Jak mądrze używać klimatyzacji? Najlepsze sposoby na efektywne chłodzenie i oszczędność energii
Fala ekstremalnych upałów już prawie za nami – ale lato dopiero się zaczęło. A za nim przyjdą kolejne, które najprawdopodobniej będą coraz cieplejsze. Podpowiadamy, jak korzystać z klimatyzacji w sposób oszczędny, efektywny i możliwie ekologiczny.
Polacy coraz częściej przed upałami ratują się klimatyzacją – i w nagrzanych miejskich murach to rozwiązanie często najlepsze. Warto jednak wiedzieć, jak korzystać z klimatyzatora w sposób, który mu nie zaszkodzi, a nam pozwoli wykorzystać drogocenny chłód najbardziej efektywnie. Oto najlepsze sposoby na to, by cieszyć się chłodem w domu i nie zbankrutować na rachunkach za prąd. Wybierz odpowiednią temperaturę Najczęstszym błędem użytkowników jest ustawianie zbyt niskiej temperatury. To zły pomysł zarówno ze względów finansowych, jak i zdrowotnych, nie mówiąc o ekologii. Optymalna temperatura dla ludzkiego organizmu to 23–25°C, choć długie gorące lato powoduje, że stopniowo przyzwyczajamy się i dobrze znosimy także nieco wyższe temperatury. Różnica między temperaturą na zewnątrz a tą w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 5–7°C. Wyjątkiem są ekstremalne upały powyżej 35°C, ale nawet wtedy należy zachować umiar. Zbyt duży przeskok termiczny oraz silny nawiew prowadzą do przeziębień czy zapalenia zatok. Kontroluj zużycie energii Klimatyzacja wcale nie musi generować gigantycznych rachunków za prąd, jeśli nauczysz się nią odpowiednio sterować. Każdy stopień niżej wybrany na pilocie to wzrost zużycia energii o kilka procent. Zamiast ustawiać nawiew na maksimum, korzystaj z trybu automatycznego (Auto). Nowoczesne klimatyzatory inwerterowe, ze sprężarkami o płynnie regulowanej mocy, świetnie radzą sobie same. Dostosują moc sprężarki do panujących warunków, pracując najbardziej ekonomicznie – ale po osiągnięciu zadanej temperatury. Jeśli Twoje urządzenie posiada funkcję Eco/Oszczędzanie energii lub program nocny, używaj ich. Tryb nocny delikatnie podnosi temperaturę, co jest zdrowsze dla snu (i budżetu). Możesz też samodzielnie eksperymentować, zaczynając od najniższej siły nawiewu. Jeśli twój dom lub mieszkanie niezbyt silnie się nagrzewa i jest dobrze izolowane to całkiem możliwe, że klimatyzator je schłodzi. Orientacyjne zużycie energii możesz przeważnie sprawdzić w aplikacji na telefon, dostarczanej przez większość producentów nowoczesnych urządzeń. Jeśli opuszczasz dom lub mieszkanie, warto zastanowić się nad wyłączeniem klimatyzacji. Przy krótszym wyjściu nie ma to sensu – po powrocie włączone urządzenie będzie musiało mocniej pracować, aby ponownie schłodzić pomieszczenie. Ale kiedy wychodzisz na wiele godzin, wyłączenie będzie jednak bardziej opłacalne. Kontroluj napływ ciepła i ucieczkę zimna Klimatyzator nie schłodzi efektywnie mieszkania, jeśli zafundujesz mu stałą dostawę gorąca z zewnątrz. Podczas pracy urządzenia wszystkie okna i drzwi w chłodzonych pomieszczeniach powinny być zamknięte. Równie ważne jest ograniczenie ekspozycji słonecznej. Zaciągnij rolety, żaluzje lub zasłony – najlepiej sprawdzają się zewnętrzne osłony okienne, które zatrzymują promienie słoneczne, zanim te dotrą do szyby. O najlepszych sposobach pisaliśmy w tym artykule. Pamiętaj też, że urządzenia (tostery, piekarniki, telewizory czy komputery) generują mnóstwo ciepła. Ogranicz ich używanie w godzinach największego upału. Ograniczając nagrzewanie się wnętrza, sprawiasz, że klimatyzacja osiągnie cel znacznie szybciej i zużyje mniej energii. Pomóż swojej klimie Przede wszystkim zadbaj o swobodną cyrkulację powietrza – nigdy nie zasłaniaj, nawet częściowo, jednostki zewnętrznej. Jeśli to zrobisz, wiatrak wyrzucający gorące powietrze będzie miał trudniejsze zadanie, a pobór prądu wzrośnie. Nowoczesne klimatyzatory są skonstruowane tak, aby pracować nawet w pełnym słońcu, w największe upały – ale to nie znaczy że muszą. Jeśli jednostkę zewnętrzną zamontujesz w cieniu, nieco ułatwisz jej pracę. Ale znów: zadaszenie nie może ograniczać cyrkulacji powietrza! Kluczem do wydajności jest też oczywiście regularna konserwacja: czyszczenie filtrów, profesjonalny przegląd techniczny i odgrzybianie przynajmniej raz w roku. Czysta klimatyzacja to niższy pobór prądu i zdrowe powietrze. Tego nigdy nie rób! Nigdy nie ustawiaj temperatury na minimalną (np. 16°C) z myślą, że pokój schłodzi się szybciej. Klimatyzator i tak będzie chłodził z tą samą intensywnością, ale będzie pracował bez przerwy na maksymalnych obrotach, marnując energię. Nigdy nie kieruj strumienia zimnego powietrza na domowników. Bezpośredni nawiew to prosta droga do infekcji Nigdy nie blokuj cyrkulacji powietrza wokół jednostki zewnętrznej. To najlepszy sposób na nieefektywne chłodzenie, wysoki pobór energii i uszkodzenie urządzenia Nigdy nie zaniedbuj serwisu. Ignorowanie czyszczenia sprzyja rozwojowi grzybów, pleśni i bakterii. Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Uzdrowicielska moc Bałtyku – 7 najlepszych sanatoriów, w których polska natura leczy najskuteczniej
Bogaty w jod aerozol, lecznicza borowina i mikroklimat sosnowych lasów. Polskie wybrzeże to w końcu naturalne laboratorium zdrowia. Wyruszamy szlakiem bałtyckich kurortów – od tętniącego życiem „polskiego Monte Carlo” po ukryte w ciszy Dąbki – by sprawdzić, gdzie siły przyrody najlepiej wspierają współczesną medycynę. Oto 7 nadmorskich sanatoriów, w których odzyskasz życiową równowagę.
Spis treści: Uzdrowisko Kołobrzeg – kompleksowe zabiegi i nowoczesna baza nad morzem Sanatorium uzdrowiskowe MSWiA w Sopocie – rehabilitacja blisko plaży i molo Uzdrowisko Świnoujście – sanatoria z ofertą dla osób z problemami oddechowymi Sanatorium „Cegielski” w Ustce – kameralna atmosfera i profesjonalna obsługa Uzdrowisko Kamień Pomorski – borowina, solanki i spokojna lokalizacja Sanatorium „Energetyk” w Kołobrzegu – rodzinny klimat i szeroka oferta rehabilitacji Uzdrowisko Dąbki – zabiegi w otoczeniu przyrody i spokojnej atmosferze Sanatoria nad Bałtykiem przyciągają kuracjuszy z całej Polski dzięki połączeniu profesjonalnych zabiegów, leczniczego mikroklimatu i wypoczynku blisko morza. Ranking powstał na podstawie opinii pacjentów i branżowych zestawień. Obejmuje miejsca takie jak pełen atrakcji Kołobrzeg, Sopot czy Świnoujście, które regularnie otrzymują wysokie oceny za poziom świadczonych usług, nowoczesną bazę zabiegową oraz wyjątkową atmosferę sprzyjającą regeneracji i wypoczynkowi. Uzdrowisko Kołobrzeg – kompleksowe zabiegi i nowoczesna baza nad morzem Uzdrowisko Kołobrzeg jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc dla kuracjuszy szukających najlepszych sanatoriów nad Morzem Bałtyckim. To ośrodek oferujący szeroki zakres zabiegów, od balneoterapii przez hydroterapię po fizykoterapię. Baza zabiegowa jest regularnie modernizowana, a bliskość plaży sprawia, że kuracjusze mogą korzystać nie tylko z terapii, ale również codziennych spacerów nad morzem. Zaletą jest bogaty wybór pakietów turnusowych, dostosowanych do różnych potrzeb zdrowotnych. Opinie pacjentów podkreślają profesjonalizm personelu i wysoką jakość świadczonych usług. Wśród zabiegów znaleźć można kąpiele solankowe, masaże, inhalacje oraz terapie borowinowe. Wady? W sezonie letnim ośrodek cieszy się dużą popularnością, co może wiązać się z większą liczbą gości. Sanatorium uzdrowiskowe MSWiA w Sopocie – rehabilitacja blisko plaży i molo Sopockie sanatorium MSWiA przyciąga zarówno lokalizacją tuż przy plaży i molo, jak i profesjonalną ofertą zabiegów rehabilitacyjnych. Kuracjusze mają do dyspozycji nowoczesny sprzęt oraz specjalistyczne programy rehabilitacyjne, w tym zabiegi na kręgosłup i stawy oraz terapie oddechowe. Atmosfera jest spokojna, a personel słynie z życzliwości i indywidualnego podejścia do pacjenta. Sopot jest ostatnio szczególnie popularny wśród kuracjuszy z Czech i Słowacki, którzy nazywają nadbałtycki kurort „polskim Monte Carlo”. Dużym plusem są także smaczne posiłki, które według opinii pacjentów, wyróżniają się na tle innych sanatoriów. Ośrodek oferuje także bogaty program rekreacyjny, pozwalający na korzystanie z atrakcji Sopotu. Minusem dla niektórych mogą być ograniczone terminy dostępności miejsc w szczycie sezonu. Uzdrowisko Świnoujście – sanatoria z ofertą dla osób z problemami oddechowymi Świnoujście to wyjątkowe uzdrowisko na wyspach, gdzie morski klimat i obecność jodu sprzyjają terapii schorzeń układu oddechowego i krążenia. Ośrodki w Świnoujściu oferują nowoczesne zaplecze zabiegowe oraz szeroki wachlarz terapii: od hydroterapii, przez inhalacje solankowe po kinezyterapię. Kuracjusze chwalą wysoką jakość usług oraz zaangażowanie personelu medycznego. Szczególnie doceniane są terapie indywidualne, przystosowane do potrzeb seniorów oraz osób po urazach. Położenie tuż przy promenadzie i blisko plaży sprzyja spacerom i relaksowi. Wadą może być większa liczba odwiedzających w sezonie wakacyjnym. Sanatorium „Cegielski” w Dąbkach – kameralna atmosfera i profesjonalna obsługa Sanatorium „Cegielski” w Dąbkach to propozycja dla osób ceniących kameralność i indywidualne podejście do pacjenta. Położone blisko plaży i nadmorskiej promenady, zapewnia szybki dostęp do kąpieli słonecznych i morskich. Kuracjusze mogą liczyć na szeroką gamę zabiegów rehabilitacyjnych, od masaży leczniczych przez hydroterapię po elektroterapię. Po godzinach warto zobaczyć wybrać się na wycieczkę i zobaczyć jedno z nadbałtyckich miast, jak choćby atrakcje Ustki. Wyróżnikiem są komfortowe pokoje oraz domowa atmosfera. Obsługa dba o indywidualne potrzeby każdego kuracjusza, co znajduje odzwierciedlenie w bardzo dobrych opiniach. W ofercie znajdują się także zabiegi pielęgnacyjne oraz programy wellness. Wadą dla niektórych może być ograniczona liczba miejsc, co wymaga wcześniejszej rezerwacji. Uzdrowisko Kamień Pomorski – borowina, solanki i spokojna lokalizacja Kamień Pomorski to jedno z najstarszych uzdrowisk nad Bałtykiem, słynące z naturalnych złóż borowiny i solanek. Ośrodek specjalizuje się w leczeniu schorzeń reumatologicznych, układu ruchu oraz oddechowego. Kuracjusze mogą korzystać z kąpieli solankowych, okładów borowinowych, fizykoterapii i hydroterapii. Położenie w spokojnej okolicy, z dala od tłumów, sprzyja regeneracji i relaksowi. Opinie podkreślają skuteczność zabiegów oraz spokojną, wyciszającą atmosferę. Wady? Mniejsza liczba atrakcji turystycznych w porównaniu z większymi kurortami, co dla niektórych może być minusem. Sanatorium „Energetyk” w Kołobrzegu – rodzinny klimat i szeroka oferta rehabilitacji Sanatorium „Energetyk” w Kołobrzegu wyróżnia się przyjazną, niemal rodzinną atmosferą oraz szeroką ofertą rehabilitacyjną. Ośrodek jest niewielki, co pozwala na większą indywidualizację terapii i szybki kontakt z personelem. Kuracjusze korzystają z różnorodnych zabiegów: masaży, inhalacji, fizykoterapii oraz hydroterapii. Komfortowe warunki zakwaterowania oraz dogodna lokalizacja blisko plaży sprzyjają wypoczynkowi. Opinie często podkreślają profesjonalizm obsługi oraz czystość w ośrodku. Wadą może być ograniczona liczba miejsc, przez co warto zarezerwować pobyt z wyprzedzeniem. Uzdrowisko Dąbki – zabiegi w otoczeniu przyrody i spokojnej atmosferze Dąbki to mniejsze, ale bardzo cenione uzdrowisko nad Bałtykiem. Ośrodki w Dąbkach oferują zabiegi balneologiczne, inhalacje, masaże oraz terapie z wykorzystaniem borowiny i solanki. Klimat jest tu wyjątkowo łagodny, a bliskość lasów i jezior sprzyja regeneracji sił witalnych. Kuracjusze cenią sobie ciszę, spokój oraz bezpośredni kontakt z naturą. Ośrodki dbają o komfortowe warunki pobytu oraz indywidualne podejście do każdego pacjenta. W opiniach przewija się zachwyt nad spokojem i możliwością prawdziwego wypoczynku z dala od miejskiego zgiełku. Wadą może być mniejszy wybór atrakcji poza sezonem letnim. Najważniejsze zabiegi oferowane w sanatoriach nad Bałtykiem Sanatoria nad Bałtykiem oferują szeroką gamę zabiegów, w tym: balneoterapię (kąpiele solankowe, borowinowe) hydroterapię masaże lecznicze fizykoterapię (elektroterapia, ultradźwięki) inhalacje kinezyterapię terapie indywidualne dla seniorów Każdy ośrodek dostosowuje zabiegi do potrzeb kuracjuszy, bazując na aktualnych standardach lecznictwa uzdrowiskowego. Opinie kuracjuszy o pobycie w sanatoriach nadmorskich Kuracjusze najczęściej chwalą: wysoki poziom opieki medycznej nowoczesną bazę zabiegową dostęp do morza i nadmorskich spacerów różnorodność zabiegów miłą i pomocną obsługę Wadą może być większe obłożenie w sezonie wakacyjnym. Klimat morski i jego wpływ na zdrowie kuracjuszy Pobyt w sanatorium nad Bałtykiem wspiera leczenie m.in. chorób układu oddechowego, krążenia i reumatycznych. Mikroklimat z wysoką zawartością jodu oraz bliskość lasów wpływają korzystnie na odporność organizmu i ogólne samopoczucie. Czym kierować się przy wyborze sanatorium nad Bałtykiem Przy wyborze ośrodka warto zwrócić uwagę na: profil leczniczy sanatorium ofertę zabiegów lokalizację względem morza opinie innych kuracjuszy warunki zakwaterowania dostępność terminów Rezerwacja pobytu – na co zwrócić uwagę Rezerwując turnus, warto: zrobić to z wyprzedzeniem, zwłaszcza na sezon letni upewnić się, czy ośrodek ma wolne miejsca sprawdzić możliwość refundacji przez NFZ dopytać o szczegóły pobytu (dieta, animacje, rekreacja) Sanatoria u uzdrowiska nad Bałtykiem to propozycja zarówno dla osób aktywnych, jak i szukających spokoju oraz pełnej regeneracji. Niezależnie od wybranego ośrodka, nadmorski klimat sprzyja zdrowiu i dobremu samopoczuciu. Źródła: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Prąd wsteczny to zagrożenie dla każdego plażowicza. Ta wiedza może uratować życie
Na czym polega prąd wsteczny i jak się przed nim chronić? Ta wiedza stanowi absolutną podstawę bezpieczeństwa każdego plażowicza. To właśnie świadomość zagrożenia i zachowanie spokoju w wodzie decydują o ocaleniu życia.
Spis treści: Czym są prądy wsteczne i dlaczego są tak groźne? Prąd wsteczny: jak reagować, by przeżyć? Każdego roku – zarówno w Polsce, jak i krajach na całym świecie – odnotowuje się setki utonięć. Choć wiele z nich to efekt lekkomyślności, jak np. kąpiele pod wpływem alkoholu czy przecenianie własnych możliwości, to nie wszystkie tragedie są wynikiem błędnych decyzji. Otóż jedną z wyjątkowo niebezpiecznych przyczyn śmiertelnych wypadków w wodzie są prądy wsteczne – często niewidoczne dla oka zjawiska, które mogą zaskoczyć nawet doświadczonych pływaków. Jak je rozpoznać i co zrobić, gdy porwą człowieka? Czym są prądy wsteczne i dlaczego są tak groźne? Prąd wsteczny, znany również jako prąd strugowy, to silny, wąski nurt, który odprowadza nagromadzoną wodę z powrotem w kierunku otwartego morza. Wbrew pozorom nie występuje wyłącznie na burzliwych i niebezpiecznych plażach – może pojawić się wszędzie tam, gdzie fale rozbijają się o brzeg, nawet na pozornie spokojnych odcinkach wybrzeża. – Prądy wsteczne mogą utworzyć się na każdej plaży, na której występuje falowanie. Fale wypychają wodę na ląd, a następnie grawitacja ściąga ją z powrotem. W określonych miejscach ten proces tworzy skoncentrowany strumień cofającej się wody, który może błyskawicznie porwać człowieka daleko od brzegu – wyjaśniał Chris Brewster z United States Lifesaving Association w rozmowie z Fox News. Prąd wsteczny może osiągać prędkość nawet 2,5 metra na sekundę – to tempo, z którym nie jest w stanie konkurować nawet doświadczony pływak. Jak wyjaśniał Greg Dusek, główny oceanograf amerykańskiej Narodowej Służby Oceanicznej (NOAA), zjawisko to najczęściej występuje w miejscach naturalnych obniżeń dna morskiego, a także w pobliżu falochronów, pomostów i innych konstrukcji hydrotechnicznych. Właśnie w tych lokalizacjach cofająca się woda się koncentruje, tworząc wąski, lecz silny strumień, który może błyskawicznie porwać człowieka w głąb morza. Należy jednak pamiętać, że choć prąd wsteczny bywa trudny do zauważenia gołym okiem, jego obecność może sygnalizować kilka charakterystycznych cech: ciemniejszy odcień wody, spieniona powierzchnia, wiry unoszące piasek oraz linie piany lub wodorostów przesuwające się w stronę otwartego morza. – Właśnie te subtelne różnice w barwie, strukturze i ruchu wody mogą być sygnałem ostrzegawczym – podkreślał Dusek. Prąd wsteczny: jak reagować, by przeżyć? Z danych United States Lifesaving Association wynika, że aż 81,9% wszystkich interwencji ratowników na plażach dotyczy właśnie prądów wstecznych. To ten typ zagrożenia najczęściej zaskakuje kąpiących się. W momencie, gdy zaczynają odczuwać silny, cofający nurt, reagują instynktownie i próbują dopłynąć bezpośrednio do brzegu. Ta strategia jednak rzadko przynosi rezultat. – Większość osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że zostali porwani przez prąd, dopóki nie zauważą, że mimo wysiłku nie przybliżają się do brzegu. Wówczas próbują płynąć jeszcze intensywniej, ale bez skutku. Pojawia się panika, a wyczerpanie organizmu następuje bardzo szybko. To właśnie ten mechanizm często prowadzi do utonięcia – tłumaczył Chris Brewster z United States Lifesaving Association. W takich sytuacjach kluczowe jest zachowanie spokoju i rezygnacja z bezpośredniej walki z nurtem. Co jest najskuteczniejszą strategią? Zamiast płynąć bezpośrednio do brzegu – co może prowadzić do wyczerpania – należy unosić się na wodzie i przeczekać, aż osłabnie działanie prądu. Gdy tylko pojawi się możliwość, najlepiej odpłynąć w bok, równolegle do linii brzegowej, by wydostać się ze strefy silnego nurtu. Dopiero wtedy można bezpiecznie wrócić na plażę. – Nie próbuj walczyć z prądem, bo i tak nie wygrasz. Postaraj się zrelaksować i pozwolić wodzie się przez chwilę prowadzić. Kiedy nadarzy się okazja, odpłyń w bok, a dopiero potem wracaj do brzegu – radził Brewster. Źródła: Fox News, Polski Instytut Rozwoju Kultury Fizycznej i Sportu Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ta wakacyjna pamiątka może cię zatrzymać na lotnisku. Turyści często o tym nie wiedzą
Z wakacyjnych wyjazdów coraz częściej chcemy przywieźć coś bardziej oryginalnego niż magnes na lodówkę czy pocztówkę. Niektórzy decydują się na egzotyczne nasiona, sadzonki lub niewielkie rośliny, które mają przypominać o odwiedzonym kraju jeszcze długo po powrocie do domu. Niewielu podróżnych zdaje sobie jednak sprawę, że taka pamiątka może stać się źródłem poważnych problemów już podczas kontroli granicznej.
