Lufthansa odwołuje 20 tys. lotów. Zmiany dotkną także pasażerów z Polski
Grupa Lufthansa zapowiedziała znaczące ograniczenia w siatce połączeń, koncentrując się na trasach, które przestały być opłacalne w obecnych warunkach rynkowych. Niemiecki przewoźnik poinformował, że do jesieni odwoła nawet 20 tys. lotów krótkodystansowych w Europie, wskazując na gwałtowny wzrost kosztów paliwa lotniczego. Decyzja wpisuje się w szerszy trend obserwowany w branży, gdzie rosnące wydatki operacyjne zmuszają linie do rewizji swoich planów i ograniczania najmniej rentownych połączeń.
Sytuacja na globalnym rynku energii wywiera coraz silniejszą presję na sektor lotniczy. Od początku eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie ceny paliwa lotniczego wzrosły o ponad 70%, a w niektórych okresach nawet się podwoiły. Europa, w dużej mierze uzależniona od dostaw surowców transportowanych przez Cieśninę Ormuz, odczuwa skutki zakłóceń szczególnie dotkliwie. W odpowiedzi część przewoźników zaczęła ograniczać siatki połączeń lub podnosić ceny biletów, próbując zrównoważyć rosnące koszty. Analitycy nie mają wątpliwości, że jeśli sytuacja się utrzyma, pasażerowie muszą przygotować się zarówno na droższe podróże, jak i kolejne redukcje lotów. Lufthansa odwołuje loty z Polski. Bydgoszcz i Rzeszów tracą połączenia Skala ograniczeń wprowadzanych przez Grupę Lufthansa staje się coraz bardziej odczuwalna także dla pasażerów w Polsce. W ramach tzw. „optymalizacji” siatki połączeń przewoźnik zdecydował o czasowym wycofaniu części tras krótkodystansowych, w tym połączeń z Frankfurtu do Bydgoszczy i Rzeszowa. To jednak nie jedyne zmiany – z rozkładu znikają również wybrane operacje do innych europejskich miast, a w przypadku Polski ograniczenia obejmują także rotacje do Wrocławia i Gdańska, które w części zostały zawieszone lub znacząco zredukowane. Pierwsze decyzje wdrożono natychmiast – jednego dnia odwołano około 120 lotów, a taki poziom redukcji ma utrzymać się co najmniej do końca maja. Działania te wpisują się w szerszą strategię całej grupy, obejmującej m.in. SWISS, Austrian Airlines czy Brussels Airlines, która koncentruje się na eliminowaniu najmniej rentownych tras i przenoszeniu ruchu do głównych hubów, takich jak Frankfurt, Monachium czy Zurych. W praktyce oznacza to większą liczbę podróży z przesiadkami oraz konieczność korzystania z alternatywnych portów w regionie. Lufthansa wskazuje, że celem jest nie tylko ograniczenie kosztów, lecz także bardziej efektywne wykorzystanie floty i zmniejszenie zużycia paliwa. Jednocześnie przewoźnik zapowiada dalszą rewizję rozkładu na sezon letni, która ma zostać ogłoszona na przełomie kwietnia i maja – co sugeruje, że lista ograniczeń może się jeszcze wydłużyć, a część zawieszonych połączeń nie wróci w najbliższym czasie. Kryzys paliwowy uderza w linie lotnicze w Europie. Odwołania i droższe bilety Problemy Lufthansy są częścią znacznie szerszego zjawiska, które obejmuje praktycznie cały europejski sektor lotniczy. Kolejni przewoźnicy ograniczają siatki połączeń, reagując na gwałtowny wzrost kosztów operacyjnych i rosnącą niepewność na rynku paliw. Holenderskie linie KLM zapowiedziały redukcję około 160 lotów w maju, wskazując wprost, że przy obecnych cenach paliwa część tras przestaje być rentowna. Z kolei skandynawski przewoźnik SAS poinformował o odwołaniu co najmniej tysiąca rejsów już w kwietniu, a irlandzki Aer Lingus zrezygnował z setek operacji w sezonie letnim, tłumacząc to m.in. koniecznością dostosowania działalności do zmieniających się warunków rynkowych. Szczególnie wyraźnym sygnałem pogarszającej się sytuacji jest decyzja Norse Atlantic Airways, które całkowicie zawiesiło trasę Londyn-Los Angeles. – To odwołanie jest spowodowane nieprzewidzianym globalnym kryzysem paliwowym – przyznał rzecznik przewoźnika, podkreślając skalę problemu. Rosnące koszty paliwa przekładają się nie tylko na redukcję połączeń, lecz także na wyraźny wzrost cen biletów i dodatkowych opłat. Analizy firmy Teneo wskazują, że ceny najtańszych biletów ekonomicznych wzrosły średnio o 24% rok do roku, co jest najwyższym wynikiem od pięciu lat. Jednocześnie przewoźnicy coraz częściej przerzucają część kosztów na pasażerów poprzez podwyżki opłat za bagaż czy zmiany taryf. Problem pogłębia fakt, że wcześniejsze zabezpieczenia paliwowe zawierane przez linie lotnicze zaczynają się wyczerpywać, a nowe dostawy są znacznie droższe i mniej stabilne. Jak zauważają analitycy rynku, dotychczasowy „bufor” bezpieczeństwa praktycznie się kończy, co oznacza, że kolejne miesiące mogą przynieść dalsze ograniczenia w siatkach połączeń oraz jeszcze wyższe koszty podróży lotniczych w Europie. Źródła: Euronews, BBC, New York Times Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Robisz fatalne zdjęcia? Możesz dostać za nie 43 tys. euro i podróż na Islandię
Znana linia lotnicza chce udowodnić, że do uchwycenia spektakularnych krajobrazów nie potrzeba profesjonalnego sprzętu ani doświadczenia. W ramach nietypowej kampanii Icelandair oferuje osobom określającym się jako „najgorsi fotografowie świata” w pełni opłaconą podróż do Islandii oraz wysokie wynagrodzenie. Celem jest pokazanie, że to nie umiejętności, lecz miejsce decyduje o wyjątkowości zdjęcia.
Dzięki smartfonom fotografia stała się dziś powszechnie dostępna, jednak łatwość wykonania zdjęcia nie zawsze idzie w parze z jego jakością. W teorii wystarczy nacisnąć przycisk, w praktyce wiele ujęć kończy się rozmazanym kadrem, nieostrym obrazem lub przypadkowym zasłonięciem obiektywu. Właśnie do takich osób – tych, którzy nie czują się pewnie z aparatem – kierowana jest nietypowa inicjatywa Icelandair. Przewoźnik chce udowodnić, że nawet brak doświadczenia nie jest przeszkodą, gdy tłem zdjęć staje się Islandia – kraj znany z jednych z najbardziej spektakularnych krajobrazów w Europie. Linie lotnicze płacą za zdjęcia Islandii. Na czym polega nietypowa kampania? Pomysł Icelandair opiera się na prostym, ale przewrotnym założeniu: jeśli krajobrazy są wystarczająco spektakularne, nawet brak doświadczenia nie przeszkodzi w uchwyceniu ich wyjątkowości. W ramach kampanii przewoźnik szuka jednej osoby, która weźmie udział w 10-dniowej podróży po Islandii, dokumentując ją za pomocą zdjęć i krótkich materiałów wideo tworzonych w sposób całkowicie spontaniczny. W zamian oferowane są nie tylko w pełni pokryte koszty wyjazdu – obejmujące przeloty, zakwaterowanie i dodatkowe środki na miejscu – lecz także wynagrodzenie sięgające około 43 tys. euro. Wybrane materiały zostaną następnie wykorzystane przez linię w działaniach promocyjnych, co wpisuje się w rosnący trend autentycznego marketingu opartego na treściach tworzonych przez użytkowników, a nie profesjonalne studia produkcyjne. Icelandair, narodowy przewoźnik Islandii, od lat konsekwentnie promuje kraj jako kierunek dla podróżników poszukujących surowej natury i unikatowych krajobrazów. Tym razem zamiast współpracy z doświadczonymi fotografami postawiono na osoby bez zaplecza technicznego, chcąc pokazać Islandię z mniej wyreżyserowanej, bardziej naturalnej i dostępnej perspektywy. To podejście ma podkreślić, że siłą tego miejsca jest jego autentyczność, a nie perfekcyjnie skomponowany kadr. Jak zgłosić się do projektu i dlaczego Islandia jest idealnym „modelem”? Udział w projekcie wymaga spełnienia kilku podstawowych warunków formalnych – kandydaci muszą mieć ukończone 21 lat, posiadać ważny paszport oraz możliwość podróżowania m.in. do Islandii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Proces aplikacyjny obejmuje wypełnienie formularza oraz odpowiedzi na pytania dotyczące podejścia do fotografii, a także – opcjonalnie – nagranie krótkiego materiału wideo, który może zwiększyć szanse na wybór i pozwala organizatorom lepiej poznać kandydatów. Istotne jest również to, że uczestnik powinien czuć się swobodnie w warunkach terenowych – program wyjazdu zakłada aktywności na świeżym powietrzu, w tym przemieszczanie się po zróżnicowanym i wymagającym krajobrazie. Nie jest to przypadek – Islandia uchodzi za jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc w Europie, gdzie zmienność pogody i światła potrafi całkowicie odmienić ten sam widok w ciągu kilku minut. Dynamiczne krajobrazy, obejmujące aktywne gejzery, rozległe pola lawowe, lodowce, czarne plaże oraz wodospady tworzą warunki, w których niemal każde ujęcie ma potencjał wizualny, niezależnie od umiejętności autora. To właśnie zestawienie wymagającego środowiska z prostotą fotografowania ma być kluczowym elementem projektu i jego przekazu. Nabór zgłoszeń trwa do 30 kwietnia 2026 roku. Inicjatywa wzbudza duże zainteresowanie wśród podróżników, którzy chcą połączyć przygodę z nietypową możliwością zarobku oraz udziałem w globalnej kampanii promocyjnej. Źródła: Icelandair, Euronews, Time Out Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Byliście fanami „Zmierzchu”? Teraz możecie spędzić noc w domu Belli Swan
Fani sagi „Zmierzch” znaleźli sposób, by połączyć sentyment z biznesem. Dom, który w filmach należał do Belli Swan, został kupiony przez prywatnych właścicieli i przekształcony w miejsce noclegowe dla turystów. Dziś rezerwacje znikają błyskawicznie, a zainteresowanie fanów serii o wampirach nie słabnie mimo upływu lat.
Kiedy w 2005 roku ukazała się powieść „Zmierzch” autorstwa Stephenie Meyer, rozpoczęło się globalne zjawisko popkulturowe. Historia miłości nastolatki i wampira szybko podbiła listy bestsellerów, a kolejne części serii tylko umacniały jej pozycję. Prawdziwy rozgłos przyniosła jednak ekranizacja – pierwszy film trafił do kin w 2008 roku, a cała saga zarobiła na świecie ponad 3 miliardy dolarów. W głównych rolach wystąpili Robert Pattinson i Kristen Stewart, stając się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych twarzy tamtego okresu. Choć od premiery minęło już kilkanaście lat, popularność „Zmierzchu” nie wygasła. Wręcz przeciwnie – fani nadal chętnie wracają do historii i odwiedzają miejsca związane z filmem, a jednym z najbardziej pożądanych jest dom Belli Swan. Jak dom Belli Swan trafił na rynek i stał się biznesem fanów „Zmierzchu”? Historia tej nieruchomości zaczęła się od pasji, a dopiero później przerodziła się w dochodowy projekt. Amber i Dean Neufeldowie, prywatni nabywcy i jednocześnie fani sagi „Zmierzch”, kupili w 2018 roku dom w St. Helens w stanie Oregon w USA – ten sam, który w filmach pełnił rolę domu Belli Swan. Nieruchomość została sprzedana za 360 tys. dolarów, czyli powyżej ceny wywoławczej, co pozwoliło im wyprzedzić innych zainteresowanych kupujących i zabezpieczyć miejsce o wyjątkowej wartości dla fanów serii. Jak przyznała Amber w rozmowie z magazynem „Fortune”, decyzja miała przede wszystkim charakter emocjonalny. – Kiedy budynek pojawił się na rynku, pomyślałam: „O rany, znam ten dom” – wspominała. Początkowo para nie planowała prowadzenia działalności turystycznej – kluczowe było dla nich zachowanie miejsca, które na trwałe zapisało się w historii popkultury i jego autentycznego charakteru. Dopiero z czasem pojawił się pomysł, aby udostępnić dom innym fanom i pozwolić im doświadczyć tej przestrzeni w bezpośredni sposób. W 2019 roku rozpoczęto wynajem, jednak zainteresowanie początkowo było umiarkowane, a projekt nie zapowiadał spektakularnego sukcesu. Sytuacja zmieniła się diametralnie rok później, gdy w mediach społecznościowych zaczęły pojawiać się nagrania z pobytu w domu. Viralowy film na TikToku, w którym odtworzono jedną ze scen z filmu, sprawił, że oferta zyskała globalny rozgłos, a liczba rezerwacji zaczęła gwałtownie rosnąć. Rezerwacje znikają w kilka minut. Fani płacą, by poczuć klimat filmu Wraz ze wzrostem zainteresowania obiekt szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc związanych z „Zmierzchem”, przyciągając gości z całego świata. Neufeldowie zdecydowali się na możliwie wierne odtworzenie filmowego klimatu wnętrz, inwestując w elementy scenografii oraz oryginalne i stylizowane rekwizyty. Wśród nich znalazł się m.in. stół jadalny wykorzystany w filmie, określany w ofercie jako „stół Charliego”, a także liczne detale wystroju istotne dla fanów serii. Pomieszczenia urządzono tak, aby nawiązywały do postaci znanych z ekranizacji – w tym sypialni Belli czy pokoju inspirowanego Jacobem Blackiem – co wzmacnia wrażenie przebywania w filmowej przestrzeni. Prace nad aranżacją były czasochłonne i wymagały dużego zaangażowania. Dean łączył je z pracą zawodową, poświęcając każdą wolną chwilę na remonty i wykończenie wnętrz, podczas gdy Amber zajmowała się wyszukiwaniem elementów wyposażenia. Dziś miejsce funkcjonuje jako obiekt wynajmu krótkoterminowego, a roczne przychody sięgają około 140 tys. dolarów. Mimo ogromnego popytu właściciele nie zdecydowali się znacząco podnieść cen, podkreślając, że zależy im nie tylko na zysku, lecz także na dostępności dla fanów. Rezerwacje otwierane cyklicznie wyprzedają się w ciągu kilku minut, a wielu gości traktuje pobyt jako spełnienie wieloletniego marzenia. Co więcej, jak przyznają sami właściciele, popularność sagi nie tylko nie osłabła, ale dzięki platformom streamingowym i mediom społecznościowym przyciąga dziś również młodsze pokolenie odbiorców. Źródła: Twilight Swan House, New York Post, International Business Times, Condé Nast Traveler, Fortune Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Rajska wyspa pogrąża się w chaosie. Gangi przejmują kontrolę nad państwem
Haiti od lat zmaga się z głębokim kryzysem, jednak obecnie sytuacja osiąga poziom, który budzi szczególny niepokój społeczności międzynarodowej. Na znacznym obszarze kraju kontrolę przejęły zorganizowane grupy przestępcze, a poziom przemocy systematycznie rośnie. Coraz częściej dochodzi do porwań, również cudzoziemców, co sprawia, że państwo praktycznie przestaje funkcjonować w dotychczasowej formie.
Problemy Haiti mają długą i złożoną historię. W 2010 roku kraj został dotknięty katastrofalnym trzęsieniem ziemi, które doprowadziło do ogromnych strat w ludziach i infrastrukturze, a jego skutki odczuwalne są do dziś. Choć w kolejnych latach podejmowano próby odbudowy i stopniowego przywracania stabilności, sytuacja ponownie uległa dramatycznemu pogorszeniu po 2021 roku, kiedy doszło do zabójstwa prezydenta Jovenela Moïse’a. Od tego czasu państwo zmaga się z narastającym kryzysem politycznym i bezpieczeństwa, a wpływy gangów rozszerzyły się na kolejne regiony, znacząco ograniczając kontrolę władz nad terytorium kraju. Haiti traci kontrolę nad państwem. Gangi dominują w stolicy i szlakach transportowych W ostatnich latach sytuacja bezpieczeństwa na Haiti znacząco się pogorszyła, osiągając poziom niespotykany od dekad. Szacuje się, że uzbrojone gangi kontrolują obecnie 80–90% stolicy kraju, czyli Port-au-Prince, a ich wpływy rozszerzają się również na inne regiony, w tym departamenty Artibonite i Centre. Organizacje przestępcze przejęły kontrolę nad kluczową infrastrukturą, w tym drogami dojazdowymi do miasta oraz głównymi szlakami transportowymi, co pozwala im regulować przepływ towarów i ludzi, a także systematycznie wymuszać opłaty za przejazd i transport. Skala przemocy pozostaje alarmująca – od stycznia 2022 roku zginęło około 16 tys. osób, a tylko między lipcem a wrześniem 2025 roku odnotowano ponad 1200 ofiar śmiertelnych. Gangi nie tylko prowadzą walki o terytorium, ale również wykorzystują porwania dla okupu jako jedno z głównych źródeł dochodu – ofiarami padają zarówno mieszkańcy, jak i turyści. Szczególnie niepokojącym zjawiskiem jest rosnąca skala wykorzystywania najmłodszych. Według szacunków ONZ nawet połowę członków gangów stanowią osoby nieletnie, a liczba przypadków przymusowego werbunku stale rośnie. Dzieci, pozbawione dostępu do edukacji i podstawowych usług, są zmuszane do udziału w działaniach zbrojnych, co prowadzi do trwałej destabilizacji całych społeczności. W efekcie państwowe instytucje tracą zdolność do egzekwowania prawa, a znaczna część kraju funkcjonuje poza realnym nadzorem władz. Kryzys humanitarny i ostrzeżenia dla turystów. Haiti na najwyższym poziomie zagrożenia Równolegle z pogłębiającym się kryzysem bezpieczeństwa narasta dramatyczna sytuacja humanitarna. Według szacunków ponad 6,4 mln osób – czyli ponad połowa populacji kraju – potrzebuje pilnej pomocy, a ponad 1,4 mln zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów. Wielu z nich trafia do prowizorycznych obozów, gdzie dostęp do żywności, czystej wody i opieki medycznej pozostaje ograniczony. W 2025 roku ponad połowa mieszkańców Haiti znalazła się w stanie poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego, a w niektórych regionach codziennością stało się realne ryzyko głodu. Załamanie usług publicznych dodatkowo pogłębia kryzys – znaczna część gospodarstw domowych nie ma możliwości uzdatniania wody, a większości mieszkańców nie stać na podstawową opiekę zdrowotną. W związku z eskalacją przemocy i brakiem skutecznej kontroli państwa kolejne kraje wydają stanowcze ostrzeżenia dla swoich obywateli. Departament Stanu USA kilka dni temu wydał najwyższy, czwarty poziom alertu („Do not travel”), wskazując na powszechne zagrożenie życia wynikające z przestępczości z użyciem broni, porwań oraz działalności zorganizowanych grup przestępczych. Jak podkreślono w komunikacie, „rozwój gangów, przestępczości zorganizowanej i działalności terrorystycznej doprowadził do powszechnej przemocy”. Władze zwracają uwagę, że żądania okupu sięgają często dziesiątek, a nawet setek tysięcy dolarów, a możliwości reagowania lokalnych służb są bardzo ograniczone. Również polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zdecydowanie odradza podróże na Haiti, wskazując na wysoki poziom przestępczości, ryzyko brutalnych napadów oraz porwań, także w środkach transportu publicznego. Dodatkowym zagrożeniem pozostają niestabilne protesty społeczne oraz czynniki naturalne, takie jak aktywność sejsmiczna i sezon huraganów, które mogą jeszcze bardziej pogorszyć i tak krytyczną sytuację w kraju. Źródła: UNODC, International Rescue Committee, Fox News, gov.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Miasto pełne niespodzianek. O tym, dlaczego każdy powinien przeczytać ten spacerownik po Warszawie
Są miasta, które odsłaniają się natychmiast – wystarczy jeden rzut oka na panoramę, by pojąć ich istotę. Warszawa do nich nie należy. Polska stolica wymaga cierpliwości, uważności i sternika, który nauczy patrzeć tam, gdzie wzrok zazwyczaj się nie zatrzymuje. Właśnie takimi sternikami są autorzy książki, nad którą National Geographic Traveler objął patronat medialny. To twórca kultowego profilu @PoWarszawsku Łukasz Ostoja-Kasprzycki i varsavianista Przemysław Ciunowicz, którzy zapraszają na wyjątkową podróż przez warstwy miasta, które wciąż zaskakuje nawet swoich najbardziej zagorzałych miłośników. Ich nowa książka "PoWarszawsku. Przewodnik spacerowy stolicy” (newhomers, 2026) już w sprzedaży.
