Żubr jednak ma naturalnych wrogów. Naukowcy z Instytutu Biologii Ssaków w Białowieży nagrali coś niezwykłego
Nowe badanie naukowców IBS PAN w Białowieży zmienia naszą wiedzę o żubrach. W Puszczy Białowieskiej fotopułapka nagrała unikatowy film, pokazujący starcie watahy wilków ze stadem żubrów. Do tej pory biolodzy zakładali, że żubry generalnie nie mają naturalnych wrogów, a polowania drapieżników na nie są wielką rzadkością.

Badanie naukowców z Instytutu Biologii Ssaków w Białowieży rzuca nowe światło na relacje drapieżnik-ofiara w Puszczy Białowieskiej. Choć żubr europejski (Bison bonasus) jest uznawany za gatunek niebędący ofiarą ze względu na swoje ogromne rozmiary, może to wymagać rewizji. Na nagraniu z fotopułapki widać atak grupy 7 wilków na nowonarodzone cielę w stadzie żubrów. Artykuł naukowy opisujący tę niezwykłą obserwację ukazał się w czasopiśmie „Ecology and Evolution”
Wilki kontra żubry: niezwykłe nagranie z fotopułapki
Artykuł „The King in the Crosshairs: Evidence of a Predation Attempt on European Bison by Wolves”, autorstwa Robin Wijnands i Tomasza Borowika, analizuje unikatowe nagranie z fotopułapki w polskiej części Puszczy Białowieskiej. Zdarzenie miało miejsce 15 września 2025 roku w godzinach porannych (między 7:25 a 7:47).
Kamera uchwyciła grupę siedmiu wilków, która zaatakowała stado jedenastu żubrów. W skład stada wchodziło pięć dorosłych krów, dwa dorosłe byki, jeden młody byk oraz trzy osobniki młodociane, w tym nowonarodzone cielę.
Drapieżniki od razu skoncentrowały atak na najsłabszym osobniku – młodziutkim cielaku. Wideo dokumentuje dwie próby jego pochwycenia. W pierwszej trzy krowy próbowały przegonić wilki, odwracając swoją uwagę od cielęcia. Wilki natychmiast je zaatakowały, chwytając za szyję i próbując odciągnąć od stada, lecz zostały odparte przez dwie dorosłe krowy.
Po chwili doszło do drugiego ataku, w którym wilki ponownie złapały cielę. Tym razem całe stado ruszyło na ratunek. Dorosłe żubry szarżowały na drapieżniki, celując w nie rogami, a następnie uformowały krąg wokół noworodka. Obrona była skuteczna i wilki w końcu się wycofały. Niezwykłe nagranie można obejrzeć tutaj.
Żubr jednak jest ofiarą
Naukowcy wskazują, że choć polowanie było nieudane, nagranie stanowi bardzo rzadki dowód na to, że wilki jednak postrzegają żubry jako potencjalną zdobycz. Dotychczasowe dane z Puszczy Białowieskiej sugerowały, że żubry wprawdzie są znikomą częścią diety wilków, ale jako padlina. W Ameryce Północnej udokumentowano atak większej watahy wilków na bizona amerykańskiego. Były też doniesienia o atakach niedźwiedzi na żubry w Rumunii.
Pojawia się pytanie: czy drapieżniki faktycznie polują na żubry, czy są to incydentalne przypadki? Badanie sugeruje, że niewielki rozmiar watahy w opisywanym przypadku mógł być niewystarczający do pokonania stada żubrów, zwłaszcza przy ich aktywnej strategii obronnej. Jednakże populacja żubrów w Europie rośnie i wraz z nią zwiększa się liczebność oraz rozmiar watah wilków. A to będzie prowadzić do częstszych interakcji tego typu.
Naukowcy wskazują, że drapieżnictwo wobec żubrów nie było dotychczas szczegółowo badane. Skupiano się raczej na ich trybie życia i możliwościach ochrony i zwiększenia populacji.
Co to odkrycie oznacza dla ochrony przyrody?
Wyniki badania mają istotne implikacje dla zarządzania populacjami obu gatunków. Jeśli wilki zaczną częściej polować na żubry, mogą zacząć pełnić rolę naturalnego regulatora ich liczebności, co mogłoby pomóc w ograniczaniu szkód w uprawach rolnych i łagodzeniu konfliktów na linii człowiek-żubr.
Autorzy postulują również, by w przyszłych badaniach nad reintrodukcją żubrów częściej uwzględniać wpływ naturalnych drapieżników, nie tylko w kontekście ich śmiertelności, ale także zmian w zachowaniu i reakcji stresowych. Nagranie dowodzi, że mimo iż tak intensywnie badamy i obserwujemy żubry, ich interakcje z wilkami są bardziej złożone, niż sądziliśmy.
Źródło: Ecology and Evolution
Nasza autorka
Magdalena Rudzka
Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.

