Możesz spać w pokoju jak z „Wichrowych Wzgórz”. Ten pobyt jest całkowicie darmowy
„Wichrowe Wzgórza” to jedna z najczęściej adaptowanych powieści w historii kina i telewizji, która na przestrzeni dekad doczekała się licznych interpretacji ekranowych. W najbliższych dniach do kin trafi kolejna wersja tej historii z Margot Robbie i Jacobem Elordi w rolach głównych. Fala zainteresowania nową produkcją sprawiła, że literacki świat wrzosowisk znów ożył – tym razem również poza ekranem. Fani mrocznej opowieści o namiętności i obsesji mogą bowiem przenieść się w jej klimat dosłownie, wygrywając nocleg w apartamencie Airbnb inspirowanym filmową wizją tej historii.
Niewielka miejscowość Haworth od lat buduje swoją tożsamość wokół dziedzictwa sióstr Brontë, a literacka przeszłość stała się fundamentem jej współczesnej turystyki. Dawne przemysłowe miasteczko przekształciło się w ważny punkt na mapie podróży tematycznych, przyciągając miłośników klasycznej literatury z całego świata. Centralną rolę odgrywa tu Brontë Parsonage Museum, mieszczące się w dawnym domu rodziny Brontë. Teraz, wraz z rosnącym oczekiwaniem na nową, mroczną interpretację historii w reżyserii Emerald Fennell, głośno jest o kolejnej atrakcji – stylizowanej przestrzeni noclegowej inspirowanej filmową estetyką, która pozwala gościom dosłownie zanurzyć się w atmosferze świata znanego z powieści. Apartament inspirowany „Wichrowymi Wzgórzami” Ekskluzywna przestrzeń noclegowa inspirowana filmową interpretacją powieści Emily Brontë mieści się na terenie jakobińskiej posiadłości Holdsworth House w Halifaxie – historycznego hotelu, w którym podczas pracy na planie zatrzymali się Margot Robbie oraz Jacob Elordi. Obiekt położony jest w samym centrum krajobrazu określanego mianem krainy Brontë, a od Haworth (czyli miejscowości związanej z życiem i twórczością sióstr) dzieli go zaledwie około dwadzieścia minut jazdy. Surowe wrzosowiska, kamienne zabudowania i otwarta przestrzeń północnej Anglii tworzą scenerię spójną z atmosferą literackiego pierwowzoru. Wejście do apartamentu prowadzi przez niepozorny, kamienny budynek stojący naprzeciw głównej bryły hotelu, co potęguje wrażenie przejścia do odrębnej, niemal scenicznej rzeczywistości. Wąski korytarz utrzymany w głębokich tonach czerwieni i oświetlony światłem świec buduje nastrój intymności oraz dramatyzmu, który znajduje kulminację w obszernej sypialni stylizowanej na pokój Cathy w Thrushcross Grange. Przestrzeń ta została pomyślana nie tylko jako luksusowe wnętrze, lecz jako wizualna interpretacja osobowości bohaterki – oddaje jej emocjonalną intensywność i oferuje gościom wgląd w jej wewnętrzny świat. Aranżacja nawiązuje do relacji Cathy z Edgarem Lintonem, dlatego całość utrzymana jest w zmysłowej, nasyconej uczuciami stylistyce, traktowanej jako scenograficzne rozwinięcie tej historii. Ściany w cielistych odcieniach, wielowarstwowe faktury tkanin oraz detale dekoracyjne – od motywów przypominających pulsujące żyły na poduszkach po subtelne elementy wplecione w wyposażenie – wzmacniają wrażenie obecności i emocjonalnego napięcia. Dzięki temu nocleg nie ogranicza się do estetyki, lecz staje się doświadczeniem immersyjnym, łączącym hotelowy komfort z teatralną scenografią i psychologicznym portretem literackiej postaci. Filmowe atrakcje i romantyczne doświadczenia w krainie Brontë To jednak nie wszystko. Otóż po drugiej stronie ulicy, w historycznych wnętrzach Holdsworth House, działa jadalnia zaaranżowana na wzór filmowego Thrushcross Grange. To właśnie tam goście uczestniczą w tematycznej kolacji przy świecach, której scenografia (srebrne dekoracje, ciężkie tkaniny i przygaszone światło) buduje atmosferę znaną z ekranowej interpretacji powieści. Menu opiera się na regionalnej kuchni Yorkshire, podanej w formie eleganckiej, wielodaniowej uczty, co wzmacnia wrażenie uczestnictwa w świecie przedstawionym, a nie jedynie hotelowej usłudze gastronomicznej. Ponieważ całe doświadczenie zaplanowano jako romantyczną podróż w realia historii Cathy i Heathcliffa, program obejmuje także aktywności w plenerze. Uczestnicy mogą wyruszyć na przejażdżki konne po okolicznych wrzosowiskach, wziąć udział w popołudniowej herbacie w stylu brytyjskim oraz posłuchać w kameralnej oprawie ścieżki dźwiękowej filmu, której współtwórczynią jest Charli XCX. W ten sposób warstwa dźwiękowa i krajobrazowa uzupełniają narrację wizualną, tworząc spójne, immersyjne przeżycie. Organizatorzy w plan włączyli również wyraźny wątek literacki, czyli wizytę w Haworth, gdzie mieści się Brontë Parsonage Museum, przechowujące rękopisy i pamiątki po siostrach Brontë. Region od lat funkcjonuje jako naturalne zaplecze produkcyjne dla kina i telewizji; realizowano tu m.in. zdjęcia do seriali „Happy Valley” i „Gentleman Jack”, co dodatkowo wzmacnia filmowy kontekst wizyty. Co więcej, spokojna o tej porze roku miejscowość Haworth sprzyja spacerom po wrzosowiskach i wizytom w lokalnych pubach. W pobliżu można także odwiedzić zabytkowy Shibden Hall, artystyczne Hebden Bridge oraz historyczną linię Keighley and Worth Valley Railway, co rozszerza pobyt o kontekst kulturowy i krajobrazowy. Samo doświadczenie ma charakter limitowany – „Cathy’s Bedroom” będzie dostępna podczas trzech kilkudniowych pobytów między 27 lutego a 4 marca, każdy dla maksymalnie dwóch osób. Udział jest bezpłatny i obejmuje pełne wyżywienie, a zgłoszenia przyjmowane są od 20 lutego według zasady „kto pierwszy, ten lepszy” na stronie Airbnb. Jak dodała Dana Nussbaum z Warner Bros. Pictures: „Projekt pozwala widzom doświadczyć nie tylko romantycznej historii bohaterów, lecz także surowego krajobrazu Yorkshire, który stanowi integralny element opowieści przeniesionej na ekran”. Źródła: Daily Mail, Airbnb Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Dlaczego Zimowe Igrzyska Olimpijskie mają dwie maskotki? Bo ten zwierzak prowadzi „podwójne życie”
Gdy w lutym 2024 roku na scenie festiwalu w Sanremo pojawiły się Tina i Milo, świat poznał maskotki Zimowych Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich Mediolan-Cortina 2026. Wybór dwóch postaci nie jest przypadkowy – to rodzeństwo gronostajów, które symbolizują dwa olimpijskie miasta, ale także pewien przyrodniczy fenomen. Gronostaj, jako jeden z niewielu gatunków, potrafi się całkowicie przeobrazić na zimę.
Imiona maskotek nawiązują do miast-gospodarzy: Milo pochodzi od Mediolanu (Milano), a Tina od Cortiny d’Ampezzo. Wyłoniono je w drodze ogólnokrajowego konkursu „Szkoły dla Maskotek”, w którym wzięło udział ponad 1600 projektów nadesłanych przez uczniów z całych Włoch. Tina, o jasnym futerku, reprezentuje Igrzyska i uosabia ciekawość oraz miłość do gór. Milo, o ciemniejszym ubarwieniu, to maskotka Paraolimpiady, która niesie przekaz inkluzywności. Razem z grupą sześciu przebiśniegów o nazwie „The Flo”, maskotki promują Włochy i Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2026. Dlaczego Włochy wybrały dwie maskotki? Wybór dwóch gronostajów jako symbolu Zimowych Igrzysk Olimpijskich idealnie oddaje „podwójne życie” tego gatunku, wynikające z niesamowitych zdolności adaptacyjnych. Gronostaj (Mustela erminea) to niewielki, ale niezwykle dynamiczny drapieżnik z rodziny łasicowatych, który słynie ze zmiany ubarwienia w zależności od pory roku. Latem jego grzbiet jest brązowy, a brzuch biały, natomiast zimą zwierzak przybiera całkowicie białą szatę, która czyni go niemal niewidocznym na śniegu. Jedynym elementem, który pozostaje czarny przez cały rok, jest koniuszek ogona. Te dwa oblicza gronostaja czynią go niezwykle skutecznym drapieżnikiem, doskonale dostosowanym do środowiska. W języku angielskim gronostaj ma nawet dwie nazwy: „stoat” gdy jest w szacie letniej, a „ermine” - w zimowej. Zmiana ubarwienia na zimę: „podwójne życie” zwierząt Zjawisko sezonowej zmiany ubarwienia to jedna z najbardziej fascynujących i zarazem najrzadszych adaptacji w świecie przyrody. Na całym świecie zidentyfikowano zaledwie 21 gatunków ptaków i ssaków, które wykształciły tę zdolność. Proces ten nie jest wywoływany bezpośrednio przez temperaturę czy pojawienie się pierwszego śniegu. Kluczowe są zmiany w długości dnia. Gdy dni stają się krótsze, organizm zwierzęcia otrzymuje sygnał hormonalny do rozpoczęcia linienia, a nowe futro lub pióra są już białe. Gronostaj w historii Włoch Gatunek ten od wieków zajmuje ważne miejsce w kulturze i sztuce, a jego najsłynniejszym wyobrażeniem jest „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci. Obraz ten, namalowany około 1489–1490 roku w Mediolanie, przedstawia Cecylię Gallerani, kochankę księcia Ludwika Sforzy. Postać zwierzęcia jest nasycona symboliką: oznacza ono czystość i niewinność, stanowi też aluzję do samego księcia Ludwika, który nosił przydomek „L’Ermellino” (Gronostaj). Futra z gronostajów przez wiele stuleci stanowiły symbol najwyższej władzy i luksusu. Ich historia nierozerwalnie wiąże się z europejską hierarchią stanową – w średniowieczu i renesansie prawo do ich noszenia mieli niemal wyłącznie monarchowie oraz wysocy dostojnicy kościelni. Gronostaj – symbol Dolomitów Naturalnym środowiskiem tych zwierząt we Włoszech są rejony alpejskie, w tym m.in. Park Narodowy Stelvio. Gronostaje doskonale radzą sobie w górach, budując nory w dziuplach drzew, szczelinach skalnych lub starych murach. Ich zimowe futro jest niezwykle gęste – może zawierać nawet dwadzieścia tysięcy włosków na centymetr kwadratowy, co zapewnia im doskonałą izolację termiczną podczas mroźnych zim w Dolomitach. To właśnie ich odporność na surowe warunki i zdolność do przetrwania sprawiły, że są idealnymi ambasadorami regionów, w których rozegrają się Igrzyska Olimpijskie. Po oficjalnej prezentacji w Sanremo, Tina i Milo wyruszyły w podróż po Włoszech, odwiedzając m.in. Bolzano, Val di Fiemme oraz Cortinę, by promować nadchodzące Igrzyska. Źródła: Olympics.com, parcostelviotrentino.it Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (ukończyła MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Tu chrześcijanie modlą się w języku Jezusa. „Odbyłem niezwykłą podróż przez Górną Mezopotamię”
Górna Mezopotamia to jeden z nielicznych regionów świata, gdzie chrześcijanie do dziś modlą się w języku Chrystusa. Udałem się w podróż przez Edessę, Aminę i Mardin, która pozwoliła mi poznać Syriaków – wspólnotę stojącą na straży aramejskiej tradycji, wiary i wiedzy starożytnej.
Spis treści: Kim są Syriacy? Wizyta w Sanliurfie Pechowa Antiochia Eksodus wiernych Góra sługów Boga Tłumacze, naukowcy i rzemieślnicy Dziedzictwo górnej Mezopotamii Jak przystało na kolebkę cywilizacji, Mezopotamia czyli ziemia między rzekami, jest uznawana za ojczyznę wielu starożytnych ludów. Między Eufratem a Tygrysem, bo o tych rzekach mowa, powstawały pierwsze miasta czy też formy pisma klinowego, a same rzeki miały też nawadniać biblijny Eden. Jednym z języków użytych do opisu dziejów stworzenia w oryginale był aramejski, który podobnie jak hebrajski czy arabski, jest językiem semickim. Na początku I tysiąclecia p.n.e język ten rozpowszechnił się po całym Bliskim Wschodzie, gdzie pełnił rolę zbliżoną do tej, którą łacina spełniała w średniowieczu. Język syriacki jest dialektem języka aramejskiego, którego standaryzacja miała miejsce w okolicach miasta Edessa (dzisiejsza Sanliurfa lub Urfa w Turcji). Dziś język ten jest używany podczas liturgii w kościołach wschodnich, w tym przede wszystkim w kościołach syriackich. Kim są Syriacy? Syriacy to termin pochodzący nie od nazwy współczesnego państwa Syria, ale od starożytnego imperium Asyrii, w Mezopotamii, które ostatecznie podbili Babilończycy. Babilon jak wszystkie imperia również w pewnym momencie padł, a ostatnia dynastia sprawująca w nim władzę nazywana jest m. in. dynastią chaldejską. Najwybitniejszym władcą z tej dynastii był Nabuchonodozor II, który miał doprowadzić swoje państwo do szczytu potęgi oraz rozkwitu cywilizacyjnego. Za jego czasów miały powstać na przykład Wiszące ogrody Semiramidy, jeden z siedmiu cudów świata, a dla Żydów jest on sprawcą niewoli babilońskiej i zniszczenia Jerozolimy. W ten sposób Syriacy, Asyryjczycy, Babilończycy oraz Chaldejczycy to słowa określające de facto jedną językową społeczność. Dzisiaj terminy te są związane przede wszystkim z podziałem religijnym. Konkretnie chodzi tu o różne liturgie w chrześcijaństwie wschodnim, które w Mezopotamii funkcjonuje niemal od początków swojego istnienia. Upraszczając odrobinę ten nieco skomplikowany podział można powiedzieć, że terminy Syriacy oraz Asyryjczycy odnoszą się głównie do członków tzw. Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Babilończycy czy też Chaldejczycy to dzisiaj określenia wyznawców tej gałęzi, która pozostaje w unii ze stolicą apostolską w Watykanie. Wizyta w Sanliurfie Jest wiele powodów, aby odwiedzić Sanliurfę, święte miasto Anatolii, gdzie ustandaryzowano język syriacki. Tutaj też rozpoczyna się moja podróż. Dla Syriaków jest to stolica założonego przez nich, pierwszego chrześcijańskiego państwa – Orsoena – z którym wiąże się historia najstarszego wizerunku Jezusa. Władający tutaj na początku naszej ery król Abgar V Czarny miał wysłać do Chrystusa list z prośbą o pomoc po tym jak zachorował na trąd. Cudotwórca z Galilei niestety nie mógł przybyć osobiście, ale przesłał królowi tkaninę, na której odcisnął swoją twarz. Grecki termin Mandilion oznacza ręcznik lub chustę i tak też dziś nazywa się ten mityczny prezent dla króla Edessy, który oczywiście miał wyleczyć Abgara i skłonić go tym samym do przyjęcia nowej religii. Dostarczycielem tkaniny oraz propagatorem chrześcijaństwa w Orsoenie był Tadeusz z Edessy (aram. Mar Addai ‏ܡܪܝ ܐܕܝ‎), jeden z uczniów Jezusa, który uznawany jest za pierwszego patriarchę kościołów wschodu. Dzisiaj w Urfie jest już tylko jeden kościół syriacki, ale są też miejsca kultu, które były kościołami wcześniej. Kościół Piotra i Pawła postawiono w dzisiejszej formie w połowie XIX wieku na fundamentach świątyni z VI wieku. Był używany przez Syriaków do 1924 roku kiedy miały miejsce masowe migracje tej społeczności. Po przejściu przez bramę kompleksu kościelnego można odczuć, że wyszło się z islamskiej Urfy i rozpoczęło spacer po antycznej, chrześcijańskiej Edessie. Przechodząc bowiem przez spokojne podwórce z sadzawkami i drzewami oliwnymi, czułem się jak w świętym mieście. Liczne obejścia czy schodki prowadzące na różne poziomy budynków przypominają bowiem nieco pustynne klasztory czy też kościelne kompleksy w centrum Jerozolimy. Pechowa Antiochia Dla wszystkich chrześcijan wschodu najważniejszym miastem była zawsze Antiochia (dzisiejszy Hatay/Antakya w Turcji). To tutaj użyto pierwszy raz terminu „chrześcijanie" aby określić przyjmujące nową wiarę wspólnoty. Pierwszym misjonarzem był tu św. Piotr, który uznawany jest też za pierwszego patriarchę miasta. Antiochia zajmuje tym samym pierwsze miejsce na liście świętych miast dla Syriaków. Jest to jednak dziś wymiar symboliczny i występuje ono tylko w tytulaturze najważniejszych dygnitarzy kościelnych. Samo miasto cierpiało wiele razy w wyniku kataklizmów i z czasem znikały tam święte miejsca. Ostatnie trzęsienie ziemi w 2023 roku zrównało je niemal z ziemią. Eksodus wiernych W wyniku różnic doktrynalnych czy też osobistych sporów ze sprawującymi władzę instytucjami patriarchowie kościołów syriackich musieli bardzo szybko szukać nowych siedzib a mnisi bardziej przyjaznych warunków dla egzystencji. Naturalnym kierunkiem wydawała się dla nich północ a konkretniej Górna Mezopotamia. Miastem, które stało się nową siedzibą patriarchy, wokół której powstawać zaczęły liczne klasztory oraz związane z nimi instytucje edukacyjne, była Amida (dzisiejszy Diyarbakir w Turcji). Dla Syriaków to „brama”, przez którą chrześcijaństwo wprowadzono do Mezopotamii czy też „most”, którym przekroczyło ono rzekę Tygrys. Amida jest po Jerozolimie, Antiochii i Edessie kolejnym miastem skąd promieniowała nowa religia i gdzie zaczęły powstawać chrześcijańskie świątynie. Moja wizyta nie mogła rozpocząć się nigdzie indziej niż w dawnej syriackiej katedrze św. Tomasza, która dzisiaj jest głównym meczetem miasta. Ulu Camii, bo tak dziś nazywa się meczet, na początku miało być to miejscem kultu pogańskiego. Po podboju Anatolii przez muzułmanów rozpoczęto stopniowo przekształcanie budynku na meczet już w VII wieku. Tym samym ta starożytna świątynia jest dziś najstarszym meczetem w Anatolii i uznawana jest za piąte najświętsze miejsce w Islamie. Największe wrażenie zrobiła na mnie architektura całego kompleksu z licznymi antycznymi dekoracjami. Rzymskie kolumny, kapitele czy fryzy przełamują swoimi błyszczącymi barwami bazaltowy kolor murów. W tej świątyni nakładają się z lekkością nowe warstwy kolejnych kultur i wierzeń. Góra sługów Boga Mardin leży 80 km na południowy wschód od Diyarbakir. Swoim oryginalnym, tarasowym położeniem na zboczach góry oraz średniowieczną architekturą przyciąga dziś coraz więcej podróżników. Udałem się jednak kilka kilometrów na wschód od miasta, gdzie znajdziemy klasztor Mor Hananyo, zwany też Klasztor Szafranowy lub potocznie „Mekka Asyryjczyków”. Ten starożytny kompleks na przestrzeni tysiącleci pełnił rożne funkcje religijno-militarne. Najważniejszą z nich jest to, że przez 639 lat był oficjalną siedzibą patriarchy Antiochii, czyli głowy Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. W obrębie szafranowo-żółtych murów klasztoru po raz kolejny znalazłem pozostałości niemal wszystkich okresów jego historii. Trony oraz grobowce patriarchów zdobią kościoły otaczające rajski ogród w dziedzińcu klasztoru, a krypta najstarszej kaplicy to dawny ołtarz asyryjskiej świątyni boga słońca - Szamasza. Mor Hananyo jest też najbardziej na zachód wysuniętym klasztorem w obrębie Tur Abdin (syr. Góra sługów Boga ܛܘܪ ܥܒܕܝܢ). Jest to właściwie wapienny płaskowyż w południowo-wschodniej Turcji, który w starożytności zamieszkiwać mieli Aramejczycy, a od początków istnienia kościołów syriackich mnisi tychże mieli kultywować tu swoje tradycje. Tłumacze, naukowcy i rzemieślnicy Religia jest niewątpliwie dzisiaj najistotniejszą cechą odróżniającą Syriaków od innych lokalnych społeczności w regionie. Od samego początku ich interakcji z nowymi, dominującymi Mezopotamię siłami militarnymi, w tym przede wszystkim z muzułmanami, stworzyli Syriacy dla siebie pewien profil społeczny. Postanowili zrezygnować z ubiegania się o funkcje polityczne i oprócz religii oddawać się handlowi, nauce i rzemiośle. Już w starożytnym Rzymie terminem Chaldejczycy określano naukowców, zwłaszcza astronomów. Najważniejszą z naszej perspektywy działalnością Syriaków było tłumaczenie. Zgodnie z lokalną tradycją chrześcijanie z Mezopotamii mieli pomóc Mahometowi i jego zwolennikom w ucieczce z Mekki do Medyny. Na takim fundamencie współpracy mieli dosłownie rozbudowywać wzajemne zrozumienie. Dla Syriaków rzeczą normalną była wielojęzyczność a arabski był językiem handlu. W ten sposób Syriacy dla Arabów tłumaczyli starożytnych filozofów i naukowców, a przy okazji chronili starożytne pisma przed zniszczeniem w swoich klasztorach. Dzięki temu sporo antycznych tekstów dotrwało do naszych czasów w przekładach syriackich a sami Syriacy zapisali się na kartach historii jako strażnicy wiedzy starożytnej. Opowieści o funkcjach, które Syriacy od tysiącleci spełniają w regionie posłuchałem w Żywym Muzeum Mardinu. Można tu oprócz nich posłuchać też tradycyjnej muzyki oraz zobaczyć syriackich rzemieślników w pracy. Dziedzictwo górnej Mezopotamii Mezopotamia to jedno z najbardziej pobudzających wyobraźnię miejsc na świecie. Wśród mozaiki jej społeczności Syriacy zajmują wyjątkowe miejsce. Pomimo hekatomb wyniszczających tradycje i kultury Bliskiego Wschodu, w tym najcięższych doświadczeń z XX wieku, Syriacy przechodzą dziś swego rodzaju renesans. Górna Mezopotamia, będąca w pewnym sensie kolebką ich kultury, jest idealnym miejscem do zapoznania się z tą fascynującą społecznością. Źródło: National Geographic Polska
Czekaliśmy na to od lat. Rusza nowe połączenie z ulubioną wyspą Polaków
W mediach pojawiła się długo wyczekiwana informacja o nowym połączeniu lotniczym, które ucieszy tysiące podróżnych. Jeszcze w tym roku linia Icelandair uruchomi bezpośrednie loty łączące Polskę z Islandią. Znamy pierwsze szczegóły dotyczące trasy i planowanego startu połączenia.
