Rosyjski dron po raz kolejny uderzył w zoo w Charkowie. Na miejscu byli polscy wolontariusze. Mamy nagranie z miejsca zdarzenia
Wojna w Ukrainie to koszmar nie tylko dla ludzi, ale także dla zwierząt. Po raz kolejny przekonali się o tym podopieczni zoo w Charkowie. 15 czerwca dron agresora uderzył w ich wybiegi, około 100 metrów od polskich wolontariuszy z Fundacji Dobre Jutro. Naszym rodakom udało się nagrać moment ataku.
Charków to drugie co do wielkości miasto Ukrainy, które cały czas pozostaje celem rosyjskich ataków – uderzają w nie bomby szybujące, rakiety i drony. Dochodzi do niszczenia budynków mieszkalnych i infrastruktury, a w ostatnich seriach zmasowanych uderzeń celem były m.in. obiekty cywilne. Rosja stosuje taktykę podwójnych uderzeń, co skutkuje ofiarami wśród służb i osób próbujących ratować swoich bliskich dotkniętych pierwszym atakiem. Agresorzy nie szczędzą także zwierząt. Strącony rosyjski dron spadł w miniony poniedziałek na teren charkowskiego zoo, zabijając kilkanaście osobników i wywołując ogromny stres u dziesiątek innych. Nieopodal miejsca ataku znajdowali się polscy wolontariusze – Albert Pleśniak i Agnieszka Granis, którzy jechali z transportem leków i sprzętu medycznego z Polski do Donbasu. Dron spadł na zoo w Charkowie Wolontariusze chcieli dostać się do punktu stabilizacyjnego działającego przy 4. Oddzielnej Brygadzie Zmechanizowanej Sił Zbrojnych Ukrainy. Wyruszyli z myślą o Polakach, którzy tam służą. – W ciągu naszego kilkugodzinnego pobytu w Charkowie dwukrotnie ogłaszano alarm przeciwlotniczy. […] W czasie drugiego alarmu zauważyliśmy, że nawigacja w naszych telefonach przestała działać. Wiedzieliśmy, że może to oznaczać aktywne zagłuszanie sygnału, co zwykle świadczy o bardzo wysokim zagrożeniu – opisuje sytuację Albert Pleśniak. – Około godziny 17:16 czasu polskiego przejeżdżaliśmy przez historyczne centrum Charkowa, w pobliżu Parku Szewczenki i znajdującego się tam ZOO. Nagle usłyszeliśmy charakterystyczny dźwięk silnika drona Shahed. […] Bardzo szybko okazało się, że dron znajduje się praktycznie nad nami. Chwilę później został strącony, jednak spadł na teren zoo i eksplodował. Znajdowaliśmy się około 100 metrów od miejsca uderzenia. Wolontariuszom udało się nagrać całe zdarzenie. Uwaga – towarzyszyły im wielkie emocje, więc w relacji padają niecenzuralne słowa. View Ediplayer on the source website Dramatyczna historia zoo w Charkowie. Rosyjskie ataki nie ustają Zoo w Charkowie są właściwie dwa, ale żadne nie znajduje się w dogodnej sytuacji. Wybiegi miejskiego ogrodu zoologicznego od linii frontu dzieli zaledwie około 30 kilometrów, a większego, prywatnego Feldman EcoPark zaledwie 20. To drugie zostało niemal doszczętnie zniszczone w atakach rakietowych – 1 stycznia 2026 roku rosyjska lotnicza bomba kierowana uderzyła bezpośrednio w teren ekoparku. Atak doszczętnie zniszczył woliery dla ptaków oraz ciepłe wybiegi dla drapieżników. – Ptaki zginęły. Jeśli nie wszystkie, to większość. W wolierę uderzył pocisk. Wszystkie papugi, bażanty i rzadkie ptaki, które potrzebowały