Ilość gatunków żyraf właśnie wzrosła czterokrotnie. Jak to możliwe?
Żyrafy od zawsze uchodziły za jeden gatunek, choć nie brakowało dyskusji w tej kwestii. Najnowsze badania genetyczne wykazały, że w rzeczywistości mamy do czynienia aż z czterema gatunkami tych majestatycznych zwierząt.
Żyrafy, symbol afrykańskich sawann, były do tej pory przedmiotem burzliwej debaty biologów, mających różne wizje klasyfikacji ich gatunków i podgatunków. Zwierzęta te najczęściej uważane były za jeden gatunek – żyrafa sawannowa (Giraffa camelopardalis) – z dziewięcioma podgatunkami. Najnowsze badania genetyczne i morfologiczne, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców pod auspicjami Międzynarodowej Ligi Ochrony Przyrody (IUCN), dowodzą jednak, że z tą klasyfikacją możemy się ostatecznie pożegnać. Gatunków żyraf jest w Afryce znacznie więcej. Cztery gatunki zamiast jednego Nowe badanie wykazało że na kontynencie afrykańskim występują aż cztery odrębne gatunki: żyrafa północna, żyrafa siatkowana, żyrafa masajska oraz żyrafa południowa. Dotychczas były uważane za „zaledwie” podgatunki. Nowe ustalenia mają ogromne znaczenie dla ochrony przyrody – każdy gatunek ma inną liczebność, zasięg i mierzy się z odmiennymi zagrożeniami. Dotychczasowe „wrzucanie do jednego worka” utrudniało tworzenie skutecznych strategii ochrony. Żyrafa północna, występująca w Demokratycznej Republice Konga, Sudanie Południowym, i Republice Środkowoafrykańskiej, jest najbardziej zagrożona. Jej liczebność szacuje się na ok. 7 tys. osobników. Na jej krytyczną sytuację wpływają konflikty zbrojne i destabilizacja w regionie, a także kłusownictwo. Żyrafa masajska, żyjąca w Tanzanii i Kenii, boryka się z innymi problemami – głównie utratą siedlisk i przekształcaniem sawann w tereny rolnicze. Żyrafa siatkowana, z charakterystycznymi wzorami na sierści, liczy obecnie ok. 21 tys. osobników. Najlepiej radzi sobie żyrafa południowa, której populacja szacowana jest na 69 tys. osobników. Pomogły niskie koszty sekwencjonowania DNA Przełom w klasyfikacji żyraf nastąpił dzięki gwałtownemu rozwojowi technologii sekwencjonowania DNA. Jeszcze 20 lat temu analiza jednego genomu kosztowała dziesiątki tysięcy dolarów, dziś – zaledwie około 100. Otworzyło to drogę organizacjom pozarządowym i fundacjom ochrony przyrody do badań, o których wcześniej można było tylko pomarzyć. Naukowcy przebadali próbki genetyczne ponad 2000 osobników, a dodatkowo zwrócili uwagę na różnice anatomiczne, np. kształt czaszki i układ kostnych wyrostków na głowie. To „różki” podobne do poroża jeleni, jednak u żyraf nigdy nie są zrzucane. Eksperci podkreślają, że sklasyfikowanie czterech gatunków było decyzją „spóźnioną, ale absolutnie konieczną”. Dzięki temu łatwiej będzie określać priorytety ochrony i mobilizować środki na rzecz najbardziej zagrożonych populacji. Jak zauważa Stephanie Fennessy z Giraffe Conservation Foundation, świadomość, że nie wszystkie żyrafy są takie same, mobilizuje do ochrony każdej z nich z osobna. Źródło: IUCN SSC Giraffe and Okapi Specialist Group Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ciekawostki o żyrafach. Najwyższe zwierzę na Ziemi zaskakuje na każdym kroku
Zebrane ciekawostki o żyrafach nie tylko was zaskoczą, ale jeszcze bardziej zachęcą do poznania tych niezwykłych zwierząt. Niewiele osób bowiem wie, że mają one nie tylko najdłuższa szyję, ale również najwyższe ciśnienie krwi ze wszystkich ssaków.
W tym artykule: Ciekawostki o żyrafach Gdzie żyją żyrafy? Co je żyrafa? Język żyrafy Ile kręgów szyjnych ma żyrafa? Wymieniając ciekawostki o żyrafach z pewnością nie może zabraknąć informacji, że są to najwyższe zwierzęta żyjące na lądzie. Głowa dorosłego samca znajduje się na wysokości ok. 5,5 metra, co oznacza, że bez problemu może zajrzeć w okna położone na drugim piętrze. Na tym jednak nie koniec – po więcej mniej lub bardziej znanych faktów na temat żyraf odsyłamy was do dalszej części artykułu. Ciekawostki o żyrafach Żyrafa ma najwyższe ciśnienie tętnicze krwi ze wszystkich ssaków – 280/180 mmHg w spoczynku, czyli ponad dwa razy wyższe od ludzkiego. Jest ono utrzymywane przez ogromne i silne serce, które mierzy ok. 60 cm, waży 11 kg i pompuje nawet 60 litrów krwi na minutę, uderzając przy tym w spoczynku ok. 90 razy (maksimum 170 razy). Nie mniej ważne od serca są długie, dwumetrowe arterie szyjne, którymi płynie krew. Dzięki niezwykle elastycznym ścianom naczynia krwionośne odpowiednio się rozszerzają, by krew mogła szybko dopłynąć do głowy, i zwężają, żeby powoli spłynęła w dół. Ponadto zastawki w żyłach szyjnych zapobiegają zbyt szybkiemu jej przemieszczaniu się przy pochylaniu. Ściany naczyń krwionośnych nóg są grubsze i mniej elastyczne, przez co nie napełniają się jak balony. Dodatkowo skóra opina kończyny niczym pończochy przeciwżylakowe, dzięki czemu żyrafom nie puchną nogi. Żyrafy nie poruszają się kłusem, jak np. konie, lecz inochodem, czyli jednocześnie podnoszą raz lewe nogi (przednią i tylną), a raz prawe. W galopie rozwijają prędkość 48 km/godz. Nie są jednak w stanie biec na długim dystansie, bo już po kilkunastu minutach grozi im zawał serca. Życie żyrafy rozpoczyna się od upadku z wysokości prawie pierwszego piętra. Poród żyrafy odbywa się na stojąco, a jej łono znajduje się na wysokości ok. 2 m. Ponad połowa młodych ginie, nie doczekawszy dorosłości. Jednak główną przyczyną ich śmiertelności nie jest skręcony kark, lecz drapieżniki. Młode żyrafy padają ofiarą lwów, hien i likaonów. Dla dorosłych żyraf jedynym zagrożeniem są lwy. Gdy żyrafa pochyla głowę, by napić się wody, musi szeroko rozstawić przednie nogi, co czyni ją wyjątkowo niezdarną. Dla lwów to najlepszy moment do ataku – złapania zębami za pysk i przewrócenia żyrafy. Zwykło się dawać żyrafę jako przykład ewolucji. Jej szyja i nogi wyewoluowały do obecnych rozmiarów dzięki temu, że w każdym pokoleniu, od milionów lat, najwięcej potomstwa pozostawiały osobniki, które były najlepiej odżywione. Wyróżnia się 9 podgatunków żyraf, najważniejsze to: nigeryjska, Rothschilda, siatkowana, kenijska, południowa i angolska. Żyrafy śpią bardzo niewiele w ciągu doby – od 30 minut do maksymalnie dwóch godzin. Wynika to głównie z faktu, że ich organizmy oszczędnie gospodarują energią, ale także ze względów bezpieczeństwa. Samce żyraf walczą tylko fair play. Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze w trakcie badań terenowych zauważyli, że męskie osobniki uderzały głowami tylko w przypadku, gdy były podobnej postury. W bójki najczęściej wdawały się młode samce wkraczające w dorosłość. Ich walki były krótkie, choć intensywne. Latem 2023 r. w zoo w Tennessee urodziła się żyrafa bez cętek. To prawdopodobnie jedyny taki przedstawiciel gatunku Giraffa reticulata, który żyje na świecie. Światowy Dzień Żyraf obchodzony jest nieprzypadkowo 21 czerwca. Święto najwyższych spośród wszystkich występujących obecnie na Ziemi zwierząt przypada w najdłuższy dzień w roku. Polski muflon stał się gwiazdą internetu. Te zwierzęta pojawiły się u nas dopiero 120 lat temu Muflony nie są rodzime dla Polski. W Karkonosze trafiły z południa Europy. Mimo, że miejscowy klimat jest dla nich zbyt surowy, nie wszędzie w naszym kraju jest ich coraz mniej. Gdzie żyją żyrafy? Żyrafa kenijska – sawanny południowej Kenii i niemal cała Tanzania; Żyrafa siatkowana – północno-wschodnia Kenia; Żyrafa Rothschilda – pogranicze Ugandy i Sudanu; Żyrafa południowa – pogranicze RPA, Mozambiku, Zimbabwe; Żyrafa angolska – głównie północna Namibia i Botswana. Co je żyrafa? Żyrafa jest zwykłym przeżuwaczem, tak jak krowa czy owca. Od 16 do 20 godzin na dobę starannie rozciera zębami rośliny afrykańskiej sawanny. Następnie przełyka je, nadtrawia w pierwszej części przepastnego żołądka, by następnie zwrócić do ponownego przeżucia. Po drugim przełknięciu papka przechodzi przez przewód pokarmowy i wreszcie z powrotem trafia na afrykańską sawannę. Żyrafa jako jedyna na sawannie ma dostęp do pokarmu znajdującego się wysoko na drzewach. Precyzja, z jaką zwierzę zgarnia liście z gałęzi, wskazuje, że zjadanie ptasich gniazd wraz z pisklętami nie jest przypadkiem, lecz celowym uzupełnianiem diety. Co ciekawe, żyrafy większość wody pozyskują wraz ze zjadanymi roślinami, dlatego bardzo mało piją. Język żyrafy Czarnofioletowy język żyrafy (ten kolor ochroni przed oparzeniem słonecznym) jest mocno wydłużony i może osiągać nawet 50 cm długości. Dzięki czemu największy ssak na Ziemi bez problemu może się nim oblizać i wyczyścić swój nos. Ile kręgów szyjnych ma żyrafa? Żadne zwierzę na Ziemi nie ma tak długiej szyi, jak właśnie żyrafa. Dzięki niej największy lądowy ssak jest w stanie dosięgnąć zielonych pędów i liści, znajdujących się na czubkach drzew. Ponadto umożliwia im to znacznie lepszy zasięg wzroku niż u innych stworzeń, dzięki czemu w porę mogą uciec przed czyhającym na nie zagrożeniem. Co więcej, za sprawą długiej szyi wzrasta powierzchnia ciała żyrafy, przez którą w upalne dni zwierzę to może wypromieniować nadmiar ciepła. I choć szyja żyrafy osiąga nawet 2 metry długości, podobnie jak człowiek i inne ssaki, posiada ona przeważnie siedem kręgów szyjnych (każdy z nich mierzy ok. 28 cm. Pisał o tym już Karol Darwin, ojciec ewolucji, dla którego to zwierzę stanowiło zagadkę. Dla głodnych wiedzy Sr (czytany jako syrr) to hieroglif egipski opisujący żyrafę. To najwyższe żyjące zwierzę zamieszkuje Ziemię od 20 milionów lat. W filmie „sr" pokazywanym podczas tegorocznej edycji festiwalu Millenium Docs Against Gravity" żyrafa występuje jako element mitu, baśni, historii naturalnej i politycznej. Jest łącznikiem prawdziwie epickiej historii rozciągniętej na tysiąclecia i kontynenty. Mozaika kultur, zdarzeń i miejsc podana nam jest w swobodnej formalnie opowieści. Reżyserce Lei Hartlaub udało się stworzyć film medytacyjny, immersyjny, czasami ironicznie dowcipny, zapierający dech w piersiach zarówno zdjęciami, jak i zwrotami narracji. Źródła: archiwum National-Geographic.pl
W zoo w Tennessee urodziła się żyrafa bez cętek. To jedyne takie zwierzę na świecie
Ogród zoologiczny Brights Zoo doczekał się niezwykłej żyrafy. Przyszło w nim na świat zwierzę, które jest jednolicie umaszczone.
W tym artykule: Wyjątkowa żyrafa bez kamuflażu Jedyne takie zwierzę na świecie Żyrafy zagrożone wyginięciem Dziwne obyczaje żyraf Jakie są dwie najbardziej rozpoznawalne cechy żyraf? Większość zapytanych wymieniłaby długą szyję oraz cętki pokrywające ciało. Te drugie sprawiają, że każda żyrafa jest wyjątkowa. Wzory na ich ciele są unikatowe dla poszczególnych osobników. Nie ma dwóch żyraf, które byłyby takie same. Jednak niedawno na świat przyszła żyrafa, która różni się od innych przedstawicieli swojego gatunku nie układem cętek, ale ich całkowitym brakiem. W Tennessee w zoo urodziło się zwierzę, którego umaszczenie jest jednolite. Młoda żyrafa jest jasnobrązowa. To prawdopodobnie jedyny taki przedstawiciel gatunku Giraffa reticulata, który żyje na świecie. Wyjątkowa żyrafa bez kamuflażu Niezwykłej żyrafy dochował się prywatny ogród zoologiczny Brights Zoo, znajdujący się we wschodnim Tennessee. Jak można przeczytać na stronie ośrodka, żyją w nim „rzadkie i zagrożone gatunki, takie jak adaks, bongo leśne czy oryks”. Teraz dołączyła do nich również młoda samica żyrafy pozbawiona cętek. Przyszła na świat 31 lipca. View oEmbed on the source website Plamiste umaszczenie potrzebne jest żyrafom żyjącym w naturze do kamuflażu. Cętki pomagają również w termoregulacji. System naczyń krwionośnych w skórze umożliwia oddawanie ciepła przez środkową część każdej plamki. Choć układ cętek jest unikatowy dla każdego zwierzęcia, wykazuje on podobieństwo do umaszczenia matki. Jedyne takie zwierzę na świecie Urodzona w Tennessee żyrafa bez cętek nie jest pierwszym takim zwierzęciem – zdarzało się, że takie żyrafy rodziły się w naturze. Jednak przedstawiciele Brights Zoo są zdania, że w tej chwili jest to jedyna jednolicie umaszczona żyrafa żyjącą w ogrodach zoologicznych na całym świecie. Prawdopodobnie jednak kilkadziesiąt lat temu podobny osobnik przyszedł na świat w zoo w Japonii. Wspomina o tym portal Science Alert, zaznaczając, że dotychczas nie znaleziono jeszcze żadnego historycznego zdjęcia japońskiej żyrafy. Urodzona w niewoli bezcętkowa żyrafa ma się dobrze. Rośnie jak na drożdżach. Po kilku tygodniach życia ma już prawie dwa metry. Zoo ogłosiło konkurs na jej imię. Wśród propozycji, spomiędzy których można wybierać, jest: Kipekee – co w suahili oznacza „wyjątkowa”, Firayali – „niezwykła”, Shakiri – „najpiękniejsza”, Jamella – czyli „wielkiej urody”. Żyrafy zagrożone wyginięciem Przedstawiciele ogrodu zoologicznego w Tennessee wykorzystali uwagę, jaką przyciągnęła urodzona u nich żyrafa, żeby przypomnieć o trudnościach, z jakimi mierzą się te zwierzęta na wolności. Najwyższemu zwierzęciu na świecie zagraża fragmentyzacja środowiska – czyli poszatkowanie ich habitatów przez ludzi – a także kłusownictwo. – W ciągu ostatnich trzech dekad dziko żyjące populacje żyraf zmniejszyły się o 40 proc. – powiedział Tony Bright, założyciel zoo, w lokalnej telewizji WCYB. Według Giraffe Conservation Foundation na wolności pozostało jedynie ok. 16 tys. żyraf. Od 2018 roku ssak ten został wpisany na listę zagrożonych gatunków. Dobra wiadomość jest taka, że – jak podaje GCF – dzięki wysiłkom przyrodników w ostatnich czasie liczba żyraf w północnej Kenii wydaje się wzrastać. Dziwne obyczaje żyraf Co ciekawe, choć żyrafy są dobrze znane, ciągle nie zostały dobrze poznane. Dopiero od 2016 roku wiemy, że istnieją ich cztery gatunki. W tym roku zaś naukowcy odkryli, że ważną częścią życia seksualnego żyraf jest posmakowanie moczu samic przez samce. Samce, którym bardzo trudno jest schylić głowę do samej ziemi, łapią mocz samic w locie. Wcześniej więc muszą zachęcić potencjalne partnerki, by oddały go we właściwym momencie. Źródła: Science Alert, Guardian, Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ, Brights Zoo, GCF. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Naukowcy odkryli powód, dlaczego duże zwierzęta są wolniejsze od mniejszych. Nie chodzi o ich masę
Naukowcy twierdzą, że duże zwierzęta poruszają się dużo wolniej niż małe, aby unikać przegrzewania organizmu. Takie wnioski płyną z analizy ponad 500 gatunków stworzeń z całego świata.
