National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-25T10:30:19.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Odwiedziłem kraj, który nie istnieje. Czas zatrzymał się tu w epoce ZSRR
items: To największe poradzieckie miasto-widmo. Workuta wygląda jak z horroru, a jej historia faktycznie go przypomina
items: Od rewolucji do rozpadu. Dzieje Związku Radzieckiego
items: Jezioro Szagan – atomowe dziedzictwo radzieckiego eksperymentu
items: Ta kobieta jako pierwsza zdobyła kosmos. Rodacy widzieli w niej bohaterkę ludu
items: Kosmos 482 spadnie jutro rano na Ziemię. Radziecki lądownik może uderzyć w terytorium Polski
items: W bitwie o Stalingrad zginęło 2 mln ludzi. Krwawa batalia odmieniła losy II wojny światowej
items: Katyń to miejsce wyjątkowo bestialskiej zbrodni. Przez 50 lat w Polsce nie wolno było o niej mówić
items: Operacja Barbarossa to decydujące starcie II wojny światowej. Celem była totalna zagłada przeciwnika
items: Wojna zimowa 1939–1940. Jak „fiński Dawid” dał odpór „sowieckiemu Goliatowi”?
items: Agresja ZSRR na Polskę przypieczętowała jej los. Jak II Rzeczpospolita znalazła się w „dziejowym imadle”?
items: Ostatnia królowa Mongolii była inspiracją dla postaci z „Gwiezdnych Wojen”. Jej koniec był tragiczny
items: Polska i Japonia miały wspólnego wroga. Ten sojusz został jednak wystawiony na próbę
items: Łunochod to pierwszy w historii łazik księżycowy. Ponad 50 lat temu Rosjanie dokonali czegoś niezwykłego
items: Eugeniusz Bodo był jednym z najwybitniejszych przedwojennych artystów. 80 lat temu zmarł w sowieckim łagrze
items: Michaił Gorbaczow – symbol Jesieni Ludów, ideolog pierestrojki i grabarz Związku Radzieckiego
items: Leonid Breżniew: dyktator na pigułkach. Jak zmarnował szansę na reformę ZSRR i doprowadził kraj do zapaści
items: Podbój kosmosu. Jak człowiek zrealizował marzenia wyrwania się z Ziemi i jaką rolę odegrali w tym naziści
items: Tak wyglądają „Stracone terytoria”. Zobacz fotografie z byłych republik Związku Radzieckiego
items: Kaukaz autostopem. Co za przygoda!
items: Aleksiej Leonow: Pogromca gwiazd, który uciekł śmierci spod kosy
items: Ten sowiecki wahadłowiec kosmiczny mógł sam latać. Dziś stoi zapomniany
items: Jej piękna książka poruszyła wielu, będzie naszym gościem. Małgorzata Szumska odpowiada na nasze pytania
items: Dlaczego lubię jeździć na Ukrainę
items: Nagroda Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski

Odwiedziłem kraj, który nie istnieje. Czas zatrzymał się tu w epoce ZSRR
type: item
date: 2026-01-24T09:45:09.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: mołdawia
subject: zsrr
description: Pojechałem nad Dniestr, żeby zobaczyć państwo, którego nie ma na oficjalnych politycznych mapach Europy. Mimo braku uznania międzynarodowego w Naddniestrzu działa separatystyczny rząd, funkcjonuje lokalna waluta, a ulice zdobią własne flagi z sierpem i młotem.
encoded: Spis treści: Czym właściwie jest Naddniestrze Twierdza w Benderach i duch Münchhausena Tyraspol – stolica, w której czas się zatrzymał Casa Caraman – odrobina autentyczności Jak dojechać do Naddniestrza i gdzie nocować? Do Naddniestrza nie wjeżdża się przypadkiem. Przygotowania do podróży i formalności związane z pozwoleniem na wjazd zacząłem kilka miesięcy wcześniej. Jadąc w końcu od Kiszyniowa, stolicy Mołdawii, w kierunku zbuntowanej republiki, nie widzę wielu znaków informujących, dokąd prowadzi droga. Nie ma tu turystycznego szlaku, nie ma też momentu, w którym można zapomnieć, że przekracza się granicę bytu politycznego nieformalnie zawieszonego między Mołdawią a Rosją. Kontrola paszportowa odbywa się sprawnie, ale bez pośpiechu. Dostaję kartkę – pozwolenie na pobyt, które trzeba będzie oddać przy wyjeździe oraz „obstawę” w postaci przewodnika, tłumacza i dwoje przedstawicieli lokalnej telewizji. Czym właściwie jest Naddniestrze Naddniestrze, a dokładniej Naddniestrzańska Republika Mołdawska, to wąski pas ziemi wzdłuż lewego brzegu Dniestru, formalnie należący do Mołdawii, faktycznie rządzony przez separatystyczne władze od 1990 roku. Po krótkiej, ale krwawej wojnie z Kiszyniowem region ogłosił niepodległość. Nikt jej nie uznał, poza innymi nieuznawanymi bytami. Funkcjonuje tu jednak własny rząd, armia, waluta, paszporty i flaga. Ta ostatnia jest pierwszą rzeczą, którą zauważa się na ulicach Tyraspola: czerwono-zielona, z sierpem i młotem. Przewodnik tłumaczy mi symbolikę naddniestrzańskiej flagi bez cienia ironii: czerwony to rewolucja, zielony to ropa. – Nie jesteśmy sowieckim reliktem – słyszę wielokrotnie, choć im dłużej tu jestem, tym bardziej mam wrażenie, że to zdanie pełni funkcję zaklęcia. Powtarzane wystarczająco często ma odsunąć skojarzenia, które i tak narzucają się same. Twierdza w Benderach i duch Münchhausena Pierwszym przystankiem są Bendery, miasto położone formalnie po „mołdawskiej” stronie Dniestru, ale kontrolowane przez Naddniestrze. To t…

Casa-Caraman-78ea21c.jpg
width: 2813
height: 1875

To największe poradzieckie miasto-widmo. Workuta wygląda jak z horroru, a jej historia faktycznie go przypomina
type: item
date: 2026-01-19T06:56:56.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: arktyka
subject: kopalnie
subject: rosja
subject: zsrr
description: W zamarzniętych na kość mieszkaniach w szafach wciąż wiszą ubrania, na ścianach wiszą rodzinne zdjęcia, w kredensach stoi szkło a na regałach książki. Opuszczone, pełne śniegu i lodu bloki bez szyb, kopalnie i maszyny, wyglądają jak lokacje gry komputerowej – i faktycznie, trafiły do kilku gier. A jednak, wbrew wszystkiemu, Workuta wciąż żyje i mieszka tu kilkadziesiąt tysięcy ludzi.
encoded: Spis treści: Jedno z najzimniejszych miejsc Europy – klimat Workuty Bogactwa naturalne i obozy pracy Czarne złoto Arktyki: kopalnie Workuty Workuta dziś: miasto cieni i „zakładnicy” Północy Workuta w popkulturze: gry i urbex Położona 160 kilometrów na północ od koła podbiegunowego, Workuta wygląda jak najbardziej przygnębiające miejsce na świecie. To miasto, które powstało na fundamencie niewolniczej pracy – na początku lat 50. XX wieku w kilkunastu obozach przebywało ponad 70 tysięcy ludzi, w tym Polacy. Po ich likwidacji, pod koniec lat 80. w Workucie mieszkało ponad sto tysięcy ludzi, dziś – niecałe 50. Powoli lecz nieubłaganie staje się ona miastem-widmem, z tysiącami opuszczonych mieszkań. Jedno z najzimniejszych miejsc Europy – klimat Workuty Panuje tu klimat subarktyczny, charakteryzujący się krótkim, chłodnym latem oraz ekstremalnie długą i śnieżną zimą. Trwa ona od ośmiu do dziesięciu miesięcy, a średnia temperatura w lutym spada do około minus 20°C. To właśnie w Workucie odnotowano rekordowo niską dla kontynentu europejskiego temperaturę minus 52 st. Celsjusza. Noc polarna trwa od 17 do 27 grudnia, natomiast dzień polarny od 30 maja do 14 lipca. Otoczenie miasta to monotonna, pozbawiona lasów tundra, której grunt przez większą część roku skuwa wieczna zmarzlina. Latem rozmarza na głębokość zaledwie kilkudziesięciu centymetrów, zamieniając okolicę w podmokłe bagno, nad którym unoszą się chmary komarów i niezwykle agresywnych meszek. To właśnie w tym niegościnnym krajobrazie Sowieci postanowili zbudować jeden ze swoich najstraszniejszych i najważniejszych kompleksów obozowych. Bogactwa naturalne i obozy pracy Historia Workuty jest nierozerwalnie związana z Gułagiem – systemem obozów pracy przymusowej w ZSRR. Wszystko zaczęło się w 1930 roku, gdy odkryto bogate złoża węgla. Już rok później przybyli tu pierwsi więźniowie, którzy w nieludzkich warunkach budowali podwaliny pod przyszły przemysł. W 1938 roku utworzono Workutłag, który z czasem stał się jednym z n…

