National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-20T09:28:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czas zmarłych, złych duchów i sabatów czarownic. Noc Walpurgii to ludowe święto, którego nie pokonało chrześcijaństwo
items: Lipnica Murowana nie zawiodła w Niedzielę Palmową. Największa palma wielkanocna miała wysokość 10-piętrowego bloku
items: Zapomniany rytuał wraca do łask. Dusking pomaga odzyskać spokój i odbudować więź z naturą
items: Karaluchy zjadają sobie nawzajem skrzydła. Wszystko po to, by mieć związki „na wyłączność”
items: Zapomnij o kwiatach. W XIX wieku kochankowie wymieniali się włosami
items: Czemu Boże Narodzenie cieszy Cię mniej niż średniowiecznego chłopa? On miał przed sobą 6 tygodni świętowania, jedzenia i pijaństwa
items: Maluchy z tatuażami na twarzy – tak chrześcijanie dekorowali ciała swoich dzieci
items: Droga do Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i jak się go obchodzi w Polsce i na świecie?
items: Ta ryba demon nie istnieje. Mimo to w Meksyku można ją kupić na targu
items: Psy na cenzurowanym w Iranie. Kolejne zakazy skierowane w zwierzęta
items: Mało znane zwyczaje wielkanocne. Polska tradycja jest bardzo bogata
items: Nie połykasz bazi w Niedzielę Palmową? Dawniej to było oczywiste
items: Amsterdam – co warto zobaczyć? Poznaj atrakcje turystyczne stolicy Niderlandów
items: Tiwanuku celowo deformowali czaszki niemowląt. Wiadomo, jakich technik używali i czemu miało to służyć
items: National Geographic Extra 2/23
items: Ramadan to świetna okazja, żeby poznać Dubaj z nowej strony. Jak zaplanować wyjazd?
items: Polacy mają tłusty czwartek, a Brytyjczycy – Pancake Day. Kto może wziąć udział w wyścigu z patelnią?
items: Czy wiedźmini istnieli naprawdę? Tak w dawnej Polsce zwalczano upiory
items: Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi
items: National Geographic 12/21
items: Andrzejki. Słowiańskie korzenie tradycji wróżenia
items: Nagranie ze spotkania pingwinów stało się wiralem. Naukowiec tłumaczy, co za nim stoi
items: Nie rób tego przy stole! 5 zwyczajów, o których nie miałeś pojęcia
items: Tam, gdzie śmierć nie oznacza pożegnania [REPORTAŻ]
items: Co z tymi napiwkami? Poznaj zwyczaje napiwkowe z różnych stron świata

Czas zmarłych, złych duchów i sabatów czarownic. Noc Walpurgii to ludowe święto, którego nie pokonało chrześcijaństwo
type: item
date: 2026-06-20T09:27:37.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: religie
subject: święta
subject: wierzenia
subject: zwyczaje
description: Jeden raz w roku, w nocy z 30 kwietnia na 1 maja, zmarli i złe duchy mieli swój bal. Czarownice zlatywały na sabat, a lękający się ich ludzie rozpalali ogniska, by światło chroniło żywych przed zakusami złego. To wywodzące się z folkloru nordyckiego i celtyckiego święto wiosny i płodności starano się przekształcić w dzień ku czci świętej Walpurgii. Jednak tradycja wygrała z wiarą.
encoded: Spis treści: Od wierzeń ludowych po „Fausta” Oczyszczająca moc ognia Sabat czarownic Ludowe święto wiosny Tradycja jest wciąż żywa Noc Walpurgii należy do najbardziej tajemniczych i synkretycznych świąt europejskich. Jest specyficzną mieszanką dawnych obrzędów pogańskich, chrześcijańskiego kultu świętej Walburgi, zwyczajów związanych z nadejściem wiosny oraz ludowych wierzeń o czarownicach. Od wierzeń ludowych po „Fausta” Noc z 30 kwietnia na 1 maja przez stulecia była postrzegana jako czas odrodzenia natury, jak również moment szczególnej aktywności sił nadprzyrodzonych. Popularność wątku związanego z czarownicami zawdzięczamy samemu Goethemu, który w pierwszej części „Fausta” opisał sabat czarownic. Wątek podchwycił i rozwinął w powieści „Mistrz i Małgorzata” Bułhakow, tworząc barwny opis balu u diabła oraz Wieniedikt Jerofiejew w dramacie „Noc Walpurgi, albo kroki Komandora”. Jednak nim Noc Walpurgii trafiła do tradycji literackiej, była pogańską tradycją, którą próbowano przykryć chrześcijańskim świętem. Nazwa święta wywodzi się od anglosaskiej zakonnicy z VIII wieku św. Walburgi (Walpurgi). Walburgia pochodziła z zamożnego i wpływowego rodu z Wessexu. Była siostrą św. Willibalda i siostrzenicą św. Bonifacego. Wspierała św. Bonifacego podczas misji chrystianizacyjnej prowadzonej na ziemiach niemieckich. Po śmierci Walburgia została otoczona kultem. Miała chronić m.in. przed czarami, burzami i innymi niebezpieczeństwami. Dzień jej wspominania wyznaczono na 1 maja, co sprawiło, że chrześcijańskie święto nałożyło się na istniejące wcześniej obrzędy ludowe. Oczyszczająca moc ognia Korzeni Nocy Walpurgii należy szukać w celtyckim święcie Beltaine związanym z początkiem lata. Celtowie wierzyli, że tej nocy granica między światem ludzi a światem istot nadprzyrodzonych staje się wyjątkowo cienka. Gaszono domowe ogniska, a następnie rozpalano nowe święte płomienie symbolizujące odrodzenie życia. Ogień miał moc oczyszczającą i ochronną, a jego dym chronił ludzi, zwierzęta…

Noc-Walpurgii-194bdf2.jpg
width: 3485
height: 2506

Lipnica Murowana nie zawiodła w Niedzielę Palmową. Największa palma wielkanocna miała wysokość 10-piętrowego bloku
type: item
date: 2026-03-30T11:45:56.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: etnografia
subject: małopolska
subject: wielkanoc
subject: zwyczaje
description: Tegoroczna Niedziela Palmowa w Lipnicy Murowanej, mimo niesprzyjającej aury, nie zawiodła. Doroczny konkurs palm wielkanocnych znów przyciągnął tłumy uczestników i obserwatorów. Do 67. edycji zgłoszono 49 palm, a najwyższa miała aż 35 metrów i 80 centymetrów.
encoded: Na rynku w Lipnicy Murowanej (woj. małopolskie) rozstrzygnięto 67. Konkurs Lipnickich Palm i Rękodzieła Artystycznego im. Józefa Piotrowskiego. Do rywalizacji zgłoszono 49 palm powyżej 3 m wysokości, a osobno oceniano też palmy do 3 metrów wysokości wykonane przez dzieci — w tym roku było ich 208. Najwyższe konstrukcje, widoczne z daleka ponad zabudową, budowały napięcie wokół najważniejszego pytania dnia: która palma utrzyma pion i wygra na oczach tłumu? Grand Prix dla rodziny z Lipnicy Górnej Największą palmę tegorocznej edycji wykonał Andrzej Goryl z rodziną z Lipnicy Górnej. Konstrukcja miała wysokość aż 35,80 m i zapewniła Grand Prix w kategorii palm najwyższych (powyżej 22 metrów wysokości), gdzie zgłoszono 3 palmy. I miejsce zajął Kacper Zatorski z Kamionnej z palmą o wysokości 28,18 metra, a II miejsce — Rodzina Mechów z Lipnicy Murowanej, z palmą która mierzyła 24,95 m. Palmowy rekord z 2019 roku wynosił 37 metrów i 78 centymetrów. W kategorii palm wysokich (od 14 do 22 metrów) Grand Prix otrzymał Mateusz Leszczyński z rodziną, za palmę o wysokości 22 m. Emocje nie kończyły się na samej ocenie: podczas stawiania palm liczyła się precyzja i siła, bo regulamin wymaga pracy wyłącznie przy użyciu siły ludzkich mięśni, lin i wideł — bez mechanicznych dźwigów czy wyciągarek. W tym roku jedna z wysokich palm się złamała. Nie tylko wysokość: palmy średnie, jubileuszowe, niskie i dziecięce Konkurs w Lipnicy Murowanej rozgrywa się w kilku kategoriach, w których liczy się nie tylko wysokość – także parametry i zgodność z miejscową tradycją. W palmach średnich (7-14 metrów) Grand Prix zdobyli Iwona i Mateusz Machał z Lipnicy Murowanej (12,87 m.). W palmach jubileuszowych Grand Prix trafiło do Bartłomieja Machała z Lipnicy Murowanej (7m.). W palmach niskich zwyciężyła Julia Zatorska z Kamionnej (6,94 m.). Nagradzano też palmy dziecięce: dodatkowe trzy nagrody ufundował Wójt Gminy Lipnica Murowana, Tomasz Gromala. Tradycja palm wielkanocnych Palma wielkanocna to tradycyj…

