Droga 100 Zakrętów przecina Góry Stołowe. To jedna z najbardziej widowiskowych tras w Polsce

Spis treści:

1. Kręta droga w Górach Stołowych
2. Dzieło pruskich inżynierów
3. Najsłynniejsze punkty trasy
4. Atrakcje przy Drodze 100 Zakrętów
5. Ciekawe miejsca w pobliżu trasy

Włoskie i austriackie serpentyny są znane wśród kierowców z całej Europy. Nie można jednak nie wspomnieć, że na szosę pełną ciasnych agrafek można natrafić także w Polsce. Droga 100 Zakrętów, bo o niej mowa, nie jest tak popularna, jak choćby przełęcz Stelvio, za to wystawia nerwy i umiejętności kierowcy na naprawdę ciężką próbę.

Kręta droga w Górach Stołowych

Droga wojewódzka nr 387 przecina Dolny Śląsk na dystansie 36 km, rozpoczynając swój bieg w Ścinawce Górnej. Jednak jej najbardziej ikoniczny fragment – mierząca ok. 23 km Droga 100 Zakrętów – rozciąga się między Radkowem a Kudową-Zdrojem. Trasa ta przecina główny masyw Gór Stołowych, wspinając się na najwyższe partie jedynego w Polsce pasma o budowie płytowej.

Charakterystyka techniczna drogi wynika bezpośrednio ze skomplikowanej rzeźby terenu. Szosa pokonuje znaczną deniwelację, wynoszącą około 400 metrów. Rozpoczynając wspinaczkę w Radkowie (ok. 350–400 m n.p.m.), osiąga swój punkt kulminacyjny na Lisiej Przełęczy, zlokalizowanej na wysokości od 780 m n.p.m. Tak duża różnica wysokości na stosunkowo krótkim odcinku wymusiła zastosowanie gęstej sieci serpentyn, ostrych łuków i odcinków o znacznym nachyleniu.

Trasa dzieli się na dwa etapy. Pierwszy, wschodni, prowadzi z Radkowa w górę, mijając spektakularne formacje – Filary Skalne i Radkowskie Skały. Drugi, zachodni, to zjazd z Lisiej Przełęczy w kierunku Kudowy-Zdroju. Ten odcinek cechuje się szczególnie dużą liczbą ciasnych serpentyn.

Dzieło pruskich inżynierów

Powstanie Drogi 100 Zakrętów jest związane z dynamicznymi zmianami geopolitycznymi w Europie Środkowej, które zachodziły w drugiej połowie XIX wieku. Budowę trasy rozpoczęto w 1867 roku, tuż po zakończeniu wojny prusko-austriackiej, która zrewidowała układ sił w regionie i uwypukliła strategiczne znaczenie Sudetów jako naturalnej bariery i obszaru przygranicznego. Realizacja inwestycji trwała do 1870 roku.

Przed wybudowaniem nowoczesnej szosy komunikacja w regionie opierała się na przestarzałych traktach. Były to drogi o nawierzchni gruntowej, często nieprzejezdne dla ciężkich transportów i nieprzystosowane do rosnącego tempa industrializacji. Pruscy inżynierowie stanęli przed zadaniem wytyczenia drogi, która mogłaby służyć zarówno celom militarnym, jak i gospodarczym, przede wszystkim transportowi drewna i surowców skalnych z licznych w tym regionie kamieniołomów piaskowca.

Budowa drogi w tak trudnym terenie była niemałym wyczynem. Proces ten wymagał nie tylko precyzyjnego wytyczenia łuków, pozwalających zaprzęgom konnym (a później pojazdom mechanicznym) na wjazd na strome zbocza, ale także wzniesienia potężnych kamiennych murów oporowych, które do dziś podtrzymują nasypy drogowe w miejscach graniczących z przepaściami. Wykorzystanie lokalnego materiału skalnego pozwoliło na harmonijne wpisanie infrastruktury w naturalny krajobraz. Oddanie drogi do użytku spowodowało natychmiastową marginalizację starszych traktów, a nowa arteria stała się głównym czynnikiem stymulującym rozwój turystyki w Karłowie i okolicznych uzdrowiskach.

