Szympansy mają własne regionalne akcenty. Uczą się ich z otoczenia, zupełnie jak ludzie

Gdy wsłuchamy się w odgłosy wydawane przez szympansy z afrykańskiego lasu, mogą nam się one wydawać monotonne i identyczne. Nic bardziej mylnego. Małpy dorastające w różnych częściach kontynentu brzmią zupełnie inaczej, wykształcając swój własny dialekt. Przez dekady biolodzy wierzyli, że zwierzęta te rodzą się z gotowym, zapisanym w genach zestawem dźwięków. Dziś wiemy już, że nauka komunikacji u szympansów to długi proces, w którym ogromną rolę odgrywa środowisko i rówieśnicy.

Komputery wychwytują różnice

Jak kształtuje się małpi głos? Zespół pod kierownictwem Kassandry Giragosian z Queen Mary University of London przeanalizował zachowanie ponad 30 młodych osobników. Aby badanie było miarodajne, zwierzęta pochodziły z dwóch odizolowanych od siebie populacji: dzikiego rezerwatu Gombe w Tanzanii oraz półdzikiego ośrodka Chimfunshi w Zambii.

Naukowcy wzięli pod lupę tysiące chrząknięć, pisków (skomleń) i odgłosów przypominających śmiech. Zauważyli coś niezwykłego – im starsze były małpy, tym różnice w ich wokalizacjach stawały się wyraźniejsze. Gdy nagrania przepuszczono przez program komputerowy, system potrafił odgadnąć pochodzenie dorastającego szympansa z celnością sięgającą w niektórych przypadkach nawet 98%. W przypadku niemowlaków odgłosy były jeszcze do siebie bardzo zbliżone, ale w miarę dorastania wokalizacje nabierały pełnych regionalnych cech.

Geny to nie wszystko

To ekscytujące odkrycie, opublikowane na łamach „PLOS One”, po raz kolejny udowadnia, że o komunikacji zwierząt wiemy wciąż niewiele. Teraz wiemy, że szympansi głos nie jest dyktowany wyłącznie przez geny. Wymaga on wielu lat powolnego dostrajania podczas zabaw i interakcji społecznych, dokładnie tak, jak u ludzkich dzieci osłuchujących się z mową swoich rodziców.

Oczywiście badacze wyraźnie zaznaczają, że szympansy nie posługują się językiem w ludzkim rozumieniu – nie posiadają przecież umownej gramatyki czy złożonego słownika. Wykazują jednak ogromną elastyczność wokalną. Dzięki temu wiemy, że podwaliny pod systemy komunikacji w świecie naczelnych zaczęły się kształtować miliony lat temu. Kluczem do jego zrozumienia jest podglądanie tego, jak ewoluują one w trakcie samego życia zwierzęcia, a nie tylko na przestrzeni tysiącleci.

Źródło: PLOS One

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz autor

Jonasz Przybył

Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.