workuta-876276e.jpg
width: 5472
height: 3648

Od rewolucji do rozpadu. Dzieje Związku Radzieckiego
type: item
date: 2025-09-20T10:56:34.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: rosja
subject: zsrr
description: Związek Radziecki powstał na fundamencie obietnic o równości i postępie. Jego budowa odbyła się jednak kosztem ludzkich cierpień. Totalitarny system rządów pochłonął miliony istnień, a niezrównoważona polityka wywołała powszechne niezadowolenie społeczne. Nawet wdrożony przez Gorbaczowa plan głębokich reform nie był w stanie uratować chylącego się ku upadkowi kolosa. Rozpad wielkiego imperium był nieunikniony.
encoded: Spis treści: W 1917 roku w Rosji rozpętała się burza rewolucyjna Od wojny domowej do narodzin nowego państwa Stalinowska industrializacja, kolektywizacja i terror Związek Radziecki podczas II wojny światowej Rywalizacja z Zachodem Ostatnie dekady ZSRR Na początku XX stulecia Imperium Rosyjskie jawiło się jako rozległe i potężne mocarstwo. W rzeczywistości było państwem głęboko niestabilnym, naznaczonym autokratycznymi rządami i rażącymi nierównościami społeczno-ekonomicznymi. Wybuch rewolucji, zmierzającej do obalenia caratu, był kwestią czasu. W 1917 roku w Rosji rozpętała się burza rewolucyjna Katalizatorem, który przyspieszył rozpad trzęsącego się w posadach imperium carskiego, okazała się I wojna światowa, kiedy na jaw wyszły wszystkie niedostatki państwa, a słabość systemu została bezlitośnie obnażona. Gospodarka została niemal całkowicie zdewastowana. Władza miała problem z organizacją zaopatrzenia medycznego czy nawet amunicji dla frontu. To wszystko, w połączeniu z klęskami militarnymi, wywołało powszechne zmęczenie wojną, co umiejętnie wykorzystali bolszewicy. Radykalne ugrupowanie zaproponowało to, czego społeczeństwo potrzebowało wówczas najbardziej – proste, zdecydowane rozwiązania palących problemów. W styczniu i lutym 1917 roku Rosję, a zwłaszcza Piotrogród, zalała fala strajków, organizowanych pod hasłami „Precz z wojną” i „Niech żyje republika!”. Aleksander Protopopow, carski minister spraw wewnętrznych, nie widział w tym większego zagrożenia, tym bardziej, że w stolicy takie wystąpienia nie były niczym niezwykłym. Zignorował nawet strajk w zakładach Putiłowa, największej w Europie fabryce zbrojeniowej, gdzie robotnicy domagali się 50-procentowej podwyżki wynagrodzeń. Wkrótce jednak lokalne wystąpienia przeistoczyły się w zamieszki, a później – w ogólnokrajową rewolucję. 12 marca powołany został Komitet Tymczasowy Dumy. Kulminacją zachodzących w państwie zmian była abdykacja Mikołaja II, kończąca ponad 300-letni okres panowania Romanowów. 15 marca ca…

zsrr-5c35e5d.jpg
width: 1000
height: 666

Jezioro Szagan – atomowe dziedzictwo radzieckiego eksperymentu
type: item
date: 2025-08-30T12:27:34.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: bomba atomowa
subject: jeziora
subject: kazachstan
subject: zsrr
description: Jezioro Szagan powstało w miejscu, gdzie niegdyś rozciągały się suche stepy, w północno-wschodnim Kazachstanie. To jeden z najbardziej niezwykłych i kontrowersyjnych akwenów świata. Nie jest to twór natury, lecz efekt eksperymentu atomowego przeprowadzonego w ramach radzieckiego programu „Wybuchy jądrowe dla gospodarki narodowej”. To miejsce fascynuje podróżników i badaczy, ale także budzi grozę jako przykład nieodwracalnych skutków działań człowieka w środowisku.
encoded: Spis treści: Geneza Jeziora Szagan w Kazachstanie Skażenie i naruszenie traktatów międzynarodowych Radioaktywne Jezioro Szagan w Kazachstanie – aktualny stan W latach 60. XX wieku Związek Radziecki chciał zrealizować ambitny plan pokojowego wykorzystania energii atomowej. Program ten miał swoją amerykańską inspirację (Program Plowshare), lecz szybko przewyższył ją skalą. Podczas gdy Stany Zjednoczone po 27 teście zakończyły swój program, ZSRR przeprowadziło aż 156 prób jądrowych. Radzieccy naukowcy i inżynierowie wierzyli, że kontrolowane eksplozje jądrowe mogą służyć m.in. do: przekopywania kanałów, tworzenia zbiorników wodnych, drążenia tuneli, wydobycia ropy i gazu. Kazachstan, z jego suchym klimatem i deficytem wody, wydawał się idealnym miejscem do przetestowania takich śmiałych pomysłów. Plan zakładał budowę nawet 40 sztucznych jezior. Geneza Jeziora Szagan w Kazachstanie Pierwszym i najbardziej spektakularnym eksperymentem programu była detonacja w rejonie rzeki Szagan, na obrzeżach Semipałatyńskiego Poligonu Jądrowego. Miejsce to wybrano celowo – rzeka była okresowa, a sucha dolina mogła posłużyć za naturalną nieckę pod przyszły zbiornik. 15 stycznia 1965 roku w suchym korycie umieszczono ładunek termojądrowy o sile dziesięciokrotnie większej niż bomba zrzucona na Hiroszimę. Ten 140-kilotonowy pocisk umieszczono w otworze o średnicy 70 cm i głębokości 178 metrów. Eksplozja wytworzyła potężny grzyb atomowy. Skala zniszczenia i powstanie krateru W wyniku wybuchu powstał krater o średnicy około 400 metrów i głębokości 100 metrów, z wałem o wysokości 20–38 metrów. W kolejnych miesiącach wykopano kanał, który połączył go z korytem rzeki Szagan. Woda zaczęła stopniowo wypełniać powstałą nieckę, tworząc zbiornik o powierzchni około 5,9 km² i pojemności 19,1 miliona m³. Powstały w ten sposób akwen został nazwany Jeziorem Szagan, choć powszechnie funkcjonują też alternatywne nazwy: Czagan, Bałapan czy Atomowe Jezioro. Skażenie i naruszenie traktatów międzynarodowych …

jezioro-szagan-49008bb.jpg
width: 4000
height: 2252

Ta kobieta jako pierwsza zdobyła kosmos. Rodacy widzieli w niej bohaterkę ludu
type: item
date: 2025-07-27T08:01:33.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: kosmonauta
subject: loty w kosmos
subject: rosja
subject: zsrr
description: Walentyna Tierieszkowa zapisała się w historii jako pierwsza i póki co jedyna kobieta, która samotnie poleciała w kosmos. W latach 60. XX wieku, stała się symbolem triumfu Związku Radzieckiego nad Stanami Zjednoczonymi, a przy tym – także jedną z największych sław ówczesnego świata. Jest to o tyle niezwykłe, że Chruszczow miał do wyboru wiele innych kandydatek, mogących pochwalić się lepszym przygotowaniem. Wybrał jednak kobietę z ludu. Kim była Walentyna Tierieszkowa? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Córka kołchoźników Marzenia o kosmosie Walentyna Tierieszkowa w kosmosie Walentyna Tierieszkowa bohaterką i gwiazdą Zimna wojna rozgrywała się na wielu płaszczyznach, od siły militarnej i gospodarki, po wpływy kulturowe i technologiczne. Decydującym polem rywalizacji między USA i ZSRR była przestrzeń kosmiczna. Oba supermocarstwa chciały przed całym światem udowodnić swoją wyższość technologiczną, ideologiczną i intelektualną. Finalnie to Amerykanie jako pierwsi ludzie postawili stopę na Księżycu. Jednak zanim to nastąpiło, Rosjanie osiągnęli ogromny sukces propagandowy, wysyłając na samotny lot w kosmos kobietę z ludu. Córka kołchoźników Walentyna Władimirowna Tierieszkowa urodziła się 6 marca 1937 roku, w odległej o około 40 km od Jarosławia wsi Bolszoje Maslennikowo. Jej ojciec, Władimir, był zatrudniony w kołchozie jako traktorzysta. Matka także była kołchoźnicą. Gdy Walentyna miała dwa lata, Władimir Aksionowicz Tierieszkow zginął podczas wojny zimowej, w trakcie ataku ZSRR na Finlandię. Wówczas Elena Tierieszkowa zadecydowała, że wraz z trojgiem dzieci przeniesie się do Jarosławia. Znalazła tam pracę w zakładach włókienniczych. Poszła w ślady matki Po ukończeniu szkoły, nastoletnia Walentyna obrała tę samą drogę, co jej matka. Zatrudniła się w włókienniczym kombinacie i zaocznie ukończyła technikum włókiennicze. Wtedy też rozpoczęła się jej działalność polityczna. Pracując w fabryce Krasnyj Pieriekop, wstąpiła do komunistycznej młodzieżowej organizacji Komsomoł, w której od 1960 do 1961 roku pełniła funkcję sekretarza. Nietypowe hobby Tierieszkowej Praca i działalność w młodzieżowym zapleczu KPZR pochłaniały większość jej czasu, a mimo to znajdowała chwile na realizację swoich zainteresowań. W tajemnicy przed matką skończyła korespondencyjny kurs i zaczęła zajmować się spadochroniarstwem. Pochłonęło ją to do tego stopnia, że zdecydowała się założyć Klub Spadochroniarzy Pracowników Tekstylnych. Oddała 126 skoków, co miało zaprocentować w niedalekie…

tiereszkowa-1-a149bb6.jpg
width: 1024
height: 768

Kosmos 482 spadnie jutro rano na Ziemię. Radziecki lądownik może uderzyć w terytorium Polski
type: item
date: 2025-05-09T07:48:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: loty w kosmos
subject: sonda
subject: zsrr
description: Kosmos 482 – radziecki lądownik wystrzelony w 1972 roku – po 53 latach na orbicie zbliża się do ponownego wejścia w atmosferę. Orbita statku przebiega nad Polską.
encoded: Spis treści: Cztery tytanowe kule z nieba Sonda z zegarem do tyłu Czy Polska jest zagrożona? Dziś w nocy lub jutro rano dojdzie do wejścia w atmosferę niezwykłego obiektu. Mowa o radzieckim lądowniku wenusjańskim Kosmos 482, który został wystrzelony 31 marca 1972 r. W wyniku problemów z silnikiem, sonda zamiast oddalić się w kierunku Wenus, została na orbicie okołoziemskiej. Ale niedługo spadnie na Ziemię. Co nas czeka? 31 marca 1972 roku, równo o godzinie 06:02 CEST, radziecka rakieta Mołnia 8K78M wyniosła na orbitę okołoziemską lądownik Kosmos 482. Doszło do tego zaledwie cztery dni po udanym starcie innej sondy wenusjańskiej – Wenera 8. Po osiągnięciu orbity parkingowej, statek kosmiczny poprawnie odłączył się od rakiety nośnej, a sonda kontynuowała lot. Części rakiety nośnej weszły w atmosferę ziemską po około dwóch dniach. Nie obyło się bez problemów. Cztery tytanowe kule z nieba W nocy z 2 na 3 kwietnia 1972 roku, godzinę po północy, w okolicach miejscowości Ashburton w Nowej Zelandii spadły cztery rozżarzone kule wykonane ze stopu tytanu. Każda z nich o masie około 13,6 kg i średnicy 38 cm. Obiekty rozrzucone były w promieniu 16 km i utworzyły kratery uderzeniowe. Na szczęście nikt nie został ranny. Analizy przeprowadzone przez nowozelandzkich naukowców wykazały, że obiekty te pochodzą z ZSRR, o czym miała świadczyć m.in. zaawansowana technika spawania tytanu. Związek Radziecki zaprzeczył jednak, że pochodzą z któregoś z jego pojazdów. W rezultacie własność przeszła na rolnika, na którego terenie spadły fragmenty. Wydarzenie to znane jest jako incydent z kulami Ashburton. Sonda z zegarem do tyłu W tym czasie sonda powinna była oddalać się od Ziemi, jednak problem z timerem spowodował wyłączenie silnika stopnia ucieczkowego (Blok L) po zaledwie 125 sekundach od zapłonu. W rezultacie, zamiast lecieć w kierunku Wenus, sonda znalazła się na wydłużonej orbicie o apogeum 9806 km i perygeum 204 km. Aż wreszcie, po 53 latach od startu, Kosmos 482 wróci na Ziemię – i …

