Ci ludzie zmieniają przyszłość naszej planety. Oto lista National Geographic 33

National Geographic 33 to inicjatywa, która zadebiutowała w 2025 roku i od początku skupia się na wyróżnianiu osób realnie wpływających na współczesny świat. Jej idea sięga jednak znacznie głębiej – liczba 33 nawiązuje do roku 1888, kiedy to National Geographic zostało założone przez 33 naukowców i odkrywców, którzy postawili sobie za cel pogłębianie wiedzy o świecie i jego zrozumienie. Dziś ta sama misja znajduje odzwierciedlenie w wyborze ludzi, którzy nie tylko opisują rzeczywistość, ale też aktywnie ją kształtują.

Lista tworzona jest na podstawie rekomendacji szerokiego grona współpracowników i ekspertów, a ostatecznego wyboru dokonują redaktorzy National Geographic, uwzględniając różnorodne perspektywy i doświadczenia. Jak podkreśliła Courteney Monroe, prezes National Geographic Content: „Od ponad 137 lat National Geographic kieruje się przekonaniem, że odważne myślenie i wspólne działanie mogą zmienić świat”. Właśnie to przekonanie pozostaje fundamentem inicjatywy, która ma nie tylko wyróżniać, lecz także inspirować – pokazując, że zmiana jest możliwa dzięki konsekwentnym działaniom jednostek.

National Geographic 33 – kto trafia na listę i dlaczego to wyróżnienie ma znaczenie?

Wyróżnienie National Geographic 33 obejmuje osoby, których działalność wykracza poza indywidualne sukcesy i przekłada się na realne zmiany w różnych częściach świata. To inicjatorzy projektów, badacze i aktywiści, którzy działają w zróżnicowanych obszarach – od nauki i technologii po kwestie społeczne – podejmując konkretne działania w odpowiedzi na wyzwania współczesności. Ich praca często ma wymiar długofalowy, a jej efekty wykraczają poza lokalny kontekst i mają znaczenie także w skali międzynarodowej.

Jak podkreśla Nathan Lump, redaktor naczelny National Geographic: „Po raz drugi opublikowaliśmy listę National Geographic 33, składającą się z 33 osób, które wywierają pozytywny wpływ na nasz świat i jego mieszkańców. Pochodzą z różnych środowisk (…) i pracują nad różnymi problemami na całym świecie, ale łączy ich zaangażowanie w rozwiązywanie jednych z najważniejszych i najpilniejszych wyzwań naszych czasów”. Wskazanie tych postaci ma również wymiar symboliczny, gdyż stanowi próbę zwrócenia uwagi na inicjatywy, które wnoszą nową jakość do debaty o przyszłości oraz pokazują, jak indywidualne działania mogą przekładać się na szersze zmiany społeczne i środowiskowe.

Kto został wyróżniony w 2026 roku w National Geographic 33?

Shailene Woodley walczy o przyszłość oceanów

Shailene Woodley od lat konsekwentnie angażuje się w działania na rzecz ochrony środowiska, unikając powierzchownego aktywizmu. Gdy Greenpeace zaprosił ją do udziału w ekspedycji badawczej, jasno zaznaczyła: „To nie może być jednorazowa akcja, typu: będę na łódce, zrobimy zdjęcie i wrzucimy je na Instagram”. Ostatecznie wzięła udział w misji i aktywnie wspierała działania na rzecz przyjęcia globalnego porozumienia ONZ dotyczącego ochrony wód międzynarodowych. – Jeśli poświęcam na coś swoją energię, to dlatego, że wiem, że naprawdę mogę coś zrobić – zaznacza. Angażowała się w rozmowy z przedstawicielami instytucji międzynarodowych, brała udział w kampaniach informacyjnych i wykorzystywała swoją rozpoznawalność w projektach dokumentalnych. Podkreśla przy tym znaczenie wspólnej odpowiedzialności: „Może mnie nie kochacie ani nie znacie, ale wszyscy jesteśmy częścią tej samej rzeczywistości. Jak więc możemy znaleźć rozwiązanie?”.