Od lat Polacy stanowią największą grupę cudzoziemców mieszkających na Islandii, co sprawia, że kierunek ten ma dla wielu rodzin wymiar nie tylko turystyczny, ale przede wszystkim życiowy. Dane tamtejszego Urzędu Statystycznego (Statistics Iceland) z 2025 roku wskazują, że na wyspie mieszkało 22 925 osób urodzonych w Polsce, co odpowiadało 31,1% wszystkich imigrantów w kraju. To właśnie dlatego uruchomienie nowego połączenia lotniczego ma znaczenie większe niż zwykłe rozszerzenie siatki połączeń – oznacza bowiem łatwiejsze powroty do ojczyzny, odwiedziny bliskich i sprawniejszą komunikację między dwoma krajami. Kiedy dokładnie ruszą loty i czego mogą spodziewać się pasażerowie? Bezpośrednie loty Gdańsk-Islandia. Icelandair otwiera Polskę na Atlantyk Wejście Icelandair na polski rynek jest konsekwencją rosnących powiązań między Polską a Islandią (zarówno turystycznych, jak i migracyjnych), dlatego nowa trasa ma znaczenie wykraczające poza zwykłe rozszerzenie siatki połączeń. Od 18 września 2026 r. przewoźnik uruchomi od trzech do czterech lotów tygodniowo między Gdańskiem a międzynarodowym lotniskiem w Keflavíku, a rejsy będą obsługiwane samolotami Boeing 737 MAX 8, wykorzystywanymi przez linię na trasach średniego zasięgu. W efekcie Gdańsk zyska status nowej bramy do Islandii, ale też do podróży transatlantyckich, ponieważ ten islandzki hub od lat funkcjonuje jako punkt przesiadkowy między Europą a Ameryką Północną. Takie rozwiązanie przekłada się bezpośrednio na większą elastyczność planowania podróży. Pasażerowie wylatujący z północnej Polski nie będą zmuszeni do korzystania z połączeń przez duże europejskie porty lotnicze, a zamiast tego mogą skorzystać z krótszej, logicznej przesiadki w Keflavíku. Stamtąd dostępne są rejsy do największych miast Ameryki Północnej, co sprawia, że trasa zyskuje wymiar strategiczny nie tylko dla ruchu turystycznego, lecz także dla pasażerów biznesowych i osób podróżujących dalej za ocean. Jednocześnie warto pamiętać, że nowe połączenie będzie działać też w przeciwnym kierunku, wzmacniając widoczność Gdańska na mapie międzynarodowych podróży. Dla pasażerów z Ameryki Północnej oznacza to bezpośredni dostęp do miasta o silnej tożsamości historycznej i kulturalnej, bez konieczności przesiadek w największych hubach Europy Zachodniej. Jak podkreślił prezes linii, Bogi Nils Bogason, to „ogromny kamień milowy”, ponieważ przewoźnik po raz pierwszy wchodzi na rynek polski, ułatwiając powroty Polonii oraz Islandczykom mieszkającym w Polsce, a równocześnie wzmacniając rolę Islandii jako węzła dla podróżnych lecących dalej do Ameryki Północnej. Dzięki kilku rotacjom tygodniowo połączenie ma zapewnić stabilne, przewidywalne możliwości planowania dalszych podróży i lepsze dopasowanie do różnych celów wyjazdów. Czym wyróżnia się Icelandair? Tradycja, design i islandzki klimat na pokładzie Podróż liniami Icelandair wyraźnie różni się od standardowego przelotu między dwoma miastami, ponieważ przewoźnik konsekwentnie buduje ofertę wokół islandzkiej tożsamości oraz położenia kraju między Europą a Ameryką Północną. Jako narodowa linia Islandii działa nieprzerwanie od lat 30. XX wieku i od dekad wykorzystuje strategiczne usytuowanie wyspy, łącząc oba kontynenty przez lotnisko w Keflavíku. W efekcie Islandia funkcjonuje jako naturalny węzeł na osi transatlantyckiej. Jednocześnie model biznesowy linii łączy cechy przewoźnika tradycyjnego i niskokosztowego – część usług dodatkowych jest płatna, co pozwala utrzymywać konkurencyjne ceny bazowe i daje pasażerom większą swobodę w dopasowaniu zakresu świadczeń do własnych potrzeb. Tożsamość marki widoczna jest także w warstwie wizualnej i kulturowej. Wiele samolotów nosi nazwy inspirowane islandzką przyrodą (lodowcami, jeziorami czy parkami narodowymi), a wybrane maszyny mają nietypowe malowania nawiązujące do zorzy polarnej lub lodowych krajobrazów. Atmosferę podróży buduje również oprawa dźwiękowa i rozrywkowa: podczas boardingu często rozbrzmiewa muzyka islandzkich artystów, a system pokładowy oferuje filmy, dokumenty i playlisty przybliżające historię oraz kulturę kraju. W menu pojawiają się z kolei lokalne akcenty, m.in. słodka owsiano-dżemowa przekąska hjónabandssæla, nordyckie kanapki czy dania inspirowane kuchnią rybną. Całość uzupełnia program stopover, umożliwiający bez dodatkowej opłaty kilkudniowy postój w Reykjavíku podczas lotów między Europą a Ameryką Północną, co w praktyce pozwala połączyć dwie podróże w jedną i potraktować Islandię jako pełnoprawny etap wyprawy, a nie jedynie miejsce przesiadki. Źródło: Icelandair Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Gdzie wyjechać w lutym, żeby nie żałować? Te miejsca mają najlepsze warunki
Okres zimowych mrozów i krótkich dni sprawia, że wiele osób zaczyna planować wyjazd w poszukiwaniu odmiany od codzienności. Część podróżnych wybiera aktywny wypoczynek na stokach, inni zaś traktują luty jako okazję do ucieczki w cieplejszy klimat i regeneracji w słońcu. Zimowy urlop coraz częściej staje się więc świadomym wyborem stylu odpoczynku. Gdzie w takim razie najlepiej wyjechać w tym miesiącu, by w pełni wykorzystać ten czas?
Dane pokazują, że górski lub nadmorski wypoczynek poza Polską w okresie ferii zimowych deklaruje około 30% podróżnych. Jednocześnie całkowite zainteresowanie wyjazdami – zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi – jest obecnie o kilka procent wyższe niż rok wcześniej, co potwierdza wyraźne ożywienie zimowego sezonu turystycznego. Rosnąca mobilność sprawia, że luty przestaje być miesiącem „przejściowym”, a staje się pełnoprawnym okresem urlopowym. Pojawia się więc pytanie – które kierunki najlepiej odpowiadają na potrzeby podróżnych o tej porze roku? Kolumbia w lutym, czyli słońce i natura bez pory deszczowej Luty przypada w Kolumbii na porę suchą, co przekłada się na stabilną pogodę, mniejszą wilgotność i lepsze warunki do przemieszczania się po kraju. Właśnie dlatego jest to okres szczególnie sprzyjający łączeniu różnych typów wypoczynku w trakcie jednej podróży. Jak podkreśla Alicja Kaźmierczak z biura podróży Itaka: „Można relaksować się na rajskich plażach na dwóch wybrzeżach: karaibskim na północy i zachodnim, ciągnącym się wzdłuż Pacyfiku lub zdecydować się na zwiedzanie”. Dobra widoczność i mniejsze ryzyko opadów sprawiają, że łatwiej planować zarówno czas nad morzem, jak i zwiedzanie miast. Z tego powodu wielu podróżnych łączy pobyt na wybrzeżu z wizytą w Bogocie, gdzie nowoczesna metropolia współistnieje z historycznym centrum i słynnym Muzeum Złota, a następnie przenosi się do Cartageny, której kolonialna zabudowa i dzielnica Getsemani pozwalają lepiej zrozumieć karaibski charakter kraju. Te same warunki pogodowe sprzyjają także wyjazdom przyrodniczym — do Parku Narodowego Tayrona, gdzie dżungla styka się z wybrzeżem, w rejon amazoński określany mianem „zielonych płuc świata” czy do Eje Cafetero, regionu andyjskich plantacji kawy. Dzięki suchej aurze trasy są bardziej dostępne, a krajobrazy pozostają dobrze widoczne, co bezpośrednio zwiększa komfort zwiedzania i różnorodność doświadczeń. Łagodny klimat i karnawał bez tłumów, czyli Madera w lutym Ponieważ Madera leży na Atlantyku i znajduje się pod wpływem łagodnych mas powietrza, nawet w środku europejskiej zimy oferuje stabilne temperatury i bujną zieleń. To właśnie dlatego luty staje się okresem sprzyjającym aktywnemu zwiedzaniu – szlaki są bardziej dostępne, a krajobrazy pozostają soczyście zielone po zimowych opadach. Jak podkreśla Alicja Kaźmierczak z Itaki: „To świetny czas na trekkingi wzdłuż słynnych lewad oraz podziwianie klifów Cabo Girão, bez tłumów odwiedzających wyspę latem”. Mniejszy ruch turystyczny przekłada się też na spokojniejsze zwiedzanie Funchal, które w tym okresie zyskuje dodatkowy wymiar dzięki karnawałowym korowodom i wydarzeniom plenerowym. Jednocześnie zimowa pora wzmacnia warunki na oceanie – silniejsze fale przyciągają surferów do miejscowości takich jak Jardim do Mar, co buduje zupełnie inne, bardziej dynamiczne oblicze wyspy. Krótsze kolejki i większa dostępność atrakcji sprawiają też, że łatwiej zdecydować się na zjazd tradycyjnymi wiklinowymi saniami z Monte. W efekcie łagodny klimat, sezonowe wydarzenia i lepsza dostępność infrastruktury łączą się, tworząc okres, w którym Madera pozwala połączyć naturę, kulturę i aktywność w jednej podróży. Lutowe Wyspy Zielonego Przylądka ze słońcem, wiatrem i wielorybami Archipelag Wysp Zielonego Przylądka leży u wybrzeży Afryki Zachodniej i znajduje się pod wpływem suchych, stabilnych mas powietrza. Z tego powodu luty przynosi tu dużą liczbę słonecznych dni i umiarkowane temperatury, które sprzyjają zarówno wypoczynkowi, jak i aktywnościom na świeżym powietrzu. Wówczas wyspy przyciągają miłośników sportów wodnych, gdyż stały wiatr tworzy im warunki uznawane za jedne z najlepszych na Atlantyku. Jak dodaje kierownik działu marketingu biura podróży Itaka: „Wyspy Sal i Boa Vista oferują w tym czasie gwarantowane słońce i przyjemny wiatr, który stwarza światowej klasy warunki dla kitesurferów i windsurferów”. Jednocześnie sezonowe zmiany w oceanie sprawiają, że w pobliżu archipelagu zaczynają pojawiać się humbaki, co otwiera możliwość rejsów obserwacyjnych i kontaktu z dziką przyrodą. Spokojniejsze tempo życia, określane lokalnym hasłem „no stress”, wynika z niewielkiej skali zabudowy i silnych tradycji społecznych, co przekłada się na bardziej autentyczne doświadczenie podróży. Wieczorami ten klimat dopełnia muzyka morna, kojarzona z twórczością Cesárii Évory, która stała się symbolem kultury wysp. W efekcie połączenie pogody, warunków naturalnych i lokalnej tożsamości sprawia, że archipelag staje się zimową alternatywą dla przepełnionych kurortów. Cypr zimą zachwyca naturą i spokojem poza sezonem Luty przynosi na wyspie łagodniejsze temperatury niż w szczycie lata, co sprzyja aktywnemu zwiedzaniu bez męczącego upału i kolejek przy najważniejszych atrakcjach. Wraz z końcem zimy krajobraz zaczyna się wyraźnie zmieniać – kwitnące migdałowce nadają dolinom i zboczom jasne, biało-różowe akcenty, dzięki czemu wędrówki i przejazdy przez interior mają wyjątkowo malowniczy charakter. W takich warunkach łatwiej odkrywać stanowiska archeologiczne w okolicach Pafos czy spacerować wzdłuż wybrzeża Ayia Napa, gdzie poza sezonem plaże odzyskują spokojniejszy rytm. Alicja Kaźmierczak podkreśla: „Luty na Cyprze to czas dla tych, którzy zamiast upałów wolą rześkie powietrze i zwiedzanie bez pośpiechu”. Zróżnicowana rzeźba terenu sprawia, że w ciągu jednego dnia możliwe są zupełnie odmienne aktywności – w górach Troodos można trafić na warunki sprzyjające jeździe na nartach, a kilka godzin później odpoczywać przy kawie nad morzem. Ten kontrast wynika z położenia wyspy między pasmami górskimi a wybrzeżem i sprawia, że zimowa podróż daje większą różnorodność doświadczeń niż typowy pobyt plażowy. Dopełnieniem są lokalne wina, w tym historyczna Commandaria, oraz otwartość mieszkańców, dzięki którym zimowy Cypr odsłania bardziej autentyczne oblicze. Najlepsze kierunki na narty w lutym w Europie i poza nią Luty sprzyja też wyjazdom w góry, ponieważ stabilne warunki pogodowe i utrzymujące się pokrywy śnieżne przekładają się na dobrą jakość tras oraz dużą liczbę słonecznych dni, co wydłuża czas aktywności na stoku. Z tego powodu wielu podróżnych wybiera klasyczne alpejskie regiony, takie jak Dolomity czy Południowy Tyrol ze stolicą w Bolzano, gdzie infrastruktura łączy precyzyjnie przygotowane trasy z zapleczem gastronomicznym i widokami wysokogórskich panoram. Alternatywą o długiej tradycji jest Limone Piemonte, jeden z najstarszych kurortów narciarskich kraju, ceniony za kameralną atmosferę i historyczny charakter. Osoby szukające bardziej kompaktowego, lecz nowoczesnego systemu tras kierują się z kolei do Andory, gdzie kompleks Grandvalira oferuje setki kilometrów zjazdów o zróżnicowanym poziomie trudności, a strefa wolnocłowa dodatkowo przyciąga turystów. Alicja Kaźmierczak podkreśla, że „europejskie ośrodki narciarskie w lutym oferują bardzo dobre naśnieżenie i mnóstwo słońca”, co sprawia, że sezon osiąga wówczas optymalne warunki. Dla tych, którzy oczekują nietypowych scenerii, ciekawą propozycją pozostaje Kapadocja, gdzie lot balonem nad zimowym krajobrazem można połączyć z jazdą na wulkanie Erciyes. Z kolei miłośnicy jazdy poza trasami coraz częściej wybierają Gruzję i ośrodek Gudauri, znany z warunków do freeride’u. Dzięki temu luty w górach staje się okresem maksymalnego wykorzystania zimowej infrastruktury i naturalnego śniegu. Źródło: Itaka Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Miasto św. Walentego naprawdę istnieje. Przyjeżdżają do niego pary z całego świata
Zbliżające się Walentynki co roku kierują uwagę milionów osób ku postaci św. Walentego, uznawanego za patrona miłości i narzeczonych. Choć współczesne obchody często mają charakter symboliczny i komercyjny, ich źródło tkwi w kulcie męczennika z pierwszych wieków chrześcijaństwa. Właśnie dlatego na kilka dni przed 14 lutego do jednego miasta w środkowych Włoszech zaczynają przybywać pary z różnych krajów. Nie przyciąga ich wyłącznie romantyczna atmosfera, lecz przekonanie, że to miejsce pozostaje związane z historią świętego, którego wstawiennictwu powierzają swoje relacje.
Choć Walentynki bywają dziś kojarzone głównie z komercją, sama data 14 lutego ma podłoże religijne i historyczne. To dzień, który w tradycji chrześcijańskiej łączony jest z męczeńską śmiercią św. Walentego. Z tego powodu szczególne znaczenie zyskało umbryjskie miasto Terni, gdzie według przekazu przechowywane są jego relikwie. W tamtejszej świątyni, Basilica di San Valentino, od wieków rozwija się kult patrona zakochanych, co sprawia, że w lutym miejscowość staje się celem zarówno pielgrzymów, jak i par pragnących symbolicznie powierzyć swój związek opiece świętego. Święty Walenty i tradycja, która uczyniła Terni miastem zakochanych Postać św. Walentego, z którą dziś łączy się święto zakochanych, wywodzi się z wczesnochrześcijańskiej tradycji Włoch. Według przekazów biskup Walenty urodził się około 175 roku w Interamnie, czyli dzisiejszym Terni. Żył w czasach, gdy imperium rzymskim rządził m.in. cesarz Klaudiusz II Gocki. Z późniejszych relacji wynika, że władca ten miał sprzyjać przekonaniu, iż najlepszymi żołnierzami są mężczyźni niezwiązani rodziną, dlatego ograniczano możliwość zawierania małżeństw przez młodych legionistów. Walenty jako duchowny sprzeciwiał się takiemu podejściu – potajemnie błogosławił związki i udzielał ślubów parom, które nie chciały rezygnować z życia rodzinnego mimo obowiązujących restrykcji. Ten gest sprzeciwu wobec decyzji władzy, a zarazem obrona prawa do miłości i małżeństwa, stał się osią legendy łączącej jego postać z patronatem nad zakochanymi. Według tradycji za swoją działalność trafił do więzienia, a następnie został stracony 14 lutego 273 roku w pobliżu Via Flaminia. Jego kult rozwijał się w Terni od VI–VII wieku, a w 1644 roku oficjalnie ogłoszono go głównym patronem miasta. Najważniejszym miejscem związanym z jego kultem pozostaje Basilica di San Valentino w Terni, gdzie w srebrnym relikwiarzu przechowywane są szczątki świętego, opatrzone inskrypcją wskazującą go jako patrona miłości. Co roku, w niedzielę poprzedzającą Walentynki, do świątyni przybywają pary z różnych krajów, aby złożyć przy relikwiach przyrzeczenia miłości. Uroczystości mają charakter religijny, ale także symboliczny – młodzi narzeczeni oraz małżonkowie z wieloletnim stażem odnawiają przysięgi, traktując to miejsce jako przestrzeń potwierdzenia trwałości związku. Kulminacyjnym momentem jest symboliczny gest przypieczętowania obietnicy, czyli wymiana pocałunku przed relikwiarzem patrona. W ten sposób lokalna tradycja splata historię męczeństwa z żywą współczesną praktyką, czyniąc Terni jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla kultu św. Walentego w Europie. Co można zobaczyć w Terni poza sanktuarium św. Walentego? Choć Terni rozpoznawalne jest przede wszystkim jako ośrodek kultu św. Walentego, to właśnie jego wielowarstwowa historia sprawia, że miasto oferuje znacznie więcej niż jeden – choć ważny – punkt pielgrzymkowy. Ponieważ osada funkcjonowała już w czasach rzymskich jako Interamna Nahars, do dziś w jej strukturze urbanistycznej widoczne są ślady antycznego układu, a pozostałości amfiteatru potwierdzają dawną rangę tego ośrodka. Następujące po sobie epoki rozbudowywały miasto jako centrum administracyjne i religijne Umbrii, czego konsekwencją jest zespół zabytkowych świątyń oraz dominująca w panoramie katedra, wznoszona etapami od XII do XVIII wieku. Nakładające się style architektoniczne odzwierciedlają kolejne fazy rozwoju, podobnie jak historyczne pałace mieszczańskie i budowle publiczne z XIX i XX stulecia, w tym neoklasyczny teatr miejski, który podkreśla reprezentacyjny charakter centrum. Bliskość wyjątkowych krajobrazów powoduje natomiast, że Terni łączy funkcje miejskie z walorami przyrodniczymi. Zaledwie kilka kilometrów od zabudowy miejskiej znajduje się Cascata delle Marmore – wodospad o wysokości około 165 metrów, którego obecny kształt jest rezultatem zarówno procesów naturalnych, jak i starożytnych prac hydrotechnicznych mających osuszyć dolinę. Osady wapienne nadają skałom jasną barwę przypominającą marmur, co tłumaczy nazwę wodospadu, a rozbudowana sieć ścieżek i punktów widokowych umożliwia obserwację z różnych perspektyw. Dodatkowo pobliska średniowieczna osada Torreorsina stanowi ważny element historyczny tego obszaru, dzięki czemu okolice Terni łączą dziedzictwo kulturowe z pięknymi widokami. W efekcie miasto funkcjonuje jako pełnoprawny cel podróży w Umbrii, a nie jedynie przystanek związany z jednym świętem. Źródła: Vivi Terni, Italy Magazine Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tu narty to tylko wstęp do dalszej zabawy. Te après-ski przyciągają podróżnych
Najlepsze ośrodki narciarskie świata zwykle ocenia się przez pryzmat długości tras, warunków śniegowych czy nowoczesnej infrastruktury. Tymczasem dla wielu narciarzy równie ważne jest to, co dzieje się po zdjęciu nart. Après-ski, czyli czas muzyki, spotkań i rozgrzewających napojów po dniu na stoku, stał się integralną częścią zimowego wyjazdu. Które miejsce w Europie oferuje pod tym względem najlepszą rozrywkę?
Tradycja spotkań towarzyskich po dniu na stoku wywodzi się z Norwegii, gdzie narciarze od dekad kończyli dzień wspólnym posiłkiem i napojem w górskich schroniskach. Z czasem zwyczaj ten przejęły i rozwinęły alpejskie kurorty, przekształcając go w pełnoprawną kulturę après-ski – z muzyką na żywo, barami pod wyciągami i rozbudowaną ofertą gastronomiczną. Współcześnie to już nie dodatek do narciarstwa, lecz osobny element doświadczenia turystycznego. Potwierdzają to analizy rynku: według raportu brytyjskiej firmy nieruchomościowej Savills, pod względem skali i rozmachu oferty après-ski globalnym liderem okazał się amerykański kurort Vail w Kolorado. A który ośrodek w Europie wyróżnia się w podobny sposób – biorąc pod uwagę ceny napojów, dostępność lokali, życie nocne i ogólną atmosferę po zejściu ze stoku? Najlepsze après-ski w Europie – dlaczego Sölden wygrywa ranking? W środku sezonu zimowego wiele osób wybiera góry nie tylko z myślą o zjazdach, lecz także o atmosferze po zejściu ze stoku. Ten aspekt przeanalizowała platforma Omio, która odnotowała wyraźną zmianę zachowań podróżnych – liczba wyszukiwań w Google związanych z hasłem „najlepsze miejsca na après-ski” wzrosła o 186% w ostatnim kwartale. Na tej podstawie firma zestawiła najpopularniejsze europejskie kurorty, analizując liczbę barów i pubów w każdej lokalizacji. Tym samym na pierwszym miejscu uplasowało się austriackie Sölden, które wyróżnia się wyjątkową koncentracją lokali sprzyjających życiu towarzyskiemu. Funkcjonuje tu około 320 barów oferujących ofertę après-ski. Takie nagromadzenie miejsc spotkań sprawia, że kurort stał się jednym z symboli alpejskiej kultury zabawy po nartach. Siła Sölden nie wynika jednak wyłącznie z liczby lokali. Ośrodek leży wysoko w Alpach Ötztalskich, blisko granicy z Włochami, i dysponuje rozbudowaną infrastrukturą sportową: niemal 160 kilometrów tras narciarskich obsługiwanych przez 31 wyciągów. Dzięki obecności lodowców sezon jest tu długi i stabilny, co często określa się jako „gwarancję śniegu”. W praktyce oznacza to, że intensywny dzień na stoku naturalnie przechodzi w wieczorną część dnia, kiedy narciarze przenoszą się do barów przy dolnych stacjach kolejek, górskich schronisk i klubów muzycznych. Charakterystyczne jest zacieranie granicy między sportem a rozrywką – widok gości w goglach i butach narciarskich w lokalach nikogo tu nie dziwi. W efekcie Sölden funkcjonuje nie tylko jako ośrodek sportów zimowych, lecz jako kompleksowe centrum zimowej rozrywki, gdzie atmosfera bywa równie istotna jak same warunki narciarskie. Europejska czołówka pod względem najlepszych après-ski Wysoka pozycja Sölden nie była jedynym zaskoczeniem zestawienia. Tuż za nim uplasowało się Saalbach-Hinterglemm, gdzie naliczono około 288 barów, co czyni ten austriacki ośrodek jednym z najbardziej towarzyskich punktów Alp. Region ten słynie z rozległej karuzeli narciarskiej Skicircus oraz zwartej infrastruktury miasteczek, dzięki czemu życie nocne naturalnie splata się z ruchem na stokach – wiele lokali znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wyciągów, a muzyka i spotkania zaczynają się jeszcze przed zachodem słońca. Trzecie miejsce przypadło włoskiej Val Gardena w Dolomitach, gdzie dolina łączy spektakularne krajobrazy z kulturą ladyńską i bogatą ofertą gastronomiczną. Według analizy funkcjonuje tam około 264 barów, a charakter après-ski bywa tu bardziej elegancki – obok klubów działają winiarnie, bary hotelowe i restauracje serwujące lokalne sery, speck oraz wina z północnych Włoch, co nadaje wieczorom bardziej kulinarny wymiar. Pierwszą piątkę uzupełniły Zermatt i Lech am Arlberg, czyli kurorty łączące renomę tras z ekskluzywną ofertą hotelową i barową. W tych miejscach après-ski ma często formę stylowych lounge’ów i tarasów widokowych, gdzie spotkania towarzyskie toczą się w bardziej kameralnej atmosferze, lecz równie intensywnie. W dalszej części pierwszej dziesiątki znalazły się również Chamonix, Livigno, Kitzbühel, Davos oraz Val Thorens – kurorty, w których liczba lokali gastronomicznych i klubów przekłada się na niemal nieprzerwany rytm wydarzeń po zamknięciu wyciągów. Co istotne, raport wskazuje, że doświadczenie après-ski wcale nie musi oznaczać astronomicznych wydatków. W Austrii i we Włoszech średnia cena kufla piwa oscyluje wokół 4,5 euro, co przy skali oferty sprawia, że wieczorna integracja pozostaje dostępna dla szerokiego grona narciarzy, a nie wyłącznie dla gości luksusowych hoteli. Źródła: Savills, Omio, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
To najbardziej widowiskowa trasa kolejowa świata? Luksusowy pociąg przetnie pustynię
Luksusowe podróże koleją przeżywają globalny renesans i coraz częściej postrzegane są jako jeden z najmocniejszych trendów współczesnej turystyki. Rośnie zainteresowanie spektakularnymi trasami łączącymi komfort, widoki i wyjątkową scenerię. Dla wielu to symboliczny powrót do epoki, w której sama droga była równie ważna jak cel podróży. Nic więc dziwnego, że duże emocje wzbudziła zapowiedź nowej luksusowej linii kolejowej, która ma prowadzić przez rozległe obszary pustyni.