kosmos-482-dfd2a30.jpeg
width: 3072
height: 2048

W bitwie o Stalingrad zginęło 2 mln ludzi. Krwawa batalia odmieniła losy II wojny światowej
type: item
date: 2024-08-05T07:01:06.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: niemcy
subject: rosja
subject: wojna
subject: zsrr
description: W niecałe pół roku walk o Stalingrad śmierć poniosło nawet 1,1 mln żołnierzy i cywili radzieckich i prawie drugie tyle Niemców i ich sojuszników. Dlaczego największa bitwa frontu wschodniego II wojny światowej miała miejsce nie pod stołeczną Moskwą czy Lenigradem, a w mieście na południu Rosji, nad Wołgą? Co sprawiło, że odmieniła losy całej kampanii?
encoded: W tym artykule: Plan Barbarossa i atak III Rzeszy na Związek Radziecki Impas na froncie wschodnim w 1942 roku Niemiecki atak na Kaukaz i Stalingrad Sowieci przejmują inicjatywę pod Stalingradem Bitwa stalingradzka, czyli „wojna szczurów” Wynik bitwy o Stalingrad Straty obu stron w bitwie stalingradzkiej Dlaczego bitwa o Stalingrad zaważyła na losach II wojny światowej? 22 czerwca 1941 roku niemiecka nawała ruszyła na ZSRR. W ten sposób Adolf Hitler zerwał niedawną współpracę z Józefem Stalinem. W przededniu jej wybuchu Niemcy wciąż nie mogli rzucić na kolana Wielkiej Brytanii. Rozstrzygnięcia w wojnie zaczęli więc szukać poprzez wyeliminowanie z niej Związku Radzieckiego. Najazd Wermachtu na Związek Radziecki był atakiem wyprzedzającym, który zaskoczył zbrojącą się po zęby w celach ofensywnych Armię Czerwoną. Plan Barbarossa i atak III Rzeszy na Związek Radziecki Pomimo licznych doniesień wywiadu i potężnej koncentracji niemieckich oddziałów, Stalin nie wierzył w tak nagłą i szybką decyzję Hitlera o ataku. Efektem tego mógł być tylko jeden. Radziecka obrona na zachodnich rubieżach ZSRR zawaliła się w pierwszych tygodniach wojny niczym domek z kart. Niemcy i ich sojusznicy osiągali szybkie sukcesy na trzech głównych kierunkach natarcia. Pierwszym z nich był kierunek północny, na państwa bałtyckie i Leningrad (dawniej Petersburg). Środkowa oś natarcia przebiegała na linii Mińsk-Moskwa. Południowe ugrupowanie wojsk niemieckich miało podążać z kolei w kierunku Lwowa, Kijowa, a dalej w stronę Kaukazu. Impas na froncie wschodnim w 1942 roku Siły obu armii były wyrównane. Wermacht nie dysponował przewagą, konieczną dla atakującego, by łatwo rzucić na kolana swojego przeciwnika. Niemcom sprzyjał za to element zaskoczenia, który przestał działać wraz z krzepnącą obroną radziecką i nadejściem jesiennych słot 1941 roku. Rozpaczliwie broniącym się sowietom udało się uratować Moskwę także dzięki szybkiemu nadejściu zimy. Plan Barbarossa zawiódł i Niemcom nie udało się pokonać Ro…

w-bitwie-o-stalingrad-zginelo-2-mln-ludzi-krwawa-batalia-odmienila-losy-ii-wojny-swiatowej-fot-keystone-france-gamma-keystone-via-getty-images-bd3f57b.jpg
width: 1024
height: 674

Katyń to miejsce wyjątkowo bestialskiej zbrodni. Przez 50 lat w Polsce nie wolno było o niej mówić
type: item
date: 2024-08-04T09:28:39.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: polska
subject: rosja
subject: wojna
subject: zsrr
description: Jak to się stało, że aż tylu oficerów Wojska Polskiego znalazło się w 1939 roku w rękach Sowietów? Dlaczego Katyń stał się miejscem zbrodni? Dlaczego Polacy nie byli w stanie stawić jakiegokolwiek oporu? I dlaczego prawda o zbrodni katyńskiej wyszła na światło dzienne dopiero po blisko 50 latach?
encoded: W tym artykule: Odwrót polskiego wojska na wschód i na przedmoście rumuńskie Sowieci internują polskich żołnierzy i oficerów Losy Polaków ewakuujących się na wschód w 1939 roku Tragiczny los polskich oficerów w rękach Stalina Polacy – pierwszy naród ukarany przez Stalina Katyń: przebieg zbrodni Odpowiedzialność za zbrodnię katyńską Zmowa milczenia mocarstw w sprawie mordu na polskich oficerach Amerykańskie śledztwo w sprawie Katynia Rosjanie przyznają się do winy za zbrodnię katyńską „Piąta rano. Od świtu dzień rozpoczął się szczególnie. Wyjazd karetką więzienną w celkach (straszne!). Przywieziono gdzieś do lasu; coś w rodzaju letniska. Tu szczegółowa rewizja. Zabrano zegarek, na którym była godzina 6.30 (8.30). Pytano mnie o obrączkę, którą (...). Zabrano ruble, pas główny, scyzoryk” – w tym miejscu urywa się pamiętnik jednej z ofiar zbrodni katyńskiej, mjr Adama Solskiego, datowany na 9 kwietnia 1940. Zaraz po napisaniu tych słów polski oficer został zastrzelony przez NKWD. Mjr Solski podzielił los przynajmniej 21 768 oficerów armii czynnej, jak i rezerwy, wielu przedstawicieli polskich elit, inteligencji i wyższego duchowieństwa. Wszyscy oni zginęli w lasach Katynia i w ciemnych kazamatach więzień NKWD w Charkowie i w Twerze. Co doprowadziło ich do tego tragicznego finału? Odwrót polskiego wojska na wschód i na przedmoście rumuńskie Niemiecki Blitzkrieg we wrześniu 1939 roku spowodował, że jednym z głównych założeń polskich oddziałów był generalny odwrót we wschodnim kierunku. Na Kresy zmierzały nie tylko zwarte ugrupowania Wojska Polskiego, ale też całe chmary dopiero co zmobilizowanych żołnierzy, a także oficerów rezerwy oczekujących na przydział do formujących się jednostek. Sytuacja polityczna II Rzeczpospolitej w tym czasie szybko uległa fatalnemu załamaniu. 17 września 1939 roku polską wschodnią granicę przekroczyła Armia Czerwona. Sowieci zrealizowali w ten sposób postanowienia płynące z paktu Ribbentrop-Mołotow. Razem z III Rzeszą dokonali IV rozbioru Pol…

katyn-to-miejsce-wyjatkowo-bestialskiej-zbrodni-przez-50-lat-w-polsce-nie-wolno-bylo-o-niej-mowic-fot-kok-lochon-gamma-rapho-via-getty-images-de2ed9d.jpg
width: 1024
height: 729

Operacja Barbarossa to decydujące starcie II wojny światowej. Celem była totalna zagłada przeciwnika
type: item
date: 2024-06-22T09:27:39.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: Naziści
subject: niemcy
subject: rosja
subject: wojna
subject: zsrr
description: Największa wojskowa operacja w dziejach. Miliony żołnierzy z obu stron, setki tysięcy wojskowego sprzętu i tylko jeden cel – totalne zwycięstwo i totalna zagłada przeciwnika. Tak wyglądał początek wojny niemiecko-sowieckiej, czyli Operacja Barbarossa.
encoded: W tym artykule: Droga Hitlera do opanowania Europy Ostatnie chwile przed burzą 22 czerwca 1941 roku Dlaczego Stalin nie wierzył w atak Niemiec? Niemieckie plany napaści na ZSRR Operacja Barbarossa i wielkie sukcesy Niemców Bitwa pod Moskwą i zatrzymanie Niemców przez Armię Czerwoną Wojna totalna. Niemiecka eksterminacja ludności ZSRR Plan głodowy i blokada Leningradu Tragiczny los radzieckich jeńców w niemieckiej niewoli Od wojny błyskawicznej do wojny na wyniszczenie 22 czerwca 1941 roku Adolf Hitler uprzedził Józefa Stalina i zadał mu potężny, nieoczekiwany cios. Tak zaczął się najbardziej krwawy epizod II wojny światowej. Operacja Barbarossa przeszła do historii jako początek wojny totalnej, której wynik zdeterminował przyszłość Europy na długie lata. Droga Hitlera do opanowania Europy Apetyt Adolfa Hitlera rósł w miarę jedzenia. W końcu niemiecki dyktator stanął przed podobnym dylematem, z którym miał do czynienia Napoleon Bonaparte. Podobnie jak cesarz Francuzów, także i nazistowski tyran postanowił wyeliminować z wojny Rosję jeszcze przed ostatecznym podporządkowaniem sobie reszty Europy. Hitlerowskie Niemcy były świadome zaborczej i agresywnej natury Kraju Rad. Józef Stalin wykorzystał zaangażowanie III Rzeszy choćby w wojnę z Francją w 1940 roku. I dokonywał kolejnych agresji terytorialnych w Europie Środkowej. „Brunatni księża” wspierali nazistów. Używali nawet pozdrowienia „heil Hitler” Część księży używała w czasach III Rzeszy nazistowskiego pozdrowienia „heil Hitler”. Ich motywacje były różne. Tych, którzy pozostali w kapłaństwie i popierali narodowy socjalizm, ... Nad Hitlerem wisiało widmo ataku od wschodu przez swojego tymczasowego, chwiejnego partnera. Ponadto zakładany przez niemieckich planistów wyprzedzający atak na ZSRR miał jeszcze jeden cel. Naziści mieli tym sposobem kontynuować tradycyjną niemiecką ideę Drang nach Osten. A więc parcia na wschód i zdobywania dla siebie przestrzeni życiowej Ostatnie chwile przed burzą 22 czerwca 1941 roku Sowie…

operacja-barbarossa-fot-universal-history-archive-universal-images-group-via-getty-images-c08172a.jpg
width: 1024
height: 632