W tym artykule: Duże zwierzęta oszczędzają energię Globalne ocieplenie jest globalnym wyzwaniem Przyszłość dużych i małych zwierząt To, że duże zwierzęta poruszają się wolniej, niż ich mniejsi koledzy, nie jest niczym odkrywczym. Chociaż olbrzymie słonie potrafią biegać (swoją drogą całkiem szybko), to jednak większość czasu spędzają na leniwych spacerach. Wydawać się może, że nigdzie im się nie spieszy. Tak samo jest z resztą w przypadku nosorożców, hipopotamów, czy też żyraf. Gatunki te demonami prędkości nie są. Duże zwierzęta oszczędzają energię Dotychczas uważano jednak, że prędkość poruszania się dużych zwierząt jest w dużej mierze uzależniona od ich masy. Teraz okazuje się, że niezupełnie. Naukowcy z Niemieckiego Centrum Badań nad Bioróżnorodnością i Uniwersytetu Fridricha Schillera w Jenie odkryli, że duże osobniki muszą kontrolować prędkość poruszania się, aby nie doprowadzić do przegrzania organizmu. Badacze dokonali analizy w sumie 532 gatunków zwierząt. Badacze twierdzą, że prawidłowość ta dotyczy głównie zwierząt, które ważą ponad tonę. Podczas wędrówek długodystansowych mają one trudności z utrzymaniem odpowiedniej temperatury ciała. To dlatego duże stworzenia decydują się na ograniczanie prędkości, niezależnie od tego, czy zwierzę chodzi, biega, pływa lub lata. Zwierzęta te potrzebują znacznie więcej czasu na pozbycie się ciepła, które generuje praca mięśni. Ma to związek z geometrią ciała. W miarę zwiększania się rozmiarów zwierzęcia, jego objętość rośnie znacznie szybciej niż powierzchnia ciała. Oznacza to, że organizm zawiera więcej tkanek generujących ciepło, którego musi się pozbyć przez stosunkowo niewielką powierzchnię skóry itd. Dlatego małe zwierzęta szybciej marzną (mają relatywnie dużą powierzchnię ciała, przez którą „ucieka” ciepło), natomiast dużym grozi przegrzanie. Globalne ocieplenie jest globalnym wyzwaniem Niemieccy naukowcy zwracają uwagę na najważniejszy aspekt tego odkrycia – globalne ocieplenie. Uczeni twierdzą, że zmiany klimatu mogą okazać się jeszcze bardziej dotkliwe dla największych gatunków. – Bardzo możliwe, że w przyszłości większe zwierzęta będą musiały zmniejszyć swoją aktywność lub będą musiały przestawić się na bardziej nocny tryb życia – uważa Alexander Dyer, główny autor badania. 10 najwolniejszych zwierząt na świecie. Które z nich jest mistrzem slow life? Królestwo zwierząt ma swoich sprinterów, ale nie brakuje w nim także gatunków, którym nigdzie się nie spieszy. Jakie są najwolniejsze zwierzęta na świecie? Poniżej odpowiadamy na to pyta... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/10-najwolniejszych-zwierzat-na-swiecie-fot-federico-meneghetti-reda-co-universal-images-group-via-getty-images-000793b.jpeg" width="938" height="626" alt="10 najwolniejszych zwierząt na świecie (fot. Federico Meneghetti/REDA&CO/Universal Images Group via Getty Images)" title="10 najwolniejszych zwierząt na świecie (fot. Federico Meneghetti/REDA&CO/Universal Images Group via Getty Images)" /> Badacze opublikowali wyniki swojej pracy na łamach najnowszego wydania czasopisma naukowego „PLOS Biology”. Autorzy podkreślają, że przemieszczanie się jest kluczowe nie tylko dla przetrwania zwierząt, ale również dla zachowania różnorodności biologicznej na całym świecie. – Chociaż większe gatunki powinny być w stanie pokonywać większe odległości, analiza wykazała ograniczone możliwości poruszania się największych zwierząt – czytamy w artykule. – Stworzyliśmy model, który sugeruje, że niezdolność do rozpraszania ciepła metabolicznego prowadzi do spadku prędkości. Im większa jest masa ciała zwierzęcia, tym większy jest ten spadek – twierdzą niemieccy badacze. I zauważają, że właśnie dlatego większe zwierzęta muszą redukować swoją szybkość poruszania się, aby uniknąć hipertermii podczas długodystansowych wędrówek. Przyszłość dużych i małych zwierząt Zespół prof. Dyera zebrał dane na temat gatunków, które obejmowały zarówno owady, jak i zwierzęta morskie, lądowe oraz latające. W badaniu wzięły udział tylko zwierzęta, które żyją na wolności. Analiza była oparta na nagraniach wideo, radarach oraz specjalnych urządzeniach śledzących. Naukowcy twierdzą, że podczas długich dystansów, zwierzęta do 1000 kg (w przypadku stworzeń lądowych i morskich) osiągały wyższą średnią prędkość. Powyżej tej masy, szybkość poruszania się zaczęła spadać. Uczeni zwracają uwagę również na to, że ich wnioski mogą skłonić ludzi do jeszcze większego zaangażowania w ochronę przyrody. – W wyniku działalności człowieka zwierzęta często tracą swoje naturalne siedliska. To dodatkowo zwiększa dystans, jaki muszą pokonać, aby dostać się do nowego źródła pożywienia. Duże gatunki, które często i tak są już bardzo zagrożone, mogą być w szczególnym niebezpieczeństwie – twierdzą autorzy badania. Badacze przyznają, że zmiany klimatyczne i globalne ocieplenie mogą mieć również wpływ na ewolucję poszczególnych gatunków. Co więcej, kryzys klimatyczny jest wyzwaniem również dla mniejszych zwierząt. Dwa lata temu ornitolodzy zbadali 77 tropikalnych gatunków ptaków (łącznie ok. 15 000 osobników), które żyją w lasach deszczowych Amazonii. Okazało się, że w ciągu ostatnich 40 lat, wraz ze wzrostem średniej temperatury masa większości gatunków zmniejszała się regularnie co dekadę o ok. 2%. Badania zostały wówczas opublikowane w prestiżowym „Science”. Źródło: PLOS Biology Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Słodkie zwierzęta – tu spotkasz najbardziej urocze istoty na świecie
Jeśli jesteś fanem podróży, z których chcesz przywieźć coś więcej niż tylko lokalne pamiątki, to dobrze trafiłeś. Oto państwa, w których oprócz masy atrakcji i zabytków, czekają na ciebie najsłodsze zwierzęta na świecie.
W tym artykule: Pływające świnie – Wyspy Bahama Lemury – Madagaskar Pandy – Chiny Kiwi – Nowa Zelandia Surykatki – Afryka Południowa Koala – Australia Żyrafy – Kenia Delfiny – Wielka Brytania Małpy – Francja Żółwie – Polinezja Francuska Zastanawiałeś się kiedyś, gdzie żyją najsłodsze zwierzęta na świecie? Poznaj specjalną listę kierunków podróży wraz z zestawieniem średnich kosztów przelotów. Na jednej z wysp Galapagos odnaleziono nowy gatunek olbrzymiego żółwia. Jak to możliwe? Żółwie, które dziś żyją na wyspie San Cristóbal prawdopodobnie otrzymają nową nazwę. Okazuje się, że należą do zupełnie nowego gatunku. Jak doszło do tej pomyłki? Pływające świnie – Wyspy Bahama Jeśli chcesz przekonać się na właśnie oczy, że pływające świnki naprawdę istnieją, zaplanuj podróż na Wyspy Bahama. Świnki (na ich cześć jedną z tamtejszych plaż nazwano „Plażą świń”) mają do swojej dyspozycji całą wyspę. Aby tam dotrzeć, należy polecieć do Nassau (średnio za 5185 zł), a następnie udać się na wyspę Staniel Cay. Lemury – Madagaskar Lemury uważane są za jeden z najbardziej zagrożonych gatunków ssaków na świecie. W Parku Narodowym Andasibe-Mantadia dla lemurów przeznaczono całą wyspę, na której podróżni mogą obcować z nimi w ich naturalnym otoczeniu. Park oddalony jest o 2,5 godziny drogi od portu lotniczego Antananarywa, a średnia cena biletów lotniczych to 7412 zł. Pandy – Chiny Panda wielka od niedawna nie jest już zagrożonym gatunkiem! W Chinach na wolności żyją obecnie blisko dwa tysiące pand wielkich, a walkę o ich utrzymanie toczy przede wszystkim 12 rezerwatów. Zwierzęta warto odwiedzić w ich naturalnym środowisku w Instytucie Hodowli Pandy Wielkiej w Chengdu. Droga do instytutu z lotniska Chengdu-Shuangliu zajmuje 40 minut, a bilety lotnicze dostępne są średnio w cenie 4989 zł. Kiwi – Nowa Zelandia Kiwi to jedyny ptak, który znalazł się w zestawieniu. Symbol Nowej Zelandii można zobaczyć w Fiordland National Park. To jeden z najbardziej wilgotnych rejonów Nowej Zelandii – rocznie opady sięgają tu 8000 mm. Lasy deszczowe z bujnie rozwijającymi się mchami i paprociami drzewiastymi (przez turystów z Europy często mylonymi z palmami), sprawiają wrażenie parku jurajskiego. W parku znajduje się też największa atrakcja kraju – fiord Milford Sound z majestatycznym klifem Mitre Peak. Kiwi spotkamy też w parku Kiwi House & Native Bird Park w miejscowości Otorohanga, oddalonej o 45 minut od lotniska Hamilton-John C. Munro. Na przelot z Polski do Hamilton trzeba średnio wydać 10 034 zł. Zwierzęta monogamiczne, czyli gatunki, które łączą się na całe życie Czy monogamia istnieje w przyrodzie? Mimo powszechnego przekonania, że większość gatunków wybiera więcej niż jednego partnera, to nie brakuje ssaków, ptaków czy owadów podążających zup... Surykatki – Afryka Południowa Na liście nie mogło zabraknąć surykatek. Najlepsze miejsce na spotkanie z nimi to bez wątpienia Kalahari Meerkat Project – specjalny projekt badawczy poświęcony analizowaniu zachowań surykatek. Wstęp jest zwykle możliwy tylko dla naukowców i filmowców, ale surykatki mogą również odwiedzić goście farmy Leeupan Guest Farm lub hotelu Van Zylsrus. Średnie ceny przelotów do Upington wynoszą 5680 zł, a droga z lotniska do siedziby projektu zajmuje 3 godziny. Koala – Australia Podróż do Australii nie może obyć się bez spotkania z koalą. Ogórd zoologiczny „The Lone Pine Koala Sanctuary” jest pierwszym i najstarszym na świecie rezerwatem koali. Miejsce to, znajdujące się zaledwie 30 minut od Brisbane, zamieszkuje ponad 130 przedstawicieli gatunku. Do Brisbane można dolecieć średnio za 5602 zł. Żyrafy – Kenia Żyrafy podziwiać można między innymi w parku Taita Hills i rezerwacie Masai Mara. Podczas safari turyści spełnić mogą dziecięce marzenie i podziwiać te zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Także Hotel Giraffe Manor w Kenii jest wyjątkowym miejscem, gdzie goście każdego ranka mogą karmić żyrafy przez… okno. Hotel mieści się 20 km od Nairobi i zajmuje powierzchnię ok. 57 hektarów. Dotarcie z portu lotniczego Jomo Kenyatta do hotelu zajmuje ok. 45 minut. Średnie ceny lotów do Kenii wynoszą 3139 zł. Delfiny – Wielka Brytania Aby zobaczyć ciekawe zwierzęta, nie zawsze trzeba daleko podróżować. Delfiny można przykładowo odwiedzić bez opuszczania granic Europy. Wystarczy zaplanować urlop u zachodnich wybrzeży Walii w Zatoce Cardigan. Najłatwiej dotrzeć tam z lotniska w Cardiff, dokąd loty z Polski można zarezerwować średnio w cenie 1490 zł. Najbardziej inteligentne zwierzęta, które zaskoczyły niejednego naukowca. Sprawdź, jak wiele potrafią Potrafią dopasowywać elementy kolorami, otworzyć butelkę, a nawet grać w gry. Oto najbardziej inteligentne zwierzęta na świecie. Małpy – Francja We francuskim parku „Montagne des signes” na powierzchni 25 hektarów żyje ponad dwieście makaków berberyjskich. Podczas zwiedzania „Małpiej Góry” można nie tylko z bliska poznać i nakarmić małpy, lecz także dowiedzieć się wiele o samym gatunku dzięki edukacyjnemu charakterowi rezerwatu. „Montagne des signes” znajduje się godzinę drogi od portu lotniczego Bazylea-Miluza-Fryburg, dokąd Polacy mogą dolecieć średnio za 1222 zł. Żółwie – Polinezja Francuska Na wyspie Bora-Bora można odwiedzić niezwykły rezerwat żółwi morskich. Inicjatywa została zapoczątkowana przez pracowników hotelu Le Meridien, którzy znaleźli kilka zranionych żółwi i zaopiekowali się nimi. W ten sposób w hotelu powstał szpital dla żółwi, a w jego prywatnej lagunie zbudowano specjalny kanał do karmienia zwierząt. Za przelot na Bora-Bora trzeba średnio zapłacić 15 515 zł. Chcesz przekonać się, jak wyglądają najoryginalniejsi przedstawiciele królestwa zwierząt? Zajrzyj do naszej galerii już teraz >> Domestykacja, czyli udomowienie zwierząt. Jak wiele gatunków jesteśmy w stanie oswoić? Mimo że proces domestykacji (udomowienie zwierząt) z każdym wiekiem ewoluował, to do tej pory ludzkość zdołała oswoić zaledwie kilkanaście gatunków dzikich zwierząt. Według naukowców,...
Ciekawostki o zwierzętach domowych i egzotycznych - sprawdź czy je znasz
Ciekawostki o zwierzętach potrafią zaskoczyć niejednego miłośnika przyrody, tej dzikiej i udomowionej. Wydaje ci się, że świat przyrody nie kryje przed tobą tajemnic? Zatem koniecznie sprawdź ciekawostki o zwyczajach zwierząt, które przygotowaliśmy.
W tym artykule: Ciekawostki o zwierzętach egzotycznych Ciekawostki o zwierzętach domowych Każdy przedstawiciel królestwa fauny wykazuje inne zachowania, które są uzależnione przede wszystkim od specyfiki środowiska, w którym przyszło mu żyć. Jak dotąd, naukowcom udało się odkryć 1,9 mld gatunków zwierząt i roślin bytujących na naszej planecie. Dużo? Otóż niekoniecznie. Badacze z Uniwersytetu Yale nie mają wątpliwości, że nieodkrytych przedstawicieli świata fauny i flory jest wielokrotnie więcej. Mało tego, wiele z nich wyginie, zanim uda nam się je poznać. To oznacza, że przyroda nigdy nie przestanie zaskakiwać człowieka, tym bardziej, że wciąż niewiele wiemy na temat już odkrytych okazów. Ciekawostki o zwierzętach egzotycznych Ze względu na naturalne środowisko, w którym żyją, zwierzęta egzotyczne pozostają dla nas największą zagadką. To sprawia, że każdy ich zwyczaj, który uda nam się poznać, stanowi nie lada nowinę. Poniżej wymieniamy najbardziej interesujące ciekawostki ze świata zwierząt egzotycznych. Urodzony zabójca Orki są najskuteczniejszymi myśliwymi w królestwie zwierząt. W swoim naturalnym środowisku nie mają wrogów, a dzięki wielkiej sile i niebywałej inteligencji potrafią upolować każdą ofiarę. Ich łupem padają nie tylko pingwiny, morsy, żółwie morskie czy rekiny, ale także wieloryby. Jak to możliwe, że orki są w stanie zabić tak duże zwierzę? To zasługa sprytnej strategii - gdy namierzą ofiarę, odgryzają jej język i czekają, aż się wykrwawi. Kultura jedzenia, czyli jak polują orki Orki pokazują, na co je stać, gdy wspólnym wysiłkiem organizują sobie coś na ząb. Nie tylko człowiek łowi ryby za pomocą sieci Dzięki obserwacji życia humbaków, naukowcy dowiedzieli się, że te fiszbinowce polują... zastawiając sieci. Jak to możliwe? Jeden lub dwa osobniki poruszają się po obwodzie okręgu, wypuszczając z siebie bąbelki. Te tworzą tzw. sieć bąbelkową, która wypływa na powierzchnię, a po drodze zgarnia ławicę ryb. Zagraj z szympansem "Papier, nożyce i kamień" to jedna z najprostszych gier. Nie ulega jednak wątpliwość, że pojęcie jej zasad wymaga posłużenia się myśleniem logicznym, jak i abstrakcyjnym. Człowiek poradzi sobie z tym bez trudu, ale zwierzę? Otóż, tak. Szympansy są w stanie opanować tę grę na poziomie 4-letniego dziecka. Kobieta wdała się w „romans” z szympansem. Pracownicy zoo musieli interweniować W filmach wielokrotnie mogliśmy oglądać wyjątkowe przyjaźnie między ludźmi a dzikimi zwierzętami. Takie relacje w rzeczywistości mogą bardziej szkodzić niż pomagać. Chłopiec czy dziewczynka? Okazuje się, że płeć krokodyli jest uzależniona od temperatury, w jakiej znajdowały się złożone jaja. W niższej temperaturze wykluwają się samice, a w wyższej - samce. Sprytne żerowanie Obserwując żyrafę podczas posiłku, łatwo można zauważyć, że te ogromne zwierzęta niezbyt długo pożywiają się przy jednym drzewie. Nie, nie wynika to z ich wybredności. To raczej przemyślana strategia. Drzewa wcale nie chcą być zjadane, więc wykształciły szereg mechanizmów chroniących je przed roślinożercami. Jednym z nich jest wydzielanie gorzkiej taniny, której zapach dociera do kolejnych drzew niczym sygnał alarmowy. Właśnie dlatego, żyrafy żerują pod wiatr i przechodzą do kolejnego drzewa, nim dotrze do niego sygnał ostrzegawczy. Ciekawostki o zwierzętach domowych Wielu z nas zwierzęta domowe towarzyszą na co dzień. Właścicielom sympatycznych psów, kotów i innych pupili najczęściej wydaje się, że znają swoich ulubieńców jak samych siebie. Tymczasem okazuje się, że zwierzaki domowe wciąż skrywają wiele zagadek. Niektóre ich zachowania wydają nam się dziwne, inne - śmieszne. Trzeba jednak wiedzieć, że każde z nich ma zarówno przyczynę, jak i cel. Koty są niezwykle pamiętliwymi zwierzakami Mówi się, że na przyjaźń kota trzeba sobie zasłużyć. Nic dziwnego, zwłaszcza jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że te sympatyczne futrzaki są obdarzone świetną pamięcią. Podczas gdy pamięć psa trwa najczęściej najwyżej 5 minut, kot potrafi zapamiętać nawet do 16 godzin. Pod tym względem, jego wyższość muszą uznać nawet