Egzotyczne owoce, cebulki kwiatów, sadzonki czy nasiona często wydają się niewinną zdobyczą z zagranicznych wakacji. Tymczasem ich przewóz podlega ścisłym przepisom fitosanitarnym, których celem jest ochrona europejskiego rolnictwa, lasów i rodzimych gatunków roślin przed groźnymi chorobami oraz szkodnikami. W praktyce oznacza to, że niektóre produkty pochodzenia roślinnego przywożone spoza Unii Europejskiej mogą zostać zatrzymane podczas kontroli na granicy. Wakacyjna pamiątka może skończyć w koszu. Co grozi za przewóz roślin bez dokumentów? Wielu turystów zakłada, że niewielka sadzonka, kilka nasion czy egzotyczny owoc kupiony na lokalnym targu nie wzbudzą zainteresowania służb granicznych. W rzeczywistości przepisy są znacznie bardziej restrykcyjne. Kontrolom mogą podlegać nie tylko rośliny przeznaczone do sadzenia, lecz także niektóre owoce, warzywa, kwiaty cięte czy materiał siewny. Jeśli podczas kontroli okaże się, że przewożony produkt nie spełnia wymogów fitosanitarnych, może zostać zatrzymany i zniszczony lub odesłany do kraju pochodzenia na koszt podróżnego. To jednak nie wszystko. W niektórych przypadkach przewóz niedozwolonych produktów roślinnych może skutkować również karami finansowymi. Problem polega na tym, że wielu podróżnych nie zdaje sobie sprawy z obowiązujących regulacji i dopiero na lotnisku dowiaduje się, że przywieziona pamiątka nie może przekroczyć granicy. Eksperci podkreślają, że przepisy dotyczą zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorców, a przeznaczenie produktu wyłącznie na własny użytek nie zwalnia z obowiązku przestrzegania prawa. Jak legalnie przywieźć rośliny spoza UE? Obowiązują konkretne procedury Osoby planujące przywóz roślin lub produktów roślinnych z państw spoza Unii Europejskiej muszą pamiętać o spełnieniu określonych wymogów formalnych. Podstawowym dokumentem jest świadectwo fitosanitarne wydawane przez odpowiednie służby ochrony roślin w kraju pochodzenia. Potwierdza ono, że dany produkt został skontrolowany i nie stanowi zagrożenia pod względem chorób ani szkodników. W przypadku części roślin, a także wybranych owoców i warzyw, konieczne jest dodatkowo zgłoszenie przesyłki do granicznej kontroli fitosanitarnej. Dotyczy to między innymi cytrusów, papryki, bakłażanów czy niektórych warzyw korzeniowych. Procedura odbywa się za pośrednictwem unijnego systemu TRACES NT, a sama kontrola jest odpłatna. W Polsce nadzór nad tym procesem sprawuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). W praktyce oznacza to, że spontaniczny zakup egzotycznej sadzonki podczas wakacji może wiązać się z koniecznością dopełnienia szeregu formalności jeszcze przed powrotem do kraju, o czym przypomina unijna kampania Plant Health 4 Life. Dlaczego nawet niewielka sadzonka może być zagrożeniem dla Europy? Restrykcje dotyczące przewozu roślin nie są przypadkowe. Wraz z owocami, nasionami czy sadzonkami mogą podróżować niewidoczne gołym okiem organizmy szkodliwe – owady, grzyby, bakterie i wirusy. Po przedostaniu się do nowego środowiska często nie mają naturalnych wrogów, przez co mogą błyskawicznie się rozprzestrzeniać i powodować ogromne szkody. Według danych ekspertów organizmy szkodliwe odpowiadają za około 40% strat w światowych uprawach żywności, a związane z nimi koszty ekonomiczne liczone są w setkach miliardów dolarów rocznie. Co istotne, określenie „spoza UE” nie oznacza wyłącznie egzotycznych kierunków w Azji czy Ameryce Południowej. Te same zasady dotyczą również roślin przywożonych z Wielkiej Brytanii, Turcji, Norwegii czy Islandii. Wystarczy więc wrócić z urlopu w kraju położonym tuż za granicami Unii Europejskiej, by nieświadomie naruszyć przepisy. Z tego powodu przed zakupem roślinnej pamiątki warto sprawdzić obowiązujące regulacje, zanim stanie się ona przyczyną problemów podczas kontroli na lotnisku. Źródło: EFSA Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jak podróżować z psem i kotem pociągiem? Praktyczny poradnik dla opiekunów zwierząt
Jak podróżować z psem i kotem pociągiem, aby cała trasa przebiegała spokojnie i bezpiecznie? Coraz więcej osób zabiera swoje zwierzęta na wakacje, weekendowe wyjazdy czy odwiedziny u bliskich. Dla wielu osób pies lub kot jest dziś pełnoprawnym członkiem rodziny, dlatego wspólne podróżowanie staje się czymś naturalnym. Przejazd koleją wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, znajomości zasad przewozu oraz zadbania o komfort zarówno pupila, jak i innych pasażerów.
Spis treści: Jak podróżować z psem pociągiem bez stresu dla zwierzęcia? Jak podróżować z kotem pociągiem? Transporter ma kluczowe znaczenie Czy zwierzę może podróżować w przedziale? Jak przygotować psa lub kota do dłuższej podróży? Coraz więcej zwierząt podróżuje koleją Podróż koleją może być wygodną alternatywą dla samochodu, szczególnie na dłuższych dystansach. Wymaga jednak odpowiedniego przygotowania. Zasady przewozu zwierząt różnią się w zależności od przewoźnika, dlatego przed zakupem biletu zawsze warto sprawdzić aktualny regulamin konkretnej firmy kolejowej. Dotyczy to zwłaszcza opłat, wymagań dotyczących transporterów oraz zasad przewozu większych psów. Jak podróżować z psem pociągiem bez stresu dla zwierzęcia? Psy częściej niż koty towarzyszą ludziom w podróżach. Dla części czworonogów przejazd pociągiem jest ekscytującą przygodą, jednak wiele zwierząt reaguje na hałas, tłum i nowe otoczenie silnym stresem. Kluczowe znaczenie ma więc odpowiednie przygotowanie psa jeszcze przed wyjazdem. W przypadku większych psów, które podróżują poza transporterem, przewoźnicy zwykle wymagają podróżowania na smyczy i w kagańcu. Najczęściej konieczne jest także wykupienie osobnego biletu dla psa, choć szczegółowe zasady oraz wysokość opłat zależą od konkretnego przewoźnika. Opiekun powinien również posiadać aktualne potwierdzenie szczepienia przeciwko wściekliźnie. Przed pierwszą podróżą warto oswoić psa z krótszymi przejazdami i ruchem dworcowym. Dobrze sprawdza się także wcześniejsze przyzwyczajenie zwierzęcia do kagańca. Pies, który wcześniej miał kontakt z zatłoczonymi miejscami i hałasem, zazwyczaj znacznie lepiej znosi podróż koleją. Warto pamiętać, że nawet spokojny pies może poczuć się niepewnie w ciasnym wagonie pełnym obcych ludzi. Opiekun powinien zachowywać spokój i unikać nerwowych reakcji, ponieważ zwierzęta bardzo dobrze odczytują emocje człowieka. Jak podróżować z kotem pociągiem? Transporter ma kluczowe znaczenie Koty zazwyczaj gorzej znoszą podróże niż psy. Są silnie przywiązane do swojego terytorium i rutyny, dlatego każda zmiana otoczenia może być dla nich źródłem stresu. To właśnie dlatego pytanie, jak podróżować z kotem pociągiem, pojawia się coraz częściej wśród opiekunów planujących wyjazdy. Najważniejszym elementem przygotowań jest odpowiedni transporter. Powinien być stabilny, dobrze wentylowany i umożliwiać zwierzęciu wygodne ułożenie się podczas jazdy. Transporter nie powinien kojarzyć się kotu wyłącznie z wizytą u weterynarza, dlatego dobrym rozwiązaniem jest pozostawienie go w ogólnodostępnym miejscu w domu na kilka dni przed wyjazdem, aby zwierzę mogło oswoić się z jego obecnością. Wiele kotów chętniej wchodzi do transportera, jeśli w środku znajdują się znajome koce, zabawki lub przysmaki. Przed podróżą warto również ograniczyć karmienie zwierzęcia na kilka godzin przed wyjazdem, szczególnie jeśli kot źle znosi transport. Nie należy jednak zapominać o dostępie do wody. W dłuższych podróżach przydatne bywają specjalne miski montowane do transportera. Transporter w pociągu – nie tylko wygoda, ale także bezpieczeństwo W przypadku małych zwierząt transporter jest podstawowym warunkiem bezpiecznej podróży. Dotyczy to nie tylko kotów, ale również małych psów, królików czy fretek. Większość przewoźników umożliwia bezpłatny przewóz niewielkich zwierząt właśnie pod warunkiem umieszczenia ich w odpowiednim pojemniku transportowym. Najlepiej sprawdzają się modele lekkie, stabilne i łatwe do przenoszenia. W przypadku kotów szczególnie ważne jest szczelne dno, które pozwala uniknąć problemów podczas dłuższej podróży. Transporter powinien skutecznie zabezpieczać otoczenie przed kontaktem ze zwierzęciem. Zwierzę nie może swobodnie wychodzić ani wystawiać głowy podczas jazdy. Zwykle aby móc skorzystać z opcji bezpłatnego przewozu zwierzęcia, wymagane jest umieszczanie transportera w miejscu przeznaczonym na bagaż podręczny lub trzymanie go na kolanach. Czy zwierzę może podróżować w przedziale? W wielu składach nadal znajdują się wagony przedziałowe, w których obecność psa może wymagać akceptacji innych pasażerów. Jeśli ktoś zgłosi sprzeciw wobec podróży ze zwierzęciem w tym samym przedziale, konduktor może poprosić opiekuna o zmianę miejsca. Z tego powodu wielu właścicieli psów wybiera wagony bezprzedziałowe, które zwykle zapewniają większą swobodę i łatwiejsze zachowanie dystansu między pasażerami. Dla zwierzęcia oznacza to także mniej stresujących sytuacji związanych z ograniczoną przestrzenią. Warto pamiętać, że zwierzęta nie mogą zajmować miejsc siedzących przeznaczonych dla pasażerów. Ograniczenia dotyczą także wagonów gastronomicznych oraz części wagonów sypialnych i kuszetek. Zasady mogą się jednak różnić w zależności od przewoźnika i rodzaju pociągu, dlatego przed zakupem biletu koniecznie sprawdź regulamin przewoźnika. Jak przygotować psa lub kota do dłuższej podróży? Sama znajomość regulaminu przewozu zwierząt nie wystarczy. Równie istotne jest przygotowanie pupila do wielogodzinnego przejazdu. Przed wyjazdem warto zadbać o kilka podstawowych kwestii: zabranie wody i składanej miski, przygotowanie ulubionego koca lub zabawki, wcześniejsze wyprowadzenie psa na spacer, ograniczenie obfitego karmienia bezpośrednio przed podróżą, sprawdzenie, czy zwierzę dobrze reaguje na transporter lub kaganiec. W przypadku zwierząt wyjątkowo źle znoszących podróże warto wcześniej skonsultować się z weterynarzem. Specjalista może zaproponować środki łagodzące stres lub preparaty pomagające przy chorobie lokomocyjnej. Nie należy jednak podawać żadnych leków po raz pierwszy tuż przed wyjazdem. Coraz więcej zwierząt podróżuje koleją Popularność podróżowania ze zwierzętami stale rośnie. Dotyczy to nie tylko krótkich tras regionalnych, ale także dalekobieżnych połączeń wakacyjnych. Dla wielu osób pociąg okazuje się wygodniejszy niż wielogodzinna jazda samochodem, szczególnie jeśli podróż odbywa się do dużego miasta lub popularnego kurortu. W niektórych połączeniach dalekobieżnych obecność zwierząt jest już codziennością. Dowiedz się, gdzie spotkasz najwięcej psów w pociągach. Zmienia się również podejście samych przewoźników, którzy coraz częściej dostosowują swoje usługi do potrzeb właścicieli zwierząt. Warto jednak pamiętać, że komfort podróży zależy przede wszystkim od odpowiedzialnego przygotowania opiekuna. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Jak podróżować z psem samolotem i uniknąć problemów podczas odprawy?
Podróż z psem samolotem jeszcze kilkanaście lat temu była rzadkością, dziś jednak coraz więcej osób decyduje się zabrać swojego pupila na wakacje. Linie lotnicze stopniowo dostosowują procedury do rosnącej liczby pasażerów podróżujących ze zwierzętami, ale każda wyprawa wymaga od opiekuna czworonoga znajomości zasad danego przewoźnika i przygotowania potrzebnych dokumentów, szczepień i transportera.
Spis treści: Czy można podróżować z psem samolotem? Jak przygotować psa do lotu? Jak wybrać odpowiednią linię lotniczą? Jak podróżować z psem samolotem bez niepotrzebnego stresu? Wielu opiekunów zastanawia się, jak podróżować z psem samolotem, aby cały lot był bezpieczny i możliwie komfortowy dla zwierzęcia i pasażerów. Kluczowe znaczenie mają nie tylko dokumenty i wybór odpowiedniego transportera, ale również sposób przygotowania psa do wielogodzinnej podróży oraz znajomość ograniczeń obowiązujących w konkretnych liniach lotniczych. Czy można podróżować z psem samolotem? Tak, choć nie każda linia lotnicza umożliwia przewóz zwierząt na takich samych zasadach. Możliwość zabrania psa na pokład zależy przede wszystkim od polityki przewoźnika, kierunku lotu, rodzaju samolotu oraz wielkości zwierzęcia. Regularne linie lotnicze zazwyczaj dopuszczają podróżowanie z psem samolotem, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku części tanich przewoźników, którzy często nie przewożą zwierząt domowych poza psami asystującymi. Dostępne są trzy podstawowe formy transportu: przewóz psa w kabinie pasażerskiej, transport w luku bagażowym, przewóz cargo realizowany przez wyspecjalizowane firmy. To, która opcja będzie możliwa, zależy przede wszystkim od wagi psa oraz wymogów konkretnej linii lotniczej. Podróż z psem samolotem w kabinie pasażerskiej Najmniejsze psy mogą podróżować razem z właścicielem w kabinie samolotu. Zwykle obowiązuje limit wagowy (zazwyczaj do 8 kg) obejmujący zarówno zwierzę, jak i transporter, choć szczegółowe zasady różnią się między przewoźnikami. Właśnie dlatego przed zakupem biletu należy dokładnie sprawdzić aktualne wytyczne konkretnej linii lotniczej. Pies podczas lotu musi pozostawać w zamkniętym transporterze lub specjalnej torbie transportowej. Zwierzę powinno mieć możliwość swobodnego obracania się, położenia oraz zmiany pozycji. Linie lotnicze bardzo dokładnie określają dopuszczalne wymiary transporterów, ale wartości te nie są uniwersalne i mogą różnić się w zależności od typu samolotu czy klasy podróży. W ostatnich miesiącach coraz więcej mówi się również o zmianach dotyczących większych psów. Włoskie linie ITA Airways zapowiedziały wprowadzenie możliwości przewozu w kabinie zwierząt ważących nawet do 30 kilogramów. Właściciele czworonogów czekali na to latami. Warto również pamiętać, że liczba zwierząt przewożonych w kabinie jest zwykle ograniczona. Z tego powodu podróż z psem samolotem najlepiej zgłaszać już na etapie rezerwacji. Pies asystujący w samolocie Osobną kategorię stanowią psy asystujące i psy przewodnicy osób z niepełnosprawnościami. Większość linii lotniczych umożliwia ich przewóz w kabinie pasażerskiej bez dodatkowych opłat i bez konieczności umieszczania zwierzęcia w transporterze. Pies musi jednak pozostawać pod kontrolą opiekuna i spełniać określone wymogi bezpieczeństwa. Przewoźnicy mogą wymagać odpowiednich dokumentów potwierdzających status psa asystującego oraz zakres jego wyszkolenia. Kiedy pies podróżuje w luku bagażowym? Większe psy, które nie mieszczą się w limitach obowiązujących w kabinie pasażerskiej, przewożone są w specjalnej części luku bagażowego przeznaczonej do transportu zwierząt. Dla wielu właścicieli taka perspektywa jest stresująca, jednak współczesne samoloty wykorzystywane przez duże linie lotnicze posiadają odpowiednio wentylowane i ogrzewane przestrzenie dla zwierząt. Przewóz odbywa się zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi IATA dotyczącymi transportu żywych zwierząt. Największe znaczenie ma tutaj odpowiedni transporter. Musi być solidny, dobrze wentylowany i wykonany z materiałów dopuszczonych do transportu lotniczego. Zwierzę powinno mieć w nim wystarczająco dużo miejsca, by swobodnie stanąć i się obrócić. Niektóre rasy psów wymagają szczególnej uwagi. Dotyczy to przede wszystkim ras brachycefalicznych, takich jak mopsy czy buldogi. Psy o skróconych pyskach są bardziej narażone na problemy oddechowe podczas lotu, dlatego część przewoźników ogranicza możliwość ich transportu w luku bagażowym lub całkowicie go zabrania. Transport psa jako cargo W niektórych sytuacjach przewóz cargo pozostaje jedyną możliwą opcją. Dotyczy to przede wszystkim transportu komercyjnego albo podróży do krajów o bardziej restrykcyjnych przepisach weterynaryjnych. Procedura cargo jest bardziej skomplikowana niż standardowa podróż pasażerska. Wymaga współpracy z firmą spedycyjną, przygotowania dodatkowej dokumentacji i spełnienia wymogów kraju docelowego. Taki transport jest również zdecydowanie droższy. Jednocześnie przewóz cargo podlega rygorystycznym procedurom bezpieczeństwa i standardom IATA. Zwierzęta są obsługiwane przez wyspecjalizowany personel, a warunki transportu są szczegółowo kontrolowane. Jak przygotować psa do lotu? Nawet najlepiej zorganizowana podróż może okazać się dla psa stresującym doświadczeniem. Dlatego przygotowania warto rozpocząć odpowiednio wcześnie. Najważniejszym elementem jest stopniowe oswajanie zwierzęcia z transporterem. Pies powinien kojarzyć go z bezpiecznym miejscem odpoczynku, a nie wyłącznie z wizytą u weterynarza czy sytuacją stresową. Dobrą praktyką jest pozostawienie otwartego transportera w domu na kilka dni przed wyjazdem. Przed samym lotem nie zaleca się podawania obfitych posiłków. Zwierzę powinno natomiast mieć dostęp do wody. Warto także zadbać o spokojny spacer przed wyjazdem na lotnisko, który pozwoli psu rozładować napięcie. Eksperci odradzają samodzielne podawanie środków uspokajających bez konsultacji z lekarzem weterynarii. Niektóre preparaty mogą niekorzystnie wpływać na układ oddechowy i krążenie podczas lotu. Jakie dokumenty są potrzebne? Podróżowanie z psem samolotem wiąże się z koniecznością przygotowania odpowiednich dokumentów. W krajach Unii Europejskiej podstawowym dokumentem jest paszport dla zwierząt domowych wydawany przez uprawnionego lekarza weterynarii. W paszporcie znajdują się między innymi: dane właściciela, numer mikroczipu, informacje o szczepieniach, opis zwierzęcia. Kluczowe znaczenie ma aktualne szczepienie przeciwko wściekliźnie. W przypadku pierwszego szczepienia obowiązuje zwykle okres oczekiwania przed możliwością podróży. Niektóre państwa wymagają również dodatkowych badań, odrobaczenia lub specjalnych zaświadczeń zdrowotnych. Szczególnie restrykcyjne przepisy obowiązują między innymi w Australii, Japonii czy Wielkiej Brytanii. W części krajów konieczne mogą być badania laboratoryjne, wcześniejsze zgłoszenia importu zwierzęcia lub nawet kwarantanna. Dlatego osoby zastanawiające się, czy można podróżować z psem samolotem za granicę, powinny rozpocząć przygotowania od sprawdzenia wymogów kraju docelowego, a nie wyłącznie regulaminu linii lotniczej. Jak wybrać odpowiednią linię lotniczą? Wybór przewoźnika ma ogromne znaczenie dla komfortu całej podróży. Warto zwrócić uwagę nie tylko na cenę biletu, ale również na doświadczenie linii lotniczej w przewozie zwierząt. Przed zakupem biletu dobrze sprawdzić: limity wagowe obowiązujące w kabinie, zasady przewozu w luku bagażowym, ograniczenia dotyczące ras, wymagania wobec transporterów, procedurę zgłaszania zwierzęcia, dodatkowe opłaty. Nie należy zakładać, że wszystkie linie działają według tych samych zasad. Różnice bywają znaczące nawet między dużymi europejskimi przewoźnikami. Jak podróżować z psem samolotem bez niepotrzebnego stresu? Dobrze zaplanowana podróż lotnicza z psem może przebiegać spokojnie i bezpiecznie. Najważniejsze jest odpowiednio wczesne przygotowanie, znajomość zasad przewoźnika oraz realistyczna ocena możliwości zwierzęcia. Wielu problemów można uniknąć dzięki wcześniejszemu kontaktowi z linią lotniczą, dokładnemu sprawdzeniu dokumentów oraz stopniowemu przyzwyczajaniu psa do transportera. Warto pamiętać, że dla zwierzęcia lot samolotem jest sytuacją całkowicie nienaturalną, dlatego komfort i bezpieczeństwo pupila powinny być priorytetem dla właściciela. Podróżując ze zwierzęciem, warto również pojawić się na lotnisku wcześniej niż w przypadku standardowego lotu. Odprawa psa może potrwać dłużej, szczególnie jeśli konieczna jest weryfikacja dokumentów, transportera lub dodatkowych wymogów obowiązujących na danej trasie. W przypadku przewozu zwierzęcia w luku bagażowym część procedur odbywa się osobno, dlatego zapas czasu przed odlotem pozwala uniknąć niepotrzebnego stresu. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Europa robi się za gorąca na wakacje? Fale upałów zmieniają plany turystów
Eksperci ostrzegają, że częstsze i silniejsze fale upałów będą stałym elementem kolejnych wakacji. Zmieniają się więc nie tylko kierunki podróży, ale też same nawyki turystów: terminy wyjazdów, godziny zwiedzania i sposób planowania urlopu.