Fascynacja Warszawą płynie u Ostoja-Kasprzyckiego z rodzinnych korzeni. Jego stryjeczny dziadek, Jerzy Kasprzycki, był jednym z najbardziej znanych varsavianistów, autorem legendarnej serii Korzenie miasta. „Cała moja rodzina pochodzi z Warszawy, wszyscy urodzili się na Mokotowie” – wspomina. Efektem lat przemierzania stolicy, rozmów z mieszkańcami i nieustannego odkrywania uliczek i zaułków jest nie tylko popularny profil @PoWarszawsku, który zgromadził ponad 100 tysięcy osób spragnionych miasta „od środka", lecz także setki autorskich spacerów, w których uczestniczyły tysiące Warszawiaków i przyjezdnych. Ostoja-Kasprzycki doskonale rozumie, że najciekawsze zdarzenia rodzą się w dialogu. Jednym z najbardziej niezwykłych przykładów jest historia fotografii Zbyszka Siemaszki z 1968 roku, przedstawiająca dziewczynę biegnącą ulicą Puławską podczas ulewy. Po tym, jak zdjęcie trafiło na profil @PoWarszawsku, do autora odezwała się pani Grażyna – biegnąca dziewczyna ze zdjęcia. Po pięćdziesięciu latach udało się odnaleźć bohaterkę kadru, a nawet odtworzyć fotografię tym samym modelem aparatu. Stolica oczami varsavianisty Drugi z autorów, Przemysław Ciunowicz, pochodzi z warszawskiego Rembertowa i od lat podkreśla jego tożsamość jako pełnoprawnej części miasta. Pasję do historii i architektury wyniósł z domu — wychowywał się wśród muzealników i fotografów, towarzysząc rodzinie w dokumentowaniu zabytków w całej Polsce. Najbardziej fascynuje go zmienność Warszawy — analizuje ją w skali makro, śledząc wielowiekowe przeobrażenia tkanki miejskiej – od czasów średniowiecznych, przez miasto nowożytne, czasów zabory i wojen (z krótką przerwą na fascynującą II RP), aż po trud odbudowy. Równie chętnie wraca jednak do skali mikro, czyli własnych wspomnień ze stolicy, w której dorastał. Pamięta wyprawy z babcią na zakupy na dawny Stadion Dziesięciolecia czy wpatrywanie się z okien autobusu mknącego Trasą Łazienkowską w potężne reflektory starego stadionu Legii. Od 13 lat pracuje jako przewodnik, prowadzi setki spacerów i wycieczek, a swoją wiedzę przekłada także na teksty, scenariusze i książki, w których opowiada Warszawę z perspektywy doświadczenia i uważnej obserwacji. Spacerownik: książka, która uczy patrzeć PoWarszawsku. Przewodnik spacerowy po stolicy nie jest kolejną pozycją turystyczną pełną list obowiązkowych punktów do odhaczenia. To raczej zaproszenie do zmiany perspektywy – do podniesienia wzroku na kamienicę, którą mijamy codziennie, do wejścia w podwórko, które wydawało się niedostępne, do zatrzymania się w miejscu, które historia naznaczyła w sposób niewidoczny dla nieuważnego przechodnia. Zamiast klasycznych rozdziałów dostajemy całą serię autorskich tras: od Alej Jerozolimskich i Ujazdowskich, przez Warszawę Prusa, Mariensztat i Powiśle, Muranów, przemysłową Wolę, Saską Kępę i Żoliborz, aż po mniej oczywiste tropy. Są „niewidzialne” spacery po miejscach, których już nie ma, nietypowe budowle (Dom Kereta, Młotek), Oś Stanisławowska, pałace Śródmieścia, socrealizm, teatralna stolica, Warszawa Fryderyka Chopina oraz Marii Skłodowskiej-Curie, a także szemrana Praga i „stolica bezprawia”. Autorzy prowadzą czytelnika przez miasto jak podczas najlepszego spaceru – żywym językiem, z czułością dla detali, które na co dzień umykają. Szczególnie intrygujące są „niewidzialne spacery" – trasy po miejscach, których już nie ma. To wędrówki po śladach dawnych jurydyk, rzemieślniczych zaułków i wojennych blizn, które wciąż odciskają się na miejskim krajobrazie, choć wymagają wiedzy, by je dostrzec. Książka jest stworzona w sposób bardzo przejrzysty, jest pełna fotografii i mapek, co sprawia, że korzystanie z niej jest czystą przyjemnością. Dla lokalsa i turysty Dla kogo jest „PoWarszawsku”? Dla Warszawiaków, którzy myślą, że już wszystko widzieli, dla przyjezdnych szukających tras bez przekopywania internetu, dla fanów architektury i urbanistyki czy dla miłośników historii – także tej najtrudniejszej. W świecie, w którym turyści podążają algorytmicznymi trasami wyznaczonymi przez aplikacje, propozycja Ostoja-Kasprzyckiego i Ciunowicza wydaje się szczególnie cenna. To zaproszenie do zwolnienia, do uważności, do odkrywania miejsca, które – jak mówi sam Ostoja-Kasprzycki – „zawsze zasługiwało na wielką miłość, ale dziś ta miłość jest dużo prostsza”. Premiera książki PoWarszawsku. Przewodnik spacerowy po stolicy już 22 kwietnia 2026 roku, jednak już można zamówić ją w przedsprzedaży i otrzymać wyjątkowe bonusy (w tym zaproszenie na spacer z autorami).
Akcja ratunkowa na środku oceanu. Statek wycieczkowy uratował żeglarza i kota
Kilka dni temu pasażerowie jednego ze statków wycieczkowych byli świadkami nietypowej akcji ratunkowej na otwartym morzu. Załoga jednostki zareagowała natychmiast po zauważeniu sygnałów SOS nadawanych z uszkodzonego żaglowca. Na jego pokładzie znajdował się uwięziony mężczyzna oraz jego kotka – oboje zostali bezpiecznie ewakuowani.
Choć współczesna żegluga uchodzi za coraz bezpieczniejszą, incydenty na morzu nadal nie należą do rzadkości. Szacuje się, że rocznie około 2,5% spośród ponad 77 tysięcy statków handlowych uczestniczy w różnego rodzaju zdarzeniach, takich jak kolizje czy wejścia na mieliznę. Każdego roku dochodzi również do kilkunastu, a czasem ponad 30 zatonięć. Najbardziej narażone pozostają jednostki rybackie, a do najczęstszych przyczyn należą zderzenia oraz błędy nawigacyjne. W ostatnim głośnym przypadku przyczyną nie była jednak kolizja ani warunki pogodowe, lecz awaria techniczna, która doprowadziła do dramatycznej sytuacji na pokładzie niewielkiego żaglowca. Dramatyczna akcja ratunkowa na Karaibach. Załoga ruszyła na pomoc Do zdarzenia doszło we wtorek 14 kwietnia podczas rejsu statku wycieczkowego Carnival Legend, który kursował między Galveston w Teksasie a meksykańskim Cozumel. Jednostka znajdowała się na wodach Morza Karaibskiego, gdy członkowie załogi zauważyli sygnały alarmowe w postaci rac świetlnych. Szybko ustalono, że pochodzą one z niewielkiego żaglowca dryfującego na otwartym morzu. Kapitan podjął decyzję o natychmiastowej interwencji. W kierunku uszkodzonej jednostki wysłano łódź ratunkową, która umożliwiła bezpieczne przetransportowanie mężczyzny oraz jego kotki Dahlii na pokład statku wycieczkowego. Jak w oficjalnym komunikacie poinformował przewoźnik, „żeglarz i jego kot są bezpieczni i mają się dobrze”, a sam mężczyzna trafił pod opiekę zespołu medycznego. Z dostępnych informacji wynika, że przez kilka dni pozostawał on na morzu bez możliwości dalszej żeglugi z powodu awarii silnika. W tej sytuacji użycie rac było jedyną szansą na zwrócenie uwagi przepływających jednostek i uzyskanie pomocy. Pasażerowie obserwowali akcję ratunkową. „Nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy” Całe zdarzenie rozegrało się na oczach pasażerów, dla których było jednym z najbardziej poruszających momentów rejsu. Wielu z nich podkreślało, że mimo licznych podróży morskich nigdy wcześniej nie byli świadkami realnej akcji ratunkowej na otwartym oceanie. – Byliśmy już na około 30 rejsach, ale nigdy nie przydarzyło nam się coś takiego – relacjonowali w rozmowie z mediami. Szczególne wrażenie zrobił moment, w którym reflektory statku oświetliły dryfującą jednostkę. – Zobaczyliśmy żaglówkę unoszącą się na falach. Od razu było widać, że jest w poważnych tarapatach – wspominali pasażerowie. Operacja ratunkowa była dobrze widoczna z pokładów, co pozwoliło obserwować kolejne etapy ewakuacji – od podejścia łodzi ratunkowej po przetransportowanie rozbitka na pokład. Uwagę zwróciła również obecność kota, który razem z właścicielem został bezpiecznie podjęty z uszkodzonej jednostki. W praktyce była to sytuacja nietypowa nawet dla doświadczonych podróżnych, ponieważ tego typu interwencje rzadko mają miejsce w trakcie standardowych rejsów turystycznych. Znaczenie całego zdarzenia podkreśla również skala jednostki, na której doszło do akcji. Carnival Legend to statek wycieczkowy klasy Spirit, zwodowany w 2002 roku, mogący pomieścić około 2100 pasażerów oraz blisko 900 członków załogi. Na co dzień obsługuje popularne trasy turystyczne, oferując rozbudowaną infrastrukturę rekreacyjną i rozrywkową. Tym razem jednak jego załoga została postawiona w zupełnie innej roli – jako uczestnicy realnej operacji ratunkowej na otwartym morzu, przeprowadzonej w warunkach, które wymagały szybkiej reakcji i precyzyjnej koordynacji działań. Źródło: Fox News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Te portugalskie wyspy odwiedza tylko 550 osób dziennie. Kryją jedną z najpiękniejszych plaż w Europie
W obliczu napiętej sytuacji geopolitycznej na świecie coraz więcej osób decyduje się na wakacje w Europie, rezygnując z dalekich podróży na rzecz bliższych i bardziej przewidywalnych kierunków. Jednocześnie rosnąca popularność takich destynacji jak Grecja, Hiszpania czy Włochy sprawia, że problem overtourismu staje się coraz bardziej odczuwalny – zwłaszcza w sezonie letnim. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierają mniej znane miejsca, które pozwalają uniknąć tłumów, a jednocześnie oferują równie spektakularne krajobrazy. Jednym z nich są niewielkie wyspy położone u wybrzeży Portugalii, które każdego dnia odwiedza ograniczona liczba turystów.
Choć Portugalia najczęściej kojarzona jest z Azorami i Maderą, jej terytorium obejmuje również mniejsze, znacznie rzadziej odwiedzane archipelagi. Do takich miejsc należą Berlengas – grupa niewielkich wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, około 10 kilometrów od wybrzeża Peniche. Obszar ten objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody, a liczba odwiedzających została ograniczona do zaledwie kilkuset osób dziennie, co pozwala zachować jego unikatowy charakter. Surowe klify, krystalicznie czysta woda i spektakularne formacje skalne sprawiają, że miejsce to uchodzi za jedno z najbardziej malowniczych, a zarazem najmniej zatłoczonych w Europie. Historia wysp Berlengas – od starożytnych szlaków po rezerwat przyrody Archipelag Berlengas od wieków zajmował szczególne miejsce na mapie Atlantyku, stanowiąc ważny punkt orientacyjny dla dawnych żeglarzy. Już w starożytności był znany Fenicjanom i Rzymianom, którzy wykorzystywali go jako element nawigacyjny na szlakach handlowych. Izolacja wysp oraz trudne warunki pogodowe sprawiały jednak, że miejsce to przez długi czas pozostawało dzikie i niemal niezamieszkane. W kolejnych stuleciach jego znaczenie strategiczne zaczęło rosnąć, a w XV wieku król Portugalii Alfons V objął archipelag szczególną ochroną, dostrzegając jego potencjał i znaczenie dla bezpieczeństwa wybrzeża. W XVI wieku na Berlenga Grande pojawili się mnisi zakonu hieronimitów, którzy założyli klasztor mający służyć pomocą rozbitkom i wspierać żeglarzy przemierzających niebezpieczne wody Atlantyku. Projekt ten szybko napotkał jednak poważne trudności – surowy klimat oraz częste ataki piratów sprawiły, że zakonnicy zmuszeni byli opuścić wyspę. W XVII wieku, wykorzystując pozostałości klasztoru, wzniesiono twierdzę Forte de São João Baptista, która przez lata pełniła funkcję strategicznego punktu obronnego i była świadkiem licznych starć morskich. Z biegiem czasu militarne znaczenie archipelagu stopniowo malało, a jego naturalne walory zaczęły zyskiwać na znaczeniu. Współcześnie Berlengas, obejmujące Berlenga Grande, Estelas oraz Farilhões-Forcado, funkcjonują jako chroniony rezerwat przyrody, którego unikatowy ekosystem oraz krajobraz przyciągają coraz większą uwagę podróżnych poszukujących mniej oczywistych kierunków. Zachowane ślady historii – w tym imponująca forteca przekształcona dziś w miejsce noclegowe – tworzą wyjątkowe tło dla doświadczeń, które łączą dziedzictwo kulturowe z surowym pięknem natury. To właśnie ta równowaga między historią a dzikim krajobrazem sprawia, że archipelag wyróżnia się na tle innych europejskich destynacji i zyskuje na znaczeniu jako kierunek turystyczny. Co zobaczyć na Berlengas? Dzika przyroda, spektakularne klify i jedna z najpiękniejszych plaż Europy Archipelag Berlengas przyciąga przede wszystkim surową panoramą i wyjątkowym bogactwem przyrody, które można obserwować zarówno z lądu, jak i z wody. Obszar ten stanowi ważną ostoję dla licznych gatunków ptaków morskich, w tym mewy żółtonogiej, a także miejsce występowania różnorodnych organizmów podwodnych, co sprawia, że jest szczególnie ceniony przez miłośników snorkelingu. Dostęp do wysp jest ściśle regulowany – dziennie może je odwiedzić maksymalnie około 550 osób, a ruch turystyczny odbywa się wyłącznie w sezonie od marca do października. Dzięki temu nawet w okresie wakacyjnym miejsce zachowuje kameralny charakter, a kontakt z naturą pozostaje jednym z jego największych atutów. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów archipelagu jest Praia da Berlenga Grande – niewielka zatoka o jasnym piasku i intensywnie turkusowej wodzie, uznawana za jedną z najpiękniejszych plaż w Portugalii. Jej krajobraz, zestawiający złocisty piasek z surowymi klifami, bywa porównywany do bardziej egzotycznych kierunków, choć chłodniejsze wody Atlantyku przypominają o jej europejskim położeniu. Wyspy można odkrywać również z perspektywy morza – rejsy łodzią pozwalają dotrzeć do ukrytych grot i naturalnych formacji skalnych, takich jak charakterystyczna „Trąba Słonia” czy jaskinia Cova do Sonho, niegdyś wykorzystywana przez rybaków jako schronienie. Dla osób poszukujących bardziej intensywnych doświadczeń dostępne są także wycieczki katamaranem, często połączone z przystankami na pływanie i obserwację podwodnego świata. Możliwość pozostania na wyspie po odpłynięciu jednodniowych turystów stanowi dodatkowy atut – noclegi oferowane są w niewielkim pensjonacie położonym na klifie, a także w bardziej surowej formie, m.in. na terenie dawnej fortecy lub na polu kempingowym. Wieczorna cisza, ograniczona infrastruktura i brak tłumów sprawiają, że Berlengas oferują doświadczenie rzadko spotykane w popularnych europejskich kurortach – spokojne, niemal odizolowane obcowanie z naturą. Źródła: The Sun, Barlengas Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zamek Książ. Największy remont od pół wieku stał się faktem. Zobacz, co się zmieni
Czy Zamek Książ może stać się jeszcze piękniejszy? Właśnie ogłoszono ambitny plan renowacji, który zakłada powrót do barokowej kolorystyki i pierwotnych kształtów zabytkowych salonów. Oprócz spektakularnych zmian wizualnych obiekt doczeka się nowych wind, okien oraz rozwiązań proekologicznych.
Historia Zamku Książ to pasmo wielkich rozkwitów i bolesnych upadków. Założony pod koniec XIII wieku przez Bolka I Surowego, przez ponad 400 lat pozostawał w rękach potężnego rodu Hochbergów. To właśnie ta rodzina, szczególnie w okresie baroku i na początku XX wieku, nadała rezydencji jej dzisiejszy, majestatyczny kształt. Niestety, II wojna światowa i brutalna przebudowa dokonywana przez nazistowską organizację Todt doprowadziły do niemal całkowitego zniszczenia zabytkowych wnętrz. Renowacja oczekiwana od dekad W latach powojennych zamek był systematycznie plądrowany i dewastowany przez szabrowników. Stracił niemal 90% swojego historycznego wyposażenia. Teraz spółka zajmująca się zamkiem ogłosiła nową inwestycję, na którą pozyskano ponad 21 mln zł ze środków unijnych, a pozostałą kwotę wyłoży z własnych środków wypracowanych z turystyki. Całkowita wartość inwestycji w Zamku Książ wynosi blisko 33 mln zł. – To historyczny moment dla najważniejszego wałbrzyskiego zabytku, jakim jest Zamek Książ – mówi prezydent Wałbrzycha dr Roman Szełemej. Co się zmieni w Książu? Głównym celem projektu pod nazwą „Perła na szlaku śląskiego baroku” jest przywrócenie wnętrzom wyglądu z czasów księżnej Daisy, który został zatracony w wyniku wojennych i powojennych zniszczeń. Prace konserwatorskie obejmą serce zamku – wszystkie reprezentacyjne salony barokowe, w tym Salon Włoski, Gier, Chiński, Biały oraz Salę Maksymiliana. W planach jest m.in. zmiana kolorystyki Salonu Białego na historyczną czerwień oraz uzupełnienie kamiennej podłogi w Sali Maksymiliana. Metamorfozę przejdzie również unikatowy Buduar Daisy, który odzyska swój pierwotny, owalny kształt i zostanie w pełni wyposażony. Inwestycja obejmie też balkon przy Tarasie Orzechowym. Infrastruktura również ważna Książ doczeka się też remontu infrastruktury. Zaplanowano między innymi: wymianę wind, wymianę stolarki okiennej przy Czarnym Dziedzińcu, działania proekologiczne, w tym zwiększenie bioróżnorodności na punkcie widokowym. Zmiany nie tylko namacalne Realizacja projektu rozpoczęła się już w styczniu 2025 roku i potrwa pięć lat. W ramach projektu blask odzyskają nie tylko namacalne elementy zamku, ale też strona internetowa – powstanie nowa witryna. Poza tym planowane są działania edukacyjne i promocyjne, a nawet szkolenia dla pracowników. Zamek Książ ciągle jest obiektem zainteresowani i badań naukowców. Niedawno udało się ustalić nowe fakty na temat przylegającego do niego zaginionego ogrodu. Źródło: Zamek Książ Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Jeszcze niedawno było spokojnym miasteczkiem. Dziś przyciąga turystów przez cały rok
Uniejów to jedno z najbardziej niezwykłych uzdrowisk termalnych w Polsce. Położone nad Wartą miasto przyciąga turystów gorącymi wodami geotermalnymi, leczniczym mikroklimatem oraz zabytkami sięgającymi średniowiecza. Sprawdź, dlaczego coraz więcej osób wybiera Uniejów na relaks, leczenie i weekendowy wypoczynek.