EN016749300054-887e558.jpg
width: 2000
height: 1333

Zapomniany rytuał wraca do łask. Dusking pomaga odzyskać spokój i odbudować więź z naturą
type: item
date: 2026-03-20T14:39:26.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: holandia
subject: niebo
subject: noc
subject: Wellness
subject: Zdrowie
subject: zwyczaje
description: Przywrócony do współczesnej codzienności przez holenderską pisarkę Marjolein Dubbers, prosty rytuał „duskingu” – czyli świadomego obserwowania chwili, gdy dzień przechodzi w noc – zyskuje coraz większą popularność. Dla wielu osób to nie tylko sposób na wyciszenie, lecz także forma ponownego nawiązania kontaktu z naturą i rytmem, który na co dzień łatwo przeoczyć.
encoded: Obserwowanie zapadającego zmroku może wydawać się czynnością banalną, a jednak w rzeczywistości ma w sobie potencjał głębokiego wyciszenia. Przez wieki ludzie naturalnie funkcjonowali w rytmie światła i ciemności, traktując zmierzch jako moment przejścia – symboliczne zakończenie dnia i początek odpoczynku. Współcześnie ten prosty zwyczaj powraca w nowej formie jako praktyka określana mianem „duskingu”, coraz częściej postrzegana jako sposób na poprawę dobrostanu psychicznego. Trend ten wpisuje się w rosnące zainteresowanie uważnością i świadomym przeżywaniem codzienności. Zatrzymanie się na kilka minut, by obserwować zmieniające się światło, kolory nieba i stopniowe wyciszenie otoczenia, może pomóc ograniczyć napięcie, uspokoić myśli i stworzyć przestrzeń do refleksji. To doświadczenie, choć niezwykle proste, dla wielu osób staje się jednym z najbardziej dostępnych sposobów na odzyskanie równowagi w świecie pełnym bodźców. Skąd wziął się dusking? Zapomniany rytuał wraca do łask Choć dziś „dusking” bywa przedstawiany jako nowy trend związany z uważnością, jego historia sięga znacznie głębiej i jest wyraźnie zakorzeniona w dawnym stylu życia. W Holandii funkcjonował pod nazwą schemeren i jeszcze w XVIII oraz XIX wieku był naturalnym elementem codzienności – szczególnie na obszarach wiejskich. Rodziny, kończąc dzień pracy, na chwilę przerywały zajęcia, by wspólnie obserwować zapadający zmrok, zanim zapalono lampy i rozpoczęto wieczorne aktywności. Był to moment przejścia – symboliczne oddzielenie obowiązków w ciągu dnia od odpoczynku, a zarazem czas wyciszenia i skupienia na otoczeniu. Wraz z upowszechnieniem elektryczności i przyspieszeniem tempa życia w XX wieku zwyczaj ten w dużej mierze zanikł, o czym już w latach 60. i 70. pisano jako o utraconym elemencie codziennej kultury. Do tej niemal zapomnianej praktyki powróciła współcześnie holenderska pisarka Marjolijn van Heemstra, która – sięgając do wspomnień starszego pokolenia i archiwalnych źródeł – zaczęła przywr…

dusking-c0c8299.jpg
width: 5405
height: 3603

Karaluchy zjadają sobie nawzajem skrzydła. Wszystko po to, by mieć związki „na wyłączność”
type: item
date: 2026-03-06T09:23:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: owady
subject: rozmnażanie
subject: zwierzęta
subject: zwyczaje
description: Karaluchy to nie tylko upór, to także... mroczny romantyzm. Wewnątrz gnijących pieńków pary tych owadów celebrują drastyczny rytuał: wzajemne odgryzanie skrzydeł. Ten akt „miłości przez poświęcenie” pozbawia ich możliwości ucieczki i zmuszając do dożywotniej współpracy. To jeden z najbardziej surowych, a zarazem fascynujących dowodów na to, jak natura potrafi cementować relacje
encoded: Naukowcy odkryli, że niektóre karaluchy – z niektórych zaniedbanych mieszkań wiemy, że owady stroniące od samotności – wydają się tworzyć związki „na wyłączność” ze swoimi partnerami. Ale jak to robią? Zjadając sobie nawzajem skrzydła. Jak zjadanie skrzydeł wzmacnia więź? To symbol poświęcenia Zjadanie skrzydeł u karaluchów Salganea taiwanensis to nie przypadek. To złożony akt, po którym następuje radykalna zmiana zachowania. Dwie niezależne istoty stają się odtąd niemal całkowicie nierozłączne. Powodem jest… poświęcenie. Gdy jeden z partnerów traci skrzydła, traci możliwość szybkiego opuszczenia gniazda – a więc zostaje przy rodzinie. To powiązanie przypominające strategię spotykaną raczej wśród ptaków niż wśród owadów. Rytuał, który tworzy wspólnotę Kiedy badacze testowali zachowanie par po rytuale zjadania skrzydeł, rezultat był jasny: pojawienie się obcego wywoływało natychmiastową, wspólną agresję. Karaluchy po rytuale nie pozwalały nikomu zbliżyć się do ani do partnera, ani do gniazda. Ataki i groźby kierowane były zawsze w stronę obcego – partner pozostawał praktycznie nienaruszony. Tam, gdzie rytuału nie było, nie obserwowano terytorialnych wojen. Dzięki zjadaniu skrzydeł para zyskuje coś, co w świecie owadów rzadko spotykane: wyłączność. Agresja, która wcześniej nie była skierowana przeciwko nikomu, teraz jest nakierowana na każdego obcego. To współpraca – i determinacja, by chronić rodzinę. Taka strategia sprzyja nie tylko obronie potomstwa, ale i stabilności społecznej wśród owadów. Monogamia w świecie owadów – czy to się zdarza? Chociaż u mrówek i termitów budowa kolonii i relacje w kastach bywają równie złożone, to rytuał fizycznego okaleczania partnera dla wyłączności jest ewenement. Najczęściej spotykane strategie to blokady chemiczne lub feromonowe, a nie trwałe pozbawianie możliwości lotu. Monogamia u zwierząt, a w szczególności u owadów, jest dosyć rzadka. Korzyści z długotrwałej współpracy i trwałych związków Partnerstwo, które gwarantuje spokój g…

GettyImages-2192362201-8f41db4.jpg
width: 5775
height: 3850

Zapomnij o kwiatach. W XIX wieku kochankowie wymieniali się włosami
type: item
date: 2026-02-14T09:45:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: irlandia
subject: miłość
subject: prezenty
subject: walentynki
subject: zwyczaje
description: XIX-wieczny Robert James Tennent z Belfastu zebrał 14 pukli włosów od kobiet, z którymi wchodził w relacje romantyczne. W tamtych czasach wymiana włosów była jednym z najbardziej osobistych prezentów między zakochanymi, a archiwa pełne są na to dowodów – także z Polski. Może warto przemyśleć te kwiaty, które szykujemy na Walentynki?
encoded: Współczesne Walentynki kojarzą się z kwiatami, czekoladkami i biżuterią, ale kiedyś kochankowie wymieniali się włosami, by symbolizować swoją nieśmiertelną miłość i głębokie przywiązanie. Jednym z najlepiej z udokumentowanych przypadków kolekcjonowania pukli jest historia Irlandczyka Roberta Jamesa Tennenta, który zgromadził całą kolekcję – także z dedykacjami. Wymiana włosów między kochankami Oddanie części ciała, która przetrwa dziesięciolecia – nawet po śmierci darczyńcy – traktowano niegdyś jako wspaniały, intymny prezent. Praktyka wymiany włosów była szczególnie powszechna w Irlandii i Wielkiej Brytanii, ale również w innych krajach Europy. Pukle włosów przekazywano podczas narzeczeństwa, zaręczyn, dłuższej rozłąki lub w sytuacjach wymagających potwierdzenia uczuć. Ten zwyczaj był popularny także w Polsce. Według badań Uniwersytetu Łódzkiego, kobiety często wręczały pukle swoim wybrankom, które następnie bywały przechowywane w specjalnych kopertach, wplatane w pierścionki czy medaliony albo nawet wszywane w ubrania, by nosić je blisko serca. Mężczyźni niejednokrotnie prosili o pukiel włosów w listach miłosnych, czyniąc z tego rytuału element budowania bliskości pomimo dystansu. Dlaczego właśnie włosy? Włosy od zawsze symbolizowały kobiecość, zdrowie i młodość. W XIX wieku były także oznaką statusu społecznego – długie, zadbane włosy świadczyły o dobrej kondycji, wysokim pochodzeniu i starannej pielęgnacji. Decydowała także praktyczność – włosy potrafią przetrwać w nienaruszonym stanie przez dziesiątki lat, więc stały się symbolem nieśmiertelnej miłości. Miłosny zbiór Roberta Tennenta – co mówi o uczuciach w XIX wieku? Zachowana w irlandzkich archiwach kolekcja Tennenta – przedstawiciela klasy średniej, który dorastał w XIX-wiecznym Belfaście – dostarcza wiele informacji na temat miłości w czasach wiktoriańskich. Ręcznie podpisane koperty pozwoliły badaczom zidentyfikować aż 10 kobiet, które pozostawiły mu część siebie. Wśród nich była Eliza McCracken – przyszła…

