Nieoczywisty skarb stolicy: Muzeum Gazowni Warszawskiej
Warszawa pełna jest dobrze znanych, wręcz legendarnych obiektów: Pałac Kultury, Stare Miasto z Kolumną Zygmunta, czy Belweder, żeby wymienić tylko tych kilka. Ale jest w Stolicy miejsce, które przez dekady działało w cieniu wielkiej historii, zasilając stolicę energią, ogrzewając jej domy i rozświetlając ulice – i które dziś opowiada o sobie na nowo. Muzeum Gazowni Warszawskiej to jeden z tych adresów, które odkrywa się przypadkiem, ale który jednocześnie zachwyca i skłania do powrotów.
Miasto, które nie chciało gazu Zanim zrozumiemy, czym jest to miejsce dziś, warto cofnąć się o niemal dwa wieki. W pierwszej połowie XIX wieku europejskie miasta jedno po drugim rozświetlały swoje ulice, które – dzięki gazowym latarniom – stawały się bezpieczniejsze. Warszawa spóźniała się w tej kwestii – ale nie dlatego, że nie chciała nowoczesności. Będąca pod wpływem Imperium Rosyjskiego Polska, musiała ugiąć się przed wolą carskiego namiestnika, Iwana Paskiewicza, który stanowczo sprzeciwiał się instalacjom gazowym, widząc w nich potencjalne źródło zagrożenia. Dopiero jego śmierć w 1856 roku dała zielone (nomen omen) światło do zmian. Jeszcze w tym samym roku władze Warszawy podpisały umowę z Niemieckim Kontynentalnym Towarzystwem Gazowym z Dessau, które podjęło się budowy gazowni przy ulicy Ludnej. Wkrótce potem na ulicach stolicy zapłonęły pierwsze gazowe latarnie. Warszawa weszła w erę nowoczesności z niemal czterdziestoletnim opóźnieniem – ale za to z rozmachem! Kolejne dziesięciolecia przyniosły dynamiczny rozwój. W 1888 roku na Woli powstała druga gazownia. Większa i nowocześniejsza, została w XX wieku (jako jedna z pierwszych na świecie) wyposażona w pionowo-retortowe piece, które wyniosły ją do globalnej czołówki technologicznej. To właśnie tutaj, na terenie dzisiejszego muzeum, biło przez ponad sto lat przemysłowe serce miasta. Historia zapisana w cegłach Pierwsze, co uderza po wejściu do Muzeum Gazowni Warszawskiej, to wystrój. Zabytkowe budynki z czerwonej cegły, industrialna architektura przełomu XIX i XX wieku – przestrzeń, która sama w sobie jest eksponatem. Nie jest to rekonstrukcja ani scenografia – to autentyczne miejsca, w których przez dziesięciolecia toczyło się przemysłowe życie miasta. Gazownia na Woli przetrwała I wojnę światową, okresy politycznych zawirowań i zmianę właścicieli – w 1929 roku, po wieloletnich sporach z niemieckim koncernem, zakłady oficjalnie przejęło miasto Warszawa. Podczas II wojny światowej poważnie ucierpiała sieć przesyłowa gazowni, którą udało się jednak odbudować. W czasie Powstania Warszawskiego zakład stał się dodatkowo schronieniem dla mieszkańców Woli uciekających przed masowymi egzekucjami. W drugiej połowie XX wieku, wraz z przestawieniem systemu energetycznego na gaz ziemny, skończyła się era gazu węglowego. Maszyny warszawskiej gazowni ucichły, ale budynki pozostały. I dziś opowiadają swoją historię zwiedzającym. Nie tylko muzeum techniki Muzeum Gazowni Warszawskiej mogłoby być kolejną gablotą z eksponatami i tabliczkami z opisami. Nie jest. To przestrzeń, która pozwala przenieść się w czasie, dotknąć maszyn, z których na co dzień korzystali pracownicy gazowni, a także zobaczyć, jak dawniej wyglądało codzienne życie zwykłych ludzi. Wystawa przybliża zwiedzającym nie tylko technologię produkcji gazu, ale także aspekty społeczne, panujące w zakładzie. Jednym z największych atutów Muzeum jest jego oferta edukacyjna. Warsztaty dla szkół, zajęcia rodzinne, programy wakacyjne – wszystko to składa się na spójny zestaw atrakcji, które potrafią zainteresować zarówno pięciolatka, jak i ucznia szkoły średniej. Przedszkolaki poznają tajemnice węgla i energii poprzez zabawę i doświadczenia, które nawiązują do tradycji Ignacego Łukasiewicza, wielkiego polskiego naukowca i twórcy lampy naftowej. Starsi uczniowie mogą zmierzyć się z elektrycznością w cyklu warsztatów, które łączą historyczne tło z prawdziwymi eksperymentami. Organizowane są także urodziny, spotkania z ciekawymi ludźmi, czy Akademia 60+ dla seniorów. Muzeum Gazowni Warszawskiej wspiera również dostępność kultury dla tych, którzy mają specjalne potrzeby, Nic nie stoi na przeszkodzie, by wziąć udział w zwiedzaniu dostosowanym do osób z niepełnosprawnością wzroku lub słuchu, czy będących w spektrum autyzmu. Ponadto, Muzeum jest aktywne na wszystkich najpopularniejszych portalach społecznościowych, gdzie w atrakcyjnej formie stara się przybliżać historie i ciekawostki o eksponatach oraz ludziach żyjących w czasach prosperity polskiego gazownictwa. Jak dotrzeć? Muzeum Gazowni Warszawskiej mieści się przy ulicy Krzyżanowskiego 7 na warszawskiej Woli – dzielnicy, która w ostatnich latach przeszła spektakularną metamorfozę z przemysłowego zaplecza w jedno z najbardziej dynamicznych miejsc na biznesowej mapie Stolicy. Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli, w godzinach 10:00–18:00. Bilety można kupić na miejscu lub – na zwiedzanie z przewodnikiem – online na stronie muzeum. Dla grup szkolnych i zorganizowanych przewidziane są specjalne pakiety. Harmonogram warsztatów i wydarzeń jest aktualizowany na bieżąco w zakładce „Edukacja”. Bo historia energii to historia nas wszystkich. I warto ją znać. Materiał promocyjny marki Orlen
Letnie orzeźwienie w filiżance: odkryj świat z linią herbat World Special Teas od TEEKANNE
Lato to czas, kiedy instynktownie szukamy lekkości, słońca i.… ucieczki od codziennej rutyny. Długie, ciepłe wieczory i leniwe popołudnia aż proszą się o wyjątkową oprawę. A gdyby tak ruszyć w podróż do najdalszych zakątków świata – bez pakowania walizki?
Linia herbat World Special Teas od TEEKANNE Polska to zaproszenie do świata pełnego harmonii, egzotyki i owocowego orzeźwienia. Poznaj cztery wyjątkowe kompozycje, które staną się Twoim ulubionym rytuałem tego lata. Zielona harmonia z Kraju Kwitnącej Wiśni Jeśli szukasz balansu i głębokiego orzeźwienia, Twoją uwagę z pewnością przykuje absolutna nowość na rynku. TEEKANNE WST Green Tea Yuzu – japoński powiew świeżości Nowość, obok której nie da się przejść obojętnie. To propozycja stworzona dla miłośników subtelnych, ale charakterystycznych smaków. Delikatna zielona herbata spotyka się tu z yuzu – azjatyckim cytrusem, który podbija serca smakoszy na całym świecie. Efekt? Idealnie zbalansowany, lekki napar o zniewalającym aromacie, który błyskawicznie stawia na nogi w upalne dni. TEEKANNE WST Zen Chai – egzotyczna intryga Dla tych, którzy lubią nieoczywiste połączenia, idealnym wyborem będzie Zen Chai. Klasyczna zielona herbata zyskała tu zupełnie nowe oblicze dzięki zaskakującemu duetowi soczystego mango i cytryny. To lekka, a jednocześnie intrygująca kompozycja, która idealnie wpisuje się w klimat letniego relaksu. Biała herbata: subtelność w wersji premium Biała herbata uważana jest za jedną z najszlachetniejszych na świecie. Do jej produkcji zbiera się wyłącznie najmłodsze, niezwykle delikatne listki. W wydaniu TEEKANNE zyskuje ona genialny, wakacyjny wielowymiarowy charakter. TEEKANNE WST White Tea Citrus – cytrusowy luksus Wyobraź sobie aksamitny smak białej herbaty przełamany orzeźwiającą cytryną i nutą tropikalnego mango. To esencja lekkości i elegancji, który doskonale sprawdzi się zarówno jako ciepły napar o poranku, jak i baza pod domową, chłodzącą herbatę mrożoną. TEEKANNE WST Biała Herbata Malina z Cytryną – owocowy duet pełen lekkości Tęsknisz za smakiem letnich owoców prosto z krzaka? Ta propozycja to prawdziwy hit letnich wieczorów. Soczysta, słodka malina w parze z rześką cytryną tworzy z białą herbatą kompozycję niezwykle lekką, radosną i pełną słońca. Podróż, którą możesz powtarzać codziennie Letni nastrój to stan umysłu, a linia World Special Teas pomaga go zatrzymać na dłużej. Nie potrzebujesz urlopu, aby podarować sobie chwilę tylko dla siebie. Każda filiżanka herbaty z linii TEEKANNE to mała, codzienna ekspedycja po najpiękniejszych aromatach świata. Który kierunek wybierzesz dzisiaj? Materiał promocyjny marki TEEKANNE
Polska nauka ma głos. Odkrycia znad Wisły zmieniły świat i budują naszą przyszłość
W czasach dezinformacji i globalnych napięć nauka staje się nie tylko źródłem wiedzy, lecz także narzędziem budowania zaufania, prestiżu i prowadzenia międzynarodowej współpracy. Trzeci panel z okazji Roku Popularyzacji Nauki połączył trzy perspektywy: uczelni, ministerstwa i instytucji wspierającej wymianę akademicką. Rozmowa ekspertów pokazała, że polskie odkrycia, humanistyka i dyplomacja naukowa mają dziś wyjątkowe znaczenie.
Polska nauka od stuleci współtworzy światowy dorobek intelektualny. Jej historia nie kończy się na kilku wielkich nazwiskach, choć to one najczęściej rozpalają zbiorową wyobraźnię. Za przełomowymi odkryciami stoją także instytucje, programy, międzynarodowe kontakty i codzienna praca badaczy, którzy coraz częściej funkcjonują w globalnym obiegu wiedzy. Współczesna nauka potrzebuje jednak nie tylko laboratoriów i grantów, lecz także języka, którym da się opowiedzieć o jej znaczeniu poza murami uczelni. Między innymi te tematy były poruszane podczas trzeciego panelu prowadzonego przez Łukasza Załuskiego, redaktora naczelnego „National Geographic Polska”, z okazji Roku Popularyzacji Nauki. Wzięli w nim udział: prof. Beata Piskorska, prorektor ds. studentów i umiędzynarodowienia KUL, dr Barbara Szelewa-Kropiwnicka, dyrektor Departamentu Analiz Strategicznych i Popularyzacji Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz dr Damian Syjczak, zastępca dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) i przedstawiciel SGH. Nazwiska, które zmieniły świat Trudno opowiadać o polskiej nauce bez Kopernika i Marii Skłodowskiej-Curie. To właśnie m.in. ich odkrycia na trwałe zmieniły sposób myślenia o świecie i rozwoju nauki. Prof. Beata Piskorska podkreślała, że warto konsekwentnie przypominać o ich polskim pochodzeniu, bo takie postacie budują międzynarodową rozpoznawalność kraju. W cieniu największych ikon nie powinni jednak pozostawać inni wybitni uczeni. Stefan Banach i Stanisław Ulam współtworzyli fundamenty współczesnej matematyki, Rudolf Weigl opracował szczepionkę przeciw tyfusowi, Ignacy Łukasiewicz dał początek przemysłowi naftowemu, Eugeniusz Romer wpływał na kształt powojennej Europy, a Florian Znaniecki należał do pionierów nowoczesnej socjologii. Ich dokonania pokazują, że polska nauka od początku rozwijała się w wielu kierunkach i była częścią światowego obiegu idei. Do tego grona dołączają dziś także współcześni badacze, a symbolem nowych ambicji staje się udział Polski w projektach kosmicznych ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim na czele. Jak zauważył dr Damian Syjczak, nazwiska dawnych uczonych pozostają ważnym punktem odniesienia także dla kolejnych pokoleń badaczy. Nauka bez granic Dr Barbara Szelewa-Kropiwnicka zauważyła, że wielcy badacze często funkcjonowali jako obywatele świata i byli stale obecni w międzynarodowym obiegu idei. To nie osłabia jednak polskiej perspektywy, lecz ją wzmacnia, bo widoczność kraju rośnie wtedy, gdy jego uczeni uczestniczą w globalnych procesach. Dziś tę rolę pełni dyplomacja naukowa: budowanie relacji i zaufania poprzez badania, wymianę akademicką oraz wspólne projekty. Świat stał się jednak bardziej napięty. Pandemia, wojny, Brexit i nowe podziały polityczne ograniczyły część kontaktów. Prof. Piskorska stwierdziła, że następuje zwrot ku myśleniu nieco bardziej narodowemu, ale dr Syjczak zwrócił uwagę na mocną odpowiedź Europy w postaci m.in. sojuszy uniwersytetów, wspólnych kierunków, podwójnych dyplomów i mobilności akademickiej. Humanistyka jako soft power Podczas panelu mocno wybrzmiało, że o sile nauki nie decydują wyłącznie technologie, medycyna czy fizyka. Humanistyka także może być globalną wizytówką Polski, zwłaszcza gdy łączy się z cyfrowymi narzędziami, kulturą, językiem i badaniami społecznymi. Prof. Piskorska nazwała ją elementem miękkiego potencjału państwa, a w skrócie soft power. Ten wymiar widać w programach dla polonistów, lektorów języka polskiego i badaczy kultury. Dr Syjczak podkreślał, że lektorzy za granicą są ambasadorami polskości. Dr Szelewa-Kropiwnicka podała jako przykład polską archeologię. Trwające aktualnie badania w Sakkarze pokazują, że humanistyka potrafi opowiadać o przeszłości w sposób, który porusza wyobraźnię współczesnych. Jak opowiadać o nauce Rok Popularyzacji Nauki wyrasta z przekonania, że odkrycia nie wystarczą, jeśli pozostaną zamknięte w hermetycznej eksperckiej bańce. W epoce dezinformacji popularyzacja staje się częścią odporności społecznej. Jak mówiła dr Szelewa-Kropiwnicka, chodzi o przekładanie języka nauki na taki, który jest łatwiej przyswajalny dla szerszego grona odbiorców. Panel prowadził do jednego wniosku: polska nauka ma dorobek, instytucje i ludzi, których warto pokazywać światu. Potrzebuje spójnej opowieści, wsparcia mobilności i odwagi w mówieniu o własnych osiągnięciach. Bo im lepiej rozumiemy świat, tym lepiej możemy się o niego troszczyć. Również dzięki polskim badaczkom i badaczom. Całą rozmowę można obejrzeć na YouTube. Materiał promocyjny Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Czy polska gospodarka może być innowacyjna dzięki nauce? Eksperci nie mają wątpliwości
Polska zwiększa wydatki na badania i rozwój, ale nadal nie należy do liderów innowacyjności w Europie. Czy współpraca uczelni, biznesu i państwa może to zmienić? O szansach i barierach rozwoju nowoczesnej gospodarki rozmawiali eksperci podczas panelu projektu „Polska Nauka”.
Współczesna gospodarka opiera się już nie tylko na kapitale i pracy, ale przede wszystkim na wiedzy oraz technologii. To właśnie zdolność do przekształcania badań naukowych w konkretne produkty i usługi decyduje o konkurencyjności państw. Podczas debaty zorganizowanej w ramach projektu „Polska Nauka” eksperci zastanawiali się, jaką rolę w ekosystemie innowacji mogą odegrać polskie uczelnie. Uczelnie mają tworzyć innowacje Prof. dr hab. Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, podkreślał, że nowoczesne uczelnie powinny aktywnie uczestniczyć w tworzeniu innowacji. Jako przykład wskazał Federalną Politechnikę w Lozannie. – „Państwo płaci nie tylko za nauczanie i możliwość prowadzenia badań, ale też za tworzenie innowacji” – mówi profesor. Jego zdaniem uczelnie powinny być miejscem powstawania pomysłów i rozwiązań, które następnie mogą być wdrażane przez firmy i wspierać rozwój gospodarki. Wynalazki to dopiero początek Dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz, zwrócił uwagę na różnicę między wynalazkiem a innowacją. – „Wynalazki powstają na uczelniach i w instytutach badawczych. Żeby przekuć wynalazek w innowację, potrzebny jest realny plan biznesowy, czyli udział przedsiębiorstwa” – podkreśla. Ekspert przypomniał, że choć Polska zwiększyła nakłady na badania i rozwój do około 1,5 proc. PKB, to nadal pozostaje w końcówce Europejskiego Wskaźnika Innowacyjności. Według niego problemem jest m.in. niewielka liczba dużych firm inwestujących w badania i rozwój. Bez badań podstawowych nie będzie przełomów Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka z Centrum Badań Kosmicznych PAN zaznaczała, że innowacje nie powstaną bez finansowania badań podstawowych, nawet jeśli nie wszystkie kończą się sukcesem komercyjnym. – „Musimy podejmować ryzyko wykładania dużych pieniędzy na badania podstawowe, z których może nic nie wyjść” – mówi. Jak podkreślała, Polska uczestniczy dziś w ważnych międzynarodowych projektach kosmicznych i posiada mocną pozycję naukową, jednak rozwój technologii wymaga cierpliwości oraz długofalowego myślenia. Największe wyzwanie? Komercjalizacja Eksperci zgodnie przyznali, że największym problemem pozostaje skuteczny transfer technologii z laboratoriów do gospodarki. Prof. Joanna Żukowska ze Szkoły Głównej Handlowej podkreślała, że nauka powinna mocniej odpowiadać na potrzeby rynku. – „Na początku tworzymy coś na potrzeby biznesu i rynku, a później to publikujemy” – zaznaczyła. Debata pokazała, że polska nauka ma potencjał, by skutecznie wspierać rozwój innowacyjnej gospodarki. Ważne pozostaje jednak lepsze połączenie świata akademickiego z biznesem oraz skuteczniejsze wdrażanie wyników badań do praktyki. To od jakości tej współpracy zależy, czy wynalazki powstające na uczelniach i w instytutach będą realnie zmieniać polską gospodarkę. Chcesz dowiedzieć się więcej na temat innowacji w polskiej gospodarce? Obejrzyj całej wideo: Materiał promocyjny Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Centrum Łukasiewicz/Sieci Badawczej Łukasiewicz
Kobiety, które zmieniają polską naukę: potencjał i wyzwania. Obejrzyj panel dyskusyjny
Dyskusja o roli kobiet w nauce, ich szansach i realnym wpływie nie traci na aktualności. Temat ten okazuje się bowiem niezwykle złożony i dotyczy tak różnych aspektów, jak edukacja, przywództwo, życie rodzinne czy wiara we własne kompetencje. W ramach projektu Polska Nauka i współpracy z marką ORLEN odbył się panel dyskusyjny, poświęcony tematowi obecności kobiet w polskiej nauce – potencjałowi, jaki owa obecność niesie, ale również wyzwaniom, które stoją przed naukowczyniami nie tylko w naszym kraju. Dyskusja ta przyniosła szereg naprawdę interesujących spostrzeżeń i wniosków.