Wojna zimowa 1939–1940. Jak „fiński Dawid” dał odpór „sowieckiemu Goliatowi”?
type: item
date: 2024-06-10T07:08:25.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: finlandia
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: rosja
subject: wojna
subject: zsrr
description: Finowie zostali poddani przez ZSRR historycznej próbie i zdali egzamin. Obronili swoje państwo, walcząc z parokrotnie silniejszym wrogiem. Jak udało się im uniknąć unicestwienia? Na czym polegała wojna zimowa?
encoded: W tym artykule: Nowy podział stref wpływu w Europie Środkowej w 1939 roku Starania ZSRR o przywrócenie Finlandii do swojej strefy wpływu Wojna zimowa Jak Finowie powstrzymali Sowietów w wojnie zimowej? Jak zakończyła się wojna zimowa? Wojna kontynuacyjna i wojna lapońska Dlaczego Finlandia była neutralna po II wojnie światowej? XX-wieczne losy Finlandii w pewnym stopniu przypominały losy Polski. Niepodległe fińskie państwo pojawiło się na mapie Europy po zakończeniu I wojny światowej na zgliszczach dawnego Imperium Rosyjskiego. Finowie, podobnie jak i Polacy, przez całe dwudziestolecie międzywojenne żyli w ciągłym zagrożeniu rewanżem ze strony Sowietów. Zarówno jedni, jak i drudzy w końcu doczekali się ostatecznie „czerwonej zemsty”. Nowy podział stref wpływu w Europie Środkowej w 1939 roku Władze ZSRR na czele z Józefem Stalinem skierowały swoją politykę zagraniczną w okresie poprzedzającym II wojnę światową na jeden główny cel. Chodziło nie tyle o ekspresowy „eksport rewolucji” na Zachód, co o odzyskanie stanu posiadania państwa rosyjskiego sprzed 1914 roku. Tym zamierzeniom miał pomóc taktyczny sojusz z nazistowskimi Niemcami, który przeszedł do historii pod nazwą paktu Ribbentrop-Mołotow. Porozumienie radziecko-niemieckie zakładało nowy podział stref wpływów w Europie Środkowej. Po agresji na Polskę 17 września 1939 roku i wcieleniu polskich Kresów Wschodnich do składu ZSRR, Sowieci ruszyli dalej, by egzekwować kolejne postanowienia paktu. Wszystko to działo się na oczach grającej na czas Europy Zachodniej na czele z Francją i Anglią. Mocarstwa zachodnie próbowały zyskać czas na przygotowanie się do konfrontacji z Niemcami. Rosjanie mieli więc wolne ręce. Starania ZSRR o przywrócenie Finlandii do swojej strefy wpływu Józef Stalin po udanej napaści na Polskę przeszedł zatem do wystosowania ultimatum w kierunku państw bałtyckich. Czerwony dyktator wymógł na Litwie, Łotwie i Estonii m.in. utworzenie stałych baz wojskowych Armii Czerwonej na terenie tych państw, czy…

wojna-zimowa-1939-1940-jak-finski-dawid-dal-odpor-sowieckiemu-goliatowi-fot-keystone-france-gamma-keystone-via-getty-images-de72bbe.jpg
width: 947
height: 1024

Agresja ZSRR na Polskę przypieczętowała jej los. Jak II Rzeczpospolita znalazła się w „dziejowym imadle”?
type: item
date: 2024-06-09T11:04:55.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: polska
subject: rosja
subject: wojna
subject: zsrr
description: „Sowiety wkroczyły” – napisał 17 września znad granicy z Rumunią marszałek Edward Rydz-Śmigły. Był to ostatni akord II Rzeczpospolitej, która została zmiażdżona przez potężne uderzenie z dwóch stron. Po barbarzyńskim ataku Niemiec przyszła pora na cios w plecy, bo tym była agresja ZSRR na Polskę.
encoded: W tym artykule: Jak doszło do niemiecko-rosyjskiej współpracy w 1939 roku? Stosunki polsko-sowieckie przed 1939 rokiem Ukraińska i białoruska mniejszość w II RP a Sowieci Polsko-radziecki pakt o nieagresji i przygotowania do wojny Agresja ZSRR na Polskę Kto zaatakował Polskę w 1939 roku od wschodu? Dlaczego Polska nie broniła się w 1939 r. przed ZSRR w aktywny sposób? Opór Polaków przeciwko agresji ZSRR w 1939 roku Skutki najazdu ZSRR na Polskę w 1939 roku Wrzesień 1939 roku stał się dla Polski jednym z najczarniejszych miesięcy w dziejach. To właśnie wtedy wypełnił się scenariusz, którego jak ognia chcieli uniknąć polscy stratedzy dwudziestolecia międzywojennego. Rzeczpospolita dostała się w niszczycielskie „imadło” między III Rzeszą a Związkiem Radzieckim. Jak doszło do niemiecko-rosyjskiej współpracy w 1939 roku? Próba balansowania polskiej dyplomacji między Niemcami a Rosją w oparciu o sojusze z Anglią i Francją zakończyła się niepowodzeniem. Polityczne rachuby odpowiedzialnego za politykę zagraniczną II RP Józefa Becka musiały zawieść w obliczu naruszenia ładu światowego powstałego na konferencji w Wersalu. Misterną układankę ustaloną przez mocarstwa po I wojnie światowej zniweczyła postawa Adolfa Hitlera i Józefa Stalina. Obaj krwawi dyktatorzy reprezentowali dwa potężne państwa. Połączyła je żądza rewanżu za straty poniesione w Wersalu. Beneficjentem tych właśnie strat była Polska. Rzeczpospolita stała więc ością w gardle zarówno niemieckim nazistom, jak i Sowietom. Stosunki polsko-sowieckie przed 1939 rokiem Pomimo tego, przed wrześniową klęską starano się znaleźć jakikolwiek „sposób na życie” z czerwonym imperium. Wszystkie polskie rządy po 1918 roku doskonale zdawały sobie sprawę, że to właśnie Rosja bolszewicka uchodzi za największe niebezpieczeństwo dla funkcjonowania polskiego państwa. Ale jednocześnie wiedziały, że Polski nie stać na kolejne, samodzielne starcie z wielkim wschodnim sąsiadem. Trudno uwierzyć, że przetrwały 80 lat. Nieznane wcześniej kol…

agresja-zsrr-na-polske-przypieczetowala-jej-los-jak-ii-rzeczpospolita-znalazla-sie-w-dziejowym-imadle-fot-hulton-deutsch-hulton-deutsch-collection-corbis-via-getty-images-8d975fe.jpg
width: 1024
height: 702

Ostatnia królowa Mongolii była inspiracją dla postaci z „Gwiezdnych Wojen”. Jej koniec był tragiczny
type: item
date: 2024-02-21T13:50:32.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: komunizm
subject: ludzie
subject: mongolia
subject: Społeczeństwo
subject: Wolny czas
subject: zsrr
description: Życie ostatniej królowej Mongolii jest pełne smutku i cierpienia. Najpierw została zmuszona do małżeństwa z chanem, a wiele lat po oddaniu władzy została stracona przez komunistów w ramach stalinowskich represji. Jej postać stała się nawet inspiracją (szczególnie wizualną) dla królowej Amidali w filmie „Gwiezdne Wojny: Mroczne Widmo”.
encoded: W tym artykule: Kim była ostatnia królowa Mongolii? Ślub z umierającym chanem Powrót w rodzinne strony Upamiętnienie Genepil w Gwiezdnych Wojnach Kobieta na zdjęciu jest ubrana w tradycyjne mongolski strój. To królewska wersja deli lub deel, przypominająca średniowieczny żupan. Tkanina jest misternie zdobiona i wykonana z jedwabiu. Jej włosy zebrane są w dwa pokaźne kucyki zakończone warkoczami, a wszystko podtrzymuje bogata biżuteria. Fryzura do złudzenia przypomina rogi, lecz jest w niej coś mistycznego. Kim była ostatnia królowa Mongolii? Kobieta patrzy się prosto w obiektyw, a jej wzrok hipnotyzuje. Jest w nim jednak coś niepokojącego. Chociaż ma nie więcej niż dwadzieścia kilka lat, jej spojrzenie jest bardzo dojrzałe. W oczach zobaczyć można dużo smutku i cierpienia. Mowa o Genepil, ostatniej królowej Mongolii. Urodziła się jako Tseyenpil w 1905 roku w północnej części kraju, niedaleko klasztoru Baldan Bereeven,. Pochodziła z rodziny szlacheckiej. W 1923 roku została sprowadzona do pałacu Bogda Chana (z pochodzenia Tybetańczyka) jako jedna z piętnastu kobiet w wieku od 18 do 20 lat, które urodziły się tego samego dnia co chan. Władca był bowiem wdowcem, a jego doradcy uznali, że dla integralności kraju ważny jest ponowny ożenek. Problem polegał na tym, że Bogda Chan był już bardzo schorowany. Nie poruszał się o własnych siłach i był niewidomy. Miał wówczas 53 lata, a po śmierci ukochanej żony Tsendiin Dondogdulam nie planował kolejnego małżeństwa. Młoda Tseyenpil została zabrana siłą z rodzinnego domu, chociaż była już zamężna. Gdy została wybrana na żonę chana, obiecano jej, że po jego śmierci będzie mogła wrócić do pierwszego męża. Ślub z umierającym chanem Tseyenpil zgodziła się na ślub z Bogda Chanem. Bardzo szybko jednak zdała sobie sprawę, jak bardzo samotna czuje się w nowym środowisku, bez przyjaciół, u boku człowieka, który jest dla niej całkowicie obcy. Zaledwie kilka tygodni później powróciła do rodziców. Przedstawiciele mongolskiego rządu wysłali d…