Spis treści: Upał zmienia wakacyjne nawyki Europa na pierwszej linii zmian Miasta uczą się żyć z upałem Ku bardziej świadomej erze podróżowania Dla doświadczonych podróżników, Heike i Roberta Taylorów, Umbria latem 2022 roku okazała się punktem zwrotnym. Wspomnienia stresującej podróży do Doliny Loary w lipcu 2019 roku – gdy region dusił się w 40-stopniowym upale – wciąż były świeże. Mimo to para nie zrezygnowała z rezerwacji włoskiej willi na duży rodzinne zjazd. Z natury klan Taylorów na wakacjach lubi odkrywać nowe miejsca. Jednak fala upałów, która tamtego lata dotknęła ten region środkowych Włoch, sprawiła, że ostatecznie rzadko opuszczali wynajętą posiadłość. – Najbardziej niepokojące było leżenie przy basenie i obserwowanie widocznego w oddali dymu z pożarów lasów oraz śmigłowców nadlatujących, by gasić ogień. Myślę, że nigdy tego nie zapomnę – mówi Heike. Po powrocie do domu małżeństwo przysięgło sobie: nigdy więcej. Obecnie szczyt lata spędzają w swojej posiadłości w Surrey i jej okolicach, natomiast europejskie miesiące przejściowe – maj i wrzesień – rezerwują na aktywny wypoczynek w takich miejscach jak Sycylia czy Korsyka. Upał zmienia wakacyjne nawyki To coraz powszechniejszy schemat zachowań wśród podróżnych, ponieważ fale upałów przestały być niewygodnymi anomaliami, a stały się wysoce uciążliwymi, niemal corocznymi zjawiskami. Lato 2022 roku było pod tym względem szczególnie ekstremalne: w Europie odnotowano szacunkowo 60 000 zgonów powiązanych z wysokimi temperaturami, Chiny zmagały się z bezprecedensową, trwającą aż 70 dni falą upałów, a w lipcu w niektórych częściach Wielkiej Brytanii słupki rtęci po raz pierwszy w historii przekroczyły próg 40°C. W tym samym miesiącu kolejnego roku blisko 20 000 osób – w większości turystów – musiało zostać ewakuowanych z greckiej wyspy Rodos z powodu pożarów lasów potęgowanych przez ekstremalny żar. Fale upałów obejmują też coraz większą część roku. W maju 2022 roku hiszpańska państwowa agencja meteorologiczna Aemet odnotowała falę upałów o „nadzwyczajnej intensywności”, z temperaturami sięgającymi 15°C powyżej średniej sezonowej. W 2023 roku silne upały we Francji przeciągnęły się aż do września, wpływając na przebieg Pucharu Świata w Rugby. Na początku tego roku znaczna część południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych została dotknięta marcową falą upałów, a w niektórych rejonach Arizony temperatury dochodziły do 43°C. Jak ujął to António Guterres, sekretarz generalny ONZ: „Ekstremalne upały nie są już rzadkim zjawiskiem – stały się nową normalnością”. W ujęciu statystycznym nie istnieje jedna uniwersalna definicja fali upałów; globalne temperatury są po prostu zbyt zróżnicowane. We wszystkich przypadkach termin ten odnosi się jednak do okresu nienaturalnie wysokich temperatur utrzymujących się przez kolejne dni. Brytyjskie Met Office definiuje falę upałów jako co najmniej trzy dni, w których dobowe temperatury maksymalne przekraczają regionalny próg. W Londynie wynosi on 28°C, w Szkocji 25°C. Obie te wartości zostałyby uznane za łagodne w takim miejscu jak Ateny. Ponieważ działalność człowieka – według Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu ONZ – „jednoznacznie” napędza globalne ocieplenie i wzrost liczby takich ekstremalnych zjawisk pogodowych, sytuacja będzie się tylko pogarszać. – Jesteśmy dość pewni, że w kolejnych dekadach, co najmniej, jeśli nie stuleciach, będzie coraz goręcej – mówi Alejandro Saez Reale, specjalista ds. fal upałów i ich skutków w Światowej Organizacji Meteorologicznej w Genewie. – Wpływ na kraje zależne od turystyki może być ogromny. Europa na pierwszej linii zmian Europa znajduje się w samym centrum turystycznych wyzwań związanych z falami upałów. Według Światowej Organizacji Meteorologicznej jest najszybciej ocieplającym się kontynentem na Ziemi, a zarazem najczęściej odwiedzanym – Francja, Hiszpania, Włochy i Grecja niezmiennie należą do pierwszej dziesiątki najpopularniejszych kierunków podróży na świecie. Coraz popularniejsze określenie „coolcation” trafnie podsumowuje wyłaniający się trend wśród podróżnych na całym kontynencie, którzy poszukują miejsc o bardziej umiarkowanym klimacie. Destynacje w Europie Północnej i Wschodniej należą do najszybciej rozwijających się pod względem turystycznym – wynika z raportu European Travel Commission (ETC). Finlandia, Norwegia, Polska i Islandia odnotowały dwucyfrowy wzrost liczby odwiedzających z zagranicy. Badanie ETC z 2025 roku wykazało, że 81 proc. Europejczyków dostosowuje swoje nawyki podróżnicze do zmieniającego się klimatu, przy czym 15 proc. aktywnie poszukuje chłodniejszych klimatów, a 14 proc. unika kierunków narażonych na ekstremalne upały. Operatorzy turystyczni, tacy jak TUI i Thomas Cook, również raportują rosnący popyt na kraje nordyckie. Jednak w 2025 roku Francja (102 mln) i Hiszpania (96,8 mln) nadal były najczęściej odwiedzanymi krajami świata – wynika z danych UN Tourism. Włochy zajęły piąte miejsce (64,5 mln). Tempo wzrostu mogło spowolnić, ale liczba turystów odwiedzających te kraje nie spada. Association of British Travel Agents (ABTA) sceptycznie podchodzi do tezy, że fale upałów mogą zmienić mapę turystyczną – przynajmniej w krótkiej perspektywie. – Informacje zwrotne od naszych członków sugerują, że zasadniczo ludzie nadal podróżują podobnie jak zawsze, korzystając z wypoczynku w krajach śródziemnomorskich w miesiącach letnich – powiedział rzecznik organizacji. – Rosnące zainteresowanie nieco chłodniejszymi kierunkami pozostaje raczej wyjątkiem niż normą. Miasta uczą się żyć z upałem Kierunki zależne od turystyki mają silną motywację, by zapobiec sytuacji, w której fale upałów doprowadziłyby do masowego odpływu podróżnych. To napędza innowacje, które z czasem mogą stać się powszechne. Sewilla, położona w części Hiszpanii znanej jako „iberyjski piec” z powodu wiatrów wiejących znad Afryki Północnej, znajduje się w epicentrum jednego z krajów świata najbardziej dotkniętych falami upałów. Mieszkańcy Sewilli są przyzwyczajeni do rozbudowanych działań łagodzących skutki upałów. Obejmują one systemy zraszania wodą deszczową w miejscach o dużym natężeniu ruchu pieszego; sieć podziemnych komór przypominających akwedukty, które mogą obniżać temperaturę otoczenia na poziomie ulicy nawet o 9°C; markizy rozpinane nad ulicami; oraz „miejskie wyspy chłodu” – enklawy gęstej roślinności stosowane zarówno tutaj, jak i w Los Angeles, Singapurze, Paryżu oraz dziesiątkach innych miast. Zmiana godzin otwarcia atrakcji, takich jak Królewski Alkazar w Sewilli, na wieczorne to kolejne zdroworozsądkowe rozwiązanie. Koncepcja „noctourism”, czyli zwiedzania po zmroku – częściowo po to, by ograniczyć ekspozycję na wysokie temperatury w ciągu dnia – jest przyjmowana w coraz większej liczbie miejsc, od rzymskiego Koloseum po Akropol w Atenach, który z powodu ostatnich fal upałów bywa regularnie zamykany w pełni lata. Arcas Travel Services, firma organizująca wycieczki w Grecji, informuje, że zaczęła przesuwać swoje wyjazdy o tematyce archeologicznej na miesiące poza szczytem sezonu ze względu na związane z upałami zamknięcia kluczowych obiektów. Z kolei firmowe wycieczki rowerowe są dostosowywane tak, by rozpoczynały się wcześnie rano i kończyły wcześniej. Często to operator, a nie sami podróżni, przejmuje inicjatywę, co uwypukla jeden z kluczowych problemów: brak świadomości zagrożeń związanych z ekstremalnymi upałami. Dr Mehri Khosravi jest ekspertką ds. badania wpływu fal upałów na Uniwersytecie Wschodniego Londynu. Dorastała w Teheranie, gdzie temperatury przekraczające 40°C nie należą do rzadkości. Jak zauważa, część problemu stanowi brak „kultury radzenia sobie z upałami” wśród osób odwiedzających regiony dotknięte ekstremalnymi temperaturami – chodzi o te wszystkie adaptacje społeczne i behawioralne, które obejmują zarówno ubiór, jak i odpowiednie planowanie rytmu dnia. – Wciąż pokutuje przekonanie, że upał jest czymś pożądanym – mówi. – Zachowania [w turystyce] będą musiały się dostosować, a kluczem do tego jest komunikacja ryzyka. Rosnąca dokładność prognoz długoterminowych stanowi istotny atut, jeśli chodzi o ostrzeżenia przed zjawiskami klimatycznymi. Saez Reale uważa, że coraz powszechniejsza stanie się współpraca służb meteorologicznych z organizacjami turystycznymi w zakresie ekstremalnych zjawisk pogodowych – podobnie jak obecnie współpracują one z organami ochrony zdrowia. Innym spodziewanym trendem jest późniejsze rezerwowanie podróży przez turystów oraz większa elastyczność co do tego, gdzie i kiedy spędzają wakacje. – Dobra wiadomość jest taka, że można zrobić naprawdę wiele – mówi. Ku bardziej świadomej erze podróżowania Można oczywiście dostrzec pozytywne strony zmian we wzorcach turystyki wywoływanych przez fale upałów. Jedną z nich jest możliwość bardziej równomiernego rozłożenia ruchu turystycznego – zarówno geograficznie, jak i sezonowo; turystyka wywiera bowiem ogromną presję na lokalne zasoby, takie jak woda i opieka zdrowotna, szczególnie w okresach utrzymujących się upałów. Inwestycje w infrastrukturę odporną na zmiany klimatu, mające rozwiać obawy podróżnych, przynoszą też wyraźne korzyści lokalnym społecznościom. Jednak największym pozytywem – jak mówi Jenny Southan, dyrektorka generalna agencji prognozowania trendów turystycznych Globetrender – może być zmiana sposobu myślenia. – Podróżni stają się bardziej świadomi klimatycznie, choć istnieje nieodłączne napięcie między pragnieniem odkrywania świata a środowiskowym kosztem takich podróży. Presja klimatyczna może stać się katalizatorem bardziej przemyślanej, świadomej ery podróżowania. Dla Heike i Roberta Taylorów, którzy przekonali się do podróżowania poza szczytem sezonu, fale upałów mogły zmienić strukturę i rytm roku, ale niekoniecznie na gorsze. – Wyjeżdżając wcześniej lub później w ciągu roku, zamiast w samym środku letniego szczytu, można zyskać bardziej autentyczne poczucie tego, jakie dane miejsce jest naprawdę – mówi Heike. Źródło: National Geographic
Koniec taniego Kraju Kwitnącej Wiśni? Japonia wprowadza rewolucyjne opłaty i mandaty od 2026 roku
Japonia od lat znajduje się na szczycie podróżniczych marzeń Polaków. Jednak rosnąca lawinowo liczba turystów zmusiła tamtejsze władze do radykalnych kroków. Jeśli planujesz podróż do Japonii w 2026 roku, musisz przygotować się na spore zmiany. Od drastycznych podwyżek podatków wyjazdowych, przez surowe mandaty karne na ulicach Tokio, aż po ograniczenia na kultowych szlakach – Kraj Kwitnącej Wiśni przestaje przymykać oko na turystyczny chaos. Sprawdziłem zaktualizowany przewodnik po przepisach, które bezpośrednio dotkną polskich podróżnych.
Spis treści: Walka ze śmieciami w Tokio – strażnicy Shibuya wypisują mandaty na miejscu Droższe pożegnanie z Azją. Drastyczny wzrost „Sayonara Tax” od 1 lipca Co musi wiedzieć Polak? Przepisy wjazdowe i pułapki prawne MSZ Informacje praktyczne dla Polaków – jak zaplanować wyprawę do Japonii? Jeszcze niedawno słaba pozycja japońskiego jena przyciągała do Kraju Kwitnącej Wiśni rekordowe tłumy globtroterów, czyniąc tę niezwykle egzotyczną destynację relatywnie przystępną cenowo. Według oficjalnych danych, w samym 2025 roku Japonię odwiedziło oszałamiające 42,7 miliona międzynarodowych turystów. Efekt? Masowa turystyka (tzw. overtourism) zaczęła paraliżować codzienne życie mieszkańców i niszczyć bezcenne zabytki. Japoński rząd podjął rękawicę. Z początkiem czerwca 2026 roku weszły w życie nowe, rygorystyczne przepisy, a kolejne rewolucje podatkowe zaplanowano już na lipiec. Polscy turyści, choć nadal zwolnieni z obowiązku wizowego, przed wejściem na pokład samolotu muszą poznać nowe realia, by unknąć drastycznych kar finansowych. Walka ze śmieciami w Tokio – strażnicy Shibuya wypisują mandaty na miejscu Jednym z największych zaskoczeń dla Polaków lądujących w Tokio jest... niemal całkowity brak publicznych koszy na śmieci. To pokłosie traumy po atakach sekty Najwyższa Prawda w latach 90. Japończycy są przyzwyczajeni do noszenia odpadków ze sobą do domów, jednak turyści rzadko przestrzegają tej niepisanej zasady. Do tej pory kończyło się na upomnieniach, ale limit cierpliwości został wyczerpany. W tokijskiej dzielnicy Shibuya ruszyła właśnie bezwzględna kampania pod hasłem „If you throw trash, you lose cash” (Śmiecisz – tracisz gotówkę). Osoby przyłapane na rzucaniu papierków, butelek czy niedopałków na chodnik spotkają się z natychmiastową reakcją. Władze skierowały na ulice specjalne, 50-osobowe patrole urzędników uprawnionych do wlepiania mandatów na miejscu. Kary wynoszą obecnie 2000 jenów (około 55-60 PLN). Co ważne z perspektywy zagranicznego turysty, system został w pełni zcyfryzowany – mandat można opłacić nie tylko gotówką, ale też kartą płatniczą lub za pomocą kodu QR. Pakując się do Japonii, warto zaopatrzyć się w mały, wodoodporny woreczek strunowy na osobiste śmieci, który będziecie nosić w plecaku przez cały dzień. Droższe pożegnanie z Azją. Drastyczny wzrost „Sayonara Tax” od 1 lipca Kolejną istotną zmianą, która bezpośrednio wpłynie na budżet każdego polskiego podróżnika, jest nowelizacja podatku wyjazdowego, znanego powszechnie jako Sayonara Tax. Opłata ta została wprowadzona w 2019 roku i do tej pory wynosiła symboliczne 1000 jenów, będąc automatycznie doliczaną do ceny biletu lotniczego lub morskiego. Rząd Japonii oficjalnie ogłosił, że od 1 lipca 2026 roku podatek ten wzrośnie aż trzykrotnie – do kwoty 3000 jenów. Choć z powodu historycznie niskiego kursu jena kwota ta po przeliczeniu na polską walutę nie zrujnuje budżetu (jest to równowartość około 18-20 USD, czyli ok. 75 PLN), sam trend pokazuje determinację rządu. Pieniądze te mają zostać celowo przekierowane na rozbudowę infrastruktury radzącej sobie z nadmiarem turystów. Z funduszy tych zostaną sfinansowane m.in. nowoczesne bramki biometryczne (rozpoznawanie twarzy) na lotniskach Haneda i Narita, co ma skrócić gigantyczne kolejki do kontroli paszportowej, a także wsparcie renowacji mniej znanych, regionalnych zabytków poza głównym szlakiem Tokio-Kioto. Co musi wiedzieć Polak? Przepisy wjazdowe i pułapki prawne MSZ Oficjalne komunikaty polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych przypominają o fundamentalnych zasadach wjazdu, które w obliczu zaostrzenia kontroli celnych nabierają kluczowego znaczenia. Obywatele RP mogą podróżować do Japonii bez wizy do 90 dni w celach turystycznych. Choć paszport nie musi posiadać trzymiesięcznej ważności po powrocie (wystarczy, by był ważny w dniu opuszczania kraju), to japońscy urzędnicy imigracyjni bardzo skrupulatnie weryfikują cel wizyty. Rekomenduje się wcześniejsze zarejestrowanie podróży w systemie Odyseusz oraz bezwzględne wypełnienie deklaracji imigracyjnych i celnych online za pośrednictwem oficjalnej platformy Visit Japan Web jeszcze przed wylotem z Warszawy. Pozwala to wygenerować kody QR, które znacznie przyspieszają procedury lotniskowe. Uwaga na leki i żywność! Japońskie prawo celne należy do najbardziej restrykcyjnych na świecie. Polscy turyści często nie zdają sobie sprawy, że wwożenie popularnych w Polsce leków bez recepty, zawierających pseudoefedrynę czy kodeinę (np. popularne środki na przeziębienie i zatoki), bez specjalnego, wcześniejszego zezwolenia (Yakkan Shoumei) jest traktowane jako przestępstwo narkotykowe! Podobnie wygląda kwestia żywności: obowiązuje bezwzględny zakaz wwożenia kabanosów, wędlin, owoców czy nasion, nawet jeśli zostały zakupione w strefie bezcłowej na Lotnisku Chopina. Ponadto, z uwagi na bezpieczeństwo, w Tokio obowiązuje całkowity zakaz lotów prywatnymi dronami – złamanie tego przepisu grozi natychmiastowym aresztem i ogromną grzywną. Informacje praktyczne dla Polaków – jak zaplanować wyprawę do Japonii? Planowanie wyjazdu do Japonii w 2026 roku wymaga strategicznego podejścia, szczególnie ze względu na rosnące koszty lokalnego transportu (ceny kultowych biletów sieciowych na superszybkie pociągi JR Pass wzrosły w ostatnich latach o kilkadziesiąt procent, sprawiając, że czasem bardziej opłaca się kupować bilety odcinkowe na Shinkanseny). Jak dolecieć z Polski? Najwygodniejszą opcją są bezpośrednie rejsy PLL LOT z Warszawy (WAW) na lotnisko Tokio-Narita (NRT). Lot trwa około 11-13 godzin w zależności od trasy omijającej przestrzeń powietrzną Rosji. Alternatywą są loty przesiadkowe popularnymi liniami bliskowschodnimi (Emirates, Qatar Airways) z przesiadką w Dubaju lub Dosze, bądź liniami europejskimi (Lufthansa, Air France) przez Frankfurt lub Paryż. Kiedy lecieć i pogoda? Najlepsze okresy na wizytę to wiosna (marzec – maj), czyli czas kwitnienia wiśni (sakura), oraz jesień (październik – listopad), gdy przyroda mieni się ognistymi barwami klonów (momiji). Wtedy pogoda jest najbardziej stabilna, a temperatury oscylują wokół przyjemnych 15-22°C. Unikajcie wyjazdów od czerwca do sierpnia – japońskie lato jest niezwykle upalne, wilgotne, a od czerwca do lipca trwa pora deszczowa (tsuyu). Dodatkowo od sierpnia do października występuje podwyższone zagrożenie tajfunami. Pieniądze i technologia: Choć Japonia to kraj nowoczesny, w wielu tradycyjnych restauracjach i świątyniach nadal rządzi gotówka. Polskie karty płatnicze (Visa/Mastercard) bywają odrzucane w mniejszych terminalach. Najlepszym rozwiązaniem jest wypłacanie gotówki bezpośrednio na miejscu – polskie karty debetowe bez problemu współpracują z bankomatami w sieci sklepów 7-Eleven. Pamiętajcie również, że w Japonii panuje inne napięcie w sieci (100 V, wtyczki typu amerykańskiego z dwoma płaskimi bolcami), co oznacza konieczność zabrania adaptera. Źródła: On-the-spot fines and higher taxes: The new rules and fees for travelling to Japan in 2026, Time Out, 5 czerwca 2026, Informacje dla podróżujących – Japonia, Oficjalny portal Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP (Gov.pl), Visit Japan Web – Official Immigration and Customs Service, Japan Digital Agency, 2026. Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
InPost uruchamia usługę, która ułatwi podróże po Europie. „Walizka do paczkomatu” wyprzedała się w dobę
Wysyłka bagażu za granicę i z powrotem właśnie stała się możliwa w polskiej aplikacji InPost Mobile. Firma oferuje także specjalne walizki idealnie mieszczące się w paczkomatowych skrytkach. Przesyłki do Polski można nadać m.in. z Włoch, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Hiszpanii i Portugalii. To doskonała alternatywa dla nadawania bagażu poprzez linie lotnicze, które naliczają wysokie opłaty.