ciepłych warunków, znajdowały się w tym budynku – relacjonował Ołeksandr Feldman, założyciel zoo i ukraiński parlamentarzysta. Przerażone i ztraumatyzowane lwy i tygrysy kryły się w śniegu. W 2022 roku w wyniku rosyjskich ataków na park zginęło sześciu pracowników i wolontariuszy, a 100 zwierząt straciło życie. Jak poinformował park, po początkowej ewakuacji okazało się, że dwaj wolontariusze, którzy zostali, by zaopiekować się zwierzętami, zostali zastrzeleni przez rosyjskich żołnierzy i zamknięci w tylnym pomieszczeniu obiektu. Poznańskie zoo na ratunek Wiele zwierząt zostało już na początku wojny przewiezionych do zaprzyjaźnionych ośrodków – bardzo pomógł m.in. Ogród Zoologiczny w Poznaniu, który nie tylko przyjął wiele drapieżników, ale także działał jako główny punkt przerzutowy i azylowy. Łącznie w ramach kilkunastu transportu pomógł ocalić około 200 zwierząt z Ukrainy. Zwierzęta nie mogły być jednak przetrzymywane w zagranicznych zoo w nieskończoność i wiele wróciło w międzyczasie do Charkowa. „Dopiero później przychodzi świadomość, jak niewiele dzieliło nas od śmierci” Polscy wolontariusze musieli mieć w pamięci to, co wcześniej działo się na terenie charkowskiego zoo. Jak poradzić sobie w warunkach, w których zagrożenie czai się z każdej strony? – Towarzyszyły nam przede wszystkim strach i poczucie bezsilności. Człowiek słyszy ten dźwięk, rozumie, że zagrożenie jest bardzo blisko, ale jednocześnie musi zachować pełne skupienie – relacjonuje Albert Pleśniak. – Najbardziej poraża nas to, że takie sytuacje są dla mieszkańców Ukrainy codziennością – dodaje. Informuje nas, że w nocy z niedzieli na poniedziałek, tego samego dnia, Charków także był celem ataków. W wyniku wtórnego ostrzału podczas akcji ratunkowej w Muzeum Narodowym Sztuki zginęło 4 strażaków, a kilkunastu zostało rannych. Tej samej nocy uszkodzona została również Ławra Peczerska w Kijowie – miejsce będące symbolem historii i kultury Ukrainy od niemal tysiąca lat. – Po ponad czterech latach wojny wciąż trudno zrozumieć nam skalę cierpienia, które każdego dnia dotyka zwykłych ludzi. To nie są tylko liczby i komunikaty agencyjne. To konkretni ludzie, którzy próbują żyć, pracować i ratować innych pomimo ciągłego zagrożenia – kwituje przedstawiciel zweryfikowanej przez nas Fundacji Dobre Jutro. Źródło: National Geographic Polska, The Telegraph, Reuters Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wiedeńskie zoo zachwyca historią. Dziś jest światowym centrum ochrony zwierząt
Tiergarten Schönbrunn to coś więcej niż „tylko” najstarszy nieprzerwanie działający ogród zoologiczny świata. Założona w XVIII wieku prywatna menażeria cesarska dziś jest wiodącą instytucją naukową, wyznaczającą standardy we współczesnej ochronie gatunkowej. Jakie niezwykłe okazy skrywa to wspaniałe zoo? Wiedeń od lat przyciąga miłośników przyrody możliwością zobaczenia na własne oczy między innymi zagrożonych pand wielkich, uroczych koali czy majestatycznych niedźwiedzi polarnych w warunkach bliskich naturze, a to zaledwie początek długiej listy przykładów.