ostatnia-krolowa-mongolii-57bb4ab.jpg
width: 2001
height: 1200

Polska i Japonia miały wspólnego wroga. Ten sojusz został jednak wystawiony na próbę
type: item
date: 2024-01-27T13:18:33.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: japonia
subject: polska
subject: szpiegostwo
subject: wojna
subject: zsrr
description: Chociaż Polska i Japonia znalazły się w czasie II wojny światowej w przeciwnych obozach, służby wywiadowcze obu państw wciąż współdziałały! Obydwa kraje miały bowiem wspólnego wroga – ZSRR.
encoded: W tym artykule: Japoński konsulat w Kownie był placówką szpiegowską Holenderskie wizy uratowały uciekinierów z Polski Japończyk ocalił tysiące Polaków Japończycy wspierali polskich szpiegów Wpadka polskich szpiegów w Berlinie Polsko-japońska współpraca w Sztokholmie Kontakty po wojnie Japonia nie chciała wojny z Polską Przyjaźń narodów polskiego i japońskiego ma tradycję sięgającą jeszcze czasów wojny Kraju Wschodzącego Słońca z Rosją w latach 1904–1905. Wówczas do Tokio przybył Józef Piłsudski szukający poparcia politycznego i funduszy dla Polskiej Partii Socjalistycznej. W dwudziestoleciu międzywojennym braterstwo narodów zamieszkujących dwa krańce świata umocniło się. Powód kordialnych stosunków był prosty. Miały wspólnego wroga: ZSRR, który z niechęcią odnosił się do japońskiej ekspansji w Azji. Nawet gdy Japonia zaczęła flirt z nazistowskimi Niemcami, nie zmieniło to propolskiego stanowiska jej rządu. Jak mówi staropolskie przysłowie: „Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie”. Kiedy zaś w 1939 r. Rzeczpospolita znikła z mapy Europy. Japończycy mimo nacisków ze strony III Rzeszy nadal okazywali Polakom życzliwość. Aż do października 1941 r. w Tokio działała polska ambasada. Rzecz jasna władze Krainy Kwitnącej Wiśni nie wspomagały Polski tylko z dobroci serca. Wręcz przeciwnie. Japończycy nadal uważali ZSRR za jedno z największych zagrożeń dla swej ojczyzny i dostrzegali interes we współpracy z darzącym ich sympatią, nastawionym antykomunistycznie narodem, którego wywiad miał duże doświadczenie w sprawach sowieckich. Japoński konsulat w Kownie był placówką szpiegowską Zawarcie paktu Ribbentrop–Mołotow nadwyrężyło wiarę Japończyków w dobre intencje ich niemieckiego sojusznika. Jeszcze przed podpisaniem tego układu, w Tokio zdecydowano o utworzeniu placówki wywiadowczej na pograniczu stref wpływów III Rzeszy i ZSRR. Jak to często bywa, przykrywkę dla szpiegowskiej działalności stanowiła misja konsularna. W sierpniu 1939 r. na Litwie pojawił się specjalista do …

chociaz-polska-i-japonia-znalazly-sie-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-w-przeciwnych-obozach-sluzby-wywiadowcze-obu-panstw-wciaz-wspoldzialaly-b5bc615.jpg
width: 1323
height: 1050

Łunochod to pierwszy w historii łazik księżycowy. Ponad 50 lat temu Rosjanie dokonali czegoś niezwykłego
type: item
date: 2023-12-29T11:59:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: historia
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: misja
subject: zsrr
description: Siedemnastego listopada 1970 roku Sowieci napisali nowy rozdział w historii podboju kosmosu. Tego dnia powierzchnię Księżyca osiągnął lądownik Łuna 17. Nie było to pierwsze udane lądowanie na Srebrnym Globie w ramach programu kosmicznego Łuna, ale pierwszy raz na pokładzie znalazł się tak zaawansowany ładunek. Był to Łunochod – bezzałogowy pojazd do wykonywania zdalnych badań. Co wiemy na temat pierwszego księżycowego łazika?
encoded: W tym artykule: Historia Łunochodu Ile było Łunochodów? Budowa i technologie wykorzystywane w Łunochodach Rezultaty misji Łunochodu Praca, jaką łazik marsjański Perseverance wykonał na Czerwonej Planecie robi ogromne wrażenie. Łatwo można sobie wyobrazić, jak wielkie emocje musiały wzbudzać misje podobnych pojazdów, realizowane w latach 70. ubiegłego wieku. Wyścig kosmiczny toczący się między USA a ZSRR napędzał rozwój kosmicznych technologii. Amerykańskie sukcesy w obszarze próbkowania Srebrnego Globu zachęciły Sowietów do opracowania znacznie bardziej zaawansowanej technologii. Tak narodził się Łunochod, pierwszy w historii łazik księżycowy. Historia Łunochodu 4 października 1957 roku ZSRR wyniosło na orbitę okołoziemską Sputnika 1. Po tym sukcesie, Związek Radziecki skupił swoją uwagę na naturalnym satelicie Ziemi. W 1958 roku Nikita Chruszczow zaaprobował program Łuna, którego ideą było wysłanie na Księżyc kosmicznych statków badawczych. Pierwsza próba zakończyła się niepowodzeniem. Niebawem po starcie, rakieta wynosząca sondę E-1 rozpadła się. Także druga próba nie przyniosła oczekiwanego rezultatu. Związek Radziecki był jednak zdeterminowany. W trakcie trzeciej próby, rakieta Łuna 8K72 opuściła Ziemię. Po osiągnięciu II prędkości kosmicznej statek Łuna I oddzielił się i rozpoczął samotny lot. Awaria układu sterowania sprawiła jednak, że cel misji nie został zrealizowany – statek nie rozbił się o powierzchnię Srebrnego Globu. Mimo to, władze ZSRR ogłosiły sukces. Podbój kosmosu. Jak człowiek zrealizował marzenia wyrwania się z Ziemi i jaką rolę odegrali w tym naziści „Ziemia jest kolebką ludzkości, ale nikt nie zostaje w kolebce na wieki” – powiedział Konstantin Ciołkowski, syn polskiego zesłańca, który mając do dyspozycji tylko kartkę papieru i ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/podboj-kosmosu-jak-czlowiek-zrealizowal-marzenia-wyrwania-sie-z-ziemi-i-jaka-role-odegrali-w-tym-nazisci-fot-keystone-france-gamma-keysto…

lunochod-historia-i-odkrycia-kosmicznego-lazika-igor-lushchay-shutterstock-com-6e53636.jpg
width: 3000
height: 1982

Eugeniusz Bodo był jednym z najwybitniejszych przedwojennych artystów. 80 lat temu zmarł w sowieckim łagrze
type: item
date: 2023-10-07T07:52:25.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: Kultura
subject: polska
subject: polska przedwojenna
subject: zsrr
description: Eugeniusz Bodo przed wojną zachwycał jako gwiazda kina i estrady. Potem aresztowało go NKWD. 7 października 1943 roku umarł z wycieńczenia i głodu.
encoded: W tym artykule: Eugeniusz Bodo jako gwiazda kina Życie prywatne Eugeniusza Bodo Występy kabaretowe po wybuchu wojny Aresztowanie przez NKWD Podejrzany o szpiegostwo Jak zmarł Eugeniusz Bodo? Naprawdę nazywał się Bohdan Eugène Junod. Jego pseudonim sceniczny stanowił połączenie dwóch pierwszych liter własnego imienia oraz trzeciego imienia matki, polskiej szlachcianki Jadwigi Anny Doroty Dylewskiej. Eugeniusz Bodo urodził się w 1899 roku w Genewie jako pół-Polak, pół-Szwajcar. Przez całe życie zachował szwajcarskie obywatelstwo. Nie zdawał sobie sprawy, że ów fakt, paradoksalnie, przyczyni się do jego śmierci w obozowych warunkach. Eugeniusz Bodo jako gwiazda kina Artystyczną smykałkę Bodo odziedziczył po ojcu. Teodor Junod zarabiał na życie, wyświetlając filmy i prowadząc variétés. W 1907 roku sprowadził się wraz z rodziną do Łodzi, gdzie założył kino-teatr Urania. Bodo zaczynał od występów scenicznych. To jednak kino dało mu ogromną popularność. Po debiucie w niemym obrazie „Rywale” z 1925 roku szybko stał się jednym z ulubieńców Polaków. Grywał amantów, a także role komediowe i dramatyczne, dając popis swych wszechstronnych zdolności. Oczarowywał widzów zarówno jako groźny szejk Abdullah („Głos pustyni”), subiekt podszywający się pod szanowanego radcę („Jego ekscelencja subiekt”), pogubiony moralnie marynarz („Czarna perła”), jak i spiker radiowy toczący bój z sąsiadem („Piętro wyżej”). Z czasem zajął się ponadto pisaniem scenariuszy i produkcją. W wielu filmach śpiewał piosenki, które stawały się przedwojennymi szlagierami: „Umówiłem się z nią na dziewiątą”, „Sex appeal”, „Już taki jestem zimny drań”. Życie prywatne Eugeniusza Bodo Dwutygodnik „Kino dla Wszystkich” określał Bodo mianem „polskiego Chevaliera i Goldwyn-Meyera w jednej osobie”. W prasie nie brakowało wzmianek z jego życia prywatnego. Zewsząd dało się słyszeć o miłosnych podbojach filmowego amanta. Nawiązał romans m.in. z Norą Ney, przedwojenną femme fatale żydowskiego pochodzenia. Czytelnicy „Kina” …

eugeniusz-bodo-fot-wikimedia-commons-public-domain-8a0eae9.jpg
width: 336
height: 234