O tym, z czym mierzą się kobiety w polskiej nauce rozmawiają Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska oraz gościnie: Aleksandra Głowacz, zastępczyni dyrektorki ds. rozwoju publiczności Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Marlena Jezierska, dyrektor Biura Sponsoringu Kultury i Nauki ORLEN i Klaudia Górska, ekspertka z działu własności intelektualnej ORLENU, a jednocześnie doktorantka w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Różne perspektywy, jeden wspólny mianownik: ciężka praca Dzięki odmiennym doświadczeniom i zakresom działalności zaproszonych rozmówczyń mamy szansę spojrzeć na sukcesy kobiet w nauce z różnych perspektyw. Odniesienia do postaci Marii Słodowskiej-Curie zapewniają perspektywę historyczną (okazuje się bowiem, że współczesne kobiety mogą naprawdę wiele nauczyć się od noblistki!), pojawia się również spojrzenie akademickie, dotyczące reprezentacji kobiet w nauce oraz przebiegu ich ścieżki kariery czy bardziej zawodowe, bazujące na poszukiwaniu ekspertek, współtworzących innowacje o globalnym znaczeniu i uczestniczących w międzynarodowych projektach. Gościnie przytaczają ważne nazwiska – poza Marią Skłodowską-Curie pojawiają się też wzmianki o Annie Wierzbickiej, wybitnej Lingwistce, Marii Siemionow, pionierce przeszczepów twarzy, czy Christinie Koch, która brała udział w misji Artemis II, jako jedyna kobieta z czteroosobowej załogi. Niezależnie od dziedziny czy obranej drogi – za sukcesami każdej z tych bohaterek stała ciężka, niepodważalna praca. Systemowe wsparcie i mentoring Jak zaznacza Łukasz Załuski: „Dyskusja o kobietach w nauce przestała być już tylko dyskusją o reprezentacji. Dziś coraz częściej dotyczy realnego wpływu, przywództwa i kształtowania kierunków badań.” Rozmawiając o sytuacji naukowczyń w Polsce i na świecie, nie da się jednak uniknąć tematu szans i barier, które wynikają chociażby z sytuacji rodzinnej. Z jednej strony można bowiem zaobserwować wzrost widoczności kobiet w nauce, z drugiej – wciąż mamy do czynienia z nierównościami na najwyższych szczeblach kariery naukowej. Naturalnie w czasie panelu dyskusyjnego pojawia się więc kwestia wyrównywania szans w edukacji i codziennej pracy zawodowej czy specjalnych programów w szkołach, na uczelniach i w firmach (m.in. w ORLENIE) obejmujących eksperckie szkolenia, warsztaty, mentoring czy pomoc w powrocie do pracy naukowej i badawczej po urlopie macierzyńskim. Wciąż istotne pozostaje bowiem pytanie: jak wzmocnić potencjał kobiet w nauce poprzez dobre praktyki i działania systemowe. Ważną kwestią pozostaje również to, w jaki sposób przyciągnąć kobiety do pracy naukowej i jak zachęcić je do wybierania tej ścieżki – zwłaszcza w takich dziedzinach jak inżynieria, IT czy STEM. Wciąż udział kobiet w tych obszarach jest bowiem niższy niż mężczyzn. Okazuje się, że już na etapie szkoły podstawowej warto wspierać u dziewczynek zainteresowanie nauką, pokazywać im dobre wzorce. Niezwykle ważna okazuje się również reprezentacja kobiet zaangażowanych w pracę naukową w mediach. Obejrzyj całą rozmowę i dowiedz się więcej na temat sytuacji kobiet w nauce! View oEmbed on the source website Materiał promocyjny marki ORLEN
Mniej tłumów, więcej emocji. Oto jak zmienia się podróżowanie
Dlaczego tak chętnie wybieramy dziś mniej oczywiste kierunki, marzymy o ciszy zamiast luksusu i stresujemy się planowaniem wakacji bardziej niż kiedyś? O tym, jak zmienia się podróżowanie w 2026 roku, rozmawiamy w wideopodcaście National Geographic Polska z Kacprem Trelą, ekspertem Skyscanner. Punktem wyjścia do rozmowy są najnowsze trendy podróżnicze i dane pokazujące, że współczesne wyjazdy w dużym stopniu stają się odbiciem naszych emocji, wartości i stylu życia.
Jak pokazują najnowsze dane oraz raport Smarter Summer 2026 przygotowany przez Skyscanner, tegoroczne wakacje upłyną pod znakiem bardziej świadomego podróżowania, elastycznego planowania i poszukiwania miejsc, które pozwalają naprawdę odpocząć. Według danych z raportu, 86% ankietowanych deklaruje gotowość do wyboru mniej znanej destynacji na nadchodzące wakacje zamiast popularnego kierunku, poszukując powiewu świeżości i spokoju. Coraz częściej zależy nam nie tylko na samym wyjeździe, ale też na tym, by podróż była dopasowana do naszego stylu życia i potrzeb. Ranking wakacyjnych destynacji i więcej informacji można znaleźć w raporcie Smarter Summer 2026. Podróże w rytmie slow Jeszcze kilka lat temu wakacje często wyglądały podobnie: lista atrakcji, obowiązkowe zdjęcie w najpopularniejszym punkcie miasta i szybkie tempo zwiedzania. Dziś wielu z nas chce podróżować inaczej – wolniej, bardziej świadomie i bliżej lokalnego życia. Jak zauważa Kacper Trela, współczesne podróżowanie przestaje być jedynie ucieczką od codzienności. Dla wielu osób wyjazdy stają się dziś sposobem na wyrażanie siebie, swoich zainteresowań i potrzeb. To podejście dobrze wpisuje się w trendy opisane w raporcie Skyscanner Trendy w podróżach 2026. Jednym z nich jest trend Na wysokości, czyli wyjazdy w góry przez cały rok – nie tylko w sezonie zimowym, które pozwalają odpocząć od nadmiaru bodźców i technologii. Kolejny sposób zwiedzania świata to podróże Literackim szlakiem, związane z odkrywaniem nietypowych miejsc inspirowanych książkami. To właśnie dlatego rośnie popularność mniej oczywistych kierunków. Zamiast najbardziej obleganych miast podróżni chętniej wybierają alternatywy – spokojniejsze, bardziej autentyczne i pozwalające odpocząć od tłumu. Jednocześnie popularne kierunki, takie jak Mediolan, wciąż pozostają ważnym punktem na mapie wakacyjnych podróży – wielu turystów odkrywa je dziś w nowy sposób, wolniej i poza najbardziej oczywistym szlakiem. Obok nich pojawiają się też miejsca takie jak Triest, Genua czy mniejsze miasta rozsiane poza głównymi trasami turystycznymi. Dużym zainteresowaniem cieszą się również miejsca bliżej natury oraz kierunki, które do tej pory pozostawały poza głównym nurtem turystycznych trendów. Największy luksus? Cisza i brak zasięgu Zmienia się także nasze podejście do luksusu. Dla wielu osób nie oznacza on już tylko pięciogwiazdkowego hotelu czy najmodniejszej restauracji, ale możliwość odłączenia się od świata i odpoczynku od nadmiaru bodźców. Wielu podróżnych wybiera dziś miejsca oddalone od zgiełku i overtourismu. Popularność zyskują wyjazdy bliżej natury, kierunki poza sezonem czy lokalizacje, w których można naprawdę zwolnić. W rozmowie pojawia się nawet szkocka stacja Corrour – miejsce bez zasięgu telefonu, otoczone wrzosowiskami, do którego można dotrzeć wyłącznie pociągiem. Jednocześnie nie chodzi wyłącznie o samotność. Jak udowadnia trend Catching Flighs and Feelings, wytypowany przez Skyscanner, współczesne podróże mają też pomagać w budowaniu relacji – z bliskimi, ale i z ludźmi spotkanymi po drugiej stronie świata. Teraz wyjeżdżamy nie tylko po widoki, ale też po doświadczenia, wspólne emocje i poczucie autentycznego kontaktu. Dlaczego planowanie wakacji bywa stresujące? Choć organizacja wyjazdu potrafi być wyzwaniem, współczesne podróżowanie daje też więcej możliwości niż kiedykolwiek wcześniej. Dzięki nowym narzędziom i większej elastyczności dziś łatwiej dopasować wakacje do własnych potrzeb, budżetu i stylu podróżowania. Rosnące ceny i dynamicznie zmieniające się oferty sprawiają, że wielu podróżnych dokładniej porównuje dziś dostępne opcje i bardziej świadomie planuje swoje wyjazdy. „Nie chcemy popełnić błędu” – mówi Trela, tłumacząc, dlaczego tak dużo czasu poświęcamy dziś na porównywanie cen i wyszukiwanie najlepszych ofert. Ekspert zwraca uwagę, że jednym z najważniejszych sposobów na oszczędzanie pozostaje elastyczność. Czasem przesunięcie wyjazdu o kilka dni może znacząco obniżyć koszty podróży. Z danych Skyscanner wynika m.in., że jednym z najtańszych dni na wylot w sezonie wakacyjnym z Polski będzie w tym roku czwartek, a atrakcyjnych cen tego lata możemy szukać w ostatnim tygodniu sierpnia. Elastyczne podejście pozwala jednak nie tylko oszczędzać, ale też na nowo odkrywać radość z planowania podróży i zwiedzania miejsc na własnych warunkach – bez podporządkowywania się najbardziej obleganym terminom sezonu turystycznego. W rozmowie pojawia się też wątek presji związanej z organizowaniem wyjazdów – dla części osób planowanie wakacji bywa wymagające, dlatego wielu podróżnych szuka sposobów, by cały proces był prostszy, bardziej intuicyjny i przyjemniejszy. Podróże bardziej „po swojemu” Kacper Trela opowiada też o funkcjach Skyscanner, które pomagają podróżować bardziej spontanicznie i elastycznie. Mowa m.in. o alertach cenowych, wyszukiwaniu lotów w „Dowolnym kierunku” czy możliwości porównywania cen w skali całego miesiąca dzięki funkcji „Dowolny termin” – rozwiązaniach, które pomagają znaleźć tańsze połączenia, odkrywać mniej oczywiste kierunki i planować wyjazdy bardziej po swojemu. W podcaście pojawia się również wątek dłuższych przesiadek, które dla wielu podróżnych stają się dziś okazją do krótkiego zwiedzania kolejnego miasta po drodze. Nie brakuje też osobistych historii. Ekspert opowiada m.in. o podróży do Brazylii i Argentyny zaplanowanej właściwie w pół godziny czy o powrotach do ukochanych miejsc, takich jak północna Teneryfa albo Barcelona. To właśnie indywidualne podejście wydaje się dziś jednym z najmocniejszych trendów w podróżowaniu. Jedni szukają adrenaliny i intensywnych doświadczeń, inni ciszy, natury i odpoczynku offline. Coraz rzadziej podróżujemy dlatego, że „wszyscy tam jadą”. Znacznie częściej wybieramy kierunki, które odpowiadają naszym emocjom, zainteresowaniom i temu, czego naprawdę potrzebujemy w danym momencie. Koniecznie zobaczcie całą rozmowę z ekspertem Skyscanner o wakacyjnych wyjazdach i nowych trendach w podróżowaniu. Po więcej informacji odwiedźcie stronę Skyscanner i zainspirujcie się wytypowanymi destynacjami na zbliżające się wakacje. Coś was zaskoczyło? Materiał promocyjny marki Skyscanner
Głód odkryć – jak młodzi naukowcy zmieniają świat
Wieczorem kampus Politechniki Wrocławskiej nie zasypia. Światła w laboratoriach świecą długo po zachodzie słońca, a w powietrzu unosi się aromat kawy i atmosfera skupienia. Dla młodych badaczy to nie tylko miejsce nauki, ale przestrzeń, w której poznają świat i przesuwają granice własnej wyobraźni. Każdy eksperyment staje się przygodą, a porażka bywa równie wartościowa co sukces.
Nauka jak wyprawa Dla Sukorno Asada, który zamienił Imperial College w Londynie na Politechnikę Wrocławską, laboratorium to teren nieustających odkryć. Pracuje nad ultraszybkimi laserami do wykrywania nowotworów, ale kiedy opowiada o pracy, zaczyna od fascynacji, a nie od samej technologii. „Nasza rzeczywistość jest kształtowana przez odkrycia naukowe; możliwość dokładania do nich własnej cegiełki jest tym, co naprawdę mnie pociąga” – podkreśla. – przyznaje. Radosław Szymon, doktorant zajmujący się półprzewodnikami, również zna smak niepewności tuż przed odkryciem odpowiedzi. Jego badania wspierają rozwój nowoczesnej elektroniki, a współpraca z ośrodkami w Aveiro i Berlinie otwiera możliwości, których nie da się doświadczyć w pojedynkę. „Napędza mnie świadomość, że dotykamy rzeczy, których nikt wcześniej nie rozumiał” – mówi. Tam, gdzie spotykają się światy Coraz częściej problemy nauki wymagają współpracy międzydziedzinowej. Dlatego we Wrocławiu inżynierowie działają ramię w ramię z lekarzami, a informatycy współpracują z biologami. Martyna Skuła, autorka najwyżej ocenionego doktoratu wdrożeniowego w 2024 roku, bada depresję i stres przy wsparciu sztucznej inteligencji, poszukując sygnałów niewidocznych dla ludzkiego oka. „Najciekawsze rzeczy dzieją się tam, gdzie kończy się jedna dziedzina, a zaczyna druga” – mówi. Prof. Arkadiusz Wójs, rektor uczelni, dodaje: Młodzi naukowcy chcą uczestniczyć w czymś większym niż tylko własna kariera. Szukają przestrzeni, w której mogą zadawać ważne pytania i realnie wpływać na rzeczywistość. Energia i współpraca Podczas Lem Next Gen Science Forum młodzi badacze z całego świata spotkali się, by rozmawiać o technologiach przyszłości i szukać odpowiedzi na pytania, na które nauka wciąż nie zna rozwiązań. W takich warunkach powstają projekty nagradzane grantami European Research Council – „naukowymi Oscarami” – od miniaturowych spektrometrów po membrany odzyskujące surowce ze zużytych baterii. View oEmbed on the source website Izabela Walendzik, doktorantka zajmująca się nanomateriałami węglowymi, traktuje Europę jak jedno wielkie laboratorium. Od Wiednia po Marsylię testuje granice swojej dziedziny i angażuje się w wydarzenia, podczas których młodzi naukowcy wymieniają się doświadczeniami. „W nauce łatwo zwątpić, dlatego tak ważni są ludzie, którzy przypominają, po co to wszystko robimy” – podkreśla. Światło, które nie gaśnie Na Politechnice Wrocławskiej uczelnia nie tylko przygotowuje do przyszłego zawodu. Daje przestrzeń do zadawania pytań, na które świat nie zna jeszcze odpowiedzi. Dlatego światło w laboratoriach gaśnie tak późno – niektórych pytań nie da się po prostu odłożyć na jutro. Tu, w sercu miasta, młodzi naukowcy kształtują przyszłość, napędzani pasją, ciekawością i głodem odkryć. Materiał promocyjny Politechniki Wrocławskiej
Nauka coraz bliżej ludzi. Oto jak zmienia się sposób opowiadania o wiedzy i nowych technologiach
Nauka coraz częściej wychodzi z laboratoriów i sal wykładowych, stając się częścią codziennych rozmów, rodzinnych pikników i internetowych formatów. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pokazuje, że popularyzacja wiedzy może być angażująca, nowoczesna i naprawdę bliska ludziom – niezależnie od wieku i miejsca zamieszkania.
Jeszcze kilka lat temu popularyzacja nauki kojarzyła się głównie z festiwalami organizowanymi raz w roku albo szkolnymi konkursami dla pasjonatów fizyki i chemii. Dziś wygląda to zupełnie inaczej. Nauka coraz śmielej wchodzi do mediów społecznościowych, telewizji, lokalnych centrów kultury i przestrzeni miejskich. Jest obecna tam, gdzie są ludzie – w rozmowach o zdrowiu, technologii, klimacie czy codziennych wyborach żywieniowych. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego chce ten trend wzmacniać i właśnie dlatego 2026 rok został ogłoszony Rokiem Popularyzacji Nauki. To nie jest symboliczny gest, ale początek szerszej zmiany. Założenie jest proste: nauka ma być bliżej ludzi, a osoby, które potrafią opowiadać o niej ciekawie i przystępnie, powinny być zauważane i wspierane. Bo popularyzacja to dziś nie dodatek do pracy badawczej, ale ważny element budowania społecznego zaufania, szczególnie w czasach dezinformacji i fake newsów. Nauka, która wychodzi do ludzi Popularyzacja nauki zyskuje dziś zupełnie nowy wymiar. Ministerstwo chce stworzyć systemowe rozwiązania, które pozwolą naukowcom rozwijać działalność popularyzatorską bez konieczności robienia tego wyłącznie po godzinach. Temu właśnie służy powołany we wrześniu 2025 roku Zespół doradczy ds. popularyzacji nauki. Tworzą go eksperci reprezentujący uczelnie, media naukowe, organizacje społeczne i centra nauki. Zespół pracuje m.in. nad pierwszą Strategią Popularyzacji Nauki i rozwiązaniami, które mają lepiej wspierać popularyzatorów w środowisku akademickim. W praktyce oznacza to większe docenienie osób, które potrafią mówić o badaniach prostym językiem i angażować odbiorców spoza świata akademickiego. Ważnym elementem działań są również szkolenia i inicjatywy wspierające kompetencje komunikacyjne naukowców oraz młodych dziennikarzy naukowych. Wszystko po to, by wiedza nie zostawała wyłącznie w eksperckich publikacjach, ale trafiała do szerokiego grona odbiorców. Nowoczesne formaty popularyzacji Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów nowego podejścia są projekty telewizyjne realizowane przy wsparciu Ministerstwa. Program „Jedzenie ma znaczenie” pokazuje, że rozmowa o zdrowym odżywianiu może w atrakcyjny sposób łączyć naukę z kulinariami i codziennymi nawykami. Eksperci wyjaśniają, jak żywność wpływa na organizm, udowadniając jednocześnie, że wiedza o odżywianiu może być praktyczna, przystępna i atrakcyjnie podana. Drugi format – „To działa. Polskie innowacje bez granic” – prezentuje nowoczesne technologie rozwijane przez polskie uczelnie i instytuty badawcze. W centrum uwagi znajdują się rozwiązania z zakresu medycyny, energetyki czy sztucznej inteligencji, które wpływają na codzienne życie. To opowieść o nauce, która nie jest abstrakcją, ale realnie zmienia otaczający nas świat. Coraz większą rolę odgrywają także internetowe formaty edukacyjne, podcasty i działania w social mediach. Jednym z przykładów jest projekt „Nauka. Sprawdza” realizowany przez Uniwersytet Warszawski. Jego celem jest walka z dezinformacją poprzez pokazywanie naukowych faktów i mechanizmów działania fake newsów. W projekt zaangażowani są zarówno badacze, jak i twórcy internetowi popularyzujący wiedzę. Bliżej codzienności Popularyzacja nauki nie kończy się jednak na dużych miastach i mediach ogólnopolskich. Bardzo ważnym kierunkiem działań jest docieranie do mniejszych miejscowości i lokalnych społeczności. Temu służy między innymi program „Nauka dla Ciebie” realizowany wspólnie z Centrum Nauki Kopernik. Mobilne wystawy, takie jak Naukobus czy Planetobus, odwiedzają szkoły i miejscowości, w których dostęp do nowoczesnej edukacji bywa ograniczony. Dzieci mogą samodzielnie eksperymentować, poznawać prawa fizyki, obserwować zjawiska astronomiczne i odkrywać naukę poprzez doświadczenie. Zamiast biernego słuchania pojawia się działanie, zabawa i emocje. Duże znaczenie ma także inicjatywa SOWA, czyli Strefy Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności. To lokalne przestrzenie tworzone wspólnie z samorządami i Centrum Nauki Kopernik. Ich idea jest prosta: nauka ma być dostępna dla każdego, niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy wcześniejszych doświadczeń edukacyjnych. W strefach SOWA można samodzielnie testować eksponaty, wykonywać eksperymenty i rozwijać kreatywność poprzez praktyczne działania. To miejsca, które pokazują, że nauka nie musi być trudna ani niedostępna. Może być naturalnym elementem codzienności i sposobem na wspólne odkrywanie świata. Wiedza, która buduje zaufanie Działania prowadzone przez Ministerstwo mają jeszcze jeden ważny wymiar. Chodzi o budowanie społecznego zaufania do nauki i ekspertów. W świecie pełnym nadmiaru informacji umiejętność odróżniania faktów od manipulacji staje się jedną z kluczowych kompetencji. Dlatego tak istotne są projekty dotyczące zdrowia, aktywności fizycznej czy nowych technologii. Programy związane z profilaktyką zdrowotną młodzieży, edukacją żywieniową czy wykorzystaniem sztucznej inteligencji w medycynie pokazują, że nauka może realnie poprawiać jakość życia. Dużą rolę odgrywają także festiwale nauki, pikniki edukacyjne i otwarte debaty organizowane przez Ministerstwo. To właśnie podczas takich wydarzeń naukowcy spotykają się z odbiorcami poza murami uczelni. Rozmowa staje się bardziej bezpośrednia, a wiedza – bardziej zrozumiała i bliższa codziennym doświadczeniom. Wspólne doświadczenie Zmienia się również sposób myślenia o samej popularyzacji. Dziś nie chodzi już wyłącznie o przekazywanie wiedzy, ale o budowanie relacji i wspólnego doświadczenia. Świat nauki staje się przestrzenią spotkania – między ekspertami, młodzieżą, rodzinami i lokalnymi społecznościami. To właśnie dlatego tak dużą popularnością cieszą się dziś warsztaty, interaktywne wystawy czy projekty angażujące uczestników do działania. Możliwość samodzielnego eksperymentowania, zadawania pytań i obserwowania efektów sprawia, że nauka przestaje być abstrakcyjna. Rok Popularyzacji Nauki ma być impulsem do dalszego rozwoju podobnych inicjatyw w całej Polsce. Wszystko wskazuje na to, że nauka coraz skuteczniej odnajduje własny język – bardziej otwarty, nowoczesny i bliski ludziom. A to oznacza, że może stać się ważną częścią codzienności nie tylko dla ekspertów, ale dla każdego z nas. Coraz więcej projektów pokazuje, że popularyzacja nauki może łączyć pokolenia i budować wspólne doświadczenia. Dzieci, rodzice i seniorzy uczestniczą w warsztatach, oglądają pokazy i rozmawiają z naukowcami. Dzięki temu wiedza przestaje być czymś odległym, a staje się naturalną częścią codzienności. Materiał promocyjny Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Inauguracja Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz – historyczna szansa dla naszego kraju
Analiza globalnych trendów pokazuje jednoznacznie, że inwestycje w sektor kosmiczny przynoszą wymierne korzyści gospodarcze. Według danych ESA 1 euro inwestycji zwraca od 3 do 8 euro! Teraz, dzięki Programowi Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz, Polska ma realne szanse znaleźć własną niszę w globalnym wyścigu o kosmos i stać się europejskim liderem niezależnego dostępu do orbity dla małych satelitów.