Najsłynniejsze punkty trasy

Jednym z najcharakterystyczniejszych punktów inżynieryjnych na Drodze 100 Zakrętów jest Stroczy Zakręt, potocznie nazywany „językiem teściowej”. Jest to niezwykle ciasna serpentyna, na której droga wykonuje zwrot o 180 stopni, pokonując przy tym znaczną różnicę wysokości. Zakręt ten jest częstym motywem fotograficznym i stanowi esencję trudności technicznych trasy.

Innym kluczowym miejscem jest Lisia Przełęcz. Stanowi ona nie tylko najwyższy punkt drogi, ale także strategiczny węzeł szlaków turystycznych. Znajdują się tam parkingi, które pozwalają turystom na pozostawienie pojazdów i udanie się w stronę Fortu Karola czy w kierunku masywu Szczelińca.

Atrakcje przy Drodze 100 Zakrętów

Lokalizacja DW387 sprawia, że jest ona naturalną bramą do najważniejszych atrakcji Parku Narodowego Gór Stołowych. Większość turystów odwiedzających ten region korzysta z drogi jako głównej osi komunikacyjnej prowadzącej do najciekawszych miejsc w okolicy.

Szczeliniec Wielki

To najwyższy szczyt Gór Stołowych. Szczeliniec Wielki, słynący z monumentalnych form skalnych, jak „Fotel Pradziada”, „Wielbłąd” czy „Małpolud”, wznosi się na 919 metrów n.p.m. Wejście rozpoczyna się w Karłowie.

Błędne Skały

To zlokalizowany na wysokości 853 metrów n.p.m. zespół skalnych labiryntów. Choć same skały znajdują się w pewnym oddaleniu od głównej szosy, dojazd do nich zapewnia droga asfaltowa, odchodząca właśnie od Drogi 100 Zakrętów. Tworzące labirynt korytarze powstały w wyniku erozji piaskowca i oferują spektakularne przejścia między wysokimi blokami skalnymi.

Filary Skalne i Radkowskie Skały

Pierwsza formacja jest widoczna bezpośrednio z drogi, na odcinku wznoszącym się od strony Radkowa. Z kolei Radkowskie Skały są zlokalizowane nieco dalej, ale są łatwo osiągalne szlakami.

Skalne Grzyby

To skupisko formacji przypominających kształtem grzyby, maczugi i baszty, zlokalizowane między Batorowem a Radkowskimi Skałami. Prowadzące do nich szlaki mają swoje punkty początkowe przy parkingach zlokalizowanych wzdłuż DW387.

Fort Karola

To ruiny pruskiej strażnicy z końca XVIII wieku. Znajdują się na górze Ptak, tuż powyżej Lisiej Przełęczy. Fort służył niegdyś do obserwacji ruchów wojsk i ochrony granicy, a dziś stanowi doskonały punkt widokowy na Szczeliniec.

Ciekawe miejsca w pobliżu trasy

Droga 100 Zakrętów łączy dwa ważne ośrodki, Kudowę-Zdrój i Radków, które same w sobie stanowią istotne punkty na mapie turystycznej regionu.

W mieście kończącym zachodni odcinek szosy warto zwiedzić:

• Park Zdrojowy,
• Kaplicę Czaszek,
• Muzeum Zabawek,
• Szlak Ginących Zawodów.

Wschodni kraniec drogi wyznacza miasteczko o średniowiecznym rodowodzie. Warto tam zobaczyć:

• zabytkowy rynek z renesansowym ratuszem,
• Zalew Radkowski,
• Wambierzyce z monumentalną bazyliką, kalwarią i unikatową ruchomą szopką z XIX wieku.

Nasz autor

Artur Białek

Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.