Spis treści: Historia miasta Uniejów Uniejów jako uzdrowisko termalne i centrum leczenia Najpopularniejsze zabiegi uzdrowiskowe w Uniejowie Tężnie solankowe i mikroklimat Uniejowa Dlaczego warto odwiedzić Uniejów? Uniejów położony jest w centralnej Polsce, w województwie łódzkim, nad rzeką Wartą. To jedno z wyjątkowych miast uzdrowiskowych w Polsce, które od lat cieszy się popularnością wśród osób, które chcą zadbać o swoje zdrowie oraz tych, które szukają relaksu oraz kontaktu z naturą. Uniejów znany jest przede wszystkim jako nowoczesne uzdrowisko termalne, ale jego historia, położenie geograficzne i lokalne tradycje sprawiają, że jest to miejsce, które może zaoferować przyjeżdżającym tam turystom o wiele więcej. Miasto Uniejów łączy w sobie walory lecznicze, turystyczne i kulturowe, dzięki czemu przyciąga gości przez cały rok i jest jednym z najważniejszych punktów na mapie polskich uzdrowisk termalnych. Historia miasta Uniejów Historia Uniejowa sięga średniowiecza. Prawa miejskie uzyskał już w XIV wieku, a przez wieki był ważnym ośrodkiem administracyjnym i religijnym. Uniejów należał do arcybiskupów gnieźnieńskich, co miało ogromny wpływ na jego rozwój. Do dziś w mieście podziwiać można zabytki przypominające o bogatej przeszłości, w tym zamek arcybiskupi, który jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Mimo burzliwej historii i wielu trudnych momentów Uniejów zachował swój unikatowy charakter. Dziedzictwo kulturowe widoczne jest tu na każdym kroku – w architekturze, lokalnych legendach oraz pielęgnowanych tradycjach. Historia tego miasta idealnie łączy się z jego nowoczesnym obliczem jako uzdrowiska. Uniejów jako uzdrowisko termalne i centrum leczenia Największym skarbem, jaki posiada Uniejów, są oczywiście wody geotermalne. To właśnie dzięki nim uzyskał on status uzdrowiska, co czyni go jedynym takim miastem w województwie łódzkim. Wody termalne w Uniejowie wydobywane są z głębokości ponad 2000 metrów i charakteryzują się wysoką mineralizacją oraz temperaturą sięgającą nawet 68°C u źródła, co czyni je niezwykle skutecznymi w leczeniu wielu dolegliwości. To jedne z popularniejszych term w Polsce. Uniejów specjalizuje się przede wszystkim w leczeniu chorób układu ruchu, w tym: schorzeń reumatologicznych, zwyrodnieniowych pourazowych. Zabiegi oferowane w Uniejowie pomagają osobom cierpiącym na bóle kręgosłupa, stawów, mięśni, a także pacjentom po operacjach ortopedycznych. Uzdrowisko polecane jest również osobom z chorobami neurologicznymi, problemami krążeniowymi oraz schorzeniami dermatologicznymi, takimi jak łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry. Kąpiele termalne w Uniejowie wspomagają regenerację organizmu, redukują stres i poprawiają ogólne samopoczucie. Uzdrowiskowy charakter Uniejowa sprawia, że jest to idealne miejsce zarówno na krótki weekendowy wypad, jak i dłuższy pobyt leczniczy. Najpopularniejsze zabiegi uzdrowiskowe w Uniejowie Uniejów oferuje bardzo szeroki wachlarz zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych. Do najpopularniejszych należą kąpiele termalne w basenach solankowych, które poprawiają krążenie, obniżają napięcie mięśniowe i działają przeciwbólowo. Kąpiele w Uniejowie są wykorzystywane zarówno w celach leczniczych, jak i relaksacyjnych. W uzdrowisku Uniejów dużą popularnością cieszą się także zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak krioterapia, laseroterapia, magnetoterapia oraz elektroterapia. Można tam również skorzystać z profesjonalnych masaży leczniczych, rehabilitacyjnych i relaksacyjnych, które wspomagają proces regeneracji organizmu. Coraz więcej osób odwiedza Uniejów także ze względu na bogatą ofertę zabiegów SPA i wellness, łączących lecznicze właściwości wód termalnych z nowoczesną kosmetologią. Uniejów to miejsce, w którym leczenie łączy się z wypoczynkiem, a jego wyjątkowy mikroklimat sprzyja poprawie kondycji fizycznej i psychicznej. Tężnie solankowe i mikroklimat Uniejowa Jednym z ważnych elementów uzdrowiskowego krajobrazu miasta Uniejów są tężnie solankowe. Tężnie w Uniejowie stanowią doskonałe uzupełnienie terapii zdrowotnych i są chętnie odwiedzane zarówno przez kuracjuszy, jak i turystów. Inhalacje solankowe pomagają w leczeniu chorób górnych dróg oddechowych, astmy, alergii oraz przewlekłych infekcji. Tężnie gwarantują wyjątkowy mikroklimat, porównywalny do tego, który panuje nad Morzem Bałtyckim. Regularne spacery w ich pobliżu wzmacniają odporność, poprawiają wydolność układu oddechowego i pozytywnie wpływają na samopoczucie. To kolejny dowód na to, że Uniejów jest uzdrowiskiem kompleksowym, dbającym o zdrowie na wielu poziomach. Co warto zobaczyć i robić w Uniejowie? Uniejów to nie tylko miejsce, w którym warto podjąć rekonwalescencję. Miasto oferuje wiele atrakcji turystycznych. Zdecydowanie warto odwiedzić Termy Uniejów, czyli nowoczesny kompleks basenów termalnych, z którego można korzystać przez cały rok. Klimat miasta zachęca również do spacerów i wycieczek rowerowych po malowniczych terenach nad Wartą oraz po rozległych parkach zdrojowych. W Uniejowie warto również odwiedzić zamek arcybiskupi i kolegiatę Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Miasto znane jest z pielęgnowania lokalnych tradycji i promocji zdrowego stylu życia. Regularnie organizowane są wydarzenia promujące kuchnię regionalną, historię oraz walory uzdrowiskowe miasta. Ciekawostką jest fakt, że Uniejów jako jedno z nielicznych miast w Polsce wykorzystuje energię geotermalną nie tylko w celach leczniczych, ale także do ogrzewania budynków. Źródło: uniejow.pl Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Warna to miasto, w którym kultywuje się pamięć o polskim królu-bohaterze. Nie brak tu też niezwykłej przyrody
Letnia stolica Bułgarii pod betonową fasadą skrywa antyczne skarby i tętniącą życiem nowoczesność. Warna bawi się smakiem i formą.
Spis treści: Zginął czy zwiał? Portowe życie Najstarsze złoto ludzkości Złote Piaski nowej ery Mnisi w skale i Kamienny Las Warna – informacje praktyczne Czy to Dunaj? – dziwię się tylko przez chwilę, obserwując przez okienko w samolocie szeroką, srebrzystą wstęgę tej drugiej co do długości europejskiej rzeki. Oczywiście! Wszak płynie ona przez 10 krajów naszego kontynentu, by tutaj, na styku Rumunii i Ukrainy, rozlać się w potężną, liczącą 800 tys. ha deltę. Z tej wysokości woda wygląda niewinnie, ale to ona przez tysiąclecia kształtowała losy tutejszych cywilizacji. Rzeka w końcu wpada do Morza Czarnego, które z góry rzeczywiście jawi się niczym wielka atramentowa plama. To właśnie ono jest moim celem. Zmierzam do letniej stolicy Bułgarii, miasta, które – jak się wkrótce okaże – ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko plażowy relaks. Ląduję pośród zielonych wzgórz na obrzeżach 350-tysięcznej metropolii. Już w towarzystwie mojej lokalnej przewodniczki, Swietłany Wojczuk, wsiadam do taksówki. Pierwsze minuty w Warnie to zazwyczaj zderzenie z estetyką, która może być myląca. Miasto na dzień dobry funduje istny kalejdoskop wrażeń. Na początek uderza surowa architektura: dominują bloki z wielkiej płyty, na wskroś socjalistyczne w treści przypominające czasy, gdy przez siedem lat (1949–1956) miasto nosiło imię Stalin. Jednak byłoby błędem oceniać to miasto tylko przez pryzmat tych fasad. Pomiędzy socmodernistycznymi bryłami wibruje energia. Szare ściany coraz częściej stają się płótnem dla kolorowych murali – to krzyk młodego pokolenia, które chce nadać miastu własny rytm. Na parterach bloków tętnią życiem hipsterskie kawiarnie, rzemieślnicze piekarnie i małe galerie sztuki. Warna nie jest skansenem minionej epoki. Zginął czy zwiał? Po kwadransie czeka mnie jednak kolejna radykalna „zmiana dekoracji”. Zza ogrodzenia, przed którym parkuje taxi, widać morze bujnej, niemal dzikiej zieleni. Ta zielona enklawa, mająca wielkość kilkunastu boisk piłkarskich i obsadzona potężnymi egzotycznymi drzewami, to jedna z najważniejszych atrakcji miasta – Park-Mauzoleum Władysława Warneńczyka. Miejsce to jest ewenementem: kurhan usypany na polu bitwy, która zmieniła losy Europy. Mauzoleum zostało otwarte 90 lat temu, w 1935 r., przez cara Borysa III. Data i miejsce nie są przypadkowe. Tutaj 10 listopada 1444 r. rozegrała się krwawa bitwa, w której raptem 20-letni polski władca, Władysław III, tragicznie zginął, stając się ostatnim wielkim krzyżowcem. Wchodzę do wnętrza mauzoleum. Przy śnieżnobiałej kopii nagrobka (oryginał znajduje się na Wawelu) leżą świeże kwiaty. Rzeźba przedstawia króla śpiącego snem wiecznym w pełnej zbroi. Władysław dzierży w dłoniach słynny miecz koronacyjny, Szczerbiec, a u jego stóp waruje lew. To bardzo symboliczne przedstawienie króla, który stanął w obronie wolności narodów europejskich przeciw nawale tureckiej i zapłacił za to najwyższą cenę. Spacerując alejkami parku, docieramy do miejsca, gdzie historia staje się niemal namacalna. Przewodnik wskazuje dokładnie punkt u podnóża pagórka – dawnego trackiego kurhanu – gdzie króla rozsiekli janczarzy. Władysław dosłownie stracił głowę, brawurowo, a może wręcz samobójczo, szarżując na pozycje sułtana Murada II. Fakt ten, potwierdzony przez historyków, przeczy uwłaczającym, choć romantycznym legendom, jakoby władca miał uciec przed rzezią aż na Maderę i żyć tam jako Rycerz z Synaju. Choć Jan III Sobieski pokona Turków pod Wiedniem dopiero po 200 latach z okładem, tutejsze muzeum w osobnym pawilonie sprawiedliwie uwypukla wcześniejsze zwycięstwa Władysława, łącznie ze spektakularnym zdobyciem Sofii. Klęska pod Warną była w znacznej mierze efektem zdrady i opuszczenia go przez sojuszników – floty wenecka i genueńska, zamiast zablokować Turków, przewiozły ich armię do Europy. W efekcie tej klęski Bułgaria i całe Bałkany do XIX w. znalazły się pod panowaniem osmańskim. Teraz, stojąc w ciszy tego parku, rozumiem głęboką wdzięczność Bułgarów wobec Jagiellona. Bił się nie tylko o chrześcijaństwo, ale także o ich wolność. Portowe życie Na portowym nabrzeżu, gdzie dowozi mnie taxi, najlepiej wyczuwam puls nowoczesnej Warny. Wchodzę do jednej ze stylowych tawern. Wnętrze utrzymane jest w morsko-rustykalnym stylu – dużo drewna, sieci, mapy – ale to, co dzieje się na talerzu, to już zupełnie inna bajka. Tutejsi szefowie kuchni śmiało łączą bułgarskie tradycje z modną kuchnią fusion. Na stole nie mogło zabraknąć klasyki: sałatki szopskiej. Ach, te pomidory! Pachnące, mięsiste, słodkie, wyraźnie całowane słońcem! W towarzystwie jędrnych ogórków i ostrej cebuli, wszystko przykryte pierzynką słonego sera sirene, smakują wybornie. Pochłaniam je, popijając zacną rakiję, której 50-procentowy wolumen od razu uderza mi do głowy, rozgrzewając krew szybciej niż słońce. No i ta góra ryb wprost z porannego połowu – chrupiące szprotki, makrele, okonie morskie. Mogłabym się tu stołować codziennie! Ale prawdziwym zaskoczeniem jest finał. Ten spektakularny deser molekularny serwuje mi kelner na koniec obfitego obiadu. Pucharek z lodami otacza obłok buzującej białej pary, która spływa po obrusie. To efekt błyskawicznego zamrożenia w ciekłym azocie. Smak tradycji zamknięty w futurystycznej formie. Za oknem pyszni się kilka podrasowanych galeonów, które za dnia oferują rejsy widokowe, a nocą zamieniają się w imprezowe pokłady. Warna nie śpi, Warna bawi się smakiem i formą. Najstarsze złoto ludzkości Jadąc dalej przez miasto, odkrywam, ile w nim oaz zieleni na czele z 80-hektarowym Parkiem Nadmorskim. Wśród setek gatunków roślin i kwiatów, eksponowanych na zadbanych trawnikach-rabatach, w podróż do podwodnego świata Morza Czarnego zaprasza jedyne w kraju akwarium. Jednak spektakularne wrażenia fundują mi dopiero wnętrza okazałego budynku Muzeum Archeologicznego w centrum. Bułgarzy są niezwykle dumni z przechowywanego w nim słynnego Złotego Skarbu z Warny. I mają rację. To nie jest po prostu biżuteria. To najstarsze na świecie przedmioty z obrobionego cennego kruszcu. Podziwiam zamknięte w pancernych szklanych gablotach, grube na dwa palce bransolety, kolczyki, pierścionki i naszyjniki. Wszystko to wydobyto ze starożytnej podwarneńskiej nekropolii. Historia tego znaleziska brzmi jak scenariusz filmowy. Przypadkowo odkryć miał je operator koparki w 1972 r. podczas prac w strefie przemysłowej. Ponoć archeolodzy, mierzący się z ogromem pracy w blisko 300 grobach, do szukania precjozów w ziemi musieli wynająć więźniów z miejskiej placówki detencyjnej. – Pokazywane na wystawie 3 tys. sztuk kosztowności wykonano, zanim na tronie Egiptu zasiedli faraonowie, między 4600 a 4200 r. p.n.e. – podkreśla z dumą przewodniczka Irena Dobreva. Te przedmioty są starsze niż piramidy! Mnie marzy się piękna, wyrafinowana złota zawieszka z bawołem, ale uwagę przykuwa rekonstrukcja grobu wodza, który zabrał w zaświaty kilogramy złota. Trafiam w objęcia antyku. Pomniki dawnych bogów, fragmenty kolumn i mozaik w dalszych salach przybliżają mi historię miasta jako greckiej kolonii Odessos (założonej w 580 r. p.n.e.), a potem ważnego ośrodka imperium rzymskiego. Wspomnieniem po rzymskiej potędze są rozległe ruiny starożytnych term – czwartych co do wielkości w Europie rzymskich łaźni i największych na Bałkanach. Oczywiście ze względu na moje włoskie pasje muszę je odwiedzić. Choć część z nich zniknęła pod nowszymi zabudowaniami, zachowały się potężne ściany parteru i gdzieniegdzie oryginalne marmurowe portale. Spaceruję po hypocaustum – antycznym ogrzewaniu podłogowym. Rzędy ceglanych słupków uświadamiają mi, że luksus nie jest wynalazkiem współczesności. Jakże bogate dzieje miała Warna – w starożytności kolonia grecka Odessos, potem pod panowaniem rzymskim, bizantyjskim, wreszcie miasto słowiańskie, którego współczesna nazwa znaczy Czarny. Złote Piaski nowej ery Jadę na północ. Złote Piaski to nazwa, która nie jest tylko chwytem marketingowym. Plaże kurortu oddalonego o 17 km od Warny rzeczywiście pokrywa mięciutki, lśniący w słońcu piasek. To idealne tło dla nowoczesnego wypoczynku na najwyższym poziomie. Dziś kurort zachwyca rozmachem i elegancją. Wzdłuż linii brzegowej, w otulinie parku krajobrazowego, wznoszą się imponujące hotele o futurystycznych bryłach. Architektura śmiało korzysta ze szkła i stali, otwierając wnętrza na morską panoramę. Tutejsza baza noclegowa to światowa czołówka – obiekty wellness i spa oferują standardy, które śmiało konkurują z najlepszymi adresami nad Morzem Śródziemnym. Delektuję się wykwintnym śniadaniem dostarczonym mi do pokoju. Na tacy ułożone w artystyczną kompozycję egzotyczne owoce, sery i świeże warzywa. Jem je, siedząc w podłużnym minibasenie zainstalowanym na... moim prywatnym balkonie z widokiem na morze. Istna kwintesencja hedonizmu w najlepszym wydaniu. Luksusowe kompleksy otaczają hektary wypielęgnowanych ogrodów dających cień i wytchnienie. Szerokie schody prowadzą stąd wprost na nadmorski deptak – tętniące życiem serce kurortu. Na nim koncentruje się wakacyjna energia: od miniatury wieży Eiffla i diabelskiego młyna, po eleganckie bary i sklepiki sprzedające ubóstwiane przeze mnie różane galaretki lokum – słodką pamiątkę po dominacji tureckiej. Mnisi w skale i Kamienny Las Luksus luksusem, ale natura wzywa. Jedziemy ze Swietłaną do monastyru Aładża położonego na terenie Parku Narodowego Złotych Piasków. Z powodzi zielonego buszu stopniowo wyłania się pionowa, 40-metrowa wapienna skała. Uformowała ją miliony lat temu jurajska Paratetyda – prehistoryczne Morze Sarmackie. W średniowieczu pracowite ręce mnichów wykuły w niej na dwóch poziomach klasztor. Wspinam się do niego po metalowych ażurowych schodach. Barierki oddzielają mnie od wielometrowej przepaści, gdy sunę wydrążonym w skale korytarzem. Mijam kościół klasztorny, ciasne cele mnichów, kuchnie. Zamiast sprzętów – mnóstwo świętych obrazków i świec w skalnych niszach. Jak można było tak mieszkać? W zimnej litej skale wystawionej na wiatr? To było skrajne ubóstwo na miarę św. Franciszka z Asyżu. Aby dotrzeć do kolejnego cudu natury, muszę opuścić wybrzeże i skierować się w głąb lądu. Kamienny Las (Pobiti Kamani) położony jest w zupełnie innej scenerii, po drugiej stronie miasta, ok. 18 km na zachód od centrum Warny. Z szosy filary wyglądają intrygująco, niby las greckich kolumn jakiejś zrujnowanej świątyni. Dopiero z bliska widzę, że to dzieło natury, nie człowieka. Przede mną rozciągają się całe hektary niezliczonych skalnych filarów. Większość pikuje na kilka metrów w górę, są puste w środku, ale niektóre powalił na ziemię upływ czasu. Ściągam buty i zanurzam stopy w rozgrzanym słońcem drobnym piasku, z którego wyrastają słupy. Niektóre z nich noszą „oficjalne” nazwy wskazane w miniprzewodniku w kształcie harmonijki sprzedawanym w kasie przy wejściu. Formacja ta, podobnie jak monastyr, powstała w czasach Morza Sarmackiego, wyrzeźbiona przez wodę i czas. Natykam się na otoczaki wyznaczające granicę tajemnego kręgu mocy, gdzie wiatr zda się szeptać do ucha opowieści o olbrzymach i bojach zapomnianych bóstw. Zaczerpniętą tutaj energię zachowam w sobie na długo. Warna – informacje praktyczne Dojazd Bezpośrednie połączenia lotnicze z Warszawy do Warny (zazwyczaj sezonowe: czerwiec–wrzesień) oferują m.in. Wizz Air oraz LOT, a także linie czarterowe. Ceny zaczynają się od 352 zł w obie strony. Z lotniska do centrum Warny i do Złotych Piasków kursuje autobus linii 409 (bilet 1–2 euro). Taksówka do Złotych Piasków to koszt rzędu 25–40 euro. Waluta 1 stycznia 2026 r. Bułgaria zmieniła walutę na euro. Nocleg Melia Grand Hermitage (Złote Piaski): 5-gwiazdkowy gigant otoczony parkiem, położony na wzgórzu blisko plaży. Oferuje strefy spa i baseny. Cena: od 495 zł za pokój 2-os. w opcji all inclusive. Sieć Grifid (Złote Piaski): hotele znane z formuły ultra all inclusive. Do wyboru m.in. rodzinny Grifid Hotel Bolero, położony przy samej plaży Grifid Vistamar lub nowoczesny Grifid Noa. Cena: od 464 zł za pokój 2-osobowy. Jedzenie Tarator: orzeźwiający chłodnik na bazie jogurtu, ogórków, czosnku, kopru i orzechów włoskich. Idealny na upały. Cena: ok. 4–6 euro. Banica: tradycyjny placek z ciasta listkowego (kori) przekładany serem, szpinakiem lub dynią. Najlepsza na śniadanie w małych piekarniach. Cena: ok. 2–3 euro. Kawarma to sycące danie jednogarnkowe (gulasz) z wieprzowiny i warzyw, wolno duszone i zapiekane w glinianym naczyniu. Cena: ok. 10–15 euro. Źródło: archiwum NG
Neretwa nazywana jest chorwacką Amazonką. Jej delta to ostoja dzikości
Płynąca w większości przez Bośnię rzeka Neretwa przed ujściem do morza – już w Chorwacji – rozwidla się w dziesiątki odnóg, kanałów i rozlewisk. Podróż przez deltę tej rzeki to spotkanie z naturą w najdzikszej postaci.