GettyImages-2235008033-dfdffa6.jpg
width: 3519
height: 2959

Czemu Boże Narodzenie cieszy Cię mniej niż średniowiecznego chłopa? On miał przed sobą 6 tygodni świętowania, jedzenia i pijaństwa
type: item
date: 2025-12-29T13:44:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: boże narodzenie
subject: historia
subject: polska
subject: średniowiecze
subject: święta
subject: wieś
subject: zwyczaje
description: Wbrew popularnej opinii życie średniowiecznego chłopa nie było jedynie pasmem cierpienia składającego się z trzech składników: biedy, zabobonów i ciemności. Ich rzeczywistość na przestrzeni trwającego 1000 lat średniowiecza była nieco inna i prawdopodobnie cieszyli się Świętami bardziej , niż Ty robisz to obecnie.
encoded: Chłopi w średniowieczu stanowili około 90% społeczeństwa, a ich życia nie wypełniała wyłącznie praca w polu. Oczywiście pracowali ciężko i znojnie, ale tylko przez część roku: obchody świąt były częste i długie – samo Boże Narodzenie trwało gdzieniegdzie nawet niemal sześć tygodni i obfitowało w radość i relaks, których dzisiaj może nam brakować. Chłopi w średniowieczu: kim naprawdę byli? Mianem „chłopa” nie określało się po prostu ubogich ludzi – byli to rolnicy utrzymujący się z własnych upraw, zobowiązani do oddawania części plonów szlachcie oraz pracy na rzecz feudała. W zamian za to otrzymywali ochronę przed bandytami oraz – w teorii – sprawiedliwość sądową. Żyli w wiejskich osadach, które mogły liczyć od kilku do nawet kilkuset domostw. Powszechne przekonanie, że życie chłopów było niczym więcej niż nędzą, jest błędne – zapewnia dr Bobbi Sutherland, historyczka specjalizująca się w okresie średniowiecza z University of Dayton. Cieszyli się bogatym życiem towarzyskim – być może bogatszym niż nasze – dobrze jedli, często świętowali i radowali rodzinnym czasem. Dla nich Święta nie zaczynały się w Wigilię i nie kończyły na Nowym Roku – przynajmniej w Anglii, o której pisze historyczka. Impreza dopiero się rozkręcała. A jak było w Polsce? Średniowieczne świętowanie na pełnej Polskie wsie funkcjonowały w oparciu o doroczny cykl religijny: obok niedziel, wolne były liczne święta kościelne, takie jak Boże Narodzenie, Wielkanoc, Zielone Świątki, święta patronów parafii, a także tzw. odpusty parafialne. Ocenia się, że sumarycznie około jedna trzecia roku była wolna od ciężkiej pracy na roli, a dni świąteczne obejmowały także przygotowania, procesje, odwiedziny u sąsiadów i wspólne biesiady. Chłopi mieli prawo do wytchnienia – nawet panowie feudalni respektowali zakaz prac polowych w czasie świąt. Święta parafialne przyciągały pielgrzymów z sąsiednich miejscowości, a wspólne uczty czy zabawy integracyjne pozwalały na budowanie relacji społecznych. Zwyczaj wspólnego święt…

FABRIC-KOLAZ-32-42-9fcd76d.jpg
width: 2700
height: 1800

Maluchy z tatuażami na twarzy – tak chrześcijanie dekorowali ciała swoich dzieci
type: item
date: 2025-12-23T15:50:14.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: tatuaże
subject: zwyczaje
description: To chrześcijaństwo rozpowszechniło kulturę tatuażu u dzieci – chociaż obecnie może wydawać się to kontrintuicyjne. Dzięki nowemu odkryciu archeologów wiemy, że Nubijczycy – wcześni chrześcijanie zamieszkujący dolinę Nilu – tatuowali policzki i czoła swoich niemowląt i małych dzieci. Kiedyś tatuaż miał zupełnie inną rolę niż obecnie.
encoded: Ludzie używają tatuaży, by zaznaczyć swoją tożsamość, przekonania religijne czy opowiedzieć historię swojego życia. Dowody archeologiczne wskazują, że praktyki tatuowania towarzyszą ludzkości od tysięcy lat, a chrześcijanie tatuowali nawet dzieci. To nieznany do tej pory element historii. Tatuaże u dzieci w chrześcijańskiej Nubii Na terenie dzisiejszego Sudanu znajdowała się niegdyś Nubia: kraina ta wspomniana jest nawet w Starym Testamencie, a konkretnie w Księdze Rodzaju. To właśnie tam archeolodzy przebadali ponad tysiąc pochówków datowanych na okres VII–IX wiek n.e., kiedy to Nubia była ważnym ośrodkiem chrześcijaństwa. Wśród badanych szczątków aż 19% osób w osadzie Kulubnarti miało tatuaże. Najbardziej zaskakujące jest odkrycie tatuaży u dzieci – zarówno u kilkumiesięcznych niemowląt, jak i kilkulatków, w tym u 3-letniej dziewczynki. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technik obrazowania udało się zidentyfikować tatuaże nawet na skórze ulegającej degradacji przez setki lat. Metoda ta pozwoliła ujawnić wzory geometryczne oraz punkty na czole, policzkach i skroniach dzieci – miejscach bardzo eksponowanych, które miały podkreślać przynależność do określonej wspólnoty religijnej i społecznej. Chrześcijaństwo zmieniło i unowocześniło praktyki tatuażu Praktyka tatuażu w Nubii ewoluowała pod wpływem rozprzestrzeniającego się w VII wieku chrześcijaństwa. Wcześniej tatuaże nosiły głównie kobiety, a znaki – składające się z kropek i motywów przyrodniczych – nanoszono w sposób dyskretny. Po wprowadzeniu nowej religii tatuaże stały się bardziej widoczne i powszechne, także u niemowląt i dzieci obojga płci. Zmianie uległa również technika tatuowania. Dawniej stosowano metodę wielokrotnego nakłuwania skóry pojedynczym ostrzem, co skutkowało powolnym i żmudnym procesem. W czasach chrześcijańskich prawdopodobnie używano ostrzejszych narzędzi przypominających końcówkę noża, co umożliwiało szybsze wykonanie wzorów. Jak i po co tatuowano dzieci? Tatuaże u dzieci w Nubii nie były w…

FABRIC-KOLAZ-32-39-1244b92.jpg
width: 2700
height: 1800

Droga do Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i jak się go obchodzi w Polsce i na świecie?
type: item
date: 2025-12-04T08:59:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: boże narodzenie
subject: religie
subject: tradycje
subject: zwyczaje
description: Adwent to wyjątkowy okres w kalendarzu liturgicznym: czas oczekiwania na Boże Narodzenie i duchowego oczyszczenia. Obfituje w różnorodne tradycje, zarówno w Polsce jak i innych krajach. Inaczej obchodzą go katolicy, inaczej protestanci, a w kościele prawosławnym zastępuje go inny, choć podobny zwyczaj.
encoded: Spis treści: Kiedy przypada adwent i ile trwa? Tradycje i zwyczaje w Polsce – adwent w praktyce Adwent w różnych tradycjach chrześcijańskich Adwentowe symbole Kiedy zaczyna się adwent? To pytanie co roku zadają sobie miliony chrześcijan. Tygodnie poprzedzające Boże Narodzenie to czas szczególnych tradycji które, jak wszystkie zwyczaje, podlegają też zmianom. Przez wieki adwent zyskiwał nowe elementy, ale jego centralnym przesłaniem pozostaje oczekiwanie na przyjście Jezusa oraz odnowa duchowa, która ma pozwolić pełniej przeżyć święta Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i ile trwa? Adwent jest czasem ruchomym. W kościele katolickim zawsze obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem. W praktyce oznacza to, że jego początek może przypadać między 27 listopada a 3 grudnia. W 2025 roku ta pierwsza niedziela przypadła na 30 listopada. Adwent trwa do Wigilii Bożego Narodzenia, czyli 24 grudnia. Liczba dni adwentu co roku może się nieco różnić, w zależności od układu kalendarza. Tradycje i zwyczaje w Polsce – adwent w praktyce W Polsce to całe bogactwo tradycji, obchodzonych z różną intensywnością. Pojawiają się też nowe - np. kalendarze adwentowe są coraz popularniejsze i przywędrowały do nas z krajów protestanckich. Najważniejsze z polskich tradycji to: Roraty – msze święte odprawiane o świcie, najczęściej przed wschodem słońca. Dzieci i dorośli przynoszą ze sobą lampiony symbolizujące światło Chrystusa. W niektórych parafiach organizowane są konkursy na najpiękniejszy lampion roratni. Wieńce adwentowe – najczęściej wykonane z gałązek drzew iglastych, ozdobione czterema świecami. Co tydzień zapala się kolejną świecę, symbolicznie rozpoczynając kolejne etapy oczekiwania. Według tradycji świece symbolizują nadzieję, pokój, radość oraz miłość. Kalendarz adwentowy – kolorowe kalendarze z okienkami, za którymi kryją się słodycze lub cytaty biblijne. Dzieciom i dorosłym mają codziennie przypominać o istocie adwentu. Modlitwa i postanowienia adwentowe – wiele osób pode…

