim imponujące dzieła architektury, m.in. kompleks Sony Center będący symbolem nowoczesnego Berlina. Od placu odchodzi Alte Potsdamer Strasse – prawdziwe zagłębie restauracji i sklepów.

6 Pomnik Żydów


Godz. 19.00 Z Potsdamerpltaz udajcie się Eberstrasse w kierunku Bramy Brandenburskiej i Reichstagu. Po prawej stronie miniecie pomnik pomordowanych Żydów europejskich – 2 711 betonowych bloków tworzących przedziwny labirynt. Na Dworzec Główny wróćcie nabrzeżną promenadą. Tuż koło Reichstagu, w zakolu Szprewy, zobaczycie dwa nowoczesne gmachy rządowe połączone kładką, która upamiętnia przebiegający tędy mur. Budynki symbolizują zjednoczenie Niemiec.


No to w drogę

  • Powierzchnia: 890 km2. Miasto przecinają rzeki Szprewa i Hawela oraz liczne kanały. Zamieszkuje je ok. 3,4 mln osób (ponad 180 nacji). Pierwsze wzmianki o Berlinie pochodzą z 1237 r.
  • Waluta: euro (od 1 stycznia 2002 r.); 1 euro = ok. 3,40 zł.

  • Pociągiem: EuroCity z Warszawy jedzie 6 godz., z Poznania 3 godz. Bilet w promocji (bez możliwości zwrotu i wymiany) kosztuje ok. 200 zł w obie strony - www.intercity.pl, www.pkp.pl

  • Bardzo sprawna sieć komunikacji miejskiej. Do wyboru są autobusy, tramwaje i metro (najstarsze w Niemczech): U-Bahn oraz S-Bahn (szybkie metro, często biegnie nad ziemią). Bilet jednorazowy na strefę AB na wszystkie środki komunikacji kosztuje 2,10 euro, na krótki przejazd (do trzech stacji) 1,30 euro. Można też kupić Berlin WelcomeCard 2008 – ważna 48 godz. na strefę AB kosztuje 16,50 euro, na strefę ABC (podmiejską, obejmującą m.in. Poczdam i Oranienburg) kosztuje 18 euro - www.BVG.de
  • Rowerem lub velotaxi: wynajęcie roweru miejskiego na jeden dzień kosztuje od ok. 10 euro. Velotaxi (rodzaj rikszy) to koszt ok. 5 euro za pierwszy kilometr i ok. 2 euro za każdy następny - www.fahrradstation.de
  • Statkiem: godzinna lub dłuższa wyprawa po Szprewie (od 8 euro/os.) - www.reedereiwinkler.de, www.exclusiv-yachtcharter.de

  • NH Berlin-Kurfurstendamm, Grolmanstrasse 41-43, 10623 Berlin – bardzo dobra lokalizacja, cena od 89 euro za noc - www.nh-hotels.com
  • Hostele i schroniska młodzieżowe – www.bock-auf-berlin.de

  • Królują wieprzowina i ziemniaki. Typowe danie to Bouletten, czyli kotleciki z mielonego mięsa. Nie można wyjechać z Berlina, nie spróbowawszy Currywurst – pieczonej kiełbasy z keczupem i curry, sprzedawanej jako fast food. Obowiązkowo trzeba wypić piwo bez dodatków (np. miejscowy Berliner Kindl) albo z syropem (Berliner Weisse mit Schuss): malinowym lub zielonym z marzanki. Hitem jest ostatnio Bionade – naturalnie fermentowany bezalkoholowy napój owocowy. Na deser: Apfelstrudel – rolada jabłkowa w sosie waniliowym.
  • Joe’s Wirtshaus zum Löwen, Hardenbergstrasse 29 (przy Breitscheidplatz) – ogromne porcje! Ceny: Königsberger Klopse (klopsy w sosie koperkowym) 9,80 euro, piwo (0,4 l) 3,80 euro
  • Franz Diener, Grolmanstrasse 47 – znana i ceniona restauracja z typowo niemiecką kuchnią, np. Bouletten z sałatką ziemniaczaną 4,60 euro. Czynne od 18.00!


  • Kopuła Reichstagu – od 8.00 do północy (ostatnie wejście o 22.00) - www.bundestag.de
  • Wieża Telewizyjna (Fernsehturm) – w godz. 9.00–24.00, dorośli 9,50 euro, dzieci 4,50 euro
    - www.berlinerfernsehturm.de
  • Wyspa Muzeów – bilet normalny do wszystkich obiektów (także na wystawy czasowe) kosztuje 15 euro, ulgowy 7,50 euro.
  • www.smb.museum – ceny pojedynczych biletów, godziny otwarcia, specjalne ekspozycje (część informacji jest po polsku)

  • Loveparade (Parada Miłości) – 19 lipca 2008 – w tym roku przeniesiona do Dortmundu
    - www.loveparade.de
  • 23. Lange Nacht der Museen (Długa Noc Muzeów) – 30 sierpnia 2008. Odbywa się dwa razy w roku (w styczniu i sierpniu). Karnet wstępu z przejazdem autobusami kosztuje 12 euro
    - www.lange-nacht-der-museen.de

  • Dussmann, Friedrichstrasse 90 – pn.–pt. od 10.00 do północy - kulturkaufhaus.shop-asp.de
  • Galerie Lafayette, Französische Strasse 23 – pn.–sob. od 10.00 do 20.00 - www.lafayette-berlin.de
  • KaDeWe, Tauentzienstrasse 21-24 – pn.–czw. 10.00–20.00, pt. do 21.00, sb. 9.30–20.00
    - www.kadewe-berlin.de
  • Można się wybrać na pchli targ, np. przy Straße des 17 Juni (stacja S-Bahn Tiergarten; sb.–ndz.) lub Bernauer Strasse (Mauer Park, stacja Bernauer Strasse; ndz.).
  • Ambasada RP w Berlinie Lassenstr. 19-21, 14193 Berlin-Grunewald, tel. (0049 30) 2231 30 - www.berlin.polemb.net


  • Berlin – Przewodnik NG