Spis treści: Chorwacka Amazonka Wodny labirynt Węgorz z żabami Ujście Neretwy – informacje praktyczne Tony są niskie, a melodia nieco posępna. Brzmi jak ścieżka dźwiękowa filmu dziejącego się w górskich ostępach. Co nie jest aż tak dalekie od rzeczywistości, bo stoję na czubku kamienistego szczytu nieopodal miejscowości Rogotin na południu Chorwacji. Nie słucham jednak utworu hollywoodzkiego kompozytora, lecz muzyki wiatru. Wygrywa on skomplikowane melodie na wietrznych organach postawionych sześć lat temu na górze Trovro. Miejscowy inżynier, Željko Škorić, stworzył instrument, który rzadko kiedy milknie. Muzyka pojawia się, gdy wiatr dmie z prędkością minimum 2,7 m/s, a umiejscowienie piszczałek po trzech stronach wzgórza sprawia, że zwykle przynajmniej jeden element organów omiatany jest silniejszymi podmuchami. Željko ukrył 21 piszczałek w trzech budynkach, wtapiając konstrukcję w górski krajobraz. Przysiadam na murku jednego z nich, by słuchać dobywającego się z trzewi góry pomruku. Muzyka jest czystą improwizacją, żaden dźwięk nie wybrzmi ponownie tak samo – siła i kierunek podmuchów zmienia się przecież nieustannie. Inżynier Škorić wykreował coś, co pozwala usłyszeć naturę, ale nie daje żadnej możliwości jej kontrolowania. Słuchacz nie ma wpływu na to, co organy zagrają. Wszystkie karty trzyma adriatycki wiatr. Chorwacka Amazonka Wdrapałem się na szczyt Trovro kamienną ścieżką, by spojrzeć z góry na przestrzeń, po której wiatr na co dzień swobodnie hula – na deltę uchodzącej do Adriatyku rzeki Neretwy. Płynąca głównie przez Bośnię i Hercegowinę tuż przed rozlaniem się w morze wpada do Chorwacji, by posiekać nadmorski teren kanałami, odnogami i rozlewiskami. Mimo niewielkiej odległości od Dubrownika (87 km) czy Splitu (144 km) ta kraina zdaje się być bytem odrębnym, dalekim od letnich kurortów i przestrzeni okupowanych przez wczasowiczów z całego świata. Jak na nadmorską Chorwację ujście Neretwy pozostaje przestrzenią zadziwiająco spokojną. Wciąż można tu spotkać wąsatych mężczyzn przesiadujących całymi godzinami przy kawie lub szklaneczce wina, wciąż można liczyć na proste dania przygotowane ze składników pochodzących z własnego ogródka lub z pola oddalonego najdalej o kilkaset metrów. Nadal można tu trafić do niemal bezludnych zakątków, gdzie wtopienie się w świat natury jest równie łatwe jak zaczerpnięcie kilku oddechów. Nie oznacza to, że miejscowi nie zarabiają na turystach, te przedsięwzięcia są jednak bardziej rodzinnymi inicjatywami niż wielkim biznesem. Przekonuję się o tym następnego dnia, gdy korzystam z usług Ex­plore Neretva. Założona przez mieszkającego w delcie rzeki Vedrana Jurinovicia firma organizuje wycieczki pozwalające przyjezdnym poznać region z powierzchni wody. Dołączam do niewielkiej grupy, wbijam się w kadłub kajaka i wypływamy na rzekę. Wystarczy kwadrans, by zniknęły za nami zabudowania miejscowości Opuzen, z której startujemy, i pojawiła się gęsta zieleń. Mam wrażenie, że przeniosłem się gdzieś w dorzecze Amazonii, nasz przewodnik uśmiecha się jednak, kiwając głową. Wodny labirynt Przez ostatnie dekady mnóstwo się tu zmieniło. 50 lat temu cała delta Neretwy była bagnami i rozlewiskami, niemal nikt się tu nie zapuszczał. Dziś to już w dużej mierze świat okiełznany przez człowieka. Trudno mi sobie to wyobrazić. Przez dwie godziny powolnego wiosłowania trafiamy bowiem na zaledwie dwie łodzie rybaków i jednego rolnika jadącego na rowerze po grobli. Kanały wydają się tworzyć nieprzebyty labirynt. Wygląda na to, że jest tu więcej ptaków niż ludzi – ornitolodzy doliczyli się na mokradłach Neretwy ponad 300 gatunków, w tym jedna trzecia tu gniazduje. Rzeczywiście jednak, gdy rozglądam się uważniej, dostrzegam, że delta Neretwy jest pocięta równymi kanałami, opleciona żwirowanymi groblami, poszatkowana poletkami – w rejonie uprawia się mnóstwo arbuzów i mandarynek (rośnie tu ponad 1,5 mln drzewek mandarynkowych). Mająca blisko 200 km² powierzchnia w XIX w. została objęta projektami melioracyjnymi i przez kolejne dekady sukcesywnie osuszana na potrzeby rolnictwa. Świadomość tego nie psuje mi jednak przyjemności z wycieczki. To doznanie niemal metafizyczne. Przemierzając kanały, otoczeni jesteśmy szpalerem wysokich trzcin, woda mieni się turkusem, a gałęzie drzewek mandarynkowych zwieszają się tak nisko, że można by sięgać po owoce wprost z łodzi. Węgorz z żabami Uchodząca do morza rzeka przyciągała uwagę w starożytności, żyzne tereny zajmowali już Ilirowie, później Grecy i Rzymianie. W okolicach miejscowości Vid zachowały się ślady dawnego rzymskiego miasta Narona. Cesarz Wespazjan cenił sobie smak łapanych w delcie węgorzy, ryby te zresztą do dziś pozostały lokalnym specjałem. Idę więc tropem rzymskiego cesarza i wybieram się na rybną ucztę. Za cel obieram niepozorną knajpkę Tete Olga (Ciotka Olga) nieopodal Rogotinu, którą polecili mi właściciele mojego pensjonatu. Lokal okazuje się prosty – stoły z ceratami, palenisko na tarasie, pomieszczenie wypełnione papierosowym dymem. Zamawiam lokalny specjał – crveni brudet, czyli rodzaj zupy czy też gulaszu, w którym oprócz kawałków węgorzy są też żaby. U Ciotki Olgi płazy dostępne są w przynajmniej kilku wersjach: w panierce, grillowane, gotowane. Domawiam do tego węgorza z rożna przygotowywanego na żarze nawet przez kilka godzin. Jest wilgotny, treściwy i rozpływający się w ustach. Ponoć wyjątkowy smak zawdzięcza krystalicznie czystej wodzie Neretwy (miejscowi rybacy często piją ją prosto z rzeki), w której żyje. Szybko przekonuję się jednak, że danie jeszcze bardziej zyskuje, gdy popije się je czerwonym winem z winnicy Terra Madre znajdującej się niedaleko, w Komarnej. Kończę dzień na brzegu Adriatyku, na Opuzensko Ušće. Spaceruję piaszczystą plażą, jedną z nielicznych w Chorwacji, obserwując miłośników kitesurfingu, którzy powoli schodzą na brzeg. Ujście Neretwy to najlepsze w kraju miejsce na morskie szaleństwa na desce – wiejące tu niemal zawsze wiatry, ale też płytkie wody pozwalają szkolić umiejętności. Jest tu sporo szkółek, więc być może jutro spróbuję swoich sił na wodzie. Dziś wystarczą mi przyjemny plażowy bar, widok na Adriatyk i świadomość, że nigdzie się nie muszę spieszyć. Ujście Neretwy – informacje praktyczne Dojazd Do ujścia Neretwy najłatwiej dostać się z Dubrownika lub Splitu – w sezonie do obu miast latają z Polski przewoźnicy niskokosztowi (od kilkuset złotych w obie strony). Regularne połączenia do stolicy Dalmacji ma też LOT. Za bazę wypadową można obrać np. miejscowość Blace, do której można dotrzeć wynajętym autem lub autobusem, jadąc do Ploče, z którego do celu zostanie ci ok. 13 km do przebycia okazją lub taksówką. Nocleg Apartment Case Topic ma cudowny taras wychodzący wprost na wodę zatoki, z którego można się zsunąć, by popływać, lub na którym warto urządzać sobie posiłki. Od ok. 250 zł za 2 os. Jeżeli zależy ci na większym wyborze, zatrzymaj się w Ploče, gdzie znajdziesz zarówno niedrogie apartamenty (np. Vjeka Home, 250 zł), jak i stylowe rustykalne domy wiejskie (np. Rural House Janjić, od 1000 zł). Atrakcje W maju w Metkoviciu odbywa się festiwal folklorystyczny Na Neretvu Misečina Pala. Impreza poświęcona jest folklorowi z doliny Neretwy. Mnóstwo tu tańców i zespołów z regionu Adriatyku. Neretva Rafting Fest w Konjicu. Wyścig pontonowy w centralnej części rzeki. Odbywa się późną wiosną lub wczesnym latem. Co roku w drugą sobotę sierpnia w wodach Neretwy organizowany jest maraton tradycyjnych łodzi. To jedna z większych imprez w Chorwacji, będąca sporą atrakcją turystyczną. Trasa zawodów ma ponad 20 km. Start wyznaczono w miejscowości Metković, metę zaś w Ploče. W maratonie bierze udział kilkaset łodzi, a wydarzeniu towarzyszy muzyka i mnóstwo dodatkowych imprez. Źródło: archiwum NG
Wadi El Gemal to wciąż mało znana perła znad Morza Czerwonego. Znajdziesz tu pustynię i rafę koralową
Hipnotyzująca pustynia, niezwykła flora i fauna, do tego wspaniała rafa koralowa. Wadi El Gemal to mało znany zakątek Egiptu.
Spis treści: Królowie pustyni Antycznym szlakiem Bóstwa i szmaragdy Delfiny i namorzyny Góra Gianniego Wadi El Gemal – informacje praktyczne Rozbijamy obóz pod skałą. Wprost na piasku rozkładamy koce, maty i niewielki stolik. Jeden z naszych gospodarzy z ludu Ababdów rozpala ognisko i zaczyna wyrabiać ciasto na chleb. Przepis jest prosty: mąka, woda i sól. Placek trzeba dokładnie ugnieść, potem składa się go na cztery i rzuca na żarzące się palenisko. Resztą węgielków przysypuje się całość. Po dziesięciu minutach wystarczy otrzepać go z popiołu i możemy się cieszyć znakomitym pustynnym pieczywem zwanym tu gabouri. Na stoliku przed nami lądują humusy, baba ganusze, grillowane na ogniu mięsa i warzywa. Czy wreszcie dolmy – nadziewane ryżem i ziołami cukinie oraz papryki. Jesteśmy na Pustyni Wschodniej, w okolicach Abo Ghosoun, kilkanaście kilometrów od wybrzeża Morza Czerwonego – w Parku Narodowym Wadi El Gemal (Dolina Wielbłądów). Dojechaliśmy tu rowerami z ośrodka Gorgonia Beach, który jest świetną bazą wypadową do zwiedzania regionu. Kiedy siadamy do kolacji, błyskawicznie zapadają egipskie – nomen omen – ciemności. Gdy gasną latarki i ognisko, ledwo widzimy siebie nawzajem. Po chwili pojawiają się gwiazdy. Cisza pustyni jest wszechogarniająca i hipnotyzująca. Widok milionów jasnych punktów nad głową – wart każdych pieniędzy. Królowie pustyni Wadi El Gemal to jeden z 29 parków narodowych Egiptu. Powstał w 2003 r. wokół wyschniętej doliny rzecznej El Gemal w celu ochrony unikatowych ekosystemów pustynnych i morskich oraz dzikiej przyrody tej części Egiptu. W 3/4 tworzy go górzysta szaro-brązowa pustynia, a w pozostałej 1/4 – fragment basenu Morza Czerwonego ze wspaniałą i wciąż świetnie zachowaną rafą koralową. Znajdziemy tu największą w regionie populację gazeli, a także 23 inne gatunki ssaków, w tym koziorożce nubijskie czy lisy pustynne, 25 gatunków gadów i 45 osiadłych tu gatunków ptaków. Królami Wadi El Gemal są członkowie żyjącego tu od wieków niegdyś koczowniczego ludu Ababdów. Mieszkają nierzadko w namiotach na pustkowiach i uważają się za potomków starożytnych mieszkańców doliny Nilu, choć w ich kulturze widać też silne wpływy nubijskie czy arabskie. Mówią jednym z arabskich dialektów, choć ich obyczajowość i tradycja znacznie różnią się od stylu bycia osiadłych Egipcjan. Są silnie przywiązani do własnej tożsamości i wierzeń. Wielu z nich nadal żyje w drodze, przemieszczając się sezonowo pomiędzy kolejnymi wadi (dolinami), studniami i pastwiskami. Kilka lat temu rządowa agencja postawiła na pustyni nowe domy dla Ababdów. Starsi mieszkańcy długo nie chcieli się zgodzić na przeprowadzkę. W końcu dali się przekonać. Gdy pracownicy socjalni odwiedzili ich jakiś czas później, zobaczyli dość niecodzienny widok: w mieszkalnych kontenerach czas spędzały… wielbłądy, starszyzna Ababdów zaś spała w namiotach przed domami. Od kilku lat w kamiennym budynku na pustyni oglądać można niewielkie muzeum poświęcone plemieniu – Beyt El Ababda. Jego pomysłodawcą był Gianni Bodini, przyjeżdżający tu od lat włoski fotograf i wielbiciel Pustyni Wschodniej. Podziwiamy tu tradycyjne stroje i rzeczy codziennego użytku: naczynia, narzędzia, poduszki, derki… Jest drewniany wielbłąd „w pełnym rynsztunku” i przykłady miejscowego rękodzieła. Są wreszcie zdjęcia z opisami – w większości autorstwa Bodiniego – z których dowiedzieć się można wiele o historii Ababdów. Od zawsze hodowali tu oni dromadery, kozy i owce. Wynajmowali się jako przewodnicy karawan i wycieczek. Łowili ryby w Morzu Czerwonym i tworzyli unikatową sztukę. Ich kultura jest silnie związana z tą ziemią i naturą. Dokładnie wiedzą, które rośliny mogą być przydatne jako lekarstwa, a które krzewy np. jako szczoteczka i pasta do zębów w jednym. Na pustyni Wadi El Gemal żyje ich ok. 3 tys., w całym Egipcie – ok. 140 tys., drugie tyle w niedalekim Sudanie. Antycznym szlakiem Następnego dnia wstajemy o 4 rano i od razu wsiadamy do dżipa. Jedziemy w głąb pustyni. Po ponad godzinie opuszczamy auto i ruszamy pieszo przez góry – do starożytnej świątyni Sikait. Na początku naszej ery było tu całe ludzkie osiedle. Pozostały po nim ślady domostw i studni. Przede wszystkim jednak miejsce kultu – taki tutejszy odpowiednik jordańskiej Petry, oczywiście w skali mikro. Podczas wędrówki pod nogami widzimy dziesiątki fragmentów glinianych dzbanów, czasem trafia się nawet dobrze zachowane ucho od tego naczynia. – Mają po nawet dwa tysiące lat – wyjaśnia towarzyszący nam Johannes Girardi, włoski menedżer z hotelu Gorgonia Beach i wielki miłośnik Wadi El Gemal, czym wprawia nas w osłupienie. – W czasach rzymskich prowadził tędy popularny szlak handlowy. Wodę transportowano w amforach na grzbietach wielbłądów. Część z nich naturalną koleją rzeczy się stłukła. I do dziś mamy mnóstwo artefaktów po tych wyprawach. Co tylko cieszy archeologów. Szlak, o którym wspomina Johannes, prowadził niegdyś znad wschodnich brzegów Nilu do Morza Czerwonego. Podróżowali nim nomadzi i kupcy. Karawany zwykle pokonywały go w czasie 12 dni. Przewożono zboże, wino, tkaniny i rzymskie monety. Z kolei na zachód wracano z sakwami pełnymi przypraw, kadzidła, kości słoniowej i jedwabiu. Punktem docelowym karawan nad Morzem Czerwonym był port Berenike, z którego towary płynęły nawet do Indii. Dziś w Berenike jest stanowisko archeologiczne, w którym spotkać można również polskich naukowców, w tym dr. Marka Woźniaka z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN. Ten fragment Pustyni Wschodniej, który właśnie eksplorujemy, w starożytności znany był jako Mons Smaragdus (Góra Szmaragdów) i słynął z wydobycia tych szlachetnych kamieni. Do dziś zresztą szmaragdowe odłamki można tu znaleźć, o czym szybko się przekonujemy. Mohamed, 11-letni syn naszego przewodnika z ludu Ababdów, co jakiś czas zatrzymuje się przy skałach. Cierpliwie grzebie w ziemi, a potem z dumą pokazuje nam zielonkawe drobinki – nie więcej niż milimetr średnicy, nie mają więc większej wartości, ale są to najprawdziwsze kamienie szlachetne. Dla starożytnych ten rejon był miejscem szczególnym. Szmaragdy miały w świecie rzymskim wyjątkowe znaczenie symboliczne (w wyższych sferach bardzo ceniona była biżuteria z tymi kamieniami), a współczesne Wadi El Gemal było jedynym w całym imperium obszarem ich eksploatacji. Dlatego też pomiędzy I a IV w. n.e. powstała tu cała osada górnicza zamieszkana przez wydobywców, ale też żołnierzy, rzemieślników czy pracowników administracji. Mieszkali tu Rzymianie oraz lokalni nomadzi – z ludu Blemiów. Bóstwa i szmaragdy Świątynia Sikait jest wspomnieniem tamtych czasów. Jej korzeni archeologowie doszukują się już w czasach Ptolemeuszy (wywodząca się z greckiej Macedonii dynastia, która rządziła Egiptem w latach 305–30 p.n.e.), ale rozbudowali ją Rzymianie. Nie ma pewności, któremu bogu była poświęcona. Przypuszcza się, że czczono tu egipskie bóstwa opiekuńcze pustyni i gór albo lokalnych bogów synkretycznych, łączących w sobie wierzenia egipskie i rzymskie. Modlono się o bezpieczeństwo pracujących w kopalniach, uniknięcie chorób i wypadków, a także o powodzenie w wydobywaniu