adwent-caba8a6.jpg
width: 4930
height: 3287

Ta ryba demon nie istnieje. Mimo to w Meksyku można ją kupić na targu
type: item
date: 2025-06-17T11:50:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: meksyk
subject: ryby
subject: zagrożone gatunki
subject: zwyczaje
description: Mityczne ryby można w Meksyku kupić na bazarze – choć nie istnieją. Tworzy się je z zagrożonych gatunków płaszczek, które wyglądem przypominają istoty z legend. Przerażające rzeźby wykonane z ryb przypominają śmiejące się demony.
encoded: Spis treści: Jak powstają „ryby demony” sprzedawane turystom Historia pez-diablo Problem ochrony zagrożonych gatunków rochowatych Od potwora z Loch Ness po jednorożce, mityczne stworzenia od dawna fascynują ludzi. Czasem ta fascynacja prowadzi w zaskakujące rejony. Na przykład w Meksyku ludzie tworzą pez diablo – spreparowane okazy ryb wyglądające jak istoty mityczne. Jak powstają „ryby demony” sprzedawane turystom Pez diablo znane są też jako garadiávolos lub rayas chupacabras i mają różne zastosowania. Wykonuje się je z wysuszonych i odpowiednio uformowanych tzw. ryb gitarowych – płaszczek z rodziny rochowatych, które należą do najbardziej zagrożonych ryb morskich na świecie. Czasem są traktowane jako magiczne talizmany, innym razem sprzedawane jako pamiątki turystyczne lub nawet rzekome środki lecznicze na raka czy anemię. Ich wygląd kojarzy się z mitycznymi stworzeniami – wszystko dzięki charakterystycznej budowie ryb używanych do wyrobu takich pamiątek. Proceder ma miejsce m.in. w Meksyku. Historia pez-diablo Niektóre płaszczki z rodziny rochowatych (Rhinobatidae) mają nozdrza położone tuż nad otworem gębowym, przypominające dziwaczne oczy. To właśnie ta anatomiczna osobliwość pozwala tworzyć z nich przerażające „rzeźby” przypominające hybrydy człowieka i demona. Tradycja tworzenia takich stworów sięga XVI wieku w Europie, gdzie płaszczki formowano na kształt smoków i uznawano za talizmany lub źródła nadprzyrodzonej mocy. W XX wieku płaszczki z rodziny rochowatych zaczęły być wykorzystywane do podobnych celów. Pierwszy znany przypadek takiego spreparowanego okazu opisano w 1933 roku. Od tamtej pory pojawiały się one w kolekcjach etnograficznych i licznych publikacjach prasowych w Ameryce Północnej jako lokalne sensacje. Problem ochrony zagrożonych gatunków rochowatych Problem polega jednak na tym, że rochowate to ryby mocno przetrzebione. Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) aż dwie trzecie znanych ich gatunków jest zagrożonych wyginięciem. Wystę…

trade-in-a-mythical-fi-1d1cdf6.jpg
width: 1920
height: 1352

Psy na cenzurowanym w Iranie. Kolejne zakazy skierowane w zwierzęta
type: item
date: 2025-06-10T12:59:56.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: iran
subject: islam
subject: psy
subject: zwyczaje
description: Posiadanie psa w Iranie staje się coraz trudniejsze. Władze znacznie rozszerzają już obowiązujący zakaz publicznego wyprowadzania czworonogów w Teheranie. Teraz ma obowiązywać w szeregu innych dużych miast.
encoded: Spis treści Władze rozszerzają zakaz na kolejne miasta Jak Irańczycy obchodzą restrykcje dotyczące psów To niejedyny zakaz w Iranie Irańscy urzędnicy rozszerzyli zakaz wyprowadzania psów na duże miasta w całym kraju, a argumentem jest porządek publiczny, zdrowie i bezpieczeństwo. Taki zakaz już od 6 lat obowiązuje w Teheranie. Władze rozszerzają zakaz na kolejne miasta Przepis z 2019 r. zakazujący wyprowadzania psów w Teheranie – został w ostatnim tygodniu rozszerzony na co najmniej 18 innych miast. Przewożenie psów w pojazdach również będzie zakazane. Posiadanie czworonogów jest źle widziane w Iranie od rewolucji islamskiej w 1979 r. Psy są postrzegane przez władze jako „nieczysta” spuścizna wpływów kulturowych Zachodu. Jak donosi agencja AFP Isfahan i Kerman nowy zakaz już wprowadziły. Urzędnik z miasta Ilam na zachodzie Iranu, gdzie zakaz wprowadzono w niedzielę, poinformował, że zostaną podjęte „działania prawne” przeciwko osobom, które naruszyły nowe przepisy. W Iranie nie ma ogólnokrajowego przepisu, który całkowicie zabrania posiadania psów, ale często wydawane są lokalne ograniczenia, egzekwowane przez policję. – Wyprowadzanie psów stanowi zagrożenie dla zdrowia publicznego, pokoju i wygody — powiedział Abbas Najafi, prokurator miasta Hamedan, według ogólnokrajowego dziennika „Iran”. Jak Irańczycy obchodzą restrykcje dotyczące psów Jednak egzekwowanie zakazu w Teheranie było dotychczas wybiórcze – wielu właścicieli psów nadal wyprowadza pupile w miejscach publicznych, zarówno w stolicy jak i innych częściach Iranu. Pomimo wysiłków władz, popularność posiadania psów rośnie, szczególnie wśród młodych ludzi, i jest postrzegana jako forma buntu przeciwko restrykcyjnemu reżimowi. Właściciele psów bywali aresztowani, a czworonogi konfiskowane za wyprowadzanie ich w miejscach publicznych. Wielu właścicieli zaczęło chodzić lub jeździć na spacery w odludne miejsca lub nocą. To niejedyny zakaz w Iranie Politycy irańscy uważają posiadanie zwierząt domowych za niezgodne…

GettyImages-2205003358-e799067.jpg
width: 7089
height: 5050

Mało znane zwyczaje wielkanocne. Polska tradycja jest bardzo bogata
type: item
date: 2025-04-14T07:01:43.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Lifestyle
subject: polska
subject: religie
subject: wielkanoc
subject: zwyczaje
description: Poznaj zwyczaje wielkanocne, które na przestrzeni wieków pielęgnowały kolejne pokolenia Polaków. Kilka z nich, tak jak wieszanie śledzia czy zasłanianie luster, może być dla niektórych sporym zaskoczeniem.
encoded: W tym artykule: Zwyczaje wielkanocne w Polsce Pogrzeb żuru Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Świąteczne porządki Palmy wielkanocne Święcenie pokarmów Wieszanie śledzia Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Zasłanianie luster Święcenie ognia i wody Śmigus-dyngus Zwyczaje wielkanocne na świecie Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto obchodzone przez chrześcijan. Upamiętnia męczeńską śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. O ile termin Bożego Narodzenia jest stały, o tyle Święta Wielkanocne są ruchome i wypadają między 22 marca a 25 kwietnia, o czym więcej pisaliśmy przy okazji ciekawostek o wiośnie. W 2024 roku Święta Wielkanocne obchodzimy 20 kwietnia (Niedziela Wielkanocna) i 21 kwietnia (Poniedziałek Wielkanocny). Polska tradycja związana ze Świętami Wielkanocnymi jest wyjątkowo bogata. Zebraliśmy najciekawsze zwyczaje wielkanocne. Prześledzimy także, skąd się wzięły i co oznaczają. Zwyczaje wielkanocne w Polsce Pogrzeb żuru Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Świąteczne porządki Palmy wielkanocne Święcenie pokarmów Wieszanie śledzia Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Zasłanianie luster Święcenie ognia i wody Śmigus-dyngus Pogrzeb żuru Żur w dawnych czasach był zupą postną, spożywaną bez mięsa przez większość Wielkiego Postu. Po zakończeniu okresu wyrzeczeń w niektórych miejscach Polski istniał zwyczaj wylewania garnków z zupą na znak radości z nadejścia świąt i możliwości zmian na stole. Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Ten zwyczaj jest chrześcijańską wersją pogańskiego palenia lub topienia Marzanny. W dawnych czasach był on jednak bardziej rozbudowany. W ramach potępiania uczynku ucznia, który zdradził Jezusa, przygotowywano specjalną kukłę, którą wieszano, wleczono po ulicach i okładano tym, co było pod ręką. Zdarzały się także przypadki, że zwyczaj był „wzbogacany” o naloty na żydowskie domy, których mieszkańcy musieli się wykupywać przed wiszącą przed wejściem kukłą. Jeśli tego nie zrobi…