Sieć Badawcza Łukasiewicz to ogólnopolska organizacja, na którą składają się 22 instytuty zlokalizowane w 12 miastach w Polsce. Misją Łukasiewicza jest dostarczanie przedsiębiorstwom innowacyjnych rozwiązań biznesowych, które wpłyną na zwiększenie konkurencyjności krajowej gospodarki na globalnym rynku. Jednym z obszarów działalności jest właśnie sektor kosmiczny – inżynierowie Sieci dysponują szerokim doświadczeniem, szczególnie w zakresie współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, z którą realizują obecnie ponad 50 projektów. Własna nisza w globalnym wyścigu o kosmos Polska nie tylko aspiruje do udziału w globalnym wyścigu o kosmos, lecz realnie buduje kompetencje, które mogą zapewnić jej trwałą przewagę. Zainaugurowany w tym roku Program Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz będzie się składać z kilkudziesięciu projektów badawczych zaplanowanych do 2035 roku. Skupią się na trzech obszarach: rozwijaniu platform satelitarnych, technologiach wynoszenia ich na orbitę, pracach nad tzw. ładunkami użytecznymi (aparaturą badawczą lub innym oprzyrządowaniem umieszczonym w kosmosie). Podczas inauguracji zaprezentowano plany dotyczące m.in. wynoszenia satelitów na niskie orbity za pomocą rakiet startujących z mobilnych wyrzutni (lub w wersji alternatywnej spod samolotów), wyspecjalizowanych technologii awionicznych czy zaawansowanych materiałów, w tym ultraczarnych powłok i ekranowania zabezpieczającego ładunki użyteczne pod kątem promieniowania kosmicznego. Co istotne inżynierowie skupieni wokół Łukasiewicza mają już na swoim koncie znaczące osiągnięcia w obszarze inżynierii kosmicznej. Rakieta suborbitalna ILR‑33 BURSZTYN 2K, pierwsza na świecie wykorzystująca 98% nadtlenek wodoru jako utleniacz, została przetestowana w docelowej konfiguracji i osiągnęła pułap 101 km, a więc umowną granicę kosmosu. Ponadto, w ciągu dwóch najbliższych lat na orbitę trafi satelita SPARK opracowany wspólnie przez grupę instytutów Sieci, których prace koordynuje Łukasiewicz – ILOT. Osiągnięcia te można wykorzystać również do rozwoju technologii umożliwiających serwisowanie satelitów. To wejście w nowy segment rynku kosmicznego o ogromnym potencjale wzrostu. Technologia dla bezpieczeństwa i suwerenności Rozwój technologii kosmicznych jest również jednym z priorytetowych kierunków badań, określanych jako kluczowe dla zaspokojenia potrzeb Sił Zbrojnych RP. Kosmos to bowiem obecnie prawdziwa kuźnia technologii z sektora obronnego i dual‑use (podwójnego zastosowania), czyli produktów opracowanych do celów cywilnych, które mogą zostać wykorzystane także co celów wojskowych, w tym do produkcji systemów obronnych. Szansa dla polskiej gospodarki Program Badań Kosmicznych to nie tylko inwestycja w naukę i przemysł, lecz także w bezpieczeństwo, suwerenność technologiczną i przyszłą pozycję Polski w Europie. Jeśli wykorzystamy tę szansę, polskie technologie kosmiczne mogą stać się jednym z filarów krajowej innowacyjności. Polska ma realną szansę być europejskim liderem w serwisowaniu satelitów, rozwijaniu technologii cyfrowych oraz ekologicznych napędów – i to z własnym satelitą na orbicie. Analitycy szacują, że do 2040 roku globalna wartość projektów kosmicznych wzrośnie trzykrotnie, warto więc zdobyć silną pozycję w tym sektorze. Materiał promocyjny dla Sieci Badawczej Łukasiewicz
Naukowiec też może być influencerem. Oto jak zmienia się akademicki świat
Podcast o historii zamiast podręcznika, naukowiec w roli influencera i uczelnie, które coraz śmielej wychodzą do szerokiej publiczności.. Popularyzacja nauki przestaje być dodatkiem do działalności uniwersytetów, a staje się jednym z ich najważniejszych zadań. W świecie niekończącego się scrollowania i natłoku informacji coraz większą wartość mają ci, którzy potrafią opowiadać o nauce prostym, ale rzetelnym językiem. O tym, jak robić to skutecznie, rozmawiali uczestnicy panelu „Jak popularyzować naukę w Polsce?”.
Nauka skraca dystans Współczesne uczelnie otwierają się na nowe sposoby komunikacji i coraz śmielej wychodzą poza akademickie mury. Obok badań naukowych i kształcenia studentów pojawia się dziś jeszcze jedno istotne zadanie – budowanie relacji ze społeczeństwem i tłumaczenie rzeczywistości w przystępny sposób. „To jest integralny składnik misji uczelni” – mówił podczas debaty prof. Stanisław Mocek z Uniwersytetu Civitas. Jak podkreślał, uniwersytety powinny pomagać ludziom rozumieć coraz bardziej skomplikowaną rzeczywistość i aktywnie uczestniczyć w publicznej debacie. To szczególnie ważne w czasie, gdy internet stał się głównym źródłem informacji, ale jednocześnie miejscem pełnym półprawd i dezinformacji. Nieprzypadkowo rok 2026 ma zostać Rokiem Popularyzacji Nauki w Polsce, a Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiada większy nacisk na wspieranie takich działań na uczelniach. Podcast zamiast wykładu Klasyczne wykłady ustępują miejsca podcastom, krótkim formom wideo czy internetowym rozmowom z naukowcami. Prof. Mocek przyznaje, że młodzi ludzie chętniej sięgają dziś po formy audio niż po tradycyjne podręczniki. Dlatego uczelnie coraz częściej stawiają na własne serie audio i internetowe formaty edukacyjne. W efekcie naukowcy stają się rozpoznawalnymi twarzami internetu – ekspertami zapraszanymi do mediów, autorami popularnych kanałów czy komentatorami bieżących wydarzeń. Część z nich staje się wręcz naukowymi influencerami, którzy pomagają oswajać trudne tematy i budować zaufanie do wiedzy opartej na faktach. Nie każdy naukowiec musi być celebrytą Uczestnicy panelu podkreślali jednak, że popularyzacja nauki nie oznacza, że każdy badacz powinien zamienić się w twórcę internetowego. „Nie każdy będzie chciał, nie każdy będzie potrafił” – mówił prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej. Jego zdaniem rolą uczelni jest przede wszystkim wspieranie tych osób, które chcą komunikować swoje badania szerokiej publiczności. Coraz więcej szkół wyższych organizuje więc szkolenia medialne, warsztaty wystąpień publicznych czy zacieśnia współpracę z działami komunikacji i PR. Nauka też potrzebuje dobrej historii Podczas dyskusji pojawiło się również pytanie, dlaczego nauka nadal przegrywa z treściami rozrywkowymi i celebryckimi. Wiceministra Karolina Zioło-Pużuk podkreślała, że nauka najczęściej trafia do szerokiej debaty dopiero wtedy, gdy dotyczy sytuacji kryzysowych – jak podczas pandemii COVID-19. „Naukowcy codziennie robią coś ważnego dla społeczeństwa” – dodała. Nowe materiały, badania dotyczące zdrowia psychicznego, technologie usprawniające medycynę czy rozwiązania związane z klimatem realnie wpływają na codzienne życie. Problem w tym, że często trudno pokazać te tematy w równie angażujący sposób jak świat show-biznesu. Dlatego popularyzacja nauki coraz bardziej przypomina dziś sztukę storytellingu. Liczy się nie tylko sama wiedza, ale również język, emocje i umiejętność zainteresowania odbiorcy. Uczelnie rozumieją, że nawet najlepsze badania potrzebują dziś dobrej komunikacji – szczególnie w czasach dezinformacji i spadającego zaufania do ekspertów. Materiał promocyjny Politechniki Wrocławskiej, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Uniwersytetu Civitas
Wyspa dla aktywnych i dla szukających spokoju. Teneryfa dodaje energii ciału i wycisza umysł
Są miejsca, w których odpoczynek nie oznacza bezruchu. Na Teneryfie rytm dnia wyznaczają wulkaniczne ścieżki, trasy rowerowe, fale Atlantyku i wieczory spędzone przy oceanie. Łagodny klimat, średnia roczna temperatura 23°C i niezwykła różnorodność krajobrazów sprawiają, że wyspa przez cały rok sprzyja aktywności, regeneracji i powrotowi do równowagi.
Teneryfa, największa z Wysp Kanaryjskich, jest krainą kontrastów zamkniętych na stosunkowo niewielkiej przestrzeni. Nad wyspą wznosi się Teide, najwyższy szczyt Hiszpanii (3715 metrów n.p.m.), a otaczający go Park Narodowy Teide wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W jednym dniu można tu przejść od oceanu do wulkanicznych pustkowi, od czarnych plaż do lasów wawrzynowych Parku Wiejskiego Anaga. Wyspa ma 43 obszary chronione, które obejmują niemal połowę jej powierzchni. Ten krajobraz nie jest wyłącznie tłem dla podróży, ale jej najważniejszym bohaterem. Sprzyja ruchowi, lecz równie mocno uczy zatrzymania. Dlatego Teneryfa coraz częściej kojarzy się nie tylko z aktywnym wypoczynkiem, ale także z dobrostanem. Ciało pracuje tu w swoim naturalnym rytmie, a głowa odpoczywa od nadmiaru bodźców. Szlaki przez różne żywioły Teneryfa ma około 1500 kilometrów zatwierdzonych szlaków. Prowadzą one przez lasy wawrzynowe Gór Anaga, surowe przestrzenie parku Teno, sosnowe obszary Corona Forestal i wulkaniczne krajobrazy Parku Narodowego Teide. Wędrówka po wyspie nigdy nie jest jednostajna, bo teren zmienia się tu szybko: ścieżka potrafi zacząć się w wilgotnym lesie, przeciąć górską osadę, a potem zejść ku plaży z czarnym piaskiem wulkanicznym. Na trekkingowej mapie Teneryfy szczególnie wyróżniają się trasy: Alto de Guajara, Malpaís de Güímar, Montaña Blanca Trail prowadzący w stronę Teide, PR-TF 10 Cruz del Carmen – Punta del Hidalgo, PR-TF 72 Paisaje Lunar z Vilaflor oraz PR-TF 8 Afur – Taganana – Afur. Każda z nich odsłania inne oblicze wyspy: od iście księżycowych formacji po zielone doliny i wybrzeże obmywane przez wody Atlantyku. Biegi od oceanu na wulkan Teneryfa jest wprost stworzona dla biegaczy trailowych. Za jedną z najbardziej kultowych tras uznaje się Route 040, oficjalnie otwartą po renowacji w 2020 roku. Szlak startuje przy plaży El Socorro, na wysokości 12 metrów n.p.m., i prowadzi na szczyt Teide. Odcinek do wierzchołka liczy około 27,7 kilometra, a w wersji z powrotem na wybrzeże około 53 kilometry. To wyzwanie przechodzi przez okolice Los Realejos i La Orotavy, krajobraz chroniony Los Campeches, Tigaiga y Ruiz, park Corona Forestal oraz Park Narodowy Teide. Dla biegaczy oznacza próbę wytrzymałości, dla piechurów – intensywne spotkanie z różnicą wysokości i zmiennością natury. Innym symbolem wyspy jest Tenerife Bluetrail by UTMB, którego trasa łączy poziom morza, góry i Park Narodowy Teide, oferując różne dystanse i poziomy trudności. Co roku przyciąga tysiące zawodników z różnych krajów, którzy przyjeżdżają na Teneryfę nie tylko dla sportowej rywalizacji, ale też dla wyjątkowych krajobrazów towarzyszących trasie. Dużą popularnością cieszą się również trasy Cruz del Carmen – El Batán – Cruz del Carmen w Górach Anaga, Arenas Negras – Chinyero prowadząca przez pola lawowe czy Vilaflor – Paisaje Lunar, gdzie sosnowe lasy przechodzą w niemal księżycowe formacje skalne. Rowerem ku chmurom Rowerzyści znajdą na Teneryfie zarówno trasy szosowe, jak i około 200 kilometrów tras MTB. Szlaki górskie prowadzą głównie przez wyższe partie wyspy, szczególnie przez park krajobrazowy Corona Forestal. Sieć obejmuje kilka głównych tras, w tym North Route, Las Raíces – Las Lagunetas, Guía de Isora, South Route i Vilaflor Pine Forests, które można łączyć w przejazdy o różnym dystansie i trudności. Wyspa oferuje kolarzom szosowym dobrze przygotowaną sieć dróg oraz możliwość jazdy na wysokościach sięgających ponad 2000 metrów n.p.m. To jeden z powodów, dla których na Teneryfie trenują profesjonalne drużyny przygotowujące się do najważniejszych startów. Wyspa pozwala tego samego dnia przejechać wzdłuż oceanu, wspiąć się ku podnóżu Teide i wrócić przez sosnowe lasy. Dodatkowym ułatwieniem są obiekty bike-friendly, które oferują przechowalnie rowerów, serwis, wypożyczalnie oraz mapy tras. Trening w oceanie Bliskość Atlantyku czuć na Teneryfie niemal na każdym kroku — to właśnie on wyznacza tempo dnia i tworzy naturalne warunki do aktywności na wodzie. Za jedno z najważniejszych miejsc na wyspie dla miłośników windsurfingu i kitesurfingu uchodzi El Médano. Regularny wiatr, obecny przez większą część roku, oraz rozbudowana infrastruktura szkół, wypożyczalni i serwisów sprzętu tworzą tu idealne warunki do pływania. Z kolei El Médano, La Tejita, Radazul i Alcalá przyciągają także osoby uprawiające wing foil, łączący elementy surfingu, kitesurfingu i lotu nad wodą. Surferzy mają do wyboru 33 spoty o różnym charakterze. Na północy i północnym zachodzie fale są mocniejsze, a południe i południowy zachód oferują zwykle łagodniejsze warunki. Wśród miejsc znanych z fal znajdują się Almáciga, El Socorro, Martiánez, Las Palmeras, Punta Blanca czy Roque de Las Bodegas. Fanom spokojniejszego kontaktu z wodą Teneryfa proponuje SUP i kajaki. Popularne miejsca do pływania kajakiem to m.in. Caleta de Adeje, El Palm-Mar, Las Galletas, Los Cristianos, Los Gigantes, Playa de las Teresitas i Radazul. Z poziomu wody szczególnie mocno działa widok 600-metrowych klifów Los Gigantes, jaskiń i zatoczek ukrytych przed lądem. Pod powierzchnią Atlantyku Teneryfa może pochwalić się ponad 40 miejscami nurkowymi, a przejrzyste wody pozwalają odkrywać dno morskie zarówno początkującym, jak i zaawansowanym nurkom. Wśród najciekawszych lokalizacji wymieniane są El Tubo w Garachico, La Rapadura, La Catedral, wrak Tabaiba z El Peñón, a także Las Eras, Montaña Amarilla, Los Gigantes i Punta de Teno. Pod wodą można spotkać m.in. anioły morskie (raszple zwyczajne), graniki, zielone żółwie morskie i płaszczki. Wyspa jest również jednym z czołowych miejsc freedivingowych w Europie. Ta aktywność wymaga kontroli oddechu, skupienia i świadomości ciała, dlatego dobrze wpisuje się w ideę wellness. Teneryfa oferuje centra treningowe dla osób zaczynających przygodę z nurkowaniem na wstrzymanym oddechu oraz dla tych, którzy chcą doskonalić swoją technikę. Regeneracja w naturze Dobrostan na Teneryfie nie kończy się wraz z treningiem. Naturalne baseny lawowe, takie jak Charco del Viento i Piscinas de Bajamar, plaże z czarnym piaskiem oraz spokojne spacery po miejscowościach pozwalają zwolnić tempo. U południowo-zachodnich wybrzeży wyspy przez cały rok można obserwować walenie. Rejsy wypływają m.in. z Los Cristianos, Puerto Colón i Los Gigantes, a „odpowiedzialne” wycieczki realizowane są na jednostkach z certyfikatem „Barco Azul”. Po dniu pełnym ruchu ważna staje się regeneracja. Teneryfa oferuje liczne hotele pięciogwiazdkowe, wille, hotele butikowe, domy wiejskie, spa i centra wellness. Zabiegi regeneracyjne, opieka fizjoterapeutyczna, centra treningowe wysokiego poziomu i zaplecze dla sportowców sprawiają, że aktywny wypoczynek nie oznacza forsowania organizmu, lecz mądre łączenie wysiłku z odpoczynkiem. Teneryfa łączy sport, przygodę i wyciszenie w sposób naturalny, bez podziału na czas treningu i czas relaksu. Wędrówki, bieganie, jazda na rowerze, surfing, nurkowanie czy kajakarstwo pozwalają odkrywać krajobrazy, które już samą swoją atmosferą sprzyjają regeneracji i odzyskaniu równowagi. Wyspa pokazuje, że dobrostan może zaczynać się od ruchu, od oddechu nad oceanem i od prostego kontaktu z naturą. Materiał promocyjny Tenerife Tourism
Przygoda w kopalni soli – Trasa Górnicza w Wieliczce to szansa na fizyczny kontakt z historią
Stylów zwiedzania jest tyle, ilu turystów: jedni wolą niespieszne przechadzanie się od eksponatu do eksponatu, inni w podróżach szukają przede wszystkim adrenaliny. Właśnie dlatego Kopalnia Soli „Wieliczka” w swojej ofercie nie ogranicza się tylko do klasycznego oprowadzania z przewodnikiem, lecz także zaprasza na niezapomnianą przygodę, którą docenią miłośnicy bardziej aktywnego zwiedzania i poszukiwacze autentycznych doznań.
