Król i królowa Himalajów biją kolejne rekordy. On wszedł na Mount Everest 32 razy, ona – 11
W ciągu zaledwie jednego dnia dwoje nepalskich wspinaczy udowodniło, że dla narodu Szerpów Himalaje są domem, po którym poruszają się z niezrównaną wytrzymałością. Kami Rita Sherpa oraz Lhakpa Sherpa pobili światowe rekordy w liczbie wejść na Mount Everest.
Niedziela, 17 maja 2026 roku, na zawsze zapisze się w historii światowego himalaizmu. 56-letni Kami Rita Sherpa oraz 52-letnia Lhakpa Sherpa pobili dwa światowe rekordy, zdobywając szczyt Mount Everestu odpowiednio 32 i 11 razy. Osiągnięcia Szerpów po raz kolejny mogą zawstydzić zachodnich himalaistów.
Jeden dzień, dwa rekordy
Kami Rita Sherpa po raz 32. stanął na szczycie Mount Everestu, bijąc swój własny rekord ustanowiony zaledwie rok wcześniej. Jego kariera, trwająca nieprzerwanie od 1994 roku, jest świadectwem niespotykanej formy. Z wyjątkiem lat, gdy wyprawy były niemożliwe, Kami Rita zdobywa szczyt najwyższej góry świata niemal co roku. Jest jednym z najbardziej doświadczonych przewodników na świecie.
Tego samego dnia swój historyczny sukces świętowała Lhakpa Sherpa, znana jako „Królowa Gór”. 52-latka stanęła na wierzchołku Everestu jedenasty raz, po raz kolejny podbijając własny rekord świata w liczbie wejść wśród kobiet. Lhakpa, która po raz pierwszy zdobyła szczyt w 2000 roku, udowodniła swoją wielkość nie tylko na Evereście, ale i na K2. Jej niezwykłe życie w 2023 uwieczniono w filmie dokumentalnym Netflixa „Lhakpa Sherpa: Królowa gór”.
Mimo, że kolejne rekordy to ich osobiste osiągnięcia, oboje podziękowali innym Szerpom za zbiorowy wysiłek, jakim jest wspinaczka w Himalajach. „Każdy szczyt to nie tylko osobisty sukces, ale także hołd dla wszystkich ciężko pracujących Szerpów i wspinaczy, dzięki którym te wyprawy kończą się sukcesem i są bezpieczne” – napisał Kami Rita Sherpa w mediach społecznościowych.
„Dziękuję Wam wszystkim za wsparcie i zachętę! Nie dokonałbym tego bez Was wszystkich. Dziękuję w szczególności Szerpom, którzy wszystko przygotowali. Oni są prawdziwymi bohaterami.” – napisała Lhakpa Sherpa.
Szerpowie: genetyczny fenomen gór wysokich
Szerpowie to tybetańska grupa etniczna. Jej nazwa shar pa dosłownie oznacza „ludzi wschodu”, co nawiązuje do ich migracji z tybetańskiego regionu Kham do Nepalu około XIII–XIV wieku. Żyjąc w wysokogórskich dolinach, takich jak Solukhumbu, na wysokościach od 3000 do 6000 m n.p.m., przez wieki przystosowali się do życia na dużej wysokości. Badania genetyczne wykazały u nich obecność ponad 30 specyficznych wariantów genów, w tym genu EPAS1, który pozwala na niezwykle wydajne wykorzystanie tlenu przy niskim ciśnieniu.
Szerpowie wyznają buddyzm tybetański szkoły Nyingma i wierzą, że góry są zamieszkiwane przez bóstwa i demony, które należy udobruchać przed wspinaczką. Mount Everest, nazywany przez nich „Matką Świata”, jest otoczony głęboką czcią, a praca przewodnika to dla wielu nie tylko zawód, ale i forma duchowego obcowania z naturą.
Choć termin „szerpa” stał się w językach zachodnich synonimem górskiego tragarza, dla samych Nepalczyków to przede wszystkim dumne określenie narodu, który z rolników i hodowców jaków stał się elitarną grupą przewodników, bez których współczesny himalaizm byłby niemożliwy.
Osiągnięcia Szerpów w Himalajach
Oprócz najnowszych rekordów, Szerpowie zapisali się w historii himalaizmu licznymi przełomowymi osiągnięciami. Oto najważniejsze z nich:
- Pierwsze wejście na Mount Everest: 29 maja 1953 roku Tenzing Norgay, wraz z Edmundem Hillarym, jako pierwsi ludzie w historii stanęli na szczycie najwyższej góry świata.
- Pierwsze zimowe wejście na K2: 16 stycznia 2021 roku grupa Nepalczyków dokonała historycznego, pierwszego zimowego wejścia na K2 – ostatni ośmiotysięcznik niezdobyty wcześniej o tej porze roku. W zespole znajdowało się dziewięciu Szerpów (w tym m.in. Mingma Gyalje Sherpa) oraz jeden Gurkha, Nirmal Purja.
- Wcześniejszymi wielokrotnymi rekordzistami w liczbie wejść na Everest byli również Apa Sherpa, Lhakpa Tenzing oraz Phurba Tashi, którzy wielokrotnie przesuwali granice wytrzymałości, osiągając pułap 21 wejść.
Nasza autorka
Magdalena Rudzka
Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.