człekokształtne. „Wierny jak kot?” Koty mogą przywiązywać się do człowieka silniej niż psy Koty mają reputację zdystansowanych i niezależnych. Jednak badanie sposobu, w jaki koty domowe reagują na swoich opiekunów, sugeruje, że ich zdolności społeczno-poznawcze i głębia więzi ... Nos jak linie papilarne Człowieka można zidentyfikować po wielu indywidualnych cechach. Trzeba jednak wiedzieć, że nie mamy monopolu na unikatowość. Najbardziej charakterystyczną cechą kotów jest nos. Naukowcy nie mają wątpliwości, że nie ma dwóch identycznych kocich nosków. Ta sama cecha dotyczy także psów. Świetny wzrok, z jednym małym "ale" Dla nikogo nie jest chyba tajemnicą, że koty są obdarzone dobrym wzrokiem. Do widzenia wystarczy im 1/6 światła, którego potrzebuje oko człowieka. Widzą w znacznie szerszym polu i mogą dostrzegać nawet promienie UV. Okazuje się jednak, że koty nie są w stanie zobaczyć tego, co znajduje się poniżej linii ich nosa. Śnią zupełnie jak ludzie Chyba każdy właściciel psa był świadkiem "nocnych biegów" swojego czworonoga. Wszelkie ruchy i poszczekiwanie świadczą o tym, że psiak śni. Naukowcy udowodnili, że psy i ludzie mają identyczną fazę snu REM. Wśród psów również są geniusze. Jedna rasa wydaje się szczególnie inteligentna Najnowsze badania nad utalentowanymi psami dowodzą, że wśród czworonogów rzadko trafiają się następcy Mozarta czy Einsteina. Naukowcy chcą dowiedzieć się dlaczego. Kolorowy świat w oczach psa Jeszcze nie tak dawno temu powszechne było twierdzenie, że psy nie widzą kolorów. Nie jest to prawdą, choć należy podkreślić, że barwy, które rejestruje wzrok czworonoga, są znacznie mniej intensywne niż te same kolory widziane przez ludzkie oko. Między bajki można też włożyć teorię, według której psy nie widzą obrazu wyświetlanego na ekranie telewizora. Jeżeli urządzenie odświeża obraz w częstotliwości przynajmniej 75 Hz, psy widzą płynnie. Trzy powieki Nie każdy wie, że natura obdarzyła psy trzema powiekami. Ta ostatnia pomaga utrzymać wilgoć oka i chroni je przed czynnikami zewnętrznymi. Specyficzne wymagania żywieniowe Często zapominamy, że natura "skonstruowała" organizm psa inaczej niż ludzki. To oznacza, że nie wszystko, co sami jemy, możemy podawać psom. Naszym pupilom najbardziej szkodzą winogrona i rodzynki. Nawet niewielka ilość takiego przysmaku może doprowadzić u nich do wystąpienia niewydolności nerek. Z kolei pestki jabłek i gruszek (ze względu na zawartość arsenu) mogą być dla nich śmiertelne. Aoshima: japońska wyspa kotów. Raj dla miłośników zwierząt Dla większości Japonia kojarzy się przede wszystkim z sushi, mangą i kwitnącymi kwiatami wiśni. Niewiele osób wie jednak, że to właśnie w tym położonym na zachodnim Pacyfiku państwie z... Przyjaciel na całe życie Szukasz zwierzęcia, które będzie ci towarzyszyć aż do późnej starości? Żółw nie jest jedynym wyborem. Duże papugi (m.in. kakadu i ary) mogą żyć dłużej niż 70 lat. Ulubieniec Amerykanów Jakie jest najpopularniejsze zwierzę domowe w USA? Pies? A może kot? Otóż nie. Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych najbardziej cenią sobie towarzystwo rybek akwariowych. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Samce żyraf walczą tylko fair play. Poznaj ich kodeks honorowy
Mogłoby się wydawać, że gabaryty tych zwierząt utrudniają im zwinne poruszanie się. Nic bardziej mylnego. Żyrafy wykorzystują swój najdłuższy atut, czyli szyję.
W tym artykule: Fair play w świecie zwierząt Tak walczą żyrafy Walki o terytoria są częste wśród zwierząt. Żyrafy nie są wyjątkami. W odróżnieniu od innych gatunków przestrzegają jednak zasad fair play i wybierają tylko przeciwników równych sobie. Rzadki płaz z Meksyku znaleziony na wolności w Polsce Zwierzę znalazła mieszkanka Szczecina podczas spaceru po Puszczy Bukowej. Nie wiadomo, jak endemiczny płaz z Meksyku znalazł się w Polsce. Fair play w świecie zwierząt Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze obserwowali żyrafy w rezerwacie rzeki Mogalakwena w Republice Południowej Afryki od listopada 2016 do maja 2017 roku. W trakcie badań terenowych odkryli, że samce żyraf uderzały głowami tylko w osobniki o podobnej posturze. Mogłoby się wydawać, że gabaryty tych zwierząt utrudniają im zwinne poruszanie się. Nic bardziej mylnego. Żyrafy wykorzystują swój najdłuższy atut, czyli szyję, do dźgania przeciwników ossikonami – guzkami, które przypominają rogi. Przy odpowiedniej sile taki atak może poważnie zranić lub nawet zabić zwierzę. O co walczą żyrafy? Oczywiście o terytorium, a tym samym o dostęp do większej liczby potencjalnych partnerek. Badacze zaobserwowali równie, że żyrafy pojedynkują się tylko z równymi sobie osobnikami. U walczących samców widać było również, że mają tendencje do atakowania przeciwnika wyłącznie z lewej lub wyłącznie z prawej strony. Zwierzęta zdają się szanować swoje preferencje – ustawiały się bowiem tak, aby obie strony miały nieograniczone pole manewru. – Nigdy nie widziałem, żeby samce próbowały się oszukiwać lub wykorzystywać słabości – komentuje Jessica Granweiler, współautorka badań w rozmowie z New York Times. Badania nad guanem pingwinów białookich dały przełomowe wnioski Zakładając, że pewne schematy są powtarzalne, biolodzy będą mogli zrozumieć przyszłość Oceanu Południowego. Tak walczą żyrafy W bójki najczęściej wdawały się młode samce wkraczające w dorosłość. Ich walki były krótkie i intensywne, co zdaniem naukowców może wskazywać na to, że te sparingi służą żyrafom do sprawdzenia swoich możliwości bez eskalacji agresji. Nierzadko w okolicy dochodziło do kilku starć jednocześnie. Co ciekawe, starszym samcom zdarzało się interweniować i przerywać walki młodzików. Żyrafy są najbardziej skłonne walczyć ze sobą porze deszczowej, czyli na początku grudnia. Wtedy też kwitnie większość miejscowej roślinności. Wnioski badań są nie tylko ciekawostką naukową, ale też cenną uwagą dla opiekunów żyraf w zoo lub rezerwatach. – Ta wiedza pomoże lepiej zrozumieć i zarządzać tymi charyzmatycznymi zwierzętami – podsumowuje Granweiler. Źródło: Ethology
Sanki, łyżwy, kulig, robienie igloo w zaspach śnieżnych, bitwy na śnieżki, lepienie bałwana, jazda na nartach, lizanie sopli lodowych – zima nigdy nie była nudna. Tak chyba wyglądało dzieciństwo większości z nas, bez względu na to, w której części Polski mieszkaliśmy. W grudniu, a czasami już w listopadzie, pojawiał się pierwszy śnieg i znikał dopiero w marcu. Nie wiem jak Wy, ale ja tęsknię za nim coraz bardziej, za pokrywającym wszystko białym puchem, oblepionymi nim drzewami, magicznym zimowym krajobrazem. I tym mrozem szczypiącym w policzki, aż stawały się czerwone, który sprawiał, że marzły nam stopy i dłonie. Tak, nawet tego mi brakuje, chociaż jestem ciepłolubna. Bo potem można było odtajać w ciepłym wnętrzu, rozgrzewając palce o kubek gorącej herbaty, co dawało wiele radości. Obecnie śnieg stał się dobrem deficytowym, znikającym, kapryśnym. I możemy tylko mieć nadzieję, że się pojawi. Więc mocno trzymamy za niego kciuki. Ten rok nie zaczął się fortunnie, od lockdownu, ale wierzymy, że końcówkę zimy uda nam się spędzić poza domem. Stąd nasza propozycja na różne aktywności w Polsce. Możemy je uprawiać, tak jak chociażby morsowanie, niemal wszędzie. Polecam! Ale mamy też coś wyjątkowego dla tych z Was, którzy wymęczeni zamknięciem chcą się powygrzewać na słońcu. To Wyspy Kanaryjskie, świat wiecznej wiosny, od którego dzielą nas zaledwie 4 godz. lotu. Jest ich aż siedem i każda oferuje innego rodzaju doznania. Możemy leżeć na plaży, zwiedzać miasta i wioski, rozpieszczać się lokalnymi przysmakami, wybrać na pustynię albo na trekking na wulkany, uprawiać surfing lub obserwować gwiazdy, bo właśnie Kanary mają najczystsze niebo w Europie. Zima zatem czy wiosna? A może obie?
Żyrafy na liście krytycznie zagrożonych gatunków. Naukowcy mówią o "cichym wymieraniu"
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody właśnie zaktualizowała swoją Czerwoną Księgę zagrożonych gatunków. Dwa gatunki żyrafy uzyskały status "krytycznie zagrożonych". Może to być ostatnie ostrzegawcze światło.