Segment luksusowych podróży kolejowych notuje wyraźny wzrost zainteresowania, szczególnie w porównaniu z okresem sprzed pandemii. według branżowych danych sprzedaż takich wypraw w 2024 roku wzrosła o ponad 40% rok do roku. Ze względu na to coraz więcej organizatorów łączy ekskluzywne trasy z ideą „slow travel”, w której podróż sama w sobie staje się doświadczeniem, a nie jedynie sposobem dotarcia do celu. W efekcie na mapie świata pojawiają się nowe, widowiskowe połączenia kolejowe projektowane z myślą o komforcie, krajobrazach i unikalnych wrażeniach. Renesans luksusowych podróży koleją i projekt Dream of the Desert W ostatnich latach wyraźnie widać zmianę w podejściu do podróżowania. Coraz więcej osób, zarówno z młodszych, jak i starszych pokoleń, odchodzi od masowej turystyki na rzecz doświadczeń bardziej świadomych, spokojniejszych i skoncentrowanych na jakości przeżyć. Właśnie w tym nurcie odradza się luksusowa kolej, łącząca komfort, spektakularne krajobrazy i poczucie podróży jako celu samego w sobie. Ten trend znajduje odzwierciedlenie także w kulturze i mediach. Powroty legendarnych marek inspirowanych dawnym Orient Expressem czy nowe projekty premium pokazują, że kolej znów staje się symbolem stylu życia, a nie jedynie środkiem transportu. Na tej fali powstają zupełnie nowe, ekskluzywne produkty kolejowe, szczególnie w krajach inwestujących w turystykę wysokiej klasy, takich jak Arabia Saudyjska czy Zjednoczone Emiraty Arabskie. Jednym z najgłośniejszych projektów jest zapowiedziana w Arabii Saudyjskiej luksusowa podróż pociągiem Dream of the Desert, którego inauguracja planowana jest na koniec 2026 roku. Trasa ma liczyć około 1300 km i prowadzić przez spektakularne pustynne krajobrazy, a na pokładzie jednocześnie podróżować będzie mogło zaledwie 66 pasażerów. Skład obejmie 14 wagonów mieszczących 33 apartamenty, dwa wagony restauracyjne oraz tradycyjny salon inspirowany arabską estetyką. Wnętrza, projektowane we Włoszech, odwołują się do saudyjskich tradycji poprzez rzeźbione drewno, tkaniny i paletę barw inspirowaną pustynią. Projektantka Aline Asmar d’Amman podkreślała, że „ziemiste tony i piaskowe brązy przełamano akcentami lawendy, zieleni oaz i wypalonych pomarańczy, by stworzyć atmosferę spokoju i arabskiej kultury”. Warto dodać, że w dwóch restauracjach serwowane będzie odmienne menu. Jedna skoncentruje się na smakach Arabii Saudyjskiej i lokalnych składnikach, druga na włoskich technikach kulinarnych. W cenę podróży wliczono nie tylko posiłki, lecz także program na pokładzie oraz atrakcje organizowane poza pociągiem. A co się wśród nich znajduje? Atrakcje i trasy pociągu Dream of the Desert Oferta Dream of the Desert nie ogranicza się do jednej przejażdżki – zapowiedziano pięć różnych programów podróży realizowanych między październikiem a majem, w tym dwie trasy o charakterze sezonowym. Rdzeniem projektu są dwudniowe wyprawy w obie strony z Rijadu do Dżubbah oraz dłuższe warianty prowadzące w kierunku północnych regionów, takich jak Al Jouf i słynna AlUla, znana z monumentalnych formacji skalnych i stanowisk archeologicznych. Każda z podróży ma mieć własny scenariusz doświadczeń, dopasowany do pory roku i kalendarza kulturowego. W czasie nocy ramadanowych planowane są m.in. postoje w rejonie Kassim, gdzie uczestnicy będą mogli obserwować rozgwieżdżone pustynne niebo z dala od sztucznego oświetlenia miast. Program obejmuje także obozowiska na pustyni, kameralne kolacje pod gołym niebem oraz wycieczki z przewodnikiem po miejscach dziedzictwa kulturowego. Na wybranych trasach w cenę wliczone jest również zakwaterowanie poza pociągiem, co rozszerza podróż o elementy pobytu w historycznych i przyrodniczych lokalizacjach. W wariancie Summer Mirage, realizowanym w cieplejszych miesiącach, goście pozostają natomiast głównie na pokładzie, korzystając z klimatyzowanych przestrzeni i programu przygotowanego wewnątrz składu. Projekt pociągu opracowała włoska grupa Arsenale – ta sama, która stoi za koncepcją La Dolce Vita Orient Express. Prezes firmy Paolo Barletta podkreślał, że Dream of the Desert jest pierwszym luksusowym pociągiem marki kursującym poza Włochami. Ceny odzwierciedlają ekskluzywny charakter przedsięwzięcia: zaczynają się od około 30 000 riali saudyjskich, czyli w przybliżeniu ok. 28-29 tys. zł za kabinę za noc, co plasuje podróż w segmencie najbardziej prestiżowych doświadczeń kolejowych na świecie. Źródła: The Sun, Dream of the Desert Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
10 nieoczywistych pomysłów na weekend w Polsce. Nie tylko góry i morze
Szukasz pomysłu na weekend z rodziną lub z przyjaciółmi? Oto 10 kierunków w Polsce, które potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych piechurów. W gronie dziennikarzy National Geographic Traveler przygotowaliśmy propozycje podróżnicze po Polsce dla osób szukających nieoczywistych miejsc, bliskości natury i autentycznych regionalnych klimatów. Poza popularnymi szlakami czekają tu dzikie krajobrazy, pogranicza kultur, uzdrowiska z czystym powietrzem i niezwykłe formy geologiczne, które pokazują Polskę z zupełnie innej strony.
Spis treści: Kraina Lessowych Wąwozów – polska Toskania w wersji dzikiej Hajnówka – brama do Puszczy Białowieskiej i wielokulturowości Roztoczański Park Narodowy – kraina wody, lasów i koników polskich Łuk Mużakowa – geologiczny fenomen i krajobraz jak z innej planety Śląsk Cieszyński – pogranicze kultur i tradycji Gołdap – uzdrowisko na końcu Polski Mazury Zachodnie – cisza, przestrzeń i mniej oczywiste jeziora Kościerzyna – serce Kaszub Chojnice – historia i brama do Borów Tucholskich Akwedukt w Fojutowie – inżynieria w środku lasu Polska wciąż potrafi zaskakiwać nawet doświadczonych podróżników. Poza oczywistymi kierunkami – Tatrami, Trójmiastem czy Krakowem – istnieją miejsca mniej znane, a jednocześnie niezwykle różnorodne krajobrazowo i kulturowo. To regiony, w których natura, historia i lokalna tożsamość tworzą wyjątkowy klimat, często porównywany do zagranicznych destynacji. Poniższa lista to inspiracyjny przegląd 10 miejsc w Polsce, które nie są masowe, a potrafią dostarczyć intensywnych wrażeń: od surowych form geologicznych, przez wielokulturowe pogranicza, po obszary idealne dla osób szukających ciszy, aktywności i autentyczności. Kraina Lessowych Wąwozów – polska Toskania w wersji dzikiej Kraina Lessowych Wąwozów w województwie lubelskim to największe skupisko wąwozów lessowych w Europie, powstałych w wyniku wielowiekowego oddziaływania wody opadowej, procesów erozyjnych i specyficznej budowy geologicznej lessu. Miękka, pylasta skała sprzyjała tworzeniu głębokich parowów, które dziś osiągają kilkanaście metrów głębokości i ciągną się kilometrami, tworząc naturalne korytarze i labirynty. Charakterystyczną cechą tego obszaru jest silna zmienność krajobrazu w zależności od pory roku. Wiosną wąwozy są wilgotne, intensywnie zielone i pełne ptasich siedlisk, latem dają przyjemny cień, jesienią zachwycają paletą barw lessowych ścian i liści, a zimą przybierają niemal baśniowy charakter. Region ma także duże znaczenie przyrodnicze i kulturowe. Wąwozy pełnią funkcję naturalnych korytarzy ekologicznych, a otaczające je pola i sady tworzą mozaikowy krajobraz typowy dla wschodniej Polski. To właśnie tutaj można obserwować tradycyjne formy rolnictwa, stare sady i lessowe drogi, które od wieków służyły lokalnym społecznościom. To miejsce szczególnie docenią: miłośnicy pieszych wędrówek, nordic walkingu i fotografii krajobrazowej, osoby szukające alternatywy dla zatłoczonych parków narodowych, turyści zainteresowani geoturystyką, krajobrazami rolniczymi i ciszą. Dodatkowym atutem regionu jest bliskość Kazimierza Dolnego, znanego z artystycznej atmosfery, Nałęczowa o uzdrowiskowym charakterze oraz lokalnych winnic i gospodarstw agroturystycznych, co pozwala połączyć aktywny wypoczynek z elementami turystyki kulinarnej i enoturystyki. Hajnówka – brama do Puszczy Białowieskiej i wielokulturowości Hajnówka to miasto położone na styku kultur, które od lat pełni rolę głównej bramy do Puszczy Białowieskiej. Jednocześnie jest to miejsce o wyraźnie zaznaczonej tożsamości lokalnej, kształtowanej przez prawosławie, tradycje białoruskie, polskie i dawne wpływy pogranicza wschodniego. Ta różnorodność widoczna jest zarówno w architekturze, jak i w codziennym życiu mieszkańców. Miasto stanowi ważny punkt dla turystyki przyrodniczej, oferując łatwy dostęp do szlaków pieszych, rowerowych i ścieżek edukacyjnych, prowadzących w głąb jednego z najcenniejszych ekosystemów Europy. Puszcza Białowieska zachowała naturalne procesy przyrodnicze, które w innych częściach kontynentu zanikły setki lat temu, co czyni ją wyjątkowym miejscem do obserwacji fauny i flory. Największe atuty Hajnówki to: bliskość ostatniego pierwotnego lasu nizinnego w Europie, Sobór Świętej Trójcy – monumentalna świątynia o wyjątkowej akustyce i nowoczesnej bryle, spokojne tempo życia oraz kontakt z naturą bez nadmiaru komercyjnej infrastruktury. Hajnówka pełni także funkcję centrum kultury regionu, gdzie odbywają się wydarzenia związane z muzyką cerkiewną, folklorem i tradycją wschodniego pogranicza. Lokalna kuchnia, oparta na prostych, sezonowych składnikach, stanowi dodatkowy element poznawania regionu. To kierunek idealny dla osób szukających ciszy, refleksji i autentycznego kontaktu z przyrodą, a także dla podróżników zainteresowanych kulturą pogranicza i turystyką odpowiedzialną, opartą na szacunku dla środowiska naturalnego. Roztoczański Park Narodowy – kraina wody, lasów i koników polskich Roztoczański Park Narodowy obejmuje fragment Wyżyny Roztoczańskiej, gdzie łagodne wzniesienia, źródłowe rzeki i rozległe kompleksy leśne tworzą harmonijny, niemal sielankowy krajobraz. To obszar o wyjątkowo dobrze zachowanej równowadze przyrodniczej, w którym natura wciąż wyznacza rytm życia. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów parku są koniki polskie, czyli potomkowie dawnych tarpana. Zwierzęta te żyją na specjalnych ostojach w warunkach zbliżonych do naturalnych, pełniąc ważną rolę w utrzymaniu otwartych przestrzeni i różnorodności biologicznej. Ich obecność jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale również częścią czynnej ochrony przyrody. Roztocze wyróżnia się dużą ilością wód powierzchniowych i źródlisk, dzięki czemu rzeki zachowują krystaliczną czystość i naturalny charakter. Doliny rzeczne tworzą siedliska dla wielu gatunków ptaków, płazów i bezkręgowców, co czyni region atrakcyjnym dla miłośników obserwacji przyrody. Roztocze zachwyca: krystalicznie czystymi rzekami, idealnymi do kajakarstwa i spokojnych spływów, trasami pieszymi i rowerowymi o niskim stopniu trudności, dostosowanymi także do rodzin z dziećmi, bogactwem flory i fauny strefy przejściowej, gdzie spotykają się wpływy wschodnie i zachodnie. To doskonałe miejsce na slow travel, regenerujący wypoczynek blisko natury oraz reset od miejskiego hałasu, bez konieczności rezygnowania z komfortu i dostępnej infrastruktury turystycznej. Łuk Mużakowa – geologiczny fenomen i krajobraz jak z innej planety Park Mużakowski to unikatowa formacja polodowcowa, powstała w wyniku działalności lądolodu, który zdeformował warstwy geologiczne, tworząc charakterystyczny, łukowaty układ terenu. Obszar ten rozciąga się po obu stronach granicy polsko-niemieckiej i jest jednym z najbardziej niezwykłych krajobrazów geologicznych w Polsce. Najbardziej rozpoznawalnym elementem regionu są kolorowe jeziora poeksploatacyjne, powstałe na terenach dawnego górnictwa węgla brunatnego. Ich intensywne barwy – od mlecznego błękitu, przez zieleń, po głęboką czerwień – są efektem naturalnych procesów chemicznych zachodzących w wodzie i podłożu, a nie ingerencji człowieka. Łuk Mużakowa to także przykład miejsca, gdzie przyroda przejmuje tereny poprzemysłowe, stopniowo przekształcając je w atrakcyjne krajobrazowo przestrzenie. Dawne wyrobiska, hałdy i kanały wodne stały się dziś elementem szlaków pieszych i rowerowych, umożliwiających poznanie historii regionu w terenie. Dlaczego to miejsce zaskakuje? krajobrazem przypominającym Islandię lub Park Yellowstone, rzadko spotykanym w tej części Europy, możliwością eksploracji dawnych terenów górniczych w bezpiecznej, udostępnionej formie, statusem światowego geoparku UNESCO, podkreślającym jego znaczenie naukowe i edukacyjne. To propozycja dla osób ciekawych nieoczywistej przyrody, geologii i turystyki poznawczej, a także dla podróżników, którzy chcą zobaczyć, jak natura i historia przemysłu mogą współistnieć w jednym krajobrazie. Śląsk Cieszyński – pogranicze kultur i tradycji Śląsk Cieszyński to region o wyjątkowo złożonej historii, w którym przez stulecia przenikały się wpływy polskie, czeskie i austriackie, pozostawiając trwały ślad w krajobrazie kulturowym. Ta wielowarstwowość widoczna jest nie tylko w architekturze miast i wsi, ale także w codziennych zwyczajach, języku i kuchni regionalnej, które do dziś stanowią ważny element lokalnej tożsamości. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc regionu jest Cieszyn – miasto podzielone granicą, gdzie jedna część należy do Polski, a druga do Czech. Naturalna granica na rzece Olzie przez lata kształtowała specyficzny model współistnienia dwóch społeczności, co dziś przekłada się na wyjątkową atmosferę pogranicza i bogatą ofertę kulturalną. Śląsk Cieszyński wyróżnia się również silną tradycją protestancką, rzadką w skali kraju. Zabytkowe kościoły, cmentarze i instytucje społeczne świadczą o długiej historii współistnienia różnych wyznań i kultur. Obok nich funkcjonują lokalne festiwale, wydarzenia folklorystyczne i regionalna kuchnia, w której widoczne są wpływy kuchni środkowoeuropejskiej. Najważniejsze wyróżniki regionu: Cieszyn jako miasto podzielone granicą, będące symbolem historii pogranicza, silna tożsamość lokalna oraz widoczne tradycje protestanckie, bliskość Beskidów, oferujących liczne szlaki górskie i widokowe trasy spacerowe. To idealny kierunek dla osób zainteresowanych historią, etnografią i turystyką kulturową, które chcą poznać region o wyraźnym charakterze i autentycznym dziedzictwie. Gołdap – uzdrowisko na końcu Polski Gołdap, położona na północno-wschodnim krańcu kraju, jest jednym z najbardziej wysuniętych na wschód miast w Polsce i jednocześnie miejscem, które kojarzy się z ciszą, przestrzenią i czystym środowiskiem naturalnym. Region ten uchodzi za jeden z obszarów o najlepszej jakości powietrza, co w połączeniu z naturalnymi warunkami klimatycznymi stworzyło podstawy do rozwoju funkcji uzdrowiskowej. Status uzdrowiska wynika z połączenia specyficznego mikroklimatu, bogactwa zieleni oraz infrastruktury nastawionej na zdrowie i rekreację. Centralnym punktem jest park zdrojowy z tężniami solankowymi, które sprzyjają poprawie funkcjonowania układu oddechowego i ogólnemu odprężeniu. Gołdap to także miejsce całorocznego wypoczynku. Zimą region przyciąga miłośników sportów zimowych dzięki trasom narciarskim i biegowym, latem natomiast oferuje rozbudowaną sieć szlaków pieszych i rowerowych, prowadzących przez lasy, wzgórza i tereny przygraniczne. Na miejscu znajdziesz: tężnie solankowe i park zdrojowy sprzyjające regeneracji organizmu, zimą trasy narciarskie, latem szlaki piesze i rowerowe, bliskość granicy oraz krajobrazy nawiązujące do Suwalszczyzny. To propozycja dla osób szukających zdrowotnego wypoczynku bez tłumów, kontaktu z naturą i miejsca, w którym można zwolnić tempo oraz zadbać o dobre samopoczucie. Mazury Zachodnie – cisza, przestrzeń i mniej oczywiste jeziora Mazury Zachodnie to część Pojezierza Mazurskiego, która pozostaje poza głównym nurtem masowej turystyki, dzięki czemu zachowała kameralny, spokojny charakter. Brak dużych kurortów i imprezowych marin sprawia, że region ten wybierają osoby ceniące kontakt z naturą, przestrzeń i autentyczność. Krajobraz Mazur Zachodnich tworzą rozległe jeziora połączone kanałami, pagórkowate tereny polodowcowe oraz lasy, które sprzyjają wypoczynkowi aktywnemu, ale bez presji tłumów. To obszar szczególnie atrakcyjny dla żeglarzy, którzy preferują spokojną żeglugę i noclegi w naturalnym otoczeniu, a nie zatłoczone porty. Region oferuje: doskonałe warunki do żeglarstwa i sportów wodnych, w tym kajakarstwa i paddleboardingu, mniejsze miejscowości z lokalną gastronomią i rodzinnymi pensjonatami, krajobrazy sprzyjające turystyce niespiesznej, długim spacerom i wycieczkom rowerowym. Mazury Zachodnie to propozycja dla tych, którzy nie szukają festiwalowej atmosfery, lecz chcą doświadczyć jezior w ich najbardziej naturalnej, spokojnej odsłonie. Kościerzyna – serce Kaszub Kościerzyna uznawana jest za jedno z najważniejszych miast Kaszub, regionu o silnie zakorzenionej tożsamości językowej, kulturowej i obyczajowej. Miasto pełni funkcję lokalnego centrum administracyjnego i kulturalnego, a jednocześnie zachowuje kameralny charakter, typowy dla kaszubskich miejscowości. Dzięki położeniu wśród jezior i lasów Kościerzyna stanowi doskonałą bazę wypadową do zwiedzania Kaszub: zarówno tych bardziej turystycznych, jak i mniej znanych, spokojnych zakątków. W okolicy znajdują się liczne trasy piesze i rowerowe, a także obiekty prezentujące dziedzictwo materialne i niematerialne regionu. Na uwagę zasługują: kultura kaszubska oraz rozwinięte regionalne muzealnictwo, kuchnia oparta na lokalnych produktach, prostych recepturach i sezonowości, dostęp do tras pieszych i rowerowych, prowadzących przez lasy i pagórkowaty teren. To dobry wybór dla osób chcących poznać Polskę regionalną „od środka”, z dala od masowych atrakcji, w rytmie wyznaczanym przez lokalne tradycje i przyrodę. Chojnice – historia i brama do Borów Tucholskich Chojnice to miasto o wyraźnie średniowiecznym rodowodzie, którego układ urbanistyczny i zabytkowa zabudowa do dziś przypominają o jego strategicznym znaczeniu handlowym i obronnym. Jednocześnie jest to jedno z najważniejszych miast regionu, pełniące rolę naturalnej bramy do Borów Tucholskich – jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce. Zachowane fragmenty murów miejskich, bramy oraz historyczne centrum tworzą spójną przestrzeń, w której historia przenika się z nowoczesnym życiem lokalnym. Chojnice oferują bogaty kalendarz wydarzeń kulturalnych, festiwali i inicjatyw społecznych, które przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów zainteresowanych kulturą regionalną. Miasto wyróżnia się: zachowanymi murami obronnymi i zabytkowym układem starego miasta, rozwiniętą ofertą kulturalną, obejmującą wydarzenia plenerowe i instytucje kultury, świetnym położeniem dla aktywnej turystyki leśnej, rowerowej i kajakowej. Dzięki bliskości lasów, jezior i rzek Chojnice są idealnym miejscem dla osób, które chcą połączyć zwiedzanie historycznego miasta z aktywnym wypoczynkiem na łonie natury. To przykład miasta, które harmonijnie łączy funkcję historyczną i przyrodniczą. Akwedukt w Fojutowie – inżynieria w środku lasu Akwedukt w Fojutowie to największa i najbardziej imponująca budowla hydrotechniczna tego typu w Polsce, zlokalizowana w sercu Borów Tucholskich. Obiekt powstał w XIX wieku jako element rozbudowanego systemu melioracyjnego i do dziś stanowi przykład zaawansowanej myśli inżynieryjnej swojej epoki. Konstrukcja umożliwia skrzyżowanie dwóch cieków wodnych na różnych poziomach – jedna rzeka przepływa nad drugą, nie mieszając się z jej nurtem. To rozwiązanie, rzadko spotykane na skalę krajową, budzi zainteresowanie zarówno miłośników historii techniki, jak i osób poszukujących nietypowych atrakcji turystycznych. Dlaczego warto tu przyjechać? unikatowa hydrotechniczna konstrukcja, wyróżniająca się skalą i precyzją wykonania, położenie wśród Borów Tucholskich, sprzyjające spacerom i aktywnemu wypoczynkowi, ciekawy punkt na trasie rowerowej lub kajakowej, łatwy do połączenia z innymi atrakcjami regionu. Akwedukt w Fojutowie jest dowodem na to, że polska infrastruktura historyczna potrafi być równie fascynująca jak klasyczne zabytki architektury, a jednocześnie doskonale wpisuje się w naturalny krajobraz otaczających lasów. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Włoski fenomen, który wciąż bywa niedoceniany. Luty to najlepszy czas na wizytę
Luty to okres, w którym znaczna część Włoch wyraźnie zwalnia – kurorty nadmorskie pustoszeją, a turystyczny rytm wielu miast podporządkowany jest chłodniejszej porze roku. Okazuje się jednak, że istnieje miejsce, gdzie właśnie zimą kalendarz wypełnia się wydarzeniami, a atmosfera staje się bardziej intensywna niż w szczycie sezonu. Tym miejscem jest Turyn.