W InPost pojawiła się nowa opcja dla osób wracających z europejskich wyjazdów: nadanie paczek i bagażu z zagranicy do Polski, bezpośrednio do paczkomatu. Do tej pory możliwe były wysyłki paczek z Polski do Europy, w drugą stronę było to znacznie trudniejsze (np. wymagało skorzystania z obcojęzycznego serwisu). Teraz działa to bez problemu w polskiej wersji. Do siatki dodano także Włochy. Usługa działa zarówno w aplikacji InPost Mobile, jak i przez serwis SzybkieNadania.pl. Firma przygotowała walizkę przygotowaną pod skrytkę C, wycenioną na 320 zł, która według doniesień wyprzedała się w ciągu doby. Jedziesz na wakacje? Pakuj bagaż do skrytki Nowa usługa rozwiązuje jeden z najczęstszych problemów podróżowania: co zrobić z rzeczami, które nie mieszczą się w narzuconych przez linie lotnicze limitach bagażu? InPost oferuje proste rozwiązanie: nadanie walizki do paczkomatu. Usługa, działająca w obie strony, obejmuje siedem państw: Włochy, Francję, Belgię, Holandię, Luksemburg, Hiszpanię i Portugalię, z zapowiedzią, że wkrótce dołączy Wielka Brytania. Zasady wysyłki różnią się między krajami Ścieżka nadania wygląda następująco: w aplikacji InPost Mobile trzeba wejść w „Nadaj lub zwróć”, wybrać „Nadaj” i przejść do zakładki „Międzynarodowa”. Tam wskazuje się kraj nadania, Polskę jako kraj odbioru, rozmiar przesyłki, dane nadawcy i odbiorcy oraz docelowy paczkomat, a na końcu opłaca nadanie. Alternatywą jest serwis SzybkieNadania.pl: w zakładce „Przesyłka międzynarodowa” wybiera się analogiczne dane, akceptuje regulamin i dokonuje płatności. Trzeba pamiętać o istotnym szczególe: logowanie do polskiej aplikacji InPost Mobile wymaga polskiego numeru telefonu. Jeśli ktoś go nie ma, trzeba skorzystać z SzybkieNadania.pl. Różnice pojawiają się także przy etykiecie. Sposób nadania zależy od kraju, z którego wysyłamy paczkę: Francja i Półwysep Iberyjski (Hiszpania, Portugalia) – z wydrukowaną etykietą lub za pomocą kodu QR. Belgia, Holandia i Luksemburg – z wydrukowaną etykietą. Pro tip: niektóre PaczkoPunkty (Points Relais / Afhaalpunten) są wyposażone w drukarkę. Pokaż kod QR, aby wydrukować etykietę na miejscu. Włochy – z wydrukowaną etykietą. Czas, gabaryty i cena InPost podaje szacowany czas doręczenia do Polski, liczony od następnego dnia roboczego po nadaniu. Najkrócej mają iść przesyłki z Francji, Belgii, Holandii i Luksemburga: 3 dni robocze. Z Hiszpanii i Portugalii: 4 dni robocze. Z Włoch: 5 dni roboczych. Dostępne są cztery rozmiary bagażu: Mini (4 × 23 × 40 cm, do 3 kg, tylko w aplikacji), Mała (8 × 38 × 64 cm, do 25 kg), Średnia (19 × 38 × 64 cm, do 25 kg) oraz Duża (41 × 38 × 64 cm, do 25 kg). To właśnie gabaryt „Duża” odpowiada skrytce C i stał się punktem odniesienia dla promowanej walizki. Czy to się opłaca? Odpowiedź brzmi: to zależy od linii lotniczych i kraju, do którego lecimy i z którego wracamy. Ceny nadania bagażu w liniach lotniczych mogą być wyższe niż usługi InPost, ale nie muszą. Część cen (np. w Ryanair) zmienia się sezonowo. Według wyliczeń portalu Money.pl dostarczenie naszej walizki do Włoch kosztuje 49,99 zł i jest najtańsze. Z Belgii, Francji, Hiszpanii i Holandii to koszt 104,99 zł, a z Luksemburga – 107,99. Najdroższa jak na razie jest Portugalia, gdyż należy zapłacić 125,99 zł. Specjalna walizka do Paczkomatu Firma promuje InPost Parcel Suitcase, czyli walizkę z polikarbonu, z odpinanymi kółkami i czterocyfrowym zamkiem szyfrowym, zaprojektowaną specjalnie pod wymiar skrytki C (41 × 38 × 64 cm). Jej cena to 320 zł, a pierwsza partia produktu wyprzedała się w ciągu doby. Co stanie się, jeśli wyślesz bagaż, a na przykład twój lot zostanie odwołany? To proste: jeśli przesyłka nie zostanie odebrana, ma wrócić do miejsca nadania. Źródła: InPost, Onet, Money.pl
Jakie zachowania doprowadzają pasażerów do szału? Te nawyki w samolocie irytują najbardziej
Podróż samolotem dla wielu osób jest początkiem upragnionych wakacji, jednak nawet najlepiej zaplanowany wyjazd potrafią zepsuć drobne niedogodności. Długie kolejki, opóźnienia czy ograniczona przestrzeń na pokładzie to tylko część problemów, z którymi mierzą się pasażerowie. Równie frustrujące bywają jednak zachowania innych podróżnych – szczególnie podczas wielogodzinnych lotów, kiedy trudno po prostu od nich uciec. Które nawyki pasażerów są uznawane za najbardziej irytujące i czego lepiej unikać podczas podróży?
Wspólna podróż samolotem wymaga od pasażerów pewnego kompromisu i przestrzegania niepisanych zasad dotyczących komfortu innych osób. W zamkniętej przestrzeni nawet pozornie drobne zachowania mogą szybko zacząć działać na nerwy współpodróżnym – od głośnych rozmów po nieustanne kopanie fotela czy słuchanie muzyki bez słuchawek. Firma ubezpieczeniowa Tiger.co.uk postanowiła sprawdzić, które sytuacje pasażerowie uznają za najbardziej irytujące podczas lotów. W badaniu przeprowadzonym wśród tysiąca brytyjskich turystów uczestnicy wskazali zachowania, które najczęściej psują atmosferę na pokładzie i sprawiają, że podróż staje się znacznie mniej komfortowa. Te zachowania najbardziej irytują pasażerów. Problemem są nawet fotele Badanie przeprowadzone przez firmę Tiger.co.uk pokazuje, że największą frustrację podczas lotów wywołują sytuacje związane z ograniczoną przestrzenią i brakiem cierpliwości innych podróżnych. Za najbardziej irytujący nawyk uznano odchylanie fotela – wskazało je 14% respondentów. Choć funkcja ta jest dostępna w większości samolotów, wielu pasażerów uważa, że korzystanie z niej znacząco pogarsza komfort osób siedzących z tyłu, szczególnie podczas krótkich lotów, gdzie miejsca na nogi i tak jest bardzo niewiele. Problem staje się jeszcze bardziej odczuwalny podczas posiłków lub pracy na laptopie. Drugie miejsce zajęło wstawanie jeszcze przed wyłączeniem sygnalizacji zapiętych pasów bezpieczeństwa – ten zwyczaj zirytował 12% ankietowanych. Chodzi przede wszystkim o pasażerów, którzy natychmiast po lądowaniu zrywają się z miejsc i ustawiają w przejściu, mimo że samolot nadal kołuje. Eksperci przypominają, że takie zachowanie może być nie tylko uciążliwe, ale również niebezpieczne. W ubiegłym roku turecki urząd lotnictwa cywilnego poinformował nawet, że osoby ignorujące sygnał pasów bezpieczeństwa mogą zostać ukarane grzywną. Trzecie miejsce w zestawieniu zajął brak przygotowania do kontroli bezpieczeństwa i paszportowej – 11% respondentów przyznało, że szczególnie irytują ich osoby rozpoczynające gorączkowe szukanie dokumentów dopiero przy stanowisku kontroli. W pierwszej piątce znalazły się również zachowania dobrze znane z komunikacji miejskiej i codziennych podróży – 9% ankietowanych wskazało korzystanie z telefonu, oglądanie filmów lub słuchanie muzyki bez słuchawek jako jeden z najbardziej denerwujących nawyków na pokładzie samolotu. Taki hałas staje się szczególnie uciążliwy podczas wielogodzinnych lotów nocnych. Tyle samo osób zirytowało także stanie w swoim rzędzie jeszcze przed otwarciem drzwi samolotu. Zdaniem pasażerów blokuje to przejścia i utrudnia innym spokojne przygotowanie się do opuszczenia pokładu. Klaskanie po lądowaniu i kolejki do wejścia. Tego pasażerowie też nie lubią W drugiej części zestawienia znalazły się zachowania, które dla wielu osób mogą wydawać się drobnostkami, ale w praktyce regularnie wywołują irytację podczas podróży. Szóste miejsce zajęło ustawianie się w kolejce do wejścia na pokład jeszcze przed rozpoczęciem boardingu. Wielu pasażerów zwraca uwagę, że tworzenie tłumu przy bramce często nie przyspiesza wejścia do samolotu, a jedynie zwiększa chaos i utrudnia poruszanie się po lotnisku. Szczególnie krytykowane są sytuacje, gdy osoby podróżujące z późniejszymi grupami boardingowymi próbują ustawiać się w kolejce znacznie wcześniej. Na siódmym miejscu znalazło się wielokrotne otwieranie i zamykanie schowków bagażowych w czasie lotu. Pasażerowie przyznają, że ciągłe sięganie po bagaż podręczny może przeszkadzać innym, szczególnie podczas nocnych lotów lub w trakcie serwisu pokładowego. W pierwszej dziesiątce znalazło się także klaskanie po lądowaniu samolotu. Choć dla części podróżnych jest to forma podziękowania dla pilotów i załogi, 6% uczestników badania uznało ten zwyczaj za irytujący i niepotrzebny. Podobny wynik uzyskały prośby o zamianę miejsc, zwłaszcza gdy dotyczą foteli przy oknie lub przejściu, za które inni pasażerowie wcześniej dodatkowo zapłacili. Listę najbardziej irytujących zachowań zamyka natomiast rozmowa podczas pokazu bezpieczeństwa. Również 6% ankietowanych przyznało, że przeszkadza im ignorowanie instrukcji załogi oraz głośne rozmowy w trakcie prezentowania zasad bezpieczeństwa przed startem. Choć wielu pasażerów traktuje te komunikaty rutynowo, linie lotnicze regularnie przypominają, że procedury mogą różnić się w zależności od modelu samolotu czy przewoźnika. Wyniki badania pokazują więc, że podróżnych coraz bardziej irytują nie tylko hałas czy brak przestrzeni, ale również zachowania odbierane jako lekceważące wobec innych osób znajdujących się na pokładzie. Źródła: The Mirror, Tiger.co.uk Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Już jutro otworzą się miejsca, do których nie ma wstępu. Oto najciekawsze wydarzenia Nocy Muzeów 2026
Kiedy gasną światła wielkich miast, neony ustępują miejsca iluminacjom, a historyczne mury otwierają podwoje, do których na co dzień wstęp mają tylko nieliczni. Już w najbliższą noc z 16 na 17 maja Polska po raz kolejny zamieni się w żywe laboratorium historii, sztuki i antropologii. Zapomnijcie o nudnych gablotach – tegoroczna Noc Muzeów to wiele niezapomnianych wydarzeń.
Spis treści: Warszawa – W podziemiach i gabinetach władzy Nowojorski underground w Warszawie Łódź – Zmysłowa opowieść z Miasta Włókniarek Kraków i Dolny Śląsk – Architektura w świetle księżyca Eksploracja alternatywna – Archeologia i retro-technika Raz w roku, pod osłoną nocy, tradycyjne granice między przeszłością a teraźniejszością ostatecznie pękają. Noc Muzeów od lat fascynuje nie dlatego, że pozwala zobaczyć to, co dobrze znane w darmowym wydaniu – prawdziwa siła wydarzenia tkwi w obietnicy przygody. To jedyny moment, gdy możemy przekroczyć niewidzialne linie wyznaczone przez muzealne sznury, zejść do podziemi pachnących starym papierem i dotknąć historii tam, gdzie na co dzień wstęp mają wyłącznie naukowcy, konserwatorzy i strażnicy tajemnic. 1. Warszawa – W podziemiach i gabinetach władzy Stołeczna edycja festiwalu kultury imponuje rozmachem – na mapie wydarzeń pojawiło się aż 331 punktów. Naszą ekspedycję zaczynamy od Gmachu Głównego Muzeum Narodowego. W tym roku instytucja decyduje się na krok bezprecedensowy – otwiera dla zwiedzających swoje podziemne magazyny oraz zakamarki tajemniczej Kamienicy Krystalla. To tam, w kontrolowanej temperaturze i wilgotności, spoczywają obiekty, które rzadko oglądają światło dzienne. Spacer tymi korytarzami to lekcja archeologii muzealnictwa sama w sobie. Z mrocznych podziemi przenosimy się wprost na salony, które decydowały o losach narodu. Tylko tej nocy można dosłownie zasiąść w fotelach rządzących. Swoje podwoje otwierają: Gabinet Prezydenta Warszawy w zabytkowym Ratuszu na Placu Bankowym. Gmach Sejmu RP, który na tę jedną noc porzuci polityczny chłód na rzecz artystycznego klimatu dawnych salonów literackich (otwarty w godzinach 19:00–24:00). Do tych miejsc kolejki formują się najszybciej. Warto pojawić się na miejscu przed oficjalnym otwarciem bram. 2. Nowojorski underground w Warszawie Czy etnografia może pulsować rytmem disco? Państwowe Muzeum Etnograficzne udowadnia, że tak, przygotowując projekt „Srebrna Noc”. Inspiracją dla kuratorów stała się postać Andy’ego Warhola i estetyka nowojorskiej bohemy lat 70. Przestrzeń muzeum przetransformuje się w duchu legendarnego klubu Studio 54. W programie zaplanowano m.in. pokazy niszowych filmów Paula Morrisseya oraz antropologiczną grę terenową „BINGO 54”. To fascynujące studium nad tym, jak rytuały miejskie i kult kultu jednostki XX wieku ukształtowały współczesne plemiona miejskie. 3. Łódź – Zmysłowa opowieść z Miasta Włókniarek Łódź, ze swoją wyjątkową, industrialną tkanką, rezygnuje z tradycyjnych form narracji na rzecz doświadczeń sensorycznych. Łódzka Noc Muzeów 2026 konsekwentnie wykorzystuje największy atut miasta: jego postindustrialny krajobraz. Zamiast budować narrację na efektownych, lecz nie zawsze potwierdzonych widowiskach, warto skupić się na rzeczywistych wydarzeniach organizowanych przez miejskie instytucje kultury. Program miasta obejmuje wieczorne zwiedzanie zabytkowych przestrzeni fabrycznych, muzeów poświęconych historii włókiennictwa oraz wydarzenia inspirowane tożsamością „Miasta Włókniarek”. Szczególną siłę mają miejsca, gdzie surowa ceglana architektura dawnych manufaktur staje się naturalną scenografią dla opowieści o robotnicach, fabrykantach i przemysłowej rewolucji. To bardziej podróż przez autentyczną tkankę miasta niż spektakl specjalny — i właśnie w tej autentyczności tkwi największa siła łódzkiej odsłony. 4. Kraków i Dolny Śląsk – Architektura w świetle księżyca Południe Polski stawia na monumentalizm i dialog architektury z nowoczesną technologią. Wawel i Sukiennice (Kraków): Choć krakowskie obchody rządzą się swoimi prawami, nocne podziwianie renesansowych dziedzińców i wielkich płócien Jana Matejki w świetle iluminacji ma w sobie magnetyzm, któremu trudno się oprzeć. Prawdziwą perłą jest jednak nocna panorama Zamku w Pieskowej Skale – wapienne ostańce Jury Krakowsko-Częstochowskiej otaczające podświetloną warownię tworzą widok iście filmowy. Uwaga! W Krakowie Noc Muzeów jest obchodzona w piątek, 15 maja. Dolny Śląsk stawia podczas Nocy Muzeów 2026 przede wszystkim na różnorodność instytucji oraz wyjątkową atmosferę nocnego zwiedzania, a niekoniecznie na spektakularne widowiska multimedialne. We Wrocławiu jednym z ważnych punktów programu pozostaje Pawilon Czterech Kopuł z kolekcją sztuki współczesnej, gdzie modernistyczna architektura samego budynku staje się integralną częścią doświadczenia. Równie interesująco prezentuje się Muzeum Pana Tadeusza, zapraszające do spotkania z narodowym dziedzictwem literackim poprzez wieczorne zwiedzanie ekspozycji poświęconych rękopisom, kulturze słowa i historii polskiej tożsamości. Zamiast obiecywać niepotwierdzone mappingi czy sensoryczne instalacje, lepiej podkreślić rzeczywisty charakter wrocławskiej odsłony: to noc odkrywania sztuki, architektury i literatury w bardziej kontemplacyjnej, eleganckiej formule. 5. Eksploracja alternatywna – Archeologia i retro-technika Dla tych, którzy chcą uciec od wielkich tłumów, Noc Muzeów przygotowała ścieżki alternatywne, które idealnie wpisują się w ideę slow travel: Nocny spacer po Torze Służewiec: Modernistyczna perła Warszawy, czyli tętniący niegdyś życiem kompleks wyścigów konnych, odsłoni swoją architektoniczną geometrię pod osłoną nocy. Znany m.in. z Wielkiej Warszawskiej. Kości i Artefakty na UW: Kampus Główny Uniwersytetu Warszawskiego (Wydziały Archeologii i Geologii) zaprasza na nocne analizy artefaktów i dawnych struktur kostnych, połączone z niezwykłą iluminacją Pałacu Kazimierzowskiego. Parada Zabytków na Szynach i Asfalcie: O godzinie 17:00 z warszawskiej pętli Dworzec Wschodni ruszy kawalkada historycznych autobusów (słynnych „ogórków” i Ikarusów). Staną się one nie tylko żywym muzeum motoryzacji, ale też darmowym środkiem transportu dla poszukiwaczy nocnych wrażeń. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Po wyjęciu telefonu w samolocie możesz mieć problem. Linie zaostrzają zasady
Nagrywanie podróży samolotem stało się dla wielu pasażerów częścią wakacyjnych wyjazdów. W mediach społecznościowych regularnie pojawiają się filmy pokazujące wejście na pokład, wnętrza maszyn czy instruktaże bezpieczeństwa prowadzone przez stewardesy. Okazuje się jednak, że nie wszystkie tego typu nagrania są mile widziane przez linie lotnicze. W niektórych przypadkach filmowanie personelu pokładowego może zakończyć się nawet zakazem lotów.