245 km korytarzy, 26 szybów, 9 poziomów i historia sięgająca XIII wieku – Kopalnia Soli „Wieliczka” to jeden z najstarszych i najdłużej czynnych zakładów przemysłowych na świecie, a jednocześnie jedna z najważniejszych atrakcji w całym kraju. W 1978 roku została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a prawie 40 lat później zwyciężyła w plebiscycie, który miał wytypować siedem cudów Polski. Kopalnia Soli w Wieliczce jest tak ogromna, że można zwiedzać tylko 2% jej powierzchni! Poza głównym szlakiem warto też zajrzeć do miejsc, gdzie dociera mniej osób – do surowych wyrobisk, których ciemność rozświetla tylko blask osobistej lampy... Dla śmiałków przygotowano bowiem Trasę Górniczą, która zdecydowanie różni się od klasycznego zwiedzania zabytków! Alternatywne zwiedzanie dla miłośników przygód Podziemna Trasa Turystyczna w Wieliczce działa od przełomu XVIII i XIX wieku i niezmiennie cieszy się ogromną popularnością. Rocznie niemal dwa miliony osób przemierza korytarze prowadzące przez niemal 20 komór położonych na głębokościach od 64 do 135 metrów i podziwia niesamowite solne rzeźby. Nie jest to jednak jedyna opcja obcowania z historią kopalni – otwarta w 2012 roku Trasa Górnicza pozwala bowiem jeszcze bardziej zanurzyć się w mikroklimat tego miejsca i fizycznie doświadczyć surowości przestrzeni. Trasa Górnicza zaczyna się w najstarszym istniejącym szybie, noszącym nazwę Regis, w samym centrum Wieliczki. Miejsce to znajduje się poza głównym terenem turystycznym, a sama trasa nie ma punktów wspólnych z Trasą Turystyczną. Jest więc nie tylko intrygującą alternatywą dla głównego szlaku zwiedzania, lecz także fantastycznym uzupełnieniem – w końcu kto powiedział, że Kopalnię Soli można zwiedzać tylko raz? Autentyczna ekspedycja w głąb ziemi i nauka górniczego fachu View Ediplayer on the source website Każdy uczestnik otrzymuje roboczy kombinezon, lampę górniczą, kask i pochłaniacz, bierze też udział w krótkim szkoleniu dotyczącym zasad bezpieczeństwa. Zapewnia to pełniejsze doświadczenie obcowania ze środowiskiem kopalni, które jest w końcu wymagające, a niekiedy również naprawdę niebezpieczne. Można poczuć się niemal jak górnik idący na szychtę! Na trasie obowiązuje obuwie kryte, stabilne i wygodne, warto też zabrać okrycie wierzchnie, bo temperatura pod ziemią raczej nie przekracza 15 °C. To nie jest kolejny zwykły spacer od punktu do punktu, lecz ekscytująca wyprawa w głąb ziemi, która wzbudzi naprawdę wiele emocji! Trasa Górnicza ma długość około 1,9 km i biegnie przez skomplikowany solny labirynt prowadzący na głębokość 101 metrów. Jej przejście zajmuje około 2-3 h. Uczestnikom przez cały czas towarzyszy wykwalifikowany opiekun, który zna podziemne przejścia jak własną kieszeń. Nie jest jednak po prostu przewodnikiem – staje się liderem wyprawy (Przodowym), który przydziela realne zadania i uczy górniczego fachu. Uczestnicy wyplatają liny, badają atmosferę kopalni, przesiewają sól, posługują się mapą – aktywnie uczestniczą w wyprawie, a nie tylko przyglądają się kolejnym eksponatom. W związku z charakterem trasy w zwiedzaniu mogą brać udział osoby, które ukończyły 10 rok życia. Pełne doświadczenie i klimat kopalni Odkrywanie Kopalni Soli „Wieliczka” z perspektywy Trasy Górniczej to więc prawdziwie aktywna przygoda i szansa na namacalny kontakt z wielowiekową historią oraz pełniejsze poczucie klimatu kopalni. Dzięki roboczemu strojowi i praktycznym górniczym zadaniom uczestnicy nie czują się jak turyści, lecz jak członkowie prawdziwej ekspedycji. Wrażenie autentyczności potęgują jeszcze czysto fizyczne doznania – ciemność i cisza, zakłócana tylko przez dźwięk kruszonej soli. Trasa Górnicza nie jest bowiem oświetlona – w większości miejsc jedynym światłem rozświetlającym chodniki jest strumień pochodzący z górniczych lamp. Dawka emocji i adrenaliny gwarantowana! Materiał prasowy dla Kopalni Soli "Wieliczka"
Podziemny świat wychodzi na światło dzienne. Nieoczywisty polski zabytek w drodze na listę UNESCO
Dziedzictwo przemysłowe coraz wyraźniej pojawia się w zbiorowej świadomości jako ważny element historii Europy. W czasach transformacji energetycznej i zamykania kolejnych zakładów dawne przestrzenie produkcji zyskują nowe znaczenie, stając się świadectwem epoki, która ukształtowała współczesność. Symbolami tej przemiany są m.in. Sztolnia Królowa Luiza oraz Kopalnia Guido w Zabrzu, które w 2025 roku zostały zgłoszone na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Jeszcze niedawno „czarne złoto” było fundamentem rozwoju cywilizacyjnego Europy. Węgiel kamienny, wydobywany na ogromną skalę od końca XVIII wieku, napędzał rewolucję przemysłową i decydował o sile gospodarczej całych regionów. To dzięki niemu powstawały miasta, rozwijały się technologie i kształtowały społeczne struktury pracy. Dziś, w dobie zielonej rewolucji, jego rola ulega redefinicji. Kopalnie i koksownie znikają z krajobrazu i mapy Europy, a wraz z nimi znika materialne świadectwo epoki, która przez ponad dwa stulecia determinowała rozwój Starego Kontynentu. W wielu miejscach Europy ślady tej historii zostały bezpowrotnie utracone. Na Górnym Śląsku podjęto jednak wysiłek ich zachowania – zarówno na powierzchni, jak i pod ziemią. To właśnie tutaj, w Zabrzu, przetrwały unikatowe przestrzenie, które dziś pozwalają prześledzić cały cykl życia przemysłu węglowego – od jego początków po stopniowy schyłek. W 2025 roku ten wysiłek zyskał międzynarodowy wymiar. Sztolnia Królowa Luiza i Kopalnia Guido zostały oficjalnie zgłoszone na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i wpisane na jej listę wstępną, a to znacząco przybliża je do uzyskania tego prestiżowego wyróżnienia. Czarne złoto i jego epoka Węgiel kamienny przez dekady pozostawał jednym z najważniejszych surowców w historii Europy. To on umożliwił rozwój przemysłu ciężkiego, transportu i energetyki. Mimo ogromnego znaczenia przez długi czas nie doczekał się odpowiedniego uznania jako element dziedzictwa kulturowego. Dopiero dziś – w momencie, gdy jego znaczenie gospodarcze maleje – rośnie świadomość potrzeby ochrony miejsc związanych z jego wydobyciem. Właśnie w takich przestrzeniach można odnaleźć pełną opowieść o przemianach technologicznych i społecznych, które ukształtowały nowoczesną Europę. Europejski gigant historii przemysłu Sztolnia Królowa Luiza i Kopalnia Guido tworzą jeden z największych i najcenniejszych zespołów obiektów górniczych na kontynencie. To także największy w Europie ośrodek turystyki i kultury oparty na dziedzictwie pogórniczym. Na odwiedzających czeka ponad 10 kilometrów podziemnych tras oraz rozbudowana infrastruktura powierzchniowa z interaktywnymi wystawami. Zachowane wyrobiska wyróżniają się autentycznością i skalą oraz pozwalają zrozumieć, jak wyglądała praca pod ziemią i jak rozwijała się technika wydobycia. To miejsce, w którym skupiają się doświadczenia nie tylko Górnego Śląska, lecz także innych europejskich regionów przemysłowych. Pionierskie technologie pod ziemią Historia obu obiektów odzwierciedla kolejne etapy rozwoju górnictwa. Kopalnia Guido została założona w 1855 roku przez hrabiego Guido von Donnersmarcka. W latach 60. XX wieku funkcjonowała jako Kopalnia Doświadczalna M-300, w której testowano prototypy maszyn i nowe technologie wydobycia oraz transportu węgla. Sztolnia Królowa Luiza, założona w 1791 roku jako jedna z pierwszych państwowych kopalń w regionie, od początku wyznaczała kierunki rozwoju branży. Wdrażano tu nowoczesne rozwiązania techniczne i organizacyjne, które później znajdowały zastosowanie w innych kopalniach. Szczególnym osiągnięciem był podziemny tunel o długości niemal 14 kilometrów, wykuty między dzisiejszym Zabrzem a Chorzowem. Powstał na przełomie XVIII i XIX wieku i służył zarówno do transportu węgla, jak i odwadniania kopalń. Do dziś uznawany jest za jeden z najważniejszych zabytków hydrotechnicznych w Europie. Wyjątkowa podziemna podróż Współczesna forma kompleksu przyciąga turystów z całego świata. Do tej pory odwiedziło go ponad 2,7 miliona osób. Na licznych trasach można zobaczyć największy w Europie podziemny park maszyn górniczych, obejmujący działające urządzenia do urabiania, ładowania i transportu węgla. Zwiedzający mają okazję obserwować pracę ponad 20-tonowego kombajnu górniczego, przejechać się kolejkami oraz przejść XIX-wiecznym chodnikiem wykutym w pokładzie węgla o grubości ponad pięciu metrów. Najgłębszy poziom trasy znajduje się 355 metrów pod ziemią. To jednak nie wszystko. Jedną z najbardziej wyjątkowych atrakcji kompleksu jest najdłuższy w Europie podziemny spływ łodziami, prowadzący przez doskonale zachowane wyrobiska z przełomu XVIII i XIX wieku. Dziedzictwo w nowym świetle Zgłoszenie zabrzańskich obiektów do Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO pokazuje zmianę w postrzeganiu dziedzictwa przemysłowego. To już nie tylko relikty przeszłości, lecz ważne świadectwa historii, technologii i kultury. Sztolnia Królowa Luiza i Kopalnia Guido ukazują „czarne złoto” nie jako surowiec, lecz jako siłę, która przez ponad dwa stulecia kształtowała życie całych społeczności. Ich podziemia przechowują opowieść o pracy, innowacji i codzienności ludzi związanych z górnictwem, a jednocześnie pozwalają prześledzić uniwersalny cykl rozwoju i przemian przemysłowych regionów. Wpis na listę UNESCO może stać się nie tylko formą ochrony tych unikatowych przestrzeni, lecz także symbolem szerszego procesu – odzyskiwania pamięci o epoce, która ustępuje miejsca nowym rozwiązaniom. To moment, w którym przeszłość i przyszłość spotykają się pod ziemią, przypominając, że nawet w czasach dynamicznych zmian warto zachować to, co stanowi fundament współczesnego świata. Tego nie można przegapić! O kopalni soli w Wieliczce słyszał praktycznie każdy. Tymczasem po latach dominacji „białego złota” w świadomości turystycznej całej Europy, pora odkryć i docenić coś zupełnie innego. Podziemne przestrzenie Sztolni Królowa Luiza i Kopalni Guido w Zabrzu, oryginalne wyposażenie górnicze oraz eksponaty, uzupełnione fascynującymi opowieściami przewodników, gwarantują mnóstwo pozytywnych emocji. Przede wszystkim jednak przybliżają górnośląską kulturę i tradycje, oparte o dwieście lat wydobycia „czarnego złota”. Ułatwiają odkrycie w losach dzisiejszej Kopalni Guido i Sztolni Królowa Luiza uniwersalnej historii rozwoju, przemian i schyłku innych górniczych regionów Europy. Tego nie można przegapić! Więcej informacji można znaleźć na www.muzeumgornictwa.pl. Materiał promocyjny Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
Maso Corto/Val Senales – kraina lodu, wielkich panoram i fascynującej historii
Są miejsca, w których góry ciągną się aż po horyzont, a powietrze jest tak przejrzyste, że każdy szczegół krajobrazu widać z niezwykłą ostrością. Śnieg, lodowiec i skaliste szczyty tworzą scenerię, w której natura odgrywa pierwszoplanową rolę. Jednym z takich miejsc jest Maso Corto/Val Senales w regionie Południowy Tyrol/Südtirol – najbardziej na północ wysuniętej części Włoch, gdzie zimowy sezon trwa wyjątkowo długo.
Południowy Tyrol od lat przyciąga miłośników gór niezwykłą różnorodnością krajobrazów. W jednym miejscu można odnaleźć zarówno historyczne ślady dawnych kultur, jak i nowoczesną infrastrukturę sportową. Dolina Schnalstal/Val Senales jest tego doskonałym przykładem. Rozciąga się od zamku Juval, usytuowanego na wzgórzu Juval i będącego domem słynnego alpinisty Reinholda Messnera, aż po potężne lodowce w jej górnej części. To właśnie tam, na końcu doliny, znajduje się miejscowość Maso Corto oraz wysokogórski ośrodek narciarski Alpin Arena Senales. Jazda na nartach do 10 maja Alpin Arena Senales należy do najbardziej charakterystycznych obszarów narciarskich w Południowym Tyrolu. Stoki rozciągają się na wysokości od 2000 do 3200 metrów nad poziomem morza i obejmują 42 kilometry tras. Ich szerokie, otwarte przestrzenie pozwalają w pełni poczuć skalę wysokogórskiego krajobrazu. Sezon narciarski rozpoczyna się tu pod koniec września i trwa aż do 10 maja. Dzięki temu można jeździć na nartach od jesieni do wiosny. Trasy prowadzą z lodowca aż do Maso Corto w dolinie, a nowa, zmodernizowana kolejka linowa pokonuje tę drogę w około sześć minut. Najbardziej wymagające odcinki znajdują się na lodowcu. To właśnie tutaj międzynarodowe zespoły narciarskie przygotowują się do zawodów Pucharu Świata. Trasy Grawand i Leo-Gurschler są znane w świecie profesjonalnego narciarstwa jako miejsce treningów na dużej wysokości. Jednocześnie w ośrodku nie brakuje łagodniejszych tras, takich jak Lazaun, które sprawdzają się w przypadku początkujących narciarzy oraz rodzin. Widok bez granic Jednym z najbardziej spektakularnych punktów w regionie jest platforma widokowa Iceman Ötzi Peak na szczycie Grawand. Znajduje się ona na wysokości 3251 m n.p.m. i jest uznawana za jeden z najłatwiej dostępnych szczytów o takiej wysokości. Ze stacji górskiej kolejki linowej prowadzi na nią krótka droga przez skały i stalowe schody. Wejście zajmuje zaledwie kilkanaście minut, ale nagrodą jest widok obejmujący aż 126 trzytysięcznych szczytów w trzech krajach. Z platformy można dostrzec lodowiec Hochjochferner oraz szczyt Similaun. Przy dobrej pogodzie na horyzoncie pojawia się nawet błękit Morza Adriatyckiego. To właśnie w tej części Alp odkryto ślady niezwykłej historii sprzed tysięcy lat. Śladami Człowieka Lodu Ötzi to jedna z najsłynniejszych mumii lodowcowych na świecie. Został odnaleziony 19 września 1991 roku przez niemiecką parę wspinaczy, Erikę i Helmuta Simonów, na przełęczy Tisenjoch/Giogo di Tisa na wysokości 3210 me n.p.m. Dziś miejsce jego odkrycia oznacza kamienna piramida. Wyprawa prowadząca do tego punktu znana jest jako Ötzi Glacier Tour. Trasa przecina główną grań Alp i prowadzi przez lodowiec do miejsca odkrycia mumii. Wędrówki piesze odbywają się od lipca do października, natomiast zimą organizowane są wycieczki narciarskie. Podczas wyprawy uczestnicy poznają historię odkrycia Ötziego, geologię regionu oraz przyrodę wysokogórską. Całodniowa trasa wymaga dobrej kondycji fizycznej, ale nie trzeba posiadać specjalistycznych umiejętności technicznych. Wyprawy są prowadzone przez certyfikowanych przewodników górskich, którzy dbają o bezpieczeństwo oraz przygotowanie uczestników. Narciarstwo biegowe wysoko w Alpach Wysokogórski charakter doliny sprzyja również narciarstwu biegowemu. Jedną z najbardziej charakterystycznych tras jest pętla Hochjoch – najwyżej położona trasa narciarstwa biegowego w Południowym Tyrolu. Trasa ma długość od 5 do 10 kilometrów i przebiega przez otwarty teren na dużej wysokości. Dzięki stabilnym warunkom śniegowym można z niej korzystać od września do połowy grudnia. W regionie znajduje się również łatwiejsza trasa Lazaun o długości 2 kilometrów, dostępna od połowy grudnia do kwietnia i oferująca widoki na lodowcowe szczyty Val Senales. Skitouring wśród trzytysięczników Okolice grani Schnalskamm należą do jednych z najlepszych terenów skitourowych w Alpach. Nad doliną góruje potężny szczyt Weißkugel oraz liczne trzytysięczniki, które przyciągają miłośników górskich wypraw narciarskich. Kolejka linowa prowadząca na lodowiec znacznie skraca podejście w wyższe partie gór. Dzięki temu można szybciej dotrzeć na wysokość ponad trzech tysięcy metrów i rozpocząć wyprawę w kierunku alpejskich grani. Od 2026 roku dostępna będzie także specjalnie wyznaczona trasa skitourowa prowadząca z Maso Corto do Grawand na wysokości 3212 m n.p.m. Szlak oznaczony zielonymi flagami biegnie wzdłuż stoku narciarskiego i umożliwia bezpieczne podejście na lodowiec. Rakiety śnieżne i zimowe wędrówki Val Senales można odkrywać również w spokojniejszym tempie. Przygotowane zimowe szlaki prowadzą przez zaśnieżone lasy, słoneczne łąki i stare górskie gospodarstwa. Trasy umożliwiają dotarcie do schronisk i domostw położonych w różnych częściach doliny. W Maso Corto popularne są także wyprawy na rakietach śnieżnych. Jedną z najciekawszych atrakcji jest wycieczka do jaskini lodowej, położonej na wysokości około 2800 metrów i dostępnej wyłącznie pod opieką doświadczonego przewodnika górskiego. Trasa prowadzi przez lodowiec Hochjochferner i pozwala zobaczyć lodowiec z zupełnie innej perspektywy. Po zwiedzaniu jaskini uczestnicy docierają do schroniska Schöne Aussicht, a następnie do Teufelsegghütte. Smaki i atmosfera Val Senales Ważnym elementem górskiej kultury doliny są tradycyjne schroniska i zajazdy. W Maso Corto oraz na stokach Alpin Arena Senales można zatrzymać się w miejscach takich jak Glacier Hotel Grawand, Schutzhütte Schöne Aussicht, Lazaun Hut czy Teufelseggghütte. W wielu z nich szczególną rolę odgrywa koncepcja slow food. Lokalne produkty i regionalne potrawy podkreślają charakter miejsca i pozwalają lepiej poznać kulinarne tradycje Południowego Tyrolu. Po dniu spędzonym w górach naturalnym rytuałem staje się odpoczynek na słonecznym tarasie lub w przytulnej górskiej izbie. Wieczorem życie przenosi się do barów w Maso Corto, między innymi do Leo’s Pub czy Platzl Bar, gdzie spotykają się osoby wracające ze stoków i górskich szlaków. Góry pełne historii Maso Corto w dolinie Val Senales pokazuje niezwykłą różnorodność krajobrazu Południowego Tyrolu. Lodowiec, wysokogórskie szczyty i przestrzenie stworzone dla zimowych aktywności tworzą tu spójną całość. Jednocześnie region przypomina o historii sprzed tysięcy lat, kiedy w tych górach żył Człowiek Lodu. Właśnie to połączenie natury, sportu i historii sprawia, że dolina pozostaje jednym z najbardziej wyjątkowych miejsc w północnej części Włoch. Wystarczy kilka minut jazdy kolejką linową z Maso Corto, aby znaleźć się na wysokości ponad trzech tysięcy metrów i spojrzeć na Alpy z zupełnie nowej perspektywy. Więcej informacji na temat Maso Corto/Val Senales znajduję się na stronach www.merano-suedtirol.it/pl/maso-corto-val-senales.html i www.schnalstal.com/pl. Materiał promocyjny regionu Południowy Tyrol
Transgraniczna rewolucja na dwóch kołach: rekordowe III Polsko‑Niemieckie Dni Turystyki Rowerowej
21 godzin prelekcji i warsztatów, 60 prelegentów, 56 wystawców, testy sprzętu rowerowego oraz animacje i atrakcje dla dzieci – za nami prawdziwe rowerowe święto! W dniach 27-28 lutego w Szczecinie odbyła się III edycja Polsko-Niemieckich Dni Turystyki Rowerowej, która przyciągnęła tłumy miłośników podróżowania na dwóch kółkach.