Choć w tym roku uwagę świata przyciągają zimowe igrzyska olimpijskie organizowane we Włoszech, nie tylko tamtejsze krajobrazy mają szansę stać się magnesem dla podróżnych. Jedno z historycznych włoskich miast rozpoczęło okres pełen barwnych tradycji, widowiskowych uroczystości i karnawałowych celebracji, które od lat kształtują jego tożsamość. To właśnie zimą życie nabiera tam wyjątkowego rytmu, łącząc lokalne dziedzictwo z festiwalową energią. Turyn – historia i znaczenie miasta na tle Włoch Turyn, położony u podnóża Alp w regionie Piemontu, od stuleci pełni rolę jednego z kluczowych ośrodków północnych Włoch – zarówno gospodarczych, jak i kulturalnych. Jego początki sięgają czasów rzymskich: w I wieku p.n.e. powstał tu obóz wojskowy Augusta Taurinorum, którego regularny, szachownicowy układ ulic do dziś wyznacza strukturę historycznego centrum. Ten antyczny porządek urbanistyczny przetrwał kolejne epoki i stał się fundamentem późniejszej rozbudowy miasta, widocznej w reprezentacyjnych placach, arkadowych ulicach i osiowych założeniach przestrzennych, które nadają Turynowi charakter niemal „planowanego” miasta. Przełomowe znaczenie przyniosły jednak czasy nowożytne, gdy miasto stało się siedzibą dynastii sabaudzkiej i politycznym zapleczem procesu jednoczenia Włoch. Rezydencje królewskie, pałace i monumentalne place do dziś przypominają o okresie, gdy Turyn należał do najważniejszych stolic Półwyspu Apenińskiego. Co więcej, od 1578 roku w miejscowej katedrze przechowywany jest Całun Turyński – relikwia o ogromnym znaczeniu dla chrześcijaństwa, która uczyniła miasto jednym z istotnych punktów na mapie europejskich pielgrzymek i wzmocniła jego duchowy prestiż. Równolegle rozwijała się funkcja intelektualna i artystyczna. Jeszcze w XIX i na początku XX wieku Turyn uchodził za jedno z najbardziej wyrafinowanych centrów kultury we Włoszech, wyróżniając się m.in. silną obecnością secesji, rzadko spotykanej w innych częściach kraju. Miasto stało się również ważnym ośrodkiem przemysłowym i akademickim, co nadało mu nowoczesny, miejski charakter, odmienny od wielu historycznych włoskich centrów opartych głównie na turystyce. Ta wielowarstwowa tożsamość (rzymskie korzenie, królewska przeszłość, religijne znaczenie i intelektualne dziedzictwo) sprawia, że Turyn pozostaje jednym z najbardziej złożonych i znaczących ośrodków historycznych północnych Włoch. W lutym tradycja łączy się tu z żywą kulturą miasta, które przyciąga odwiedzających licznymi wydarzeniami i sezonowymi uroczystościami. Karnawał, czekolada i wermut, czyli lutowy kalendarz wydarzeń w Turynie Luty w Turynie to moment, gdy miasto wyraźnie przyspiesza po spokojniejszym początku zimy, a kalendarz wypełniają wydarzenia łączące tradycję z miejskim stylem życia. Od 1 do 15 lutego trwa karnawał, którego ślady widoczne są w różnych częściach miasta – od historycznego Borgo Dora po nadrzeczne bulwary nad Padem. Jednym z miejsc, gdzie najłatwiej poczuć jego atmosferę, jest weekendowy targ staroci Balôn na Piazza Borgo Dora. Obok antyków i kolekcjonerskich przedmiotów pojawiają się tam historyczne inscenizacje, muzycy i postacie w strojach nawiązujących do przeszłości dzielnicy, w tym Rusnenta – tradycyjna maska związana z tym rejonem. W przestrzeni miejskiej odbywają się parady, występy orkiestr dętych i uliczne animacje, natomiast w Parco della Pellerina organizowany jest duży festyn rodzinny. Wizerunki Gianduji i Giacometty (symbolicznych postaci turyńskiego karnawału) towarzyszą obchodom aż do finału 15 lutego, gdy nad rzeką odbywają się widowiskowe wydarzenia zamykające święto. Równolegle, w połowie miesiąca, miasto celebruje swoją słynną tradycję czekoladową podczas festiwalu CioccolaTò, który zazwyczaj przypada na drugą połowę lutego i zamienia okolice Piazza Vittorio Veneto w przestrzeń degustacji, pokazów i warsztatów. Turyn od XVII wieku uchodzi za włoską stolicę czekolady, a lokalna specjalność (gianduja) ma tu swoje historyczne korzenie. W programie znajdują się spotkania w zabytkowych wnętrzach i wydarzenia popularyzujące historię kakao, m.in. w muzeum Choco-Story Torino. Zimową tradycją pozostaje także filiżanka bicerin (warstwowego napoju z kawy, czekolady i śmietanki), serwowanego w zabytkowej kawiarni Caffè Al Bicerin, która od wieków stanowi punkt odniesienia dla lokalnej kultury kawiarnianej. Pod koniec lutego uwagę przejmują z kolei wydarzenia związane z wermutem i winem. Turyn odegrał kluczową rolę w rozwoju tego aromatyzowanego trunku już w XVIII wieku, a dziś tradycję tę przypomina festiwal Salone del Vermouth, uzupełniony o miejskie degustacje, spotkania i wydarzenia towarzyszące w barach, muzeach oraz historycznych przestrzeniach. Towarzyszy mu także Salone del Vino Torino, prezentujący dorobek piemonckich winiarzy – od uznanych apelacji, takich jak Barolo czy Barbaresco, po mniej znane alpejskie odmiany. Dzięki temu luty w Turynie staje się miesiącem, w którym kultura stołu, miejskie rytuały i regionalne dziedzictwo tworzą wyjątkowo intensywne doświadczenie poza głównym sezonem. Źródła: BBC, Brittanica Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ekstremalny atak zimy skuł Niagarę lodem. Niezwykły widok przyciąga turystów
W Stanach Zjednoczonych trwa ekstremalny atak zimy. Fala arktycznego powietrza, która ogarnęła niemal cały kraj, wywołała rekordowe spadki temperatur, śnieżyce i chaos komunikacyjny. Skutki tej anomalii odczuwają miliony Amerykanów – od Zatoki Meksykańskiej po Nową Anglię. W najbardziej nietypowych obserwacjach zimowych pojawiło się też coś, czego nie widuje się często nawet w północnych stanach: częściowe zamarznięcie słynnego wodospadu Niagara.
Od końca stycznia skrajne mrozy w Stanach Zjednoczonych zbierają tragiczne żniwo – w związku z atakiem zimy odnotowano już ponad 110 zgonów, a agencja Associated Press informuje, że ostrzeżeniami przed niebezpiecznym zimnem objęto około 150 milionów ludzi. Meteorolodzy opisują to jako „bombę cyklonową”, która sprowadziła intensywne opady śniegu i gwałtowne chłody tam, gdzie na co dzień dominują łagodniejsze warunki. Skutki objawiły się nie tylko w formie odwołanych lotów i zakorkowanych autostrad, ale także w serii nietypowych zjawisk: od spadających z drzew legwanów na Florydzie po spektakularne, częściowe zamarznięcie wodospadu Niagara na północnym krańcu kraju. W pozornie stałym nurcie potężnej kaskady widać bryły lodu, które stają się symbolem potęgi tegorocznej zimy. Lodowy spektakl, czyli częściowe zamarznięcie wodospadu Niagara Nad wodospadem Niagara rozgrywa się obecnie widowisko, które nawet w tym regionie uchodzi za niezwykłe zjawisko. Napływ arktycznych mas powietrza, powiązany z zaburzeniami wiru polarnego, przyniósł długotrwałe mrozy, w efekcie których woda, para wodna i lód utworzyły krajobraz o niemal surrealistycznym charakterze. Choć potężne kaskady nie przestały tam płynąć, ich obrzeża oraz przestrzeń u podnóża wodospadu pokryły się grubą, narastającą warstwą lodu. Cały czas formują się rozległe bryły i kopce lodowe, a wzdłuż krawędzi pojawiają się masywne sople, budujące monumentalną, zimową scenerię. Władze Niagara Parks same informują, że niedawne intensywne opady śniegu oraz utrzymujące się ujemne temperatury w południowym Ontario doprowadziły do powstania „olśniewających” formacji lodowych i gęstej, mroźnej mgły unoszącej się nad wodospadem. Te warunki nie zniechęcają jednak odwiedzających – wręcz przeciwnie, tłumy turystów przybywają, by zobaczyć ten spektakl natury, określając go jako jedno z najbardziej niezwykłych doświadczeń wizualnych. Dlaczego wodospad Niagara nie może całkowicie zamarznąć? Lokalna stacja WIVB-TV z Buffalo zwraca uwagę, że lodowe struktury zaczęły dynamicznie narastać po przejściu silnej burzy zimowej, a obrazy z kamer na żywo pokazują parę unoszącą się nad oblodzoną powierzchnią. Rzeczniczka parku stanowego po stronie amerykańskiej w rozmowie z USA Today z kolei podkreśla, że choć w wielu miejscach tworzą się świeże, kruche warstwy lodu, to wodospad nie zamarzł całkowicie. I – jak podkreślają eksperci – w dzisiejszych warunkach nie ma już takiej możliwości. Otóż zjawisko spektakularnego oblodzenia pojawia się zwykle dopiero po kilku dniach utrzymywania się silnego mrozu, gdy ujemne temperatury, wiatr i mgła wodna sprzyjają szybkiemu osadzaniu się lodu na skałach i konstrukcjach w pobliżu wodospadu. Pełne zatrzymanie przepływu wody to jednak skrajna rzadkość historyczna. Najsłynniejszy przypadek miał miejsce w 1848 roku, gdy potężny zator lodowy na rzece Niagara wstrzymał dopływ wody na około 30 godzin, sprawiając wrażenie „wyłączonego” wodospadu. W XX wieku notowano jeszcze epizody silnego zlodzenia, m.in. w latach 30., kiedy część American Falls była niemal całkowicie skuta lodem, lecz również wtedy kluczową rolę odgrywały naturalne bariery lodowe powyżej wodospadu, a nie samo zamarznięcie spadającej wody. Współcześnie sytuacja wygląda inaczej. Na rzece funkcjonuje tzw. ice boom – system pływających zapór lodowych instalowanych sezonowo u wylotu jeziora Erie. Jego zadaniem jest kontrolowanie przemieszczania się kry, ograniczanie powstawania niebezpiecznych zatorów oraz stabilizowanie pokrywy lodowej w górnym biegu rzeki. To właśnie takie zatory w przeszłości potrafiły czasowo ograniczyć dopływ wody do kaskad. Dziś lód może tworzyć imponujące formy na powierzchni, obrzeżach i u podnóża wodospadu, lecz ogromna masa wody (liczona w tysiącach metrów sześciennych na sekundę) nieprzerwanie przepływa przez próg skalny. Efekt wizualny bywa więc mylący: krajobraz wygląda jak skuty lodem, jednak hydrologicznie wodospad pozostaje aktywny, a nurt nie traci swojej siły. Źródła: USA Today, The News, Associated Press Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nowy wakacyjny hit Europy. Ta grecka wyspa zaskakuje autentycznością i spokojem
Grecja od lat znajduje się w ścisłej czołówce najchętniej odwiedzanych krajów świata. Tylko w ubiegłym roku liczba zagranicznych przyjazdów sięgnęła 37 milionów. O wakacyjnym hicie 2026 roku wielu turystów mogło jednak jeszcze nie słyszeć, a to właśnie ta wyspa zaczyna przyciągać największą uwagę.
Grecja niezmiennie pozostaje jednym z ulubionych kierunków urlopowych Polaków. Choć w zeszłorocznym sezonie wakacyjnym najwięcej podróżnych wybierało Turcję, Hellada znalazła się na 2. miejscu, utrzymując się w ścisłej czołówce letnich destynacji. Najczęściej odwiedzane są takie wyspy jak Mykonos, Santorini, Kreta czy Rodos, jednak w tym roku to inne miejsce zaczyna wyrastać na nową gwiazdę wakacyjnych planów. Kameralna, malownicza i wciąż mniej oczywista – właśnie zdobywa status turystycznego odkrycia sezonu. Ios nowym greckim hitem 2026. Autentyczność zamiast tłumów Na tle greckich wysp, które w ostatnich latach zmagają się z przeciążeniem turystyką i presją na lokalną infrastrukturę, Ios coraz częściej wskazywana jest jako przykład kierunku rozwijającego się w bardziej zrównoważony sposób. Ta niewielka wyspa w archipelagu Cyklad ma w 2026 roku stać się jednym z najbardziej pożądanych miejsc w Grecji – właśnie dlatego, że nie przypomina przereklamowanych kurortów. W licznych międzynarodowych publikacjach podkreśla się jej autentyczność, bogatą kulturę i krajobrazy, które wciąż zachowały surowy, naturalny charakter. Wpisuje się to w szersze działania Cyklad promujące nową narrację turystyczną, opartą na jakości doświadczeń i dobrostanie lokalnych społeczności, a nie wyłącznie na masowej liczbie przyjazdów. Wyspę wyróżniają również konkretne rekomendacje medialne. Brytyjski dziennik „The Times” umieścił Chorę (czyli stolicę wyspy) wśród 25 najpiękniejszych miejscowości Grecji, zwracając uwagę na charakterystyczne białe, kubiczne domy i sieć wąskich, stromych uliczek. Z kolei włoski portal WomTravel.it, śledzący nowoczesne trendy podróżnicze młodego pokolenia, wskazał Ios jako kierunek łączący życie towarzyskie, aktywności plenerowe i ofertę kulturalną. Na liście 14 europejskich „destynacji nowej generacji” wyspa znalazła się w pierwszej dziesiątce. Dodatkowo Ios trafiła także do corocznego zestawienia najlepszych greckich wysp przygotowywanego przez francuski przewodnik Petite Futé, co potwierdza, że zainteresowanie nią wykracza daleko poza jeden rynek turystyczny. Co zobaczyć na Ios i gdzie leży ta wyspa Cyklad? Ios to jedna z bardziej zróżnicowanych krajobrazowo wysp archipelagu Cyklad, położona między Naksos a Santorini. Choć jej powierzchnia wynosi zaledwie około 109 km², teren jest w dużej mierze górzysty, poprzecinany stromymi zboczami i dolinami schodzącymi ku zatokom Morza Egejskiego. Wyspa ma około 18 km długości i do 10 km szerokości, a jej surowy, miejscami niemal pustynny pejzaż przeplata się z piaszczystymi plażami i turkusową wodą, co nadaje jej wyjątkowo malowniczy charakter. Ios to jednak nie tylko natura. To również miejsce o długiej historii, sięgającej czasów prehistorycznych. Najważniejszym stanowiskiem archeologicznym jest Skarkos – osada z III tysiąclecia p.n.e., uznawana za jedno z najlepiej zachowanych wczesnocykladzkich stanowisk w Grecji. Odkrycia pokazują, że już w epoce brązu istniała tu zorganizowana społeczność z rozwiniętą architekturą i strukturą społeczną. W starożytności Ios wiązano także z postacią Homera – według lokalnej tradycji to stąd miała pochodzić jego matka, a na wyspie wskazuje się miejsce określane jako grób poety, choć historycy podchodzą do tej legendy z ostrożnością. Warto dodać, że symbolem Ios jest kościół Panagia Gremiotissa, wzniesiony w najwyższym punkcie nad Chorą. Białe mury świątyni kontrastują z granatem morza, a panorama o zachodzie słońca należy do najbardziej spektakularnych w całych Cykladach. W samej Chorze uwagę przyciągają natomiast wąskie, kręte uliczki, tradycyjne sześcienne domy i wiatraki. Na północy wyspy można z kolei zobaczyć ruiny weneckiego zamku, przypominające o średniowiecznych wpływach. Współczesne Ios stara się łączyć rozwój turystyki z troską o mieszkańców. Władze inwestują w poprawę infrastruktury, odbudowę po zjawiskach pogodowych oraz nowe obiekty sportowe, aby wyspa była atrakcyjna nie tylko sezonowo. A jak dotrzeć na tę wyspę z Polski? Najłatwiej polecieć do Aten lub na Santorini, a następnie przesiąść się na prom. W sezonie letnim kursy są częste, a rejs z Santorini trwa zwykle nieco ponad godzinę, co czyni Ios stosunkowo łatwo dostępną mimo wyspiarskiego położenia. Źródła: The Times, Euronews, Turistico, WomTravel.it Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zapomniana perła modernizmu ze słynnego uzdrowiska wraca do życia. Nowa atrakcja Ciechocinka ma przyciągnąć tłumy
Do Ciechocinka zawita ponownie jedna z najsłynniejszych atrakcji tego miasta. W najsłynniejszym polskim uzdrowisku zostanie odbudowany zabytkowy basen, w którym kąpieli zaznawali kuracjusze niemal sto lat temu. Inwestorzy zapowiadają, że budowany obiekt ma przyciągnąć tysiące gości rocznie.
Ciechocinek to jedno z najsłynniejszych polskich uzdrowisk. Już w pierwszej połowie XIX wieku tamtejsze źródła solankowe zaczęły przyciągać kuracjuszy chcących zaznać terapeutycznych kąpieli. Wraz z napływem gości w mieście zaczęły powstawać liczne sanatoria – obecnie w Ciechocinku działa ok. 30 takich obiektów. Ważnym elementem tego kujawsko-pomorskiego uzdrowiska jest Park Tężniowy, znany z monumentalnych tężni solankowych, które łącznie osiągają długość ponad 1,5 kilometra. Wśród tych leczniczych konstrukcji przez lata funkcjonował basen termalno-solankowy, który od ponad dwóch dekad popadał w ruinę. Teraz pojawiła się szansa na odbudowę tego obiektu, który – w nowej odsłonie – ma stać się jedną z największych atrakcji Ciechocinka. Basen, który swoją obecnością zaszczycił prezydent Otwarcie basenu termalno-solankowego odbyło się 4 czerwca 1932 roku. Podczas inauguracji obiektu, zaprojektowanego przez dwóch słynnych warszawskich architektów – Romualda Gutta i Aleksandra Szniolisa – obecny był nawet ówczesny prezydent II RP, Ignacy Mościcki. Kompleks rekreacyjny wyróżniał się surowością charakterystyczną dla modernizmu. Obok basenu ze zjeżdżalniami i skoczniami architekci umiejscowili pawilon z szatniami oraz kawiarnię. Całość uzupełniała tzw. mała architektura, nadająca przestrzeni dodatkowego charakteru. Kompleks – wraz z położonymi w tle tężniami solankowymi – tworzył prawdziwie uzdrowiskowy klimat, w którym zakochali się kuracjusze z całej Polski. Popadająca w ruinę perła modernizmu Niestety, wraz ze zbliżającym się XXI wiekiem basen popadał w coraz większą ruinę. Nie pomogło nawet wpisanie obiektu do rejestru zabytków. Degradacja trwała do 2002 roku, kiedy to basen wraz z całym kompleksem został wyłączony z użytku ze względu na zły stan techniczny. Kolejne dwie dekady były okresem postępującego niszczenia jednej z najsłynniejszych ciechocińskich atrakcji. Zmiany dotyczące własności terenu nie przekładały się na realne działania rewitalizacyjne zaniedbanej przestrzeni. Wszystko zmieniło się dopiero w 2025 roku, gdy ruiny basenu trafiły w ręce samorządu województwa kujawsko-pomorskiego, który od razu ogłosił chęć remontu całego kompleksu. Marszałek województwa Piotr Całbecki potwierdził, że powstający obiekt ma być wiernym odwzorowaniem klasycznej bryły z lat 30. XX wieku. W ten sposób odbudowany kompleks ma nawiązywać do lat świetności ciechocińskiego basenu. Kompleks basenowy za 140 mln zł Wrażenie robić może nie tylko bogata historia odbudowywanego kompleksu basenowego, lecz także kwota, za jaką ma zostać zrealizowana inwestycja. Odbudowa i rewitalizacja basenu została oszacowana na około 140 mln zł, przy czym koszty te mogą wzrosnąć, biorąc pod uwagę wydatki związane z zatrudnieniem personelu oraz utrzymaniem obiektu. Inwestorzy są jednak przekonani, że basen będzie miejscem kąpieli dla ok. 30 tys. kuracjuszy rocznie, którzy z czasem mają przyczynić się do zwrotu środków zainwestowanych w ciechociński projekt. Co w takim razie powstanie za te pieniądze? Z przedstawionych projektów wynika, że odbudowa nie będzie dotyczyć jedynie głównej niecki basenowej. Wokół basenu staną pawilony z szatniami oraz kawiarnia – podobnie jak w przedwojennym kompleksie. Nowością, w porównaniu z historycznym układem, będzie nowoczesne muzeum geologiczne ulokowane przy jednej z dłuższych krawędzi basenu. Obok głównej części kompleksu powstanie również strefa dla najmłodszych kuracjuszy, wyposażona w mniejszy basen oraz strefę zabaw. Źródła: Sztuka Architektury, PortalSamorzadowy.pl Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Miasto cesarzy da się zwiedzić w dwa dni. Zaplanuj idealny weekend w Wiedniu
Weekend w Wiedniu i jak go zorganizować, aby w dwa dni zobaczyć najważniejsze atrakcje, nie przepłacić i uniknąć chaosu? Stolica Austrii zachwyca architekturą, kulturą i kuchnią, ale wymaga dobrego planu. W tym poradniku znajdziesz gotowy schemat zwiedzania, praktyczne informacje o dojeździe, cenach, komunikacji miejskiej, noclegach i kartach turystycznych. To kompleksowe kompendium dla osób planujących krótki, ale intensywny city break w Wiedniu.