Linie lotnicze coraz częściej aktualizują zasady obowiązujące podczas podróży, odpowiadając nie tylko na kwestie bezpieczeństwa, ale również na rosnącą popularność mediów społecznościowych. Nagrywanie wnętrza samolotu czy relacjonowanie lotu na żywo dla wielu pasażerów stało się codziennością, jednak przewoźnicy zaczynają zwracać większą uwagę na granice prywatności na pokładzie. Szczególnie restrykcyjne podejście przyjęły ostatnio linie British Airways, które wprowadziły nowe regulacje dotyczące zachowania pasażerów podczas lotu. British Airways zaostrza zasady. Filmowanie załogi może mieć poważne konsekwencje British Airways zdecydowały się zaostrzyć regulacje dotyczące zachowania pasażerów na pokładzie samolotów, zwracając szczególną uwagę na kwestie prywatności personelu. Zaktualizowane warunki przewozu przewidują, że pasażerowie nie powinni fotografować, nagrywać ani transmitować na żywo członków załogi bez ich wyraźnej zgody. Linie podkreślają, że nowe zasady mają chronić pracowników przed nieautoryzowanym publikowaniem ich wizerunku w mediach społecznościowych, gdzie coraz częściej pojawiają się nagrania z pokładów samolotów. Regulacje obejmują zarówno klasyczne nagrywanie telefonem, jak i transmisje prowadzone na żywo podczas lotu. W dokumencie dotyczącym niedopuszczalnego zachowania przewoźnik zaznacza, że w przypadku naruszenia zasad załoga może podjąć działania uznane za konieczne dla zapewnienia porządku i bezpieczeństwa podczas podróży. Oznacza to między innymi możliwość usunięcia pasażera z samolotu jeszcze przed startem albo odmowę realizacji dalszych odcinków podróży znajdujących się na bilecie. W skrajnych sytuacjach incydent może zostać zgłoszony odpowiednim służbom po wylądowaniu maszyny. British Airways podkreśla, że celem nowych zapisów nie jest całkowity zakaz fotografowania podczas podróży, lecz ograniczenie sytuacji, w których członkowie załogi stają się elementem nagrań publikowanych bez ich wiedzy i zgody. Linie zauważają również, że coraz częściej problem dotyczy krótkich filmów publikowanych na TikToku, Instagramie czy YouTubie, gdzie personel pokładowy bywa nagrywany podczas pracy, instruktaży bezpieczeństwa lub obsługi pasażerów. Coraz więcej linii lotniczych zmienia regulaminy dla pasażerów British Airways nie są jedynym przewoźnikiem, który w ostatnim czasie zdecydował się na bardziej restrykcyjne podejście do zachowania pasażerów podczas podróży. Podobne zapisy dotyczące ochrony pracowników pojawiły się również w regulaminach Ryanaira. Irlandzka linia podkreśla, że fotografowanie i nagrywanie personelu – zarówno na lotnisku, jak i na pokładzie – bez wcześniejszej zgody jest zabronione. Przewoźnik zaznacza jednocześnie, że pasażerowie mogą tworzyć materiały dotyczące wyłącznie ich samych, o ile nie naruszają prywatności innych osób. Rosnąca liczba podobnych regulacji pokazuje, że linie lotnicze coraz uważniej przyglądają się wpływowi mediów społecznościowych na funkcjonowanie załóg i komfort pracy personelu pokładowego. Zmiany obejmują jednak nie tylko kwestie związane z nagrywaniem. Coraz więcej przewoźników aktualizuje regulaminy także w zakresie przewozu bagażu i dodatkowych opłat. Przykładem są hiszpańskie linie Iberia, które wprowadziły bardziej szczegółowe zasady dotyczące bagażu o nieregularnych kształtach. Firma wskazuje, że miękkie torby, plastikowe opakowania czy walizki o niestandardowych wymiarach mogą utrudniać działanie automatycznych systemów obsługi bagażu na lotniskach. W efekcie pasażerowie podróżujący z nietypowym bagażem mogą zostać obciążeni dodatkowymi opłatami. Eksperci rynku lotniczego zwracają uwagę, że przewoźnicy coraz częściej starają się precyzyjnie regulować kwestie, które jeszcze kilka lat temu pozostawały nieformalnymi zasadami. Dla podróżnych oznacza to konieczność dokładniejszego sprawdzania regulaminów jeszcze przed wylotem, ponieważ nawet pozornie drobne naruszenia mogą prowadzić do nieprzyjemnych konsekwencji lub dodatkowych kosztów. Źródła: Daily Mail, British Airways Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Na tych plażach nie użyjesz już kremów z filtrem SPF. Dlaczego i czym je zastąpić?
Na wielu słynnych plażach nie użyjemy już popularnych kremów z chemicznymi filtrami SPF. W niektórych krajach mogą zostać nawet skonfiskowane na przejściu granicznym. W trosce o morski ekosystem warto zaopatrzyć się w kosmetyki Reef Friendly. Podpowiadamy które.
Jeśli planujesz wakacje w rejonach raf koralowych, warto zwrócić uwagę na skład kremów z SPF. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony raf koralowych, twoje kosmetyki przeciwsłoneczne mogą zostać skontrolowane np. na lotnisku lub w marinie. W bagażu lepiej mieć krem Reef Friendly, czyli bez substancji takich jak oksybenazon i oktinoksat. Najlepiej, aby opierał się na filtrach mineralnych, miał możliwie prosty skład i czytelną listę INCI. Sprawdziliśmy, które kosmetyki przeciwsłoneczne dostępne w polskich drogeriach są przyjazne rafom koralowym. Kosmetyki przyjazne rafom koralowym: jak ich szukać? Wybierając krem przeciwsłoneczny można szukać oznaczenia na etykiecie, ale nie jest ono ustandaryzowane. Najczęściej będą to symbole koralowca, muszli, ryb lub morskiej fali. Jeśli krem nie ma oznaczenia graficznego, wskazówką może być oznaczenie „100 % mineralny”, a dla pewności najlepiej sprawdzić listę INCI na etykiecie. Nie powinien zawierać oksybenazonu i oktinoksatu, czyli substancji uznawanych za potencjalnie szkodliwe dla ekosystemów morskich. Które kraje i terytoria zakazują kremów z filtrem? Najbardziej restrykcyjne przepisy dotyczące filtrów przeciwsłonecznych obowiązują dziś m.in. w: Palau – to pierwszy kraj na świecie, który zakazał importu i sprzedaży tzw. reef-toxic sunscreens. Produkty zawierające zakazane składniki mogą zostać skonfiskowane podczas kontroli granicznej, Hawaje – zgodnie z przepisami Hawaii Act 104 zakazana jest sprzedaż SPF zawierających oksybenazon i oktinoksat, Wyspa Maui – lokalne przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne i promują wyłącznie mineralne filtry UV, Wyspy Dziewicze – obowiązują ograniczenia dotyczące filtrów uznawanych za szkodliwe dla raf, Aruba – wyspa ogranicza sprzedaż części filtrów chemicznych w trosce o ekosystem morski, To głównie odległe kierunki, do których wielu z nas nie podróżuje na co dzień. Ale po kremy Reef Friendly warto sięgnąć także podczas wakacji bliżej Polski – szczególnie tam, gdzie snorkeling i nurkowanie są jedną z największych atrakcji. Takie SPF-y warto spakować m.in. na: wybrzeże Morza Czerwonego – np. słynące z raf koralowych: Marsa Alam i Sharm El Sheikh, Maltę i Cypr, gdzie popularne są nurkowanie i wycieczki łodziami, chorwackie wybrzeże Adriatyku – np. Dubrownik i Split, greckie wyspy – np. Kreta, Rodos czy Zakynthos, turecką riwierę znaną z przejrzystej wody – np. Antalya i Kas. Choć Morze Śródziemne czy Morze Czerwone nie zawsze kojarzą się z rafami koralowymi jak Malediwy czy Hawaje, tamtejsze ekosystemy również są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia chemiczne. Wybór odpowiedniego SPF to świadomy gest wynikający z rosnącej wiedzy o wpływie turystyki na podwodny świat. Kosmetyki przyjazne morskim ekosystemom Ekstremalnie wodoodporny żel przeciwsłoneczny SPF 50+ – Bell Surf To bardzo lekki, ale ekstremalnie wodoodporny, żelowy filtr przeciwsłoneczny SPF 50+. Stworzony z myślą o aktywności w wodzie i na słońcu, szczególnie dla osób uprawiających sporty. Nie obciąża skóry, nie spływa do oczu i dobrze trzyma się nawet podczas intensywnego wysiłku czy kontaktu z wodą. Sprawdza się zarówno na twarzy, jak i na ciele, a jego komfortowa konsystencja jest szczególnie ceniona przez osoby aktywne oraz z tatuażami. Formuła została opracowana tak, by była przyjazna rafom koralowym i nie zawierała składników uznawanych za szkodliwe dla środowiska morskiego, co czyni go dobrym wyborem w kierunku Reef Friendly. View Burdaffi on the source website Fluid anti-age z ochroną przeciwsłoneczną SPF 50+, – SVR Sun Secure Laboratoires SVR to renomowana francuska marka dermokosmetyków, która stworzyła szeroką linię kosmetyków Ocean Respect. Producent daje do wyboru nie tylko krem, lecz także dwufazową wodę w sprayu, mgiełkę w aerozolu, żel, musy, mleczka, suchy olejek, sztyft ochronny, a nawet krem koloryzujący z efektem make-up. Naszym No1 tej marki jest fluid SPF 50+, który łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z działaniem pielęgnacyjnym ukierunkowanym na skórę dojrzałą i narażoną na fotostarzenie. Formuła szybko się wchłania, nie pozostawia tłustej warstwy i sprawdza się szczególnie dobrze na twarzy, również jako baza pod makijaż. Dzięki składnikom nawilżającym i antyoksydacyjnym wspiera elastyczność skóry, pomaga redukować przebarwienia oraz drobne zmarszczki, jednocześnie chroniąc przed UVA, UVB i światłem widzialnym. Produkt jest odpowiedni także dla skóry mieszanej i skłonnej do niedoskonałości, ponieważ nie zapycha porów i ma lekką, komfortową konsystencję. View Burdaffi on the source website Nawilżający krem do skóry wrażliwej SPF 50+ – Uriage Bariesun To całkiem popularny w Polsce, delikatny krem SPF 50+ z oznaczeniem Ocean Respect. Przeznaczony przede wszystkim do skóry wrażliwej, który łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z działaniem nawilżającym i kojącym. Formuła została opracowana tak, aby wspierać barierę ochronną skóry i ograniczać wpływ promieniowania UVA i UVB oraz czynników środowiskowych przyspieszających fotostarzenie. Dzięki obecności składników nawilżających i antyoksydacyjnych skóra pozostaje miękka i bardziej odporna na przesuszenie, a lekka konsystencja sprawia, że dobrze sprawdza się na twarzy na co dzień. Produkt jest ceniony za łagodność, brak substancji zapachowych i komfort stosowania nawet przy bardzo reaktywnej cerze. View Burdaffi on the source website Mineralny krem z filtrem SPF 50 – Transparent Lab W 100% mineralny filtr SPF 50 oparty na tlenku cynku, który zapewnia szerokopasmową ochronę przed promieniowaniem UVA, UVB oraz światłem niebieskim i podczerwonym. To formuła przeznaczona głównie do twarzy, odpowiednia dla każdego typu skóry, także wrażliwej i skłonnej do niedoskonałości. Dzięki dodatkowi składników wspierających elastyczność skóry i działanie anti-aging, produkt nie tylko chroni, ale też wspiera jej regenerację i kondycję przy regularnym stosowaniu. Może występować w 2 wersjach: transparentnej lub delikatnie koloryzującej, co ułatwia dopasowanie do karnacji i zmniejsza efekt bielenia, zachowując jednocześnie lekkie wykończenie z efektem second skin. View Burdaffi on the source website Mattescreen SPF 30 PA+++ – SUPERGOOP! Mineralny filtr SPF 30 w formie matującej bazy, który jednocześnie chroni skórę i wygładza jej powierzchnię, redukując widoczność porów oraz nadmiar sebum. Najlepiej sprawdza się na twarzy, szczególnie przy cerze mieszanej, tłustej i wrażliwej, gdzie liczy się efekt zmatowienia bez ciężkości. Dzięki lekkiej formule może być stosowany jako baza pod makijaż, zapewniając jego lepszą trwałość i bardziej jednolite wykończenie. Zawartość filtrów mineralnych oraz składników łagodzących sprawia, że jest to wygodna opcja do codziennej ochrony przeciwsłonecznej przy jednoczesnym kontrolowaniu błyszczenia skóry. View Burdaffi on the source website Źródła: Daily Mail, University of Derby, One Ocean Conservation.
Pszczoła, osa czy szerszeń? Skutki użądlenia bywają bardzo różne
Pszczoły, osy, szerszenie i trzmiele to owady, których użądlenia bywają nie tylko bolesne, ale w niektórych przypadkach również niebezpieczne dla zdrowia i życia. Dowiedz się, jak chronić się przed ukąszeniem, jak prawidłowo udzielić pierwszej pomocy oraz kiedy objawy wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
Spis treści: Jak się chronić przed owadami? Co zrobić po użądleniu? Kiedy sytuacja jest niebezpieczna? Objawy alarmowe – natychmiast wezwij pomoc medyczną (112) Najważniejsze informacje Do najczęściej spotykanych owadów żądlących w Polsce należą pszczoły, osy, szerszenie i trzmiele. Większość z nich nie atakuje człowieka bez powodu – użądlenie zwykle następuje wtedy, gdy owad czuje się zagrożony, zostanie przygnieciony lub sprowokowany. Dla większości osób kończy się to bólem, zaczerwienieniem i miejscowym obrzękiem, jednak u części może dojść do silnej reakcji alergicznej (anafilaksji), wymagającej natychmiastowej pomocy. Jak się chronić przed owadami? Najlepszą ochroną jest spokojne zachowanie i unikanie prowokowania owadów: nie zbliżaj się do uli, gniazd os i szerszeni, nie chodź boso po łąkach czy trawnikach, unikaj gwałtownego odganiania owadów rękami, zachowuj ostrożność przy jedzeniu i piciu na zewnątrz, zwłaszcza latem i jesienią (osy często wlatują do puszek, butelek i siadają na słodkich produktach), noś obuwie oraz ubrania osłaniające ciało podczas spacerów po terenach zielonych. Gniazd os czy szerszeni nie należy usuwać samodzielnie, zwłaszcza przez podpalanie lub zalewanie. Najlepiej skontaktować się z odpowiednimi służbami lub specjalistą. Co zrobić po użądleniu? W przypadku pszczoły żądło często pozostaje w skórze i należy je usunąć jak najszybciej, najlepiej zeskrobując paznokciem, kartą płatniczą lub innym płaskim przedmiotem, zamiast ściskać pęsetą woreczek jadowy. Liczy się szybkie usunięcie, a nie idealna technika. Osy, szerszenie i trzmiele zwykle nie pozostawiają żądła. Następnie: umyj miejsce wodą z mydłem, zastosuj zimny okład lub lód przez materiał, w razie potrzeby użyj preparatu przeciwświądowego lub leku przeciwhistaminowego, obserwuj objawy. Nie ma mocnych dowodów, że soda, ocet, cebula, czosnek czy pompki podciśnieniowe skutecznie neutralizują jad. Mogą działać co najwyżej jako domowe środki łagodzące, ale nie zastępują standardowej pierwszej pomocy. Kiedy sytuacja jest niebezpieczna? Szczególnie groźne są użądlenia: w jamę ustną, gardło, język lub szyję, w okolicę oczu, wielokrotne, u osób z alergią na jad owadów. Objawy alarmowe – natychmiast wezwij pomoc medyczną (112) duszność, świszczący oddech, obrzęk języka, gardła lub ust, zawroty głowy, osłabienie, omdlenie, uogólniona pokrzywka, szybkie narastanie obrzęku. To mogą być objawy anafilaksji, czyli stanu zagrożenia życia. Osoby ze stwierdzoną ciężką alergią powinny mieć przy sobie adrenalinę w autowstrzykiwaczu i użyć jej zgodnie z zaleceniem lekarza. Najważniejsze informacje Większość użądleń jest bolesna, ale niegroźna. Kluczowe są spokój, szybka podstawowa pomoc i rozpoznanie objawów alarmowych. W razie niepewności lub nasilonych objawów lepiej skonsultować się z lekarzem. Źródło: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Nasza autorka Barbara Żukowska Redaktorka i dziennikarka. Przez lata prowadziła dział Adventure w Travelerze poświęcony ekstremalnym wyprawom. Redaktorka tłumaczeń książek z języka angielskiego o tematyce górskiej, przede wszystkim o himalaizmie. W redakcji nazywana Baśką z lasu. Z wykształcenia leśnik, z zamiłowania botanik i ornitolog. Z wielkiego miasta wróciła na Podlasie. Jest przewodnikiem turystycznym, oprowadza ludzi z całego świata po Puszczy Białowieskiej i Białowieskim Parku Narodowym. Z ukochanego lasu wychodzi głównie po to, by pojechać w równie ukochane góry i do Skandynawii. Strzela z łuku.
Swędzi, piecze i potrafi długo nie dawać spokoju. Ten owad bywa wyjątkowo uciążliwy
Meszki potrafią być znacznie bardziej uciążliwe niż komary. Ich bolesne ukąszenia wywołują silny stan zapalny, a w niektórych przypadkach mogą prowadzić do powikłań i reakcji alergicznych. Dowiedz się, jak skutecznie chronić się przed tymi owadami i co zrobić, gdy dojdzie do ukąszenia.
Spis treści: Gdzie i kiedy można spotkać meszki? Jak się chronić przed meszkami? Co zrobić po ukąszeniu? Jakie choroby przenoszą meszki? Kiedy zgłosić się do lekarza? Meszki to niewielkie, ciemne, garbate muchówki, które potrafią być wyjątkowo uciążliwe, zwłaszcza gdy występują masowo. W Polsce żyje wiele gatunków meszek, a ich ukąszenia bywają bardziej bolesne niż komarze, ponieważ nie tylko nakłuwają skórę, ale także uszkadzają jej powierzchnię i wprowadzają ślinę mogącą wywoływać silniejszy stan zapalny. Gdzie i kiedy można spotkać meszki? Meszki pojawiają się głównie od wiosny do lata, szczególnie licznie w pobliżu rzek, strumieni, terenów podmokłych, lasów, łąk i parków. Mogą występować również w miastach, zwłaszcza w okolicy zieleni i wód. W przeciwieństwie do wielu komarów często są aktywne w ciągu dnia, zwłaszcza przy wilgotnej pogodzie. Jak się chronić przed meszkami? Najlepszą ochroną jest osłanianie skóry i stosowanie repelentów: długie rękawy i nogawki, kryte obuwie, nakrycie głowy, jasna odzież, siatki ochronne na twarz w miejscach bardzo dużego narażenia, repelenty zawierające DEET, ikarydynę (picaridin) lub IR3535. W rejonach szczególnie obfitujących w meszki warto unikać przebywania blisko szybko płynącej wody w godzinach ich największej aktywności. Co zrobić po ukąszeniu? Ukąszenie meszki może powodować: ból, świąd, zaczerwienienie, obrzęk, czasem większą reakcję miejscową. Pomocne mogą być: umycie skóry wodą z mydłem, zimny okład, preparat przeciwświądowy, lek przeciwhistaminowy przy silniejszej reakcji. Należy unikać drapania, ponieważ zwiększa to ryzyko nadkażenia skóry. Jakie choroby przenoszą meszki? W Polsce meszki nie są obecnie uznawane za istotne źródło przenoszenia poważnych chorób zakaźnych u ludzi, ale ich ukąszenia mogą być bardzo dokuczliwe i przy licznych pogryzieniach prowadzić do silnych reakcji alergicznych, dużych obrzęków lub wtórnych infekcji skóry. Szczególnie ostrożne powinny być osoby uczulone oraz dzieci. Kiedy zgłosić się do lekarza? Pomoc medyczna jest wskazana, jeśli po ukąszeniu pojawią się: rozległy obrzęk, gorączka, nasilony ból, objawy infekcji, duszność lub uogólniona reakcja alergiczna. O tym warto pamiętać Meszki zwykle nie stanowią poważnego zagrożenia epidemiologicznego, ale mogą być bardzo uciążliwe, a ich ukąszenia bywają znacznie bardziej dokuczliwe niż komarze. Profilaktyka i ochrona skóry pozostają najskuteczniejszą metodą. Źródło: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Nasza autorka Barbara Żukowska Redaktorka i dziennikarka. Przez lata prowadziła dział Adventure w Travelerze poświęcony ekstremalnym wyprawom. Redaktorka tłumaczeń książek z języka angielskiego o tematyce górskiej, przede wszystkim o himalaizmie. W redakcji nazywana Baśką z lasu. Z wykształcenia leśnik, z zamiłowania botanik i ornitolog. Z wielkiego miasta wróciła na Podlasie. Jest przewodnikiem turystycznym, oprowadza ludzi z całego świata po Puszczy Białowieskiej i Białowieskim Parku Narodowym. Z ukochanego lasu wychodzi głównie po to, by pojechać w równie ukochane góry i do Skandynawii. Strzela z łuku.