zwyczaje-wielkanoc-cfcd330.jpg
width: 1000
height: 667

Nie połykasz bazi w Niedzielę Palmową? Dawniej to było oczywiste
type: item
date: 2025-04-08T12:32:02.000Z
subject: Historia
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Wielkanoc w polskiej tradycji to nie tylko jajka i mazurki. Przez wieki towarzyszyły jej rytuały, które dziś mogą nas zaskakiwać. Od połykania bazi po umieszczanie palemek w kurnikach – wszystko miało swój głęboki sens.
encoded: W tym artykule: Bazie w polskiej kulturze Zwyczaj łykania bazi Właściwości zdrowotne bazi Inne nietypowe zwyczaje wielkanocne Wielkanoc jest ważnym wydarzeniem nie tylko w kalendarzu liturgicznym kościołów chrześcijańskich. Święto nakłada się też z przełomowym okresem w rocznym cyklu natury. Wypada zawsze w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca. Być może właśnie z tego powodu początek wiosny od zawsze obfitował w magiczną symbolikę. Z Niedzielą Palmową również są związane ludowe rytuały, takie jak połykanie bazi z poświęconych palm. Bazie w polskiej kulturze Bazie, czyli puchate kwiatostany gałązek wierzby, kojarzą się z okresem wielkanocnym. Sama wierzba jest typowa dla polskiego krajobrazu, zarówno wiejskiego, jak i miejskiego. – Drzewo wierzbowe jest uważane za pramatkę z racji swoich możliwości rozrodczych, regeneracyjnych i retencyjnych – mówi kustosz Agnieszka Grabowska, kierownik Kuratorium Etnograficznego Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. – Pola uprawne jeszcze w latach 40. XX w. były „meliorowane” szpalerami wierzb, które pobierały nadmiar wody, a w okresie suszy utrzymywały wilgoć gleby. Z tego powodu nierzadkim widokiem są rzędy wierzb na groblach i podmokłych terenach. Ludowe wierzenia przypisują wierzbom zdolności magiczne i życiodajne. – Jest to pierwsze drzewo, które zieleni się wczesną wiosną. Symbolizuje odrodzenie, witalność i życie. Nawet ucięte gałązki wierzby pączkują i zielenią się – dodaje Agnieszka Grabowska. Taka symbolika pozwoliła umieścić gałązki wierzby w wielkanocnych palmach. Miały przypominać zielone liście palmowe, którymi witano Jezusa wjeżdżającego do Jerozolimy. Zwyczaj łykania bazi Początkowo zwyczaj połykania bazi wiązał się z ludowymi obrzędami witania wiosny. Wierzono, że bazie ochronią człowieka i pozwolą odrodzić się, tak jak natura odradzała się na nowo do życia. Umieszczenie gałązek wierzbowych w poświęconych palmach wielkanocnych dodatkowo wzmocniły te wierzenia. Jedną z właściwości połykanych bazi …

Bazie-wielkanocne-0a32323.jpg
width: 5245
height: 3497

Amsterdam – co warto zobaczyć? Poznaj atrakcje turystyczne stolicy Niderlandów
type: item
date: 2024-02-23T12:51:21.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: amsterdam
subject: holandia
subject: Kultura
subject: marihuana
subject: muzeum erotyki
subject: trasy rowerowe
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Kameralna stolica, którą pokochały miliony turystów. Amsterdam, bo o nim mowa, to miasto o wielu twarzach, a każda z nich jest niepowtarzalna i wyjątkowa na swój sposób. Przekonaj się, dlaczego warto odwiedzić jedno z najbardziej tętniących życiem miast w Europie.
encoded: W tym artykule: Gdzie leży Amsterdam? Z czego słynie Amsterdam? Amsterdam na rowerze Atrakcje Amsterdamu Jak dolecieć z Polski do Amsterdamu? Jak dojechać z Eindhoven do Amsterdamu? Czy Amsterdam jest bezpieczny? Ciekawostki o Amsterdamie Amsterdam przez wielu nazywany bywa „Wenecją Północy”, chociaż to może Wenecję powinniśmy nazywać „Amsterdamem Południa”. Najlepszym rozwiązaniem będzie, gdy przestaniemy porównywać oba miasta do siebie, bowiem każde z nich ma nadzwyczajny i unikalny charakter. Stolica Królestwa Niderlandów jest jednym z najbardziej tętniących życiem miast na świecie. Magiczna i malownicza sieć kanałów, zdumiewający krajobraz, bogata historia oraz wolność na wielu płaszczyznach sprawiają, że przyjeżdzają tu tłumy turystów. Co warto mieć na uwadze przed wyjazdem do Amsterdamu? Poznaj nasz redakcyjny przewodnik po europejskiej stolicy rowerów, kanałów oraz coffeshopów. Gdzie leży Amsterdam? Amsterdam to jedna z najpopularniejszych i najchętniej odwiedzanych stolic w Europie. Położony jest w prowincji Noord-Holland, nad rzeką Amstel i ponad 160 kanałami. Jego powierzchnia wynosi zaledwie 219,3 km kw. i jest osiem razy mniejsza od powierzchni Londynu. Jeśli pod uwagę weźmiemy liczbę turystów, tutaj dane są zbliżone. Rocznie miasto odwiedza 20 mln turystów. Amsterdam jest największym miastem, a zarazem pełni funkcję nominalnej (konstytucyjnej) stolicy Królestwa Niderlandów. Rząd i parlament znajdują się natomiast w ich drugiej, administracyjnej stolicy – Hadze. Niderlandy są jednym z niewielu państw na świecie posiadających dwie stolice. Granice całej aglomeracji zamieszkuje niemal 2,5 miliona ludzi, z czego 1,1 z nich w samym mieście. Ponadto jest ono niezwykle zróżnicowane pod względem etnicznym. Jest miejscem zamieszkania dla blisko 300 tys. imigrantów. Z czego słynie Amsterdam? Amsterdam swój unikatowy charakter ukazuje na wielu płaszczyznach. Zdecydowanie nie musimy podążać przetartymi szlakami, możemy wsiąść na rower czy łódkę i wypuścić się w mia…

amsterdam-to-nie-tylko-cofee-shopy-poplyn-kanalem-i-odwiedz-dom-anny-frank-2c39f3b.jpeg
width: 2151
height: 1394

Tiwanuku celowo deformowali czaszki niemowląt. Wiadomo, jakich technik używali i czemu miało to służyć
type: item
date: 2023-10-18T12:59:43.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: historia
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Deformacje czaszek od wieków fascynują badaczy i historyków. Co o nich wiadomo? Najnowsze badania rzucają nowe światło na makabryczną praktykę z Ameryki Południowej.
encoded: W tym artykule: Deformacje czaszek na świecie Jak Tiwanaku ingerowali w wygląd? Dlaczego mieszkańcy Ameryki Południowej deformowali czaszki? Czaszki i ludzkie szkielety to jedne z najcenniejszych odkryć archeologicznych. Dobrze zachowane szczątki mogą być źródłem informacji nie tylko o tym, jak wyglądał za życia człowiek, ale też, z jakimi chorobami się borykał. Nieraz znalezione kości okazują się niezwykle cenne jeszcze przed zbadaniem. Dzieje się tak, chociażby w przypadku pochówku w nienaturalnej pozycji czy wszelkiego rodzaju deformacji. Deformacje czaszek na świecie Co ciekawe, deformacje czaszek, bo o nich słyszymy najczęściej, nie były odosobnioną praktyką. Znaleziska dowodzą, że stosowano ją w wielu kulturach w różnych miejscach na świecie. Między innymi w Ameryce Południowej czy w Azji. Celowa deformacja czaszek była znana przykładowo społeczności Hirota na terenie obecnej Japonii już w III w. p.n.e. Co jakiś czas archeolodzy trafiają na dowody stosowania tych praktyk również w Europie. Makabryczny zwyczaj dotarł na Stary Kontynent z Azji Środkowej. Wśród Germanów spopularyzowali ją Hunowie. W Ameryce Południowej z rytualną deformacją czaszek kojarzy się wiele kultur przedhiszpańskich, w tym Tiahuanaco (nazywanych także Tiwanaku). Społeczność zamieszkiwała tereny, gdzie obecnie przecinają się granice Boliwii z Chile oraz Peru. Założone przez nich starożytne miasto przeżywało okres świetności między 500 a 1150 rokiem n.e. Zamieszkiwało je około 40 tys. osób. Jak Tiwanaku ingerowali w wygląd? Więcej o miejscowym zwyczaju deformacji czaszek mówią najnowsze badania opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Child’s Nervous System”. Tytuł periodyku nie jest przypadkowy. Czaszki deformowano właśnie w ciągu pierwszych kilku miesięcy życia niemowlęcia. Wówczas są one jeszcze dość plastyczne. To dlatego ważne jest, aby regularnie zmieniać pozę, w jakiej leżą maluchy. Z przeglądu literatury naukowej wynika, że przedstawiciele Tiwanaku stosowali różne techniki model…

tiwanuku-celowo-deformowali-czaszki-niemowlat-wiadomo-jakich-technik-uzywali-i-czemu-mialo-to-sluzyc-52565d5.jpg
width: 3113
height: 1872

