Rodzisz w styczniu? Twoje dziecko ma dwukrotnie większą szansę, by zostać drugim Robertem Lewandowskim
Urodziliście się w grudniu lub pod koniec roku i zastanawiacie się, czemu nie zostaliście profesjonalnymi piłkarzami? Okazuje się, że to nie przypadek – wśród zawodników krajowych reprezentacji jest wielokrotnie więcej osób urodzonych w pierwszym kwartale roku. Czy styczeń daje supermoce?
Według badań Uniwersytetu Strathclyde w rozgrywkach UEFA bierze udział prawie dwa razy więcej zawodników urodzonych w styczniu niż w grudniu – mimo tego, że oba miesiące charakteryzuje podobny wskaźnik urodzeń. Nie chodzi jednak o znaki zodiaku czy temperament.
Dlaczego dzieci urodzone w styczniu mają przewagę w sporcie?
Badania prowadzone niezależnie w wielu krajach potwierdzają, że dzieci urodzone na początku roku mają istotną sportową przewagę nad rówieśnikami z jego końca. Przewaga ta wynika z tzw. efektu względnego wieku, czyli różnicy rozwojowej pomiędzy najstarszymi a najmłodszymi zawodnikami w danej kategorii wiekowej.
W praktyce oznacza to, że dzieci urodzone w styczniu są niemal o rok starsze niż ich „rówieśnicy” urodzeni w grudniu. W młodym wieku to ogromna różnica rozwojowa, która ma wyraźny wpływ na późniejsze sukcesy sportowe. Są wyżsi, silniejsi, mają więcej doświadczenia.
Euro 2024 pełne koziorożców, wodników i ryb
Co łączy Cristiano Ronaldo, Ardę Gülera i Jamala Musialę? Wszyscy byli gwiazdami rozgrywanych w Niemczech mistrzostw Europy 2024 i wszyscy… urodzili się w lutym. Szkockie badanie przyjrzało się temu, ile z uczestników turnieju piłkarskiego faktycznie ma urodziny na początku roku.
W samym turnieju dysproporcja była widoczna, ale efekt był szczególnie zauważalny w składach reprezentacji U-17. Analiza składów z mistrzostw Europy wykazała, że w okresie od stycznia do marca urodziło się ponad cztery razy więcej zawodników niż w okresie od października do grudnia. Szczególnie dobrym przykładem są sami mistrzowie, czyli Włochy, których 20-osobowa kadra składała się z 11 zawodników urodzonych w pierwszym kwartale roku i tylko jednego urodzonego w grudniu.
– Rok może wydawać się niewielką różnicą, ale w przypadku młodzieży oznacza, że zawodnicy urodzeni w styczniu spędzili na boisku prawie o 10% więcej czasu niż zawodnicy urodzeni w grudniu – przypomina Aidan Rooney, jeden z twórców badania.
Miesiąc urodzenia to nie wyrok: z wiekiem przewaga zanika… ale nie do końca
Według badaczy przewaga maleje na poziomie seniorskim. Analiza nie wykazała istotnej korelacji pomiędzy miesiącem urodzenia a wartością rynkową zawodnika. Jak tłumaczy dr Markus Gehristz, kierownik badania, na poziomie profesjonalnym decydujące stają się inne czynniki: technika, doświadczenie, psychika. Cechy fizyczne przestają wyróżniać się aż tak bardzo, jak w młodszych kategoriach wiekowych.
Niemniej jednak łatwiejszy start pozwala większej liczbie zawodników ze stycznia dotrwać do poziomu profesjonalnego – przez to właśnie w seniorskiej piłce najwięcej jest piłkarzy urodzonych na początku roku.
Wielcy piłkarze rodzą się w każdej porze roku
Chociaż przewaga wieku ułatwia karierę, to wielu piłkarzy przełamuje „styczniowy” stereotyp. Przykłady? Kylian Mbappé, francuski napastnik grający w Realu Madryt, urodził się w grudniu, Pedri, młoda gwiazda FC Barcelony w listopadzie, a İlkay Gündoğan w październiku. Robert Lewandowski urodził się w sierpniu, więc także miał „pod górkę”. Indywidualny talent i determinacja sprawiają jednak, że statystyka nie ma nic do gadania.
Jednak warto się zastanowić, czy obecny system klasyfikacji wiekowej daje wszystkim młodym piłkarzom równe szanse. Być może wiele grudniowych talentów się marnuje, bo są zniechęceni rywalizacją ze starszymi, większymi i silniejszymi „równolatkami”?
Źródło: University of Strathclyde, European Journal of Sport Science
Nasz autor
Jonasz Przybył
Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.