W 2016 roku żyrafy pojawiły się na tej liście jako zagrożone, przez kolejne dwa lata stopniowo stan ich populacji pogarszał się. Naukowcy mówią o „cichym wymieraniu”, ponieważ zanikaniu tego gatunku nie towarzyszą akcje społeczne, protesty, kampanie wizerunkowe czy spektakularne przemówienia. To nie pandy, tygrysy, czy wieloryby. Aktualizacja listy z 2018 roku zawiera dokładną ocenę liczebności siedmiu z dziewięciu uznawanych przez IUCN gatunków żyraf. Pięć z nich nie było wcześniej ocenianych. Najpoważniej zagrożony jest podgatunek Giraffa camelopardalis antiquorum (zwany Kordofan) oraz żyrafy nubijskie. Giraffa camelopardalis antiquorum - fot. Wikipedia Żyrafa nubijska - fot. Wikipedia Dodatkowo żyrafa siatkowana została sklasyfikowana jako zagrożona. Jak przekonuje Julian Fennesy z Giraffe Conservation Foundation sprawa nie jest nowa, ale do tej pory opinia publiczna nie chciała zwracać na nią uwagi. - Populacje żyraf na południu Afryki sobie dobrze radzą, ale najwyższe zwierzę świata jest zagrożone w swoich źródłowych regionach: wschodniej, zachodniej i centralnej Afryce. Może to wydawać się szokujące, że trzy spośród dziewięciu gatunków mają tak krytyczny status, ale my biliśmy na alarm od kilku lat – przekonuje. Następnym krokiem, o ile nie uda się im pomóc, będzie zniknięcie z naturalnych siedlisk, a jeśli nie uda się ich zachować w ogrodach zoologicznych lub rezerwatach – całkowite zniknięcie z planety. Dla dwóch innych gatunków żyraf aktualizacja okazała się pozytywna. Ich status zmienił się z „zagrożony” na „narażone”. To jeszcze nie oznacza, że ich populacji nic nie zagraża, jednak pokazuje, że wspólny wysiłek naukowców, organizacji chroniących zwierzęta i przychylnych im rządów może powoli zacząć wyprowadzać na prostą zwierzęta, które mogły bezpowrotnie zniknąć. Największym zagrożeniem dla żyraf są kłusownicy oraz niszczenie przez człowieka ich naturalnych siedlisk. Jakie statusy mają poszczególne gatunki żyraf? Czerwona Księga prowadzona przez IUCN klasyfikuje gatunki na siedem kategorii - najmniejszej troski, bliskie zagrożenia, narażone na wyginięcie, zagrożone, krytycznie zagrożone, wymarłe na wolności i wymarłe. Źródło: GCF / IUCN
14 spotkań z żyrafami. Najdłuższy dzień roku to ich święto
21 czerwca na północnej półkuli przypada przesilenie letnie, najdłuższy dzień w roku. A skoro świętujemy długość to mamy dla was zdjęcia właścicielek najpiękniejszych i najdłuższych szyj u zwierząt: żyrafy. 21 czerwca to także Światowy dzień żyraf
Źródło: National Geographic News Zobacz przygodę ekipy Traveler Adventure Team w Szwajcarii! Tym razem kamera towarzyszy im podczas zjazdu z góry First. View oEmbed on the source website
Zadziwiająca! W Tanzanii mieszka biała żyrafa. Nie jest to albinos! To niezwykle rzadki przypadek
Po raz pierwszy zwierzę zostało zaobserwowane w ubiegłym roku. Od tego czasu próbowano ją ponownie wypatrzeć, ale udało się to dopiero teraz. Co ciekawe, ta żyrafa nie jest albinosem.
Jej biel jest wynikiem dysfunkcji organizmu nazywanej "leucyzmem". Podczas gdy albinosy mają zablokowaną możliwość produkcji melaniny, zwierzęta z leucyzmem mają niedobór wszystkich rodzajów barwnika w skórze. Schorzenie to dotyka praktycznie wszystkie zwierzęta, choć jest wyjątkowo rzadkie. Pracownicy parku Tarangire nadali jej imię Omo, nazwę popularnego w tej części świata środka czyszczącego. Jednak sprawa jest otwarta i dyrekcja parku nie wyklucza zmiany, jeśli znajdą się lepsze pomysły. Na szczęście nie podają dokładnie, gdzie zobaczyli żyrafę. Zwierzę jest łatwiejszym celem dla drapieżników, na tle fauny afrykańskiej rzuca się w oczy. Ale znacznie niebezpieczniejsi dla Omo są ludzie. Kłusownicy polują na każde wyjątkowe wyjątkowe zwierzę, którego trofeum mogą sprzedać za ogromne sumy. Dyrekcja parku zapewnia, że zrobi wszystko by ochronić małą Omo i by mogła bezpiecznie przeżyć długie życie. Źródło: Wild Nature Institute
Afrykańscy badacze potwierdzają niepokojącą tendencję. Piękne zwierzęta znikają z powodu kłusowników, którzy wierzą w uzdrawiającą moc żyrafiego mózgu.
Jak donosi organizacja Giraffe Conservation Foundation (GCF), w ciągu ostatnich 15 lat populacja żyraf na kontynencie afrykańskim spadła ze 140 tys. do mniej niż 80 tys. sztuk. – Te powolne i ogromne zwierzęta są łatwym łupem i wielkim zasobem mięsa dla kłusowników, zwłaszcza w nękanej konfliktami Demokratycznej Republice Konga – mówi szef GCF Julian Fennessy. Liczebność stad maleje też z powodu utraty siedlisk i przesądu, że konsumpcja żyrafiego mózgu chroni przed wirusem HIV. Mimo to jest nadzieja na poprawę sytuacji tych zwierząt. – Nie prowadzilibyśmy naszych działań, gdybyśmy uważali, że jest już za późno na pomoc żyrafom – mówi Fennessy. Obecnie żyrafa jako gatunek posiada kategorię LC przyznaną jej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody. LC oznacza "Least Concern" czyli najmniejsze obawy. Zwierzę to jednak zostało już przez człowieka wytępione na obszarach Gwinei, Erytrei, Mauretanii i Senegalu, gdzie kiedyś występowała. Autor: Catherine Zuckerman
To już szósta żyrafa urodzona w opolskim ZOO. Najprawdopodobniej jest to samiec
Żyrafa urodziła się dzisiaj, 19 czerwca. Pracownicy ZOO przypuszczają, iż jest to samiec, ale nikt jeszcze tego nie sprawdził na sto procent. - Na razie nie ingerujemy. Dajemy czas mamie i małemu na wdrożenie się w nową sytuację. Nasza samiczka Hermiona (przez opolskie ZOO nazwana Juną) ma tendencje do tego, by powiększać nasze stado o samce - śmieje się Mariusz Włodarczyk z opolskiego ZOO. - Mała żyrafa jest zdrowa i chętnie pije mleko mamy. Wszystko wskazuje na to, że nie będzie potrzebny sztuczny odchów. Lepszego prezentu na 60-lecie nie mogliśmy się spodziewać - dodaje. W najbliższy weekend opolskie ZOO obchodzi swoje 60-lecie. Pracownicy spodziewali się, że mogą dostać taki "prezent", jednak do końca nie byli pewni, kiedy to nastąpi. - Ciąża u żyraf trwa 15 miesięcy. Oczywiście zawsze skrupulatnie pilnujemy dat, ale tego nigdy nie da się tak dokładnie określić - powiedział national-geographic.pl Mariusz Włodarczyk. Pierwsza żyrafa trafiła do Opola w 2000 roku. Był to samiec przywieziony prosto z Holandii i wspólnie wybrano dla niego imię Afik. Żeby nie czuł się samotny, z Ostravy przywieziono do niego samiczkę Hermionę, która w opolskim ZOO zmieniła imię na Juna. Od 2001 roku zaczęły tworzyć parę hodowlaną, a w 2004 pojawiły się pierwsze małe. Potomstwo opolskich żyraf trafiło do ogrodów w Hiszpanii, Francji oraz Łodzi. - Na szczęście mamy jedną sztucznie odchowaną samiczkę Sisi. Wiążemy z nią spore nadzieje. Mamy dwa budynki i chcielibyśmy powiększyć stado do 11-12 osobników. W tej chwili, z małą żyrafą, mam zaledwie pięć - powiedział nam Mariusz Włodarczyk. Młoda żyrafa będzie się chowała z mamą przez kolejne 12 miesięcy. Po tym czasie nadal pozostanie w stadzie, ale będzie musiała się żywić sama. - Żyrafy bardzo rygorystycznie trzymają się tego terminu. Po 12 miesiącach odpychają młode - wyjaśnia pracownik ZOO. - Jednak tak naprawdę już po 2-3 miesiącach małe powoli zaczynają urozmaicać sobie "dietę" i oprócz mleka matki sięgać po inny rodzaj paszy. Naśladują starsze osobniki i skubią liście, trawę, sprawdzają różne smaki. Gratulujemy i życzymy Wszystkiego dobrego!
To pierwszy kraj, który ochronę zwierząt wpisał do konstytucji. Nic dziwnego, bo odwiedzając go, nie ma wątpliwości, że lwy, słonie i nosorożce tutaj rządzą!