szmaragdów. Świątynia pełniła też rolę religijnego centrum tej izolowanej społeczności. Wchodzimy do wykutego w skale wnętrza Sikait, które ukryte jest za dobrze zachowanymi antycznymi kolumnami. Na ścianach do dziś zachowały się inskrypcje i rysunki naskalne. Dostrzegam kontury wielbłąda, znaki solarne i napisy, a także imiona i nazwiska odwiedzających i archeologów sprzed lat. Na chwilę siadamy przy ognisku, które rozpalili tu napotkani nieopodal przewodnicy Ababdowie. Proponują kawę przyrządzaną w tradycyjny sposób – w metalowym tygielku podgrzewanym cierpliwie na ogniu. Cała ceremonia nazywa się al-jabanah, a kawę zwykle doprawia się przyprawami, zwłaszcza imbirem. Nie odmawiamy. Długo parzony napój jest rewelacyjny. Słodki i mocny. Jedziemy dalej. Mijamy studnie sprzed wieków, stada pasących się dromaderów i z rzadka rosnące akacje. Te ostatnie są kluczowe dla funkcjonowania ekosystemu, ponieważ należą do nielicznych drzew zdolnych przetrwać w skrajnie suchych warunkach. Ich liście i strąki to pożywienie dla wielbłądów, kóz i owiec, ale też schronienie i źródło pokarmu dla ptaków, owadów i drobnych ssaków. Bez akacji nie byłoby pasterstwa Ababdów. Po kilkudziesięciu minutach jazdy na południe krajobraz bardzo się zmienia. To już jakby inna pustynia – z jaśniejszym piaskiem szeroko rozlanym w efektowne diuny. Do tego otoczonym kilkoma warstwami stromych gór. Podziwiamy kremowobiałe wydmy, a także czerwone i pomarańczowe wzgórza, granitowe i bazaltowe formacje skalne. To zdecydowanie najpiękniejszy fragment pustynnej części Wadi El Gemal. Delfiny i namorzyny Kolejny dzień to już całkiem inne wrażenia i pejzaże. Szybką łodzią motorową płyniemy na bezludną wyspę nazywaną tak samo jak park narodowy – Wadi El Gemal. Czysty biały piasek kontrastujący z lazurem wody, a do tego namorzynowe krzewy i kolonie gniazdujących tu ptaków. Obrazek jest iście rajski. – To niezwykły ekosystem. Przyroda jest tu zachowana w stanie nienaruszonym, a jego najcenniejszy element stanowią mangrowce szare, które tworzą tu niewielkie zagajniki tuż przy morskim brzegu. To rzadkie zjawisko w skrajnie suchym środowisku – mówi mi Tamer Mounir, biolog morski związany z egipskim ministerstwem środowiska. – Żyją tu liczne ptaki: mewy, rybitwy, kormorany. To także ważny przystanek dla wielu ptaków migrujących. Tu zatrzymują się podczas swoich przelotów pomiędzy Afryką a Eurazją. Spędzamy ponad godzinę na kontemplacji tego sielskiego krajobrazu, a potem ruszamy na rafę koralową. Tuż obok łodzi płynie z nami stado delfinów. Początkowo widzimy dwa–trzy, z czasem jest ich już kilkanaście, może nawet 20; pierwszy raz w życiu widzę ich tak wiele i tak blisko. Płyną po prawej i po lewej stronie, z przodu i z tyłu – tak jakby tworzyły eskortę naszej jednostki pływającej. Wyskakują ponad powierzchnię i kręcą widowiskowe piruety. Ewidentnie dobrze się bawią! Dopływamy do rafy. Zakładamy maski z rurkami i płetwy, a zaraz potem wskakujemy do wody. Podwodny świat, który się przed nami otwiera, hipnotyzuje tak samo jak pustynne niebo. Koralowce są tu chyba we wszystkich kolorach tęczy: pomarańczowe, żółte, fioletowe, czerwone, niebieskie... Przybierają przy tym najniezwyklejsze kształty: kalafiora, gąbki, wachlarza, gałęzi czy mózgu. W sumie aż 450 gatunków. Do tego falujące ukwiały i glony. Przed moimi oczami defiladę urządziły sobie równie barwne ryby. Błazenek (czyli filmowy Nemo), pokolec, papugoryba, rogatnica, granik, motylkowiec, skrzydlica, rozdymka, ostrobok, barwena, skalar… 1,2 tys. gatunków! A na deser ogromny żółw karetta. Wszystko na wyciągnięcie ręki. Za nimi – zdająca się nie mieć końca błękitna otchłań. Dzień później inne cuda fauny i flory zobaczymy jeszcze w zatoce Qulaan. Podziwiamy krzewy namorzynowe i co najmniej kilkanaście gatunków ptaków. Żyją tu m.in. liczne rybołowy (jeden z nich wita nas efektownym przelotem z potężną rybą w dziobie), czaple siwe, a także endemiczne mewy białookie – bardzo już rzadkie, zagrożone wyginięciem. Góra Gianniego Ostatni dzień w Wadi El Gemal rezerwujemy sobie na położone nieopodal wybrzeża wzgórze El Talayee (162 m n.p.m.), żartobliwie nazywane Górą Gianniego z powodu zaangażowania wspomnianego już fotografa Gianniego Bodiniego w jego popularyzację. Wyruszamy tam wcześnie rano, na długo przed wschodem słońca. Pod górę podjeżdżamy dżipem, a potem czeka nas niezbyt forsowny trekking. Kilkadziesiąt minut później jesteśmy na szczycie. To moment, gdy żarzące się na złoto słońce w towarzystwie wielobarwnych promieni wyłania się znad Morza Czerwonego. Dla takich widoków warto żyć. Wadi el Gemal – informacje praktyczne Dojazd Najlepiej szukać bezpośrednich przelotów z polskich miast do Marsa Alam z biurami podróży. W swojej ofercie ten kierunek mają m.in. Itaka, Rainbow Tours, TUI czy Coral Travel. Z lotniska w Marsa Alam do Wadi el Gemal najlepiej dojechać busem (ok. 1 godz.). Wiza i waluta Wiza kosztuje 25 dol. i można ją kupić na lotnisku w Marsa Alam, zaraz po przylocie. Funt egipski; ok. 13 EGP = 1 PLN. Nocleg Gorgonia Beach Resort, Marsa Alam. Od 2300 zł za 7 dni w opcji all inclusive (bez przelotu). To jeden z dwóch ośrodków wakacyjnych na terenie Parku Narodowego Wadi El Gemal. Pomost hotelowy bezpośrednio graniczy z bogatą rafą koralową, można tu nurkować i snorklować, nie wypływając daleko w morze. Gorgonia szczyci się polityką zrównoważonego rozwoju, jaka tu panuje. W jej ramach pracownicy hotelu raz na tydzień organizują sprzątanie lokalnych plaż – każdy może dołączyć. Aktywnie też edukują mieszkańców okolicy i turystów w dziedzinie ekologii. Transport Na pustynię najlepiej pojechać z lokalnym przewodnikiem z ludu Ababdów. O ich usługi trzeba pytać w recepcji hotelu albo w biurach turystycznych. Koszt to zwykle ok. 100 euro za dzień. Jedzenie Tradycyjna egipska molokhia przygotowywana jest z drobno siekanych liści juty, które gotuje się w bulionie (z kurczaka, królika lub wołowiny), a kluczowa jest tu tasha – miks podsmażonego czosnku i kolendry, który dodaje się na końcu gotowania. Molokhię podaje się z ryżem lub chlebem baladi, a także z mięsem wołowym lub drobiem. Na koshari składają się ryż, makaron, soczewica i ciecierzyca. Całość polewa się intensywnym sosem pomidorowym z czosnkiem i octem, a na wierzch dodaje się chrupiącą smażoną cebulę. Dolma to nadziewane ryżem z aromatycznymi ziołami liście winogron, ewentualnie cukinia lub papryka. Źródło: archiwum NG
Zmiana nazwy słynnego górskiego pasma? Mieszkańcy walczą o powrót historycznej nazwy gór
Samorządowcy z Zawoi jednogłośnie przyjęli uchwałę o skierowaniu wniosku do MSWiA w sprawie oficjalnej zmiany nazwy regionu z „Beskidu Żywiecko-Orawskiego” na „Beskid Wysoki”. Radni argumentują, że obecne nazewnictwo jest sztucznym tworem naukowym, który nie tylko narusza lokalną tożsamość, ale również błędnie sugeruje administracyjną podległość pobliskiemu Żywcowi. Powrót do historycznego określenia ma na celu uporządkowanie terminologii oraz przywrócenie tradycyjnego miana najwyższym pasmom Beskidów Zachodnich.
Mieszkańcy Zawoi od lat sprzeciwiają się nazywaniu ich rodzimego pasma gór Beskidem Żywieckim. Ta największa pod względem powierzchni wieś w Polsce podkreśla swoją niezależność od pobliskiego Żywca, krytykując terminologiczną generalizację tamtejszego regionu. Rada gminy proponuje inną, zdecydowanie bardziej neutralną nazwę. Walka o Beskid Spór o geograficzną terminologię dotyczy najwyższego pasma Beskidów Zachodnich – Beskidu Żywiecko-Orawskiego. Konflikt zrodził się w momencie wprowadzenia nowego nazewnictwa, które zastąpiło tradycyjny „Beskid Żywiecki” sztuczną dla mieszkańców, dwuczłonową nazwą. Samorządowcy z Zawoi argumentują, że obecne określenie narusza ich lokalną tożsamość, gdyż nie czują się oni ani Orawianami, ani prowincją Żywca. Z tego powodu gmina domaga się powrotu do historycznego miana „Beskid Wysoki”, które widniało na mapach przez dekady i lepiej oddaje prestiż najwyższych szczytów regionu. Wiceprzewodniczący Rady Gminy Zawoja w następujących słowach wypowiadał się na temat chybionej – w jego opinii – nowej nazwy tamtejszego pasma górskiego: „O ile Beskid Żywiecki jesteśmy w stanie przeżyć, bo taka nazwa funkcjonowała przez lata, to Beskid Żywiecko-Orawski jest jakąś fantasmagorią, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. (...) Beskid Żywiecko-Orawski to jest wymysł jednego z profesorów, który już zmarł. Chciałbym, abyśmy powrócili do starej nazwy: Beskid Wysoki”. Wniosek w Ministerstwie Obecnie konflikt przeniósł się na szczebel państwowy. Gmina Zawoja złożyła oficjalny wniosek do MSWiA, dążąc do tego, by prawo uwzględniło głos lokalnej społeczności i przywróciło nazwę, która ich zdaniem najlepiej oddaje ducha tych gór. Zanim jednak nowe określenie zacznie oficjalnie obowiązywać, proponowane zmiany muszą przejść przez sformalizowaną procedurę urzędową. W pierwszej kolejności wniosek samorządowców trafi do Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, która oceni go pod kątem merytorycznym i historycznym. Jeśli opinia ekspertów będzie pozytywna, ostateczny krok będzie należał do szefa MSWiA – to właśnie poprzez jego rozporządzenie stara nazwa zostanie formalnie zastąpiona nową na mapach i w dokumentach państwowych. Gdzie leży Beskid Wysoki? Beskid Wysoki to tradycyjna nazwa określająca najbardziej wyniosłe i najwyższe partie Beskidów Zachodnich, charakteryzujące się alpejskim krajobrazem. W jego skład wchodzą potężne masywy o unikalnej przyrodzie, takie jak Babia Góra, Pilsko czy pasmo Gorców z Turbaczem. Na terenie tego najwyższego pasma znajduje się Babiogórski Park Narodowy, który rocznie odwiedzany jest przez blisko 100 tysięcy turystów. Źródła: Beskidzka24.pl Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Znana linia lotnicza odwołuje 160 lotów w Europie. To reakcja na kryzys paliwowy
Napięcia na Bliskim Wschodzie zaczynają coraz wyraźniej wpływać na globalny rynek lotniczy. Ograniczenia w dostawach paliwa, wynikające z eskalacji konfliktu i zamknięcia kluczowych szlaków transportowych, przekładają się na gwałtowny wzrost cen ropy naftowej. Szczególne znaczenie ma sytuacja w rejonie Zatoki Perskiej, przez którą przepływa istotna część światowych dostaw paliwa lotniczego. W efekcie linie lotnicze zmuszone są do podejmowania coraz bardziej zdecydowanych działań – od podwyżek opłat po redukcję siatki połączeń. Jednym z najbardziej wyraźnych przykładów jest decyzja jednej z europejskich linii o odwołaniu ponad stu lotów w nadchodzących tygodniach.
W obliczu rosnących kosztów operacyjnych przewoźnicy lotniczy szukają różnych sposobów na ograniczenie strat i dostosowanie się do niestabilnej sytuacji rynkowej. Część linii decyduje się na wprowadzanie dodatkowych opłat paliwowych, obejmujących nawet pasażerów, którzy wcześniej wykupili bilety. Inni przewoźnicy ograniczają swoją ofertę, reagując na spadek popytu lub zmieniające się warunki operacyjne. Przykładem może być decyzja British Airways o trwałym zawieszeniu połączenia z Londynu do Dżuddy, które funkcjonowało od niedawna w regularnym rozkładzie. Teraz podobne kroki podejmuje także KLM – linia ogłosiła, że w ciągu najbliższego miesiąca odwoła 160 lotów w Europie, co wpisuje się w szerszy trend zmian zachodzących w branży lotniczej. KLM odwołuje 160 lotów w Europie. Powodem rosnące koszty paliwa Holenderski przewoźnik KLM ogłosił decyzję o ograniczeniu swojej siatki połączeń w Europie, odwołując łącznie 160 lotów w ciągu najbliższego miesiąca. Redukcje obejmują zarówno przyloty, jak i wyloty z lotniska Amsterdam-Schiphol, które pozostaje głównym hubem linii. Choć skala zmian stanowi mniej niż 1% wszystkich europejskich operacji przewoźnika, decyzja ta wpisuje się w szerszy kontekst rosnącej presji kosztowej w branży lotniczej. Jak podkreślają przedstawiciele KLM, problemem nie jest fizyczny brak paliwa, lecz jego dynamicznie rosnące ceny, które w ostatnich tygodniach znacząco wpłynęły na opłacalność części tras. Cięcia dotyczą przede wszystkim popularnych połączeń obsługiwanych z dużą częstotliwością, takich jak loty do Londynu czy Düsseldorfu, co ma umożliwić względnie sprawne przenoszenie pasażerów na alternatywne rejsy. Linia zapewnia, że osoby objęte zmianami otrzymają nowe rezerwacje na inne loty, a dzięki wysokiej liczbie połączeń w ciągu dnia reorganizacja podróży powinna przebiegać bez większych zakłóceń. „Pasażerowie objęci tymi zmianami zostaną przeniesieni na najbliższy dostępny lot” – poinformował przewoźnik, podkreślając jednocześnie przygotowania do zwiększonego ruchu w nadchodzącym okresie wiosenno-letnim. Decyzja o redukcji rejsów pokazuje jednak wyraźnie, że nawet największe europejskie linie lotnicze zaczynają dostosowywać swoje operacje do niestabilnych warunków na rynku energii. Kryzys paliwowy w lotnictwie. Eksperci ostrzegają przed kolejnymi odwołaniami Decyzje podejmowane przez przewoźników wpisują się w szerszy obraz narastającego kryzysu na rynku energii, który zaczyna bezpośrednio wpływać na funkcjonowanie sektora lotniczego. Kluczowym problemem pozostaje sytuacja wokół Cieśniny Ormuz – jednego z najważniejszych szlaków transportu ropy naftowej na świecie – której ograniczona dostępność zakłóca globalne łańcuchy dostaw. Już podczas wystąpienia 3 kwietnia dyrektor wykonawczy Międzynarodowej Agencji Energetycznej Fatih Birol ostrzegał, że Europa dysponuje zapasami paliwa lotniczego jedynie na około sześć tygodni. – Im dłużej to potrwa, tym poważniejsze będą konsekwencje dla światowej gospodarki i inflacji – podkreślał, wskazując na ryzyko szybkiego pogorszenia sytuacji. Pierwsze konkretne sygnały problemów pojawiły się już na poziomie infrastruktury. Włoskie lotniska zaczęły ostrzegać przed ograniczoną dostępnością paliwa, a port lotniczy Brindisi-Casale potwierdził czasowy brak paliwa Jet A1. Jednocześnie organizacje branżowe, w tym ACI Europe alarmują, że przy utrzymaniu obecnych zakłóceń rezerwy mogą zostać znacząco uszczuplone w ciągu kilku tygodni. W konsekwencji linie lotnicze przygotowują się na konieczność dalszych ograniczeń operacyjnych. Analitycy wskazują, że w pierwszej kolejności zmiany mogą dotknąć połączeń długodystansowych, szczególnie na kierunkach azjatyckich, które są w większym stopniu uzależnione od dostaw paliwa z regionu Bliskiego Wschodu. Jak zauważył Marnix Fruitema z organizacji branżowej BARIN, przewoźnicy mogą być zmuszeni do ograniczania lotów trwających od kilkunastu godzin, koncentrując się na utrzymaniu siatki połączeń w obrębie Europy. Oznacza to, że obecna sytuacja może w najbliższym czasie przełożyć się nie tylko na ceny biletów, ale również na dostępność najbardziej odległych kierunków. Źródła: Reuters, The Mirror, NL Times, The Sun Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
To koniec niewygodnych lotów? Linia lotnicza wprowadza łóżka piętrowe na pokładzie samolotu
Długodystansowe loty wielu osobom od lat kojarzą się z ograniczoną przestrzenią i niewygodą, zwłaszcza w klasie ekonomicznej. Teraz może się to jednak zmienić. Jedna z linii lotniczych zapowiedziała wprowadzenie specjalnych kabin do spania wyposażonych w łóżka piętrowe.