Ewan McGregor i nowa era podróżowania bez filtrów

Ewan McGregor został wyróżniony za konsekwentne promowanie autentycznej eksploracji świata, wykraczającej poza schematy współczesnej turystyki i powierzchowne relacje z podróży. Od czasu serii „Long Way” aktor pokazuje drogę jako doświadczenie pełne kontrastów – od zachwytu nad naturą po konfrontację z realnymi problemami, takimi jak zmiany klimatyczne czy ślady działalności przemysłowej, czego przykładem była jego wyprawa na Svalbard. – Zachęcamy ludzi, by wyszli w świat i go obejrzeli – podkreśla. Jego wieloletnie podróże przez Europę, Azję, Afrykę i Ameryki inspirują do bardziej świadomego i bezpośredniego poznawania świata, poza utartymi schematami: „To niezwykłe uczucie ekscytacji, kiedy wychodzisz poza swoją strefę komfortu”. Równolegle McGregor angażuje się w działania UNICEF, nagłaśniając historie dzieci dotkniętych ubóstwem, konfliktami i kryzysami humanitarnymi.

Jak Cassandra Rauert zmieniła badania nad plastikiem w ludzkim organizmie?

Cassandra Rauert stworzyła rozwiązanie, które może zmienić sposób badania mikroplastiku w ludzkim organizmie. Jako chemiczka analizująca obecność plastiku we krwi szybko zauważyła, jak łatwo o błędne wyniki – wszechobecny plastik mógł zanieczyszczać próbki już na etapie badań. Gdy jej własne analizy wykazały wysokie stężenie polietylenu, przyznała: „Z biologicznego punktu widzenia to nie ma sensu”. W odpowiedzi współtworzyła unikatowe laboratorium niemal całkowicie wolne od plastiku, w którym poziom zanieczyszczeń jest nawet sto razy niższy niż w standardowych warunkach. Dzięki temu możliwe stało się opracowanie bardziej wiarygodnych metod analizy i podważenie części dotychczasowych, alarmistycznych danych. Jej zespół udostępnił projekt laboratorium innym naukowcom, wspierając rozwój badań nad realnym wpływem mikroplastiku na zdrowie człowieka.

Russell Westbrook i walka o czyste powietrze w Los Angeles

Russell Westbrook został wyróżniony za zaangażowanie w walkę ze smogiem i rozwój zielonych technologii w Los Angeles. Koszykarz, wychowany w jednej z najbardziej zanieczyszczonych części miasta, wykorzystuje swoją pozycję, by wspierać transformację energetyczną i tworzenie nowych miejsc pracy. Wspólnie z organizacją Los Angeles Cleantech Incubator działa na rzecz elektryfikacji transportu i rozwoju infrastruktury czystej energii, stawiając sobie ambitny cel poprawy jakości powietrza przed igrzyskami w 2028 roku. – Nie chodzi tylko o grzyska. Chodzi o tworzenie możliwości, miejsc pracy, inwestycji i przyszłości, w której korzyści odniosą nasze społeczności – podkreśla. Równolegle poprzez swoją fundację Russell Westbrook Why Not? Foundation inwestuje w edukację młodzieży, rozwijając programy technologiczne i wspierając kariery w sektorze zielonych innowacji.

Priyanka Chopra Jonas zmienia podejście do cukrzycy w Indiach

Priyanka Chopra Jonas została wyróżniona za działania na rzecz zwiększenia świadomości i dostępu do informacji o cukrzycy, szczególnie w Indiach, gdzie choroba dotyka ponad 100 milionów osób, a wiele przypadków pozostaje niezdiagnozowanych z powodu tabu i braku wiedzy. Aktorka, wychowana w rodzinie lekarzy, wykorzystuje swoją globalną rozpoznawalność, by przełamywać społeczne uprzedzenia i zachęcać do wczesnej diagnostyki. Jej zaangażowanie ma również osobisty wymiar – jej mąż, muzyk Nick Jonas, choruje na cukrzycę typu 1, co pozwoliło jej z bliska zobaczyć, jak wygląda codzienne życie z tą chorobą. Dziś Priyanka działa jako członkini zarządu organizacji Beyond Type 1, która początkowo koncentrowała się głównie na Stanach Zjednoczonych, a dziś – także dzięki jej inicjatywie – rozwija szeroko zakrojone kampanie edukacyjne w Indiach, docierając do milionów odbiorców. – Nie bój się diagnozy. Możesz sobie z nią poradzić i żyć, a także realizować swoje cele – podkreśla.