Michaił Gorbaczow – symbol Jesieni Ludów, ideolog pierestrojki i grabarz Związku Radzieckiego
type: item
date: 2022-08-31T14:49:02.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: komunizm
subject: Kultura
subject: polska
subject: rosja
subject: Społeczeństwo
subject: wschód
subject: zsrr
subject: związek radziecki
description: Przed dwudziestoma laty przez Europę Wschodnią przetoczyła się pokojowa rewolucja, która doprowadziła do upadku bloku wschodniego. Na czele opozycji stanęło wówczas wielu komunistów, którzy wyczuli swą dziejową szansę i popłynęli z wolnościowym nurtem. Jednym z nich był Michaił Gorbaczow, który zmarł 30 sierpnia 2022 roku. Miał 91 lat. Pierwszy i jedyny prezydent Związku Radzieckiego był przez niektórych nazywany również grabarzem ZSRR.
encoded: W tym artykule: Jesień Ludów w Europie Wschodniej Michaił Gorbaczow stał się symbolem upadku ZSRR Pokolenie 89 Demokraci z przymusu Komunizm sypał się jako system i sypał się błyskawicznie Późną jesienią 1989 roku padł mur berliński i w zasadzie opinia publiczna na całym świecie tylko tyle pamięta z tamtego gorącego czasu. Wydarzenie budowlane, a takim było fizyczne zrównanie muru z ziemią, urosło do rangi symbolu rozpadu bloku wschodniego, końca istnienia ZSRR, odzyskania niepodległości przez wiele narodów. Tymczasem od wiosny do grudnia 1989 r. doszło do kilku spektakularnych wydarzeń, które mogły z powodzeniem stać się symbolem owej europejskiej rewolty. Jesień Ludów w Europie Wschodniej Komunizm padał niczym kostki domina – 4 czerwca 1989 roku w Polsce PZPR przegrała wybory, w czego następstwie powstał pierwszy po 1945 roku niekomunistyczny rząd. Nasz kraj jako pierwszy opuścił blok wschodni. Latem 1989 roku polskim tropem poszły Węgry. Także tam komuniści rozpoczęli negocjacje z opozycją, a już w październiku uchwalona została nowa konstytucja. Najwięcej wydarzyło się w listopadzie. W Czechosłowacji sukces odniosła aksamitna rewolucja, w Bułgarii odsunięto od władzy Todora Żiwkowa, zaś w Niemieckiej Republice Demokratycznej Egon Krenz, następca Ericha Honeckera, zdecydował się otworzyć granicę z RFN. Jednocześnie coraz mocniej wrzało w „przybałtyckim kotle”, czyli na Litwie, Łotwie i w Estonii – kraje te zawarły sojusz, mający położyć kres dominacji radzieckiej. Także w Jugosławii – choć to już nieco inna historia – coraz głośniej odzywały się ruchy separatystyczne. W grudniu, w dramatycznych okolicznościach, upadł rumuński reżim Nicolae Ceauşescu Świat przecierał oczy ze zdumienia – sypie się imperium, a radzieckie czołgi nie wkraczają do zrewoltowanych kolonii. Ale liderzy przemian wzięli za dobrą monetę słowa sekretarza generalnego KPZR Michaiła Gorbaczowa, który podczas konferencji przywódców bloku wschodniego potwierdził prawo każdego państwa socjalistyczn…

michail-gorbaczow-80aed01.jpg
width: 5201
height: 3480

Leonid Breżniew: dyktator na pigułkach. Jak zmarnował szansę na reformę ZSRR i doprowadził kraj do zapaści
type: item
date: 2022-07-21T07:34:24.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: komunizm
subject: polityka
subject: rosja
subject: Travel
subject: zsrr
description: Rządził z Kremla supermocarstwem u szczytu rywalizacji ZSRR i USA. Leonid Breżniew miał szansę dokonać w Związku Radzieckim przełomowych reform technologicznych. Umarł jednak w bardzo staroświeckim stylu: w tajemniczych okolicznościach, w atmosferze spisku.
encoded: W tym artykule: Leonid Breżniew: powrót do stalinizmu Polityka Breżniewa a stan wojenny w Polsce Leonid Breżniew – schorowany dyktator uzależniony od leków Leonid Breżniew zmarnował szansę na reformę technologiczną ZSRR – państwo pozostawione bez perspektyw To za rządów Leonida Breżniewa, stojącego na czele ZSRR od 1964 do 1982 roku, państwo radzieckie znalazło się u szczytu potęgi. Ten syn hutnika, urodzony w 1906 roku w Ukrainie (aczkolwiek jego rodzinę określa się raczej jako rosyjską) zrobił niesamowitą karierę. Wykształcił się, wstąpił do partii komunistycznej i z zapałem piął się po szczeblach władzy. Tak się poświęcił polityce, że już mając 46 lat przeszedł pierwszy zawał serca. W tym samym 1952 roku dochrapał się jednak stanowiska w Biurze Politycznym, czyli w ścisłym kręgu władzy ZSRR. Promował go sam Stalin i do pewnego stopnia Breżniew pozostał wierny jego ideologii. Leonid Breżniew: powrót do stalinizmu Okres rządów na Kremlu Nikity Chruszczowa (1953–1964), potępiającego zbrodnie stalinizmu, z oczywistych względów nie mógł się podobać Breżniewowi. Dlatego wraz z twardogłowymi towarzyszami obalił Chruszczowa i jako sekretarz generalny (w skrócie: gensek) Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego sam zaczął grać pierwsze skrzypce. Pokolenie Putina. Kim są dziś młodzi Rosjanie? Trzydzieści lat po rozpadzie Związku Radzieckiego wielu młodych Rosjan marzy o stabilności, jaką charakteryzowała się tamta epoka, a w swoim nacjonalistycznym prezydencie widzi bohatera. Nie w głowie była mu liberalizacja, lecz usztywnienie kursu. „Oskarżano go, że dopuścił, aby ZSRR wrócił do »neostalinizmu« i »popadł w stagnację«. Z czasem być może zostanie uznany za przywódcę, który najlepiej ze wszystkich rozumiał istotę ustroju i przedłużał temu ustrojowi życie tak długo, jak tylko się dało. Był przede wszystkim ostrożnym i sprytnym aparatczykiem, który zdawał sobie sprawę z konsekwencji, jakie może pociągnąć za sobą manipulowanie przy wadliwie działającej …

leonid-brezniew-dyktator-na-pigulkach-jak-zmarnowal-szanse-na-reforme-zsrr-i-doprowadzil-kraj-do-zapasci-fot-klaus-rose-ullstein-bild-via-getty-images-fb2d87d.jpeg
width: 1024
height: 913

Podbój kosmosu. Jak człowiek zrealizował marzenia wyrwania się z Ziemi i jaką rolę odegrali w tym naziści
type: item
date: 2022-05-30T07:06:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: fizyka
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
subject: wojna
subject: zsrr
description: „Ziemia jest kolebką ludzkości, ale nikt nie zostaje w kolebce na wieki” – powiedział Konstantin Ciołkowski, syn polskiego zesłańca, który mając do dyspozycji tylko kartkę papieru i własną wiedzę matematyczno-przyrodniczą stworzył podstawę teorii lotu rakiet. Podbój kosmosu, dzięki któremu po Marsie jeżdżą łaziki a ziemskie sondy przemierzają Układ Słoneczny, zaczął się na rosyjskiej prowincji.
encoded: W tym artykule: Podbój kosmosu – Konstantin Ciołkowski Podbój kosmosu – Werner von Braun i nazistowskie rakiety V-2 Podbój kosmosu – Siergiej Korolow i początki programu kosmicznego ZSRR Podbój kosmosu – Sputnik i triumfy Rosjan Podbój kosmosu – pionierski lot Gagarina Pragnienia dowiedzenia się, czym jest gwieździste niebo nad naszymi głowami, towarzyszyło ludzkości od zarania dziejów. Jednak oświeceniowy rozwój nauk przyrodniczych pokazał, że badanie kosmosu nie będzie takie proste, jak sądzili pierwsi autorzy powieści science-fiction. Po pierwsze, trzeba będzie przezwyciężyć potężną siłę. Bo główną przeszkodą w podboju kosmosu jest grawitacja. A jedynym sposobem, by ją pokonać jest ogromna prędkość. Podbój kosmosu – Konstantin Ciołkowski Właśnie z tym problemem postanowił rozprawić się Konstantin Ciołkowski, niesłyszący syn polskiego zesłańca, samouk i niewątpliwy geniusz. Miał do dyspozycji tylko bardzo nieskomplikowane narzędzia oraz swoją wiedzę matematyczno-fizyczną. A jednak wysunięte przez Ciołkowskiego idee stanowią podstawę działania wszystkich, historycznych i współczesnych, silników rakietowych, rakiet i statków kosmicznych. Swoje badania i przemyślenia ogłosił w 1903 roku, czyli zanim pierwszy samolot wzbił się w powietrze. Opisał teorię lotu rakiety z uwzględnieniem zmiany jej masy w wyniku spalania paliwa. Sformułował wzór opisujący zależność między prędkością rakiety a jej masą i prędkością gazów wylotowych. Opracował także teorię ruchu rakiet wielostopniowych. "Dowiemy się, czy bliżej nam do aniołów czy do małp." Co nas czeka w kosmosie? Kiedyś badacze obawiali się tego jak człowiek zniesie stan nieważkości. Im dalej ku gwiazdom, tym więcej wyzwań. O czym powinniśmy myśleć teraz? - Przypominamy wizjonerski felieton sir Ar... To właśnie matematyczna precyzja Ciołkowskiego pozwoliła kolejnym naukowcom opracować pierwsze rakiety zdolne przekroczyć umowną granicę kosmosu, czyli wzlecieć na wysokość 100 kilometrów nad Ziemię. A dokonano tego już w 1944 …

podboj-kosmosu-jak-czlowiek-zrealizowal-marzenia-wyrwania-sie-z-ziemi-i-jaka-role-odegrali-w-tym-nazisci-fot-keystone-france-gamma-keystone-via-getty-images-33617ad.jpeg
width: 1024
height: 726

