Ukryty gigant pod Toskanią. Naukowcy odkryli rezerwuar magmy
Naukowcy zidentyfikowali pod Toskanią gigantyczny rezerwuar magmy o objętości 6000 km3, wykorzystując do tego innowacyjną technikę analizy naturalnych wibracji gruntu. Ten podziemny system rozmiarem przypomina superwulkan Yellowstone. Czy jest się czego obawiać?
Duże systemy magmowe udaje się naukowcom identyfikować poprzez zmiany zachodzące na powierzchni ziemi. Kratery, osady erupcyjne i emitowane gazy to jasne sygnały na występowanie tej gorącej masy skalnej pod płaszczem naszej planety. Inaczej sytuacja wygląda we włoskiej Toskanii, gdzie naukowcy zdiagnozowali obecność magmy dzięki specjalistycznej technice tomografii szumu sejsmicznego. Otrzymane wyniki posłużą zarówno jako podstawa naukowa dla dalszych badań, jak i nowy kierunek dla praktycznego wykorzystania energii geotermalnej.
Jak sprawdzić obecność magmy?
Zespół naukowców z Uniwersytetu w Genewie we współpracy z włoskimi instytucjami geonaukowymi posłużył się techniką tomografii szumu sejsmicznego (ambient noise tomography) w celu wykrycia obecności magmy w skorupie Toskanii. Metoda ta opiera się na analizie naturalnych wibracji otoczenia, generowanych przez fale oceaniczne, wiatr, a nawet codzienną aktywność człowieka.
Kluczowym elementem pomiaru jest wykorzystanie sieci czujników sejsmicznych, które rejestrują prędkość rozchodzenia się fal w głąb ziemi. Szwajcarscy badacze skorzystali z 60 takich urządzeń, co pozwoliło uczonym na skonstruowanie trójwymiarowego obrazu skorupy pod włoskim regionem. Wynik był zaskakujący, przybliżając Toskanię do innych obszarów bogatych w magmę – takich jak superwulkany w Parku Yellowstone.
Toskania jak Yellowstone
Naukowcy odkryli pod południową Toskanią gigantyczny rezerwuar magmy, którego objętość szacuje się na około 6000 km3. Ten ogromny system znajduje się głęboko w skorupie ziemskiej, na głębokości od 8 do 15 kilometrów pod powierzchnią. Mimo imponujących rozmiarów, naukowcy uspokajają, że obecnie zbiornik ten nie stanowi zagrożenia wulkanicznego i jest stabilny.
Odkrycie to wyjaśnia jednak, dlaczego region ten charakteryzuje się tak wysoką aktywnością geotermalną i rekordowymi przepływami ciepła. Odkrycie jest tym bardziej zaskakujące, gdyż w najnowszej historii Toskanii obszar ten nie zarejestrował żadnych większych erupcji.
Konsekwencje odkrycia
Brak zagrożenia niszczycielską erupcją to niejedyna dobra informacja wiążąca się z nowym odkryciem. Głębokie systemy magmowe odgrywają bowiem kluczową rolę w zasilaniu elektrowni geotermalnych oraz procesach powstawania cennych minerałów. Są one naturalnym źródłem litu i pierwiastków ziem rzadkich, które stanowią m.in. fundament produkcji nowoczesnych akumulatorów do samochodów elektrycznych. Uśpione rezerwuary magmy mogą więc przynieść kolosalne korzyści dla włoskiej gospodarki i napędzić lokalną transformację energetyczną.
Nasz autor
Olaf Kardaszewski
Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