Air New Zealand zapowiedziała wprowadzenie rozwiązania, które może znacząco zmienić komfort podróży na długich trasach. Nowe kabiny sypialne, dostępne dla pasażerów klasy ekonomicznej, mają umożliwić pełnowymiarowy odpoczynek w trakcie lotu. Pomysł już teraz określany jest przez część ekspertów jako przełomowy, choć nie brakuje również głosów sceptycznych. Dyskusja koncentruje się nie tylko wokół wygody, lecz także dostępności i realnych kosztów takiej usługi dla podróżnych. Skynest w samolotach Air New Zealand. Łóżka piętrowe dla pasażerów ekonomicznych Air New Zealand od lat eksperymentuje z rozwiązaniami, które mają poprawić komfort podróży na najdłuższych trasach, szczególnie dla pasażerów klasy ekonomicznej. Po wprowadzeniu w 2011 roku systemu Skycouch – umożliwiającego przekształcenie rzędu siedzeń w prowizoryczne miejsce do leżenia – przewoźnik zdecydował się na kolejny krok. Projekt Skynest zakłada stworzenie sześciu kompaktowych kabin wyposażonych w łóżka piętrowe, dostępnych dla pasażerów klas ekonomicznej i premium jako dodatkowa, płatna usługa. Rozwiązanie to zostało zaprezentowane już w 2020 roku, jednak dopiero teraz wchodzi w fazę wdrożenia na wybranych trasach długodystansowych. Kabiny znajdą się na pokładzie samolotów Boeing 787-9 w nowej konfiguracji, obsługujących m.in. połączenia między Auckland a Nowym Jorkiem, gdzie lot może trwać nawet do 17–18 godzin. Każdy pasażer będzie mógł zarezerwować dostęp do kapsuły na określony czas – standardowo około czterech godzin. Jak podkreśla przewoźnik, sesje zostały „zaprojektowane w oparciu o naturalne cykle snu, aby zapewnić czas na stopniowe uspokojenie się, zaśnięcie i wybudzenie”. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc – przy jednoczesnej dużej liczbie pasażerów na pokładzie – dostępność tej usługi będzie ograniczona, co może przełożyć się na duże zainteresowanie i konieczność wcześniejszej rezerwacji. Jak zaznacza Nikhil Ravishankar, dyrektor ds. cyfrowych i innowacji w Air New Zealand, rozwiązanie to ma szczególne znaczenie w kontekście położenia geograficznego kraju: „Dla kraju tak odległego jak Nowa Zelandia wygoda w podróży ma znaczenie”. Skynest ma więc nie tylko poprawić komfort lotów, lecz także sprawić, że wielogodzinne podróże staną się bardziej przystępne dla pasażerów wybierających loty na antypody. Ile kosztuje Skynest i co oferują kabiny do spania na pokładzie? Nowe rozwiązanie zostało zaprojektowane z myślą o pasażerach, którzy chcą poprawić komfort podróży bez zmiany klasy lotu. Kabiny Economy Skynest umieszczono w wydzielonej części samolotu, pomiędzy klasą ekonomiczną a premium, co ma zapewnić względną ciszę i większą prywatność. Każda kapsuła wyposażona jest w pełnowymiarowy materac z pościelą – obejmującą poduszkę, prześcieradło i koc – które są wymieniane po każdej sesji. Do dyspozycji pasażerów oddano także zasłonę oddzielającą od pozostałych podróżnych, indywidualne oświetlenie do czytania, porty USB oraz niewielkie schowki na rzeczy osobiste. W kabinach znajduje się również przycisk przywołania załogi oraz pas bezpieczeństwa, co podkreśla ich pełną integrację z systemem pokładowym. W cenie uwzględniono także zestaw akcesoriów określany jako „Nestcessities”, w którym znajdują się m.in. maska na oczy, zatyczki do uszu, skarpetki oraz kosmetyki nowozelandzkiej marki Aotea. Rezerwacje mają ruszyć w maju, natomiast sama usługa będzie dostępna od listopada. Koszt jednej, czterogodzinnej sesji rozpoczyna się od około 495 dolarów nowozelandzkich (około 248 euro), co od początku wzbudza duże emocje wśród podróżnych. Opinie są podzielone – część pasażerów wskazuje, że możliwość kilku godzin snu w pozycji leżącej podczas wielogodzinnego lotu może znacząco poprawić samopoczucie. „Siedemnaście godzin w klasie ekonomicznej to koszmar. Cztery godziny w łóżku brzmią jak wybawienie” – zauważył jeden z internautów. Inni zwracają jednak uwagę na koszt, który w przeliczeniu na godzinę snu może wydawać się wysoki. Jednocześnie pojawiają się głosy, że Skynest może stanowić rozwiązanie pośrednie między klasą ekonomiczną a biznesową, oferując większy komfort bez konieczności ponoszenia znacznie wyższych wydatków. Źródła: Air New Zealand, The Guardian, Euronews, Fox News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Eksperci wskazali 7 najbardziej inspirujących miast. Jedno z nich znajduje się w Polsce
Podróże służbowe przez lata kojarzyły się z powtarzalnym schematem – lot, hotel i spotkania zamknięte w przestrzeni sal konferencyjnych. Coraz częściej jednak zmienia się podejście do tego typu wyjazdów. Odpowiednio dobrana destynacja może stać się nie tylko tłem dla pracy, lecz także źródłem inspiracji i nowych pomysłów.
W czasach, gdy granica między pracą a podróżowaniem coraz bardziej się zaciera, rośnie znaczenie miejsc, które sprzyjają kreatywności i nieszablonowemu myśleniu. Eksperci branży turystycznej wskazują, że niektóre miasta wyróżniają się pod tym względem szczególnie – oferując nie tylko rozwiniętą infrastrukturę biznesową, lecz także unikatową atmosferę, kulturę i przestrzeń sprzyjającą refleksji. W jednym z najnowszych zestawień przygotowanych przez magazyn Travel + Leisure wskazano siedem takich lokalizacji na świecie. Co istotne, wśród nich znalazło się również miasto z Polski. Inspirujące miasta Europy dla podróży służbowych. Warszawa i Barcelona w zestawieniu Wśród europejskich miast wyróżnionych w zestawieniu znalazły się dwie destynacje, które w szczególny sposób łączą rozwój biznesowy z przestrzenią sprzyjającą kreatywności, czyli Warszawa i Barcelona. Polska stolica została doceniona za dynamiczną transformację oraz unikatowe połączenie historii z nowoczesnością. Nico Trinkhaus, zawodowy fotograf i założyciel platformy Sumfinity, od lat dokumentujący europejskie miasta, zwrócił uwagę na wyjątkową energię Warszawy. – Warszawa to wyjątkowe połączenie europejskiej energii startupów i miasta, które całkowicie się odmieniło – podkreślił. W jego ocenie szczególnie inspirujący jest kontrast widoczny w miejskiej przestrzeni – nowoczesne biurowce i rozwijające się centra biznesowe funkcjonują obok symboli przeszłości, takich jak Pałac Kultury i Nauki. – To zestawienie starego z nowym tworzy naprawdę wyjątkowy klimat – dodał. Trinkhaus zwrócił również uwagę, że rozwój Warszawy jest procesem rozłożonym w czasie – od odbudowy zniszczonego po II wojnie światowej Starego Miasta, po stopniową przemianę nadwiślańskich bulwarów w jedną z najważniejszych przestrzeni miejskich. Według niego to właśnie ta ewolucja sprawia, że miasto zyskuje głębię i staje się inspirujące dla odwiedzających. Równie istotne miejsce w zestawieniu zajmuje Barcelona, która od dekad pozostaje jednym z najważniejszych europejskich ośrodków inspiracji dla twórców i przedsiębiorców. Natasha Inglis, dyrektor ds. wdrażania i obsługi klienta w firmie Good Business Travel, specjalizującej się w organizacji podróży służbowych, podkreśliła jej wielowymiarowy charakter. – Barcelona (...) jest jednym z najbardziej inspirujących miast pod względem kreatywności – wskazała, tłumacząc, że wynika to z połączenia funkcji centrum biznesowego, kulturalnego i kulinarnego. Miasto przyciąga nie tylko rozwiniętą infrastrukturą, lecz także atmosferą sprzyjającą swobodnemu myśleniu. Architektura, zdominowana przez projekty Antoniego Gaudíego, stanowi bowiem stałe przypomnienie o sile niekonwencjonalnych rozwiązań. – Kreatywność jest widoczna w całym krajobrazie Barcelony – zaznaczyła Inglis, dodając, że dostęp do przestrzeni publicznych, możliwość organizowania spotkań na świeżym powietrzu oraz spokojniejsze tempo życia sprzyjają powstawaniu nowych pomysłów. Inspirujące miasta poza Europą. Gdzie podróże służbowe pobudzają kreatywność? Poza Europą w zestawieniu znalazły się miasta, które pokazują, że inspirująca podróż służbowa może mieć bardzo różne oblicza – od przestrzeni zdominowanych przez sztukę, przez ośrodki kreatywnej przedsiębiorczości, aż po metropolie oddziałujące na zmysły niemal na każdym kroku. W Stanach Zjednoczonych wyróżniono Providence, Austin, Indianapolis i Nowy Jork. Kristen Adamo, prezes i dyrektorka generalna organizacji turystycznej GoProvidence, podkreśla, że Providence od dawna buduje swoją tożsamość wokół kreatywności. – Myślę o całym mieście jak o galerii sztuki na świeżym powietrzu – wyznała, zwracając uwagę, że nawet stojaki na rowery, kosze na śmieci czy skrzynki elektryczne stają się tu elementem artystycznej ekspresji. Dzięki temu inspiracja nie ogranicza się do muzeów czy galerii, lecz przenika codzienną przestrzeń miasta. Inny charakter ma Austin, które Jason Stevens, dyrektor generalny Wayfairer Travel, poleca osobom szukającym świeżych pomysłów i chwili oddechu od zawodowej rutyny. Jak przyznał, Austin przyciąga połączeniem twórczego środowiska biznesowego z zielenią i miejscami pozwalającymi się wyciszyć. W podobnym tonie wypowiada się Matt Smith, dyrektor generalny hotelu The Alexander w Indianapolis, który zwraca uwagę na rolę dzieł sztuki w pobudzaniu myślenia i przełamywaniu schematów. W przypadku Nowego Jorku eksperci akcentują z kolei przede wszystkim skalę możliwości. Steve Schwab, prezes firmy Casago, uważa, że „nie ma miasta tak różnorodnego, artystycznego i ekscytującego jak Nowy Jork”, a jego największą siłą pozostaje to, że nawet po wielu wizytach wciąż potrafi zaskoczyć czymś nowym – zarówno w kontekście zawodowym, jak i prywatnym.. Na tle tych amerykańskich przykładów Bangkok wniósł do zestawienia zupełnie inną energię. Aaron Henry, założyciel i dyrektor zarządzający firmy Foundeast Asia, specjalizującej się w podróżach po Azji, nie ma wątpliwości, że tajska stolica należy do najbardziej pobudzających kreatywność miejsc na świecie. W jego ocenie siła tego miejsca tkwi w różnorodności – od nowoczesnych centrów konferencyjnych i rozwijającej się sceny sztuki współczesnej po lokalne marki, kawiarnie oraz niezwykle bogatą ofertę kulinarną. To właśnie ta intensywność bodźców sprawia, że Bangkok wyróżnia się na tle innych miejsc i zostaje na długo w pamięci. Źródło: Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najdłuższa podróż pociągiem w UE stanie się możliwa. Nowa trasa połączy północ z południem Europy
Latem tego roku ma zostać uruchomione nowe połączenie kolejowe, które może otworzyć możliwość odbycia jednej z najdłuższych podróży pociągiem w Unii Europejskiej. Finlandia planuje bowiem pierwsze transgraniczne połączenie kolejowe, które połączy ją bezpośrednio z europejską siecią kolejową na kontynencie.
Choć coraz więcej podróżnych wybiera kolej jako alternatywę dla lotów, w przypadku Finlandii takie rozwiązanie przez lata było ograniczone. Brak bezpośrednich połączeń z resztą Europy sprawiał, że podróż pociągiem wymagała skomplikowanych przesiadek lub łączenia różnych środków transportu. Wkrótce ma się to jednak zmienić. Jak wskazują eksperci rynku kolejowego, nowe połączenie może umożliwić jedną z najdłuższych tras kolejowych w obrębie Unii Europejskiej, znacząco ułatwiając podróżowanie na północ kontynentu. Nowe połączenie Finlandia-Szwecja. Kluczowy krok dla kolei w UE Planowane uruchomienie połączenia kolejowego między fińskim Tornio a szwedzką Haparandą ma przełamać wieloletnią barierę infrastrukturalną, która dotąd uniemożliwiała płynne podróżowanie koleją między Finlandią a resztą Europy. Choć oba miasta dzieli zaledwie kilka kilometrów, a linia kolejowa istnieje od lat, różnice w rozstawie torów skutecznie blokowały bezpośrednie połączenia. W Finlandii obowiązuje bowiem szeroki rozstaw szyn (1524 mm), będący spuścizną czasów Imperium Rosyjskiego, podczas gdy w Szwecji – podobnie jak w większości Europy – stosuje się standard 1435 mm. Rozwiązaniem okazało się stworzenie sprawnego systemu przesiadkowego na granicy, który eliminuje konieczność kosztownej przebudowy całej infrastruktury. Kluczową rolę odgrywa tu zmodernizowana, historyczna stacja w Haparandzie, zlokalizowana pomiędzy torami obu systemów, pełniąca funkcję naturalnego węzła łączącego dwie sieci kolejowe. – Fińskie pociągi VR zatrzymają się na stacji Tornio C, a następnie zakończą bieg w Haparandzie – tłumaczył w rozmowie z fińskimi mediami Sampo Kangastalo, dyrektor ds. rozwoju w Tornio. Dodał również, że aby przesiąść się z pociągów VR do szwedzkich pociągów Norrtåg, „wystarczy przejść przez budynek stacji – to proste”. Dzięki temu podróżni będą mogli w praktyce kontynuować podróż bez większych utrudnień, mimo technicznych różnic między systemami. Porozumienie podpisane między Finlandią a Szwecją obejmuje zarówno kwestie finansowania, jak i organizacji ruchu, co ma znacząco usprawnić przepływ pasażerów oraz zwiększyć dostępność regionu przygranicznego. Władze podkreślają, że inwestycja wpisuje się w szerszą strategię rozwoju transportu kolejowego i wzmacniania połączeń międzynarodowych w północnej Europie. Zgodnie z zapowiedziami inauguracja połączenia ma nastąpić pod koniec czerwca. Tym samym będzie to pierwsze od 2022 roku (kiedy zawieszono ruch kolejowy do Rosji) regularne połączenie międzynarodowe obsługiwane przez fińskich przewoźników. Najdłuższa podróż pociągiem w UE. Nowa trasa otwiera Europę Północną Uruchomienie nowego połączenia kolejowego na północy Europy może w praktyce umożliwić odbycie jednej z najdłuższych podróży pociągiem w granicach Unii Europejskiej. Jak wskazuje niezależny ekspert kolejowy Jon Worth, połączenie to otwiera możliwość przejazdu z dalekiej północy Finlandii aż na południowo-zachodni kraniec kontynentu. – O ile wiem, podróż z Kolari w Finlandii do Lagos w Portugalii jest najdłuższą podróżą, jaką można odbyć wieloma pociągami w obrębie UE – podkreślił w rozmowie z fińskimi mediami. Nowa konfiguracja tras ma jednak znaczenie nie tylko symboliczne, lecz także praktyczne. Szczególnie zyskują na niej północne regiony Finlandii, takie jak Rovaniemi czy Oulu, które dotąd pozostawały słabiej skomunikowane z europejską siecią kolejową. Alternatywą dla dotychczas popularnych połączeń promowych (na przykład między Helsinkami a Sztokholmem, które trwają około 18 godzin) może stać się podróż koleją, zajmująca niewiele ponad dobę. Choć czas przejazdu jest dłuższy, dla wielu podróżnych kluczowe znaczenie ma możliwość przemieszczania się w sposób bardziej ciągły, bez konieczności zmiany środka transportu na prom. W efekcie nowe połączenie wpisuje się w szerszy trend rozwoju europejskich tras kolejowych, które stopniowo zaczynają konkurować z innymi formami podróży nie tylko pod względem ekologii, ale również dostępności i elastyczności planowania trasy. Źródła: Euronews, Travel and Tour World, Railway Supply Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tania linia lotnicza żąda dopłat po zakupie biletu. Powód? Wzrost cen ropy
Napięta sytuacja na Bliskim Wschodzie przekłada się na wzrost cen ropy naftowej, a tym samym na rosnące koszty operacyjne linii lotniczych. W branży, w której ceny biletów często nie odzwierciedlają realnych kosztów przewozu, lecz są wynikiem strategii sprzedażowej i konkurencji, presja finansowa staje się coraz bardziej odczuwalna. Jedna z linii lotniczych postanowiła jednak sięgnąć po rozwiązanie, które wywołało falę krytyki – zaczęła domagać się dopłat od pasażerów, którzy wcześniej zakupili już bilety.
Wahania cen ropy naftowej stanowią jedno z największych wyzwań dla branży lotniczej, bezpośrednio wpływając na koszty paliwa, a tym samym na rentowność połączeń. Nie wszystkie linie reagują jednak na te zmiany w ten sam sposób. Jak wskazuje serwis PYOK, jedna z hiszpańskich linii lotniczych zdecydowała się na kontrowersyjny krok, wprowadzając dodatkową opłatę dla pasażerów, którzy wcześniej dokonali rezerwacji. Decyzja ta wywołała szeroką dyskusję na temat granic odpowiedzialności przewoźników i praw podróżnych. Linia lotnicza żąda dopłat po zakupie biletu. Pasażerowie oburzeni Decyzja hiszpańskiej taniej linii lotniczej Volotea wywołała szeroką falę krytyki po tym, jak przewoźnik zaczął informować pasażerów o konieczności uiszczenia dodatkowej opłaty paliwowej już po dokonaniu rezerwacji i opłaceniu biletu. Według doniesień dopłata wynosi zazwyczaj do 9 euro za odcinek lotu. Choć sama kwota nie jest wysoka, problem ma znacznie głębszy charakter. W praktyce oznacza to bowiem, że cena biletu – dotąd postrzegana jako ostateczna w momencie zakupu – może ulec zmianie tuż przed wylotem, co podważa poczucie stabilności i przewidywalności kosztów podróży. Linia powołuje się na zapisy zawarte w warunkach przewozu oraz w programie określanym jako „Fair Price Promise”, który umożliwia dokonanie korekty ceny biletu na około siedem dni przed podróżą w przypadku „nadzwyczajnych wahań cen paliwa”. Jak wskazuje przewoźnik: „W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych wahań cen paliw mających wpływ na międzynarodowe rynki energii, Volotea może dokonać ograniczonej i tymczasowej korekty ceny biletu przed planowanym odlotem”. Mechanizm ten – przynajmniej w założeniu – działa w obie strony, co oznacza, że w sytuacji spadku cen paliwa pasażerowie mogliby otrzymać częściowy zwrot kosztów. W praktyce jednak to właśnie możliwość naliczania dopłat po zakupie wywołała największe kontrowersje. Pasażerowie zwracają uwagę, że nawet niewielka kwota może mieć znaczenie przy podróżach rodzinnych lub przy większej liczbie rezerwacji, a przede wszystkim narusza zaufanie do zasad sprzedaży biletów. Internauci i eksperci branżowi wskazują, że tego typu rozwiązanie może stać się niebezpiecznym precedensem dla całej branży lotniczej, szczególnie w okresie dużej niestabilności na rynkach energii. Choć paliwo pozostaje jednym z największych kosztów operacyjnych przewoźników, przerzucanie ryzyka cenowego bezpośrednio na klientów – i to już po zawarciu umowy – rodzi poważne pytania o granice takich praktyk oraz ochronę praw konsumentów. Czy dopłaty po zakupie biletu są zgodne z prawem UE? Eksperci mają wątpliwości Choć przewoźnik powołuje się na zapisy zawarte w umowie przewozu, eksperci podkreślają, że tego typu praktyki mogą budzić poważne wątpliwości prawne w kontekście przepisów Unii Europejskiej. Zgodnie z rozporządzeniem UE 1008/2008 linie lotnicze są zobowiązane do przedstawienia pasażerowi pełnej, ostatecznej ceny biletu już na etapie rezerwacji, obejmującej wszystkie nieuniknione i przewidywalne opłaty. Oznacza to, że klient powinien mieć możliwość porównania ofert różnych przewoźników bez ryzyka późniejszych zmian kosztów. Tymczasem paliwo, choć podlega wahaniom cen, stanowi podstawowy element działalności linii lotniczych i nie jest traktowane jako nieprzewidywalna opłata zewnętrzna, taka jak podatki czy opłaty lotniskowe. W praktyce branża lotnicza od lat funkcjonuje w warunkach zmiennych kosztów operacyjnych, które są uwzględniane już na etapie kalkulacji cen biletów. Przewoźnicy stosują różne mechanizmy zabezpieczające, w tym hedging paliwowy, a także na bieżąco dostosowują ceny do popytu i sytuacji rynkowej. Z tego względu przerzucanie ryzyka związanego z nagłym wzrostem cen paliwa bezpośrednio na pasażerów – i to po zawarciu umowy – stanowi istotne odejście od dotychczasowego modelu funkcjonowania rynku. Nawet jeśli informacja o takiej możliwości pojawia się w warunkach rezerwacji, nie oznacza to automatycznie, że rozwiązanie to spełnia standardy ochrony konsumenta. Kontrowersje wzmacnia również reakcja samych podróżnych, którzy zwracają uwagę na brak przejrzystości i naruszenie podstawowego założenia, jakim jest niezmienność ceny po zakupie. „Pobieranie opłat za już zarezerwowane miejsca to odważne posunięcie, które wystawia na ryzyko zaufanie klientów” – komentował jeden z użytkowników cytowany przez branżowe media. Część osób wskazuje, że rosnące koszty paliwa mogą wymusić podobne działania w przyszłości, co może oznaczać początek szerszych zmian w sposobie kształtowania cen biletów lotniczych. Źródła: Fox News, Simple Flying, Live and Let's Fly, Volotea, PYOK Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zakopane poza szlakiem. 6 miejsc, w których wciąż bije serce Tatr
Pod Giewontem wciąż można odnaleźć ciszę, zapach starego drewna i magię, której nie przykrył komercyjny blichtr. Zapomnij o tłumach na Krupówkach – zabierzemy Cię w podróż po miejscach, gdzie historia Tatr spotyka się z autentyczną kulturą i dziką naturą. Odkryj zakątki, które definiują duszę polskiej stolicy Tatr na nowo.