Spis treści: Miejsce, gdzie architektura spotyka się z naturą Od oświeceniowej pasji do pozycji globalnego lidera Zasoby faunistyczne wiedeńskiego zoo Działalność ekologiczna i naukowa Tiergarten Schönbrunn to instytucja, która z symbolu monarszej dominacji nad naturą stała się globalnym centrum jej ratowania. Barokowe ogrodzenia, które niegdyś miały więzić zwierzęta, dziś tworzą jeden z najbardziej zaawansowanych wybiegów świata. Z perspektywy turysty wiedeńskie zoo łączy historyczne dziedzictwo z edukacją na najwyższym poziomie i doskonałą infrastrukturą. Miejsce, gdzie architektura spotyka się z naturą Tiergarten Schönbrunn zajmuje południowo-zachodnią część rozległego parku pałacowego Schönbrunn w Hietzing – 13. dzielnicy Wiednia i niegdysiejszej letniej rezydencji Habsburgów, gdzie do dziś wznoszą się wspaniałe zabytkowe wille. Lokalizacja ta stanowi integralny element barokowego założenia ogrodowego, w którym natura i architektura miały tworzyć harmonijną całość. Ogród rozciąga się na pagórkowatym terenie o powierzchni około 17 hektarów. Dzięki temu możliwe stało się stworzenie zróżnicowanych siedlisk dla zwierząt, od nizinnych wybiegów dla słoni, po tarasowe woliery ptaków drapieżnych. Lokalizacja na wzgórzu zapewnia zróżnicowane nasłonecznienie, co jest kluczowe dla hodowli gatunków o odmiennych wymaganiach termicznych. Od oświeceniowej pasji do pozycji globalnego lidera Historia wiedeńskiego zoo jest nierozerwalnie związana z dynastią Habsburgów i ich ambicjami naukowymi. Wspaniała menażeria powstała z pasji cesarza Franciszka I Lotaryńskiego. Mąż Marii Teresy był entuzjastą nauk przyrodniczych i kolekcjonerem rzadkich okazów flory i fauny. Epoka baroku i oświecenia W 1745 roku władca zlecił architektowi Jeanowi Nicolasowi Jadotowi de Ville-Issey zaprojektowanie menażerii, która miała stanąć na terenie dawnej bażanciarni. Budowa została ukończona w lipcu 1752 roku i właśnie ten dzień uznaje się za oficjalną datę otwarcia ogrodu. Centralnym i jednocześnie ostatnim punktem założenia stał się ośmioboczny pawilon śniadaniowy, ukończony w 1759 roku, wokół którego promieniście rozmieszczono 13 wybiegów dla zwierząt. W tamtym okresie menażeria miała charakter prywatny. Cesarz odwiedzał ją po porannej mszy, często w towarzystwie zagranicznych gości, którym prezentował egzotyczne zwierzęta, sprowadzane dzięki ekspedycjom do Indii Zachodnich i Afryki. Sytuacja zmieniła się w 1778 roku, kiedy syn założyciela, cesarz Józef II, otworzył ogrody Schönbrunn dla publiczności. Wstęp był bezpłatny, pod warunkiem posiadania „przyzwoitego stroju”, co należy uznać za pionierski krok w kierunku demokratyzacji dostępu do wiedzy przyrodniczej. Ekspansja i fascynacja egzotyką W XIX wieku Tiergarten Schönbrunn przeszedł istotną ewolucję – ze statycznej kolekcji przekształcił się w dynamiczny ośrodek zoologiczny. W 1800 roku do Wiednia dotarły pierwsze słonie, niedźwiedzie polarne i kangury. 28 lat później zasoby powiększyły się o pierwszą żyrafę. Jej przybycie stało się istnym fenomenem kulturowym – Wiedeńczycy zaczęli nosić stroje w łaty, a cukiernicy wypiekali ciastka w kształcie tych zwierząt. W drugiej połowie XIX stulecia, pod zarządem Aloisa Krausa, zoo przeszło gruntowną modernizację. Dyrektor wprowadził zasady nowoczesnej zootechniki, dbał o higienę wybiegów i zróżnicowaną dietę mieszkańców, co w 1906 roku zaowocowało pierwszymi w historii narodzinami słonia w niewoli. Kataklizmy wojen i odrodzenie XX wiek przyniósł najtragiczniejszy okres w dziejach zoo. Podczas I wojny światowej, z powodu braku paszy i mrozów, populacja zwierząt drastycznie spadła – z 3470 osobników w 1914 roku do zaledwie 400 w 1919 roku. Jeszcze tragiczniejszy bilans przyniosła II wojna światowa, kiedy alianckie naloty zniszczyły niemal 80% infrastruktury ogrodu, zabijając przy tym tysiące zwierząt. Odbudowa trwała dziesięciolecia, ale prawdziwy przełom nastąpił w 1991 roku wraz z prywatyzacją zarządzania obiektem. Utworzenie spółki Tiergarten Schönbrunn GesmbH pod kierownictwem Helmuta Pechlanera pozwoliło na elastyczne pozyskiwanie funduszy i realizację śmiałych projektów architektonicznych, takich jak budowa Domu Lasu Deszczowego czy nowoczesnego wybiegu