Kto zostawia świecące ślady w lesie? Odkryto nietypową formę komunikacji w świecie zwierząt

Do tej pory ludziom znane były niezwykle rozwinięte techniki komunikacji godowej wśród jeleni, oparte przede wszystkim na pozostawianiu zapachu. Woń wydzielin gruczołów jelenia wirginijskiego bywa na tyle intensywna, że czasem dociera nawet do spacerujących po lasach ludzi.

Naukowcy z Uniwersytetu Georgii dowodzą jednak, że porozumiewanie się jeleni nie opiera się wyłącznie na komunikacji zapachowej. W trakcie swoich prac badacze wykryli liczne ślady emitujące fotoluminescencję, która – choć dla człowieka widoczna jest jedynie pod lampą UV – dla jelenia może stanowić wyraźny sygnał pomagający znaleźć upragnioną partnerkę.

Jak udało się znaleźć ślady?

Aby dostrzec nietypowe formy komunikacji jeleni, naukowcy przeprowadzili analizę na obszarze ok. 324 hektarów. Terenem badawczym był las Whitehall Forest, położony nieopodal miasta Athens w stanie Georgia. Badacze wyodrębnili tzw. drogowskazy (ang. signposts) – miejsca, w których jelenie pozostawiają zapach w celu znalezienia partnera. Zwierzęta w tych punktach m.in. pocierają porożem roślinność lub ryją w ziemi przed oddaniem moczu.

Do identyfikacji śladów zespół wykorzystał lampy UV, umożliwiające dostrzeżenie jelenich sygnatur świetlnych. W trakcie badań przeanalizowano 109 śladów ocierania poroża oraz 37 miejsc, w których jelenie pozostawiły zapach w postaci moczu. Każdy z tych przypadków wyróżniał się fotoluminescencyjną poświatą, potencjalnie widoczną dla tych czworonogów.

Zdolności jeleniego wzroku

– Wzrok jeleni jest zupełnie inny niż nasz – tłumaczy biolog i główny autor badania Daniel DeRose-Broeckert. Gdy słońce ledwie zachodzi lub wschodzi, światło UV dominuje dla jeleni, ponieważ nie jest „zmywane” przez widzialne światło słoneczne.

Oznacza to, że o określonych porach dnia jelenie – w przeciwieństwie do ludzi – są w stanie dostrzegać sygnały wizualne pozostawiane przez inne zwierzęta.

Za fotoluminescencję odkrytych śladów najprawdopodobniej odpowiada mieszanina związków roślinnych oraz wydzielin z gruczołów jeleni. Podobne właściwości wykazuje również jeleni mocz, który także emituje charakterystyczną poświatę widoczną w świetle ultrafioletowym.

Świecące drogowskazy w lesie – funkcja nietypowych śladów

Badacze podkreślają, że komunikacja oparta na świecących śladach stanowi uzupełnienie porozumiewania się zapachowego. Światło emitowane przez znaczniki w warunkach słabego oświetlenia ułatwia jeleniom odnajdywanie tzw. drogowskazów prowadzących do potencjalnego partnera. Tworząc ślad, jeleń pozostawia w nim chemiczne sygnały informujące o swojej tożsamości oraz statusie reprodukcyjnym, co stanowi punkt wyjścia dla dalszych interakcji godowych.

Świecące znaczniki nie wypierają sygnałów zapachowych, lecz je wzmacniają, ułatwiając wizualne lokalizowanie miejsc istotnych dla procesu rozrodczego jeleni. Jak zauważa współautor badania, biolog Gino D’Angelo, ślady pozostawiane przez zwierzęta tworzą podstawę leśnej komunikacji, umożliwiając swoistą „konwersację” pomiędzy poszczególnymi osobnikami.

Źródło: Discover