Tak wyglądają „Stracone terytoria”. Zobacz fotografie z byłych republik Związku Radzieckiego
type: item
date: 2019-06-12T07:25:29.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: fotografia
subject: Kultura
subject: Travel
subject: warszawa
subject: wystawa
subject: zsrr
description: Cykl międzynarodowego kolektywu Sputnik Photos „Stracone terytoria. OSAD” to wyjątkowy zapis ze świata, jaki pozostał po upadku Związku Radzieckiego.
encoded: ZOBACZ "STRACONE TERYTORIA" NA WYBRANYCH FOTOGRAFIACH >>> Stracone terytoria W ciągu ośmiu lat członkowie kolektywu fotograficznego Sputnik Photos pracowali w byłych republikach ZSRR. Wynikiem ich pracy jest, liczące kilka tysięcy fotografii, archiwum. Zdegradowane krajobrazy poligonów atomowych i kopalni uranu mieszają się tu ze świadectwami samoorganizacji ludzi, którzy na gruzach wczorajszego imperium budują nową codzienność. Weterani minionych wojen sąsiadują z uchodźcami ze stref obecnych konfliktów. Wszystkie działania Sputnik Photos dotykają innego, ważnego dla obszaru postradzieckiego aspektu. Język fotografii i nie tylko Projektowi towarzyszą dwie publikacje. Pierwsza z nich to antysłownik terminów przed- i potransformacyjnych związanych ze Związkiem Radzieckim. Nad jego przygotowaniem pracowało kilkudziesięciu autorów z całego świata: pisarzy, historyków, dziennikarzy, naukowców, kuratorów, artystów i politologów. Drugie wydawnictwo to publikacja fotograficzna, której narracja podąża tropem radzieckiej opresji związanej z nauką, eksperymentem i relacjami człowieka z przyrodą. Sputnik Photos Sputnik Photos jest międzynarodowym kolektywem założonym w 2006 roku przez fotografów z Europy Środkowo-Wschodniej. Doświadczenie transformacji regionu, z którego pochodzą, stało się pretekstem do wspólnego komentowania zachodzących w nim procesów społecznych, politycznych i kulturowych. Posługując się fotografią, filmem i książką fotograficzną, kolektyw od ponad dekady budują zapis transformacji obszaru byłego bloku wschodniego. Rozważają współczesne wymiary i funkcję fotografii dokumentalnej, eksperymentują z formą i treścią. Ich działania wspiera zespół kuratorów, pisarzy, grafików i animatorów kultury. Ważną sferą działań kolektywu są różnorodne formy edukacji wizualnej, które wspierają i promują młodych twórców z regionu.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d7120cd40d7b79e594de65a2fad7c6bccac2f709-d99bb22.jpeg
width: 3500
height: 2778

Kaukaz autostopem. Co za przygoda!
type: item
date: 2019-04-01T05:00:00.000Z
creator: Anna Bunikowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: armenia
subject: autostop
subject: chaczapuri
subject: Edukacja
subject: ergo ubezpieczenia podróży
subject: gruzja
subject: konkursy
subject: Kultura
subject: Moto
subject: podróże
subject: relacje z podróży
subject: swanetia
subject: tanie podróżowanie
subject: Technologia
subject: turcja
subject: ubezpieczenia
subject: ubezpieczenie erv
subject: Wolny czas
subject: wyprawy
subject: zsrr
description: Nasze ostatnie studenckie wakacje musiały być wyjątkowe: autostopem i pod namiotem
encoded: Armenia, Górski Karabach, Gruzja. Wędrowaliśmy przez dwa miesiące. Spacerowaliśmy po lodowcu, cofnęliśmy się w czasie w wioskach Swanetii. Poznaliśmy setki kierowców, wysłuchaliśmy tysięcy toastów, wypiliśmy morze wina i kieliszek 30-letniego koniaku. To wszystko za nieco ponad 600 zł od osoby. Wystarczyło nawet na wysłanie pocztówek i zakupy. Uwaga, czołgi Dojazd z Warszawy do Armenii zajął nam sześć dni. Po drodze znaleźliśmy się m.in. w gruzińskim miasteczku Khulo. Dzięki zaproszeniu kierowcy zaliczyliśmy lokalną imprezę. Za każdym razem urzeka mnie gruzińska gościnność. Podczas przyjęć stół uginał się od jedzenia – mięs, serów i chaczapuri – zapiekanych placków z serem. A na grillu skwierczały szaszłyki. I obowiązkowo wino oraz czacza – bimber winogronowy. Pomiędzy gośćmi krąży specjalny kielich do wznoszenia toastów. Zazwyczaj wykonany jest z plastikowej butelki, ma litr pojemności, uprawnia do wzniesienia toastu i wypicia alkoholu do dna! Po gruzińskiej imprezie ciężki był poranek. Ale posileni ruszyliśmy w dalszą drogę. Do Armenii wjechaliśmy przez przejście graniczne w pobliżu miasteczka Bavra. Pustki. Zdawać by się mogło, że znaleźliśmy się w miejscu zapomnianym przez wszystkich. Pierwsze różnice między Gruzją a Armenią? W Gruzji po wielu drogach leniwie spacerują krowy, które ostentacyjnie ignorują samochody. W Armenii przez ulice przebiegają stada owiec poganiane przez konnych pasterzy. Domy budowane są z tufu – wulkanicznej, lekkiej skały. Płoty i ogrodzenia z pordzewiałych wraków samochodów. Takie było pogranicze. Turystyczna wiza pozwalała nam na trzytygodniowy pobyt. Armenia to maleńki kraj – niecałe 30 tys. km² (mniej niż powierzchnia woj. mazowieckiego). Byliśmy przekonani, że w 21 dni zdążymy ją przejechać. Ale nie udało się, dlatego nasz pobyt przedłużyliśmy o dwa tygodnie. Armenia to kraj gór. Naturze udało się stworzyć tu chyba wszystkie możliwe górskie formy i uroki. Jest ośnieżony i niebotyczny wulkan Aragac, którego zdobycie pokrzyżowała nam …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/55b688e05b8c984b24511c9ec6ca76ffac1d1a23-686924a.png
width: 1426
height: 749

Aleksiej Leonow: Pogromca gwiazd, który uciekł śmierci spod kosy
type: item
date: 2018-11-06T08:00:00.000Z
creator: Jerzy Ziemacki
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronauci
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kosmos
subject: Kultura
subject: Wolny czas
subject: zsrr
description: "Wyjście człowieka w otwarta przestrzeń kosmiczna jest wielkim osiągnieciem narodów radzieckich i partii komunistycznej" – tymi słowami witał go po wykonanym zadaniu przywódca ZSRR Leonid Breżniew. Dopiero po latach wyszło na jaw, że w trakcie swej pionierskiej misji kosmicznej gen. Aleksiej Leonow siedem razy cudem uniknął śmierci
encoded: Statek kosmiczny Woschod 2 okrąża Ziemie już drugi raz. Aleksiej Leonow, radziecki kosmonauta, jako pierwszy człowiek w historii ma właśnie wykonać skok w otwartą przestrzeń kosmiczna. Wszystko ściśle według instrukcji: wyjść z kabiny, zamknąć śluzę, odczekać cztery minuty, wyskoczyć w czarna, pusta przepaść. Manewr ten ćwiczył ze swymi instruktorami do upadłego, jednak głównie na sali gimnastycznej. Teraz ryzykuje swoje życie. Jak zareaguje jego serce? Czy człowiek w ogóle jest w stanie wytrzymać taki stres? Część naukowców, z którymi konsultowano się w tej sprawie, zdecydowanie przestrzega przed takim krokiem. Przekonują oni, że instynktowe odruchy samozachowawcze nie pozwolą żadnemu człowiekowi wyjść w kosmiczna przestrzeń ani tym bardziej w niej spacerować. Tłumaczyli, że space walk grozi śmiertelnym przerażeniem i wstrząsem nerwowym. Ale teraz, 18 marca 1965 r., Leonow udowadnia, ze jest inaczej. Pięćset kilometrów nad Ziemia chodzi w kosmosie, przyczepiony do statku pięciometrową lina. W ręku trzyma kamerę filmową. Pod sobą ma Morze Czarne, widzi większość Europy i Afrykę, czyta te kontynenty jak mapę. Obserwujący to wszystko przez okienko kapitan statku Paweł Bielajew z satysfakcja melduje przez radio do bazy: – Człowiek wyszedł w przestrzeń kosmiczną. Swobodnie tam pływa! Trzydziestoletni Aleksiej Leonow jest pierwszym człowiekiem w otwartej przestrzeni kosmicznej. – Widok Ziemi i statku obok był oszałamiający – przyzna po powrocie. Nie mógł jednak opowiedzieć publicznie, co się wydarzyło później. Wal na ręcznym Po 12 minutach kosmicznego spaceru kosmonauta próbuje wrócić do statku. Gdy chwyta za właz, statek się obraca. Trochę jak kajak na środku oceanu, który się przechyla, gdy chce do niego wejść pływak. W próżni nie ma znaczenia, że statek wazy 6 ton, a kosmonauta w skafandrze 100 kg. Ani maszyna, ani człowiek nie mogą utrzymać stabilnej pozycji. Nie ma również punktu, od którego można się odbić (dla pływaka jest to woda albo dno). Gdy nadludzkim wysiłki…

aleksiej-leonow-drugi-od-prawej-wraz-z-czlonkami-misji-apollo-sojuz-eecbd42.jpeg
width: 1211
height: 823

