Nosacz sundajski, Azja


Długi, wiszący nos zdobi wyłącznie samce (płeć piękna ma nos krótki i zadarty) i służy prawdopodobnie do wzmocnienia wydawanych przez nie dźwięków, którymi ostrzegają rywali o swojej obecności lub odpowiadają na zaloty samicy. Nosacze nie są zwierzętami terytorialnymi. O zmierzchu wiele grup schodzi się w jedno miejsce, by wspólnie przenocować. Samiec jest prawie o połowę większy od samicy i waży do 24 kg. Rodzina nosacza składa się z samca oraz jego samic i ich dzieci. Taka grupa może liczyć nawet trzydzieści osobników. Kieruje nią zawsze dominujący samiec, on też strzeże bezpieczeństwa. Nie jest jednak bezwzględnym władcą swojego haremu.

Samice rywalizując o jego względy, często same inicjują zbliżenia, a każda może opuścić grupę i dołączyć do innej. Zdarzają się jednak sytuacje, w których egzekwuje on swoją wolę, nie licząc się z opinią partnerki. Dramatyczny przebieg konfliktu w grupie udało się zaobserwować naukowcom z uniwersytetu na Tajwanie, kiedy to przywódca grupy został zabity przez młodszego samca. Nowego lidera z miejsca zaakceptowały płodne samice. Zabrał się więc od razu za porządki w swojej świeżo zdobytej rodzinie. Polegały one na pozbyciu się wszystkich noworodków będących potomstwem poprzednika. Nowy uzurpator podbiegał do matki z młodym i gryzł je lub próbował wyszarpnąć z jej rąk. Inne samice, prawdopodobnie babki i ciotki noworodka, ruszały na pomoc. Samiec jednak tak długo nękał maluchy, aż wszystkie zginęły. Nosacz sundajski to gatunek endemiczny. Dzikie populacje można spotkać na jednej tylko wyspie na świecie – na Borneo. Żyją zawsze w pobliżu wody – w lasach mangrowych na wybrzeżu albo nad rzeką, w lasach deszczowych w głębi wyspy. Małpy te są świetnymi pływakami. Przeprawa przez rzekę stanowi formę ucieczki przed drapieżnikami. W 2000 r. nosacze zostały umieszczone na liście IUCN (Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów) jako gatunek zagrożony wyginięciem. Karczowanie lasów na Borneo jest główną przyczyną spadku liczebności tych małp.

fot. Wikimedia Commons