Spis treści: Willa Oksza: Tam, gdzie narodził się „pępek świata” Kaplica na Jaszczurówce: Manifestacja tatrzańskiej duchowości Cmentarz na Pęksowym Brzyzku: Ogród pamięci i rzeźby Chałupa Gąsieniców Sobczaków: Skansen ukryty w mieście Kumoterki: Śnieżna Formuła 1 w góralskim wydaniu Resort Sośnica: Modernizm z widokiem na Giewont Gdy większość turystów tłoczy się na Krupówkach, w bocznych uliczkach Zakopanego i na okolicznych polanach toczy się inne życie. To świat pachnący starym drewnem, wypełniony rżeniem koni na mrozie i ciszą muzealnych sal, w których rodziła się polska nowoczesność. Odkrywamy Zakopane dla koneserów – od zapomnianych willi, przez szalone wyścigi na śniegu, aż po architektoniczny modernizm w najlepszym wydaniu. Willa Oksza: Tam, gdzie narodził się „pępek świata” Większość odwiedzających Zakopane kieruje kroki do Willi Koliba, tymczasem to Willa Oksza przy ulicy Zamoyskiego skrywa najbardziej intrygujące opowieści o bohemie artystycznej przełomu wieków. Zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza, jest trzecim w historii budynkiem wzniesionym w stylu zakopiańskim, ale to jej wnętrza skrywają prawdziwy skarb – Galerię Sztuki XX wieku. To właśnie tutaj możemy zrozumieć, dlaczego Zakopane stało się magnesem dla największych umysłów epoki. W surowych, drewnianych ścianach eksponowane są dzieła Witkacego, Stryjeńskiej czy Skoczylasa. Oksza to nie tylko muzeum; to portal do czasów, gdy pod Tatrami eksperymentowano z formą, kolorem i... substancjami psychoaktywnymi, tworząc podwaliny pod polską sztukę nowoczesną. Spacerując po skrzypiących podłogach, warto zwrócić uwagę na detale snycerskie – motywy wschodzącego słońca i sosręby, które Witkiewicz podniósł z rangi wiejskiej snycerki do poziomu sztuki narodowej. Kaplica na Jaszczurówce: Manifestacja tatrzańskiej duchowości Choć jest znana, często bywa traktowana jedynie jako szybki przystanek w drodze do Morskiego Oka. To błąd. Kaplica Najświętszego Serca Jezusa na Jaszczurówce to architektoniczny majstersztyk, który najlepiej kontemplować wczesnym rankiem, gdy pierwsze promienie słońca przebijają się przez wysokie smreki, rzucając cień na modrzewiowe ściany. Wzniesiona bez użycia ani jednego gwoździa (według tradycyjnych technik ciesielskich), kaplica jest hołdem dla tatrzańskiej przyrody. Jej wnętrze, skromne i wyniosłe jednocześnie, zdobią witraże zaprojektowane przez samego Witkiewicza, przedstawiające Matkę Boską Częstochowską i Ostrobramską na tle herbów Polski i Litwy. Co ciekawe, kaplica stoi na skraju wywierzyska Jaszczurówka, które zawdzięcza swoją nazwę występującym tu niegdyś salamandrom plamistym, nazywanym przez górali „jaszczurami”. To miejsce to punkt styku sacrum z dziką naturą regla dolnego. Cmentarz na Pęksowym Brzyzku: Ogród pamięci i rzeźby To nie jest zwykła nekropolia. Pęksowy Brzyzek to raczej galeria sztuki pod gołym niebem i panteon tatrzańskich herosów. Każdy nagrobek jest tu osobną opowieścią – od surowych krzyży z kutego żelaza, po rzeźbione w drewnie kapliczki autorstwa Władysława Hasiora czy Antoniego Rząsy. Odszukanie grobu Kornela Makuszyńskiego, Kazimierza Przerwy-Tetmajera czy Tytusa Chałubińskiego to lekcja historii polskiej kultury, ale warto też przyjrzeć się grobom bezimiennym lub tym należącym do przewodników tatrzańskich i ratowników TOPR, którzy zginęli niosąc pomoc w górach. Nazwa „Brzyzek” w gwarze góralskiej oznacza urwisko nad potokiem, co idealnie oddaje położenie tego miejsca – zawieszonego między tętniącym miastem a szumem potoku Cicha Woda. To tutaj najlepiej smakuje zaduma nad przemijaniem i potęgą gór, które trwają niezmiennie, podczas gdy pokolenia zdobywców odchodzą. Chałupa Gąsieniców Sobczaków: Skansen ukryty w mieście Przy najstarszej ulicy Zakopanego – Kościeliskiej – stoi budynek, który pozwala cofnąć się do czasów sprzed wielkiej turystyki. Chałupa Gąsieniców Sobczaków to jeden z najcenniejszych zabytków budownictwa ludowego, będący częścią Muzeum Tatrzańskiego. W przeciwieństwie do reprezentacyjnych willi, tutaj zobaczymy, jak naprawdę wyglądało życie najbogatszych rodów góralskich w połowie XIX wieku. Wnętrze podzielone jest na tradycyjną izbę czarną (gdzie toczyło się codzienne życie wokół pieca) i izbę białą (używaną tylko od święta). To właśnie w takich domach rodziła się legenda tatrzańska, a pierwsi „panowie z Warszawy” spali na sianie, zachwycając się egzotyką podhalańskiego folkloru i lokalną gwarą. Zwróćcie uwagę na kolekcję obrazów na szkle oraz tradycyjne stroje – to nie są rekwizyty, to autentyczne przedmioty, które przetrwały próbę czasu i pokazują niezwykłą estetykę dawnych mieszkańców Tatr. Kumoterki: Śnieżna Formuła 1 w góralskim wydaniu Jeśli szukacie wydarzenia, które definiuje współczesne Podhale lepiej niż jakikolwiek festiwal, musicie zobaczyć Kumoterki. To tradycyjne wyścigi parokonnych sań, które odbywają się w ramach Parady Gazdowskiej w różnych miejscowościach regionu, m.in. w Białym Dunajcu, Kościelisku czy samym Zakopanem. Kumoterki to małe, dwuosobowe sanie, którymi niegdyś wożono dzieci do chrztu (stąd nazwa od „kumotrów”). Dziś to arena niesamowicie widowiskowej rywalizacji. Obok tradycyjnych przejazdów, najbardziej ekstremalną dyscypliną jest skiring i ski-skiring. W tej pierwszej narciarz jest ciągnięty przez samego konia, w drugiej – przez konia, na którym siedzi jeździec. To pokaz niesamowitej więzi człowieka ze zwierzęciem, odwagi i sprawności fizycznej. Kiedy tętniące kopyta wyrzucają w górę tumany śniegu, a górale w tradycyjnych cuchach przekrzykują się w ferworze walki, można poczuć, że tradycja podhalańska nie jest eksponatem w muzeum, ale żywą, buzującą krwią energią. Resort Sośnica: Modernizm z widokiem na Giewont Na mapie Zakopanego pojawił się adres, który łączy miłość do gór z fascynacją architekturą – Resort Sośnica. Choć Zakopane kojarzy się głównie ze stylem drewnianym, to właśnie modernizm lat międzywojennych i powojennych ukształtował sporą część miasta, nadając mu sznyt europejskiego kurortu. Sośnica, położona w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Miejskiego, to miejsce, gdzie historyczna forma spotyka się z nowoczesnym komfortem. Budynek ten jest przykładem tego, jak inteligentnie można adaptować przestrzeń, by nie stracić kontaktu z otoczeniem. Z okien obiektu rozpościera się jeden z najpiękniejszych widoków na panoramę Tatr, z dominującym profilem Giewontu. To idealna baza wypadowa dla tych, którzy po dniu spędzonym na nieoczywistych szlakach, szukają regeneracji w otoczeniu designu szanującego lokalny kontekst. Bliskość Doliny Białego i skoczni narciarskiej sprawia, że Sośnica staje się łącznikiem między sportową historią miasta a jego wypoczynkową teraźniejszością. To tutaj, z dala od zgiełku głównego traktu, można zrozumieć, że luksus w Zakopanem nie musi być krzykliwy – może mieć twarz spokoju i doskonałego widoku. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Tu kolory przyciągają turystów. Oto najbarwniejsze miasta świata
W chłodniejszych miesiącach wiele europejskich miast sprawia wrażenie niemal pozbawionych koloru – dominują w nich odcienie szarości, które tylko na chwilę ustępują miejsca żywszym barwom wraz z nadejściem wiosny. Są jednak miejsca na świecie, które pozostają intensywnie kolorowe przez cały rok, niezależnie od pogody czy pory dnia. Które z nich uznano za najbardziej barwne?
W dobie mediów społecznościowych estetyka przestrzeni miejskiej odgrywa coraz większą rolę w planowaniu podróży. Kolorowe fasady, kontrastowe detale i charakterystyczne panoramy przyciągają nie tylko turystów, lecz także twórców internetowych, dla których wizualna atrakcyjność miejsca ma kluczowe znaczenie. Z najnowszego badania przeprowadzonego przez irlandzką firmę JustCover, specjalizującą się w ubezpieczeniach turystycznych, wynika, że portugalskie miasto zostało uznane za najbardziej kolorowe na świecie. Analiza objęła zdjęcia 78 destynacji słynących z intensywnej palety barw, tworząc zestawienie miejsc, które wyróżniają się wyjątkową estetyką i wizualną rozpoznawalnością. Najbardziej kolorowe miasta świata. Kto znalazł się na podium rankingu? Na szczycie zestawienia przygotowanego przez irlandzką firmę JustCover znalazła się Lizbona, która – według analizy – wyróżnia się niezwykle bogatą paletą barw. Na zdjęciach portugalskiej stolicy zidentyfikowano ponad 2,6 miliona kolorów, co czyni ją jednym z najbardziej różnorodnych pod względem estetycznym miast na świecie. Charakterystyczne dla Lizbony są pastelowe elewacje budynków, zdobione tradycyjnymi azulejos, czyli ceramicznymi płytkami o złożonych wzorach, a także kontrastujące z nimi detale – od czerwonych dachów po intensywnie żółte tramwaje przemierzające wąskie uliczki historycznych dzielnic, takich jak Alfama czy Bairro Alto. To właśnie połączenie historycznej architektury z wyrazistymi akcentami kolorystycznymi sprawia, że miasto prezentuje się wyjątkowo niezależnie od pory dnia i warunków pogodowych. Drugie miejsce zajęło Kuala Lumpur, które oferuje zupełnie inny, lecz równie wyrazisty krajobraz wizualny. Stolica Malezji przyciąga kontrastem pomiędzy nowoczesną zabudową a tradycyjnymi elementami kulturowymi. Szklane wieżowce, w tym słynne Petronas Towers, sąsiadują tu z bogato zdobionymi świątyniami i wielobarwnymi miejscami kultu religijnego. Szczególną popularnością cieszą się tęczowe schody prowadzące do jaskiń Batu, które choć znajdują się poza ścisłym centrum miasta, stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli regionu i przyciągają turystów z całego świata. Na trzecim miejscu uplasowało się Porto, które potwierdza silną pozycję Portugalii w rankingu. Miasto nad rzeką Duero zachwyca przede wszystkim harmonijną kompozycją kolorowych kamienic, układających się w charakterystyczne tarasy wzdłuż nabrzeża Ribeira. Dominują tu odcienie ochry, czerwieni i błękitu, które w zestawieniu z historyczną zabudową i brukowanymi ulicami tworzą spójną, rozpoznawalną estetykę. Dodatkowym elementem budującym wizualny charakter miasta są słynne piwnice winne oraz detale architektoniczne, które podkreślają jego autentyczny, nieco bardziej surowy niż w Lizbonie, klimat. Gdzie jeszcze królują kolory? Kolejne miasta w zestawieniu Tuż za podium zestawienia znalazły się destynacje, które od lat uchodzą za jedne z najbardziej fotogenicznych na świecie. Czwarte miejsce zajęła Cartagena w Kolumbii, gdzie historyczne centrum otoczone murami zachwyca intensywnymi barwami fasad i balkonami wypełnionymi tropikalną roślinnością. Charakterystycznym punktem miasta pozostaje żółta Wieża Zegarowa, stanowiąca symbol wejścia do starej części miasta i jeden z najczęściej fotografowanych obiektów. Na piątej pozycji uplasowało się Rio de Janeiro – miasto, w którym naturalne krajobrazy łączą się z miejską paletą kolorów. Szczególnie rozpoznawalnym elementem są schody Selarón, pokryte tysiącami wielobarwnych płytek, tworzących jedną z najbardziej charakterystycznych kompozycji wizualnych w Ameryce Południowej. Kolejne miejsca w zestawieniu zajmują miasta, w których kolor jest integralną częścią codzienności i lokalnej tożsamości. Guanajuato w Meksyku przyciąga widokiem gęsto zabudowanych wzgórz pokrytych domami w intensywnych odcieniach różu, żółci i błękitu, natomiast Hawana zachwyca pastelową architekturą i klasycznymi samochodami, które tworzą spójny, rozpoznawalny krajobraz wizualny. Na dziewiątym miejscu znalazł się Nowy Orlean, gdzie francuska i hiszpańska architektura łączy się z bogactwem kolorów, szczególnie widocznym w Dzielnicy Francuskiej i przy ulicy Bourbon Street. Pierwszą dziesiątkę zamyka Medellín – miasto, które w ostatnich latach przeszło wyraźną transformację, a jego dzielnice, takie jak Comuna 13, stały się symbolem odrodzenia dzięki intensywnej sztuce ulicznej i kolorowej zabudowie. W dalszej części rankingu pojawiają się kolejne znane i różnorodne destynacje – od europejskich miast, takich jak Dubrownik czy Barcelona, przez azjatycki Singapur i Hanoi, aż po miejsca w Ameryce Północnej i Południowej, w tym Nowy Jork czy Buenos Aires. Zestawienie pokazuje wyraźnie, że kolor nie jest przypisany do jednego regionu świata, lecz stanowi element globalnej tożsamości miejskiej. Co istotne, wśród trzydziestu najbardziej kolorowych miast nie znalazło się żadne polskie miasto, a zestawienie zdominowały kierunki znane z wyjątkowej architektury. Źródła: Just Cover, Euronews, Idealista News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jeden z najpiękniejszych szlaków Europy znów dostępny. Tu widoki zapierają dech w piersiach
Nazywana „Hawajami Europy” Madera od lat przyciąga turystów bujną roślinnością, spektakularnymi klifami i górskimi krajobrazami. To właśnie tutaj znajdują się jedne z najbardziej widowiskowych tras trekkingowych na kontynencie. Teraz podróżni zyskają kolejny powód, by odwiedzić wyspę – po dłuższej przerwie ponownie otwarty zostanie jeden z jej najbardziej znanych szlaków.
Szlak PR1 Vereda do Areeiro, liczący około 7 kilometrów i łączący najwyższe szczyty Madery, wraca na mapę turystycznych atrakcji po blisko dwóch latach zamknięcia. Trasa, uznawana za jedną z najbardziej spektakularnych w Portugalii, została wyłączona z ruchu po pożarach lasów w 2024 roku, które poważnie uszkodziły infrastrukturę i otaczający ją ekosystem. Po zakończeniu prac renowacyjnych i zabezpieczających ponownie zostanie udostępniona turystom, oferując możliwość podziwiania jednych z najbardziej imponujących widoków na wyspie. PR1 Vereda do Areeiro, czyli jeden z najbardziej spektakularnych szlaków Madery Szlak PR1 Vereda do Areeiro od lat uznawany jest za jedną z najbardziej widowiskowych tras trekkingowych w Europie. Licząca około 7 kilometrów trasa prowadzi przez najwyższe partie wyspy, łącząc trzy imponujące szczyty: Pico do Areeiro (1818 m n.p.m.), Pico das Torres (1851 m n.p.m.) oraz najwyższy punkt Madery – Pico Ruivo (1862 m n.p.m.). Wędrówka rozpoczyna się na wysoko położonym punkcie widokowym i niemal od pierwszych minut oferuje rozległe panoramy surowych, wulkanicznych grzbietów oraz chmur unoszących się poniżej szlaku. Trasa uchodzi za wymagającą – prowadzi przez wąskie przełęcze, strome podejścia oraz liczne tunele wykute w litej skale, które dodatkowo potęgują wrażenie obcowania z dziką, niemal nietkniętą przyrodą. Ponadto szlak przecina Centralny Masyw Górski – obszar objęty ochroną, wyróżniający się wyjątkową różnorodnością biologiczną i unikalnymi siedliskami. To właśnie tutaj można spotkać rzadkie gatunki ptaków charakterystyczne dla regionu Makaronezji, co czyni tę trasę szczególnie atrakcyjną nie tylko dla miłośników trekkingu, lecz także obserwatorów przyrody. Ponowne udostępnienie szlaku jest efektem intensywnych prac zabezpieczających i odbudowy infrastruktury po zniszczeniach spowodowanych pożarami. Jak podkreśla Visit Madeira, działania te wpisują się w szerszą strategię zrównoważonego rozwoju turystyki oraz ochrony naturalnego dziedzictwa wyspy, realizowaną w ramach kampanii „Odkrywaj. Szanuj. Chroń”. Władze regionu przypominają przy tym, że rosnąca popularność szlaku wymaga odpowiedzialnego podejścia ze strony odwiedzających – kluczowe jest poszanowanie środowiska, unikanie ingerencji w lokalną florę i faunę oraz poruszanie się wyłącznie wyznaczonymi trasami. Opłaty i nowe zasady na szlakach Madery. Co zmieni się dla turystów? Ponowne otwarcie szlaku PR1 Vereda do Areeiro, zaplanowane na kwiecień 2026 roku, wiąże się nie tylko z przywróceniem dostępu do jednej z najważniejszych atrakcji wyspy, lecz także z wprowadzeniem nowych zasad dla odwiedzających. Turyści planujący przejście tej trasy będą musieli uiścić opłatę w wysokości 10,50 euro, co wyróżnia ją na tle innych szlaków pieszych na Maderze. W przypadku większości pozostałych oznakowanych tras obowiązuje niższa opłata – standardowo 4,50 euro, przy czym osoby dokonujące rezerwacji z wyprzedzeniem mogą liczyć na niewielką zniżkę. Władze regionu podkreślają, że wyższa stawka wynika z kosztów utrzymania bardziej wymagającej infrastruktury oraz konieczności zapewnienia bezpieczeństwa na trasie prowadzącej przez trudny, wysokogórski teren. Nowe regulacje, które zaczęły obowiązywać od początku 2026 roku, mają szerszy charakter i wpisują się w strategię ograniczania presji turystycznej na delikatne ekosystemy wyspy. Obejmują one m.in. system wcześniejszych rezerwacji oraz rozłożenie ruchu turystycznego w czasie, tak aby uniknąć nadmiernego zatłoczenia w najbardziej popularnych godzinach. Zebrane środki są przeznaczane na utrzymanie szlaków, działania ochronne oraz rozwój infrastruktury. Co istotne, mieszkańcy Madery są zwolnieni z opłat, jednak również w ich przypadku wymagana jest wcześniejsza rezerwacja. Otwarcie jednego z najbardziej rozpoznawalnych szlaków wyspy zbiega się z organizacją Madeira Island Ultra Trail, czyli prestiżowego biegu górskiego, który odbędzie się w dniach 25-26 kwietnia 2026 roku. To jedno z najważniejszych wydarzeń sportowych w regionie, przyciągające zawodników z całego świata i prowadzące przez najbardziej wymagające, a zarazem spektakularne tereny archipelagu. Zestawienie ponownego udostępnienia trasy z międzynarodową imprezą sportową dodatkowo podkreśla rosnącą rolę Madery jako destynacji dla miłośników aktywnego wypoczynku, oferującej dostęp do wymagających tras i zróżnicowanego terenu. Źródła: Euronews, Hiking Madeira Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Drzwi samolotu otworzyły się tuż po starcie. „Pilot nie spanikował”
Choć transport lotniczy uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych na świecie, a statystyki jednoznacznie wskazują, że podróż samolotem wiąże się z mniejszym ryzykiem niż jazda samochodem, sporadyczne incydenty wciąż przyciągają uwagę opinii publicznej. Szczególnie te, które wydają się przeczyć powszechnemu poczuciu bezpieczeństwa. Niedawno doszło do zdarzenia, które wzbudziło duże zainteresowanie mediów.