Ten sowiecki wahadłowiec kosmiczny mógł sam latać. Dziś stoi zapomniany
type: item
date: 2018-08-30T06:53:44.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: kosmos
subject: Kultura
subject: Moto
subject: Technologia
subject: Travel
subject: zsrr
description: ​W czasach zimnej wojny Związek Radziecki, by konkurować z amerykańskim programem badań przestrzeni kosmicznej z wykorzystaniem wahadłowców, zbudował podobną maszynę.
encoded: Program z wykorzystaniem wahadłowców kosmicznych jest już historią, choć jego najważniejsze maszyny nadal przywołują wspomnienia kosmicznej przygody: Enterprise, Challenger, Buran. Zaraz, jak to Buran? To rzeczywiście nazwa wahadłowca kosmicznego – tyle że sowieckiego sobowtóra amerykańskiego modelu zrodzonego na potrzeby zimnej wojny. Program Buran był finansowany tak długo, aż rządowi radzieckiemu skończyły się środki – jednakże prom kosmiczny przez cały ten czas praktycznie nie opuszczał Ziemi. Buran (po rosyjsku „burza śnieżna”) odbył tylko jeden jedyny lot w przestrzeń kosmiczną. 15 listopada 1988 roku odbył bezzałogowy lot na orbicie Ziemi trwający 3 i poł godziny. Lot zakończył się sukcesem, jednak przy wielu latach wysiłku nie miało to aż tak wielkiego znaczenia. Ale to nie koniec historii o Buranie. Naukowcy w Związku Radzieckim rozważali pomysł zbudowania statków kosmicznych wielorazowego użytku przez dziesiątki lat. Jednak rozwój amerykańskiego programu wahadłowców kosmicznych we wczesnych latach 70. na tyle wzbudził zainteresowanie Sowietów, że postanowili zbudować podobny statek. (W kwietniu 1981 roku jako pierwszy w programie został wystrzelony na orbitę wahadłowiec kosmiczny Columbia). Rywalizacja w czasie zimnej wojny – i strach przed bronią kosmiczną – sprawiły, że Związek Radziecki czuł, że musi dorównać dokonaniom Amerykanów – twierdzi Cathleen Lewis, kuratorka International Space Programs w National Air and Space Museum, będącego częścią Instytutu Smithsona. - Sowieci podejrzewali, że wahadłowiec mógłby być używany do identyfikowania lub niszczenia satelitów – przekonuje Lewis, która specjalizuje się w programach kosmicznych Związku Radzieckiego i Rosji. – To działo się w czasach, kiedy Związek Radziecki naprawdę robił wszystko, by dotrzymać kroku amerykańskiej technologii militarnej – chcieli więc statek kosmiczny dla siebie i zbudowali go jako konkurenta dla amerykańskiego wahadłowca. Decyzja nie podobała się wielu osobom z sowieckiego programu…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/29fb92cf12dc5e5f0cde7b8a510c7b6182986520-6efc0ce.png
width: 879
height: 663

Jej piękna książka poruszyła wielu, będzie naszym gościem. Małgorzata Szumska odpowiada na nasze pytania
type: item
date: 2017-09-18T07:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kazachstan
subject: syberia
subject: zsrr
description: Małgorzata Szumska - autorka książki „Zielona sukienka” będzie gościem World Travel Show.
encoded: Małgorzata Szumska będzie gościem na World Travel Show. Na targach pojawi się w sobotę 21 października w samo południe na scenie głównej. Nie może was tam zabraknąć! Jest absolwentką szkoły teatralnej, nauczycielem jogi oraz life coachem. Te trzy zawody łączy kilka rzeczy: to, że musisz być w nich szczery, to że pracuje się na prawdziwych emocjach i to, że zmienia się wewnętrznie swojego odbiorcę. Jak mówi, starała się to wszystko zawrzeć w książce. „Zielona sukienka” jest więc prawdziwa, emocjonalna i szczera. - Wydaje mi się, że to jej największy atut – dodaje. Trasę wyprawy zaplanował dla niej Stalin w 1951 roku. Wtedy właśnie jej dziadek Staszek został zesłany do gułagu w Kazachstanie, a babcię Jankę przesiedlono z rodziną w głąb Syberii. Książka, za którą została nominowana, to opowieść o szukaniu własnych korzeni na krańcu świata. O mrocznym ZSRR i obciążonej jego ciężkawym bagażem współczesnej Rosji. Wydawnictwo Znak Co zainspirowało cię do napisania książki „Zielona sukienka”? Impulsem do podróży były wspomnienia moich dziadków z czasów zsyłki na Syberię. Ruszyłam samotnie ich śladami przez Syberię i Kazachstan. Książkę zdecydowałam się napisać po tym, jak zobaczyłam reakcje ludzi, którzy usłyszeli moją historię. Jedni ze wzruszeniem wspominali swoich dziadków, inni dzwonili od razu do babci i pytali "Cześć babciu, jak spotkałaś dziadka?", bo nigdy wcześniej nie wpadli na to, żeby zapytać ich o przeszłość. Widziałam, że ta historia buduje mosty między pokoleniami. Pewnego razu po prelekcji podszedł do mnie starszy pan i powiedział: "Ja też byłem tam, gdzie pani dziadek. Dziękuję, że pani tam pojechała". Zobaczyłam, jak ważne jest dla ludzi z pokolenia naszych dziadków, że my, młodzi ciągle o tym pamiętamy. Chciałam by książka była hołdem dla tych, którzy walczyli za wolną Polskę, żeby była dowodem na prawdziwą miłość, która przetrwa wszystko. Babcia Janka zgodziła się, by historia poszła w świat: "Jeśli ma to komuś pomóc, pisz. Opowiedz naszą historię". Marz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fb2648c1ed06a816b037c505f67ddccace4e4dbf-89a72fe.jpeg
width: 854
height: 506

Dlaczego lubię jeździć na Ukrainę
type: item
date: 2012-07-14T05:00:00.000Z
creator: Andrzej Łomanowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dniepr
subject: kijów
subject: komunizm
subject: krym
subject: Kultura
subject: odessa
subject: piłka nożna
subject: podróże
subject: tradycje
subject: ukraina
subject: wschód
subject: zsrr
description: Euro 2012 rozbudziło w Polakach ciekawość i zachęciło do odwiedzenia naszego wschodniego sąsiada. Zanim wybierzesz się na wycieczkę, przeczytaj nasz cykl na Zielonej Ukrainie!
encoded: Tu jest wszystko i wszyscy. Góry są takie jak u nas – tylko większe, rzeki takie jak u nas – tylko szersze i dłuższe, na południu jeszcze można znaleźć prawdziwie ukrainny step. Kawał historii i kultury Polski, a także Rosji, najsłynniejsze miejsca judaizmu, najpiękniejsze świątynie „greckie” (czyli unickie i prawosławne), Niemcy, Czesi, Grecy, Tatarzy, Bułgarzy, Węgrzy i współcześni Asyryjczycy (pierwotni mieszkańcy Bliskiego Wschodu) oraz ich mafia w Kijowie... Legendarne skalne miasta na Krymie i scytyjskie kurhany w stepie, wokół których bez przerwy kraza poszukiwacze skarbów. Chasydzi w Berdyczowie i wspaniałe świątynie prawosławia: Ławra Peczerska w Kijowie i Ławra Poczajowska na Wołyniu. Ciepłe Morze Czarne z legendarnymi plażami na Krymie, „Odessa-Mama” i śnieżne Karpaty. Wszyscy czuja się tu u siebie i wszyscy odcisnęli jakiś ślad w ukraińskiej ziemi. Czasami żeby ten ślad na ziemi zobaczyć, trzeba się dobrze nachodzić i przypatrzeć. Niestety przez środkową i wschodnią Ukrainę przetoczył się walec sowietyzacji, miażdżąc ludzi i zabytki. Większość tamtejszych miast wygląda jak odbita z jednej sztancy. Ale nawet okres „niekultury” zostawił ślady, jakich nie spotkamy w Polsce – na przykład gigantyczny pomnik Matki Ojczyzny, jakby zawisły nad Kijowem, czy samo centrum ukraińskiej stolicy w stylu „stalinowskiego empire’u”. Za to na zachodniej Ukrainie nie trzeba się specjalnie wysilać: gdzie spojrzeć, tam zabytki i dzika przyroda – choćby w Karpatach, na Zakarpaciu czy nad Dniestrem. Wszędzie pełno polskich śladów, których nikt na Ukrainie nie ścierał. Pomnik Mickiewicza w centrum Lwowa ma i zawsze miał na cokole polski napis: Wieszczowi – naród. Można jeździć na Ukrainę w podróż sentymentalną – po dawnych Kresach. Nie zabraknie polskich zamków, pałaców, dworków do oglądania. Ale wtedy można przegapić inne atrakcje, choćby tak egzotyczne jak... zamek templariuszy (tak, tak, tych samych), a właściwie jego ruiny w zakarpackim Serednie (między Mukaczewem a Uzhorode…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/323934943e1c28976ebc97fc9a32ea70680827fa-c268474.jpeg
width: 1000
height: 1000

Nagroda Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski
type: item
date: 2009-11-23T12:15:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: historia
subject: nagrody
subject: zsrr
description: Ośrodek KARTA otrzymał Nagrodę Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski - Pro Publico Bono
encoded: - Zostaliśmy wybrani jako jedna z trzech na 60 tysięcy organizacji pozarządowych. Uhonorowanie Ośrodka KARTA Nagrodą Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski - Pro Publico Bono jest dla nas bardzo ważne. Ukonstytuowaliśmy się w podziemiu i wiedzieliśmy, że nasze działania były ponad różne siły sprawujące władzę. Sfera, którą się zajmujemy - przeszłość, tożsamość i historia – to podstawa niezbędna do kształtowania się postawy świadomości obywatelskiej. Dzięki decyzji Kapituły, ta sfera została wyłoniona i doceniona. To Nagroda dla ponad 800 osób, które przez blisko 28 lat współtworzyły KARTĘ - podkreślił Zbigniew Gluza, szef Ośrodka KARTA. Laureatami Nagrody Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski - Pro Publico Bono, przyznanej 11 listopada 2009 r. w Krakowie, zostały: Fundacja Ośrodka KARTA, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej i Fundacja Pomocy Wzajemnej „Barka”. W tym roku nagroda miała charakter szczególny – zwycięzcy zostali wyłonieni spośród laureatów dotychczasowych edycji. Tym samym jest to nagroda nagród. Nominowane były organizacje, które w ocenie prof. Andrzeja Zolla, Przewodniczącego Kapituły Nagrody Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski – Pro Publico Bono, w pełni spełniają trzy najważniejsze kryteria oceny ich działalności: solidarność, samorządność i twórczość. Inicjatorem konkursu na najlepszą inicjatywę obywatelską Pro Publico Bono organizowanego od 1999 r. jest Pro Publico Bono - Fundacja Przestrzeni Obywatelskiej. Nagroda wskazuje na te organizacje, które w swojej działalności wyróżniają się szczerą troską o dobro wspólne, bezinteresownością oraz przestrzegają standardów etycznych. Wartością Nagrody jest zatem prestiż nagrodzonych podmiotów społecznych, które wskazywane są jako wzór zaangażowania na rzecz dobra wspólnego - Rzeczpospolitej. Realizują one bowiem zadania, które mają wymiar działań publicznych. Nagroda ma również wartość materialną, jej fundatorem jest Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności. Ośrodek KARTA – niezależ…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d4421ff5a4fd3366f99bb8bf31032ed4a0f93067-efbfa53.jpeg
width: 698
height: 461