Idris i Sabrina Elba inwestują w przyszłość Sherbro

Idris i Sabrina Elba zostali wyróżnieni za ambitny, długofalowy projekt przekształcenia wyspy Sherbro w Sierra Leone w modelowy przykład zrównoważonego rozwoju. Zamiast krótkotrwałych inicjatyw czy typowych inwestycji turystycznych, para postawiła na kompleksowe działania łączące rozwój gospodarczy z poprawą jakości życia mieszkańców i ochroną środowiska. Założyli Fundację Elba Hope, która wspiera lokalnych rolników poprzez szkolenia, rozwój spółdzielni oraz dostęp do finansowania, pomagając im wyjść poza produkcję na własne potrzeby. Równolegle realizują projekty infrastrukturalne – najważniejszy z nich, Hope Power Project, zakłada elektryfikację wyspy w oparciu o energię odnawialną, zapewnienie dostępu do internetu oraz rozwój systemów wodnych we współpracy z międzynarodowymi partnerami. Ich celem jest stworzenie samowystarczalnego „eko-miasta”, które stanie się wzorem dla innych regionów i zmieni sposób postrzegania Afryki. – Chcieliśmy zmienić narrację – podkreśla Sabrina.

Alia Bhatt wykorzystuje popularność do realnych działań na rzecz środowiska

Alia Bhatt konsekwentnie łączy działalność artystyczną z zaangażowaniem na rzecz ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt. Aktorka, wychowana w domu pełnym ratowanych bezdomnych zwierząt, dziś wykorzystuje swoją rozpoznawalność, by nagłaśniać te tematy i przekładać je na konkretne działania. Produkuje projekty o tematyce ekologicznej (jak serial „Poacher” o kłusownictwie) oraz angażuje się w inicjatywy, które zachęcają twórców do podejmowania tematów środowiskowych i zwiększają ich obecność w kulturze. Prowadzi także platformę Coexist, promującą działania organizacji i firm dbających o środowisko. Równolegle rozwija projekty skierowane do dzieci, m.in. serię książek i markę Ed-a-Mamma, budując wrażliwość na naturę od najmłodszych lat. „Historie w dużym stopniu kształtują nasze myślenie” – podkreśla, traktując storytelling jako narzędzie realnej zmiany.

Francis Kéré pokazuje, jak budować w zgodzie z klimatem

Francis Kéré należy dziś do najważniejszych architektów redefiniujących sposób myślenia o budownictwie w dobie zmian klimatycznych. Pochodzący z Burkina Faso twórca przez lata rozwijał swoje podejście w praktyce – projektując szkoły, kliniki i biblioteki w regionach o ekstremalnych temperaturach, gdzie brakowało infrastruktury i dostępu do energii. To właśnie tam wypracował rozwiązania oparte na lokalnych materiałach i naturalnej wentylacji, zanim na dobre zaczęto mówić o zrównoważonym rozwoju. Jak sam przyznaje: „Wszystko, co robiłem, rodziło się z czystej konieczności”. Jego projekty – od szkoły w Gando po realizacje w USA, Europie i Ameryce Południowej – pokazują, że można tworzyć nowoczesną architekturę, która nie walczy z naturą, lecz się do niej dostosowuje. Kéré wykorzystuje pasywne systemy chłodzenia, lokalne surowce i zaangażowanie społeczności, a jego podejście coraz częściej staje się punktem odniesienia dla architektów szukających odpowiedzi na rosnące temperatury i kryzys klimatyczny.