Spis treści: Weekend w Wiedniu – czy dwa dni wystarczą? Jak dojechać do Wiednia na weekend Komunikacja miejska w Wiedniu – jak poruszać się po mieście Weekend w Wiedniu – plan zwiedzania na 2 dni Vienna Pass i Vienna City Card – czy warto je kupić? Ceny w Wiedniu – ile kosztuje weekend Co zjeść w Wiedniu – kuchnia, której trzeba spróbować Gdzie nocować w Wiedniu – najlepsze dzielnice na weekend Parkingi i parkowanie w Wiedniu – co trzeba wiedzieć Która pora roku najlepsza na weekend w Wiedniu Wiedeń łączy w sobie monumentalną historię dawnej stolicy cesarstwa z nowoczesnym stylem życia europejskiej metropolii. Miasto regularnie zajmuje wysokie miejsca w rankingach jakości życia, co przekłada się także na komfort podróżowania. Dzięki przejrzystemu układowi urbanistycznemu i rozbudowanej infrastrukturze turystycznej weekend w Wiedniu można zaplanować bardzo efektywnie, nawet przy ograniczonym czasie. Weekend w Wiedniu – czy dwa dni wystarczą? Dwa dni nie pozwolą zobaczyć wszystkiego, ale w zupełności wystarczą, by poznać esencję miasta i zrozumieć jego charakter. Wiedeń jest stosunkowo kompaktowy, a historyczne centrum wpisane na listę UNESCO obejmuje obszar, który można zwiedzać pieszo. Najważniejsze atrakcje – od katedry św. Szczepana, przez Hofburg, po Operę Wiedeńską – znajdują się w niewielkiej odległości od siebie, co znacząco oszczędza czas. Przy dobrej organizacji w weekend da się połączyć zwiedzanie zabytków, wizyty w muzeach oraz doświadczenie lokalnej kultury kawiarnianej bez poczucia pośpiechu. Charakter miasta a tempo zwiedzania Wiedeń sprzyja spokojnemu, uporządkowanemu zwiedzaniu, nawet przy napiętym planie. Miasto jest czytelne urbanistycznie, dobrze oznakowane i przewidywalne w poruszaniu się. Brak chaosu komunikacyjnego oraz wysoka punktualność transportu publicznego sprawiają, że łatwo trzymać się harmonogramu. Co istotne, wiele atrakcji nie wymaga długich dojazdów, a liczne parki i deptaki pozwalają naturalnie zwolnić tempo pomiędzy kolejnymi punktami programu. Dla kogo weekend w Wiedniu to dobry wybór To kierunek idealny dla par szukających romantycznej atmosfery, osób podróżujących solo, a także dla miłośników kultury wysokiej, architektury i dobrej kuchni. Wiedeń docenią również turyści, którzy cenią porządek, bezpieczeństwo i dobrą organizację, a jednocześnie chcą uniknąć nadmiernie turystycznego zgiełku. Miasto sprawdzi się zarówno przy pierwszym city breaku, jak i przy kolejnych, bardziej tematycznych wizytach. Jak dojechać do Wiednia na weekend Samolot i dojazd z lotniska do centrum Lotnisko Wiedeń-Schwechat położone jest ok. 18 km od centrum miasta i uchodzi za jedno z najlepiej skomunikowanych lotnisk w Europie. Najszybszym połączeniem jest City Airport Train (CAT), który dowozi pasażerów bezpośrednio do ścisłego centrum. Tańszą, choć nieco wolniejszą alternatywą pozostaje kolej S-Bahn, obsługująca także przystanki pośrednie. Autobusy lotniskowe stanowią wygodne rozwiązanie dla osób nocujących poza centrum. W zależności od wybranego środka transportu czas dojazdu wynosi od 15 do 40 minut, co czyni przylot nawet na krótki weekend bardzo komfortowym. Pociąg do Wiednia – kiedy to najlepsza opcja Dla osób podróżujących z południa Polski, Czech lub Słowacji pociąg bywa równie wygodny jak samolot, szczególnie przy wyjazdach bez bagażu rejestrowanego. Wien Hauptbahnhof to nowoczesny dworzec z bezpośrednim dostępem do metra, tramwajów i autobusów. Przyjazd pociągiem eliminuje konieczność dojazdu z lotniska i pozwala rozpocząć zwiedzanie niemal od razu po przyjeździe. Weekend w Wiedniu samochodem – winiety i dojazd Podróż samochodem wymaga zakupu winiety na autostrady, a w obrębie miasta obowiązują strefy płatnego parkowania z ograniczeniami czasowymi. Z tego względu wjazd autem do centrum rzadko jest praktycznym rozwiązaniem. Najlepszą opcją są parkingi Park & Ride, zlokalizowane przy liniach metra, które umożliwiają szybki i tani dojazd do centrum komunikacją miejską, bez stresu związanego z parkowaniem. Komunikacja miejska w Wiedniu – jak poruszać się po mieście Metro, tramwaje i autobusy – jak działają Wiedeńska komunikacja miejska uchodzi za jedną z najlepiej zorganizowanych w Europie, co ma ogromne znaczenie przy krótkim pobycie. Sieć metra (U-Bahn) składa się z kilku linii, które łączą centrum z dalszymi dzielnicami i kluczowymi atrakcjami, takimi jak Schönbrunn czy Prater. Tramwaje doskonale uzupełniają metro, szczególnie w obrębie historycznego centrum, a autobusy obsługują trasy lokalne i nocne. Środki transportu kursują często i punktualnie, a czytelne oznaczenia oraz mapy sprawiają, że nawet osoby odwiedzające miasto po raz pierwszy bez trudu odnajdują się w systemie. Rodzaje biletów i ich opłacalność W Wiedniu obowiązuje jednolity system biletowy, który pozwala korzystać z metra, tramwajów i autobusów na jednym bilecie. Do wyboru są bilety jednorazowe oraz czasowe – 24-, 48- i 72-godzinne, liczone od momentu skasowania. Przy planowaniu city breaku najbardziej opłacalny jest bilet 48-godzinny, który umożliwia swobodne przemieszczanie się bez konieczności każdorazowego zakupu biletu. Alternatywą są karty turystyczne obejmujące transport, szczególnie korzystne przy intensywnym zwiedzaniu i częstych przejazdach. Weekend w Wiedniu – plan zwiedzania na 2 dni Dzień pierwszy – historyczne centrum i klasyka Wiedeń do miasto przyjazne pieszym. Pierwszy dzień najlepiej poświęcić na spacer po Innere Stadt, czyli sercu Wiednia. To tutaj koncentrują się najważniejsze symbole dawnej potęgi cesarskiej. Katedra św. Szczepana stanowi naturalny punkt orientacyjny, od którego łatwo dotrzeć do Hofburga – dawnej rezydencji Habsburgów. Spacer wzdłuż Ringstrasse pozwala zobaczyć monumentalne budynki, takie jak Opera Wiedeńska czy Parlament. Popołudnie warto przeznaczyć na chwilę wytchnienia w jednej z tradycyjnych kawiarni, gdzie można poczuć charakterystyczny rytm miasta i jego kulturę codzienności. Dzień drugi – pałace, muzea i dzielnice lokalne Drugi dzień to dobry moment na opuszczenie ścisłego centrum i poznanie bardziej zróżnicowanego oblicza miasta. Pałac Schönbrunn zachwyca skalą i ogrodami, natomiast Belweder łączy architekturę barokową z bogatą ofertą muzealną. Po południu warto skierować się do spokojniejszych dzielnic, takich jak Leopoldstadt czy Neubau, gdzie mniej turystyczna atmosfera pozwala zobaczyć Wiedeń z perspektywy mieszkańców. To także dobre miejsca na kolację w lokalnej restauracji lub spacer bez wyraźnego planu. Vienna Pass i Vienna City Card – czy warto je kupić? Co obejmuje Vienna Pass Vienna Pass umożliwia wstęp do kilkudziesięciu najważniejszych atrakcji turystycznych, w tym pałaców, muzeów i punktów widokowych, bez konieczności kupowania osobnych biletów. Jedną z największych zalet karty jest możliwość ominięcia kolejek, co przy krótkim pobycie znacząco oszczędza czas. Pass dostępny jest w wariantach czasowych, dzięki czemu łatwo dopasować go do intensywnego weekendowego planu. To rozwiązanie szczególnie korzystne dla osób, które chcą zobaczyć jak najwięcej w ciągu dwóch dni i mają jasno określoną listę atrakcji. Kiedy karta turystyczna się opłaca Jeśli plan zwiedzania opiera się głównie na spacerach po mieście, architekturze oglądanej z zewnątrz i jednej lub dwóch płatnych atrakcjach, bardziej opłacalna może być Vienna City Card. Oferuje ona nielimitowane przejazdy komunikacją miejską oraz zniżki do wybranych muzeów, restauracji i sklepów. To dobra opcja dla osób, które chcą zachować elastyczność, a jednocześnie obniżyć koszty transportu i okazjonalnych wejść. Ceny w Wiedniu – ile kosztuje weekend Jedzenie, atrakcje i komunikacja Wiedeń nie należy do najtańszych europejskich miast, jednak ceny są przewidywalne i przejrzyste, co ułatwia planowanie wydatków. Obiad w restauracji to zwykle koszt od kilkunastu do kilkudziesięciu euro, w zależności od standardu i lokalizacji. Tańszą alternatywą są lokale typu bistro oraz piekarnie oferujące ciepłe posiłki. Bilety do muzeów mieszczą się w średnim europejskim przedziale cenowym, a koszty komunikacji miejskiej pozostają relatywnie niskie w stosunku do jakości usług. Jak zaplanować budżet na 2 dni Weekend w Wiedniu można zaplanować zarówno w wersji budżetowej, jak i bardziej komfortowej. Największy wpływ na koszty ma wybór noclegu – hotele w centrum są droższe, ale pozwalają ograniczyć wydatki na transport. Liczba płatnych atrakcji oraz decyzja o zakupie karty turystycznej również znacząco wpływają na końcowy budżet. Przy rozsądnym planowaniu możliwe jest pogodzenie zwiedzania, dobrej kuchni i komfortowego pobytu bez nadmiernych wydatków. Co zjeść w Wiedniu – kuchnia, której trzeba spróbować Klasyczne dania kuchni wiedeńskiej Kuchnia wiedeńska to połączenie wpływów dawnego cesarstwa z lokalną tradycją. Wiener Schnitzel przygotowywany z cielęciny, cienko rozbity i smażony na maśle klarowanym, uznawany jest za kulinarny symbol miasta. Tafelspitz, czyli gotowana wołowina podawana z warzywami i dodatkami, był jednym z ulubionych dań cesarza Franciszka Józefa. Na deser warto spróbować Kaiserschmarrn – puszystego, rwanego naleśnika podawanego z cukrem pudrem i konfiturą. Najlepszych smaków warto szukać w tradycyjnych gospodach i restauracjach, często oddalonych od najbardziej turystycznych ulic. Kawiarnie wiedeńskie i kultura kawowa Kultura kawiarni wiedeńskich została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO i stanowi integralną część życia miasta. To miejsca, w których nie tylko pije się kawę, ale także czyta prasę, pracuje lub prowadzi długie rozmowy. Charakterystyczna jest różnorodność sposobów podawania kawy – od klasycznej czarnej po wersje z mlekiem i bitą śmietaną. W wiedeńskich kawiarniach czas płynie wolniej, a pobyt nie jest ograniczony presją szybkiego opuszczenia stolika. Gdzie nocować w Wiedniu – najlepsze dzielnice na weekend Centrum i okolice – blisko atrakcji Innere Stadt oraz sąsiednie dzielnice to najlepszy wybór dla osób, które chcą maksymalnie wykorzystać krótki pobyt. Nocleg w tej części miasta pozwala dotrzeć do większości atrakcji pieszo, bez konieczności korzystania z komunikacji miejskiej. To także dobre rozwiązanie dla tych, którzy planują wieczorne spacery lub kolacje w centrum. Minusem są wyższe ceny, jednak oszczędność czasu często rekompensuje koszt. Dzielnice tańsze, ale dobrze skomunikowane Dzielnice takie jak Leopoldstadt czy Favoriten oferują bardziej przystępne cenowo noclegi, a jednocześnie bardzo dobrą komunikację z centrum. Dzięki gęstej sieci metra i tramwajów dojazd do głównych atrakcji zajmuje kilkanaście minut. To dobre rozwiązanie dla osób, które chcą połączyć rozsądny budżet z komfortem poruszania się po mieście. Parkingi i parkowanie w Wiedniu – co trzeba wiedzieć Strefy parkowania w mieście W większości dzielnic Wiednia obowiązują płatne strefy krótkiego parkowania, często z ograniczeniem czasowym. Kontrole są regularne, a przepisy egzekwowane konsekwentnie, dlatego parkowanie na ulicy w centrum bywa uciążliwe i stresujące. Dodatkowym utrudnieniem jest ograniczona liczba miejsc parkingowych w najbardziej popularnych lokalizacjach. Park & Ride – wygodne rozwiązanie Najbardziej praktyczną opcją dla osób podróżujących samochodem są parkingi Park & Ride, zlokalizowane przy stacjach metra. Umożliwiają one pozostawienie auta na cały dzień w rozsądnej cenie i szybki dojazd do centrum komunikacją miejską. To rozwiązanie łączy wygodę z oszczędnością czasu i pieniędzy. Która pora roku najlepsza na weekend w Wiedniu Wiosna i lato – zwiedzanie i spacery Wiosna i wczesne lato to najlepszy okres na zwiedzanie miasta pieszo. Przyjemne temperatury sprzyjają spacerom po centrum oraz wizytom w ogrodach pałacowych, takich jak te przy Schönbrunnie. W tym czasie miasto ożywa, a liczne wydarzenia plenerowe dodają mu energii. Jesień i zima – kultura, jarmarki, muzea Jesień to idealny moment dla miłośników muzeów, koncertów i opery, gdy sezon kulturalny jest w pełni. Zima przyciąga natomiast jarmarkami bożonarodzeniowymi, iluminacjami i wyjątkową atmosferą, szczególnie w historycznym centrum. Choć dni są krótsze, Wiedeń nadrabia je bogatą ofertą kulturalną i klimatem sprzyjającym spokojnemu zwiedzaniu. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Słońce nad Mezopotamią. Czym urzekło mnie tureckie Mardin?
Zabieram was na weekend do południowo-wschodniej Turcji, do miasta Mardin zawieszonego w chmurach. Przyjechałem tutaj dla widoków, a zostałem dla ludzi, smaków i historii, która dzieje się tu na każdym kroku.
Spis treści: Prawo do słońca i tajemnica abbar Twierdza z mydła i błękitne migdały Zachód słońca w Medresie „Płaczący” minaret i nastoletni kustosze Kościół, słońce i królowa Wiktoria Finał w pianie Zobacz więcej: skarby w okolicy Mardin DZIEŃ PIERWSZY Wczesne słońce nad Mardin w południowo-wschodniej Turcji działa jak antyczny alchemik. Powoli nasyca fasady domów z żółtego wapienia, nadając im miodowy odcień. Siedzę na tarasie hotelu, który zdaje się wisieć w powietrzu na stromym zboczu wzgórza. Przede mną paruje szklaneczka mocnej herbaty, a poniżej moich stóp rozpościera się Mezopotamia. Bezkresna, płaska jak tafla jeziora równina ginie gdzieś we mgle na horyzoncie, tam gdzie zaczyna się dzisiejsza Syria. Jestem w mitycznym „Międzyrzeczu”, wciśniętym w żyzne widły Tygrysu i Eufratu. Region, w którym się znajduję – Tur Abdin („Góra Sług Bożych”) – od ponad 1600 lat stanowi bijące serce syryjskiego chrześcijaństwa, a jednocześnie dom dla mistyków islamu. Prawo do słońca i tajemnica abbar Mardin przez wieki był kluczowym przystankiem na Jedwabnym Szlaku. To tutaj zmęczone karawany z dalekich Chin i Indii zatrzymywały się, by wymienić jedwab, porcelanę i korzenne przyprawy na lokalne skarby. Historia osadnictwa sięga tu plemienia Subarów, żyjącego na tych ziemiach już 4500 lat p.n.e.. To miejsce jest jak palimpsest – kolejne cywilizacje nadpisywały tu swoje historie na poprzednich, tworząc wielokulturową mozaikę Arabów, Kurdów, Asyryjczyków i Turków. Odrywam wzrok od horyzontu i spoglądam na miasto. To kamienny chaos, który ma jednak swój ukryty porządek. Spacerując uliczkami z przewodnikiem Alimem Kocabıyık, odkrywam geniusz tutejszych architektów. – Domy budowano tu według świętej zasady: żaden budynek nie może rzucać cienia na dom sąsiada ani zasłaniać mu widoku na równinę. Każdy ma tu prawo do słońca i przestrzeni – opowiada Alim. Żółty wapień to nie tylko budulec, to naturalna klimatyzacja – latem chroni przed żarem, zimą oddaje ciepło. Aby zrozumieć to miasto, trzeba się w nim zgubić, a najlepiej zanurkować w abbary. To unikatowe dla Mardin rozwiązanie urbanistyczne – publiczne przejścia poprowadzone tunelami pod prywatnymi rezydencjami. Wchodzimy w jedną z nich. Nagła cisza i chłód są uderzające. Sklepienia kolebkowe nad głową mają setki lat. Abbary to krwiobieg miasta – skracają drogę przez strome zbocza, ale pełnią też funkcję społeczną. To tutaj sąsiedzi chronią się przed deszczem i słońcem, wymieniają plotki. Kiedyś było ich ponad sto, dziś spacerujemy siecią około pięćdziesięciu z nich, czując się, jakbyśmy przechodzili przez cudze piwnice, będąc wciąż na ulicy. Twierdza z mydła i błękitne migdały Schodzimy stromymi schodkami do handlowego serca miasta. Labirynt Revaklı Çarşı (Bazaru z Portykami) wciąga mnie bez reszty. Wpadam w zakupowy szał do tego stopnia, że Alim, widząc to, z rezygnacją (i uśmiechem) wybiera odpoczynek przy szklance herbaty, zostawiając mnie sam na sam ze sprzedawcami. Zatrzymuję się przy stoisku, które wygląda jak zielona fortyfikacja. Wielkie, ręcznie krojone piramidy mydła piętrzą się pod sufit. Właścicielem tego królestwa jest Yusuf Demir. – Bıttım sabunu! – woła, widząc moje zainteresowanie. – Z dzikiego pistacjowca. Najlepsze na świecie! Umyjesz włosy raz i będziesz miał grzywę jak lew! Bezkrytycznie mu wierzę. Biorę do ręki chropowatą kostkę. Cena jest niska, około 50-60 lirów (6 zł), ale Yusuf patrzy na mnie wyczekująco. Tu nie chodzi o pieniądze, tu chodzi o relację. Jeśli zapłacę od razu, pozbawię nas obu przyjemności. Zaczynamy więc się targować. To przyzwoita, radosna gra na argumenty i uśmiechy. Ostatecznie kupuję dziesięć kostek dla całej rodziny, a Yusuf w podziękowaniu dorzuca mi jeszcze jedno mydło oliwkowe i naturalną gąbkę do mycia ciała. Idę dalej, mijając góry przypraw, w tym moją ulubioną, dymną paprykę Urfa biber. Co chwila ktoś podsuwa mi pod nos buteleczkę z „kolonią” (wodą kolońską) dla odświeżenia albo częstuje imlebbes – słynnymi niebieskimi migdałami. Ich kolor, uzyskiwany z korzenia drzewa lahore, jest tak intensywny, że wydaje się nierealny, ale smakują wybornie. Nagle bazarowy gwar przecina dźwięk, którego nie da się zignorować: głębokie wibrujące w mostku dudnienie bębna davul i dziki pisk piszczałki zurna. W wąskiej alejce, między workami z papryką a stosem moich mydeł, formuje się ludzki łańcuch. To govend – taniec, który tutaj jest czymś więcej niż rozrywką. Mężczyźni i kobiety łapią się mocno za ręce, tworząc nierozerwalny krąg. Na czele stoi lider – sergovend, wymachując kolorową chustą. Ich nogi uderzają o brukowaną ziemię w idealnej, hipnotyzującej synchronizacji. – Govend to manifestacja solidarności. W tym kręgu wszyscy są równi – zauważa Alim, który dołączył do mnie po herbacie. Zachód słońca w Medresie Pierwszy dzień kończymy w miejscu, które jest esencją spokoju – Medresie Kasımiye. Ta XV-wieczna szkoła koraniczna, ufundowana przez dynastię Akkoyunlu, to arcydzieło architektury otwarte na południe, by łapać wiatr od Mezopotamii. – To suficka opowieść o losie człowieka zapisana w hydraulice – szepcze Alim, wskazując na centralny basen na dziedzińcu. Woda wypływa z fontanny w ścianie (narodziny), wpada do szybkiego kanału (młodość), rozlewa się w szerokim, spokojnym basenie (wiek dojrzały), by na końcu wpaść do wąskiego otworu w ziemi (śmierć). Medresa skrywa jednak mroczną legendę. Alim wskazuje na rdzawe plamy na ścianie w jednym z iwanów. – Mówi się, że to krew sułtana Kasıma, ściętego tu przez najeźdźców – prawdopodobnie wojska Tamerlana. Jego siostra roztarła krew brata na murach, rzucając klątwę pamięci. Miejscowi wierzą, że gdy poleje się te plamy wodą, znów stają się świeże i czerwone. DZIEŃ DRUGI Poranek drugiego dnia wita mnie śpiewem muezzinów, który w Mardin brzmi wyjątkowo doniośle. Wracam do centrum, by zobaczyć dwa oblicza wiary, które tu ze sobą sąsiadują. „Płaczący” minaret i nastoletni kustosze Nad panoramą dominuje symbol miasta – Wielki Meczet (Ulu Cami) z XII wieku. To potężna budowla z czasów dynastii Artukidów, charakteryzująca się unikatową, żebrowaną kopułą (pierwowzór dla późniejszych meczetów). Jednak to minaret przyciąga wzrok – jest pokryty misternymi inskrypcjami, które wyglądają jak kamienna koronka. Na dziedzińcu inicjatywę przejmują miejscowe nastolatki – samozwańczy, ale pełni pasji przewodnicy. Jeden z chłopców, gestykulując żywiołowo, tłumaczy mi symbolikę reliefów: – Widzi pan te kształty kropel? To deszcz bożych łask, choć moja babcia mówi, że to minaret płacze nad historią miasta. A te pasy dookoła to święte imiona kalifów zapisane pismem kufickim. Chłopiec robi pauzę i pyta retorycznie: – A dlaczego jest tylko jeden minaret? Bo symbolizuje Tawhid – jedność Boga! Nie potrzebujemy dwóch, żeby to udowodnić. Prowadzi mnie też do wnętrza, by pokazać Sakal-ı Şerif – relikwię włosa z brody Proroka. W jego oczach widać dumę. To dowód, że te mury to nie skansen, ale żywa tkanka miasta. Kościół, słońce i królowa Wiktoria Zaledwie kawałek dalej, ukryty za wysokim murem, stoi syryjski Kościół Marii Panny (Meryem Ana). Wchodzę w inną strefę czasową. Alim zwraca moją uwagę na drzwi. – To technika kündekari – wyjaśnia. – Mistrzowska sztuka łączenia setek małych kawałków drewna w geometryczne wzory. Nie użyto tu ani jednego gwoździa, ani kropli kleju. Dzięki temu drewno może „pracować” w zmiennych temperaturach i przetrwało 300 lat bez pęknięć. W rogu sali stoi obiekt, którego się tu nie spodziewałem: ciężka, żeliwna prasa drukarska. To prezent od samej królowej Wiktorii, sprowadzony tu w 1874 roku z Londynu przez patriarchę Piotra IV. To na niej wydrukowano pierwszą gazetę i książki w regionie! Ale kościół ma też drugie dno – dosłownie. Schodzimy do podziemi. Znajdujemy się w dawnej Świątyni Słońca. Widać tu ślady kultu starszego niż chrześcijaństwo. – W dni równonocy słońce wpada tu przez precyzyjnie wykute szczeliny, oświetlając ołtarz. Pierwsi chrześcijanie budowali na fundamentach dawnych wierzeń, adaptując wiedzę astronomiczną przodków – tłumaczy Alim. Finał w pianie Po intensywnym weekendzie pełnym wspinaczki po kamiennych schodach, wracam do hotelu z jedną myślą: hammam. Trafiam do historycznego Emir Hamamı, działającego nieprzerwanie od XIII wieku. To nie spa dla turystów, to instytucja społeczna. W przebieralni owijam się peştemal (ręcznikiem w kratę) i wchodzę do gorącej sali (sıcaklık). Architektura zachwyca – leżę na wielkim, podgrzewanym marmurze (göbek taşı), a nade mną wznosi się kopuła z otworami w kształcie gwiazd, przez które wpadają snopy światła, tnąc gęstą parę. Ciepło rozpuszcza napięcie mięśni. Po chwili podchodzi tellak (łaziebny). Nie ma litości. Szorstką rękawicą kese metodycznie zdziera ze mnie cały kurz Mezopotamii. A potem następuje nagroda. Tellak okrywa mnie górą gęstej piany z mydła oliwkowego i wykonuje masaż. Kiedy wychodzę na zewnątrz do chłodni, popijając herbatę, czuję się nowym człowiekiem. Moja skóra oddycha, a głowa jest lekka. Zmyłem zmęczenie, ale zabieram ze sobą energię tego niezwykłego miasta. Dojazd Jak dotrzeć z Polski? Najwygodniejszą opcją jest lot z Warszawy, Krakowa lub Katowic do Stambułu (obsługiwany przez LOT lub Turkish Airlines). Ze Stambułu (z obu lotnisk: IST lub SAW) codziennie latają samoloty do Mardin (MQM). Lot krajowy trwa niespełna 2 godziny. Lotnisko w Mardin jest kameralne, położone ok. 20 km od centrum. Do miasta kursują busy HAVAŞ (ok. 30 minut) oraz taksówki. Kiedy jechać? Najlepszy czas to wiosna (kwiecień-maj) i jesień (wrzesień-listopad). Lata są upalne (temperatury sięgają 45 st. C), a zimy bywają śnieżne. Przyjedź na Festiwal Szlaku Kulturowego! Jeśli myślisz, że Mardin nie może być jeszcze bardziej magiczne, przyjedź tu w październiku. To wtedy kamienne miasto zamienia się w jedną wielką scenę w ramach Türkiye Culture Route Festivals (Festiwali Szlaku Kulturowego) – prestiżowego projektu tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki. Podczas festiwalu historia wychodzi na ulice. Dziedzińce starożytnych medres (jak Kasımiye czy Zinciriye) zamieniają się w galerie sztuki nowoczesnej i sale koncertowe. Wąskie uliczki starego miasta tętnią muzyką na żywo – od tradycyjnych pieśni kurdyjskich i arabskich, po jazz i muzykę klasyczną. To jedyny czas w roku, kiedy surowe mury kościołów i meczetów stają się tłem dla instalacji świetlnych i cyfrowych, a na placach odbywają się warsztaty tradycyjnego rzemiosła (ebru, kaligrafia, telkari). To także święto dla podniebienia – festiwalowi towarzyszą liczne wydarzenia gastronomiczne promujące lokalną kuchnię Mezopotamii. Wstęp na większość wydarzeń (wystawy, koncerty plenerowe, warsztaty) jest bezpłatny. Zobacz więcej: skarby w okolicy Mardin Mardin to doskonała baza wypadowa. Jeśli masz dodatkowy dzień, oto co musisz zobaczyć w promieniu godziny drogi. Dara: Efez Mezopotamii (30 km od Mardin) Ten rzymski garnizon z VI wieku, rozbudowany przez cesarza Anastazjusza I, robi piorunujące wrażenie – często większe niż Efez, bo historię chłonie się tu w samotności. Najważniejszym punktem jest Wielka Nekropolia – skalna ściana z setkami grobowców, zwana „Galerią Zmartwychwstania”. Spoczywają tu obok siebie chrześcijanie i zaratusztrianie. Drugim cudem jest Zindan (Loch) – monumentalna, podziemna cysterna głęboka na 25 metrów. Jej potężne filary oświetlone snopami światła sprawiają, że wygląda jak zatopiona katedra. Midyat: miasto srebra i filmu (60 km od Mardin) Jeśli Mardin jest twierdzą, Midyat to barokowy pałac. Miasto słynie z bogato zdobionych rezydencji (konak), z których najsłynniejszą jest Dom Gościnny (Konuk Evi). To tutaj kręcono hity znane w Polsce, jak „Sıla” czy „Hercai” (Wietrzna Ziemia). Midyat to także stolica telkari – sztuki filigranu. Na spokojniejszym niż w Mardin bazarze można podejrzeć asyryjskich mistrzów, którzy bez użycia odlewów, samą pęsetą, splatają srebrne nici w misterne, koronkowe wzory. Monastyr Mor Gabriel: duchowa twierdza (20 km od Midyat) Założony w 397 r. n.e., jest najstarszym działającym klasztorem Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego na świecie. Nazywany „Drugą Jerozolimą”, otoczony sadami pistacjowymi, pamięta fundacje cesarzy rzymskich. W Głównej Świątyni zachwyca złota, bizantyjska mozaika z VI wieku oraz posadzka z inkrustowanego marmuru. W krypcie Domu Świętych spoczywa aż 12 tysięcy mnichów. To jednak nie muzeum, a żywy dom – dzieci wciąż uczą się tu języka aramejskiego, mowy Jezusa, a liturgia w tym języku to mistyczne przeżycie. Nasz autor Michał Cessanis Od 14 lat redaktor prowadzący i sekretarz redakcji National Geographic Traveler oraz autor podróżniczej serii „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN i TVN Style. Dziennikarz, który od lat życie spędza w drodze, łącząc pasję do eksploracji z rzetelnym warsztatem reportażysty. W swoich tekstach szczególną wagę przywiązuje do detali, historii spotykanych ludzi oraz ochrony dzikiej natury. Autor książek: „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. Jako ambasador plebiscytu „Cuda Polski National Geographic Traveler” z równą pasją odkrywa nieznane zakątki kraju, co najdalsze krańce globu. Ma w genach ciekawość świata i otwartość na inne kultury. Nie straszne są mu ekstremalne warunki czy bariery językowe – dla niego to nie przeszkody, lecz paliwo do działania i tworzenia angażujących opowieści.