National Geographic Extra 2/23
type: item
date: 2023-03-23T09:27:00.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic Extra
subject: brazylia
subject: indianie
subject: prezenty
subject: Travel
subject: zwyczaje
description: 30 najpiękniejszych wysp
encoded: Dywany fioletowego łubinu kwitnącego od czerwca do sierpnia zamieniają Islandię w rajski ogród. Ich widok zapiera dech w piersiach i sprawia, że natychmiast sięgamy po aparaty fotograficzne. Jednak warto pamiętać, że ta pochodząca z Alaski roślina jest prawdziwym utrapieniem Islandczyków. Ten obcy gatunek kolonizuje kolejne tereny, wspinając się coraz wyżej i docierając w głąb wyspy wbrew pierwotnym założeniom. Łubin sprowadzono bowiem, żeby zapobiegał erozji gleby w kilku miejscach Islandii, tymczasem wymknął się spod kontroli. To tylko pokazuje, jak wrażliwe są wyspiarskie ekosystemy. I jak bardzo trzeba je chronić. Islandia to jedna z tych wysp, które zrobiły na mnie ostatnio największe wrażenie. Wodospady, gejzery, wulkany, pola lawy, rzeki z ciepłą wodą, w których można się kąpać, plaże z lodowymi bryłami niczym diamenty, jeziora o bladobłękitnej wodzie, góry we wszystkich kolorach tęczy, jaskinie lawowe, wszechobecne konie pasące się na soczyście zielonych łąkach. Do tego wieloryby, maskonury i powszechny język polski za sprawą liczącej 30 tys. populacji rodaków tutaj mieszkających. Islandia to jedna z 30 europejskich wysp, które polecamy w tym wydaniu specjalnym „Travelera”. Niektóre – jak właśnie Islandia, Wyspy Owcze czy Azory – zachwycają nieskażoną naturą, inne – np. Madera lub Majorka – atmosferą wiecznych wakacji, które czas już powoli planować. Agnieszka Franus redaktor naczelna

national-geographic-extra-2-23-d0ef7b7.jpg
width: 785
height: 1000

Ramadan to świetna okazja, żeby poznać Dubaj z nowej strony. Jak zaplanować wyjazd?
type: item
date: 2022-04-08T11:45:14.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: dubaj
subject: podróże
subject: święta
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Chcesz doświadczyć prawdziwej arabskiej gościnności? Zaplanuj podróż do Dubaju w czasie ramadanu. W tym roku święty miesiąc trwa od 2 kwietnia do 2 maja.
encoded: W tym artykule: Wielkie ucztowanie po zachodzie słońca Jak wygląda ramadan w Dubaju? Eid Al Fitr, czyli koniec ramadanu O ramadanie wiemy w Polsce niewiele. Czas to zmienić. W końcu święty miesiąc w kalendarzu islamskim to idealny czas, aby poznać emirat Dubaju z zupełnie innej strony. To czas refleksji, a więc w nowoczesnym mieście żyje się wtedy znacznie spokojniej. Przynajmniej do zachodu słońca. Wieczory i noce to czas radosnego świętowania. Właśnie wtedy organizowane są wydarzenia kulturalne i religijne. Udział w nich pozwala lepiej poznać lokalną kulturę. Wielkie ucztowanie po zachodzie słońca W czasie ramadanu muzułmanie codziennie poszczą. Dzień zaczynają jeszcze przed wschodem słońca posiłkiem Suhoor, a kończą kolacją – Iftar – po zachodzie słońca. Turyści również mogą wziąć udział w takim poczęstunku. To świetna okazja, żeby samemu doświadczyć słynnej arabskiej gościnności i spędzić czas w gronie bliskich. Część sklepów i restauracji wydłużyła nawet godziny funkcjonowania do północy. To ukłon w stronę tych, którzy chcą zjeść Iftar z przyjaciółmi. Gdzie zjemy tradycyjną arabską kuchnię? Asateer w Atlantis The Palm to jedno z najlepszych w Dubaju do poznania arabskich tradycji kulinarnych. Z kolei w Al Majlis w Madinat Jumeirah goście mogą nie tylko spróbować tradycyjnych przysmaków, ale też wziąć udział w pokazach gotowania na żywo. Kolacja po zachodzie słońca może łączyć smaki z całego świata. Oto polecane restauracje z kuchnią odbiegającą od tradycji: Li'Brasil to brazylijsko-libańska restauracja w Address Beach Resort, oferująca specjalnie ramadanowe menu. Tętniące życiem wnętrze, zewnętrzny taras i Secret Lounge sprawią, że będzie to idealne miejsce, w którym skosztujesz przysmaków inspirowanych zagraniczną kuchnią. Rang Mahal to idealne miejsce na ramadanową kolację z rodziną lub przyjaciółmi. W menu Iftar znajdują się tradycyjne dania kuchni arabskiej z egzotycznymi wpływami indyjskimi. Goście mogą skosztować gorących i zimnych mezze, shorba, kebabów …

ramadan-to-swietna-okazja-zeby-poznac-dubaj-z-nowej-strony-jak-zaplanowac-wyjazd-1be892a.jpeg
width: 4000
height: 2667

Polacy mają tłusty czwartek, a Brytyjczycy – Pancake Day. Kto może wziąć udział w wyścigu z patelnią?
type: item
date: 2022-02-24T13:19:44.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: święta
subject: Travel
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Pancake Day to angielski odpowiednik tłustego czwartku. Zamiast pączków Brytyjczycy pochłaniają jednak naleśniki.
encoded: W tym artykule: Pancake Day, czyli święto łasuchów ze sportowym akcentem Patelnie i naleśniki na start Ostatki po brytyjsku. Jak Anglicy żegnają karnawał? Gdzie na naleśniki w Londynie? Podczas gdy Polacy świętują tłusty czwartek, zajadając się pączkami i faworkami, Brytyjczycy szykują się na ostatnie słodkie obżarstwo przez Wielkim Postem. Mowa o Pancake Day, nazywany też Naleśnikowym Wtorkiem. Pancake Day, czyli święto łasuchów ze sportowym akcentem Pancake Day poprzedza Środę Popielcową. To ruchome święto zawsze wypada 47 dni przed Niedzielą Wielkanocną, między 3 lutego a 9 marca. W 2023 r. Naleśnikowy Wtorek wypada 21 lutego. W Wielkim Poście wierni unikają hucznych zabaw, niektórzy unikają też spożywania napojów wyskokowych, mięsa i łakoci. Kilka pokoleń wstecz tradycja poszczenia była zdecydowanie bardziej powszechna. Ostatki były więc okazją, żeby wykorzystać jajka i tłuszcze przed rozpoczęciem 40-dniowego postu. Naleśniki, jako że robi się szybko i łatwo, stały się najpopularniejszą przekąską tego dnia. Tradycyjne angielskie naleśniki różnią się od amerykańskich tym, że są cieńsze, podobne do polskich. Najczęściej podaje się je z syropem, sokiem z cytryny lub cukrem pudrem. Mardi Gras: jak wygląda ostatni dzień karnawału na świecie? Mardi Gras to nic innego, jak tłusty czwartek i ostatki w jednym. Dzień poprzedzający Środę Popielcową to na całym świecie okazja do hucznej zabawy i... wielkiego obżarstwa. Skąd wziął ... Patelnie i naleśniki na start Naleśnikowy Wtorek jest obchodzony w krajach anglojęzycznych, między innymi w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Australii i Kanadzie. Oprócz smażenia i jedzenia słodkich placków Brytyjczycy mają jeszcze jedną, dość nietypową, ostatkową tradycję, czyli Pancake Races. Uczestnicy wyścigów z naleśnikiem nierzadko przebierają się w fantazyjne stroje. Wygrywa ten, kto pierwszy dotrze na metę. Jest jednak jeden haczyk. Zawodnicy biegną z patelnią w ręku. Na niej jest oczywiście naleśnik, a najlepiej, żeby był regularnie przerz…

polacy-maja-tlusty-czwartek-a-brytyjczycy-pancake-day-kto-moze-wziac-udzial-w-wyscigu-z-patelnia-9b170d2.jpeg
width: 3673
height: 1956

Czy wiedźmini istnieli naprawdę? Tak w dawnej Polsce zwalczano upiory
type: item
date: 2022-01-11T10:23:03.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: duchy
subject: folklor
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: „Wiedźmin” to dziś nie tylko książki, ale też gry komputerowe, seriale i inne gadżety osadzone w świecie stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego. Czy słynny Geralt z Rivii miał swoich poprzedników w realnym świecie? Okazuje się, że tak.
encoded: W tym artykule: Czy „Wiedźmin” opiera się na faktach? Poprzednicy Geralta z Rivii Upiory w Rzeczpospolitej Sposób na upiora Kiedy w latach 90. premierowo ukazywały się książki o wiedźminie, chyba nikt nie spodziewał się, że w niedalekiej przyszłości Geralt z Rivii będzie znany na całym świecie. Na fali popularności sagi na początku lat dwutysięcznych powstał film oraz serial. Widzowie do dziś z sentymentem wspominają niektóre efekty specjalne. Już wtedy czuć było, że „Wiedźmin” to coś więcej niż tylko seria książek fantasy. To całe uniwersum, którym zafascynowali się nie tylko Polacy, ale również nasi sąsiedzi z Europy Środkowej i Wschodniej. Reszta świata zakochała się w sadze Andrzeja Sapkowskiego w 2007 r. po wydaniu pierwszej z trzech gier opartych na przygodach Geralta z Rivii. Seria zdobyła rzesze fanów w wielu krajach, o czym świadczy, chociażby kilka reedycji gry. Na zlotach fanów fantastyki nie brakuje osób przebranych za postacie z „Wiedźmina”. Czy „Wiedźmin” opiera się na faktach? Fenomen uniwersum nie słabnie. Jego pozycję umocniła kolejna serialowa adaptacja, tym razem przygotowana przez platformę Netflix. Dla młodszych pokoleń to pierwsze spotkanie z Geraltem, Ciri i Yennefer. Widzowie i czytelnicy zastanawiają się, czy w przeszłości w Polsce lub gdziekolwiek w Europie rzeczywiście funkcjonowała taka profesja jak wiedźmini. Łukasz Kozak, mediewista i autor książki „Upiór. Historia naturalna” mówi, że w przeszłości pojawiały się postacie podobne do wiedźmina z książek Sapkowskiego. Jednocześnie przypomina, że saga nie jest „słowiańska”, a jej autor sięgał do motywów pochodzących z przeróżnych źródeł. – Choć nieliczne z nich, jak fabuła debiutanckiego opowiadania o strzydze, pochodzą z polskiego folkloru, to nie znajdziemy w historycznych i etnograficznych źródłach wyspecjalizowanych „likwidatorów potworów”, a raczej ludzi, dla których zwalczanie – jak powiedzielibyśmy dziś – „nadprzyrodzonego” zagrożenia było raczej jednym z wielu zajęć bądź nawet usług…

czy-wiedzmini-istnieli-naprawde-tak-w-dawnej-polsce-zwalczano-upiory-7f8cbe4.jpeg
width: 960
height: 540

Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi
type: item
date: 2021-12-30T11:53:23.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: polska
subject: tradycje
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskich z całego kraju. Kiedyś były ich dziesiątki, obecnie tradycję podtrzymuje tylko kilku.
encoded: W tym artykule: Brodacze za Sławatycz Tradycja obecnie Piękna nasza Polska cała – i to nie tylko dzięki malowniczym regionom, ale również wyjątkowym obyczajom. Nie jest tajemnicą, że Polacy są silnie związani z tradycjami. W niektórych miejscach od wielu pokoleń do dziś pielęgnuje się wyjątkowe rzemiosła i zwyczaje. Chyba każdy z nas słyszał o słynnych, bogato zdobionych krakowskich szopkach bożonarodzeniowych czy kurpiowskich palmach wielkanocnych. W ostatnie dni grudnia warto z kolei zajrzeć do Sławatycz na Lubelszczyźnie. Właśnie wtedy na ulice wsi wychodzą brodacze. Boże Narodzenie na świecie. Te świąteczne tradycje mogą zaskoczyć Nie wszędzie Boże Narodzenie na świecie obchodzi się tak samo. Kiedy w grudniu na północy panuje zima i zdarzają się „białe Święta", na południowej półkuli jest pełnia lata. Oto 5 ... Brodacze za Sławatycz Sławatycze są położone w województwie lubelskim, nad Bugiem, tuż przy granicy z Białorusią. Najbliższe duże miasto to Biała Podlaska oddalona o niecałe 50 kilometrów. O niewielkiej wiosce (według spisu ludności w 2011 r. zamieszkiwało ją 1104 osób) głośno robi się pod koniec grudnia, dzięki lokalnej tradycji związanej z brodaczami. Tak właśnie nazywają się przebierańcy, którzy wychodzą na ulice w trzy ostatnie dni kończącego się roku. W tym czasie kolędują i składają życzenia noworoczne mieszkańcom, ale nie tylko. – Biorą dziewczę na hocki, czyli łapią je i podrzucają do góry. W ten sposób żegnają stary rok i wszystko, co było złe – tłumaczy Arkadiusz Misztal, wójt gminy Sławatycze w rozmowie z PAP. Przebrani panowie są atrakcją nie tylko dla ludzi ze Sławatycz, ale również z okolic. Co roku wioskę odwiedzają goście zafascynowani lokalną tradycją. Brodaczy łatwo rozpoznać po charakterystycznych strojach. Obowiązkowym elementem jest oczywiście broda, zgodnie z tradycją wykonana z lnianego włókna. Ma ona symbolizować długie życie, duże doświadczenie i bogactwo przeżyć. Poza tym brodacz nie może wyjść na ulice bez ogromnego kapelusza (o…

gdy-na-ulice-wychodza-brodacze-ze-slawatycz-wyjatkowa-tradycja-w-lubelskiej-wsi3-bbfc744.jpeg
width: 3732
height: 2528

National Geographic 12/21
type: item
date: 2021-11-26T11:54:10.000Z
creator: Michał Janowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: amsterdam
subject: holandia
subject: Kultura
subject: marihuana
subject: muzeum erotyki
subject: trasy rowerowe
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Ziemia w fotograficznych odsłonach
encoded: ZA NAMI 17. JUŻ EDYCJA Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic – wyjątkowa, bo organizowana w czasie pandemii, która radykalnie zmieniła nasze życie i przyzwyczajenia. Znalazło to odbicie w nadesłanych na konkurs i nagrodzonych fotografiach. Większość z nich zrobiona została w Polsce, tematem wielu stała się też nasza nowa, naznaczona społecznymi ograniczeniami rzeczywistość. Mam nadzieję, że zdjęcia finalistów tegorocznego WKF-u nie tylko jury, ale również Państwa nie pozostawią obojętnymi. Z pandemią związany jest też raport Jakuba Rybickiego o tym, co się dzieje z produkowanymi na masową skalę i powszechnie używanymi maseczkami, gdy już spełnią swoją funkcję. Kiedyś zwykle wracaliśmy się do domu po zapominane klucze czy telefon, dziś robię to, ilekroć zapomnę zabrać ze sobą maseczki. Stała się ona częścią naszej codziennej egzystencji i zapewne długo jeszcze nią pozostanie. Większość niniejszego wydania magazynu poświęcamy jednak jednemu z najbardziej niesamowitych spektakli natury, – sezonowej migracji wielkich zwierząt odbywającej się co roku na równinach wschodniej Afryki. Jak to się dzieje, że milionowe stada antylop i zebr podejmują trudy wędrówki przez tysiące kilometrów, pokonując po drodze rwący nurt rzeki Mara, w którym czekają na nie wygłodniałe krokodyle? – Na Serengeti powracam nieprzerwanie od 25 lat i nigdy nie utraciło dla mnie swego uroku. Nie ma lepszego miejsca na Ziemi do fotografowania dzikiej przyrody – mówi fotograf Charlie Hamilton James, który przez dwa lata pracował tam na zlecenie NG. Na potwierdzenie tych słów prezentujemy Wam jego dokonania. Dziękuję, że czytasz National Geographic.

national-geographic-12-21-332de62.jpeg
width: 2079
height: 3000

Andrzejki. Słowiańskie korzenie tradycji wróżenia
type: item
date: 2021-11-25T15:10:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: święta
subject: tradycje
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Koniec listopada to czas wróżenia. Czy zabawy w poznawanie przyszłości mają jakikolwiek związek ze świętym Andrzejem?
encoded: W tym artykule: Andrzejki w Polsce Skąd wzięły się Andrzejki? Andrzejki i wróżby Kiedy są Andrzejki? Jesienne imprezy często kojarzą nam się z przebraniami w klimacie Halloween. Przeciwnicy „amerykańskiego święta” stawiają wtedy w opozycji inne polskie tradycje jak, chociażby odwiedzanie grobów bliskich i zapalanie zniczy. Nie zapominajmy jednak o tym, że i w naszej tradycji jesień zachowała pewne magiczne akcenty. Mowa oczywiście o Andrzejkach, czyli wieczorze wróżb. Andrzejki w Polsce Geneza Andrzejek nie jest jasna i wciąż rozpala żywe dyskusje w gronie historyków i etnologów. Mimo że wróżby przypadają w wigilię wspomnienia świętego Andrzeja, to sama tradycja jest o wiele starsza. Z zapisków Marcina Bielskiego – historyka i pisarza – wynika, że andrzejkowe zabawy były znane już w 1557 r. Wówczas chodziło jednak nie o poznanie przyszłości, a o popuszczenie pasa przed adwentem. Wierni Kościoła katolickiego rezygnują w tym czasie z hucznych imprez, a niektórzy dodatkowo odstawiają również inne przyjemności. Badacze przekonują, że końcówka listopada miała sprzyjać nie tylko ucztowaniu, ale też wróżeniu. Po skończeniu prac na polu, ludzie więcej czasu spędzali w domach. Pozostając w klimacie dziadów, decydowano się na wykorzystanie aury łączności z innym światem. Żeby umilić coraz dłuższe i coraz chłodniejsze wieczory, panny próbowały spojrzeć w przyszłość i poznać przynajmniej imię przyszłego męża. Początkowo wróżby te były traktowane bardzo poważnie, dlatego dbano o zachowanie jak najbardziej intymnej atmosfery. Skąd wzięły się Andrzejki? Źródeł andrzejkowych tradycji doszukuje się w różnych kulturach. Niektórzy specjaliści wskazują na starożytną Grecję i greckie słowa „aner” i „andros”, czyli „mąż” lub „mężczyzna”. Pierwsze wróżby mogły mieć też charakter ogólnopogański. Tu istotną wskazówką jest magiczny klucz – atrybut Walesa, słowiańskiego boga zaświatów. Klucz, jak wiadomo, do dziś jest wykorzystywany podczas wróżenia i symbolizuje otwarcie innego świata. Nawią…

andrzejki-slowianskie-korzenie-tradycji-wrozenia-3c8a76b.jpeg
width: 5184
height: 3456