Była to rekordowa pod względem liczby uczestników, prelegentów i wystawców odsłona imprezy. Nic dziwnego – turystyka na terenie Pomorza Zachodniego rozwija się bardzo prężnie. To nie koniec inwestycji rowerowych w regionie. Warto wspomnieć również o powstającej największej atrakcji turystycznej, czyli rowerowej pętli Berlin-Szczecin-Kołobrzeg. Większość – 510 km tej trasy, leży po stronie polskiej, a 270 po niemieckiej. Branża o przyszłości turystyki rowerowej III Polsko-Niemieckie Dni Turystyki Rowerowej zainaugurowała konferencja, w której udział wzięli przedstawiciele instytucji, samorządów oraz firm z Polski i Niemiec. Wydarzenie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem – miejsca rozeszły się w ciągu tygodnia! Program konferencji został podzielony na trzy bloki tematyczne: strategia rozwoju, dane i analizy oraz inspiracje i trendy. Rozmawiano o infrastrukturze, certyfikacji jakości, tendencjach turystycznych i potencjale gospodarczym sektora rowerowego. Uczestnicy dyskutowali m.in. na temat aktualnego stanu sieci rowerowej Pomorza Zachodniego czy sieci tras EuroVelo. Poruszono również wątki związane z aktywizacją młodych osób czy tworzeniem tematycznych produktów turystycznych w oparciu o dziedzictwo kulturowe i przemysłowe – jako przykład pojawiły się świetnie funkcjonujące trasy tego typu w Berlinie. Na warsztatach tematycznych uczestnicy mogli z kolei pracować nad projektowaniem systemu pomiaru ruchu rowerowego czy zbiorem dobrych praktyk w turystyce rowerowej. Jednym z najważniejszych momentów konferencji stało się podpisanie porozumienia pomiędzy Województwem Zachodniopomorskim a Polską Organizacją Turystyczną. Dokument dotyczy przekazania przez POT schematu aplikacyjnego ogólnopolskiej bazy danych tras rowerowych – umożliwi to standaryzację danych, ich lepszą integrację oraz skuteczniejsze zarządzanie informacją o trasach rowerowych w Polsce. Konferencja stała się wyjątkową przestrzenią wymiany doświadczeń oraz okazją do lepszego poznania aktualnych trendów i nowoczesnych rozwiązań. Pozostawiła po sobie nie tylko solidną dawkę wiedzy, lecz także realne plany dotyczące dalszych działań. Zaangażowanie gości jasno pokazało, że turystyka rowerowa jest istotną dziedziną gospodarki: zmiany w stylu życia oraz potrzeba zrównoważonej mobilności tworzą wyjątkowe warunki do dynamicznego rozwoju tego sektora. Bezpieczeństwo, pasja i pokazy sprzętu Pozostała część wydarzenia miała charakter otwarty i była skierowana dla gości w każdym wieku. Przez dwa dni przestrzenie Urzędu Marszałkowskiego w Szczecinie wypełniły warsztaty, pokazy, filmy i spotkania poświęcone turystyce rowerowej w Euroregionie Pomerania. Nie zabrakło pomysłów i inspiracji na rowerowe wyprawy o różnych stopniach trudności. Dużym zainteresowaniem cieszył się też warsztat, w którym można było przygotować rower na nowy sezon – zrobić przegląd i dokonać prostych napraw. Dużo miejsca na III Polsko-Niemieckich Dniach Turystyki Rowerowej poświęcono kwestiom bezpieczeństwa. We współpracy z jednym z partnerów, PZU, powstały rozbudowane strefy edukacyjne, które pozwalały uczestnikom nie tylko zdobyć wiedzę, lecz także doświadczyć, jak ważne jest odpowiedzialne zachowanie na drodze. W strefach czekały m.in. miasteczko ruchu drogowego, pierwszy w Polsce symulator zderzenia z hulajnogą elektryczną (można było na własnej skórze przekonać się, jak niewielka prędkość wystarczy, by doszło do poważnego urazu!), kreatywna strefa „Pimp My Bike”, szkolenia z pierwszej pomocy, quizy wiedzy o przepisach oraz konkursy z atrakcyjnymi nagrodami, w tym rowerami i akcesoriami rowerowymi. Nauka łączyła się z zabawą, dzięki czemu uczestnicy wychodzili z wydarzenia nie tylko z nową wiedzą, lecz także z większą świadomością odpowiedzialności, jaka wiąże się z poruszaniem się na dwóch kółkach. Wielu pasjonatów turystyki rowerowej przyciągnęły także pokazy oraz testy sprzętu rowerowego, które odbywały się w garażu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. Była to świetna okazja, by z bliska zobaczyć nowoczesne rozwiązania rowerowe, porozmawiać z ekspertami oraz przetestować różne typy rowerów i akcesoriów. III Polsko‑Niemieckie Dni Turystyki Rowerowej stały się czymś więcej niż tylko branżowym spotkaniem czy piknikiem dla pasjonatów dwóch kółek. Wydarzenie pokazało, jak silny i różnorodny jest dziś sektor turystyki rowerowej – interesuje zarówno profesjonalistów i samorządowców, jak i rodziny, które dopiero zaczynają swoją przygodę z tego typu podróżowaniem. Powstała wspólna przestrzeń do rozmów, testów, nauki, gdzie każdy mógł znaleźć coś dla siebie. Wydarzenie zrealizowane było w ramach projektu "III Polsko-Niemieckie Dni Turystyki Rowerowej" współfinansowanego z Funduszu Małych Projektów (FMP) w ramach Programu Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021-2027 oraz z projektu pn. „Trasa rowerowa wokół Zalewu Szczecińskiego” w ramach Programu Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021-2027”. Materiał promocyjny Pomorza Zachodniego
Tykające serce Krosna: powstaje Muzeum Zegarów Wieżowych
Już niebawem na mapie Krosna pojawi się nowe, niezwykłe miejsce o wysokiej wartości kulturowej, które zainteresuje nie tylko entuzjastów lokalnej historii, lecz także – miłośników techniki i… precyzyjnych mechanizmów. Fabryka Zegarów Wieżowych będzie nowym działem Muzeum Rzemiosła w Krośnie i stanie się wspaniałym upamiętnieniem dorobku Michała Mięsowicza, wybitnego zegarmistrza i przemysłowca z przełomu XIX i XX wieku. Historia ożyje na oczach zwiedzających – i to w miejscu, gdzie 100 lat temu naprawdę słychać było miarowe tykanie zegarów.
Zegary wieżowe to monumentalne mechanizmy przeznaczone do montażu na wieżach kościołów, ratuszy, dworców czy zamków. Ich zadaniem było – i w wielu miejscach nadal jest – podawanie czasu wszystkim osobom znajdującym się w ich zasięgu. Najsłynniejszym zegarem wieżowym na świecie jest bez wątpienia londyński Big Ben, jednak Polska również może pochwalić się licznymi imponującymi obiektami tego typu. Co istotne – wiele z nich powstało właśnie w krośnieńskiej fabryce! Pod patronatem najsłynniejszego krośnieńskiego zegarmistrza Muzeum Rzemiosła w Krośnie mieści się w budynku dawnej Fabryki Zegarów Wieżowych, w samym sercu miasta. Charakterystyczny „Dom z zegarem” to miejsce niezwykle ważne dla dziejów Krosna – to tu powstawały jedne z najlepszych zegarów wieżowych w tej części Europy, które przyniosły fabryce sławę w całej Galicji, a później w niepodległej Polsce. Historia tego miejsca nierozerwalnie łączy się z postacią Michała Mięsowicza – człowieka, który zegarmistrzowskiego fachu uczył się m.in. w Pradze i Wiedniu, a następnie założył w Krośnie własną fabrykę, gdzie wykorzystał gromadzoną przez lata wiedzę. Tym samym kontynuował rodowe tradycje – wywodził się bowiem z rodziny mieszczańskiej, która od pokoleń była związana z rzemiosłem. Michał Mięsowicz był jednak nie tylko wybitnym rzemieślnikiem i przedsiębiorcą. Przez lata silnie angażował się w życie miasta – to właśnie on wysunął koncepcję zelektryfikowania Krosna! Był ponadto nauczycielem młodzieży rzemieślniczej i zasiadał w komisjach egzaminów czeladniczych. Przez wiele lat pełnił nawet funkcję wiceburmistrza. Talent i techniczna perfekcja Fabryka Zegarów Wieżowych funkcjonowała w kamienicy, w której mieszkał Mięsowicz z rodziną. Na najniższej kondygnacji znajdowała się kuźnia, natomiast na parterze montowano mechanizmy zegarowe oraz wykonywano prace wykończeniowe. Zakład był bardzo nowoczesny, a produkowane w nim mechanizmy trafiały na wieże kościołów, ratuszy i dworców w całej Europie Środkowej. Każdy zegar był wykonywany zgodnie z życzeniami klienta i ze szczególnym uwzględnieniem miejsca, w którym miał zostać zamontowany. Produkcja i montaż jednego egzemplarza zajmowały zazwyczaj około miesiąca – a trzeba pamiętać, że waga kompletnego zegara wraz z tarczami i innymi częściami wahała się od 200 do nawet 800 kg! O wysokiej klasie krośnieńskich mechanizmów zegarowych świadczą liczne nagrody otrzymywane podczas wystaw krajowych i zagranicznych. Jednym z największych osiągnięć był złoty medal na Międzynarodowej Wystawie Przemysłowej w Paryżu w 1908 roku, który stał się niepodważalnym dowodem technicznej perfekcji. W ciągu 37 lat działalności fabryki w Krośnie powstały setki mechanizmów, z których wiele działa do dziś. Jeden z nich znajduje się na budynku obecnego Muzeum Rzemiosła w Krośnie, inne podziwiać można m.in. na krakowskim „Domu pod Globusem”, na Klasztorze ojców Bernardynów w Leżajsku czy Kościele farnym pw. Przemienienia Pańskiego w Sanoku. Na szczególną uwagę zasługuje też wykonany w 1927 roku dla Kościoła Kolegiackiego w Szamotułach zegar z mechanizmem wygrywającym na dzwonach pieśń maryjną "Witaj Święta". Fabryka Zegarów Wieżowych zakończyła swoją działalność wraz ze śmiercią Michała Mięsowicza w 1938 roku. Zegarowe dziedzictwo: nowy rozdział Fabryka Zegarów Wieżowych, będąca częścią Muzeum Rzemiosła w Krośnie, ma na celu nie tylko upamiętnienie postaci Michała Mięsowicza, lecz także promocję dziejów krośnieńskiego zegarmistrzostwa. Zapowiada się naprawdę interesująco i to od samego wejścia: zwiedzających powita interaktywna ekspozycja poświęcona historii pojęcia czasu i jego mierzenia, od starożytności do współczesności. W muzeum znajdzie się również miejsce na bogaty zbiór archiwaliów, w tym rodzinne fotografie, oryginalne meble i inne przedmioty z domu Michała Mięsowicza. Goście obejrzą ponadto unikatową kolekcję mechanizmów zegarowych, w tym oryginalne egzemplarze zaprojektowane przez krośnieńskiego Mistrza. Ekspozycja pozwoli też zrozumieć, jak skomplikowanym i wymagającym kunsztu był proces tworzenia zegara wieżowego – od projektu, przez odlewy i obróbkę metalu, aż po montaż na wieży. W podziemnej części muzeum odtworzone zostanie bowiem wnętrze dawnej fabryki zegarów – wraz z maszynami sprzed 100 lat. Wizyta w Fabryce Zegarów Wieżowych stanie się więc fascynującą lekcją historii techniki, a zarazem okazją do poznania opowieści o pasji, talencie, przedsiębiorczości i niezwykłej precyzji, która jest w stanie przetrwać dekady. Materiał promocyjny Muzeum Rzemiosła w Krośnie
Kraina gościnnych ludzi i zachwycających krajobrazów. Arabia Saudyjska zaprasza do odkrywania nieodkrytego
Arabia Saudyjska fascynuje podróżników, a dziś można ją odkrywać w łatwy i komfortowy sposób. Nowoczesność spotyka się tu z autentycznym duchem odkrywania, a bezpośrednie połączenia z Warszawy ułatwiają planowanie podróży. Dodatkowym atutem jest łagodny klimat od jesieni do wiosny, co sprawia, że kierunek ten jest atrakcyjnym wyborem przez większą część roku.