dla słoni. Wszystko to przyniosło spektakularny rezultat. Obiekt łączący nowoczesną technologię z zabytkową architekturą w 1996 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, wraz z całym kompleksem ogrodów i pałacu Schönbrunn. Zasoby faunistyczne wiedeńskiego zoo Obecnie Tiergarten Schönbrunn jest domem dla ponad 600 gatunków zwierząt, a liczba jego mieszkańców przekracza 8500 osobników. Ogród kładzie szczególny nacisk na hodowlę gatunków zagrożonych wyginięciem, uczestnicząc w europejskich programach ochrony przyrody. Ambasadorzy ochrony Schönbrunn jest jednym z zaledwie kilku ogrodów zoologicznych w Europie, które mają przywilej goszczenia pand wielkich. Współpraca z Chinami w tym zakresie rozpoczęła się w 2003 roku i opiera się na rygorystycznych zasadach naukowych. Największym sukcesem zoo jest fakt, że samica Yang Yang jako pierwsza w niewoli w Europie wychowała swoje młode bez pomocy ludzi. W maju 2025 roku zoo powitało nową parę tych zwierząt – Lan Yun (samicę) i He Feng (samca). Pandy zasiedliły zmodernizowany, powiększony wybieg. Obiekt jest stylizowany na chińską architekturę z naturalnymi elementami wspinaczkowymi i zbiornikami wodnymi. Nowy standard dla arktycznych drapieżników Otwarty w 2014 roku kompleks dla niedźwiedzi polarnych pochłonął 10,7 miliona euro. Ta śmiała inwestycja znacząco zmieniła sposób prezentacji tych drapieżników. Wybieg o powierzchni 1700 metrów kwadratowych imituje krajobraz tundry i estuarium, oferując zwierzętom strumienie, wodospady i głębokie na 5 metrów baseny. To innowacyjne miejsce w części basenów wykorzystuje sól morską, co sprzyja zdrowiu skóry niedźwiedzi. Dla zwiedzających przygotowano interaktywną wystawę poświęconą zmianom klimatycznym, przez które zwierzęta te tracą swoje naturalne siedliska. Flora i fauna tropikalna Jedną z najniezwyklejszych części ogrodu jest Dom Lasu Deszczowego. Ogromny szklany pawilon, zlokalizowany na naturalnym zboczu, ma za zadanie odtwarzać warunki panujące w dżungli Azji Południowo-Wschodniej. Na poszczególnych tarasach, poza bujną roślinnością, można z bliska zobaczyć rudawki, gibony i swobodnie latające egzotyczne ptaki. Wybieg zamieszkują także żółwie i liczne gatunki ryb, dla których zaaranżowano specjalne zbiorniki wodne. W historycznym budynku z 1904 roku znajduje się Dom Pustynny. Prezentowane są tam najniezwyklejsze okazy flory i fauny, między innymi kaktusy i golce piaskowe, które budują swoje kolonie w systemie przezroczystych rur. Inne obiekty Wymienione pawilony stanowią zaledwie niewielką część tamtejszej ekspozycji. Inne ciekawe wystawy, które warto zwiedzić, to między innymi: ORANG.erie – to wybudowana w XIX wieku i zrewitalizowana w 2009 roku palmiarnia, która obecnie jest domem dla orangutanów; Insektarium – otwarty w 2005 roku pawilon prezentuje liczne gatunki owadów. Docelowo ma być także domem dla gadów uratowanych z nielegalnego handlu; Park Ameryki Południowej – eksponowane są tam między innymi kapibary, mrówkojady wielkie i nandu szare. Działalność ekologiczna i naukowa Zoo w Wiedniu należy do grona światowych liderów w reintrodukcji gatunków. Jednym z najbardziej spektakularnych projektów jest przywracanie Europie ibisa łysego północnego. Sukcesy odnotowano również w hodowli batagura słodkowodnego i reintrodukcji puszczyka uralskiego w austriackich lasach. Warto wspomnieć, że na terenie placówki prowadzone są badania nad inteligencją naczelnych. Orangutany biorą udział w dobrowolnych testach z wykorzystaniem ekranów dotykowych i luster, co pozwala naukowcom z Instytutu Maksa Plancka lepiej zrozumieć procesy myślowe tych małp. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Od powojennych ruin do światowej czołówki – niezwykła historia berlińskiego zoo
Ogród Zoologiczny w Berlinie to nie tylko jedna z najstarszych instytucji tego typu w Europie, ale także miejsce, które w wyjątkowy sposób łączy historię, naukę i współczesne podejście do ochrony przyrody. Położony w samym centrum niemieckiej stolicy, od ponad 180 lat przyciąga miliony odwiedzających. Dziś uchodzi za jeden z najbardziej różnorodnych ogrodów na świecie – zarówno pod względem liczby gatunków, jak i skali działań związanych z ochroną zwierząt.