Powstają lotnicze giganty. Te porty zmienią sposób podróżowania, także w Polsce
Nadchodzące lata mogą całkowicie zmienić mapę światowego lotnictwa. W różnych częściach globu powstają gigantyczne porty lotnicze projektowane jako nowe międzynarodowe węzły przesiadkowe, które mają przejąć część ruchu od aktualnie dominujących hubów.
Nawet osoby, które latają sporadycznie, prawdopodobnie choć raz znalazły się na lotniskach takich jak Londyn Heathrow, Stambuł czy Dubai International. To właśnie tego typu porty pełnią rolę globalnych węzłów komunikacyjnych, przez które każdego roku przewijają się dziesiątki milionów pasażerów. Jednak układ sił w światowym lotnictwie nie jest stały. W najbliższych latach do tej elitarnej grupy dołączą nowe megaprojekty – budowane od podstaw lotniska i rozbudowywane porty, które mają nie tylko odciążyć istniejącą infrastrukturę, lecz także zmienić sposób planowania tras, przesiadek i całych podróży międzykontynentalnych. Największe przyszłe węzły lotnicze w Europie i w Afryce Nowe porty lotnicze mają potencjał, by w nadchodzącej dekadzie znacząco przestawić mapę globalnych połączeń lotniczych. W Europie jednym z najbardziej ambitnych projektów jest Port Polska – wcześniej znany jako Centralny Port Komunikacyjny (CPK). Planowany na lata 2030–2032, ma powstać między Warszawą a Łodzią i stać się nie tylko lotniskiem, ale także kluczowym węzłem multimodalnym dla całego kontynentu. Serce inwestycji stanowić będą dwa pasy startowe, które umożliwią obsługę około 40 milionów pasażerów rocznie, co z miejsca uplasuje Port Polska wśród największych lotnisk Europy. Projekt obejmuje również rozbudowaną infrastrukturę kolejową: nowoczesny dworzec połączy port lotniczy z największymi miastami (w tym Krakowem, Gdańskiem czy Wrocławiem) za sprawą szybkich połączeń kolejowych. Brytyjskie studio architektoniczne Foster + Partners odpowiada za koncepcję wizualną i funkcjonalną całego kompleksu, który ma stać się nową wizytówką transportową Polski i regionu środkowoeuropejskiego. Równolegle na innym kontynencie realizowany jest równie spektakularny projekt: Międzynarodowy port lotniczy Bishoftu w Etiopii, położony około 40 km na południe od Addis Abeby. To jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w Afryce, a jej pierwszy etap ma być ukończony już do 2030 roku. Lotnisko, zaprojektowane przez cenione studio Zaha Hadid Architects, ma obsłużyć 60 milionów pasażerów rocznie, z możliwościami rozbudowy do nawet 110 milionów w kolejnych fazach realizacji. Podobnie jak Port Polska, port w Bishoftu stanie się węzłem multimodalnym: planowane są połączenia szybkiej kolei, które zintegrują nowy port z stolicą i funkcjonującym obecnie lotniskiem w Addis Abebie, znacznie usprawniając przepływ pasażerów i towarów. W efekcie oba projekty – choć realizowane w zupełnie innych częściach świata – pokazują, jak dynamicznie zmienia się globalna infrastruktura lotnicza. Nowe huby nie tylko zwiększą przepustowość i komfort podróży, ale także wzmocnią pozycję swoich krajów jako kluczowych punktów przesiadkowych na międzynarodowej siatce połączeń. Nowe lotnicze huby w regionie Zatoki Perskiej i Bliskiego Wschodu W najbliższej dekadzie region Bliskiego Wschodu ma szansę całkowicie przedefiniować swoją rolę w globalnej siatce połączeń lotniczych, dzięki kilku ogromnym inwestycjom infrastrukturalnym. Obecnie Dubaj jest jednym z najbardziej ruchliwych lotnisk na świecie – według danych OAG międzynarodowy port lotniczy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich zajmuje drugie miejsce pod względem liczby pasażerów. Jednak już wkrótce jego dominację mogą przejąć nowe ogromne węzły komunikacyjne. Jednym z najważniejszych jest Dubai World Central Al Maktoum (DWC) – port, który dziś obsługuje nieco ponad milion pasażerów rocznie, ale w ramach planów rozbudowy ma stać się największym lotniskiem na świecie. Projekt zakłada budowę pięciu pasów startowych i możliwość obsługi nawet 150 milionów pasażerów rocznie, co już teraz czyni go jednym z najbardziej ambitnych projektów lotniskowych na świecie. Podczas Dubai Airshow 2024 dyrektor generalny Dubai Airports, Paul Griffiths, potwierdził, że transformacja DWC ma zostać sfinalizowana około 2032 roku, co przesunie główny węzeł komunikacyjny z obecnego lotniska w Dubaju właśnie do Al Maktoum. Rywalizacja o pozycję globalnego hubu nie ogranicza się jednak tylko do ZEA. W sąsiedniej Arabii Saudyjskiej również powstają gigantyczne lotnicze projekty, które mogą znacząco wpłynąć na przyszłość podróży lotniczych międzykontynentalnych. Obecny port lotniczy im. Króla Fahda w Rijadzie jest największym lotniskiem świata pod względem powierzchni – jego kompleks zajmuje około 780 km², a w 2024 roku obsłużył blisko 12,8 miliona pasażerów. Plany ekspansji są jednak o wiele większe: władze kraju liczą, że liczba pasażerów wzrośnie niemal dziesięciokrotnie do 120 milionów rocznie już do 2030 roku, dzięki budowie nowego Międzynarodowego portu lotniczego im. Króla Salmana. Ten ambitny projekt przewiduje sześć równoległych pasów startowych i docelową przepustowość aż 185 milionów pasażerów rocznie do 2050 roku. Razem te inwestycje – zarówno w Dubaju, jak i Rijadzie – pokazują, że Bliski Wschód inwestuje gigantyczne środki w przekształcenie swojego lotniczego potencjału, kreując konkurencję dla dzisiejszych największych europejskich oraz azjatyckich hubów i przyciągając globalny ruch tranzytowy z całego świata. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
Podróżowanie w pojedynkę przestaje być niszowym wyborem, a staje się jednym z najszybciej rosnących trendów w turystyce. Coraz więcej osób stawia na niezależność, własne tempo i swobodę decyzji zamiast kompromisów typowych dla wyjazdów grupowych. Gdzie w 2026 roku najchętniej ruszą solo podróżnicy?
Okres po pandemii wzmocnił potrzebę autonomii i komfortu płynącego z samodzielnego odkrywania świata, a podróże solo dają możliwość skupienia się na własnych potrzebach, zainteresowaniach i rytmie dnia, bez konieczności dostosowywania planu do innych. Branża turystyczna szybko odpowiedziała na te oczekiwania, rozwijając ofertę elastycznych usług, spersonalizowanych doświadczeń i rozwiązań sprzyjających osobom podróżującym samotnie. Nic dziwnego, że segment ten rośnie w imponującym tempie – globalna wartość rynku podróży solo wyniosła w 2024 roku ponad 482 mld dolarów, a prognozy wskazują, że do 2030 roku może przekroczyć 1 bilion dolarów. Dlaczego coraz więcej osób rusza w świat w pojedynkę? Dynamiczny wzrost popularności podróży w pojedynkę nie jest już chwilową modą, lecz wyraźnym kierunkiem rozwoju całego rynku turystycznego. Zjawisko to napędza kilka grup jednocześnie: rosnąca liczba singli, cyfrowi nomadzi pracujący zdalnie z różnych zakątków świata, a także aktywni seniorzy, którzy po zakończeniu kariery zawodowej decydują się realizować długo odkładane plany podróżnicze. Szczególnie widoczne jest to wśród milenialsów i przedstawicieli pokolenia Z, dla których wyjazd solo staje się formą inwestycji w siebie – sposobem na doświadczenie przygody, wyjście poza strefę komfortu i budowanie poczucia sprawczości. Badania Solo Traveler World pokazują, że aż 75% osób podróżujących samotnie wskazuje na korzyści osobiste, takie jak poprawa dobrostanu psychicznego i troska o siebie. Tendencję tę potwierdzają również dane Skyscanner, według których ponad połowa respondentów deklaruje preferencję dla samodzielnego odkrywania świata. Raport FTLO Travel, analizujący plany osób w wieku 25–39 lat, wskazuje dodatkowo, że motywacją nr 1 jest po prostu chęć zobaczenia świata – taką odpowiedź wybrało blisko 74,6% ankietowanych. Zainteresowanie koncentruje się głównie na regionach Australii i Oceanii, Azji oraz Europy, a w dalszej kolejności Ameryki Południowej i Afryki. Co istotne, ponad połowa badanych nie ma jeszcze zarezerwowanych wyjazdów na 2026 rok, jednak ponad 42% planuje podróżować więcej niż rok wcześniej, co pokazuje skalę rosnącego potencjału segmentu podróży solo. Gdzie zatem niebawem ruszą osoby podróżujące solo? Najlepsze kierunki dla solo podróżników w 2026 roku Wśród osób podróżujących w pojedynkę coraz silniej zaznacza się nurt świadomego, prośrodowiskowego podróżowania, a lista wymarzonych kierunków na 2026 rok wyraźnie to odzwierciedla. Według ratortu FTLO Travel w czołówce znajduje się Japonia — kraj, który łączy zaawansowaną infrastrukturę transportu publicznego z głębokim szacunkiem dla natury i tradycji. Gęsta sieć kolei, w tym pociągów dużych prędkości, pozwala ograniczyć ślad węglowy, a lokalna kultura promuje minimalizm, sezonowość i harmonię z otoczeniem. Podróżujący solo doceniają także bezpieczeństwo, łatwość poruszania się oraz możliwość łączenia miejskich doświadczeń z pobytami w regionach wiejskich, gdzie popularne są gorące źródła, szlaki piesze i obiekty prowadzone zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Drugim często wskazywanym kierunkiem jest Australia, szczególnie ceniona za ogromne obszary chronione i rozwijające się programy ochrony przyrody. Parki narodowe, rezerwaty morskie oraz inicjatywy na rzecz ochrony raf koralowych i unikatowych ekosystemów przyciągają osoby, które chcą łączyć podróż z edukacją ekologiczną. Równocześnie duże miasta inwestują w zieloną infrastrukturę i transport publiczny, co ułatwia bardziej odpowiedzialne zwiedzanie. Na podium znajduje się także Nowa Zelandia, promująca się jako destynacja oparta na koncepcji kaitiakitanga – opieki nad naturą. Rozbudowana sieć szlaków, limity odwiedzin w najbardziej wrażliwych przyrodniczo miejscach oraz nacisk na turystykę jakościową zamiast masowej sprawiają, że kraj ten jest postrzegany jako modelowy przykład równowagi między turystyką a ochroną środowiska. Źródła: Market Analysis Report, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tu turyści zapłacą fortunę za noc w więzieniu. Pobyt w tym hotelu to wyjątkowe przeżycie
Luksusowe hotele od lat prześcigają się w pomysłach, by zaskoczyć podróżnych. Jednak co się dzieje, gdy pięciogwiazdkowy komfort spotyka się z murami dawnego więzienia? Ten nietypowy projekt pokazuje, że nawet miejsca o trudnej historii mogą dostać drugie życie i stać się jedną z najbardziej intrygujących destynacji noclegowych.
Branża hotelarska coraz śmielej sięga po nietypowe przestrzenie, by zaoferować gościom doświadczenie wykraczające poza zwykły nocleg. W ostatnich latach popularność zdobywały hotele lodowe, obiekty ukryte pod wodą czy wnętrza wykute w soli. Teraz uwagę przyciąga zupełnie inna koncepcja – luksusowy hotel urządzony w murach dawnego więzienia, który zachował elementy oryginalnej architektury i połączył surową przeszłość z nowoczesnym designem. To miejsce, gdzie historia nie została wymazana, lecz stała się częścią wyjątkowej atmosfery. Historia więzienia Nara w Japonii Ponad sto lat temu, bo dokładnie w 1908 roku, w japońskim mieście Nara oddano do użytku jeden z najbardziej innowacyjnych kompleksów penitencjarnych tamtej epoki – więzienie, które miało stać się symbolem modernizacji japońskiego systemu sądowniczego. Zaprojektowane przez wybitnego architekta Keijiro Yamashitę obiekty były częścią tzw. „Pięciu Wielkich Więzień” z okresu Meiji – ambitnego programu, który łączył lokalne tradycje z wpływami zachodnimi. Charakterystyczny układ budynku, z promieniście rozchodzącymi skrzydłami wokół centralnej wartowni, był wzorowany na systemie Havilanda i miał na celu usprawnienie nadzoru i kontroli nad osadzonymi. Ceglane mury i stalowe elementy konstrukcyjne, nietypowe dla wcześniejszych japońskich więzień, świadczyły o ówczesnych aspiracjach modernizacyjnych oraz silnym wpływie architektury zachodniej. Kompleks pierwotnie projektowano tak, by pomieścić około 650 osadzonych, ale z czasem, w okresach największego obciążenia, liczba ta sięgała nawet ponad 900 osób, co znacząco przekraczało pierwotne założenia projektowe i odzwierciedlało wzrost populacji więźniów w pierwszej połowie XX wieku. Współczesne relacje i dokumenty wskazują, że warunki w „czterech skrzydłach” potrafiły być surowe, z niewielką przestrzenią do życia i z intensywnym reżimem porządkowym, co dziś zwiększa walor historyczny budynku jako świadectwa epoki. Przez ponad sto lat więzienie funkcjonowało jako jednostka karna, będąc integralną częścią systemu sprawiedliwości Japonii, ale wraz z postępującymi reformami penitencjarnymi oraz przenoszeniem oddziałów do nowoczesnych kompleksów w innych częściach kraju, zaczęto myśleć o przyszłości obiektu poza kontekstem więziennym. W 2017 roku kompleks został wpisany na listę ważnych nieruchomości kulturowych Japonii, a decyzja ta podkreśliła jego wartość historyczną, architektoniczną i kulturową, co otworzyło drogę do jego rewitalizacji. Dzięki temu dawna struktura przetrwała w niemal nienaruszonym kształcie, a jej charakterystyczne elementy (od czerwonej cegły po stalowe belki i geometryczny plan) stały się punktem wyjścia do nowej funkcji, którą ma pełnić w najbliższych latach. Luksusowy hotel w dawnym więzieniu. Jak będzie wyglądał? Przekształcenie historycznego kompleksu penitencjarnego w Narze w obiekt hotelowy jest jednym z najbardziej niezwykłych projektów rewitalizacyjnych w Japonii. W dawnych murach więzienia powstaje HOSHINOYA Nara, pierwszy w kraju luksusowy hotel ulokowany na terenie byłej jednostki karnej. Zaplanowano tu 48 przestronnych apartamentów, z których każdy powstał poprzez połączenie od dziewięciu do jedenastu dawnych cel. W efekcie niewielkie, surowe pomieszczenia zostały przekształcone w rozległe przestrzenie podzielone na wyraźne strefy: sypialnianą, wypoczynkową i jadalną. Projekt wnętrz świadomie operuje kontrastem – zachowano ręcznie układaną, ponadstuletnią cegłę oraz stalowe elementy konstrukcyjne, które zestawiono z naturalnymi materiałami, miękkim oświetleniem i stonowaną kolorystyką. Twórcy koncepcji podkreślają, że celem nie było wymazanie przeszłości miejsca, lecz nadanie jej nowego znaczenia. Atmosfera ma sprzyjać ciszy i refleksji, przekształcając dawną przestrzeń izolacji w doświadczenie spokoju i kontemplacji. Czerwona ceglana bryła została starannie odrestaurowana, zachowując historyczny układ promienistych skrzydeł, który nadal czytelny jest w strukturze obiektu. Jednocześnie kompleks nie będzie funkcjonował wyłącznie jako hotel. Na jego terenie znajdą się dwie odrębne przestrzenie: część noclegowa HOSHINOYA Nara oraz Muzeum Dawnego Więzienia Nara, które zostanie udostępnione zwiedzającym 27 kwietnia 2026 roku. Muzeum ma chronić i przekazywać dziedzictwo architektoniczne oraz historię miejsca, tak aby zabytek pozostał dostępny także dla osób niekorzystających z noclegu. Otwarcie hotelu z kolei zaplanowano na 25 czerwca 2026 roku, a rezerwacje ruszyły już w styczniu, co pokazuje skalę zainteresowania projektem łączącym historię, architekturę i współczesny luksus w jednym, niezwykle symbolicznym miejscu. Źródła: Daily Mail, Hoshino Resorts, Rzeczpospolita Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wakacje zaczynają się w telefonie? Tak media społecznościowe zmieniły sposób podróżowania Polaków
Choć do sezonu urlopowego 2026 roku pozostało jeszcze sporo czasu, już w styczniu widać wyraźny wzrost liczby rezerwacji. Jednocześnie zmienia się sam sposób planowania wakacji przez Polaków. Dla jednych liczy się regeneracja i spokój, dla innych intensywne doświadczenia, a jeszcze inni podejmują decyzje z myślą o estetyce i wrażeniach wizualnych. Coraz wyraźniej widać, że różne grupy wiekowe i społeczne zupełnie inaczej definiują dziś idealny urlop.
Wakacje przestają być wyłącznie czasem prywatnego odpoczynku, oderwanym od codziennej narracji życia. Dla wielu Polaków stają się elementem szerszej opowieści o stylu życia, aspiracjach i tożsamości. Estetyka, klimat miejsca i „fotogeniczność” kierunku coraz częściej wpływają na wybór kierunku, podobnie jak dostęp do atrakcji, lokalnej kuchni czy unikalnych doświadczeń. Jednocześnie rośnie znaczenie komfortu, elastyczności planowania i poczucia, że wyjazd jest dobrze dopasowany do indywidualnych potrzeb. Czym jeszcze kierują się dziś Polacy, planując urlopy z wyprzedzeniem? Wakacje „jak z Instagrama”. Estetyka coraz ważniejsza przy wyborze urlopu Planowanie urlopu dziś coraz częściej zaczyna się nie od mapy czy porównywarki cen, lecz od obrazu. Z nowego raportu My Luxoria wynika, że dla większości Polaków znaczenie ma to, jak zdjęcia z wakacji będą prezentować się w mediach społecznościowych. Estetyka miejsca przestała być dodatkiem – stała się jednym z filtrów decyzyjnych, szczególnie widocznym w młodszych grupach wiekowych. Najsilniej trend ten zaznacza się wśród osób w wieku 18-24 lata, dla których wizualny wymiar destynacji bardzo często przesądza o wyborze kierunku. Pokolenie Z wykorzystuje też Instagrama i TikToka jako narzędzie porównywania doświadczeń i oceniania całego „pakietu” wyjazdu – od noclegu, przez otoczenie, po atmosferę miejsca. Co istotne, wrażliwość na „instagramowość” wyjazdu utrzymuje się także w grupie 25-44 lata – aż 64% respondentów przyznaje, że bierze pod uwagę wygląd miejsca na zdjęciach, a dla 9% jest to czynnik kluczowy przy planowaniu urlopu. Potrzeba estetycznych doznań nie ogranicza się jednak wyłącznie do młodych, aktywnych zawodowo mieszkańców dużych miast. Spore oczekiwania wizualne Badanie pokazuje, że wizualny aspekt podróży ma duże znaczenie również wśród osób nieaktywnych zawodowo i zajmujących się prowadzeniem gospodarstwa domowego – w tej grupie ponad 70% respondentów zwraca uwagę na to, jak miejsce będzie wyglądało na fotografiach. Zależność widać także w poziomie dochodów. Wśród Polaków zarabiających powyżej 9 tys. zł miesięcznie znaczenie estetyki deklaruje ponad 65% badanych, a oczekiwania wizualne coraz częściej idą w parze z potrzebą wyższej jakości doświadczeń, komfortu i unikalności. Trend ten wpisuje się w szerszy krajobraz inspiracji podróżniczych. Ogólnopolskie Badanie Podróżników wskazuje, że Facebook (53%) i Instagram (51%) należą do najważniejszych źródeł pomysłów na wyjazdy, ustępując jedynie rekomendacjom znajomych. W młodszych grupach rola mediów społecznościowych jest jeszcze silniejsza, a według danych TripIt około 40% młodych podróżników szuka wakacyjnych inspiracji na Instagramie i TikToku. – W 2026 roku wakacje planujemy coraz częściej z myślą o tym, jak i co pokażemy innym w sieci. Media społecznościowe nie sprawiły, że podróżujemy wyłącznie dla zdjęć, ale znacząco zmieniły sposób oceny jakości wypoczynku – podkreśla Ankica Ćaleta, CEO My Luxoria. Jednocześnie eksperci zaznaczają, że estetyka nie wyparła racjonalnych kryteriów. Cena, lokalizacja i dostępność nadal pozostają istotne, jednak coraz częściej funkcjonują obok potrzeby spójnej, atrakcyjnej wizualnie narracji z wyjazdu. Nowe potrzeby urlopowe Polaków Z danych raportu wyraźnie wynika, że w 2026 roku sposób planowania wakacji przez Polaków coraz silniej opiera się na potrzebach, a nie na samej lokalizacji. Najszybciej zmiany te widać w grupie wiekowej 18-24 lata, która najsprawniej adaptuje nowe modele podróżowania i często wyznacza kierunki dla całego rynku. Dla młodych Polaków kluczowe stają się dziś bliskość natury oraz elastyczność wyjazdu. Aż 31,1% osób w tej grupie wskazuje kontakt z przyrodą jako jeden z głównych motywów podróży, a 21,7% ceni brak sztywnego planu i możliwość samodzielnego decydowania o tempie oraz formie wypoczynku. Co istotne, młodsze pokolenia coraz częściej łączą swobodę z wysokimi oczekiwaniami jakościowymi – komfort pobytu ma znaczenie dla 17% badanych, a prywatność dla 13,2%, co jeszcze kilka lat temu nie było tak wyraźnie akcentowane. Kierunek regeneracja Jednocześnie raport pokazuje, że redefinicji ulega sama funkcja urlopu. Choć relacja jakości do ceny pozostaje najczęściej wskazywanym kryterium wyboru wyjazdu (29,6%), tuż za nią pojawiają się potrzeby związane z regeneracją. Bliskość natury wskazuje 26,4% Polaków, ciszę i ucieczkę od tłumów – 24,4%, a realny odpoczynek psychiczny – 20,8%. Dla niemal co piątej osoby szczególnie ważny jest czas spędzony wyłącznie z bliskimi, bez presji intensywnego zwiedzania. To wyraźny sygnał odejścia od wakacji traktowanych jako lista atrakcji „do zaliczenia” na rzecz bardziej świadomego, spokojnego wypoczynku. Różnice w podejściu do urlopu widać także między grupami społecznymi. Potrzeba ciszy i prywatności najsilniej zaznacza się wśród osób aktywnych zawodowo oraz w grupie wiekowej 45-54 lata, dla których udany wypoczynek oznacza przede wszystkim poczucie kontroli, bezpieczeństwa i komfortu. Wśród osób o wyższych dochodach ponad 22% wskazuje zaufanie do organizatora jako jeden z kluczowych czynników wyboru. Widoczne są również różnice między płciami – mężczyźni częściej utożsamiają idealne wakacje z brakiem tłumów i spokojem, podczas gdy kobiety akcentują znaczenie regeneracji psychicznej i autentyczności doświadczenia. Jak podsumowuje Ankica Ćaleta, rynek turystyczny w Polsce coraz wyraźniej staje się rynkiem potrzeb i emocji, w którym cisza, prywatność, elastyczność i komfort nie są już dodatkiem, lecz fundamentem jakości wypoczynku. Źródło: My Luxoria Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Czarownice na nartach i legenda sprzed wieków. Tak wygląda najdziwniejszy wyścig w Alpach
Choć przebieranie się za czarownice najczęściej kojarzy się z Halloween, w Szwajcarii ten motyw ma zupełnie inne znaczenie. Od ponad czterech dekad w jednej z alpejskich wiosek odbywają się nietypowe zawody narciarskie, podczas których wszyscy uczestnicy zakładają stroje czarownic i pędzą w dół stoku. To lokalna tradycja, która z roku na rok przyciąga coraz więcej widzów.