Nagranie ze spotkania pingwinów stało się wiralem. Naukowiec tłumaczy, co za nim stoi
type: item
date: 2021-03-09T14:11:21.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: pingwiny
subject: Travel
subject: wideo
subject: zwyczaje
description: Dwie grupy pingwinów, zmierzające w przeciwnych kierunkach, zatrzymują się na „pogawędkę”. Kiedy ruszają każda w swoją stronę, jeden zdezorientowany pingwin podąża nie za tą grupą, co trzeba, ale zostaje zawrócony przez kolegę. Zabawne wideo podbiło sieć i doczekało się licznych przeróbek. Teraz naukowiec z Antarctic Research Trust tłumaczy, o co naprawdę chodziło w całym zajściu.
encoded: W tym artykule: Spotkanie na Falklandach Nie jest niczym nowym, że ludzie mają tendencję do dostrzegania ludzkich zachowań i motywów tam, gdzie ich nie ma. Okazuje się, że podobnie było w tym przypadku. Pingwin skalny, który „zawrócił” swojego kolegę w drodze nad wodę najpewniej wcale nie miał takiego zamiaru – mówi Klemens Pütz, dyrektor naukowy Antarctic Research Trust w Bremervörde w Niemczech. Na nagraniu widać, jak jedna grupa pingwinów skalnych (zwanych też skoczami skalnymi ze względu na charakterystyczny sposób poruszania się) energicznie zmierza w dół, prawdopodobnie w kierunku morza, aby łowić ryby. Gdy pingwiny napotykają drugą grupę dochodzi do pewnego zamieszania. Dwa ptaki zbliżają się do siebie, co wygląda na rozmowę przewodników obu grup albo wymianę informacji z trasy. View oEmbed on the source website Nic podobnego – twierdzi Pütz – w takich grupach nie ma mowy o przywódcy ani przewodniku. – Kiedy pingwiny spędzają miesiące w koloniach lęgowych, często gromadzą się w małych grupach, takich jak te widoczne na filmie, ponieważ podróże do i z oceanu są bezpieczniejsze w towarzystwie. Ale między ptakami w takiej grupie nie ma szczególnej więzi. Po prostu zdarza się, że w tym samym czasie zmierzają w tym samym kierunku. Następnym razem znajdą się w zupełnie innej grupie – wyjaśnia naukowiec. Kiedy dwie tego typu grupy wpadają na siebie, zawsze dochodzi do zamieszania – przyznaje Nicolás Alejandro Lois, badacz i doktorant z Instytutu ekologii, genetyki i ewolucji w Buenos Aires. Wszystko dlatego, że pingwiny skalne mają bardzo silnie rozwiniętą skłonność do podążania za innymi osobnikami swojego gatunku. Niejednokrotnie silniejszą niż świadomość pierwotnie obranego kierunku. Dlatego też pingwiny przez chwilę zdają się „zastanawiać” nad tym, który kierunek wybrać. Ostatecznie udaje im się przezwyciężyć pierwszy odruch i podjąć przerwaną wędrówkę. Ale nie wszystkim poszło tak gładko. Jeden „zagubiony” pingwin, który w czasie postoju zbliżył się do drugiej …

to-spotkanie-pingwinow-stalo-sie-wiralem-fot-youtube-the-southern-barlows-6de24ca.jpeg
width: 1513
height: 851

Nie rób tego przy stole! 5 zwyczajów, o których nie miałeś pojęcia
type: item
date: 2020-12-08T09:12:49.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: chiny
subject: Edukacja
subject: japonia
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: tajlandia
subject: Travel
subject: Zdrowie
subject: zwyczaje
description: W niektórych kulturach nóż postrzegany jest jako broń, a obyczaj wymaga, by do stołu zasiadać w pokojowych zamiarach. Świat ludzkich kultur jest nieskończenie różnorodny. Nie inaczej jest z dobrymi manierami przy stole.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/45d06b2c0211fc2e97baffa51617d7678ab7ec85-5852ec3.jpeg
width: 3000
height: 2000

Tam, gdzie śmierć nie oznacza pożegnania [REPORTAŻ]
type: item
date: 2020-11-03T10:16:27.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indonezja
subject: Kultura
subject: religie
subject: reportaże
subject: śmierć
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: Zdrowie
subject: zwyczaje
description: W odległym zakątku Indonezji zmarli – i ich zwłoki – pozostają częścią rodziny.
encoded: Pewnego wieczoru, na krótko przed siódmą, Elisabeth Rante odsuwa złotą zasłonę w drzwiach. Wślizgujemy się razem do środka. Elisabeth przemawia do swego męża. – Papo, Papo – szepcze. – Mamy gościa z daleka. Za nami drugi syn, Jamie, wkracza do pokoju z tacą i podchodzi po cichu. – Oto twój ryż, Papo. Oto twoja ryba. A tu są papryczki. Gdy wychodzimy cichaczem z pomieszczenia, Elisabeth mówi łagodnie: – Obudź się, Papo. Pora na twój obiad. Odwracam się na moment, gdy najstarszy syn, Yokke, wyjaśnia: – Ona robi ci zdjęcie, Papo. Poruszająca scena rodzinna. Nic takiego, co by nie mogło się zdarzyć w dowolnym miejscu na Ziemi. Z jednym wyjątkiem. Mąż Elisabeth, były pracownik urzędu stanu cywilnego, nie żyje od prawie dwóch tygodni. W tym ładnym betonowym domu w kolorze melona, należącym do zamożnej rodziny, Petrus Sampe leży nieruchomo na drewnianym małżeńskim łożu z czerwonym wzorzystym kocem wetkniętym pod brodę. Przez kilka kolejnych dni Petrus będzie leżał w swoim łóżku, w budynku na obrzeżach miasteczka Rantepao, na odległych wyżynach indonezyjskiej wyspy Celebes. Jego żona i dzieci będą do niego przemawiać, przynosząc mu jedzenie cztery razy dziennie – śniadanie, lunch, obiad i popołudniowy podwieczorek. – Robimy to dlatego, że tak bardzo go kochamy i szanujemy – mówi Yokke. A Elisabeth dodaje: – Wcześniej jadaliśmy razem. A on nadal jest w domu, więc go żywimy. Formalina (wodny roztwór formaldehydu) zaaplikowana krótko po śmierci sprawia, że ciało nie rozłoży się, tylko z czasem ulegnie mumifikacji. W pomieszczeniu czuć jedynie nutę drewna sandałowego, zapach typowy dla toradżańskiego domu. Ze ściany spogląda obraz Jezusa Chrystusa wyprowadzającego jagnię. ZOBACZ PORUSZAJĄCE ZDJĘCIA! Cztery dni później, po muzycznych hołdach, chrześcijańskim nabożeństwie i obiedzie dla ponad stu osób, członkowie rodziny przenoszą Petrusa z łóżka do trumny. Kamerzyści rejestrują wydarzenie na wideo. Ośmioro lub więcej dzieci – należących do krewnych i przyjaciół z sąsiedztwa – pr…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ed5732352189397a8fa3111ced3ea4ecae65fd0c-99628a0.jpeg
width: 1516
height: 1005

Co z tymi napiwkami? Poznaj zwyczaje napiwkowe z różnych stron świata
type: item
date: 2020-09-15T05:55:53.000Z
creator: Mieczysław Pawłowicz
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Lepiej wiedzieć, czy je dawać. Będziemy wtedy mieć komfort: i my, i obsługa.
encoded: Problem ten nie istnieje przy wycieczkach zorganizowanych. Zwykle w umowach o świadczeniu usługi pogrubionym (i wcale nie drobnym) drukiem mamy zastrzeżenie, że napiwki nie są wliczone w cenę. Wtedy pilot czy przewodnik prowadzący grupę jasno określa, ile powinna wynosić zbiórka na dodatek ekstra np. dla kierowcy. Przy wyjazdach indywidualnych trzeba wcześniej poczytać o zwyczajach panujących w danym kraju. I trzeba chyba zweryfikować przedwojenne zasady savoir-vivre’u. W jednym ze starych przewodników przeczytałem, że boy hotelowy powinien za bagaże dostać największy nominał monety w danym kraju lub najmniejszy banknot. Nowojorski portier nie będzie jednak zadowolony z banknotu jednodolarowego, pewnie wolałby monetę dwueurową. Przyznam jednak, że hotele z taką obsługą zdarzają mi się rzadko. O wiele częściej będziemy obsługiwani w restauracji. Pamiętam do dziś swoje zdziwienie przy jednym z amerykańskich rachunków. Zapłaciliśmy z przyjacielem o jedną czwartą więcej, niż wynikało to z cennika w menu – bo trzeba dodać podatek od sprzedaży (w Europie z góry doliczany do cen) oraz napiwek, który jest właściwie obowiązkowy. Zresztą w USA zwyczajowo płaci się ekstra każdemu: taksówkarzowi, portierom hotelowym, barmanom czy fryzjerom. Napiwki stanowią podstawę wynagrodzenia w większości restauracji. Popularność filmów z Holly­wood i turystyka sprawiają, że obsługa zaczyna oczekiwać napiwku nawet w krajach Dalekiego Wschodu, gdzie dodatkowa gratyfikacja stanowiła obrazę człowieka. Z kolei w krajach arabskich kultura „bakszyszu” jest wysoce rozwinięta. W większości europejskich języków napiwek pochodzi od słowa piwo. Prócz rosyjskiego, gdzie daje się „na herbatę”. Przyszło mi to do głowy, kiedy żegnałem się z moim tureckim przewodnikiem, gdyż w Turcji też pija się dużo czaju. – U nas mówi się, że to pieniądze na piwo, ale może w muzułmańskim kraju powinno się mówić, że na herbatę? – zapytałem go. – Nie – uśmiechnął się, klepiąc się po kieszeni. – To na lody. Mieczysław Pawł…

co-z-tymi-napiwkami-poznaj-zwyczaje-napiwkowe-z-roznych-stron-swiata-a6aeeb3.jpeg
width: 2121
height: 1414