Do Namibii wyruszamy na sześć tygodni z dwójką małych dzieci. Dlatego przed wyjazdem zbieramy wszystkie możliwe, nieraz sprzeczne informacje. Ta wyprawa nie może być wielką improwizacją z jeszcze jednego powodu: jedziemy do byłej niemieckiej kolonii, jak na kraj afrykański, niezwykle uporządkowanej. Noclegi w w parkach narodowych rezerwujemy z trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Auto wynajmujemy jeszcze w Polsce, przez internet. Lądujemy w Windhuk. Po przylocie z Europy miasto sprawia wrażenie prowincjonalnej dziury. Wystarczy jednak pojeździć trochę po Namibii, by wydała się światową metropolią. Mieszkający tu na stałe Polak Jurek Mazgaj (właściciel biura podróży) zapewnia, że lewostronny ruch nie będzie dla nas problemem. – Dwa auta dziennie to tutaj tłok – żartuje, gdy w wypożyczalni odbieramy lśniącego nissana. W jego ogromnym bagażniku mieści się skrzynia na jedzenie, lodówka, kuchenka, stolik, krzesła, sztućce, miski, talerze – wszystko co niezbędne podczas wyprawy. KOLCZYKI Z JASZCZUREK Pierwszy nocleg wypada w Solitaire, najmniejszym mieście Namibii, następnego dnia jesteśmy w Sesriem, skąd jedziemy zobaczyć najwyższe wydmy świata. Mają po 300 m. Choć na pierwszy rzut oka zdają się być bez życia, wystarczy trochę poczekać, by zobaczyć ich mieszkańców: oryksy, ptaki oraz chrabąszcze. Te ostatnie dosłownie stają na głowie, by się napić. O świcie opierają się o skrzydła, czekając aż krople rosy osiadłe na ich pancerzach połączą się w jedną dużą, która wessana pozwoli im przeżyć kolejny upalny dzień. Trzy dni pobytu na pustyni Namib sprawiają, że zapominamy o istnieniu świata i cywilizacji. Ale ci, którzy przed wiekami przybyli tu zarządzać niemiecką kolonią, o swoim haimat zapominać nie mieli zamiaru. Jak XIX-wieczny baron Hans Heinrich von Wolf, który na tutejszym pustkowiu wybudował zamek. Duwisib Castle miał mu przypominać architekturę ukochanej Saksonii, baron postanowił hodować nawet konie. Po jego śmierci stado rozproszyło się i dziś można spotkać pustynnych przedstawicieli tego gatunku wędrujących po bezkresnej przestrzeni. Przestrzeń – na początku to właśnie ona najbardziej upaja przybyszów z zatłoczonej Europy. Krajobraz bezkresny, bezludny, bezdrzewny. Choć jesteśmy w kraju większym od Polski, mieszka w nim niespełna dwa miliony ludzi. Można cały dzień jechać i nie spotkać ani jednego auta. Ale ta pustka bywa przerażająca, jak choćby dwustukilometrowy dojazd do Lüderitz, gdzie rozciąga się prawdziwie księżycowy krajobraz. Też pustynia, lecz zupełnie inna: kamienista, szaroburo-czarna, odpychająca, obca. Gdy w 1883 r. niemiecki kupiec Lüderitz kupił tę ziemię od przywódcy Nama za 10 tys. reichsmark (ok. 30 tys. euro) oraz 260 sztuk broni, jego krajanie pukali się w głowę: po co komu kamienista pustynia? Przestali się pukać, gdy odkryto na niej diamenty. W pierwszych latach wystarczyło ponoć wyjść na spacer, by bez trudu zebrać garść tych drogocennych kamieni. Dziś pamiątką diamentowego boomu jest miasto Kolmanskop. Raptem dwie ulice i kilkanaście domów, wybudowano je w 1908 r. dla sprowadzonych z Niemiec inżynierów oraz ich rodzin. Powstała sala teatralna i gimnastyczna, kręgielnia, piekarnia, a nawet fabryka lodu. Wodę pitną sprowadzano z odległego o tysiąc kilometrów Kapsztadu, a ziemniaki aż z Niemiec. Niestety ta świetność trwała krótko: miasto opuszczono niespełna 50 lat później, po odkryciu łatwiejszych w eksploatacji złóż w rzece Oranje. Dziś Kolmanskop wygląda jak miasto duchów. Podłogi, niegdyś szorowane do połysku, przykrywa metrowy dywan piasku, na którym swe ślady zostawiają jaszczurki i hieny. Coraz wyższe wydmy wpraszające się przez otwarte drzwi pewnego dnia skryją domy całkowicie. Być może wówczas Kolmanskop zniknie, bo już dziś z pierwszego szeregu domów wystają z piasku tylko resztki dachów. Choć Namibia ma ponad 2 tys. km nabrzeża, znajdują się na nim tylko trzy miasta. Poza Lüderitz odwiedzamy portowe Walwis Bay (znane z szanty: „ze Świnoujścia do Walwis Bay droga nie była krótka”) i Swakopmund. To ostatnie architekturą przypomina nam Sopot. Domy z wieżyczkami, stylowe okna z witrażykami – przez chwilę mamy wrażenie, że jesteśmy w Europie. Wystarczy jednak wyjść na obrzeża miejscowości, by zobaczyć pustynię. Tommy Collard, miejscowy przewodnik, spędził tu już ćwierć wieku i zaklina się, że choćby mu płacili złotem, nie wyjechałby nawet na dzień. Nie musi. Wysłużonym land roverem jeździ sobie tylko znanymi szlakami, wypatrując śladów na piasku. Kiedy podchodzimy do niego bliżej, pokazuje nam z bliska coś, co z początku przypomina dwa ziarnka pieprzu. Okazuje się, że to oczy żmii piaskowej. Wkrótce oglądamy też chrząszcze i gekona. – Kto ma ochotę na niezwykłą biżuterię? – pyta. Zgłaszam się i po chwili malutka jaszczurka trzyma się ząbkami mego ucha. Po szybkiej sesji zdjęciowej zostaje delikatnie odłożona na piasek. Tommy pilnuje, by podczas jego prezentacji żadnemu z mieszkańców pustyni nie stała się krzywda. EGZOTYKA NA TELEFON Pas wybrzeża od Swakopmund aż do położonej na północy granicy z Angolą to owiane złą sławą Wybrzeże Szkieletowe. Żeglarze nazywali je „piach z piekła” i trudno o trafniejszą nazwę. Rozbitkowie, którym udało się przeżyć katastrofę statku, ginęli na tutejszym brzegu z zimna (lodowaty prąd z Antarktydy), upału (prawie nigdy nie ma tu chmur) oraz pragnienia (setki kilometrów do najbliższej naturalnej wody pitnej). Mimo nowoczesnej techniki nawigacyjnej statki rozbijają się tu do dziś (ostatni trzy miesiące przed naszym przyjazdem). Dlatego także obecnie dla podróżnika liczą się tu rzeczy podstawowe: paliwo, woda, jedzenie... Pozostawiamy to niegościnne wybrzeże. Bezdrożami Damaralandu trafiamy do krainy zamieszkałej przez lud Himba będący ikoną afrykańskiej egzotyki. Kobiety z tego plemienia nie używają wody, która jest dla nich tabu. Dzień zaczynają od okadzenia ciała i ubrań wonnym dymem, po czym smarują się mieszanką ochry, tłuszczu i ziół, dzięki czemu ich skóra nabiera pięknego czerwonawego koloru. Przedstawiciele tej społeczności sporo czasu poświęcają też na pielęgnację włosów: sposób ich splatania określa pozycję właściciela w społeczności. Młodzieńcy przed inicjacją seksualną zaplatają z tyłu warkocz. Dziewczynki, które nie nadają się jeszcze na żony, chronią twarz za ? rankami splecionych włosów. Za to kobiety zamężne długie warkocze oblepiają glinką. Dziś praktycznie każda z wiosek, do których można dotrzeć samochodem, jest odwiedzana przez turystów. W zamian za zrobienie zdjęć zostawiają oni miejscowym jedzenie oraz pieniądze. Wydawałoby się, że mając stałe źródło dochodu, Himba nie muszą się martwić o przetrwanie, jednak ich przyszłość jest niepewna. Każde z dzieci, które idzie do szkoły, chce wyglądać i żyć jak pozostali uczniowie. Zresztą dla wszystkich zdobycze cywilizacji są kuszące, dlatego właściwie we wszystkich wioskach można już spotkać miski i kubki „made in China”, plastikowe krzesła ogrodowe czy telefony komórkowe. Przy pomocy tych ostatnich wodzowie są uprzedzani o zbliżających się turystach, więc niepasujące do wizerunku „ostatniego prawdziwego plemienia Afryki” przedmioty i sprzęty po prostu chowa się przed przyjściem wycieczki. Na czas wizyty wioskę muszą też opuścić ubrani w spodnie i podkoszulki chłopcy. LWI BLEF W Namibii stare i nowe współistnieje obok siebie na każdym kroku. W położonym w sercu terenów Himba mieście Opuwo widzimy półnagie kobiety pakujące swe towary do wózków w supermarkecie. To dla nas ostateczny dowód, że na odkrycie Afryki spóźniliśmy się jakieś pół wieku. Pozostaje odkrywanie przyrody w Parku Narodowym Etosza. Ma powierzchnię