Podróże bez internetu rosną w siłę. Trend na „deadzone travel” podbija świat
Nowy trend określany jako „deadzone travel” zyskuje coraz większą popularność, szczególnie wśród millenialsów i przedstawicieli pokolenia Z. Coraz więcej podróżnych świadomie wybiera miejsca pozbawione zasięgu i dostępu do internetu, traktując to jako formę ucieczki od nadmiaru bodźców i cyfrowego przeciążenia. Czy odłączenie się od sieci w trakcie podróży rzeczywiście może przełożyć się na lepsze samopoczucie i realny odpoczynek?
Współczesny styl życia coraz częściej wiąże się z ciągłą dostępnością, presją efektywności i nadmiarem informacji, które nie kończą się wraz z zamknięciem dnia pracy. Eksperci zwracają uwagę, że długotrwałe funkcjonowanie w takim trybie może prowadzić do wypalenia zawodowego, wyczerpania psychicznego, poczucia dystansu wobec codziennych obowiązków oraz spadku koncentracji. Wbrew popularnym przekonaniom problemu tego nie da się rozwiązać poprzez zwiększenie produktywności czy intensyfikację działań – przeciwnie, wymaga on świadomego ograniczenia bodźców i realnego odpoczynku. Właśnie w tym kontekście pojawia się rosnące zainteresowanie podróżami do miejsc, które oferują coś, czego na co dzień brakuje najbardziej – ciszę, brak powiadomień i pełne odcięcie od świata online. Deadzone travel, czyli dlaczego coraz więcej osób świadomie odłącza się od sieci? Choć podróżujemy częściej niż kiedykolwiek wcześniej, granica między pracą a odpoczynkiem coraz bardziej się zaciera. Możliwość pracy zdalnej sprawiła, że wakacje dla wielu osób przestały oznaczać realne oderwanie się od obowiązków – skrzynka mailowa, komunikatory i media społecznościowe towarzyszą nam niemal bez przerwy, nawet w trakcie wyjazdów. Krótkie sprawdzenie wiadomości między posiłkami czy szybka odpowiedź na służbowy komunikat w podróży stały się normą, która skutecznie rozmywa ideę odpoczynku. Właśnie na tym tle rośnie popularność tzw. „deadzone travel”, czyli podróżowania do miejsc, w których dostęp do internetu jest ograniczony lub celowo eliminowany. Jak zauważa Christina Bennett, ekspertka ds. trendów turystycznych, „deadzoning odzwierciedla szerszą zmianę kulturową odejścia od ciągłej łączności i wypalenia”. Coraz więcej osób zaczyna traktować brak zasięgu nie jako problem, lecz jako wartość samą w sobie – warunek konieczny do rzeczywistego odpoczynku. Decyzja o wyborze „martwej strefy” nie jest przypadkowa – wynika z rosnącego zmęczenia cyfrowym przeciążeniem i potrzebą odzyskania kontroli nad własnym czasem. – Po latach ciągłego bycia online podróżni aktywnie poszukują wakacji, które pozwolą im się całkowicie odłączyć – mentalnie i cyfrowo – podkreśla Bennett. Zjawisko to szczególnie widoczne jest wśród młodszych pokoleń, które coraz częściej stawiają dobrostan psychiczny ponad produktywność i świadomie ograniczają dostęp do technologii. Również badacze zwracają uwagę na psychologiczny wymiar tego trendu. Jak tłumaczy dr Birgit Trauer, podróżowanie nie polega wyłącznie na „podążaniu do” nowych miejsc, lecz także na „ucieczce od” stresu i presji codzienności. – Psychologicznie rzecz biorąc, próbujemy odejść od tego, co nam nie służy, i szukamy czegoś, co poprawi nasze samopoczucie – wyjaśnia. W praktyce oznacza to świadome wyciszanie powiadomień, ustawianie automatycznych odpowiedzi czy wybieranie lokalizacji, które naturalnie wymuszają ograniczenie kontaktu ze światem online. W tym kontekście „deadzone” staje się strategią regeneracji – sposobem na odzyskanie koncentracji, zmniejszenie poziomu stresu i powrót do bardziej uważnego, niezakłóconego przeżywania podróży. Gdzie wyjechać bez zasięgu? Najlepsze miejsca na deadzone travel Choć idea „martwych stref” może kojarzyć się z odległymi i kosztownymi kierunkami, eksperci podkreślają, że w praktyce nie wymaga dalekich podróży. Jak zauważa dr Birgit Trauer, potrzeba odłączenia się od technologii może być realizowana równie skutecznie blisko domu – kluczowe jest raczej środowisko niż odległość. W Europie nie brakuje miejsc sprzyjających takiemu doświadczeniu. Przykładem jest grecka wyspa Amorgos, gdzie życie toczy się wolniej, a tradycyjna zabudowa i brak masowej turystyki tworzą naturalne warunki do wyciszenia. Podobny efekt daje wędrówka szlakiem Via Transilvanica w Rumunii – ponad 1400 kilometrów tras prowadzących przez lasy, góry i niewielkie miejscowości, w których dostęp do sieci jest ograniczony, a kontakt z naturą staje się dominującym elementem podróży. Równie atrakcyjne są kierunki północnej Europy, gdzie krajobraz sam w sobie sprzyja spowolnieniu. Duńskie fiordy, w tym okolice Roskilde, oferują przestrzeń, ciszę i surowe piękno natury, które zachęca do aktywności poza światem cyfrowym. Coraz większą popularnością cieszą się także miejsca projektowane z myślą o całkowitym odłączeniu – odosobnione domki pozbawione Wi-Fi, telefonów i technologii, wyposażone jedynie w podstawowe narzędzia, takie jak mapy czy książki. Jak podkreśla Hector Hughes, współzałożyciel projektu Unplugged, „o wiele łatwiej jest obejść się bez telefonu i laptopa, gdy przestrzeń jest specjalnie zaprojektowana w tym celu”. W praktyce oznacza to, że najlepsze doświadczenia deadzone travel oferują nie tylko konkretne destynacje, lecz także sposób organizacji pobytu. Korzyści deadzone travel – realny wpływ na zdrowie i funkcjonowanie A jakie efekty przynosi podróżowanie do miejsc pozbawionych stałego dostępu do sieci? Jednym z kluczowych aspektów jest poprawa jakości snu – ograniczenie ekspozycji na ekrany i sztuczne światło pozwala organizmowi wrócić do naturalnego rytmu dobowego, co bezpośrednio przekłada się na regenerację. Równocześnie obserwuje się wzrost zdolności koncentracji i przetwarzania informacji. Bez ciągłych przerw wywoływanych przez powiadomienia mózg pracuje w bardziej stabilnym trybie, co sprzyja klarowności myślenia i podejmowaniu decyzji. W praktyce oznacza to większą uważność oraz głębsze zaangażowanie w to, co dzieje się tu i teraz. Wyraźne zmiany widoczne są także w relacjach interpersonalnych. Ograniczenie korzystania z urządzeń mobilnych sprzyja bardziej bezpośredniej komunikacji i budowaniu autentycznych kontaktów, które nie są przerywane przez bodźce zewnętrzne. Dodatkowo pojawia się przestrzeń na aktywność fizyczną – spacery, eksplorację otoczenia czy spontaniczne formy ruchu, które często ustępują miejsca biernemu korzystaniu z technologii w codziennym życiu. W wielu przypadkach przekłada się to na poprawę ogólnej kondycji i samopoczucia. Warto jednak zwrócić uwagę na efekt, który pojawia się po powrocie. Konfrontacja z intensywnym tempem codzienności może powodować poczucie dyskomfortu i trudność w utrzymaniu wypracowanego rytmu. To zjawisko, określane jako „odwrócony szok kulturowy”, pokazuje, jak silny wpływ na funkcjonowanie ma środowisko informacyjne. Dlatego coraz częściej podkreśla się, że największe korzyści przynosi nie tylko sam wyjazd, lecz także próba przeniesienia części tych nawyków do codziennego życia. Źródła: Euronews, HuffPost, Travel and Tour World Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
W Ameryce Południowej przestępcy odurzają turystów. Na co uważać?
Bez smaku i zapachu, a jednak o bardzo konkretnym działaniu. Skopolamina nie jest miejską legendą, lecz substancją, która regularnie pojawia się w relacjach ofiar przestępstw w Ameryce Południowej. Jej siła polega na tym, że pojawia się w sytuacjach, które na pierwszy rzut oka nie budzą żadnych podejrzeń.
Scenariusz w wielu przypadkach wygląda podobnie. Krótka rozmowa, wspólny drink, chwila nieuwagi. Kilkanaście minut później ofiara zaczyna tracić kontrolę nad własnym zachowaniem, reagując wolniej, z opóźnieniem, jakby odcięta od własnej woli. Zdarza się, że sama przekazuje pieniądze, oddaje telefon, a nawet prowadzi sprawców do mieszkania lub pokoju hotelowego. Skopolamina sprawia, że człowiek przestaje mieć realny wpływ na własne decyzje. Kontakt często zaczyna się w aplikacjach randkowych, barach lub klubach. Niepozorne spotkanie czy randka kończy się utratą dobytku i luką w pamięci obejmującą kolejne godziny, a czasem dni. Turyści na celowniku W turystycznych miastach Ameryki Południowej, takich jak Medellín, działają zorganizowane grupy przestępcze wyspecjalizowane w wyszukiwaniu obcokrajowców – przede wszystkim mężczyzn, którzy szukają towarzystwa w barach, klubach czy na portalach randkowych. Według dostępnych danych liczba zatruć skopolaminą w samej Kolumbii może sięgać dziesiątek tysięcy przypadków rocznie. Carlos Calle, kierujący obserwatorium turystycznym przy prokuraturze w Medellín, przyznał w rozmowie z „El País”, że w 2024 roku do śmiertelnego przypadku dochodziło średnio co sześć dni, a połowę ofiar stanowili obywatele Stanów Zjednoczonych. Lokalne źródła policyjne wskazują jednak, że rzeczywista skala zjawiska jest większa. Dziury w pamięci Lorena wracała do domu z apteki, kiedy zaczepili ją przechodnie. Zapytali o drogę do jednego z barów i poprosili, by spojrzała na mapę, którą przyłożyli jej do twarzy. Zbliżyli się na tyle, że niemal weszli w jej przestrzeń osobistą. To właśnie nagłe skrócenie dystansu wzbudziło jej niepokój. Nie zdążyła jednak zareagować. Po kilku chwilach zaczęła tracić równowagę, a osoby, które chwilę wcześniej prosiły o pomoc, zaoferowały, że ją odprowadzą. Dalej pamięć się urywa. Kolejne trzy dni zna tylko z relacji innych. Ocknęła się w szpitalu, podłączona do aparatury. Lekarze wskazali na zatrucie skopolaminą. W takich przypadkach granica między utratą pamięci a utratą życia bywa cienka. Zdaniem policji na mapie znajdował się narkotyk, który Lorena wchłonęła drogą oddechową. To, co wydarzyło się pomiędzy, pozostaje dla niej nieczytelne. Kilka lat wcześniej ofiarą podobnego zdarzenia padła jej córka. W tamtej sytuacji sprawcy wykorzystali ją, zanim trafiła do szpitala. Podobne historie łączy jeden element: nagła utrata kontroli i pamięci. Ofiary często nie są w stanie odtworzyć przebiegu zdarzeń. jedynym punktem odniesienia stają się nagrania z kamer lub relacje świadków. Jak działa skopolamina? Skopolamina jest stosowana w medycynie, między innymi w leczeniu choroby lokomocyjnej czy nudności pooperacyjnych. Substancja działa szybko, a pierwsze objawy mogą pojawić się w ciągu kilku minut. W tym czasie dochodzi do dezorientacji, zaburzeń pamięci i osłabienia zdolności oceny sytuacji. To właśnie ten moment wykorzystują sprawcy. Kluczowe nie jest tylko to, że ofiara traci świadomość. W wielu przypadkach pozostaje przytomna, ale nie jest w stanie podejmować racjonalnych decyzji ani przeciwstawić się temu, co się dzieje. To sprawia, że przestępstwo nie zawsze wygląda jak klasyczny atak – często przypomina ciąg pozornie dobrowolnych działań. Relacje ofiar, choć różnią się szczegółami, układają się w podobny wzór. Nagłe skrócenie dystansu, kontakt w miejscach publicznych, sytuacje, które nie budzą od razu podejrzeń. To właśnie ta zwyczajność sprawia, że zagrożenie pozostaje trudne do wychwycenia. Świadomość tego mechanizmu jest jedną z niewielu form ochrony. W wielu przypadkach to jedyny moment, w którym można jeszcze zareagować zanim sytuacja wymknie się spod kontroli. Nasz autor Kuba Stasiak Korespondent wojenny i wolontariusz. Od lat relacjonuje konflikty zbrojne, łącząc pracę reporterską z bezpośrednim wsparciem ludności cywilnej. W ostatnich latach przebywał na ukraińskim froncie, gdzie dokumentował rzeczywistość wojny i uczestniczył w ewakuacjach mieszkańców ze stref zagrożenia. Publikował m.in. podczas konfliktu w Górskim Karabachu w 2020 roku. Z wykształcenia dziennikarz, posiada przygotowanie z zakresu medycyny pola walki. W swojej pracy skupia się na doświadczeniu ludzi uwikłanych w konflikty oraz na granicy między pomocą humanitarną a reportażem. Obecnie mieszka w Ameryce Południowej, skąd publikuje i pracuje nad kolejnymi projektami reporterskimi.
Jak zastosować metodę Marie Kondo na wakacjach? Te zasady zmieniają życie w podróży
Marie Kondo zdobyła światową popularność jako ekspertka od porządkowania i autorka metody, która zmieniła sposób myślenia o organizacji przestrzeni. Jej zasady można jednak zastosować nie tylko w domu, lecz także w podróży – od pakowania walizki po podejście do samego wyjazdu. Co w takim razie radzi Japonka?
Urodzona w Tokio autorka i osobowość telewizyjna stała się symbolem minimalistycznego podejścia do życia, opartego na świadomych wyborach i eliminowaniu nadmiaru. Jej filozofia, koncentrująca się na zatrzymywaniu tylko tych rzeczy, które „wywołują radość”, zyskała globalne uznanie i znalazła zastosowanie nie tylko w organizacji domowej przestrzeni, lecz także w codziennych nawykach. W najnowszej swojej książce „Letter From Japan” Marie Kondo przybliża kulturowe inspiracje stojące za tym podejściem, pokazując, jak łączyć porządek z uważnością i spokojem. Te same zasady można przenieść również na grunt podróżowania, które dla wielu osób bywa źródłem stresu. Jak więc zastosować metodę Kondo podczas wyjazdu i co naprawdę warto zabrać ze sobą w drogę? Jak spakować walizkę metodą Marie Kondo? Zastosowanie metody Marie Kondo w podróży zaczyna się od zmiany podejścia do samego pakowania – warto świadomie wybierać tylko te rzeczy, które rzeczywiście będą potrzebne i komfortowe w użyciu. Kluczowe staje się uporządkowanie przestrzeni w walizce w sposób, który ogranicza chaos i pozwala szybko odnaleźć każdy element bez konieczności przekopywania się przez zawartość bagażu. Pomocne wówczas okazuje się grupowanie rzeczy według funkcji oraz oddzielanie ich w mniejszych organizerach lub woreczkach, dzięki czemu ubrania, kosmetyki czy akcesoria nie mieszają się ze sobą i pozostają łatwo dostępne przez cały wyjazd. – Segreguję w małych woreczkach np. ubrania na co dzień, odzież „po domu”, kosmetyki do makijażu, kosmetyki do pielęgnacji skóry, suplementy i elektronikę z kablami – podkreśla Kondo. Równie istotna jest selekcja, ponieważ ograniczenie liczby przedmiotów nie oznacza rezygnacji z wygody, lecz jej zwiększenie. – W podróż zabieram ze sobą tylko niewielką liczbę rzeczy, starannie dobierając te, które naprawdę dają radość – zaznacza autorka w rozmowie z BBC. Jak podróżować bez stresu? Rady Marie Kondo To podejście można rozszerzyć na cały proces podróżowania, szczególnie na momenty, które zwykle kojarzą się z napięciem i pośpiechem. Zamiast traktować pobyt na lotnisku wyłącznie jako etap logistyczny, warto nadać mu bardziej osobisty wymiar i potraktować jako przestrzeń na drobne rytuały, które poprawiają samopoczucie. Kondo zwraca uwagę na znaczenie świadomego przeżywania tych chwil: „Nawet drobne gesty mogą mieć ogromny wpływ na to, jak się czujesz”. Przygotowanie wcześniej rzeczy, które sprawiają przyjemność (jak książka, ulubiony zapach czy drobny rytuał pielęgnacyjny) pozwala odzyskać poczucie kontroli i spokoju. Jednocześnie zmiana perspektywy, polegająca na uważnej obserwacji otoczenia i docenieniu samego momentu podróży, pomaga ograniczyć stres i nadać tym chwilom większe znaczenie. Równie ważny jest pierwszy kontakt z pokojem hotelowym, który w dużej mierze decyduje o komforcie całego pobytu. Zamiast pozostawiać rzeczy w walizce, warto od razu uporządkować przestrzeń i nadać jej bardziej osobisty charakter. Eliminacja nadmiaru bodźców wizualnych (takich jak ulotki, zbędne przedmioty czy rozproszone elementy wyposażenia) pozwala stworzyć spokojniejsze otoczenie sprzyjające odpoczynkowi. – Wyjmując wszystko z walizki i umieszczając rzeczy w szufladach lub wieszając je w szafie, sprawiam, że przestrzeń staje się bardziej „moja” – wyjaśnia Kondo. Wówczas porządkowanie nie jest obowiązkiem, lecz świadomym działaniem, które pomaga szybciej poczuć się swobodnie nawet w zupełnie nowym miejscu. Czym jest „oczyszczenie” w podróży? Marie Kondo w swojej książce opisuje różne japońskie koncepcje kulturowe i pokazuje, jak można je przenieść na codzienne nawyki – również w kontekście podróżowania. Jedną z nich jest idea oczyszczenia (Jōka), rozumiana nie jako pojedynczy rytuał, lecz jako sposób przechodzenia z jednego stanu do drugiego z większą uważnością. W praktyce oznacza to chwilowe zatrzymanie się i świadome „wejście” w nowe miejsce, zamiast natychmiastowego działania i pośpiechu. Autorka podkreśla, że nie stosuje jednego, konkretnego schematu, lecz stawia na proste gesty, które pomagają odzyskać równowagę. – Dla mnie „oczyszczenie” oznacza chwilę, w której mogę się zatrzymać, uspokoić i świadomie odnaleźć się w nowym miejscu – wyjaśnia. Może to być spokojny oddech po wyjściu z samolotu, rozciągnięcie ciała czy krótka chwila skupienia. Takie działania pomagają zmniejszyć napięcie i łagodnie wejść w rytm podróży, niezależnie od kierunku. Jak doświadczać Japonii według Marie Kondo? Mniej pośpiechu, więcej uważności To podejście szczególnie dobrze wpisuje się w sposób poznawania Japonii, gdzie – jak podkreśla Kondo – warto zwracać uwagę nie tylko na najbardziej oczywiste atrakcje, lecz także na to, co subtelne i często pomijane. Zamiast intensywnego zwiedzania proponuje zwolnienie tempa i uważne obserwowanie codzienności. Nawet pozornie proste doświadczenia, takie jak smak tradycyjnego bulionu dashi czy cisza panująca w środkach transportu, mogą odsłonić głębię lokalnej kultury. – Mam nadzieję, że poświęcisz chwilę, aby docenić samo to poczucie spokoju. W Japonii ukojenie często tkwi nie tylko w tym, co widoczne, ale także w atmosferze i ciszy danego miejsca – zaznacza. Istotnym elementem tej filozofii jest także szacunek wobec odwiedzanych miejsc. Kondo odwołuje się do japońskiego przysłowia „Ptak w locie nie mąci wody”, które w kontekście podróżowania oznacza odkrywanie świata w sposób uważny i nienarzucający się. – Podróżowanie oznacza zanurzenie się w kulturze, otoczeniu i codziennym życiu ludzi. Dlatego staram się traktować wszystko z troską i spędzać czas z wdzięcznością – podkreśla. Jak dodaje, turyści powinni respektować przestrzeń, w której się znajdują – od sposobu poruszania się po miejscach publicznych po kontakt z lokalną społecznością. Według niej to właśnie te drobne, świadome działania sprawiają, że podróż staje się bardziej autentyczna i pogłębiona. Źródło: BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Rejsy ekspedycyjne National Geographic. Poznaj świat z pokładu statku oczami badaczy
Podróżowanie drogą morską to nie tylko przemieszczanie się między portami. To możliwość dotarcia do miejsc, gdzie kończą się drogi, a zaczyna prawdziwa przygoda. Rejsy ekspedycyjne National Geographic łączą wygodę z nauką, pozwalając odkrywać najbardziej niedostępne zakątki globu w towarzystwie światowej klasy ekspertów.
