Nie tylko Rosja i Wenezuela – te kraje lepiej omijać w 2026. Pełna lista MSZ i przewodnik bezpieczeństwa
Interwencja USA w Wenezueli i zawieszenie lotów na jemeńskiej wyspie Sokotra to tylko dwa najnowsze przypadki, które pokazują że podróż nie zawsze i nie wszędzie jest bezpieczna. Kierunków, które lepiej omijać w 2026 roku jest znacznie więcej. Oto gdzie – i jak – zaplanować bezpieczną podróż.
Spis treści:
- Czterostopniowa skala MSZ: jak interpretować ostrzeżenia?
- Lista krajów odradzanych przez MSZ w 2026
- Jak przygotować się do wyjazdu, by nie wpaść w kłopoty?
- Dokumenty i finanse
- Lokalne zwyczaje i podstawowe środki ostrożności
- Pomoc konsula: co może, a czego nie zrobi?
Planowanie zagranicznego wyjazdu to nie tylko wybór celu podróży i rezerwacja noclegów, ale także dbałość o własne bezpieczeństwo. Większości problemów można uniknąć, odpowiednio planując podróż. A jeśli już wystąpią – także nie jesteśmy skazani tylko na siebie. Oto nasz przewodnik po bezpieczeństwie w podróży i rekomendacjach Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Czterostopniowa skala MSZ: jak interpretować ostrzeżenia?
Kluczowym elementem serwisu „Informacje dla podróżujących” są ostrzeżenia, które MSZ publikuje w dziale „bezpieczeństwo” dla poszczególnych krajów. Pozwalają one szybko ocenić, czy dany kierunek jest aktualnie bezpieczny. Wyróżnia się cztery poziomy:
- zachowaj (zwykłą) ostrożność – sytuacja jest stabilna, a poziom zagrożenia porównywalny do tego w Polsce;
- zachowaj szczególną ostrożność – oznacza to, że poziom zagrożenia jest wyższy niż w naszym kraju, co wymaga od turysty większej czujności;
- MSZ odradza podróże, które nie są konieczne – to sygnał, że sytuacja jest poważna. Za podróże konieczne uznaje się wyjazdy zawodowe lub pilne sprawy rodzinne, a nie turystykę;
- MSZ odradza wszelkie podróże – najwyższy stopień zagrożenia. Resort rekomenduje rezygnację z wyjazdu nawet w celach zawodowych i rodzinnych.
Warto podkreślić, że publikowane treści mają charakter rekomendacji i nie stanowią podstawy do roszczeń, a MSZ nie posiada prawnych instrumentów, by zakazać obywatelowi wyjazdu do jakiegokolwiek państwa. Decyzja wciąż należy do nas.
Lista krajów odradzanych przez MSZ w 2026
Serwis nie poprzestaje jednak na czterostopniowych ostrzeżeniach. Jest kopalnią przydatnych informacji – np. w przypadku podróży do Albanii możemy dowiedzieć się m.in. o aktywności sejsmicznej, zasięgu telefonów komórkowych, górskich służbach ratunkowych i bezpieczeństwie na drogach. Dlatego przed każdą podróżą warto dokładnie przeanalizować informacje o danym kraju. W niektórych krajach np. nie ma polskiej placówki konsularnej, odradzane są podróże tylko do konkretnych rejonów lub panują lokalne epidemie.
Wśród krajów z najwyższym stopniem ostrzeżeń znajdują się w tej chwili między innymi:
- Afganistan,
- Algieria,
- Białoruś,
- Burkina Faso,
- Czad,
- Haiti,
- Iran,
- Jemen,
- Korea Północna,
- Liban,
- Libia,
- Mali,
- Rosja,
- Somalia,
- Sudan/Sudan Południowy,
- Syria,
- Ukraina,
- Wenezuela.
Krajów objętych lżejszymi ostrzeżeniami lub czwartym ich stopniem tylko w niektórych regionach jest znacznie więcej.
Jak przygotować się do wyjazdu, by nie wpaść w kłopoty?
Przed wyruszeniem w podróż należy wykonać kilka kroków, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo. MSZ zaleca przede wszystkim rejestrację w systemie Odyseusz. Jest to usługa skierowana do osób przebywających za granicą czasowo lub na stałe, umożliwiająca MSZ kontakt z obywatelem w sytuacjach kryzysowych. Rejestracja podróży zajmuje kilka minut – wystarczy wpisać swoje dane osobowe, dane osób kontaktowych w Polsce, osoby towarzyszące w podróży i etapy podróży (daty, kraj, adres).
Kolejnym filarem jest ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli podróżujesz po krajach Unii Europejskiej lub EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria), wyrób darmową Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Pamiętaj jednak, że EKUZ nie pokryje kosztów transportu medycznego do Polski (które mogą wynieść dziesiątki tysięcy euro) ani leczenia w placówkach prywatnych, do których często trafiają turyści w nagłych wypadkach.
MSZ zaleca więc dodatkowe wykupienie kompleksowej polisy prywatnej. Powinna ona obejmować koszty transportu medycznego, sporty ekstremalne (jeśli planujemy je uprawiać) oraz sytuacje nietypowe. Brak ubezpieczenia transportu medycznego jest jedną z najczęstszych przyczyn poważnych problemów finansowych turystów.
MSZ zaleca też obserwowanie konta @PolakzaGranica na serwisie X.
Dokumenty i finanse
- Należy sprawdzić ważność paszportu (niektóre kraje wymagają 6 miesięcy ważności od daty wjazdu) oraz konieczność posiadania wizy.
- Warto zabrać zarówno paszport, jak i dowód osobisty, trzymając je w osobnych miejscach.
- MSZ sugeruje posiadanie więcej niż jednego środka płatniczego (gotówka, karta kredytowa, karta wielowalutowa).
- Warto zapisać numery dokumentów i numer IMEI telefonu, a także pozostawić te dane bliskim w kraju.
Lokalne zwyczaje i podstawowe środki ostrożności
Podczas pobytu za granicą należy przestrzegać lokalnych praw i zwyczajów, unikając zgromadzeń i demonstracji. Turyści chcący zwiedzać na własną rękę i poza utartymi szlakami powinni ocenić bezpieczeństwo szczególnie dokładnie.
Należy być szczególnie ostrożnym przy fotografowaniu – w wielu państwach robienie zdjęć obiektom wojskowym, policji czy budynkom rządowym może prowadzić do aresztowania. W razie problemów można liczyć na pomoc konsula, jednak jego uprawnienia są ograniczone.
Pomoc konsula: co może, a czego nie zrobi?
W razie problemów, konsul może:
- wydać paszport tymczasowy w przypadku utraty dokumentu podróży,
- pomóc w kontakcie z rodziną w celu przesłania środków finansowych,
- udzielić pomocy w przypadku zatrzymania lub aresztowania (powiadomienie rodziny, przekazanie listy adwokatów),
- wspierać w poszukiwaniu zaginionych lub w przypadku zgonu obywatela.
Warto pamiętać także, czego konsul nie może:
- opłacać długów, mandatów ani kosztów sądowych,
- pełnić funkcji adwokata,
- pośredniczyć w znalezieniu pracy lub mieszkania,
- podejmować interwencji w sporach cywilnych dotyczących np. jakości usług hotelowych.
Jeśli przebywamy w kraju poza UE, gdzie nie ma polskiej placówki, mamy prawo do pomocy konsularnej ze strony przedstawicielstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej.
Źródło: MSZ
Nasza autorka
Magdalena Rudzka
Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.