W ostatnich dniach pojawiły się doniesienia o niecodziennym incydencie lotniczym, do którego doszło krótko po starcie jednej z maszyn. W trakcie lotu doszło do otwarcia drzwi, co w naturalny sposób mogło budzić poważne obawy o bezpieczeństwo pasażerów i załogi. Mimo to pilot zachował pełną kontrolę nad sytuacją – przez kilka minut kontynuował lot, a następnie bezpiecznie sprowadził samolot na ziemię. Drzwi otworzyły się w trakcie lotu. Pilot zachował zimną krew Do niepokojącego incydentu doszło krótko po starcie niewielkiego samolotu linii Cape Air, który wyruszył z lotniska Nantucket Memorial Airport w stanie Massachusetts w kierunku Bostonu. Maszyna znajdowała się w fazie wznoszenia, gdy – jak wynika z relacji pasażerów oraz nagrania opublikowanego w mediach społecznościowych – doszło do częściowego otwarcia drzwi głównej kabiny. Ich górna część uchyliła się w trakcie lotu, co natychmiast wywołało niepokój na pokładzie i stało się przedmiotem szerokiej dyskusji w internecie. Choć sytuacja mogła wyglądać alarmująco, według operatora samolot pozostawał stabilny, a jego systemy działały prawidłowo, co miało kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu zdarzenia. Pilot niemal natychmiast podjął decyzję o powrocie na lotnisko startowe. Przez kilka minut samolot pozostawał w powietrzu z częściowo otwartymi drzwiami, jednak załoga zachowała pełną kontrolę nad sytuacją i nie dopuściła do eskalacji zagrożenia. – Pilot był niesamowity. Nie spanikował, tylko spokojnie okrążył wyspę i bezpiecznie wylądował. Prawdopodobnie lecieliśmy tak przez około 6-8 minut – relacjonował jeden z pasażerów w rozmowie z lokalnymi mediami. Ostatecznie maszyna bezpiecznie wróciła do Nantucket, a żadna z osób znajdujących się na pokładzie nie odniosła obrażeń. Po lądowaniu pasażerowie zostali przetransportowani do innego samolotu, którym kontynuowali podróż do Bostonu. Linie lotnicze potwierdziły incydent w oficjalnym komunikacie, zaznaczając, że samolot został wycofany z eksploatacji do czasu wyjaśnienia przyczyn zdarzenia, a szczegółowe dochodzenie w tej sprawie jest w toku. Co zrobić w sytuacji awaryjnej na pokładzie? Kluczowe zasady bezpieczeństwa Choć incydenty takie jak częściowe otwarcie drzwi w trakcie lotu należą do rzadkości, eksperci podkreślają, że kluczowe znaczenie ma wówczas zachowanie spokoju i bezwzględne podporządkowanie się poleceniom załogi. To właśnie procedury bezpieczeństwa oraz doświadczenie pilotów i personelu pokładowego decydują o przebiegu takich sytuacji. Jak zapewnił operator samolotu, postępują „zgodnie ze wszystkimi ustalonymi procedurami bezpieczeństwa i podejmują wszelkie niezbędne działania na podstawie naszych ustaleń”, podkreślając jednocześnie, że bezpieczeństwo pasażerów pozostaje absolutnym priorytetem. W praktyce oznacza to, że pasażerowie powinni pozostać na swoich miejscach, mieć zapięte pasy bezpieczeństwa i unikać podejmowania jakichkolwiek samodzielnych działań, które mogłyby zakłócić pracę załogi. W przypadku dekompresji lub innych nieprawidłowości istotne jest również zwracanie uwagi na komunikaty pilotów i personelu pokładowego, którzy są odpowiednio przeszkoleni do zarządzania sytuacjami kryzysowymi. Co istotne, nawet jeśli zdarzenie wydaje się groźne, konstrukcja nowoczesnych samolotów przewiduje różne scenariusze awaryjne, a wiele usterek nie wpływa bezpośrednio na zdolność maszyny do bezpiecznego lotu i lądowania. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że reakcje opinii publicznej na tego typu sytuacje bywają skrajnie różne. Pod nagraniem z incydentu pojawiły się zarówno wyrazy uznania dla pilota, jak i wypowiedzi utrzymane w żartobliwym tonie. Czytamy: „Czy nie jest trochę za zimno, żeby okno było otwarte o tej porze roku?” czy „Trochę świeżego powietrza nie zaszkodzi”. Choć tego typu komentarze mogą łagodzić napięcie, eksperci przypominają, że każda nieprzewidziana sytuacja w powietrzu wymaga pełnej koncentracji i odpowiedzialnego zachowania wszystkich osób znajdujących się na pokładzie. Źródło: Fox News, SKYbrary, European Union Aviaton Safety Agency Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Schabowy, oranżada i otwarte okna – testujemy retro pociąg Nieśpieszny
Bez klimatyzacji, z szeroko otwartymi oknami, w ośmioosobowym przedziale i w bardzo wolnym tempie – przejechałem się pociągiem Nieśpieszny PKP IC. Ta nowa oferta narodowego przewoźnika cieszy się olbrzymim zainteresowaniem, a bilety na każdą trasę sprzedają się błyskawicznie. Czy to podróż dla każdego?
W pierwszą oficjalną trasę Nieśpieszny wyruszy w piątek 17 kwietnia 2026 r. Pociąg „Góral” przejedzie z Warszawy do Zakopanego w… blisko dziesięć i pół godziny! Najszybsze pociągi pokonują ten dystans dwa razy szybciej. Czy warto zatem wsiąść do Nieśpiesznego? Czym jest Nieśpieszny? To tak naprawdę nowa kategoria pociągów obok TLK, IC, EIC czy EIP. Nieśpieszny to pociąg sentymentalny, bo tworzą go wagony sprzed kilkudziesięciu lat, które wyremontowano, ale ich nie zmodernizowano. Wyglądają niemal tak, jakby wyjechały z fabryki jakieś 40 lat temu. Co to oznacza dla podróżnego? Oto najważniejsze cechy składu: większość wagonów ma 8 osobowe przedziały (teraz standardem stają się 6-osobowe); 1 klasa – 6 osobowe; skład ciągnie znana wszystkim miłośnikom kolei lokomotywa EP05-23, zwana potocznie „Czesio”; w Nieśpiesznym nie uświadczysz klimatyzacji; nie ma Wi-Fi (ale internet w telefonie działał mi znośnie); cały wystrój i układ jest taki jak w wagonach w latach osiemdziesiątych – tapicerka czy zasłonki; w WARS-ie można zjeść tradycyjne polskie dania, głównie mięsne. Polowanie na Nieśpiesznego Trochę trudno w to uwierzyć, ale w taką sentymentalną i dość niewygodną podróż, chce udać się naprawdę wiele osób. Bilety na pierwsze trasy nowego-starego pociągu wyprzedają się na pniu. Do września PKP IC zapowiedziało do września 40 połączeń, więc można próbować zdobyć bilety w kolejnych miesiącach. Te trasy są szyte na miarę i w zasadzie nie powtarzają się. Są takie, które łączą odległe od siebie miasta np. Poznań z Kołobrzegiem czy Warszawę ze Szczecinem, ale też pętle – niektóre trwające nie więcej niż godzinę, inne – wielogodzinne. Warto sprawdzać ofertę co jakiś czas, bo będą pojawiać się kolejne połączenia. Nie zawsze Nieśpieszny jest bardzo wolny (ale nie jest to najszybszy pociąg świata), bo pod koniec maja w niecałe sześć godzin przejedzie ze Szczecina do Warszawy. Dlatego czasem może być to dobra alternatywa dla podróżnych, którzy po prostu chcą gdzieś dotrzeć, a przy okazji można zrobić to na pokładzie nietypowego pociągu. Ile kosztuje Nieśpieszny? Zobaczmy na konkretnym przykładzie. 19 kwietnia Nieśpieszny jedzie z Zakopanego do Warszawy. To koszt 159 zł w drugiej klasie lub 189 zł w pierwszej klasie. To zdecydowanie drożej niż przejazd na tej samej trasie pociągiem TLK, ale taniej niż słynnym Pendolino. Główna różnica polega jednak na o wiele dłuższym czasie trwania przejazdu. Ale o to chodzi w tym sentymentalny projekcie PKP IC – jak podaje przewoźnik – „w którym sama droga była równie ważna jak cel”. Ceny uzależnione są – jak można się domyślić – od długości przejazdu i klasy. Z informacji przewoźnika wynika, że najtańsze są dostępne w cenie 49 zł (do 50 km w drugiej klasie), a najdroższe – 229 zł (na dystansie 601–1000 km w pierwszej klasie). Co zjemy w Nieśpiesznym? WARS w Nieśpiesznym również przeniósł się w czasie. Na dobry początek skosztowałem czerwonej oranżady Bolek i Lolek. Z napitków jest też oczywiście kawa z fusami (ale też rozpuszczalna) i wybór herbat oraz piwo. Jarosze będą rozczarowani. Menu składa się głównie z dań mięsnych – są to m.in. chleb ze smalcem, pasztet, kiełbasa czy flaki. Jest też szarlotka (przetestowałem – bardzo dobra). Ceny w przeciwieństwie do pociągu nie są retro – na przykład bigos kosztuje 32 zł, a schabowy z dodatkami – 44 zł (to najdroższa potrawa w menu). Szkoda, że nie ma pierogów. Komfort w Nieśpiesznym? Nieśpieszny będzie przemierzał Polskę latem. Już w czasie kwietniowego przejazdu dla zaproszonych gości było w nim momentami duszno, bo nie ma klimatyzacji. Dlatego jeśli ktoś nie przepada za szeroko otwartymi oknami w mknącym pociągu – warto zastanowić się, czy to właściwy wybór. Zaskoczeniem było dla mnie to, że niektóre przedziały pachniały nowością – tapicerka, mimo że stylizowana na komunistyczną, jest nowa. Jak podała „Wyborcza” zasłonki ponoć wykonano z cudem odnalezionych dwóch bel starego materiału. Przy odrobinie dobrej woli można ulec złudzeniu, że czas się cofnął. W przeciwieństwie do składów sprzed paru dekad w Nieśpiesznym jest jednak dość cicho. To spory plus (do momentu, gdy nie otworzymy okien). Jeden z wagonów posiada przedziały sypialne. Fotele są złożone i się w nich po prostu siedzi, ale widziałem śmiałków, którzy dostosowali je do pozycji horyzontalnej. Wygląda na to, że przypadku dłuższych podróży Nieśpiesznym będzie opcja drzemki. Dostępność w Nieśpiesznym Skład nie jest dostosowany dla osób poruszających się na wózkach, nie mogą z niego skorzystać. Jednak przewoźnik zadbał o rowerzystów. W dwóch wagonach znajduje się w sumie kilkanaście stojaków na jednoślady. Oznacza to, że podróż w tym niezwykłym pociągu można kreatywnie połączyć z rowerową eskapadą. Przechodzenie między wagonami może sprawiać trudność, bo drzwi są naprawdę retro i ich otwarcie wymaga siły. To samo tyczy się drzwi wejściowych do składu. Retro WC Zaskoczeniem dla młodszych podróżnych mogą być toalety, które nie posiadają zamkniętego obiegu. Oznacza to, że nieczystości trafiają – jak przed laty – na tory. Obowiązuje w nich bezwzględny zakaz używania ich podczas postoju na stacjach. Należy z nich korzystać wyłącznie w czasie jazdy, poza obszarami zabudowanymi i peronami. Nieśpieszny. Czy warto? Gdy zależy nam na podziwianiu ładnych widoków z okna i mamy sentyment do kolei sprzed kilku dekad – będzie to strzał w dziesiątkę. Czy spokojne tempo jazdy przełoży się na kontemplacyjną atmosferę w środku wagonów? Wśród haseł reklamujących Nieśpiesznego pojawiają się takie sformułowania jak „cisza i spokój”, ale przewoźnik nie stworzył cichego wagonu dla osób oddających się lekturze. Przewiduję, że skład będzie świadkiem wielu imprez i ożywionych dyskusji miłośników kolei. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Lufthansa odwołuje setki lotów. To efekt dwudniowego strajku pracowników linii lotniczej
Niemiecki związek zawodowy pilotów Vereinigung Cockpit ogłosił dwudniowy strajk w liniach Grupy Lufthansa, który ma się odbyć 13 i 14 kwietnia. Akcja protestacyjna, będąca wynikiem nierozstrzygniętych sporów płacowych, może doprowadzić do odwołania nawet 80% lotów z Frankfurtu i Monachium. Przewoźnik pracuje nad zminimalizowaniem utrudnień, oferując pasażerom bezpłatne zmiany rezerwacji oraz alternatywne połączenia kolejowe.
Dwudniowy strajk pilotów oraz personelu pokładowego jest efektem sporu obu tych grup z zarządem Lufthansy o warunki płacowe i socjalne. Związek niemieckich pilotów Vereinigung Cockpit (VC) domaga się m.in. wyższych składek odprowadzanych przez pracodawcę do zakładowego systemu emerytalnego. O ogólną poprawę warunków apeluje również personel pokładowy reprezentowany przez Unabhängige Flugbegleiter Organisation (UFO). Brak porozumienia obu stron może skutkować odwołaniem znacznej większości lotów z głównych niemieckich lotnisk, co wpłynie na los ok. 50 000 podróżnych. To już czwarty strajk w 2026 roku, który uderzył w tę linię lotniczą. W co uderzył strajk? Setki maszyn Lufthansy zostały uziemione w wyniku potężnego strajku pilotów, który uderzył we Frankfurt i Monachium. W poniedziałek na frankfurckim lotnisku większość europejskich rejsów niemieckiego przewoźnika została odwołana, a w przypadku lotów krajowych pasażerom zaproponowano alternatywne połączenia kolejowe. Oficjalny komunikat lotniska potwierdza, że utrudnienia potrwają co najmniej do 14 kwietnia, prowadząc do odwołania ponad 80% lotów z obu niemieckich miast. Piloci Lufthansy i Lufthansa Cargo będą protestować przez dwie doby, natomiast Eurowings ma wrócić do pracy już we wtorek. Strajkujący zaznaczają, że zarząd Lufthansy nie podjął żadnych działań w celu uregulowania postulatów pilotów. Andreas Pinheiro, prezes VC, wytyka zarządowi brak jakiejkolwiek chęci, by usiąść do stołu w celu wypracowania konsensusu kończącego protest. Strajkom nie podlegają loty wykonywane na Bliski Wschód, które ze względu na trwający tam konflikt zostały wyłączone z akcji protestacyjnej przez związek Vereinigung Cockpit, aby nie pogarszać i tak trudnej sytuacji pasażerów podróżujących w tamtym kierunku. Związek podkreślił, że decyzja ta dotyczy rejsów do takich krajów jak m.in. Izrael, Jordania, Liban czy Arabia Saudyjska, które pozostają dostępne mimo trwającego sporu płacowego. Niespokojny weekend Obecna fala strajków to kontynuacja chaosu komunikacyjnego z minionego weekendu, który dotknął dziesiątki tysięcy pasażerów w Niemczech. Już w piątek, 10 kwietnia, personel pokładowy zrzeszony w związku UFO sparaliżował pracę Lufthansy oraz jej spółki zależnej – Lufthansa CityLine. Jednodniowy protest doprowadził do odwołania około 580 lotów w samym Frankfurcie, co pokrzyżowało plany 72 tysiącom podróżnych. Weekendowe perturbacje nie skłoniły jednak stron do zawarcia porozumienia, co skutkuje kolejną falą protestów. Reakcja Lufthansy Po fiasku rozmów przewoźnik z siedzibą w Kolonii próbuje radzić sobie ze skutkami strajku, m.in. przekazując obsługę wybranych połączeń innym liniom z Grupy Lufthansa lub partnerom. Przedstawiciele linii zapewniają, że robią wszystko, by zminimalizować uciążliwości dla podróżnych, choć ze względu na przeciążenie infolinii komunikaty o zmianach mogą docierać do pasażerów z opóźnieniem. Osoby posiadające bilety na 13 i 14 kwietnia (wystawione do 11 kwietnia włącznie) mają możliwość darmowej zmiany rezerwacji na inny termin w przedziale do 21 kwietnia. Alternatywnie, do 13 kwietnia można ubiegać się o zwrot kosztów lub skorzystać z przejazdów pociągami Deutsche Bahn, które przewoźnik oferuje pasażerom odwołanych rejsów. Źródła: EuroNews, DW Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Najpiękniejszy dworzec w świata zachwyca. Kosztował fortunę i powstawał latami
Po niemal 20 latach budowy w belgijskim Mons powstał dworzec, który zachwyca architektów i podróżnych z całego świata. Futurystyczny projekt autorstwa Santiago Calatravy trafił na listę najpiękniejszych dworców globu.
Dworzec jest modernizacją głównej stacji kolejowej w mieście Mons, w regionie Hainaut w Belgii. Choć jego wyjątkowy projekt był od dawna znany, a budowa ciągnęła się 20 lat – dopiero od niedawna, po ostatecznym ukończeniu, zbiera laury i zyskuje zasłużoną sławę. Trafił na listę siedmiu najpiękniejszych dworców świata 2025, otrzymując prestiżową nagrodę architektoniczną Prix Versailles. Nowa architektoniczna perła Belgii Projekt architekta z Hiszpanii, Santiago Calatravy, wygrał konkurs w 2006 r., proponując „monumentalny most” łączący historyczne centrum Mons z nową dzielnicą Grands Prés. Jego sercem jest centralna galeria o długości 165 m i wysokości 15 m, biegnąca ponad torami, pełniąca funkcję zarówno łącznika, jak i ważnego miejskiego pasażu. Jak zwykle w przypadku projektów Calatravy, budynek jest ażurowy, biały i pełen światła. Konstrukcja jest podzielona stalowymi żebrami, z dużymi przeszkleniami, akcentami z drewna i kamiennymi posadzkami. Naturalne światło dociera tu niemal wszędzie. Cały obiekt działa jako węzeł transportowy z 7 peronami kolejowymi, 29 stanowiskami autobusowymi, parkingiem podziemnym, miejscami dla rowerów i taksówek. Co wyróżnia projekt Calatravy? Projekt kładzie nacisk na dostępność: zastosowano windy, schody ruchome, prowadnice dotykowe i czytelne oznakowanie. Wokół dworca powstały nowe przestrzenie miejskie, w tym aż 12 000 m kw. terenów publicznych, co wpisuje stację w szerszy proces odnowy miasta – a Mons jest miastem dość małym. Choć początkowy budżet wynosił 37 mln euro, ostateczny koszt wzrósł ponad dziesięciokrotnie i sięgnął ok. 480 mln. Budowa trwała niemal dwie dekady, a oficjalne udostępnienie pasażerom nastąpiło 31 stycznia 2025 r. Od tego czasu dworzec zyskuje coraz większą sławę i zgarnia nagrody. Kim jest Santiago Calatrava? Santiago Calatrava to hiszpański architekt słynący z futurystycznych, rzeźbiarskich konstrukcji inspirowanych naturą. Jego realizacje wyróżnia lekkość, ekspresyjna geometria i wykorzystanie naturalnego światła. Zaprojektował między innymi: Dworzec Oriente w Lizbonie, Oculus w Nowym Jorku, Wieżowiec Turning Torso w Malmö, Centrum kulturalne Ciudad de las Artes y las Ciencias w Walencji, Most Puente de la Mujer w Buenos Aires. Źródło: Time Out Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.