W alpejskiej miejscowości Belalp co roku rozgrywa się wydarzenie, które jest nie tylko sportową rywalizacją, ale także hołdem dla miejscowej legendy. Wyścigi narciarskie poświęcone są postaci czarownicy i dramatycznej historii jej męża, a ich uczestnicy – przebrani w charakterystyczne, czarne stroje – przyjeżdżają tu z różnych stron świata. Na czym polega ta niezwykła tradycja i dlaczego od 43 lat nie traci na popularności? Legenda czarownicy z Valais, która dała początek niezwykłej tradycji U podstaw jednego z najbardziej osobliwych wydarzeń sportowych w Alpach leży mroczna legenda sięgająca XV wieku, głęboko zakorzeniona w ludowej wyobraźni regionu Valais. Według przekazów w jednej z górskich osad żyła kobieta, którą mieszkańcy szybko obdarzyli mianem czarownicy. Była postacią budzącą niepokój – nieprzystępną i obdarzoną przenikliwym, głośnym śmiechem, który miał rozlegać się po okolicznych zboczach. Jej mężem był miejscowy rolnik, Sepp vom Hegdorn – człowiek spokojny, pracowity i lubiany, zajmujący się hodowlą owiec i kóz, a wolne chwile spędzający przy kieliszku wiśniówki. W przeciwieństwie do sąsiadów nie wierzył w plotki o rzekomych nadprzyrodzonych zdolnościach swojej żony i konsekwentnie stawał w jej obronie. Z czasem jednak podejrzenia narastały. Według legendy kobieta miała nocami przybierać postać kruka i potajemnie opuszczać dom, by odwiedzać ukochanego w pobliskim miasteczku. Gdy Sepp vom Hegdorn zginął w tajemniczych okolicznościach (spadając z drzewa wiśniowego) lokalna społeczność szybko znalazła winnego. Rozeszła się pogłoska, że jego żona, przemieniona w ptaka, zaatakowała rolnika, oślepiając i doprowadzając do śmiertelnego upadku. Kobietę oskarżono nie tylko o morderstwo, ale także o „lot kruka”, symboliczny dowód czarów. Wyrok był bezwzględny: spalono ją na stosie. Choć od tamtych wydarzeń minęły stulecia, historia bezimiennej czarownicy przetrwała w lokalnych podaniach i opowieściach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. W 1983 roku legenda ta zyskała zupełnie nowy wymiar, gdy Klub Narciarski z Belalp postanowił nadać jej współczesną formę. Organizując zawody zjazdowe ku pamięci Seppa vom Hegdorna i tragicznej historii jego żony, odwołano się do ludowego pseudonimu czarownicy – Belalp Hexe. Tak narodził się „Zjazd Czarownicy”, który do dziś łączy sport, folklor i mroczne dziedzictwo alpejskich wierzeń. Tydzień czarownic w Alpach. Kulminacją jest widowiskowy zjazd Belalp Hexe Styczniowe obchody w regionie Blatten-Belalp nie ograniczają się jednak do jednego dnia rywalizacji. Przez niemal cały tydzień ośrodek narciarski żyje tematem czarownic, a Belalp Hexe przybiera formę rozbudowanego festiwalu, w którym sport splata się z folklorem i lokalną tradycją. Program obejmuje mniejsze zawody, wydarzenia dla rodzin oraz Noce Czarownic, podczas których wioski w dolinie wypełniają się muzyką, pochodniami i kostiumami inspirowanymi legendą. Zwieńczeniem tygodnia jest sobotni zjazd Belalp Witches' Downhill – najbardziej rozpoznawalny punkt całych obchodów, przyciągający zawodników i widzów z całej Szwajcarii oraz z zagranicy. Trasa należy do najbardziej spektakularnych w Alpach. Zawodnicy startują z Hohstocku na wysokości ponad 3100 m n.p.m., by pokonać około 12 kilometrów i dotrzeć do Blatten położonego na wysokości ok. 1320 m n.p.m. Najszybsi kończą zjazd w nieco ponad dwie minuty, jednak równie ważny jak czas jest tu charakter wydarzenia. Obok sportowców rywalizujących na poważnie, na trasie pojawiają się grupy amatorów przebranych za czarownice – z zielonymi twarzami, spiczastymi kapeluszami i miotłami. Jadą własnym tempem, zatrzymują się po drodze, by częstować widzów przekąskami lub symbolicznie wznieść toast wiśniowym sznapsem, ulubionym trunkiem legendarnego vom Hegdorna. Część ekip nie dociera do mety w komplecie, gubiąc się na rozległych, ośnieżonych stokach Belalp lub ulegając pokusie dłuższego postoju w punktach widokowych. Zjazd rozgrywa się w scenerii alpejskiego krajobrazu obszaru Jungfrau-Aletsch, co tylko wzmacnia jego widowiskowy charakter. Jury ocenia nie tylko wyniki sportowe, lecz także kreatywność strojów i spójność grup, przyznając nagrody za najlepsze przebrania. W ostatnich edycjach w wydarzeniu uczestniczyło ponad tysiąc osób, a organizatorzy podkreślają, że to właśnie połączenie rywalizacji, humoru i wspólnego świętowania decyduje o wyjątkowości Belalp Hexe. Jak zauważa Lara Andereggen, szefowa działu marketingu w Belalp, pierwotnie zjazd miał ożywić spokojny styczniowy okres poza sezonem, dziś natomiast stał się jedną z najbardziej charakterystycznych zimowych tradycji regionu. Kolejna, 45. edycja zaplanowana jest w terminie od 9 do 16 stycznia 2027 roku i – jak zapowiadają organizatorzy – ponownie zamieni Belalp w krainę czarownic. Źródła: Blatten-Belalp, National Geographic Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Dziennikarz Travelera poleciał do Tel Awiwu. „Tego napięcia nie da się znieść”
MSZ odradza podróże do Izraela. Turyści i pielgrzymi z Polski podróżują tam z... aplikacją ostrzegającą przed nalotami. Sprawdziliśmy, jak wygląda sytuacja w Tel Awiwie w 2026 r.
Spis treści: Pielgrzymi i plażowicze Życie na promenadzie Kulinarna codzienność z telefonem w ręku Ślady na murach Napięcie trudne do zniesienia Ta podróż bardzo się różniła od innych. Zanim w ogóle spakowałem walizkę, musiałem dopełnić procedur, o których jeszcze kilka lat temu bym nie pomyślał, planując podróż nad Morze Śródziemne. Pierwszy krok: rejestracja w systemie „Odyseusz” polskiego MSZ – na wypadek konieczności nagłej ewakuacji. Drugi: złożenie wniosku o ETA-IL. To nowy, bezwzględny wymóg izraelskich służb granicznych – elektroniczne zezwolenie na wjazd, bez którego nie zostanę wpuszczony na pokład samolotu. Ale najważniejsza była instalacja aplikacji „Tzeva Adom” (Red Alert). To system wczesnego ostrzegania zintegrowany z obroną cywilną, który wyciem syreny informuje o nadlatujących rakietach i daje sekundy na znalezienie schronienia. Codziennie przed wylotem śledziłem też doniesienia z Bliskiego Wschodu. Zastanawiałem się nie nad tym, nie jaka będzie pogoda, ale czy przestrzeń powietrzna pozostanie otwarta. To była podróż nerwowa od samego początku. Pielgrzymi i plażowicze Ląduję na lotnisku Ben Guriona w ciągu dnia. Jestem tu pod koniec stycznia, kilka dni po tym, gdy duża część grupy Lufthansy zawiesiła rejsy nocne do Tel Awiwu. Ryzyko operacyjne i trudności w identyfikacji zagrożeń po zmroku uznano za zbyt wysokie. Ze mną turyści i pielgrzymi z Polski, którzy przylecieli bezpośrednio LOT-em (nasz narodowy przewoźnik, podobnie jak linia Wizz Air, realizuje połączenia do Tel Awiwu). Hala przylotów jest cichsza niż zwykle. Czekając na bagaż, wdaję się w rozmowę z mężczyzną stojącym obok. To Marek, pilot wycieczek, który właśnie przyleciał z grupą z Polski. Mimo że nasze MSZ odradza podróże (komunikat „Nie podróżuj”), on jest tu regularnie. – Ludzie pytają mnie: czy tam nie strzelają? – mówi, obserwując przesuwające się walizki. – Odpowiadam im faktami: konflikt toczy się punktowo. Jerozolima czy Galilea to miejsca, które żyją z turystów i są relatywnie bezpieczne. Pielgrzymi mają inną motywację niż plażowicze. Dla nich chęć dotknięcia miejsc świętych jest silniejsza niż strach. Często mówią mi: „Z Bogiem bezpieczniej niż w domu”. Oczywiście omijamy szerokim łukiem północną granicę z Libanem i okolice Strefy Gazy. Odbieramy bagaże. On rusza do swojej grupy, która mimo wojny chce zobaczyć Jerozolimę. Ja wsiadam do taksówki i jadę do Tel Awiwu. Statystyki są nieubłagane – z rekordowych 4,5 miliona turystów w 2019 roku, ruch skurczył się o blisko 80 procent. Życie na promenadzie Melduję się w hotelu Metropolitan – recepcjonistka mówi, że niemal wszystkie pokoje są zajęte. Wybór tego miejsca był strategiczny: druga linia zabudowy od morza, ale przede wszystkim dostępność schronu, do którego biegnie się stąd niespełna minutę. Wychodzę na miasto, by przyjrzeć się, jak Tel Awiw funkcjonuje w trzecim roku konfliktu. Największy dysonans poznawczy czeka na nadmorskiej promenadzie (Tayelet). To tutaj skupia się życie towarzyskie i sportowe miasta. W niedzielę rano wzdłuż wybrzeża mijają mnie biegacze, spacerowicze, rowerzyści i użytkownicy hulajnóg elektrycznych. Na plażach Gordon, Frishman i Bograshov słychać charakterystyczny, rytmiczny stukot piłeczek – to matkot, narodowy sport plażowy Izraela. Plażowiczów nie jest jednak zbyt wielu, jakaś grupka ćwiczy w siłowni na świeżym powietrzu, inni odpoczywają na kocach albo leżakach. Ten sielankowy obrazek jest jednak pocięty elementami wojennymi. Pomiędzy turystami spacerują patrole. To charakterystyczny widok dla dzisiejszego Izraela: młode żołnierki i żołnierze z długą bronią automatyczną przewieszoną przez ramię. Nie wszyscy są na służbie – piją kawę, jedzą lody, rozmawiają, ale broń jest nieodłącznym elementem ich garderoby, tak naturalnym jak plecak czy torebka. W witrynach wielu lokali, wciśnięte między reklamy piwa a menu, widnieją naklejki z napisem „Peace” oraz wszechobecne flagi narodowe. Na deptaku spotykam też parę turystów z Polski. Przylecieli bezpośrednim rejsem. – Wahaliśmy się – przyznaje mężczyzna. – Ale znajomi na miejscu mówili: przyjeżdżajcie. I faktycznie, tu na deptaku czujemy się bezpiecznie, choć z tyłu głowy mamy świadomość zagrożenia – słyszę. Kulinarna codzienność z telefonem w ręku Idę na rynek Levinsky. Sklepy z orzechami, przyprawami i chałwą pełne są klientów. Wchodzę do słynnej restauracji M25. Jest pełno. Kucharze w otwartej kuchni serwują podroby i steki, panuje gwar. Ale zachowanie gości uległo zmianie. Telefony komórkowe nie są schowane w kieszeniach czy torebkach. Leżą na stołach, ekranami do góry. To nowy odruch społeczny – ciągłe monitorowanie powiadomień z aplikacji alarmowych. Ludzie jedzą, piją wino, śmieją się, ale każde wibrowanie telefonu sprawia, że rozmowy cichną na ułamek sekundy. To życie w stanie ciągłego czuwania. Podobnie jest w Jaffie. Na Pchlim Targu sprzedawcy wykładają perskie dywany bezpośrednio na asfalcie. W kultowej knajpie „Dr Shakshuka” wita mnie tekturowa makieta właściciela, Bino Gabso. W środku turyści mieszają się z miejscowymi, ale jest ich garstka w porównaniu z 2019 roku, gdy byłem tu pierwszy raz. Wbrew powszechnym wyobrażeniom o mieście funkcjonującym w cieniu konfliktu, życie nocne w Tel Awiwie nie zamarło. Po zmroku wąskie uliczki przylegające do targu Carmel (Shuk HaCarmel) wypełniają się ludźmi. Bary i restauracje, które w ciągu dnia sąsiadują ze straganami, wieczorem przeżywają oblężenie. Frekwencja jest na tyle wysoka, że znalezienie wolnego stolika „z marszu”, bez wcześniejszej rezerwacji, jest w wielu miejscach niemożliwe. Tłum gości wylewa się z lokali na chodniki, a gwar rozmów i muzyka trwają do późnych godzin nocnych, ignorując napiętą sytuację geopolityczną. Ślady na murach Choć miasto za wszelką cenę stara się zachować normalność, wojna zostawiła tu swoje fizyczne podpisy. Spacerując po centrum, wciąż można dostrzec na elewacjach niektórych budynków wyrwy i uszkodzenia tynku. To ślady po odłamkach irańskich rakiet, które spadły na aglomerację Tel Awiwu podczas ostatnich zmasowanych ataków w czerwcu 2025 roku. Najbardziej wymownym miejscem jest jednak Dizengoff Square (Plac Dizengoffa). Centralnym punktem placu jest fontanna, wokół której oraz na jej betonowych krawędziach ustawiono setki zdjęć osób porwanych. Obok fotografii znajdują się instalacje artystyczne, w tym puste krzesła. Przechodnie zatrzymują się tu w milczeniu, konfrontując turystyczną codzienność miasta z tragedią, która rozgrywa się zaledwie 70 kilometrów na południe. A potem idą do jednej z knajp w pobliżu na lunch. Napięcie trudne do zniesienia Pobyt w Tel Awiwie kończę z tym samym niepokojem, z którym tu przyjechałem. Czy lot powrotny się odbędzie? Czy przestrzeń powietrzna nie zostanie nagle zamknięta? Turystyka w Izraelu w 2026 roku to nie wypoczynek, to ciągłe zarządzanie ryzykiem. Miasto żyje, restauracje karmią, słońce świeci, a pielgrzymi wciąż modlą się w Jerozolimie. Ale pod tą warstwą rutyny pulsuje napięcie, którego nie da się zignorować i którego na dłuższą metę nie mógłbym znieść. Dlatego cieszę się, kiedy po dwóch dniach jestem już w samolocie powrotnym do Polski. Aplikację „Tzeva Adom” odinstalowuję dopiero po wylądowaniu w Europie. Nasz autor Michał Cessanis Od 14 lat redaktor prowadzący i sekretarz redakcji National Geographic Traveler oraz autor podróżniczej serii „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN i TVN Style. Dziennikarz, który od lat życie spędza w drodze, łącząc pasję do eksploracji z rzetelnym warsztatem reportażysty. W swoich tekstach szczególną wagę przywiązuje do detali, historii spotykanych ludzi oraz ochrony dzikiej natury. Autor książek: „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. Jako ambasador plebiscytu „Cuda Polski National Geographic Traveler” z równą pasją odkrywa nieznane zakątki kraju, co najdalsze krańce globu. Ma w genach ciekawość świata i otwartość na inne kultury. Nie straszne są mu ekstremalne warunki czy bariery językowe – dla niego to nie przeszkody, lecz paliwo do działania i tworzenia angażujących opowieści.
„Mój dziadek marzył, by tam wrócić” – 100 lat później wnuk Arkadego Fiedlera odwiedził tę samą wioskę na Madagaskarze
Ambinanitelo to wioska na Madagaskarze, która zyskała sławę dzięki Arkademu Fiedlerowi – niemal sto lat później znów stała się celem podróży. Tym razem na największą wyspę Afryki dotarł wnuk pisarza. Wszystko po to, by zrealizować niespełnione marzenie dziadka.
Spis treści: Wnuk Arkadego Fiedlera pisze do National Geographic Polska Dlaczego Arkady Fiedler chciał wrócić na Madagaskar? Ambinanitelo – wioska, która zapadła w pamięć Polakom Spotkanie z potomkami dawnych bohaterów Madagaskaru Trudne rozmowy i nieoczekiwane napięcia w Ambinanitelo Czy Ambinanitelo się zmieniło? Tak i nie Co w Ambinanitelo pozostało takie jak dawniej? Pożegnanie, które połączyło dwa światy Madagaskar od zawsze rozpalał wyobraźnię podróżników i marzycieli. Dla Marka O. Fiedlera jednak ta wyspa to coś więcej niż egzotyczne pejzaże i wspomnienia z książek – to miejsce głęboko związane z historią rodziny. W ślad za dziadkiem Arkadym Fiedlerem, wyruszył do Ambinanitelo, by odnaleźć ślady jego obecności i zrozumieć, co tak bardzo przyciągało go do tej afrykańskiej wioski. To była podróż przez czas, przestrzeń i pamięć, w której przeszłość mieszała się z teraźniejszością. Wnuk Arkadego Fiedlera pisze do National Geographic Polska W styczniu 2008 roku – w dokładnie setnym wydaniu magazynu „National Geographic Polska” – opublikowaliśmy fotoreportaż zbudowany z większości niepublikowanych dotąd fotografii Arkadego Fiedlera z jego podróży na Madagaskar, którą podróżnik odbył w latach 1937–1938. Kiedy więc jesienią ubiegłego roku napisał do nas Marek O. Fiedler, wnuk podróżnika, wiedzieliśmy, że musimy tę historię pociągnąć. – W tym roku udałem się do wsi Ambinanitelo na Madagaskarze – miejsca, które prawie dziewięćdziesiąt lat temu odwiedził mój dziadek, Arkady Fiedler – pisał w liście do redakcji Marek O. Fiedler – Podczas pobytu starałem się odtworzyć jego ścieżki, rozmawiałem z mieszkańcami oraz wykonałem serię fotografii, zestawiając współczesny obraz tego miejsca z tym, jaki uwiecznił mój dziadek w swoich czarno-białych zdjęciach. Oto historia niezwykłej wyprawy śladami dziadka opowiedziana przez jego wnuka. (wstęp do artykułu pochodzi od Łukasza Załuskiego, redaktora naczelnego National Geographic Polska). Obejrzyj galerię zdjęć. Dlaczego Arkady Fiedler chciał wrócić na Madagaskar? Kiedyś mój ojciec opowiedział mi, że u schyłku życia, bardzo schorowany i słaby, mój dziadek – pisarz i podróżnik Arkady Fiedler – powiedział, iż gdyby mógł wyruszyć w jeszcze jedną, ostatnią wyprawę, wybrałby się właśnie do Ambinanitelo na Madagaskarze. Niestety, ostatnie marzenie odchodzącego podróżnika do nieznanego świata nie zostało zrealizowane. Dziadek zawsze powtarzał, że jeśli mamy szczere i prawdziwe marzenia, płynące prosto z serca, to staną się one rzeczywistością. Nigdy nie miałem okazji go poznać – i to zawsze było dla mnie źródłem cichego smutku. By lepiej go zrozumieć, by zbliżyć się do niego choćby przez miejsca i wspomnienia, wyruszyłem na tę afrykańską wyspę z osobą, która jest mi bardzo bliska – z żoną Stefanią. Dorastałem w jego domu, ze ścian spoglądały na mnie fotografie ludzi z różnych kontynentów, a między nimi pamiątki z dalekich wypraw – maski, figury, motyle, łuki, tkaniny, które pachniały przygodą i niosły w sobie tęsknotę za tropikalnym światem. Były dla mnie wrotami do innej rzeczywistości – świata bujnej puszczy, barwnych owadów, ludzi o innym kolorze skóry, mówiących niezrozumiałą mową, i kultur odległych od polskiej codzienności. Ambinanitelo – wioska, która zapadła w pamięć Polakom Ambinanitelo całkowicie pochłonęło mojego dziadka. W samej wiosce spędził kilka miesięcy na przełomie 1937 i 1938 roku. Zbierał owady dla warszawskiego Muzeum Przyrodniczego, a równocześnie szukał śladów Maurycego Beniowskiego – legendarnego awanturnika, który w XVIII wieku miał wznieść w okolicy Fort Augusta. Owocem tej podróży stała się książka „Madagaskar. Gorąca wieś Ambinanitelo”. To właśnie ona sprawiła, że przed wojną i później w czasach PRL ta niewielka wioska stała się jednym z najsłynniejszych miejsc na mapie wyobraźni Polaków. W latach 80. Andrzej Waligórski napisał piosenkę satyryczną „Mały geograf”, w której pojawiały się aluzje do Arkadego Fiedlera i Madagaskaru. Tekst – dziś uznawany za obraźliwy – pokazuje, jak mocno nazwisko mojego dziadka kojarzono w Polsce właśnie z tą odległą, gorącą wyspą. Ja sam od zawsze marzyłem, by zobaczyć Ambinanitelo i sprawdzić, jak wygląda niemal sto lat później. W końcu udało mi się zrealizować to marzenie. Spotkanie z potomkami dawnych bohaterów Madagaskaru Ambinanitelo, zamieszkane przez lud Betsimisaraka – jedną z największych grup etnicznych na Madagaskarze – przywitało nas z rezerwą. Najpierw do naszej obecności przekonały się dzieci, a dopiero później dorośli. Po wiosce oprowadzał nas 63-letni burmistrz. Pokazał miejsce, w którym niegdyś mieszkał Fiedler. Oryginalny dom na palach nie przetrwał – zniszczyła go powódź. Rzeka Antainambalana co kilka lat zalewa dolinę. Dziś, przed nową chatą, stoi pomnik Arkadego Fiedlera, wykonany przez Alberta Ziębę – Polaka, prezesa stowarzyszenia Polska na Madagaskarze i odkrywcę właściwej lokalizacji Fortu Augusta. To właśnie tam, przed popiersiem mojego przodka, w upalne popołudnie, zorganizowano dla nas spotkanie z mieszkańcami. Pokazaliśmy im fotografie wykonane przez Arkadego Fiedlera w 1937 roku oraz jego książkę. Przyszły tłumy. Malgasze byli poruszeni – wielu z nich po raz pierwszy zobaczyło obrazy sprzed niemal dziewięciu dekad. Zostawiliśmy we wsi reprodukcje zdjęć z 1937/38 roku i egzemplarz „Gorącej wsi Ambinanitelo”. Mieszkańcy poprosili, by książkę przetłumaczyć na język malgaski. Trudne rozmowy i nieoczekiwane napięcia w Ambinanitelo Ambinanitelo to wieś gościnna, ale ulega silnym emocjom, które potrafią wybuchnąć jak wulkan. Spowodowane jest to traumatycznymi doświadczeniami kolonialnymi. Pamiętam spotkanie z młodym mężczyzną, któremu chciałem przybić piątkę – zwykły gest sympatii. On jednak zareagował gwałtownie i domagał się, abym go przeprosił. Zaskoczony, spytałem – za co? Odpowiedział stanowczo: „Za to, co Francja zrobiła Madagaskarowi.” Wyjaśniłem, że nie jestem Francuzem, lecz Polakiem. W jednej chwili napięcie opadło, a wrogość zmieniła się w serdeczność. Razem ze Stefanią szukaliśmy instrumentów muzycznych i lokalnego rękodzieła, które moglibyśmy przywieźć do Muzeum Arkadego Fiedlera w Puszczykowie. W jednej z uliczek, między bambusowymi domami, zobaczyliśmy grupę mężczyzn wracających z pola z maczetami. Uradowany, zainteresowałem się jedną z nich – chwyciłem maczetę z nadzieją, że uda się kupić lokalny wyrób. Niestety, na ostrzu widniał wybity napis „Made in China”. Rozczarowany, odłożyłem maczetę. Czy Ambinanitelo się zmieniło? Tak i nie Dziadek pisał o „urokliwej, zdrowej dolinie, zbudowanej na czystym, białym żwirku”. I rzeczywiście – ten żwirek wciąż tam jest. Drogi nie są asfaltowe, ale błota nie ma – pod stopami wciąż ten sam jasny, suchy grunt. Mieszkańcy nadal zajmują się uprawą ryżu i żyją spokojnie, w rytmie natury. Ale pewnych obrazów z książki Fiedlera już nie ma. W 1937 roku pisał: Dziś lemurów w Ambinanitelo już nie słychać. Puszcza wokół wsi została wycięta, a zwierzęta – po prostu zostały zjedzone. Gdy Fiedler odwiedził Madagaskar w 1937 roku, wyspę zamieszkiwało 3,5 miliona ludzi. Dziś – ponad 32 miliony. Prognozy mówią, że do 2050 roku liczba ta sięgnie 53 milionów. Zmieniła się także noc. Fiedler opisywał, jak rozwieszał białe prześcieradło na zewnętrznej ścianie chaty i oświetlał je lampą benzynową – z pól i puszczy nadlatywały tysiące owadów. Dziś Ambinanitelo ma elektryczność z paneli słonecznych. Na ulicach świecą chłodne lampy LED. Patrzyłem uważnie – owady wciąż lecą do światła, ale jest ich znacznie mniej niż w Polsce latem. I nie są już gigantyczne. Co w Ambinanitelo pozostało takie jak dawniej? Do wioski trafia pomoc charytatywna – paczki z ubraniami z Europy i Ameryki. Mieszkańcy chodzą więc w rzeczach z second-handów, ubierają się podobnie jak my. Własne wyroby uznali za coś gorszego, mniej wartościowego. Jednak jedno pozostało niezmienne: bambusowe chaty, pola ryżowe i rzeka, w której codziennie toczy się życie. Tam ludzie kąpią się, piorą ubrania, myją naczynia i łowią ryby. Rzeka Antainambalana, podobnie jak przed blisko stu laty, wciąż jest sercem wsi – źródłem życia i miejscem spotkań. Tak samo jak wtedy, w użyciu pozostają kosze i okrągłe tace z rafii, służące do przesiewania ryżu – ręcznie wyplatane, trwałe i piękne w swej prostocie. Łodzie cały czas budowane są w taki sam sposób, jak robili to ich przodkowie. Pożegnanie, które połączyło dwa światy Na pożegnanie spotkała nas wielka niespodzianka. Mieszkańcy wręczyli nam prezent dla Muzeum Arkadego Fiedlera w Puszczykowie – dwie maski wykonane przez lokalnego ombiasę, tradycyjnego uzdrowiciela i strażnika dawnych wierzeń. Ten dar miał w sobie coś więcej niż tylko materialną wartość – był symbolem wdzięczności i mostem między dwiema kulturami. Z naszej wyprawy do Ambinanitelo można obejrzeć film na kanale YouTube: „Wabi nas Świat”. Ambinanitelo marzy dziś o tym, by powstała tam polska szkoła. Ludzie prosili nas, byśmy jeszcze do nich wrócili. Ta podróż była dla mnie czymś więcej niż spełnieniem dziecięcego marzenia. To było spotkanie dwóch czasów – roku 1937 i 2025. Spotkanie z pamięcią dziadka i z żywą teraźniejszością. Ambinanitelo wciąż tętni życiem, wciąż żyją tam ludzie o otwartych sercach. Ale równocześnie widać, jak presja demograficzna i wycinka lasów zmieniają oblicze tej wioski – i całego Madagaskaru. Dziadek nie wrócił, a ja wróciłem dzięki niemu. Źródło: National Geographic Polska
Gdy brakuje bliskich, Japończycy wynajmują przyjaciół. Ta usługa naprawdę działa
Kilka dni temu do polskich kin trafił film „Rodzina do wynajęcia”, w którym amerykański aktor mieszkający w Tokio podejmuje pracę jako „członek rodziny na zamówienie”. Choć fabuła może brzmieć jak czysta fikcja, podobne usługi naprawdę istnieją. W Japonii od lat działają agencje oferujące wynajem osób, które na kilka godzin lub dni wcielają się w role bliskich, partnerów czy przyjaciół.