Arabia Saudyjska zaprasza do fascynującego świata kontrastów i autentyczności. Saudyjska część wybrzeża Morza Czerwonego, nowoczesne miasta, bogate dziedzictwo kulturowe, zielone oazy i starożytne miejscowości tworzą przestrzeń, w której historia płynnie przenika się z nowoczesnością. Nowy rozdział nabiera kształtów Transformacja Arabii Saudyjskiej realizowana jest w ramach długofalowej strategii Saudi Vision 2030, która stawia turystykę w centrum przyszłego rozwoju kraju. Nie jest to nagła zmiana, lecz konsekwentne otwieranie Królestwa na świat, wspierane szeroko zakrojonymi inwestycjami oraz wyraźnym ukierunkowaniem na gości zagranicznych. Ta wizja rozwijającej się gospodarki i ambitnego państwa, oparta na filarach dynamicznego społeczeństwa, jest już widoczna w praktyce. Rozbudowana infrastruktura, dynamicznie rozwijająca się oferta kulturalna i rozrywkowa oraz coraz większa dostępność sprawiają, że podróżowanie po kraju staje się łatwiejsze i bardziej atrakcyjne. Jako dwunasty co do wielkości kraj świata, Arabia Saudyjska oferuje ponad 1800 kilometrów linii brzegowej oraz dziesiątki tysięcy stanowisk archeologicznych – wiele z nich jeszcze do niedawna pozostawało właściwie nieodkryte przez podróżników. Dziś to rozległe i zróżnicowane dziedzictwo staje się coraz bardziej dostępne, zapraszając do poznawania miejsca imponującego skalą, historią i naturalnym pięknem. Dynamiczne społeczeństwo kształtujące doświadczenie odwiedzających Jedną z kluczowych cech współczesnej Arabii Saudyjskiej jest energia szybko rozwijającego się społeczeństwa, które patrzy w stronę świata. Dynamika ta widoczna jest w sposobie, w jaki Królestwo tworzy ofertę dla międzynarodowych gości – poprzez programy kulturalne, wydarzenia na światowym poziomie oraz ambitne projekty urbanistyczne skierowane do globalnej publiczności, a jednocześnie zakorzenione w lokalnej tożsamości. Miasta takie jak Rijad i Dżudda goszczą coraz bogatszy kalendarz wydarzeń o międzynarodowej randze, atrakcyjnych dla podróżnych w każdym wieku i o różnych zainteresowaniach. Arabia Saudyjska zaprasza odwiedzających na prestiżowe wydarzenia – w tym wyścig Formuły 1 o Grand Prix Arabii Saudyjskiej na torze Jeddah Corniche Circuit, turnieje tenisowe najwyższej rangi, walki bokserskie o mistrzowskie tytuły czy kultowy Rajd Dakar, który przemierza spektakularne krajobrazy Królestwa. Ta otwartość na świat idzie w parze z głębokim szacunkiem dla dziedzictwa. Obok odważnych projektów architektonicznych i nowoczesnych obiektów wciąż tętnią życiem wielowiekowe zabytki, tworząc przestrzeń, w której tradycja współistnieje z innowacją – oferując odwiedzającym wielowymiarowe doświadczenie oparte na otwartości, dumie i wyrazistych kontrastach. Szlakami historii, smaków i aromatów Możliwości spędzania wolnego czasu są niezwykle zróżnicowane. Miłośnicy przyrody mogą wędrować górskimi szlakami, nurkować wśród jednych z najlepiej zachowanych raf koralowych na świecie lub przemierzać rozległe pustynie podczas wypraw terenowych. Entuzjaści kultury znajdą tu muzea, festiwale i zabytki sięgające początków cywilizacji. Osoby ceniące wielkomiejski styl życia odkryją go w restauracjach, centrach handlowych i podczas wydarzeń organizowanych w Rijadzie czy Dżuddzie. Arabia Saudyjska zaprasza do poznawania swoich miast, krajobrazów i zwyczajów, przypominając jednocześnie o znaczeniu poszanowania lokalnej kultury. Kraj zachwyca różnorodnością, której niewielu się spodziewa. Z jednej strony rozciągają się pustynie o niemal księżycowym charakterze, z drugiej – zielone góry południa, oazy pełne palm i błękitne wody saudyjskiego Morza Czerwonego. Klimat również potrafi zaskoczyć, oferując łagodniejsze temperatury w regionach górskich nawet w szczycie lata. Warto pamiętać, że jest to kraj o ogromnej powierzchni. Poszczególne regiony różnią się tradycjami, kuchnią i stylem życia, a nowoczesne metropolie współistnieją z miejscami, w których dawne zwyczaje pozostają żywe. Nowoczesność przejawia się także w śmiałych projektach architektonicznych oraz wydarzeniach na międzynarodową skalę. Magii tego kraju można doświadczyć również na talerzu. Nie sposób zrozumieć Arabii Saudyjskiej bez poznania jej kuchni. Saudyjskie smaki odzwierciedlają długą historię, wpływy dawnych szlaków handlowych oraz lokalne tradycje. Dania oparte na ryżu, mięsie, przyprawach i aromatycznych dodatkach tworzą kulinarną mapę, która sama w sobie jest zaproszeniem do podróży. Przykłady? Na szczególną uwagę zasługują takie potrawy jak kabsa – aromatyczne danie z ryżu i mięsa – oraz jareesh, sycący gulasz na bazie pszenicy. Desery wypełnione miodem, orzechami i daktylami opowiadają kolejną, słodszą część tej historii. Niezbędnym elementem każdego spotkania jest saudyjska kawa, której kardamonowy aromat wypełnia domy i restauracje. Wizyta w Arabii Saudyjskiej może więc stać się prawdziwą kulinarną przygodą. Festiwale kulinarne, warsztaty gotowania i lokalne targi pozwalają zajrzeć za kulisy tradycyjnych receptur. Trzy miasta, które warto poznać Podróż po Arabii Saudyjskiej – kulinarna lub inna – często rozpoczyna się w Rijadzie. Stolica łączy historyczne warstwy z odważną wizją przyszłości. Zabytki takie jak Forteca Masmak, Muzeum Narodowe czy historyczna Dirijja – gdzie znajduje się wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO At-Turaif – opowiadają o początkach Królestwa, podczas gdy nowoczesna dzielnica finansowa i imponujące wieżowce definiują jego współczesny charakter. Z tarasu widokowego Kingdom Centre Tower można podziwiać panoramę metropolii, która nieustannie się rozwija. Dżudda, położona nad saudyjskim wybrzeżem Morza Czerwonego, oferuje zupełnie inny rytm. Jej historyczna dzielnica Al-Balad, wpisana na listę UNESCO, zachwyca tradycyjną architekturą z koralu i bogatym dziedzictwem handlowym. Nadmorska promenada, różnorodna scena kulinarna i bliskość wody tworzą idealne warunki dla podróżnych poszukujących spokojniejszej atmosfery. Dżudda stanowi również bramę do tętniących życiem raf koralowych, przyciągających nurków z całego świata. AlUla przenosi odwiedzających w zupełnie inny wymiar czasu. Nabatejskie grobowce Hegra – pierwszy w Arabii Saudyjskiej obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO – oraz monumentalne formacje skalne tworzą krajobraz przypominający żywą lekcję starożytnej historii. Wśród tych naturalnych i historycznych świadków wznosi się Maraya, największy na świecie lustrzany budynek, w którym odbywają się koncerty i wydarzenia kulturalne. Spacer wąskimi uliczkami starego miasta pozwala odkryć galerie, małe sklepy i miejsca pełne lokalnego charakteru – pokazując, jak harmonijnie historia łączy się ze sztuką współczesną. Zaledwie kilka kroków do własnej opowieści Podróż do Arabii Saudyjskiej jest dziś łatwiejsza niż kiedykolwiek. Obywatele Polski mogą skorzystać z systemu e-wizy lub uzyskać wizę po przylocie, co znacząco upraszcza planowanie wyjazdu. Do rozpoczęcia przygody, która na długo pozostanie w pamięci, wystarczy paszport ważny co najmniej sześć miesięcy. Poszanowanie lokalnych zwyczajów, skromny strój oraz uprzejme zachowanie są mile widziane i świadczą o świadomości kulturowej podczas wizyty w Arabii Saudyjskiej. Warto również po przylocie zaopatrzyć się w lokalną kartę SIM lub eSIM, co znacząco ułatwi poruszanie się po kraju. Dla turystów Arabia Saudyjska jest kierunkiem wygodnym i gościnnym, a komunikację dodatkowo ułatwia powszechna znajomość języka angielskiego. Arabia Saudyjska znajduje się dziś w wyjątkowym momencie swojej historii. Otwiera się na świat, zaprasza podróżnych i oferuje doświadczenia, które w innych miejscach stają się coraz rzadsze. To kraina kontrastów, zróżnicowanych krajobrazów i żywej kultury, gotowa przyjąć tych, którzy chcą naprawdę odkrywać. Warto doświadczyć tej autentycznej gościnności, spróbować nieznanych smaków i zobaczyć świat, który dla wielu dopiero zaczyna się odsłaniać. Więcej informacja na www.visitsaudi.com Materiał promocyjny Saudi Tourism Authority
Maso Corto: między lodowcem a legendą człowieka lodu [podcast]
„Południowy Tyrol/Südtirol” to seria podcastów National Geographic, która zabiera słuchaczy w podróż po najbardziej fascynujących zakątkach północnych Włoch – regionu, gdzie surowe piękno Alp spotyka się z łagodnym rytmem kultury śródziemnomorskiej. Przewodniczką po tym niezwykłym świecie jest Małgorzata Szumska – dziennikarka, podróżniczka i autorka książek.
W najnowszym odcinku przenosimy się do dolin Val Senales/Maso Corto – miejsca, w którym ślady pradawnych cywilizacji spotykają się z nowoczesną infrastrukturą narciarską. Gościem odcinka jest Jacek Ciszak – ekspert i pasjonat regionu, który opowiada o niezwykłej energii tej doliny, o codziennym życiu wśród gór, o zimowych sportach, trasach narciarskich i o tym, jak Val Senales potrafi zaskakiwać przez cały rok. Dolina, w której czas płynie wolniej Maso Corto to kameralna enklawa położona na końcu doliny Val Senales. Kilka hoteli, pizzeria, szkoła narciarska i dolna stacja gondoli – tyle wystarczy, by poczuć ducha Alp w ich najbardziej autentycznej postaci. To właśnie w tej prostocie tkwi magia Maso Corto. Ośrodek liczy zaledwie 40 kilometrów tras, ale jakość śniegu, widoki i atmosfera sprawiają, że każdy zjazd staje się tu doświadczeniem bardziej intensywnym niż w najbardziej rozbudowanych alpejskich resortach. Alpin Arena Senales Alpin Arena Senales, czyli oficjalna nazwa ośrodka znanego w Polsce przede wszystkim jako Maso Corto, otwiera przed narciarzami zupełnie nowe możliwości – zarówno wizerunkowo, jak i sportowo. Ten lodowcowy teren, ukryty tuż za granią od austriackiego Sölden, oferuje ponad 40 kilometrów zróżnicowanych tras: od łagodnych stoków dla początkujących po wymagające odcinki dla ekspertów. To właśnie tutaj, w niezwykle bliskiej odległości od miejsc, gdzie startują pierwsze zawody Pucharu Świata, najlepsi alpejczycy świata przygotowują się do sezonu, korzystając z idealnie utwardzonych i precyzyjnie naśnieżanych tras. Jedną z nich jest kultowa trasa im. Leo Gurschlera – pioniera, który umożliwił budowę i otwarcie kolejki linowej na lodowiec w 1975 roku. Trasa została przygotowywana specjalnie pod potrzeby zawodników rangi mistrzów świata i olimpijczyków. Stok jest maksymalnie utwardzany poprzez wstrzykiwanie wody, dzięki czemu osiąga słynną „lodowcową” twardość charakterystyczną dla tras Pucharu Świata. Dla narciarzy odwiedzających Alpin Arena Senales to nie tylko szansa na jazdę w wyjątkowych warunkach, lecz także możliwość podpatrzenia treningów absolutnego topu – elity, która na śniegu porusza się w tempie niemal kosmicznym. Narty przez pół roku – w cieniu lodowca To jedno z niewielu miejsc w Alpach, gdzie sezon narciarski trwa niemal cały rok. Zjazdy na wysokości 3200 metrów nad poziomem morza, na lodowcu o ekspozycji północno-zachodniej, gwarantują świetne warunki od września aż do maja. Trasy są zróżnicowane – od łagodnych stoków dla początkujących po strome zjazdy dla zaawansowanych. W dolnej części doliny dzieci i debiutanci korzystają z orczyków i ruchomych dywanów, a bardziej doświadczeni narciarze szusują po stromych odcinkach lodowca, testując swoje możliwości i sprzęt. Zrównoważony rozwój w rytmie Alp W epoce przesadnej komercjalizacji Maso Corto pozostaje wierne idei równowagi. Rozwija się powoli, z poszanowaniem natury i lokalnej tradycji. Nowe inwestycje – jak wymiana kolei linowej, modernizacja stacji dolnej czy budowa nowej restauracji i szkoły narciarskiej – powstają bez ingerencji w krajobraz. Ten alpejski mikroświat stanowi też świetną propozycję dla tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z górami. Dla kogoś, kto do tej pory jeździł w Polsce, 40 kilometrów tras i ośmiokilometrowy zjazd z lodowca na dół to prawdziwe „wow”. Spotkanie z człowiekiem lodu Jednym z najbardziej fascynujących elementów Doliny Val Senales jest historia Ötziego – człowieka lodu, odkrytego przez przypadek w 1991 roku przez niemieckie małżeństwo w masywie Similaun, na wysokości 3200 metrów. Ötzi żył 3300 lat p.n.e. – zginął od postrzału z łuku, a jego ciało doskonale zakonserwował lód. Dziś spoczywa w specjalnym muzeum w Bolzano/Bozen, gdzie można zobaczyć nie tylko jego szczątki, ale też narzędzia, ubranie i jedzenie, które miał przy sobie. Dla chętnych dostępna jest również piesza wyprawa do miejsca, gdzie odkryto ciało Ötziego. Trasa prowadzi z wysokości 1800 m n.p.m. na 3200 m, przez schronisko Similaunhütte. Nawet latem bywa tam tyle śniegu, że potrzebne są rakiety śnieżne. Dolina, która żyje swoją historią Duch Ötziego jest w Val Senales obecny na każdym kroku. W miasteczku działa małe muzeum poświęcone jego historii, a na górnej stacji kolejki można zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie w ramie z jego sylwetką. Nawet lokalna grappa nosi nazwę „19991” – na pamiątkę roku odkrycia. To, co jednak najbardziej ujmuje w Maso Corto, to naturalne połączenie tradycji i nowoczesności. Mieszkańcy wciąż kultywują stare zwyczaje, pielęgnują lokalną kulturę i żyją w rytmie gór, które są dla nich nie tylko miejscem pracy, ale też domem. Maso Corto – koniec świata, który uzależnia Dla jednych to „koniec świata”, dla innych – początek miłości do Alp. W Maso Corto nie ma pośpiechu, nie ma blichtru, nie ma tłumów. Jest za to cisza, przestrzeń, śnieg, który skrzypi pod nartami, i zapach espresso o poranku. Maso Corto pokazuje, że prawdziwe piękno gór tkwi w prostocie, równowadze między naturą a człowiekiem oraz w historii, która wciąż tu żyje. To miejsce, w którym można oderwać się od codziennego zgiełku, poczuć rytm Alp i na chwilę zatrzymać czas. Niezależnie od tego, czy przyjeżdżasz tu na narty, piesze wędrówki czy po prostu, by chłonąć alpejski spokój – Maso Corto zostawia w pamięci wspomnienia, do których chce się wracać. Chcesz dowiedzieć się więcej o tej niezwykłej dolinie, historii Ötziego i tajemnicach Południowego Tyrolu? Zobacz cały odcinek podcastu! Więcej informacji znajdziesz: Alpin Arena Senales Maso Corto Materiał promocyjny regionu Val Senales/Maso Corto w Południowym Tyrolu/Südtirol
Poza trasą i poza czasem. Odkryj zimowe Tatry od innej strony
Gdy ostatni narciarz znika w dolinie, a gwar kurortów milknie, Tatry Wysokie pokazują swoje inne oblicze. Nocą i o świcie stają się przestrzenią surową i monumentalną, pozbawioną turystycznej oprawy. To wtedy góry odzyskują pierwotny charakter, a cisza nabiera niemal fizycznego wymiaru. Właśnie w tych chwilach odsłania się ich najbardziej mistyczna strona.
Zimą Słowacja oferuje wytrawnym podróżnikom znacznie więcej niż doskonale przygotowane trasy zjazdowe. To także dostęp do unikalnego spektaklu natury: efemerycznej architektury z lodu i wielowiekowej historii zapisanej w kamiennych miasteczkach. Wyprawa na południową stronę Tatr staje się więc nie tylko podróżą w przestrzeni, lecz przede wszystkim wyprawą w głąb tatrzańskiej duszy – tej, której nie widać z okien wygodnego hotelu. Sacrum w lodzie. Hrebienok i hołd dla papieży Pierwszy krok w tę mniej oczywistą stronę Tatr prowadzi na wysokość 1285 m n.p.m., na Hrebienok. W samym sercu gór powstaje tu architektura zachwycająca precyzją detalu w materiale tak trudnym jak lód. Tatrzańska Świątynia Lodowa to popis rzemiosła – artyści z całego świata zamieniają setki ton lodowych bloków w misterną konstrukcję, w której każdy gzyms i każda figura wycinane są z chirurgiczną dokładnością. Lodowe ściany pracują ze światłem, wypełniając wnętrze kopuły atmosferą skupienia i ciszy, kontrastującą z surowością gór na zewnątrz. W sezonie 2025/2026 budowla zyskała wyjątkowy temat – stanowi symboliczny hołd dla dwóch papieży: zmarłego Franciszka oraz jego następcy, Leona XIV. Połączenie sztuki i duchowości w tak niezwykłej scenerii robi ogromne wrażenie. Poza utartym szlakiem. Od Łomnicy po dzikie szczyty Głębszy kontakt z górami najłatwiej znaleźć w Tatrzańskiej Łomnicy. Warto pojawić się na stoku o świcie, zanim ruszą tłumy, by mieć dla siebie najdłuższą trasę na Słowacji i imponujące przewyższenie 1300 metrów. Pod nartami czuć wtedy idealny, poranny „sztruks”, a w mroźnym powietrzu słychać jedynie skrzypienie śniegu i własny oddech. Z każdym skrętem na technicznej trasie carvingowej zmieniają się kolory nieba nad szczytami, dając rzadkie poczucie pełnego połączenia z otoczeniem. Przygotowany stok bywa jednak tylko wstępem do dalszej eksploracji. Infrastruktura Łomnicy świetnie sprawdza się jako baza wypadowa dla narciarstwa wysokogórskiego. Ski-touring w tym rejonie oznacza konfrontację z wymagającym terenem, gdzie zamiast gwaru największego na Słowacji baru après-ski panuje surowa cisza. Dopiero tam, poza wyznaczonym szlakiem – albo podczas śniadania w jednej z górskich chat – można w pełni zrozumieć majestat Tatr Wysokich. Szlakiem ciszy. Herbata u chatara Czasem największą wartością jest zwolnienie tempa i wejście w świat, który istniał tu na długo przed pierwszym wyciągiem. Zimowa turystyka piesza odsłania inne oblicze gór – spokojne, surowe i lekko nostalgiczne. Wystarczy zostawić narty i ruszyć szlakiem w stronę Wodospadów Zimnej Wody, by zamiast chrzęstu śniegu usłyszeć potężny huk wody walczącej z lodem. Prawdziwa podróż w czasie czeka jednak nieco dalej, w Rainerowej Chatce. To najstarsze schronisko w Tatrach – kamienna pustelnia pamiętająca czasy pierwszych zdobywców. Nie ma tu prądu ani centralnego ogrzewania, jest za to ciepło bijące od kaflowego pieca i od samego gospodarza, chatara. To tutaj wciąż żywa jest legenda tatrzańskich nosiczów, którzy na własnych plecach wnoszą zaopatrzenie w wysokie góry. Smak gorącej herbaty z ziół zbieranych latem na halach, pity w półmroku rozświetlanym jedynie ogniem, pozwala poczuć ducha dawnych Tatr – miejsca, w którym gościnność była świętością, a przetrwanie zależało od pokory wobec natury. Spiska Sobota. Podróż w czasie do baroku Dopełnieniem górskiej wyprawy jest zejście z grani wprost do świata, w którym rządzi nie przyroda, lecz historia. Spiska Sobota, dziś zabytkowa dzielnica Popradu, to architektoniczny rezerwat pozwalający przenieść się o kilka stuleci wstecz. Kontrast jest uderzający: surową biel ośnieżonych szczytów zastępuje ciepło renesansowych i barokowych kamienic, a zamiast wiatru słychać tu echa dawnego, mieszczańskiego życia regionu Spisz. Brukowany rynek, otoczony domami o charakterystycznych gontowych dachach, wygląda jak gotowa scenografia filmowa, ale skrywa autentyczne skarby. Najważniejszym z nich jest kościół św. Jerzego, w którego wnętrzu znajduje się ołtarz dłuta Mistrza Pawła z Lewoczy – prawdopodobnie ucznia samego Wita Stwosza. Obcowanie z tą gotycką precyzją, w ciszy starej świątyni, pozwala złapać inną perspektywę. Po dniach spędzonych na walce z żywiołem wizyta tutaj staje się momentem kulturalnego wyciszenia i zanurzenia w uporządkowanym pięknie, w którym czas od wieków płynie własnym, niespiesznym rytmem. Wyprawa w głąb tatrzańskiej duszy Zimowe Tatry Wysokie to coś więcej niż arena sportowych zmagań. To przestrzeń ucząca pokory wobec potęgi natury i pozwalająca na chwilę oderwać się od cyfrowego zgiełku. Noc spędzona w górskiej chacie, świt na pustym stoku czy moment zadumy w lodowej katedrze stają się formą swoistego katharsis – oczyszczenia, którego tak bardzo brakuje na co dzień. Warto więc spojrzeć na te góry nie tylko jak na mapę wyciągów, lecz jak na nieodkrytą krainę pełną tajemnic. Wystarczy zejść z utartego szlaku, by znaleźć to, co w podróżowaniu najcenniejsze: ciszę, autentyczność i własną historię zapisaną w śniegu. Artykuł promocyjny Ministerstwa Turystyki i Sportu Słowacji
Między nurtem a falami. Zobacz, jak nauka chroni bioróżnorodność
Od górskich dopływów Wisły po przybrzeżne wody Bałtyku –na terenie całej Polski realizowane są projekty, które przekuwają wiedzę naukową w konkretne działania na rzecz środowiska. Programy grantowe ORLEN dla Pomorza pokazują, że ochrona przyrody może być jednocześnie nowoczesna, skuteczna i oparta na współpracy naukowców, technologii i lokalnych społeczności.
