Szczur bohater doczekał się pomnika. Magawa pomagał w odbudowie Kambodży
W Kambodży odsłonięto pierwszy pomnik przedstawiający szczura przeciwminowego na świecie. Figura upamiętniająca zasłużonego gryzonia stanęła w mieście Krong Siem Reap – drugim co do wielkości w całym kraju. W trakcie swoich misji odważne zwierzę oczyściło ponad 100 000 metrów kwadratowych terenu z materiałów wybuchowych.
Na polskim podwórku najsłynniejszym przykładem zwierzęcego uczestnictwa w walkach zbrojnych jest niewątpliwie Niedźwiedź Wojtek, który przez trzy lata służył w armii gen. Władysława Andersa. W Kambodży natomiast miano najbardziej walecznego czworonoga zyskał szczur Magawa, zajmujący się na froncie tropieniem min lądowych. Teraz gryzoń doczekał się swojego pomnika, który jest pierwszą tego typu formą upamiętnienia na świecie.
Szczurza odwaga
Słynny Magawa to wielkoszczur gambijski, znany z wyjątkowych predyspozycji do tresury. Belgijska organizacja Apopo, która zajmuje się szkoleniem szczurów i psów do wykrywania min lądowych, najpierw odpowiednio wyszkoliła niewielkiego ssaka, by później wysłać go do Kambodży, aby pełnił swoją misję.
Dzięki niezwykle wyczulonemu węchowi Magawa potrafił identyfikować substancje chemiczne obecne w materiałach wybuchowych, a następnie sygnalizować ich lokalizację opiekunom. Wielkoszczur w trakcie swojej służby oczyścił ponad 141 000 metrów kwadratowych terenu, co odpowiada wielkości 20 boisk piłkarskich. Podziw budzi również szybkość prac – powierzchnię wielkości kortu tenisowego potrafił sprawdzić w zaledwie 20 minut.
Pomnik szczurzego bohatera
Pomnik zmarłego w 2022 roku gryzonia został odsłonięty w drugim co do wielkości mieście Kambodży – Krong Siem Reap. Figura została wykonana z drewna i przedstawia Magawę w pozycji wyprostowanej. Odsłonięcie upamiętnienia było związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Wiedzy o Minach, który ma przypominać o zagrożeniu, jakie materiały wybuchowe stanowią dla ludności cywilnej.
Nowy pomnik to nie pierwsze wyróżnienie dla bohatera. Słynny gryzoń otrzymał złoty medal PDSA, wręczany zwierzętom za wyjątkowe zasługi wojenne. Wielkoszczur był pierwszym szczurem w 77-letniej historii tej nagrody.
Kambodża bez min
Dokonania Magawy wpisują się w szerszy cel Kambodży – całkowite oczyszczenie kraju z min do 2030 roku. Choć postępy są widoczne, skala problemu sprawia, że wyszkolone zwierzęta mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa lokalnych społeczności.
W walce z problemem pomaga również inny szczur o imieniu Ronin, który – podobnie jak Magawa – został wyszkolony przez fundację Apopo. Gryzoń ten ustanowił w 2025 roku nowy rekord świata, odnajdując od 2021 roku 109 min lądowych i 15 niewybuchów. Kto wie, czy w przyszłości również i on nie doczeka się swojego pomnika.
Nasz autor
Olaf Kardaszewski
Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