Starzejące się społeczeństwo, rosnąca samotność i silna presja społecznych oczekiwań sprawiają, że relacje międzyludzkie w Japonii przybierają czasem nieoczywiste formy. W odpowiedzi na te zjawiska powstał specyficzny segment rynku usług – firmy oferujące „wynajem relacji”. Klienci mogą zatrudnić kogoś, kto zagra rolę męża, żony, ojca, matki, babci, a nawet współpracownika czy przyjaciela. Dla jednych to sposób na poradzenie sobie z izolacją, dla innych – narzędzie do utrzymania pozorów w świecie, w którym wizerunek społeczny wciąż ma ogromne znaczenie. Początki wynajmu „rodzin” w Japonii. Skąd wzięło się to zjawisko? W Japonii usługi polegające na wynajmowaniu aktorów do ról członków rodziny, przyjaciół czy towarzyszy codziennych aktywności mają swoje korzenie już w początku lat 90. XX wieku, kiedy jedna z pierwszych firm w Tokio zaczęła oferować tego typu rozwiązania jako tzw. „usługi miękkie”, czyli kontakty z innymi z empatią i wsparciem, które miały pomagać osobom w trudnych sytuacjach społecznych. Firmy te, choć brzmią dziś egzotycznie dla zachodnich odbiorców, powstały w odpowiedzi na konkretne potrzeby: samotność, presję społeczną i lukę w tradycyjnych relacjach międzyludzkich. Pionierami tego segmentu byli przedsiębiorcy, którzy już ponad dwie dekady temu dostrzegli potencjał rynku. Jednym z nich jest Ryuichi Ichinokawa, który około 20 lat temu założył firmę Heart Project, określając jej działalność mianem „usługi dodatkowej obecności”. Jego koncepcja polegała na wynajmowaniu ludzi, którzy mogą zastąpić kogoś bliskiego w życiu klienta, wypełniając lukę emocjonalną lub społeczną. Ceny takich usług były zróżnicowane w zależności od roli i długości wynajmu, a sama idea szybko zyskała na popularności i zaczęła się rozprzestrzeniać w całym kraju. To właśnie ta długoletnia praktyka i ewolucja rynku sprawiły, że zjawisko wynajmu relacji stało się na tyle znane, iż stało się inspiracją dla twórców filmowych. Głośno zrobiło się o tym ponownie w kontekście premiery obrazu „Rodzina do wynajęcia”. Jego współautorka Hikari, urodzona w Japonii reżyserka i scenarzystka mieszkająca w USA, w jednym z wywiadów przyznała, że podczas przygotowań do filmu odkryła setki firm oferujących takie usługi. – Przeprowadziłam wywiady z przedstawicielami branży na temat potrzeb japońskich klientów i na tej podstawie stworzyłam scenariusz – wyznała. Hikari wskazała też, że japońska kultura usług jest ponadprzeciętnie rozwinięta i często włącza elementy, które w innych krajach mogłyby wydawać się nietypowe. – Myślę, że w Japonii mamy tendencję do próbowania wszystkiego. W pewnym momencie mieliśmy nawet usługę przytulania, która nie miała charakteru seksualnego, służyła wyłącznie do przytulania. Są usługi, w ramach których ktoś pomaga w zakupach spożywczych lub robi prawie wszystko, o co poprosisz. A ponieważ są one tak powszechne, ludzie nie czują dyskomfortu, kiedy z nich korzystają – dodała, podkreślając, że wiele z tych usług powstało w odpowiedzi na realne braki w systemie wsparcia społecznego. Kultura wynajmu przyjaciół i rodzin w Azji – normy, zasady i podobne usługi Zjawisko wynajmowania aktorów do ról członków rodziny, przyjaciół czy towarzyszy życia codziennego ma w Japonii głębokie społeczne korzenie, wynikające z miejscowych norm dotyczących relacji i zachowań społecznych. W kulturze tego kraju ogromny nacisk kładzie się na zachowanie harmonii w grupie, uniknięcie wstydu czy publicznego zawstydzenia oraz wypełnianie ról przypisanych wiekowi, płci czy statusowi – co sprawia, że samotność, rozwód czy brak rodziny bywają postrzegane jako porażka lub powód do krytyki społecznej. Dla wielu klientów wynajęta osoba pełni przede wszystkim funkcję społeczną, pozwalającą zachować pozory i „dobrą twarz” przed otoczeniem (np. podczas rodzinnych uroczystości, spotkań czy zawodowych imprez) bez konieczności zdradzania prawdziwej sytuacji osobistej. W praktyce firmy oferujące takie usługi działają według surowych zasad: kontakt z wynajętą osobą kończy się wraz z realizacją zlecenia, istnieje zakaz ingerowania w realne życie klienta, a całość ma pozostać umowną, poufną relacją, nawet jeśli emocje będą intensywne. Wiele osób pracujących jako „towarzysze” podkreśla, że ich rola to przede wszystkim obecność i wsparcie, a nie manipulowanie czy wchodzenie w prawdziwe relacje. Podobne, choć kulturowo zróżnicowane formy usług pojawiają się także w innych krajach Azji. W Chinach popularne są oferty wynajmu „narzeczonych” czy partnerów na ważne okazje rodzinne. Np. podczas Święta Wiosny młode kobiety często decydują się na wynajęcie chłopaka, aby uniknąć niezręcznych pytań o stan cywilny ze strony rodziny. W chińskim internecie kwitnie też rynek wynajmu partnerów na święta lub inne uroczystości, które można spędzić z wynajętym „ukochanym”, co ma złagodzić presję społeczną dotyczącą relacji i statusu rodzinnego. W Korei Południowej z kolei działa branża „wynajmu przyjaciół”, choć nieco inaczej zorganizowana i mniej ustandaryzowana, często funkcjonująca przez platformy internetowe. Takie usługi (oferujące towarzystwo czy wsparcie) wiążą się tam z kontrowersjami wokół możliwości rozmycia granic między relacją płatną a emocjonalną oraz z obawami o etyczne aspekty takiej formy kontaktów. Źródła: Alo Japan, AP News, Unseen Japan, Beam Media, Wonder Never Ends Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najbardziej konserwatywny emirat postawił na kulturę zamiast blichtru. Muzea są tu ważniejsze niż wieżowce
Szardża nie błyszczy jak Dubaj, nie imponuje monumentalnością jak Abu Zabi. Słynie z białych plaż i rezerwatów przyrody. Więcej o Zjednoczonych Emiratach Arabskich piszemy w najnowszym wydaniu „Travelera”.
Spis treści: Szardża – najbardziej konserwatywny emirat ZEA Atrakcje Szardży – muzea, meczety i nowoczesna sztuka Pustynie i plaże Szardży – natura poza miastem Szardża – informacje praktyczne Będąc w ZEA, szukałam miejsca bardziej zakorzenionego w tradycji, pełnego orientalnego nastroju i refleksji. I to właśnie tu, w Szardży, to odnalazłam. Nazwa emiratu pochodzi od arabskiego rdzenia oznaczającego „wschód”, dlatego mieszkańcy z dumą nazywają go „krajem, gdzie wschodzi słońce”. Od razu poczułam, że to miejsce inne niż sąsiednie. Wydało mi się lekko zamglone, jakby ktoś posypał dachy domów i strzeliste minarety warstwą rdzawego piasku. W Emiratach mówi się, że Dubaj buduje wieżowce, Abu Zabi inwestuje w potęgę, a Szardża – pielęgnuje duszę. To trzeci co do wielkości emirat ZEA, zaraz po Abu Zabi i Dubaju, zamieszkany przez 1,8 mln osób. Szardża – najbardziej konserwatywny emirat ZEA Emir Szardży, szejk Sułtan ibn Muhammad Al-Qasimi, będąc pisarzem, od lat pracuje nad wizerunkiem swojego emiratu jako oazy wiedzy i humanistyki. To tu powstają jedne z najważniejszych w świecie arabskim centra kultury i projekty literackie – nic dziwnego, że w 2019 r. UNESCO przyznało mu tytuł Światowej Stolicy Książki. Musiałam jednak pamiętać, że ta intelektualna oaza jest równocześnie miejscem, gdzie zasady islamu są wyjątkowo surowo przestrzegane. Emirat uchodzi za najbardziej konserwatywny w ZEA. Znajduje to swoje odzwierciedlenie m.in. w ubiorze. Widziałam kobiety ubrane w długie czarne abaje, z hidżabem zakrywającym włosy, szyję i uszy. Wiele z nich nosi również nikab – maskę zakrywającą dolną część twarzy, pozostawiającą widoczne jedynie oczy. Na publicznych plażach nie wolno nosić bikini ani jednoczęściowych kostiumów. Kobiety mogą wejść do wody jedynie w długiej tunice i legginsach lub w tzw. burkini. Stroje kąpielowe są dozwolone tylko na niektórych prywatnych, hotelowych plażach. W imię zasad islamskiej skromności haya w czasie ramadanu ubierają się w jeszcze bardziej bezkształtne i zakrywające ciało czarne stroje. Haya dotyczy również turystek – w muzeach, parkach, centrach handlowych trzeba mieć zakryte ramiona i kolana, unikać obcisłych czy prześwitujących tkanin. Szardża, jako jedyny emirat w kraju, posiada formalnie ustalone przepisy dotyczące „modest dress” i stosowania się do zasad obyczajowych. Również publiczne okazywanie uczuć nie jest tu mile widziane. Wieczorem nie spodziewałam się więc dyskotek ani klubów. Życie nocne w zachodnim rozumieniu tu po prostu nie istnieje. Sprzedaż alkoholu jest surowo zakazana, co wpływa zarówno na charakter turystyki, jak i codzienne zwyczaje mieszkańców. Trzeba pogodzić się z tym, że przez cały pobyt nie napijecie się ani kieliszka wina w hotelu i w restauracji. Władze emiratu twierdzą, że w ten sposób pilnują społecznego porządku, zgodnie z tradycyjnymi normami islamu. Atrakcje Szardży – muzea, meczety i nowoczesna sztuka Przemierzając miasto w jasnej, długiej sukience, rozpoczęłam zwiedzanie od Muzeum Cywilizacji Islamskiej – jednego z najciekawszych w regionie. Przyglądałam się starym mapom, niezwykle cienkiej porcelanie, misternie kaligrafowanym manuskryptom. Od przewodnika dowiedziałam się, że to miejsce przez lata uchodziło za centrum wiedzy o świecie. Następnym przystankiem na mojej trasie był Heart of Sharjah – kompleks odrestaurowanych dzielnic, po których chodziłam, wyobrażając sobie to miejsce, jakim było kiedyś, gdy mieszkali tu handlujący perłami kupcy. Zatrzymałam się na chwilę przy Al Hisn Fort – dawnym domu szejków i zarazem twierdzy, która strzegła wybrzeża. Dziś jest siedzibą rządu i rezydencją wszechwładnej rodziny Al Qasimi. Od zawsze zainteresowana literami nie mogłam ominąć Muzeum Kaligrafii. Długo patrzyłam na arabskie znaki, które niczym muzyczne frazy zakręcają, dosłownie płyną po pergaminie. Kaligrafia arabskiego alfabetu wydała mi się tutaj, w Arabii, niemal formą medytacji. Al Noor jest jednym z dwóch z 700 meczetów w Szardży dostępnych dla zwiedzających niebędących muzułmanami. Jasne mury i strzeliste minarety nie zrobiły na mnie tak dużego wrażenia jak znajdująca się tam, wpisana do „Księgi rekordów Guinnessa”, największa na świecie skrzynia na darowizny. W Al Noor można nie tylko robić zdjęcia i filmować, ale też napić się mocnej arabskiej kawy. Po wyjściu usiadłam nad laguną Al Majaz i obserwowałam odbicia budynków w spokojnej wodzie. Ale nie trwało to długo, bo czekało na mnie jeszcze 20 nowoczesnych instalacji muzealnych – w pełni interaktywnych, z których Szardża jest bardzo dumna. Wybrałam spośród nich „Pokój deszczu”, w którym krople non stop spadają ze zraszaczy umieszczonych pod sufitem. Gdy jednak zbliżyłam się do ściany wody, zdarzyła się rzecz zadziwiająca. Woda rozstąpiła się, pozostawiając wokół mnie suchy tunel powietrza. Wieczór spędziłam zaś w dzielnicy Al Qasba. Przeszłam się modnym deptakiem i przysiadłam w jednej z kawiarni. Byłam tam jedyną kobietą bez abai i hidżabu. Pustynie i plaże Szardży – natura poza miastem Następnego dnia opuściłam miasto. Krajobraz nagle przybrał odcień ochry, a Szardża zaczęła odsłaniać przede mną to, co ma najcenniejszego: wąwozy, rude wydmy, akacjowe lasy i plaże. Najbardziej magnetycznym miejscem wydała mi się Mleiha i jej pustynny krajobraz. Pomarańczowy piasek ma tam barwę, jakiej nie widziałam nigdzie indziej w Emiratach. Jest to ponoć zasługa obecnych w nim domieszek żelaza i magnezu. Usiadłam pod Fossil Rock i dotknęłam skał, których skamieliny pamiętają życie sprzed miliona lat. W Mleiha Astronomy Centre, które wygląda jak futurystyczna perła wyrzucona na pustynię, najpierw podziwiałam pierścienie Saturna, kratery Księżyca i odległe mgławice przez teleskop. A potem wyszłam na zewnątrz, żeby popatrzeć na nocne niebo gołym okiem i przekonać się, że teleskop, tu na pustyni, nie jest nam do niczego potrzebny. Odwiedziłam też plaże. W Al Khan Beach życie toczy się leniwie: rodziny piknikują, dzieci budują zamki z piasku. Z kolei Al Fisht Beach oferuje ciszę i przestrzeń, w której mogłam się poczuć samotnym wędrowcem. Najbardziej niezwykłe są jednak plaże na wschodnim wybrzeżu, tuż przy Oceanie Indyjskim, szczególnie te w Khorfakkan, gdzie góry schodzą wprost do morza, a fale uderzają o czarne skały. Zatrzymałam się w tym miejscu na dłużej, chłonąc widok. To tu najbardziej zatęskniłam za swobodną kąpielą bez krępujących ciało szat. Wschodnia część emiratu to zupełnie inny krajobraz – jaśniejszy, rzeźbiony przez wodę i góry. Trafiłam do oazy Wadi Shees otoczonej przez rzędy palm i strumień płynący wśród skalnych ścian. Podziwiałam też lasy akacjowe Al Faya i Al Dhaid, które pojawiają się na granicy pustyni. Ich korony rozciągają się, chroniąc przed słońcem, a cienkie gałęzie rzucają na piasek ażurowe wzory. Są częścią rezerwatów, a emirat chroni je z determinacją, zdając sobie sprawę z tego, że to one czynią go wyjątkowym. Pojechałam także do rezerwatu Al Hefaiyah. Wśród gór i żółtych skał, z platformy widokowej wypatrywałam gazeli, oryksów i lisów pustynnych, ucząc się przy tym cierpliwości – pustynne zwierzęta nie znają pośpiechu. Jeszcze bardziej zaciekawiło mnie Wasit Wetland Centre, które – na przekór moim pustynnym wyobrażeniom – okazało się prawdziwym królestwem wody. Gromadzą się tu ptaki wędrowne, flamingi i czaple, które obserwowałam, nie zakłócając ich spokoju, nie wypowiadając ani jednego słowa, bo najpiękniejsze rzeczy odkrywa się w całkowitej ciszy. Jak zaplanować podróż do Szardży? Dojazd Linia lotnicza Air Arabia obsługuje bezpośredni lot z Warszawy. Czas podróży to ok. 5 godz. i 30 min. Takie połączenie to najprostsza i najszybsza opcja, a ceny biletów zaczynają od 1,2 tys. zł w dwie strony. Nocleg The Chedi Al Bait to butikowy 5-gwiazdkowy hotel stworzony w starych, odrestaurowanych domach w historycznej części miasta. Zamiast typowego resortu daje klimat tradycyjnej emirackiej architektury i orientalnej elegancji. Cena: od 400 zł za pokój 2-os. ze śniadaniem. Sahara Beach Resort&Spa. Nadmorski 5-gwiazdkowy hotel z prywatną plażą, basenem i udogodnieniami spa. Dobre miejsce na wakacje na Półwyspie Arabskim. Cena: od 200 zł za noc w pokoju 2-osobowym ze śniadaniem. Muzea Do większości muzeów w Szardży trzeba kupić bilet wstępu, jednak opłaty są zazwyczaj symboliczne. Sharjah Museum of Islamic Civilization (Muzeum Cywilizacji Islamskiej) – bilet dla osoby dorosłej: 10 dirhamów (10 zł), dzieci (2–12 lat): 5 dir. (5 zł), dzieci poniżej 2 lat wchodzą za darmo. Sharjah Heritage Museum – 10 dir. dla dorosłych (ok. 10 zł), 5 dir. dla dzieci 2–12 lat (5 zł), darmowy wstęp dla maluchów. Sharjah Art Museum – wstęp jest bezpłatny. Jedzenie Prawdziwym przysmakiem jest długo gotowana jagnięcina serwowana na aromatycznym ryżu. Bardzo mi smakował balaleet – słodko-słona potrawa z cienkich makaronowych nitek z szafranem i cukrem, podawana z omletem. Polecam restaurację Mushmaool Arabic Grill, w której menu znajdziemy m.in. kebaby, szisz tawook (kurczak z grilla) i typowe arabskie przekąski. Ceny od 10 zł za danie. Źródło: National Geographic Traveler Więcej o Zjednoczonych Emiratach Arabskich przeczytasz w magazynie „National Geographic Traveler” nr 1/2026. Nasza ekspertka Marzena Mróz Redaktorka naczelna magazynu „Business Traveler Poland”. Podróżniczka. Publikuje m.in. w „National Geographic Traveler”.
Ferie zimowe już nie takie jak kiedyś. Polacy uciekają do ciepłych krajów
Zimowe wyjazdy, w tym ferie, zwykle kojarzą się z nartami i alpejskimi stokami – w Polsce, Austrii czy we Włoszech. Tymczasem coraz więcej Polaków rezygnuje z mrozu i śniegu na rzecz słońca, ciepłej wody i palm. Egzotyka przestaje być luksusem, a staje się nowym standardem zimowego wypoczynku. Gdzie najczęściej uciekamy przed zimą?
Nawyki wyjazdowe Polaków wyraźnie się zmieniają. Jeszcze niedawno ferie zimowe oznaczały krótkie podróże w Europie lub wyjazdy w góry, dziś coraz częściej są to dalekie kierunki poza kontynentem. Rosnąca dostępność połączeń lotniczych, większa elastyczność pracy i potrzeba prawdziwego „odcięcia się” od zimowej aury sprawiają, że tropikalne destynacje stają się naturalnym wyborem na ten okres roku. Egzotyczne kierunki na ferie zimowe coraz popularniejsze wśród Polaków Zimowy kalendarz wyjazdów Polaków wyraźnie się przetasował, a dane z rynku ubezpieczeń turystycznych tylko potwierdzają skalę tej zmiany. Zamiast stoków narciarskich coraz częściej wybieramy plaże, tropikalną roślinność i temperatury przekraczające 25 stopni. Analizy Allianz Polska pokazują, że w okresie ferii i zimowych urlopów rośnie liczba polis wykupywanych na wyjazdy do odległych, ciepłych krajów, takich jak Tajlandia, Indonezja czy Dominikana. Jak podkreśla Ewa Maliszkiewicz z Allianz Polska, egzotyka przestała być niszą: „Obserwujemy wyraźny trend zimowych wyjazdów w egzotyczne regiony. Królują m.in. Zanzibar, Tajlandia, Dominikana, Wyspy Zielonego Przylądka czy Indonezja. Mimo iż podróż trwa często kilkanaście godzin, wyjazdy nie zawsze są długie – zdarza się, że po niemal dobie w drodze spędzamy tydzień na Mauritiusie”. Co istotne, nie jest to moda ograniczona do jednej grupy. Dalekie kierunki wybierają zarówno młodzi dorośli, rodziny z dziećmi, jak i seniorzy. Równolegle dane Travelist.pl pokazują, że przy wyjazdach zagranicznych popularne pozostają krótkie city breaki, natomiast wypoczynek górski i nadmorski poza Polską deklaruje około 30% podróżnych. Całkowite zainteresowanie wyjazdami – krajowymi i zagranicznymi – jest dziś o kilka procent wyższe niż rok wcześniej, co potwierdza, że zimowy sezon urlopowy wyraźnie nabiera tempa. Bliższe kierunki na ferie i zdrowotne korzyści zimowych podróży Choć egzotyka przyciąga coraz więcej osób, statystyki rezerwacyjne pokazują, że podczas ferii dużą rolę nadal odgrywają kierunki położone bliżej Europy, oferujące słońce bez wielogodzinnych przelotów. Z danych Wakacje.pl wynika, że w sezonie zimowym 2026 w czołówce najczęściej wybieranych państw znajdują się Egipt, Hiszpania i Malta, a wyraźny, sięgający ok. 33% wzrost zainteresowania dalszymi wyjazdami napędzają m.in. Zjednoczone Emiraty Arabskie i Dubaj. Kurorty nad Morzem Czerwonym (Hurghada, Marsa Alam i Szarm el-Szejk) utrzymują silną pozycję dzięki stabilnej pogodzie i rozbudowanej infrastrukturze hotelowej. Równolegle dane eSky.pl pokazują, że sama Malta odpowiada za blisko 22% zimowych rezerwacji, stając się jednym z symboli spokojnego wypoczynku łączącego zwiedzanie z umiarkowanymi temperaturami. W turystyce zorganizowanej podobny obraz potwierdzają biura podróży cytowane przez PAP – sprzedaż pakietów all inclusive do Egiptu, na Wyspy Kanaryjskie i Maltę wzrosła nawet o 30% rok do roku. Eksperci podkreślają, że te wybory mają także wymiar zdrowotny. Badania Uniwersytetu Helsińskiego wykazały, że pobyty w regionach o większym nasłonecznieniu poprawiają koncentrację i ograniczają objawy sezonowego spadku energii, natomiast analiza Uniwersytetu Tokijskiego potwierdziła wyraźny wzrost poziomu subiektywnego dobrostanu u osób zmieniających zimą otoczenie. Naturalne światło reguluje rytm dobowy, wpływa na wydzielanie melatoniny i kortyzolu oraz wspiera syntezę witaminy D, której poziom w Europie Środkowej zimą często spada poniżej normy. Dlatego nawet krótki wyjazd na południe – do Egiptu, na Maltę, czy do Dubaju – coraz częściej postrzegany jest jako forma biologicznej i psychicznej regeneracji, a nie tylko turystyczna przyjemność. Więcej informacji o Dubaju znajdziecie w najnowszym numerze National Geographic Traveler. Źródła: Allianz Polska, Wakacje.pl, PAP Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.