W ramach inicjatyw wspierających ochronę środowiska realizowane są dziś projekty o bardzo różnym charakterze. Jedne z nich ratują najdrobniejsze organizmy żyjące w rzekach, inne śledzą wędrówki ptaków nad morzem, a kolejne tworzą aplikacje, które łączą mieszkańców Pomorza i turystów ze światem nauki. W ramach programów grantowych realizowanych przez Fundację ORLEN dla Pomorza wyróżniono projekty integrujące badania, edukację, technologię i innowacje, służące ochronie unikalnych ekosystemów Wisły i Bałtyku oraz ich zachowaniu dla przyszłych pokoleń. Rzeki i morza łączy znacznie więcej niż sam żywioł wody – są one domem dla tysięcy gatunków roślin i zwierząt. To właśnie bioróżnorodność decyduje o zachowaniu równowagi w przyrodzie i pozwala nam funkcjonować w zdrowym, stabilnym i pięknym środowisku. Coraz częściej strażnikami tej delikatnej harmonii stają się naukowcy, samorządy, organizacje społeczne oraz szkoły realizujące projekty edukacyjne, które – dzięki wsparciu grantowemu – sięgają po innowacyjne rozwiązania, by realnie chronić to, co najcenniejsze. W 2025 roku Fundacja ORLEN dla Pomorza realizowała dwa kluczowe programy grantowe: Wiślany Grant Bioróżnorodności, skoncentrowany na ochronie Wisły i jej dorzeczy na terenie całej Polski oraz Bałtycki Grant Bioróżnorodności, poświęcony ekosystemowi Morza Bałtyckiego. Ekologia jako długofalowa strategia Fundacja ORLEN dla Pomorza od lat konsekwentnie buduje długofalowe wsparcie dla inicjatyw społecznych i środowiskowych realizowanych w północnej Polsce. Jej działania obejmują szerokie spektrum obszarów – od edukacji i ochrony zdrowia, przez rozwój kultury, aż po projekty zwiększające bezpieczeństwo drogowe i jakość życia lokalnych społeczności. W ostatnich latach szczególne miejsce w strategii Fundacji zajmują działania na rzecz ochrony środowiska i zachowania bioróżnorodności. To właśnie one coraz częściej łączą odpowiedzialność społeczną z realnym wpływem na otaczającą przyrodę. Najlepszym potwierdzeniem tego kierunku są dwa flagowe programy grantowe realizowane w 2025 roku, które stawiają na wiedzę, innowacje i partnerską współpracę z instytucjami naukowymi oraz organizacjami społecznymi. – Ochrona środowiska naturalnego to nieodłączny element społecznej odpowiedzialności biznesowej ORLEN – mówi Jacek Mazurczak, dyrektor Biura Relacji z Otoczeniem ORLEN. – Wsłuchujemy się w potrzeby naszych partnerów i dzięki współpracy z nimi mamy wpływ na zachowanie wielu elementów bogactwa przyrodniczego Wisły. W podobnym duchu realizowany jest projekt dotyczący Morza Bałtyckiego. – Działania na rzecz bioróżnorodności realizowane przez Fundację ORLEN dla Pomorza często opierają się na partnerstwach z organizacjami pozarządowymi i instytucjami naukowymi, co – mamy nadzieję – przyczyni się też do wsparcia badań nad ekosystemami Bałtyku – podkreśla prezeska Fundacji ORLEN dla Pomorza, Anna Oczoś. Wisła jako ekosystem pod naukową opieką Wiślany Grant Bioróżnorodności zadebiutował w 2025 roku, a na jego realizację przeznaczono łącznie cztery miliony złotych, przy czym maksymalna kwota pojedynczego grantu wyniosła 500 tysięcy. Na ogłoszony nabór wpłynęło aż 69 wniosków, spośród których po wieloetapowej i merytorycznej ocenie komisji wybrano dziewięć projektów dofinansowanych w ramach programu. Wśród nagrodzonych inicjatyw znalazły się m.in.: utworzenie laboratorium do badania zdrowotności małży, budowa ośrodka ochrony ex-situ dla ptaków siewkowych oraz ochrona i rewitalizacja ekosystemów wodnych dorzecza Wisły w Beskidzie Niskim. Laureatami zostały zarówno uczelnie, w tym Uniwersytet Łódzki i Politechnika Bydgoska, jak i organizacje pozarządowe, m.in. Fundacja Dziki Projekt oraz Towarzystwo Przyrodnicze ALAUDA. – Wisła jest schronieniem dla setek gatunków roślin i zwierząt, w tym wielu rzadkich i chronionych, a jej naturalne odcinki stanowią istotną rolę w zachowaniu rodzimej bioróżnorodności. Dlatego tak ważne jest, aby wspierać inicjatywy, które tę wyjątkową wartość chronią – mówi Anna Oczoś. Morze możliwości Wcześniej, już na początku 2025 roku, rozstrzygnięto pierwszą edycję Bałtyckiego Grantu Bioróżnorodności. Na wsparcie „morskich” inicjatyw również przeznaczono cztery miliony złotych. Spośród 68 zgłoszeń grant przyznano dziewięciu projektom, które są obecnie w trakcie realizacji. To działania nowoczesne, często interdyscyplinarne, które łączą biologię, technologię i społeczne zaangażowanie. Wśród laureatów znalazły się m.in. Gdański Uniwersytet Medyczny z projektem monitoringu zanieczyszczenia farmaceutykami, Morski Instytut Rybacki z mobilną aplikacją „Dziwny jest ten Bałtyk” oraz organizacje pomagające dzikim zwierzętom (Fundacja Larus i Ośrodek Ostoja). W Łebie z funduszu grantowego powstanie ścieżka dydaktyczna w otulinie Słowińskiego Parku Narodowego, a Szkoła Podstawowa w Bierkowie prowadziła działania edukacyjne na temat stosowania zbyt dużej ilości nawozów sztucznych prowadzących do eutrofizacji wód Bałtyku. Małe kroki, wielkie zmiany, czyli działania, które mają znaczenie Bałtycki program grantowy został zaplanowany jako działanie cykliczne, będące elementem długofalowej strategii ochrony morskiej bioróżnorodności – kolejny nabór przewidziano na 2026 rok. Oba programy – wiślany i bałtycki – wpisują się w szeroką misję Fundacji ORLEN dla Pomorza i pokazują, że ochrona środowiska nie stoi w sprzeczności z działalnością biznesową. Mogą się one wzajemnie wspierać, gdy ich fundamentem jest wiedza, technologia i długofalowa strategia. Choć każdy z grantów opowiada nieco inną historię, razem tworzą spójną narrację: przyroda nie może czekać. Dzięki takim inicjatywom Polska konsekwentnie wzmacnia działania, które realnie przekładają się na ochronę bioróżnorodności – od górskich strumieni po słone wody Bałtyku. Ochrona bioróżnorodności to nie tylko liczby i granty – to obserwacja, badania i podejmowanie decyzji, które mają realny wpływ na ekosystemy. Projekty wspierane przez Fundację ORLEN dla Pomorza pokazują, że dzięki interdyscyplinarnemu podejściu i współpracy naukowców, społeczności lokalnych oraz instytucji możliwe jest tworzenie modeli ochrony środowiska, które są zarówno skuteczne, jak i trwałe. Od Wisły po Bałtyk widać, że każda interwencja, choćby najmniejsza, może przyczynić się do zachowania równowagi przyrodniczej i zapewnienia przyszłym pokoleniom dostępu do zdrowych, pełnych życia ekosystemów. Takie działania uczą nas, że przyroda, jeśli tylko otrzyma odpowiednie wsparcie, potrafi odrodzić się i trwać w harmonii z człowiekiem. Materiał promocyjny marki ORLEN
Honor Magic8 Pro: kreatywność w zasięgu ręki i bez kompromisów
Nowoczesny aparat w modelu smartfona Honor Magic8 Pro wykorzystuje zaawansowany system kamer połączony z inteligentnymi narzędziami AI i intuicyjnymi funkcjami edycji. Sprawdziliśmy, jak łatwo pozwala tworzyć zdjęcia gotowe do publikacji, bez konieczności sięgania po komputer.
Jedną z pierwszych rzeczy, które zwracają uwagę przy pracy z Magic8 Pro, jest ogromna kontrola nad kolorem. Funkcja Magic Color pozwala pobrać paletę barw z dowolnego zdjęcia i zastosować ją do aktualnie wykonywanego ujęcia. W terenie oznacza to jedno: spójność. Zdjęcia z różnych miejsc, wykonane w zmiennych warunkach oświetleniowych, można połączyć jednym, konsekwentnym stylem. Co istotne, użytkownik może budować własną bibliotekę presetów i regulować intensywność efektu. Przy pracy nad serią zdjęć z jednego wyjazdu lub reportażu daje to nie tylko dużą swobodę twórczą, ale też realną oszczędność czasu. Inteligencja, która ułatwia pracę Podczas testów szczególnie widoczna była rola zestawu AI Photo Editor. Zostały one stworzone po to, by przyspieszyć korektę zdjęć i uczynić ją niemal niewidoczną. AI Eraser pozwala w kilka sekund usunąć z kadru niechciane elementy: przechodniów, przypadkowe obiekty czy rozpraszające detale w tle. AI Upscale z kolei podbija rozdzielczość zdjęć, odzyskując szczegóły nawet w mocno przyciętych ujęciach co bywa pomocne przy fotografii ulicznej. Funkcja Blur Private Info umożliwia natomiast anonimowe ukrycie danych lub twarzy na zdjęciach i wideo. Istotne tam, gdzie liczy się ochrona prywatności. Całość wspiera AI Screen Suggestion, które rozpoznaje scenę i sugeruje odpowiednie narzędzia. Przy zdjęciu z tłumem w tle smartfon automatycznie podpowiada użycie Erasera, a przy ciemniejszych kadrach funkcji Upscale lub Enhance. Płynna współpraca między urządzeniami Praca kreatywna rzadko odbywa się tylko na jednym urządzeniu. Dzięki AI Interconnection Magic8 Pro współpracuje płynnie zarówno z urządzeniami Apple, jak i szeroką gamą smartfonów z Androidem. Przenoszenie zdjęć między różnymi urządzeniami staje się szybkie i intuicyjne, co szczególnie docenią osoby pracujące w terenie i korzystające z kilku urządzeń jednocześnie. Ekran zaprojektowany z myślą o zdjęciach w realnych warunkach Podczas fotografowania w pełnym słońcu kluczowy okazuje się ekran. Magic8 Pro oferuje bardzo wysoką jasność HDR. Ułatwia to precyzyjne kadrowanie i ocenę ekspozycji nawet w trudnych warunkach oświetleniowych. Z kolei technologia AI Eye Comfort sprawia, że długie godziny selekcji i edycji zdjęć nie powodują nadmiernego zmęczenia wzroku. Tworzenie bez ograniczeń Honor Magic 8Pro przestaje być tylko smartfonem – staje się kompletnym narzędziem kreatywnym. Można szybko fotografować, eksperymentować z kolorami, usuwać niedoskonałości i natychmiast dzielić się efektami. Urządzenie pozwala skupić się na pomyśle i tym, co i jak chcemy sfotografować, a nie na kompromisie związanym z ograniczeniami sprzętu. Materiał promocyjny marki Honor
5 największych podróżniczych mitów, które trzymają nas w domu. Czas je obalić
Podróże są tylko dla wybranych? Last minute to zawsze najlepsza okazja? Wiele popularnych przekonań o podróżowaniu nie ma dziś pokrycia w rzeczywistości. Choć brzmią znajomo, często bardziej oddalają nas od wyjazdów niż naprawdę pomagają w jej zaplanowaniu. W erze wyszukiwarek, które znacząco upraszczają cały proces organizacji, pora raz na zawsze oddzielić fakty od fikcji.
Każdy, kto choć raz planował wyjazd, prawdopodobnie słyszał którąś z tych „złotych rad”: że bilety trzeba kupować w środku nocy albo nad ranem, że podróże nie mogą być tanie, albo że bez dużego bagażu nie ma sensu w ogóle wyjeżdżać. To zasady przekazywane z ust do ust, powtarzane w internecie i utrwalane przez lata. Problem w tym, że wiele z nich już dawno przestało mieć cokolwiek wspólnego z rzeczywistością. Dziś podróżowanie wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze dekadę temu. Zmieniły się ceny, dostępność lotów, sposoby rezerwacji, a przede wszystkim styl życia. Coraz więcej osób stawia na krótkie, intensywne wypady, elastyczne planowanie i świadome wybory. A jednak stare przekonania nadal potrafią skutecznie zniechęcić do ruszenia w drogę – szczególnie tych, którzy dopiero zaczynają przygodę z podróżami. Warto zatem przyjrzeć się najpopularniejszym mitom, które skutecznie ograniczają nasze podróżnicze plany. Szczególnie że niektóre z nich wydają się tak „oczywiste”, że nikt już nawet nie zastanawia się, czy są prawdziwe. Tymczasem z pomocą nowoczesnych narzędzi – jak wyszukiwarka Skyscanner – można nie tylko znaleźć korzystne oferty lotów, ale też odkryć, jak wiele z dawnych zasad po prostu się zdezaktualizowało. Pora więc przebić tę bańkę i przyjrzeć się faktom. Mit 1: podróże są tylko dla bogatych To przekonanie ma się dobrze od lat, choć dziś jest bardziej nieaktualne niż kiedykolwiek. Owszem, podróżowanie może być drogie – ale tylko jeśli planujemy je bez strategii i elastyczności. Tymczasem możliwości taniego latania nigdy nie było więcej. Promocje linii lotniczych, błyskawicznie aktualizowane wyszukiwarki, oferty na ostatnią chwilę, couchsurfing czy noclegi w zamian za pomoc przy lokalnych projektach – wszystko to sprawia, że podróżowanie stało się bardziej demokratyczne. Skyscanner ułatwia znalezienie najlepszych ofert dzięki funkcji „Cały świat”, która pozwala na elastyczne wyszukiwanie najtańszych połączeń na całym świecie, w zależności od terminu, który nam odpowiada. Koszt nie musi być przeszkodą, jeśli jesteśmy otwarci na kompromisy: mniej oczywiste kierunki, podróż poza weekendem, loty z mniejszych lotnisk czy krótsze wypady. Czasem wystarczy jeden klik, by znaleźć bilety za mniej niż obiad na mieście. Mit 2: trzeba mieć dokładny plan podróży Choć planowanie ma swoje zalety, kurczowe trzymanie się harmonogramu bywa… drogie i frustrujące. Tymczasem coraz więcej osób odkrywa, że podróżowanie spontaniczne – elastyczne co do daty, miejsca czy kolejności zwiedzania – pozwala nie tylko zaoszczędzić, ale też przeżyć więcej. Oferty last minute (choć nie zawsze tańsze – o tym za chwilę), lokalne promocje czy zmiany pogody potrafią w jednej chwili zmienić plan – i nie ma w tym nic złego. Często to właśnie nieoczekiwane sytuacje prowadzą do najciekawszych wspomnień. Elastyczność daje też dostęp do lepszych cen – wystarczy nie trzymać się kurczowo konkretnych dat czy miejscu wylotu. Skyscanner umożliwia ustawienie alertów cenowych, dzięki którym możemy śledzić najlepsze oferty na ulubione kierunki i nie przegapić okazji, nawet jeśli nasz plan nie jest jeszcze gotowy. Mit 3: tanie linie to zawsze najtańszy wybór Brzmi jak logiczne równanie: „tania linia” = „tańszy bilet”. Ale rzeczywistość często je podważa. Cena podstawowego biletu to jedno. Drugie to wszelkie dodatkowe opłaty, które potrafią ją podwoić. Wybór miejsca, odprawa na lotnisku, większy bagaż, pierwszeństwo wejścia na pokład – wszystko to kosztuje. Co więcej, tanie linie często operują z mniej wygodnych lotnisk, oddalonych od centrum – co wiąże się z dodatkowymi kosztami dojazdu. Dlatego zanim klikniemy „kup bilet”, warto podliczyć całość. Czasem bardziej opłaca się lot tradycyjną linią, która ma w cenie wszystko, co w tanich liniach jest płatnym bonusem. Mit 4: brak dużego bagażu – nie ma sensu lecieć Dla wielu podróż bez dużej walizki brzmi jak „mission impossible”. A jednak – to jeden z mitów, który najłatwiej obalić w praktyce. W przypadku krótkich wyjazdów – weekendowych city breaków, wizyt u znajomych czy służbowych spotkań – bagaż podręczny w zupełności wystarcza. Co więcej, ograniczenie przestrzeni wymusza rozsądniejsze pakowanie. Mniej rzeczy to mniej stresu, szybsze przemieszczanie się i – przede wszystkim – niższe koszty. Linie lotnicze często oferują atrakcyjne ceny dla pasażerów bez rejestrowanego bagażu. Czasami wystarczy jedna dobrze spakowana torba kabinowa i można zwiedzić pół Europy. Mit 5: last minute to zawsze najlepsza okazja Choć „last minute” brzmi jak magiczna formuła, rzeczywistość często nie dorównuje oczekiwaniom. Bilety na ostatnią chwilę bywają droższe – szczególnie na popularnych trasach i w sezonie. Linie lotnicze wiedzą, że tak podróżujące osoby często nie mają wyboru, więc ceny wcale nie muszą być atrakcyjne. Z drugiej strony, zbyt wczesne planowanie też nie zawsze się opłaca. Optymalny moment zakupu biletu różni się w zależności od kierunku, pory roku czy sytuacji geopolitycznej. Dlatego zamiast czekać na cud, lepiej monitorować oferty i ustawiać alerty cenowe, np. na Skyscanner. To najlepszy sposób na upolowanie dobrej okazji – bez stresu i przepłacania. Podróże na własnych zasadach Obecne trendy w podróżowaniu pokazują, że podróżnicy szukają coraz bardziej elastycznych, szybszych i tańszych sposobów planowania wyjazdów. Dzięki narzędziom takim jak aplikacja mobilna Skyscanner, która umożliwia wygodne monitorowanie cen lotów, rezerwację hoteli, wynajem samochodów i śledzenie spadków cen (dzięki funkcji Drops), podróże stają się bardziej dostępne, a decyzje podróżnicze oparte na danych stają się normą. Wśród najnowszych trendów pojawiają się również częstsze spontaniczne wyjazdy oraz większe zainteresowanie mniej popularnymi kierunkami. Podróżowanie nie musi być ani drogie, ani trudne. Wystarczy pozbyć się kilku utartych przekonań i zaufać rozwiązaniom, które upraszczają planowanie. Dzięki takim narzędziom jak Skyscanner świat naprawdę staje się bardziej dostępny – niezależnie od budżetu, czasu czy doświadczenia. A najlepsza podróż to ta, która zaczyna się od przełamania schematów. Materiał promocyjny marki Skyscanner
Twierdza ponad czasem. Srebrna Góra – górski kolos, który nigdy nie padł
Są miejsca, które nie tylko się zwiedza, ale których się doświadcza. Takim miejscem jest Twierdza Srebrna Góra – monumentalna warownia wznosząca się wysoko nad dolnośląską wsią, na styku Gór Sowich i Bardzkich. Z daleka wygląda jak kamienna korona na grzbiecie gór. Z bliska – jak osobny świat, w którym historia nie została zamknięta w gablotach, lecz wciąż ją czuć w chłodnych murach.