Margaret Wickens Pearce redefiniuje mapy i sposób widzenia świata

Margaret Wickens Pearce zmienia sposób, w jaki rozumiemy mapy – nie jako neutralne odwzorowanie przestrzeni, lecz jako opowieść o historii, kulturze i władzy. Kartografka, należąca do plemienia Citizen Potawatomi, zwraca uwagę na to, czego brakuje w tradycyjnych przedstawieniach – przede wszystkim perspektywy rdzennych społeczności i pierwotnego charakteru krajobrazu. W projekcie „Mississippi Dialogues” tworzy wielkoformatowe mapy, które ukazują rzekę nie tylko jako szlak transportowy, lecz jako żywy system, nierozerwalnie związany z historią i tożsamością wielu ludów. – Dziś oglądamy głównie mapy pokazujące, jak rzeka została podporządkowana człowiekowi, czyli śluzy, tamy, regulacje. A ta mapa pokazuje ją taką, jaka była przed tymi zmianami – tłumaczy. Jej prace powstają latami we współpracy z lokalnymi społecznościami, łącząc dane geograficzne z przekazami ustnymi i pamięcią miejsca. W efekcie mapy Pearce stają się narzędziem przywracania pomijanych narracji i inspirują do bardziej odpowiedzialnego myślenia o środowisku.

Harrison Ford wykorzystuje sławę w walce o przyszłość planety

Harrison Ford od dekad angażuje się w działania na rzecz ochrony przyrody, traktując je jako jedną z najważniejszych ról swojego życia. Jako wiceprezes organizacji Conservation International od ponad 35 lat wykorzystuje swoją rozpoznawalność, by wywierać realny wpływ na decyzje polityczne i mobilizować światowych przywódców. Bierze udział w spotkaniach na najwyższym szczeblu, rozmawia z liderami państw i wspiera inicjatywy dotyczące m.in. ochrony oceanów czy walki z pożarami lasów. – Ludzie mają chyba dość celebrytów, ale rozpoznają prawdę, kiedy ją usłyszą – podkreśla. Jego zaangażowanie nie ogranicza się do symbolicznych gestów – Ford przygotowuje się do rozmów, aktywnie uczestniczy w negocjacjach i konsekwentnie wraca do tematów, które wymagają długofalowego działania. Jednocześnie zwraca uwagę na konieczność oddania głosu młodszym pokoleniom, które – jak mówi – są „bardziej nieustraszone” i lepiej przygotowane do wprowadzania zmian. Jak sam podsumowuje swoją misję: „Po prostu nie jesteśmy w stanie zastąpić tego, co daje nam natura i od czego zależy nasze życie”.

Kira Hoffman zmienia podejście do pożarów lasów

Kira Hoffman od lat przekonuje, że ogień w przyrodzie nie jest wyłącznie zagrożeniem, lecz może pełnić kluczową rolę w odbudowie ekosystemów. Dorastając w Kolumbii Brytyjskiej i pracując przy gaszeniu pożarów, szybko dostrzegła ograniczenia strategii polegającej na ich bezwzględnym tłumieniu. – Ogień traktowano jako coś bardzo przerażającego, co trzeba natychmiast stłumić – mówi, wskazując, że takie podejście sprzyja powstawaniu jeszcze groźniejszych, trudnych do opanowania pożarów. Dziś, jako badaczka zajmująca się ekologią ognia, rozwija i wspiera tzw. wypalanie kulturowe – praktykę stosowaną od pokoleń przez rdzenne społeczności Ameryki Północnej, polegającą na kontrolowanym użyciu ognia w celu regeneracji przyrody i ograniczania ryzyka katastrofalnych pożarów. Współpracuje m.in. z Pierwszymi Narodami w Kanadzie, czyli rdzennymi społecznościami zamieszkującymi te tereny od tysięcy lat, pomagając przywracać ich wiedzę i praktyki, przez dekady marginalizowane przez politykę państwową. – Wiele ekosystemów jest przystosowanych do ognia – podkreśla.

Pozostali wyróżnieni w National Geographic 33 2026:

• Stella McCartney – projektantka mody, która inwestuje w zrównoważone materiały i rozwój gospodarki obiegu zamkniętego, promując bardziej odpowiedzialne podejście w branży odzieżowej.
• Rohit Chandra – informatyk i dyrektor cyfrowy Cleveland Clinic, który wykorzystuje sztuczną inteligencję do wcześniejszego wykrywania sepsy i ratowania życia pacjentów, a także rozwija systemy ograniczające ponowne hospitalizacje i wspierające profilaktykę.
• Luis von Ahn – twórca Duolingo, który przełamuje bariery językowe, udostępniając narzędzia edukacyjne i wsparcie dla uchodźców oraz osób o niskich dochodach, ułatwiając im dostęp do edukacji i migrację.
• Carlton Ward Jr. – fotograf przyrody, który wykorzystuje siłę obrazu do ochrony siedlisk, m.in. poprzez kampanię na rzecz Florida Wildlife Corridor oraz globalne inicjatywy wspierające tworzenie korytarzy ekologicznych.
• Kathryn Zealand – inżynierka rozwijająca technologie wspomagające ruch, w tym „robotyczne” elementy ubioru, które mogą pomóc osobom z ograniczeniami mobilności, np. w chorobie Parkinsona.
• Paolo Fanciulli – włoski rybak i działacz ekologiczny, który chroni morskie ekosystemy, tworząc podwodne instalacje z rzeźb i ceramicznych naczyń, ograniczające destrukcyjne połowy i wspierające populacje ośmiornic.
• Charudutt Mishra – przyrodnik, który poprzez współpracę międzynarodową i działania lokalne chroni siedliska lampartów śnieżnych, łącząc naukę z dyplomacją i zaangażowaniem społeczności.
• Daniel Piedrahíta – botanik, który ratuje zagrożone gatunki storczyków, prowadząc bank nasion i programy reintrodukcji roślin w regionach dotkniętych degradacją środowiska.
• Austin Roorda i Ren Ng – naukowcy rozwijający technologie widzenia, które pozwalają badać nowe zakresy percepcji kolorów i mogą pomóc w leczeniu chorób oczu oraz daltonizmu.
• Kerllen Costa – antropolog i etnobiolog, który współpracując z rdzennymi społecznościami, odkrywa nowe gatunki i pokazuje znaczenie tradycyjnej wiedzy w ochronie przyrody.
• Qiyun Woo – ilustratorka, która poprzez popularne komiksy upraszcza złożone zagadnienia związane ze zmianami klimatu i dociera z nimi do szerokiej publiczności.
• Benedetta Gori – botaniczka badająca dzikie rośliny jadalne jako przyszłość rolnictwa, zwiększając jego odporność na zmiany klimatu i choroby.
• Chido Govera – działaczka i edukatorka, która uczy uprawy grzybów jako taniego i zrównoważonego źródła żywności oraz dochodu dla tysięcy rodzin w Afryce.
• Martin Wikelski – biolog, który dzięki systemom satelitarnym śledzi zwierzęta na całym świecie, dostarczając danych kluczowych dla ochrony zagrożonych gatunków.
• Lauren Eatwell – inżynierka opracowująca żagle dla statków towarowych, które znacząco ograniczają zużycie paliwa i emisję gazów cieplarnianych w transporcie morskim.
• Mark Rober – były inżynier NASA i twórca internetowy, który popularyzuje naukę i mobilizuje miliony odbiorców do działań na rzecz globalnych problemów, m.in. dostępu do czystej wody.
• Hyekyeong Kim i Nurul Sarifah – aktywistki, które poprzez społeczność fanów K-popu wywierają presję na firmy i branżę rozrywkową, by podejmowały działania na rzecz klimatu.
• Samuel Ramsey – entomolog badający pszczoły na całym świecie, aby zrozumieć ich odporność na pasożyty i chronić zapylacze kluczowe dla produkcji żywności.
• Paula Kahumbu – ekolog i twórczyni filmowa, która wykorzystuje media do nagłaśniania afrykańskich działań na rzecz ochrony przyrody i walki z przestępczością środowiskową.
• Kai Lenny – surfer i aktywista, który działa na rzecz ograniczenia zanieczyszczenia oceanów plastikiem, łącząc lokalne inicjatywy z globalnymi rozwiązaniami systemowymi.
• Titus Espedido Cañete – oceanograf, który tworzy tanie technologie do badań głębinowych, umożliwiając szerszy dostęp do wiedzy o ekosystemach morskich.
• Børge Ousland i Vincent Colliard – podróżnicy i badacze, którzy przemierzają lodowce świata, zbierając dane o ich topnieniu i dokumentując skutki zmian klimatu.

Źródło: National Geographic

Nasza ekspertka

Sabina Zięba

Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.