Zjawiskowy pomorski zamek zamyka się na trzy lata. Zostały ostatnie chwile na zwiedzanie, za symboliczną złotówkę

To ostatnie dni, by zobaczyć średniowieczny zamek w Kwidzynie w jego obecnej odsłonie. Od września 2026 roku gotycka perła Pomorza zamknie się a ponad trzy lata. Zanim to nastąpi, Muzeum Zamkowe w Malborku Oddział w Kwidzynie, które opiekuje się obiektem, zaprasza na wielkie pożegnanie: w niedzielę, 30 sierpnia, wstęp będzie kosztował symboliczną złotówkę.

Zamek w Kwidzynie czeka remont

Zamek kapituły pomezańskiej w Kwidzynie, malowniczo położony nad doliną Wisły, od września 2026 roku rusza z wielką inwestycją. Rozpoczynają się kompleksowe prace remontowo-konserwatorskie, które według zapowiedzi Muzeum Zamkowego w Malborku mają potrwać około trzech lat. Prace budowlane planowane są do połowy 2029 roku, a udostępnienie obiektu zwiedzającym przewidziano na rok 2030. Koszt przedsięwzięcia to ponad 64 mln zł. Środki pochodzą z unijnego programu FEnIKS oraz z budżetu państwa. Prace obejmą wszystkie kondygnacje budowli, zarówno wewnątrz, jak i na elewacji.

W ramach projektu przewidziano m.in. zabezpieczenie drewnianych elementów konstrukcji dachu, częściową wymianę poszycia oraz kompleksową wymianę instalacji — elektrycznej i przeciwpożarowej. Powstaną też nowe pomieszczenia wystawiennicze w sąsiedniej zabudowie, a obiekt zostanie w pełni przystosowany do potrzeb zwiedzających z niepełnosprawnościami. Przy bramie zaplanowano zieloną przestrzeń dla turystów.

Muzeum Zamkowe żegna się z gośćmi

Zanim rusztowania zasłonią zabytek, muzeum przygotowało pożegnalne wydarzenie. W niedzielę 30 sierpnia 2026 roku, w godzinach 11–17, odbędzie się specjalne pożegnanie zamku. W programie znalazły się m.in. koncert muzyki średniowiecznej i warsztaty tworzenia pamiątkowych pocztówek, a gości powitają rekonstruktorzy w strojach z epoki. Tego dnia bilet wstępu będzie kosztował jedynie 1 zł.

Kwidzyński zamek to obiekt o wyjątkowej wartości — od 2018 roku cały zespół zamkowo-katedralny posiada status pomnika historii. Budowę istniejącej dziś czteroskrzydłowej warowni rozpoczęto w pierwszej połowie XIV wieku; po raz pierwszy pojawiła się w źródłach pisanych 28 października 1334 roku jako castrum Merginwerder. Jej najbardziej rozpoznawalnym elementem jest gdanisko — potężna wieża sanitarno-obronna połączona z korpusem zamku najdłuższym na świecie gankiem wspartym na pięciu wysokich arkadach.

Zamknięcie zamku nie oznacza, że jego historia zniknie z Kwidzyna na całe lata. Muzeum planuje na 2028 rok wystawę stałą „Taki oto Kwidzyn", którą urządzi w lokalach na starówce przy ul. Kruka 1. Z jej koncepcją goście będą mogli zapoznać się już podczas niedzielnego pożegnania 30 sierpnia.

Dzieje zamku w Kwidzynie i wyjątkowe gdanisko

Obecny zamek jest drugą warownią w tym miejscu – pierwszą był tzw. Stary Zameczek (zamek biskupi), zbudowany przez Krzyżaków prawdopodobnie na miejscu jeszcze wcześniejszego pruskiego grodu. Istniejącą dziś budowlę wznoszono od pierwszej połowy XIV wieku z kamienia i cegły, na planie zbliżonym do kwadratu, z wieżami w narożach, dwukondygnacyjnym krużgankiem i wjazdem od strony gospodarczego przedzamcza.

Większość prac zakończono około 1345 roku. Po pewnym czasie zamek zyskał funkcję katedry, a narożną wieżę południowo-wschodnią przekształcono w dzwonnicę. Wraz z drugim zamkiem, katedrą i miastem tworzył on unikatowy system obronny i stał się siedzibą kapituły pomezańskiej. Na mocy drugiego pokoju toruńskiego przeszedł w ręce zakonu krzyżackiego. W kolejnych stuleciach pełnił funkcje rezydencji, budynku rządowego, sądu i więzienia, a od 2018 roku ma status pomnika historii.

Najbardziej charakterystycznym i historycznie znaczącym elementem założenia jest ukończone w latach 80. XIV wieku gdanisko, czyli największa na terenie państwa krzyżackiego wieża sanitarno-obronna. Usytuowano ją w odległości 55 metrów od zachodniego skrzydła zamku, na najniższych terasach doliny wiślanej. Z bryłą zamku łączy ją najdłuższy na świecie ganek wsparty na pięciu wysokich, kilkunastometrowych arkadach. Ta rzucająca się w oczy konstrukcja obrosła legendą: francuski dyplomata Charles Ogier zanotował w 1635 roku miejscowe podanie, według którego gdanisko miał wznieść skruszony kanonik, by codziennie załatwiać się do płynącej poniżej rzeki, zwanej po niemiecku Liebe (miłość).

Źródła: Wprost, Zamek w Kwidzynie

Szukasz inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasza autorka

Magdalena Rudzka

Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.