To największa górska twierdza Europy, arcydzieło XVIII-wiecznej myśli inżynieryjnej i jednocześnie jeden z najbardziej niezwykłych przykładów tego, jak dziedzictwo militarne może dziś pełnić rolę nowoczesnej, żywej atrakcji turystycznej. Nieprzypadkowo obiekt został uhonorowany w 2025 roku Złotym Certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej i coraz częściej wymieniany jest jako jeden z nowych symboli Dolnego Śląska. Forteca, która miała być nie do zdobycia Twierdzę zbudowano w latach 1765–1777 z rozkazu króla Prus Fryderyka II Wielkiego. Jej zadaniem była obrona południowych granic Śląska – regionu strategicznego i wielokrotnie przechodzącego z rąk do rąk. Powstała na wysokości ponad 680 m n.p.m., na obszarze przekraczającym 100 hektarów. Linia fortyfikacji, system bastionów, kleszczy i samodzielnych fortów sprawiają, że do dziś uchodzi za jedną z najbardziej skomplikowanych budowli obronnych kontynentu. Sercem twierdzy jest monumentalny Donżon – kamienny kolos o murach wysokich na 30 metrów, kryjący 299 kazamat bomboodpornych. Mogło tu stacjonować nawet trzy tysiące żołnierzy, a całe założenie funkcjonowało jak samowystarczalne miasto: z piekarniami, browarem, magazynami, szpitalem i dziewięcioma studniami kutymi w litej skale. Twierdza była gotowa na wszystko – i niemal wszystko przetrwała. Co znamienne, nigdy nie została zdobyta. Nawet w 1807 roku, podczas wojen napoleońskich, pozostała niezdobyta, zapisując się w historii jako symbol militarnej skuteczności. Historia, która nie milczy Po II wojnie światowej los nie był dla Srebrnej Góry łaskawy. Opuszczona, zamknięta, niszczejąca, przez lata pozostawała białą plamą na mapie regionu. Przełom nastąpił dopiero w XXI wieku, kiedy dzięki determinacji lokalnych władz, pasjonatów i konsekwentnie realizowanej strategii rozpoczęto zakrojony na szeroką skalę proces ratowania obiektu. Dziś twierdza nie tylko została zabezpieczona i odrestaurowana, ale odzyskała sens istnienia. Funkcjonuje jako żywe muzeum – miejsce, w którym historia nie jest wykładem, lecz opowieścią. Zwiedzających oprowadzają przewodnicy w mundurach XVIII-wiecznych żołnierzy i markietanek, a narracja prowadzona jest w autentycznych wnętrzach: kazamatach, korytarzach, z historyczną ekspozycją i przy akompaniamencie wystrzału z broni czarnoprochowej , jako elementu wieńczącego zwiedzanie. To opowieść o codzienności żołnierzy, o zimnie, głodzie, higienie i dyscyplinie, ale też o genialnych rozwiązaniach architektonicznych i inżynieryjnych. O studniach, których głębokość do dziś budzi zdumienie. O tym, dlaczego kształt twierdzy przypomina kamienny labirynt i jak każdy jego element miał znaczenie. Twierdza, która żyje Współczesna Srebrna Góra nie jest skansenem. To przestrzeń dialogu między przeszłością a teraźniejszością. Multimedia, makiety, interaktywne stanowiska, a także nowe trasy tematyczne poświęcone samej budowie twierdzy pokazują skalę XVIII-wiecznego przedsięwzięcia logistycznego. Zwiedzający mogą własnoręcznie przetestować repliki dawnych dźwigów i zrozumieć, jak transportowano kamienie ważące niemal tonę. Jednocześnie to miejsce odpoczynku i kontemplacji. Widoki rozciągające się z murów obejmują Góry Sowie, Bardzkie, Masyw Śnieżnika, Góry Stołowe, a przy dobrej pogodzie sięgają aż po Wrocław. Na terenie można dostrzec luźno biegające stado kóz czy gęsi, jako nawiązanie do inwentarza z czasów militarnego funkcjonowania. Twierdza dominuje nad zadbaną, klimatyczną wsią Srebrna Góra, tworząc krajobraz, który trudno zapomnieć. Coraz częściej okazuje się jednak, że jeden dzień to za mało. Pobyt w twierdzy można dziś przedłużyć nawet na kilka dni. W pięknie odrestaurowanych izbach żołnierskich działa kameralny hostel, pozwalający zasnąć tam, gdzie niegdyś czuwali żołnierze. Towarzyszy mu restauracja, zdolna ugościć nawet setkę odwiedzających. Droga ku światowemu dziedzictwu Dziś Twierdza Srebrna Góra znajduje się na liście informacyjnej UNESCO i konsekwentnie zmierza ku wpisowi na Listę Światowego Dziedzictwa. Współpraca z europejskimi fortecami, międzynarodowe partnerstwa i dostępność dla gości z zagranicy to elementy długofalowej wizji. Planowane inwestycje – w tym kolej gondolowa łącząca twierdzę z miasteczkiem oraz rewitalizacja linii kolejowej z Wrocławia – mają uczynić to miejsce jeszcze bardziej dostępnym, bez naruszania jego krajobrazowego charakteru. Srebrnogórska fortyfikacja nie chce być jedynie punktem na mapie. Chce być doświadczeniem. Miejscem, do którego się wraca – bo jednej wizyty nigdy nie wystarcza. Twierdza Srebrna Góra to opowieść o sile, wytrwałości i czasie. O tym, że nawet największe kamienne kolosy potrzebują ludzi, by znów ożyły. Więcej informacji na stronie Twierdzy.
Misja Polaków na krańcu świata. Z dalekiej Antarktyki płyną sygnały ważne dla całej planety
Choć leży tysiące kilometrów od Polski, jej przyszłość zależy także od nas. „Antarktyka pod skrzydłami Orlen” to projekt, który wnosi nową jakość w badania jednego z najcenniejszych i najbardziej niedostępnych ekosystemów naszej planety.
Przez wieki pozostawała białą plamą na mapie, ale dziś Antarktyka coraz mocniej skupia uwagę naukowców, opinii publicznej i… turystów. Pokryta lodem i na pierwszy rzut oka niegościnna, kryje w sobie zaskakującą bioróżnorodność. Żyją tu m.in. pingwiny i mirungi południowe (największe foki na świecie), a na dnie morza występują setki gatunków bezkręgowców. Dzięki współpracy Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN z ORLENEM polscy naukowcy mogą teraz jeszcze skuteczniej badać i chronić to niezwykłe bogactwo życia. Strażnicy krainy lodu Projekt „Antarktyka pod skrzydłami ORLENU” łączy naukę, ekologię i odpowiedzialny biznes. Jego głównym celem jest utworzenie nowego Antarktycznego Obszaru Szczególnie Chronionego (ASPA) w rejonie Zatoki Destrukcji na Wyspie Króla Jerzego. To tam polski zespół realizuje kluczowe zadania wyprawy. – Dzięki współpracy z ORLENEM poszerzamy nasze możliwości badań naukowych i międzynarodowej promocji projektu. Podejmujemy się bowiem ambitnego wyzwania, którym będzie zarządzać Polska. Będzie to miało niezwykle pozytywny efekt dla ochrony globalnej bioróżnorodności oraz wzmocni nasz wizerunek jako kraju aktywnie zaangażowanego w badania klimatu i ochronę środowiska – mówi dr hab. Robert Bialik z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, koordynator wyprawy. I dodaje: – Moim marzeniem jest, żeby chociaż niektóre z takich dziewiczych rejonów Wyspy Króla Jerzego zostały otoczone szczególną troską, aby uchronić je przed coraz intensywniejszą obecnością człowieka i zachować w naturalnej postaci dla przyszłych pokoleń. Sześć osób, jeden cel W skład wyprawy badawczej, która dotarła do Stacji Arctowskiego w połowie października, wchodzi sześć osób. Kierownikiem projektu jest Robert Bialik. Tomasz Kurczaba, który spędził na stacji ostatni rok, oraz Paweł Karaś odpowiadają za obsługę dronów i komunikację. Katarzyna Fudala pełni funkcję obserwatorki środowiskowej, Maciej Dowgiałło czuwa nad sprzętem pływającym, a Dominika Kozakiewicz jest sterniczką łodzi motorowodnej. Droga zespołu na Antarktykę była wyzwaniem samym w sobie – nie wszystko przebiegło zgodnie z planem. Część grupy została przetransportowana dzięki wsparciu brazylijskiego programu PROANTAR. Druga część, po odwołaniu planowanego rejsu, dotarła na miejsce samolotem wojskowym i kontynuowała podróż na brazylijskim statku. Sprzęt i wyposażenie przewożono równolegle drogą morską z Gdyni. – W Antarktyce najbardziej pociąga mnie to, że nadal jest wiele aspektów antarktycznego życia, których nie znamy. Czuję też silną więź z tym miejscem. W tym roku pojadę tam po raz dziesiąty i wiem, że gdy tylko wpłyniemy do Zatoki Admiralicji i zobaczę Stację Arctowskiego, wrócą wspomnienia z poprzednich sezonów. Jednocześnie pojawią się pytania: jaka będzie pogoda, jak poradzi sobie zespół i czy uda nam się zrealizować plan? Każdy wyjazd jest inny, a to połączenie naukowej ciekawości i emocji związanych z miejscem sprawia, że chcę tam wraca – opowiada dr hab. Bialik. Niepokojące piękno Zatoka Destrukcji mimo swojej groźnej nazwy to obszar o wyjątkowej wartości ekologicznej. Główne działania badawcze Polaków będą skoncentrowane na jej krańcach – przylądku Melville i North Foreland. To potencjalne lęgowiska nawet 40 tysięcy par pingwinów maskowych. Wykorzystując drony, naukowcy planują nie tylko dokładnie policzyć ptaki, lecz także zidentyfikować lokalną roślinność i stworzyć szczegółowe mapy terenu. Naukowcy pracują w trudnym terenie – miejsce badań jest oddalone o blisko 70 km od stacji, a dotarcie tam drogą morską trwa ponad dwie godziny w jedną stronę. Rejsy są też zależne od kapryśnej antarktycznej pogody. Dlatego przekazany przez ORLEN sprzęt – nowoczesne drony, silniki czterosuwowe, kombinezony ratunkowo-wypornościowe oraz specjalistyczna łódź ratownicza – znacząco zwiększył możliwości zespołu. – Wsparcie ORLENU realnie przekłada się na nasze bezpieczeństwo, efektywność i wpływ środowiskowy pracy – podkreśla Robert Bialik. Polska na krańcu świata Obecność naszych rodaków na Wyspie Króla Jerzego nie jest przypadkowa. Polacy pojawili się w tym rejonie jako jedni z pierwszych i od początku aktywnie uczestniczyli w badaniach. Od prawie 50 lat działa tu Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego, która jest nie tylko naszym oknem na Antarktykę, lecz także dowodem na silną pozycję Polski we wspólnocie badaczy polarnego świata. To stąd płyną dane o m.in. kondycji lodowców, populacjach antarktycznych ptaków czy zmianach fitoplanktonu. Polacy nadali tu nazwy setkom obiektów geograficznych – od lodowców, przez zatoki, aż po wzgórza. Na mapie znajdziemy nazwiska polskich polarników, a także nazwy miast i szczytów Tatr, jak Kasprowy Wierch i Giewont. Trudno o bardziej symboliczne potwierdzenie obecności Polski na krańcu świata. Biznes dla przyszłości planety Zaangażowanie ORLENU w projekt to zarówno finansowanie sprzętu, jak i wyraz szerszej strategii zrównoważonego rozwoju. Dziś, gdy klimat się zmienia, a turystyka dociera nawet w najdalsze zakątki globu, działania takie jak „Antarktyka pod skrzydłami ORLENU” nabierają wyjątkowego znaczenia. Nie chodzi już tylko o zdobywanie wiedzy – stawką jest przyszłość najbardziej niezwykłego obszaru na Ziemi. Materiał promocyjny marki ORLEN
Inteligentne sposoby na podróżowanie: jak łapać najlepsze okazje i dokąd polecieć, aby naprawdę zaoszczędzić?
W ostatnich latach Polacy deklarują większą chęć wyjazdów, ale i rosnącą potrzebę efektywnego porównywania ofert. Jak wynika z danych Skyscanner, aż 16%* z nas ma trudność w ocenieniu, czy dana cena faktycznie jest korzystna. Ponieważ 84% Polaków deklaruje**, że w przyszłym roku chce podróżować częściej lub tak samo często jak dotychczas, niezwykle ważne jest odkrycie możliwości podróżowania w przystępnych cenach. Z pomocą przychodzi nowa funkcja w aplikacji mobilnej Skyscanner – DROPS, stworzona dla podróżników, którzy nie chcą już "polować" na okazje po omacku.
Skyscanner – DROPS to narzędzie, które już dziś pokazuje, jak może wyglądać inteligentne podróżowanie oparte na danych, sprytne, budżetowe i zawsze aktualne. Jak DROPS pomaga w odnalezieniu najtańszej drogi do wymarzonych podróży? Skyscanner codziennie analizuje miliony połączeń lotniczych, a funkcja DROPS wyłapuje te loty, których ceny spadły o co najmniej 20% w ciągu ostatnich siedmiu dni. Oznacza to prawdziwe okazje. To szczególnie atrakcyjne dla młodych dorosłych – w grupie wiekowej 18-24 aż 48% badanych regularnie korzysta z porównywarek cen, a 41% planuje dzięki nim oszczędzić na wyjazdach w tym roku*. Co ważne, funkcja nie tylko pokazuje spadki, ale podpowiada, kiedy najlepiej rezerwować loty. Statystycznie***: najwięcej obniżek pojawia się w środę (18%), tuż za nią czwartek i piątek (po 17%), najmniej – w niedzielę (9%) i poniedziałek (10%), wyjątkowo dużo atrakcyjnych zniżek trafia się pomiędzy 23:00 a 02:00, kiedy aktywność spadków cen jest najwyższa. Jak wyglądają realne oszczędności? Polscy użytkownicy w ciągu ostatnich 12 miesięcy średnio zaoszczędzili 182 zł na jednym bilecie, a maksymalnie – aż 4296 zł**. Loty w promocji. Europa: najpopularniejsze kierunki, które najczęściej tanieją DROPS pokazuje jedno – popularność nie oznacza wysokich cen. Wśród kierunków najczęściej notujących spadki znalazły się europejskie klasyki – te, które kochamy, ale zwykle odkładamy "na później", obawiając się tłoku i cen. 1. Mediolan Numer jeden pod względem średnich spadków cen biletów – i jedno z ulubionych miejsc podróżników, pełne kontrastów! Moda, design i aromatyczna kawa. Mediolan to miejsce o imponującym dziedzictwie, znane dziś jako europejskie centrum mody i finansów – różnorodność doświadczeń sprawia, że nawet najbardziej wymagający podróżnicy nie będą się tu nudzić. A fani turystyki kulinarnej na pewno znajdą wiele topowych miejsc z włoskimi specjałami. Mediolan idealnie nadaje się nawet na 24-godzinny city break, np. na bożonarodzeniowy jarmark. 2. Rzym Wieczne Miasto niezmiennie znajduje się wśród kierunków z największą liczbą spadków cen, a jednocześnie nie traci na popularności wśród podróżnych. I trudno się dziwić – Rzym intensywnie żyje o każdej porze roku. W ciągu dnia czekają na nas historyczne zabytki, a w nocy możemy gubić się w jego uliczkach. Czy warto tam pojechać choćby na samo tiramisu czy kultowy makaron cacio e pepe? Zdecydowanie! 3. Londyn Idealny, gdy chcemy zanurzyć się w kulturę, sztukę i wielokulturowość. Dzięki częstym lotom tanieje regularnie – zwłaszcza z polskich lotnisk regionalnych. A tam czeka na nas kultowy Big Ben i Pałac Westminsterski, Pałac Buckingham, London Eye i wiele innych. 4. Barcelona Barcelona to miasto, które potrafi zachwycić na każdym kroku – pełne światła, architektury Gaudíego, wąskich uliczek i nadmorskiego klimatu. Warto zaplanować zwiedzanie ikonicznej bazyliki Sagrada Familia, przespacerować się po parku Güell i najsłynniejszym deptaku La Rambla czy po dzielnicy gotyckiej. Barcelona to miasto, do którego warto wracać, ponieważ trudno w ciągu kilku dni odkryć jej wszystkie walory. 5. Paryż Paryż niejedno ma imię – filmowy, muzealny, literacki. To nie tylko Wieża Eiffla, Luwr czy Katedra Notre-Dame. To miejsce, do którego się wraca, aby poczuć klimat romantycznych mostów, zakątków i francuskiej kuchni. 6. Valletta, Zadar, Bari, Alicante, Kopenhaga Każde z nich to gotowy scenariusz na kilka dni w innym klimacie: od wapiennych murów Valletty po nordycki minimalizm Kopenhagi. Zadar i Bari szczególnie warto odwiedzić wiosną, kiedy dopiero się zbliża sezon letni, ceny spadają najczęściej, a zwiedzanie to przyjemność bez tłumów turystów. To też miejsca idealne na city break. Największe możliwe oszczędności: gdzie polowanie z DROPS naprawdę się opłaca? Kiedy spojrzymy na loty, w których odnotowano najwyższe jednorazowe oszczędności***, robi się naprawdę egzotycznie. 1. Tokio – aż 3420 zł mniej Prawdziwy raj dla miłośników kultur Dalekiego Wschodu. Podróż do Japonii zwykle należy do najdroższych, więc spadki cen robią ogromną różnicę. 2. Araxos, Grecja – 3195 zł mniej Idealny kierunek dla osób, które wolą mniej turystyczną stronę Grecji, Morze Jońskie i spokojniejsze plaże. 3. Dubaj – 2984 zł mniej Nowoczesność i pustynia w jednym. Promocje na loty do Dubaju pojawiają się nieregularnie, więc DROPS pozwala je wychwycić w momencie, w którym są najbardziej atrakcyjne. 4-11. Miami, Nowy Jork, Pekin, Phuket, Seul, Doha, Los Angeles, Madagaskar To kierunki, w których – choć bilety zwykle bywają drogie – spadki cen potrafią przekroczyć 2000 zł. Warto dodać je do listy obserwowanych w Skyscanner, nawet jeśli planujemy podróż dopiero za kilka miesięcy. Sprytne planowanie: technologia w służbie odkrywania świata Co najbardziej utrudnia planowanie wyjazdu? Wiele osób wskazuje chaos informacyjny i niepewność, czy "udało się znaleźć taniej". DROPS odpowiada na ten problem – robi analizę za użytkownika i pozwala uniknąć wielogodzinnych poszukiwań. To narzędzie szczególnie cenne dziś, kiedy podróże stały się częścią naszego stylu życia. Chcemy latać częściej, ale nie wydawać więcej. Chcemy odkrywać świat, nie rezygnując z jakości. I chcemy robić to bez poczucia, że gubimy się w gąszczu "promocji", które wcale nimi nie są. A jeśli polscy turyści w ostatnich miesiącach potrafili zaoszczędzić średnio 182 zł, a maksymalnie prawie 4300 zł***, to jedno jest pewne: nowa era sprytnych, inteligentnych podróży już się zaczęła. Sprawdźcie mobilne rozwiązania TUTAJ. Wyniki ankiety OnePoll przeprowadzonej w terminie 2–10 kwietnia 2025 roku, wśród 1000 dorosłych respondentów, którzy podróżują w celach rekreacyjnych. ** Wyniki ankiety OnePoll przeprowadzonej w terminie 1–10 lipca 2025 roku, wśród 1000 dorosłych respondentów, którzy planują wyjechać na wakacje w 2026 roku. *** Wyszukiwania DROPS: 1 listopada 2024 r. – 31 października 2025 r. Materiał promocyjny Skyscanner.