Spis treści: Flota stworzona do zadań specjalnych Wiedza, która zmienia perspektywę Kierunki, które zapierają dech w piersiach Zrównoważony rozwój i ochrona oceanów Jak przygotować się do rejsu życia? Informacje praktyczne – ceny, dostępność i rezerwacje Współczesna turystyka morska ewoluowała. Dzisiejszy podróżnik nie szuka już tylko odpoczynku przy basenie, ale przede wszystkim autentyczności i głębokiego zrozumienia odwiedzanych ekosystemów. Rejsy ekspedycyjne National Geographic, realizowane we współpracy z Lindblad Expeditions, zostały zaprojektowane tak, aby wypełnić lukę między tradycyjnym rejsem a wyprawą badawczą. To wyjątkowa szansa, by stanąć na lądzie, który odwiedzają nieliczni, i spojrzeć na naturę przez obiektyw fotografów, których zdjęcia znamy z magazynu z żółtą ramką. Flota stworzona do zadań specjalnych Kluczem do sukcesu rejsów ekspedycyjnych jest odpowiedni sprzęt. W przeciwieństwie do gigantycznych wycieczkowców jednostki National Geographic to niewielkie, zwinne statki, które mogą wpływać do płytkich zatok i manewrować między krami lodowymi. Flota obejmuje zarówno nowoczesne jednostki o wysokiej klasie lodowej (takie jak National Geographic Endurance), jak i mniejsze statki operujące na wodach tropikalnych. Każdy statek wyposażony jest w pontony typu Zodiac, kajaki oraz deski SUP, co umożliwia szybkie desanty na dzikie plaże czy eksplorację jaskiń morskich. Co więcej, na pokładach znajdują się zaawansowane narzędzia badawcze, takie jak zdalnie sterowane pojazdy podwodne (ROV) czy hydrofony, dzięki którym pasażerowie mogą w czasie rzeczywistym usłyszeć śpiew wielorybów. Wiedza, która zmienia perspektywę Tym, co wyróżnia te rejsy spośród innych, jest obecność ekspertów. Na pokładzie nie jesteś tylko turystą – stajesz się częścią zespołu. W każdej wyprawie uczestniczą biolodzy morscy, historycy i antropolodzy, którzy prowadzą codzienne wykłady oraz towarzyszą gościom podczas wypraw terenowych. Niezwykle istotnym elementem jest również obecność fotografów National Geographic. Oferują oni bezpłatne warsztaty, pomagając uczestnikom uchwycić dynamikę krajobrazu i niezwykłe zachowania zwierząt. Dzięki temu wracasz z podróży nie tylko ze wspomnieniami, lecz także z umiejętnościami, które pozostają na całe życie. Kierunki, które zapierają dech w piersiach Wybór trasy zależy od twoich zainteresowań przyrodniczych i preferencji klimatycznych. Najpopularniejsze kierunki to: Antarktyda i Arktyka – królestwo lodu, gdzie można obserwować pingwiny, wieloryby i niedźwiedzie polarne w ich naturalnym środowisku, Wyspy Galapagos – żywe laboratorium ewolucji, oferujące bliskie spotkania z legwanami morskimi i gigantycznymi żółwiami, Polinezja i Pacyfik – eksploracja odległych atoli, dziewiczych raf koralowych oraz spotkania z kulturami, które przetrwały wieki w izolacji, Alaska – podziwianie cielących się lodowców oraz obserwacja fascynujących zwierząt Alaski, w tym niedźwiedzi brunatnych polujących na łososie. Zrównoważony rozwój i ochrona oceanów Wybierając rejs ekspedycyjny, wspierasz badania naukowe. National Geographic promuje model odpowiedzialnej turystyki. Statki są wolne od jednorazowego plastiku, a systemy oczyszczania wody i paliwa spełniają najwyższe normy ekologiczne. Podróżnicy mają okazję uczestniczyć w projektach badawczych, zbierając dane o planktonie czy obserwując populacje ssaków morskich, które następnie trafiają do naukowców. To poczucie misji sprawia, że każda mila morska nabiera głębszego znaczenia. Jak przygotować się do rejsu życia? Planowanie takiej wyprawy wymaga odpowiedniego wyprzedzenia. Rejsy na najbardziej oblegane kierunki, takie jak Antarktyda, są często rezerwowane z rocznym wyprzedzeniem. Warto zwrócić uwagę na listę ekwipunku – National Geographic zapewnia profesjonalne parki polarne na zimnych trasach, jednak odpowiedni ubiór warstwowy oraz wysokiej jakości lornetka to absolutna podstawa. Pamiętaj, że rejsy ekspedycyjne wymagają elastyczności. Kapitan i lider wyprawy mogą zmienić kurs, jeśli w pobliżu pojawi się stado orek oceanicznych lub warunki lodowe pozwolą odkryć nową zatokę. To właśnie ta nieprzewidywalność natury stanowi o magii podróżowania z National Geographic – ty musisz być jedynie gotowy na przygodę. Informacje praktyczne – ceny, dostępność i rezerwacje Rejsy ekspedycyjne można rezerwować na stronie NationalGeographic.com/expeditions. W przypadku przykładowej trasy „Arctic Edges: Iceland – Westfjords – East Greenland” ceny zaczynają się od około 7 500–8 000 USD za osobę, a w zależności od standardu kabiny mogą przekraczać 15 tys. USD . W cenę zazwyczaj wliczone są: zakwaterowanie, pełne wyżywienie, wycieczki terenowe, sprzęt ekspedycyjny, opieka zespołu ekspertów. Natomiast przeloty międzynarodowe czy ubezpieczenie pozostają dodatkowymi kosztami. Dostępność jest ograniczona – statki zabierają zwykle około 100–150 pasażerów, dlatego miejsca wyprzedają się nawet z rocznym wyprzedzeniem, szczególnie w sezonie letnim (czerwiec–sierpień). Standardem jest wpłata zaliczki przy rezerwacji oraz uregulowanie pełnej kwoty na kilka miesięcy przed wyprawą. Warto też śledzić oferty specjalne – zdarzają się rabaty dla wcześniejszych rezerwacji lub niewielkie zniżki grupowe. Źródło: NationalGeographic.com Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Eksperci biją na alarm. Niezbędny podczas podróży przedmiot jest siedliskiem bakterii
Lotniska i węzły transportowe należą do miejsc o najwyższym natężeniu kontaktu z bakteriami. Podróżni nieustannie dotykają tych samych powierzchni – od stanowisk odprawy, przez uchwyty na bagaż, po poręcze czy schowki w środkach transportu. Okazuje się jednak, że największe skupiska drobnoustrojów znajdują się nie na tych elementach, lecz na przedmiocie, który niemal każdy zabiera ze sobą w podróż i używa wielokrotnie w ciągu dnia.
To, co uznajemy za najbardziej narażone na zabrudzenia w trakcie podróży, nie zawsze pokrywa się z rzeczywistością. Wyniki kontrolowanego badania laboratoryjnego przeprowadzonego na zlecenie JRPass pokazują, że jeden z podstawowych przedmiotów podróżnych może być znacznie bardziej zanieczyszczony niż buty, walizki czy nawet telefony komórkowe. Analiza wykazała obecność licznych bakterii, w tym takich, które łatwo przenoszą się między powierzchniami i użytkownikami. W kontekście rosnącej mobilności i częstych podróży oznacza to, że codzienne nawyki higieniczne mogą mieć większe znaczenie, niż dotąd sądzono. Co zatem okazuje się najbardziej „zanieczyszczonym” elementem podróżnego ekwipunku? Najbardziej zanieczyszczony przedmiot w podróży – wyniki badań Badanie laboratoryjne przeprowadzone na próbkach pobranych z najczęściej używanych przedmiotów podróżnych pokazuje wyraźnie, że to nie walizki czy obuwie są największym źródłem bakterii. Naukowcy analizowali materiał pod kątem liczby jednostek tworzących kolonie (CFU), które pozwalają określić poziom skażenia mikrobiologicznego. Wyniki okazały się zaskakujące – zdecydowanym „liderem” okazał się paszport, na którym wykryto aż 436 CFU, czyli wielokrotnie więcej niż na innych badanych powierzchniach. Dla porównania bagaż rejestrowany osiągnął wynik 97 CFU, buty – 65, bagaż podręczny – 56, telefony komórkowe – 45, a odzież wierzchnia zaledwie 15. Skala różnicy pokazuje, jak intensywnie eksploatowany jest dokument, który regularnie przechodzi przez ręce wielu osób – od właściciela, przez pracowników lotnisk i kontroli granicznej, aż po obsługę hoteli. Jak wyjaśnia Primrose Freestone, adiunkt mikrobiologii klinicznej na Uniwersytecie w Leicester: „Im częściej paszport trafia w ręce różnych osób, tym więcej bakterii, grzybów, a nawet wirusów gromadzi się na jego powierzchni”. Każdy kontakt z przedmiotami w zatłoczonych miejscach – takich jak lotniska czy środki transportu – zwiększa ryzyko przenoszenia drobnoustrojów, które następnie osadzają się na kolejnych powierzchniach. Eksperci podkreślają jednak, że problem nie ogranicza się wyłącznie do dokumentów. Do szczególnie narażonych miejsc należą również kieszenie w oparciach foteli w samolotach oraz pasy bezpieczeństwa, które rzadko są dezynfekowane, a jednocześnie mają kontakt z wieloma użytkownikami. Wyniki badania stanowią zatem wyraźny sygnał, że w podróży kluczowe znaczenie ma nie tylko ostrożność, ale także regularna higiena. Jak zadbać o higienę w podróży? Eksperci wskazują proste zasady Specjaliści podkreślają, że kluczowe znaczenie mają proste nawyki higieniczne, które można wdrożyć bez większego wysiłku. Primrose Freestone zaznacza: „Dokładne mycie rąk mydłem i wodą lub stosowanie żelu na bazie alkoholu to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów ograniczenia potencjalnego narażenia”. Regularna dezynfekcja dłoni, szczególnie po kontakcie z dokumentami czy przedmiotami używanymi w podróży, znacząco zmniejsza ryzyko przenoszenia drobnoustrojów. Eksperci zalecają również, aby przed i po podróży przecierać najczęściej używane przedmioty – w tym paszport, telefon czy rączki walizek. To niewielki wysiłek, który może znacząco ograniczyć kontakt z bakteriami gromadzącymi się na powierzchniach. Co więcej, warto także zwrócić uwagę na odzież. Jak podkreśla Freestone, ubrania naturalnie zbierają mikroorganizmy z otoczenia, dlatego po powrocie do domu dobrze jest je jak najszybciej zmienić i wyprać, aby uniknąć przenoszenia drobnoustrojów na powierzchnie domowe. Choć obecność bakterii jest nieodłącznym elementem codziennego funkcjonowania, większa świadomość tego, jak łatwo przenoszą się podczas podróży, pozwala skuteczniej ograniczyć niepotrzebne narażenie. W praktyce oznacza to konieczność przestrzegania prostych zasad higieny, co dobrze podsumowuje komunikat JRPass: „Morał z tej historii? Myj ręce. Wytrzyj paszport. I może przestań jeść frytki zaraz po zameldowaniu”. Źródło: Fox News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Trwa boom na „mikrowakacje”. Coraz więcej osób rezygnuje z długich urlopów
Krótkie wyjazdy od kilku lat cieszą się ogromną popularnością wśród podróżnych. Coraz częściej nie chodzi już jednak o klasyczne city breaki, lecz o dwu- lub czterodniowe „mikrowakacje”. Ten trend pokazuje, że współcześni turyści coraz inaczej podchodzą do wypoczynku – zamiast jednego długiego urlopu wolą kilka krótszych, ale intensywnych wyjazdów w ciągu roku.
Choć krótkie podróże nie są niczym nowym, w ostatnich latach ich popularność wyraźnie wzrosła. Coraz więcej osób decyduje się na tzw. mikrowakacje – kilkudniowe wyjazdy, które mają zapewnić pełnoprawne doświadczenie podróży w znacznie krótszym czasie. Nie są to jednak zwykłe weekendowe wypady. Według definicji przyjmowanej m.in. przez Allianz mikrowakacje to podróż rekreacyjna trwająca maksymalnie cztery noce i odbywająca się w odległości ponad 160 kilometrów od miejsca zamieszkania. W praktyce wielu podróżnych traktuje je jako starannie zaplanowane mini-przygody – często obejmujące odwiedzenie nowego kraju lub wyjazd skoncentrowany wokół konkretnego tematu, takiego jak kuchnia, kultura, jazda na rowerze czy wellness. Jak zauważa Clarissa Cappelletti z europejskiej firmy podróżniczej WeRoad, mikrowakacje mają przypominać „wakacje w skondensowanej formie” – to świadomie zaplanowany czas odpoczynku, który odpowiada stylowi życia współczesnych podróżników. Dlaczego rośnie popularność mikrowakacji? Rosnąca popularność mikrowakacji w dużej mierze wynika ze zmian w stylu życia współczesnych podróżników. Coraz więcej osób dysponuje ograniczonym czasem wolnym i musi uważniej planować wydatki na podróże, dlatego zamiast jednego długiego urlopu coraz częściej wybiera kilka krótszych wyjazdów w ciągu roku. Z raportu firmy Deloitte wynika bowiem, że turyści nadal chcą podróżować, ale robią to bardziej oszczędnie i elastycznie. Takie kilkudniowe wypady łatwiej dopasować do napiętego grafiku pracy, a po powrocie rzadziej wiążą się z poczuciem przytłoczenia zaległymi obowiązkami czy przepełnioną skrzynką mailową. Dla wielu osób – zwłaszcza rodziców lub tych, którzy łączą pracę z opieką nad bliskimi – krótkie podróże okazują się po prostu bardziej realistycznym rozwiązaniem niż kilkutygodniowy urlop. Psychologowie zwracają również uwagę na ich znaczenie dla dobrostanu psychicznego. Możliwość zaplanowania nawet niewielkiej podróży daje poczucie ulgi i pozwala oderwać się od codziennych obowiązków. Jak zauważa brytyjska psycholog kliniczna Ellie Hambly, takie wyjazdy mogą działać jak szybka regeneracja. – Krótkie, częste podróże mogą wydawać się szczególnie kuszące, ponieważ oferują łatwą ucieczkę od codziennej rutyny – podkreśla. Nic dziwnego, że na rosnące zainteresowanie mikrowakacjami szybko zareagowała branża turystyczna. Coraz więcej firm wprowadza do oferty kilkudniowe wyjazdy skoncentrowane na intensywnym doświadczeniu miejsca. Dane z sieci hosteli Zostel pokazują skalę tej zmiany: liczba rezerwacji pobytów trwających od dwóch do czterech nocy wzrosła z około 41 tysięcy w 2019 roku do ponad 158 tysięcy w 2024 roku. Wraz z tym trendem rośnie też liczba spontanicznych rezerwacji, szczególnie wśród osób podróżujących solo oraz pracowników wykorzystujących krótkie przerwy między obowiązkami zawodowymi. Jak planować mikrowakacje, żeby naprawdę odpocząć? Choć mikrowakacje mają pozwalać na szybkie oderwanie się od codzienności, w praktyce wymagają świadomego podejścia. Współczesna kultura pracy premiuje bowiem nieustanną aktywność, dlatego nawet podczas krótkiego wyjazdu wielu osobom trudno całkowicie się „wyłączyć”. Jak zauważa psycholog kliniczna Ellie Hambly, właśnie w tej sprzeczności (między chęcią maksymalnego wykorzystania każdej chwili a potrzebą prawdziwego odpoczynku) kryje się istota mikrowakacji. – Żyjemy w kulturze, która wysoko ceni produktywność, dlatego oderwanie się od ciągłego dążenia do sukcesu często wymaga świadomego wysiłku – podkreśla specjalistka. Zatem choć dłuższe urlopy pozwalają organizmowi głębiej się zregenerować, nawet kilkudniowa przerwa może przynieść realne odprężenie, jeśli zostanie zaplanowana w sposób przemyślany. Z tego powodu coraz więcej ekspertów radzi, aby krótkie wyjazdy przygotowywać z wyprzedzeniem. Przy ograniczonym czasie każda decyzja logistyczna ma bowiem większe znaczenie niż w przypadku dłuższych wakacji. Źle dobrane loty czy długie przesiadki mogą pochłonąć sporą część energii i czasu przeznaczonego na odpoczynek, a koszty podróży potrafią szybko wzrosnąć. Dlatego warto wcześniej określić budżet i zaplanować podstawowe wydatki, nawet w walucie kraju docelowego. Jednocześnie warto zwrócić uwagę na środowiskowy wymiar mikrowyjazdów. Choć krótkie podróże wydają się nieznaczące, ich częstotliwość może zwiększać emisję związane z transportem lotniczym oraz pogłębiać problem nadmiernej turystyki w popularnych miejscach. Z tego powodu część firm turystycznych zachęca do odkrywania mniej oczywistych destynacji oraz podróżowania poza głównym sezonem. Analizy firmy WeRoad pokazują, że coraz większym zainteresowaniem zaczynają cieszyć się miasta rzadziej kojarzone z masową turystyką, takie jak Warszawa. Wybór pociągów czy transportu publicznego zamiast lotów, a także podróżowanie w okresach przejściowych może natomiast zmniejszyć presję na popularne kierunki. Dla samych turystów oznacza to dodatkową korzyść – niższe ceny, mniejsze tłumy i bardziej autentyczne doświadczenie odwiedzanego miejsca. Źródło: BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Radykalna zmiana w turystyce. Znany przewodnik mówi „stop” atrakcjom z udziałem zwierząt
Od dekad Michelin kojarzy się nie tylko z gwiazdkami przyznawanymi najlepszym restauracjom, lecz także z rekomendacjami miejsc i doświadczeń wartych podróży. Jego przewodniki wyznaczały kierunki, podpowiadały, co zobaczyć i jak spędzić czas w różnych częściach świata. Teraz, w roku setnych urodzin przewodnika, marka ogłasza istotną zmianę: z list polecanych atrakcji znikną aktywności wykorzystujące zwierzęta – w tym przejażdżki na słoniach czy wielbłądach. To sygnał, że nawet najbardziej ugruntowane instytucje turystyczne redefiniują dziś swoje standardy odpowiedzialności.