większą niż nasze województwo dolnośląskie. Aby zatrzymać tu zwierzęta, wykopano na jego terenie kilkanaście oczek wodnych, zaś przy trzech kempingach ( jedynych na tak wielkim obszarze!) wodopoje są specjalnie podświetlane, by turyści mogli oglądać nocne życie zwierząt. Siedzenie przy takim oczku ma w sobie magię planu filmowego National Geographic. Do wodopoju skrada się młoda żyrafa. Niepewnie się rozgląda, waha. Ponad sto osób z zapartym tchem obserwuje: napije się czy nie? Nagle zwierzę odbiega w mrok, a po chwili w jego miejsce pojawia się rodzina nosorożców. Obok przemyka szakal, z drugiej strony nadchodzi stado zebr. Jest po północy, tylko nieliczni nagrodzeni zostają za swą wytrwałość widokiem lwa, który pijąc wodę, cały czas nas obserwuje. Za dnia krążymy samochodem po drogach parku. Spotkanie z lwem czy żyrafą mamy gwarantowane, gdyż Namibia jest pierwszym krajem, który ochronę zwierząt wpisał w swą konstytucję. Nie są to puste deklaracje: za zabicie dzikiego zwierzęcia bez zezwolenia grożą kary jak za morderstwo! Stajemy przy oczku wodnym, gdzie miał być lew. Czujemy się trochę głupio, bo naprzeciwko nas stoi sześć samochodów, a siedzący w nich ludzie patrzą w naszą stronę jak zahipnotyzowani. Sytuacja robi się coraz bardziej irytująca, bo wszyscy zaczynają nam robić zdjęcia. Czy my mamy UFO na dachu? A w ogóle gdzie jest ten lew? W pewnym momencie z traw koło naszego auta wypełza trzymetrowy wąż, a po chwili zza niewielkiego krzaka podnosi głowę… lew. Był cztery metry od nas! Ogromny samiec leniwie się przeciąga, po czym tylko przewraca się na drugi bok. Ośmielone zebry zbliżają się do wodopoju. Nagle w ułamku sekundy stado rzuca się do panicznej ucieczki, wzbijając tumany kurzu. Gdy pył opada, okazuje się, że na trawie leży powalona przez lwicę zebra. A więc lenistwo samca to był jedynie blef! Lew, który tak chytrze odwrócił uwagę stada zebr, teraz powoli idzie dobić zdobycz swej partnerki. Wracając na kemping, dostrzegamy kupy słonia: jedną, drugą, dziesiątą. Niestety przez gęstwinę zieleni nic nie widać. Uświadamiamy sobie, że słoń może być raptem dwa metry od drogi, a możemy go w tym buszu nie zobaczyć! Na szczęście wychodzi sam na drogę. Nie, nie sam. Za nim jest drugi. Oba kolosy stają pośrodku i zaczynają się okładać trąbami. Wygląda to jak walka o przywództwo w stadzie. Po chwili pojawia się samica z młodymi i kolejne... Zostajemy otoczeni przez czterdzieści słoni. Są jednak zajęte sobą, gdy jakiś młody chce do nas podejść, dostaje od mamy klapsa trąbą. To nauka na przyszłość: samochody są jak kamienie, należy je omijać. Tylko jeden z samców patrzy na nas uważnie i wachluje się uszami, ostrzegając nas, że jeden niewłaściwy ruch i nie zawaha się użyć siły. Choć przychodzi pokusa ucieczki, nie ruszam się. W końcu spełnia się jedno z mych największych marzeń, by zobaczyć słonie na wolności! POLSKIE ŚPIEWY W BUSZU Do pełni szczęścia brakuje nam tylko spotkania z pierwszymi mieszkańcami w tej części Afryki. Niestety, dziś są ostatnimi na drabinie społecznej, nie tylko w Namibii. Podzielenie Kalahari między farmy sprawiło, że Buszmeni nie mają gdzie polować, a ich wiedza, jak przetrwać w buszu, okazuje się we współczesnym świecie kompletnie nieprzydatna. Po co rozpalać ogień patykami, gdy jest zapalniczka? W jakim celu budować buszmeńskie studnie (polegające na zakopywaniu strusich jaj z wodą), gdy kilka kilometrów od wioski jest pompa? Resztki swej tożsamości próbują ocalić w wioskach kulturowych. Ponoć można ich spotkać w okolicy Tsumkwe, nieopodal granicy z Botswaną. To już pustynia Kalahari. Porośnięta krzakami, a nawet małymi drzewami w niczym nie przypomina „prawdziwej” pustyni. – Szukacie Buszmenów? – pyta recepcjonista na kempingu. – Pytajcie o wioskę Ju/’Hoansi-San – instruuje. Te ukośniki i apostrofy to mlaski, jakimi Buszmeni posługują się w swym języku. Nie ma szans, byśmy to powtórzyli... Kiedy docieramy na miejsce, widok nie jest zachęcający. Wszędzie walają się szkła i plastiki. Chaty sklecone z blach, plandek, na drzewie tabliczka: „Tu czekać”, i... cennik usług. Najdroższa propozycja: „Spend day with us”, kosztuje 20 dol. od osoby. Możemy wykupić program i zobaczyć, jak dawniej wyglądało życie ludu San. Obawiamy się żenującej cepelii dla turystów, ale skoro już tu jesteśmy, decydujemy się. Oprócz dnia z Buszmenami wykupujemy jeszcze poranny „spacer po buszu”. Pocieszamy się, że nawet jeśli to komercja, pieniądze, które zapłacimy, tra? ą bezpośrednio do tych, którzy ich potrzebują. Jesteśmy poproszeni o przejechanie na polanę kilometr od wsi. Wkrótce pojawia się na niej 30 osób. Wszyscy ubrani w skóry, z biżuterią wykonaną ze skorupek strusich jaj i nasion. Rozbawieni, z błyskiem w oku, szczęśliwi. Zupełnie inni niż gdy widzieliśmy ich we wsi. Mężczyzna energicznie pociera patykiem o patyk, po chwili drobina żaru tra? a na suchą trawę. Spomiędzy obłoków dymu wyskakuje płomień, przy ognisku zaczynają się śpiewy i tańce. Czujemy, że to, co widzimy, nie jest jarmarcznym pokazem. Te kupione przez turystów chwile to bodaj jedyne momenty, gdy Buszmeni mogą poczuć się dumni ze swej przeszłości, gdy stają się znów wolnymi ludźmi, wyrwanymi z piekła beznadziejnej codziennej wegetacji. Pokazując swój świat innym, na chwilę odzyskują go dla siebie. Na koniec śpiewamy im kilka polskich piosenek. Są zachwyceni: jak dotąd nikt jeszcze nie robił dla nich występu. Gdy nadejdzie chwila rozstania, zostawiamy im swoje warzywa i owoce. Za dwie godziny jazdy będziemy je mogli sobie kupić, dla nich te 150 km to niewyobrażalnie daleko. Noc spędzona z ludem San stała się naszym najmilszym wspomnieniem z wyprawy. Ulotną chwilą bycia z ludźmi należącymi do świata odchodzącego na naszych oczach. Powierzchnia: 825 418 km2. Ludność: 2,1 mln. Język: oficjalny angielski, używane: afrikaans, niemiecki, języki etniczne (m.in. bantu, khoisan, oshiwamb). Waluta: dolar namibijski (1 USD= 7,8 N$). Wiza Namibii dla obywateli Polski nie jest wydawana na lotnisku. Jeśli leci się przez RPA lub kraje ościenne, można wyrobić w danym kraju w ambasadzie Namibii. Jeśli lecimy bezpośrednio z Polski, trzeba wyrobić wizę w Niemczech, w Berlinie: www.namibia-botschaft.de, lub załatwić to przez biuro podróży oferujące wyjazdy do Namibii. Koszt wizy – 70 euro. Od maja do września trwa zima i szczyt sezonu turystycznego. Październik to idealny czas: jest już ciepło, a jeszcze dość pusto. Przelot z Polski do Windhuk (np. Lufthansą, lot z przesiadkami) to wydatek od 4,2 tys. zł. Taniej można szukać połączeń przez RPA (bilet w promocji 2,5 tys. zł). Komunikacja publiczna właściwie nie istnieje, dlatego powszechny jest wynajem samochodu. Wybierając auto, najlepiej jest rozesłać maile do kilku firm (zrzeszonych w www.caran.org) i porównać ceny. W Namibii obowiązuje ruch lewostronny. Należy tankować zawsze, gdy tylko jest stacja benzynowa. Najpopularniejszą formą noclegu są kempingi. Ceny wynoszą od ok. 50 do 100 dol. namib. Noclegi w parkach narodowych rezerwuje się przez Namibia Wildlife Resorts (www.nwr.com.na). Atrakcyjnym (także cenowo!) pomysłem są noclegi na campach prowadzonych przez lokalne społeczności. Więcej: www.nacobta.na oraz www.savetherhino.org. W restauracji warto spróbować rauchvleis (delikatna szynka, również antylopia). Na deser amarula cream – alkoholowy likier na bazie owoców maruli. Odwiedzając osady Himba samodzielnie, przed wejściem na teren trzeba zapytać „wodza” o pozwolenie. W Namibii działa projekt wiosek kulturowych – wspaniała możliwość poznania dawnego stylu życia www.lcfn.info. www.namibiatourism.com www.tommys.iway.na www.africaline.pl