Michelin od lat uchodzi za jeden z najbardziej wpływowych autorytetów w świecie gastronomii i turystyki. Jego Zielony Przewodnik, obok słynnych gwiazdek kulinarnych, wskazywał podróżnym zabytki, muzea i lokalne atrakcje uznawane za warte odwiedzenia. Kilka dni temu organizacja People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) poinformowała, że wydawca potwierdził rezygnację z promowania atrakcji turystycznych opartych na wykorzystywaniu zwierząt oraz ze sprzedaży produktów skórzanych powiązanych z marką. Decyzja ta wpisuje się w szerszą debatę o etyce podróżowania i może oznaczać realny przełom w sposobie, w jaki globalne przewodniki definiują, co „warto zobaczyć”. Michelin rezygnuje z atrakcji z udziałem zwierząt Za barwnymi fotografiami z egzotycznych wakacji często kryje się rzeczywistość, której turyści nie widzą. Przejażdżki na słoniach, pokazy z udziałem dzikich kotów czy popularne w niektórych krajach przejażdżki na wielbłądach od lat budzą sprzeciw organizacji prozwierzęcych. To, co dla odwiedzających bywa jednorazową atrakcją, dla zwierząt nierzadko oznacza długotrwały stres, przemoc i tresurę opartą na bólu. Właśnie na ten rozdźwięk między wakacyjną estetyką a kulisami branży turystycznej zwrócono uwagę przy okazji najnowszych zmian w Zielonym Przewodniku Michelin. Jak poinformowała PETA w komunikacie z 26 lutego 2026 roku, wydawca Zielonego Przewodnika potwierdził, że nie będzie już polecać „atrakcji turystycznych z wykorzystaniem zwierząt”, w tym przejażdżek na słoniach i wielbłądach, ani sprzedawać wyrobów skórzanych sygnowanych marką. W oświadczeniu Michelin Éditions podkreślono: „Jesteśmy przekonani o potrzebie prezentowania treści promujących odpowiedzialną turystykę, która obejmuje dobrostan zwierząt. Dlatego też z naszych przewodników usunęliśmy działania, które mogą prowadzić do znęcania się nad zwierzętami”. Zmiany objęły również najnowsze wydanie Zielonego Przewodnika po Hiszpanii, w którym walki byków zostały określone jako „okrutna i zanikająca tradycja”. Nic dziwnego – według danych przywoływanych przez PETA niechęć wobec korridy w Hiszpanii systematycznie rośnie i obecnie aż 8 na 10 Hiszpanów deklaruje sprzeciw wobec tego widowiska. W trakcie walk byki są bowiem wielokrotnie ranione lancami i banderillami, a finałem spektaklu jest próba zadania śmiertelnego ciosu mieczem, który ma przebić płuca zwierzęcia. Dla obrońców praw zwierząt nie jest to element folkloru, lecz przykład brutalnej przemocy przedstawianej jako rozrywka. Włączenie do przewodnika wyraźnego ostrzeżenia i określenie korridy mianem „okrutnej i zanikającej tradycji” pokazuje, że nawet instytucje przez lata skupione na opisie kultury i atrakcji turystycznych zaczynają brać pod uwagę zmieniającą się wrażliwość społeczną oraz etyczny wymiar podróżowania. Branża turystyczna odchodzi od atrakcji z udziałem zwierząt Decyzja Zielonego Przewodnika Michelin nie jest odosobnionym gestem, lecz częścią szerszego trendu widocznego w międzynarodowej turystyce. PETA od lat prowadzi kampanie wymierzone w atrakcje wykorzystujące zwierzęta, argumentując, że pod pozorem egzotycznej przygody kryją się praktyki oparte na przemocy i przymusie. „Przejażdżki na wielbłądach i walki byków to widowiska cierpienia, a Zielony Przewodnik Michelin słusznie pozostawia te okrutne i archaiczne zajęcia w księgach historii” – podkreśliła w oświadczeniu prezes organizacji Tracy Reiman. Dodała również, że „nawet stuletnia instytucja może i musi ewoluować, aby odzwierciedlać dzisiejsze przekonanie, że zwierzęta to istoty odczuwające ból i strach”. W ostatnich latach podobne decyzje podejmowały także inne podmioty z branży. W 2019 roku Fodor’s Travel zrezygnował z rekomendowania przejażdżek na słoniach, aktualizując swoje treści o informacje dotyczące udokumentowanego okrucieństwa w tej gałęzi turystyki. Z kolei w ubiegłym roku kilka firm (w tym platforma Airbnb) zapowiedziało wycofanie promocji i sprzedaży biletów na przejażdżki zwierzętami w rejonie Wielkich Piramid w Gizie, po ujawnieniu przez aktywistów trudnych warunków, w jakich przetrzymywane są tam wielbłądy i konie. Coraz wyraźniej widać, że zmienia się nie tylko język opisu atrakcji, lecz także realna oferta kierowana do turystów. Warto również dodać, że Michelin ogłosił zakończenie sprzedaży wyrobów skórzanych powiązanych z marką. Jak wskazuje PETA, decyzja ta ma znaczenie nie tylko dla dobrostanu zwierząt hodowlanych, lecz także dla środowiska – przemysł skórzany bywa bowiem łączony z degradacją gleby, zanieczyszczeniem wód oraz wysoką emisją gazów cieplarnianych. W rezultacie przewodnik, który przez dekady wyznaczał standardy w świecie podróży, dołącza do grona instytucji redefiniujących pojęcie atrakcji turystycznej w duchu odpowiedzialności i etyki. Źródło: Travel Pulse Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Internet w samolotach LOT. Wi-Fi trafi na pokłady pierwszych samolotów
Polskie Linie Lotnicze LOT wdrożyły usługę Wi-Fi na pokładzie pierwszego Boeinga 787 Dreamliner . Do końca kwietnia internet pojawi się w kolejnych dwóch samolotach dalekodystansowej floty. Nowość pozwoli pasażerom być online przez cały lot – na trasach długodystansowych!
Dobra wiadomość dla pasażerów Polskich Linii Lotniczych LOT. Od teraz podróżujący na pokładzie pierwszego Boeinga 787 Dreamliner mogą korzystać z usługi Wi-Fi przez cały lot. To długo wyczekiwana odpowiedź na potrzeby pasażerów – zarówno tych udających się w podróż służbową, jak i osób lecących na wakacje czy odwiedzających rodzinę. Zapowiedź wprowadzenia internetu na pokładach samolotów LOT po raz pierwszy pojawiła się dwa lata temu. Nowoczesna technologia została dostarczona przez firmę Viasat, która zainstalowała system Viasat Amara na pokładzie samolotu. Już do końca kwietnia internet pojawi się także w kolejnych dwóch Dreamlinerach należących do dalekodystansowej floty PLL LOT. Nowe możliwości na trasach długodystansowych – internet dostępny dla każdego Internet na pokładzie PLL LOT otwiera całkowicie nowe możliwości. Teraz pasażerowie mogą pozostać w stałym kontakcie z bliskimi, korzystać z komunikatorów, pracować zdalnie, a nawet oglądać filmy i seriale online podczas lotu. LOT przygotował dwa zróżnicowane pakiety: Pakiet Chat, umożliwiający komunikację tekstową za 7 USD, Pakiet Streaming, pozwalający na pełne przeglądanie stron internetowych, streaming i pracę online w cenie 29 USD. To rozwiązanie sprawia, że każdy może wybrać zakres usług dopasowany do własnych potrzeb – zarówno jeśli zależy mu jedynie na podstawowej łączności, jak i wtedy, gdy chce aktywnie korzystać z internetu podczas długiego rejsu. Kto skorzysta z darmowego Wi-Fi? Świetna oferta dla klasy biznes Szczególnie korzystne są informacje dla pasażerów podróżujących w klasie biznes. Dla nich dostęp do internetu na pokładzie PLL LOT jest zupełnie bezpłatny. Również osoby posiadające określone statusy w programie Miles & More (u wybranych linii partnerskich) mogą korzystać z internetu za darmo – niezależnie od klasy podróży. To ukłon w stronę lojalnych klientów i osób, które szczególnie cenią sobie komfort i łączność podczas lotu. Elastyczność tej oferty sprawia, że coraz więcej pasażerów będzie mogło doświadczyć pełnej swobody i wygody podczas podróży na dalekich trasach. Rewolucja w powietrzu: odpowiedź na realne potrzeby podróżnych PLL LOT przyznaje wprost: internet na długich trasach to już nie luksus, lecz standard oczekiwany przez podróżnych. Izabela Leszczyńska, Dyrektor Biura Rozwoju Produktu i Customer Experience PLL LOT podkreśla, że wdrożenie Wi-Fi to naturalny etap rozwoju produktu i odpowiedź na oczekiwania klientów. Technologia Viasat Amara, wybrana ze względu na stabilność i jakość, gwarantuje dostęp do sieci na całym świecie, niezależnie od miejsca przelotu. Dzięki temu pasażerowie PLL LOT mogą być online od startu aż do lądowania, bez zakłóceń. Internet w Dreamlinerach pozwala nie tylko na produktywną pracę, ale także na relaks i rozrywkę. Nowa era polskich podróży lotniczych – co dalej? Don Buchman, prezes Viasat Aviation, nie kryje dumy ze współpracy z PLL LOT. Podkreśla, że zapewnienie szybkiego, stabilnego i globalnego internetu w samolotach Dreamliner to przełomowy krok na rynku lotniczym Europy Środkowej. Wybór Viasat Amara przez polskiego przewoźnika to jasny sygnał dla pasażerów: LOT podąża za najnowszymi światowymi trendami i dąży do zagwarantowania najlepszych doświadczeń podróżnych. Firma Viasat buduje globalną sieć satelitarną, dzięki której pasażerowie mogą być w stałym kontakcie z całym światem, niezależnie od miejsca podróży. Jak skorzystać z Wi-Fi podczas lotu? Instrukcja i szczegóły oferty Wszyscy pasażerowie Dreamlinerów PLL LOT mogą wykupić wybrany pakiet Wi-Fi bezpośrednio na pokładzie samolotu. Po połączeniu z siecią Wi-Fi na urządzeniu mobilnym, należy wybrać interesujący pakiet i uiścić opłatę zgodnie z cennikiem. Informacje o dostępności internetu oraz szczegółach oferty znajdują się na oficjalnej stronie PLL LOT. Warto podkreślić, że wdrażanie internetu będzie przebiegać sukcesywnie – do końca kwietnia dostęp uzyskają kolejne dwa samoloty. Docelowo cała dalekodystansowa flota Dreamlinerów zostanie wyposażona w system Wi-Fi. Źródło: Lot.com Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Dokąd najchętniej wyjeżdżają Polki? Te kierunki wybierają najczęściej
Kobiety coraz częściej same decydują o tym, jak i dokąd chcą podróżować. Dla wielu z nich wyjazd przestaje być dodatkiem do codzienności, a staje się ważnym elementem stylu życia. Dane branży turystycznej pokazują, że Polki coraz śmielej planują podróże na własnych zasadach – od wyboru kierunku po sposób spędzania czasu na miejscu.
Podróżowanie staje się dla wielu kobiet ważną formą realizacji własnych potrzeb i stylu życia. Z analiz rynku turystycznego wynika, że Polki coraz częściej samodzielnie planują wyjazdy i świadomie wybierają kierunki dopasowane do swoich oczekiwań. Wśród najważniejszych kryteriów pojawiają się nie tylko cena, lecz także jakość hoteli, elastyczność oferty oraz możliwość zdobywania nowych doświadczeń. Choć nadal dużą popularnością cieszą się sprawdzone kierunki w Europie, podróżniczki coraz chętniej sięgają również po mniej oczywiste destynacje, które pozwalają odkrywać nowe kultury i krajobrazy poza najbardziej zatłoczonymi szlakami turystycznymi. Jak podróżują Polki? Coraz częściej same planują wyjazdy Z okazji zbliżającego się Dnia Kobiet internetowe biuro podróży eSky przeanalizowało dane dotyczące rezerwacji dokonywanych przez swoje klientki. Z zestawienia wynika, że kobiety coraz częściej przejmują rolę głównych organizatorek wyjazdów – zarówno rodzinnych wakacji, jak i krótszych wypadów typu city break. W wielu przypadkach to właśnie one odpowiadają za wybór kierunku, standardu noclegu czy sposobu spędzania czasu podczas podróży. Dane wskazują też na rosnącą świadomość wyborów oraz bardziej przemyślane planowanie wyjazdów – od przelotów i hoteli po lokalne atrakcje. Okazuje się również, że podróże kobiet coraz rzadziej koncentrują się wyłącznie na intensywnym zwiedzaniu i odwiedzaniu jak największej liczby miejsc. Coraz bardziej istotne są natomiast jakość doświadczeń, komfort oraz możliwość spędzenia czasu z bliskimi. – Nie chodzi już o to, by zobaczyć jak najwięcej, ale by poczuć jak najgłębiej. Relaks, jakość, estetyka i autentyczne przeżycia są dziś ważniejsze niż tempo. Kobiety podróżują po to, by doświadczać nowych kultur i niesamowitych przygód oraz budować relacje z bliskimi. Klientki eSky coraz częściej wyjeżdżają nie tylko na jedne wakacje, ale robią sobie kilka krótkich przerw w roku na przerwanie rutyny, oderwanie się od codzienności i spędzenie czasu w zupełnie innym otoczeniu – mówi Katarzyna Hauton, Group Brand Manager w internetowym biurze podróży eSky.pl. Tym samym podróże coraz częściej traktowane są przez kobiety jako sposób na regenerację oraz świadome budowanie równowagi między codziennymi obowiązkami a czasem przeznaczonym na odpoczynek. Gdzie podróżują Polki? Najpopularniejsze kierunki i styl wyjazdów Najchętniej wybierane przez Polki pozostają kierunki europejskie, które oferują dobrą infrastrukturę turystyczną, stosunkowo krótki czas podróży oraz szeroką bazę hotelową. Wśród najczęściej rezerwowanych destynacji znajdują się m.in. Włochy, Hiszpania czy Malta – kraje łączące stabilną pogodę z bogatą ofertą atrakcji, zabytków i lokalnej kuchni. To przewidywalność organizacyjna oraz łatwość zaplanowania wyjazdu sprawiają, iż Europa wciąż pozostaje dla wielu kobiet naturalnym pierwszym wyborem. Jednocześnie dane wskazują, że coraz większa grupa podróżniczek zaczyna interesować się również mniej oczywistymi kierunkami, które pozwalają doświadczyć odmiennych kultur i krajobrazów – przykładem jest rosnące zainteresowanie wyjazdami do Maroka. Analiza rezerwacji pokazuje także, że kobiety najczęściej decydują się na krótsze, kilkudniowe wyjazdy – szczególnie popularne są 3- i 4-dniowe city breaki organizowane w niewielkich grupach liczących od dwóch do czterech osób. Są to zarówno wyjazdy z przyjaciółkami, jak i rodzinne wypady, które pozwalają połączyć zwiedzanie z odpoczynkiem. Coraz większą rolę odgrywa też standard zakwaterowania. Ponad 55% rezerwacji dokonywanych przez kobiety dotyczy hoteli cztero- i pięciogwiazdkowych, często o charakterze butikowym lub oferujących strefy wellness i spa. Jednocześnie wiele podróżniczek wybiera opcję noclegu ze śniadaniem, która zapewnia spokojny początek dnia i daje możliwość odkrywania lokalnej kuchni podczas dalszego zwiedzania miasta lub regionu. Źródło: eSky.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polscy turyści utknęli na Bliskim Wschodzie. Zamknięte niebo i chaos na lotniskach – Komentarz z lotniska w Katarze
Setki Polaków utknęły w Dubaju, Szardży i innych miastach Bliskiego Wschodu po zamknięciu przestrzeni powietrznej w związku z wydarzeniami w Iranie. Władze ZEA pokrywają koszty przymusowych noclegów, a biura podróży organizują powrót. Sytuacja jest dynamiczna.
W wyniku gwałtownej eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie po ataku Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran (w jego wyniku zginął przywódca kraju Ali Khamenei) oraz odwetowych działaniach Iranu, ruch lotniczy w regionie został niemal całkowicie sparaliżowany. Zamknięcie przestrzeni powietrznej objęło: Izrael, Iran, Irak, Bahrajn, Kuwejt, Jordanię, Katar oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. Decyzja ta natychmiast odbiła się na życiu tysięcy pasażerów, w tym setek Polaków, którzy utknęli w portach przesiadkowych takich jak Dubaj, Abu Zabi czy Szardża. Na lotniskach zapanował chaos. Tablice przylotów i odlotów w Dubaju, największym lotnisku międzynarodowym na świecie, początkowo wskazywały opóźnienia, które szybko przerodziły się w całkowite zawieszenie lotów. Linie lotnicze Emirates, Qatar Airways oraz Etihad Airways wstrzymały swoje operacje, a sytuacja rozlała się na inne porty w regionie. Jak wygląda sytuacja w Katarze? Komentarz z Bliskiego Wschodu – W Katarze panuje duży spokój – mówi National-Geographic.pl Marek Stus, redaktor Pasazer.com i tłumaczy – Pasażerowie linii Qatar Airways szybko otrzymali wsparcie, w tym zakwaterowanie w hotelach oraz dzienny kredyt na posiłki w wysokości 250 zł, który w pełni wystarcza. Rezerwacje pokoi są automatycznie przedłużane każdego ranka od soboty. Doceniam, że wszystko przebiega sprawnie, bez konieczności uciążliwego kontaktowania się z liniami czy dopraszania się o pomoc. Obsługa w hotelu jest kompetentna i życzliwa. Życie na ulicach toczy się normalnie - ruch samochodowy jest spory, a w związku z trwającym Ramadanem wieczorami restauracje wypełniają się mieszkańcami miasta. Obecnie nie wiadomo, kiedy wznowione zostaną loty. Przestrzeń powietrzna nad Katarem pozostaje zamknięta co najmniej do jutra do godziny 9:00, jednak sytuacja jest dynamiczna. W przypadku mojej rezerwacji katarski przewoźnik zaproponował lot w najbliższą środę, choć zdaje sobie sprawę, że jest to jedynie wstępny plan. Zamknięta przestrzeń powietrzna, odwołane loty i działania służb W obliczu zamknięcia przestrzeni powietrznej podróżni byli zmuszeni do poszukiwania alternatywnych rozwiązań. W wielu przypadkach jedyną możliwością opuszczenia krajów objętych blokadą stała się droga lądowa, na przykład przez Egipt. Jednak nawet to nie zawsze jest wykonalne dla wszystkich. Władze Zjednoczonych Emiratów Arabskich zareagowały, deklarując pokrycie kosztów przymusowych noclegów dla turystów, którzy z powodu zamknięcia nieba utknęli w Dubaju, Abu Zabi czy Szardży. Departament Kultury i Turystyki Abu Zabi wydał oficjalne zalecenie dla hoteli, by przedłużyły pobyt gości, a wszystkie związane z tym wydatki zostaną pokryte przez administrację emiratu. Osoby, które wracały z wakacji w Azji – na przykład z Wietnamu – i miały międzylądowanie w Dubaju, zostały skierowane do hoteli. Całe grupy klientów biur podróży takich jak Rainbow Tours i Nekera znalazły się pod opieką swoich operatorów oraz służb kryzysowych. Z relacji turystów wynika, że na lotniskach panowała dezorganizacja, w nocy byli ewakuowani do autobusów i następnie przewożeni do hoteli. Jak biura podróży i MSZ pomagają Polakom w regionie? Polskie biura podróży stanęły przed bezprecedensowym wyzwaniem logistycznym. Klienci otrzymali wsparcie – uruchomiono infolinie alarmowe i powołano sztaby kryzysowe, które monitorują sytuację przez całą dobę. Rainbow Tours oraz Nekera zapewniają przedłużenie pobytu w hotelach na własny koszt, pokrywają wydatki związane z ewentualnym zakupem nowych biletów lotniczych i automatycznie przedłużają polisy ubezpieczeniowe na czas przymusowego pobytu. Ważna informacja: żaden z polskich turystów nie został poszkodowany w wyniku ataków i nikt nie przebywa bezpośrednio w strefach zagrożenia. Biura podróży wydają swoim klientom jasne instrukcje – nie wolno samodzielnie korzystać z transportu publicznego ani opuszczać hoteli bez wiedzy i koordynacji rezydentów. MSZ i polskie placówki dyplomatyczne zalecają Polakom przebywającym na Bliskim Wschodzie niezwłoczną rejestrację w systemie Odyseusz oraz gotowość do szybkiej ewakuacji. Polskie służby przypominają także o zabezpieczeniu środków finansowych, posiadaniu ważnego paszportu, naładowanego telefonu oraz leków na wypadek konieczności nagłego opuszczenia regionu. Gdzie Polacy mogą szukać schronienia i jakie są dalsze kroki? Osoby, które utknęły w portach przesiadkowych, mogą liczyć na schronienie w hotelach opłacanych przez władze ZEA lub przez polskie biura podróży. W Abu Zabi, Dubaju i Szardży przygotowano specjalne instrukcje dla hoteli i obsługi, aby zapewnić komfort i bezpieczeństwo turystom czekającym na rozwój sytuacji. Dla osób, które próbują opuścić region, ewakuacja możliwa jest w niektórych przypadkach tylko drogą lądową – na przykład przez przejście graniczne z Egiptem. W przypadku podróży do samego Egiptu – kraju nieobjętego konfliktem – biura podróży informują, że ewentualna rezygnacja wiąże się ze standardowymi warunkami anulacji. MSZ ostrzega, że sytuacja na Bliskim Wschodzie pozostaje dynamiczna i niestabilna. Zaleca ścisłe stosowanie się do komunikatów lokalnych służb, monitorowanie bieżących informacji oraz utrzymywanie kontaktu z polskimi placówkami dyplomatycznymi. Źródła: TVN24, Onet, Interia, Vietnam.vn