Spis treści: Zoo w Berlinie dziś – skala, różnorodność i znaczenie Najciekawsze strefy i atrakcje zoo w Berlinie Ochrona gatunków i działalność naukowa Czy warto odwiedzić zoo w Berlinie? Otwarty 1 sierpnia 1844 roku Ogród Zoologiczny w Berlinie był pierwszym zoo w Niemczech. Jego początki wiążą się z królewską menażerią Fryderyka Wilhelma IV, który przekazał pierwsze zwierzęta. W XIX wieku miejsce to wpisywało się w szerszy trend łączenia nauki, edukacji i fascynacji egzotyką. Nie można jednak pominąć również trudniejszych kart historii. Od połowy lat 70 XIX wieku organizowano wystawy zwane „Völkerschauen”, podczas których prezentowano ludność rdzennych kultur jako „eksponaty”. Dziś są one jednoznacznie oceniane jako praktyki nieetyczne i stanowią ważny kontekst w refleksji nad przeszłością tej instytucji. Na początku XX wieku zoo dynamicznie się rozwijało – ważnym krokiem było otwarcie akwarium w 1913 roku, które do dziś pozostaje integralną częścią kompleksu. Jednak podczas II wojny światowej ogród został niemal całkowicie zniszczony, a z ponad 4 tysięcy zwierząt przeżyło jedynie 91. Powojenna odbudowa oznaczała coś więcej niż rekonstrukcję infrastruktury. Zmieniło się podejście do samej idei zoo – zaczęto projektować wybiegi tak, aby możliwie wiernie odtwarzały naturalne środowiska zwierząt. To właśnie wtedy ukształtowały się fundamenty współczesnego zoo w Berlinie. Zoo w Berlinie dziś – skala, różnorodność i znaczenie Współczesne zoo w Berlinie zajmuje około 35 hektarów i należy do najbogatszych pod względem liczby gatunków ogrodów zoologicznych na świecie. Żyje tu około 20 tysięcy zwierząt reprezentujących blisko 1200 gatunków. Jednak o jego wyjątkowości nie decydują wyłącznie liczby. Kluczowe znaczenie ma sposób prezentacji zwierząt. Wiele wybiegów projektowanych jest jako złożone, wieloelementowe środowiska – od tropikalnych krajobrazów, po chłodne przestrzenie dla gatunków polarnych. Dzięki temu zwiedzający nie ogląda już zwierząt „w klatkach”, lecz raczej obserwuje ich funkcjonowanie w warunkach zbliżonych do naturalnych. Wśród najbardziej rozpoznawalnych mieszkańców znajdują się pandy wielkie, goryle, słonie azjatyckie czy duże koty. Istotną częścią kompleksu pozostaje również akwarium, w którym prezentowane są liczne gatunki organizmów wodnych oraz gadów i płazów. Najciekawsze strefy i atrakcje zoo w Berlinie Ogród Zoologiczny w Berlinie nie jest jednorodną przestrzenią – to raczej zbiór tematycznych stref, które pozwalają zwiedzać go w sposób uporządkowany i angażujący. Panda Garden – symbol współczesnego zoo Od 2017 roku Berlin jest jedynym miejscem w Niemczech, gdzie można zobaczyć pandy wielkie. Nowoczesny wybieg inspirowany chińskimi krajobrazami oferuje zwierzętom przestrzeń do wspinaczki, odpoczynku i zabawy, a odwiedzającym – wgląd w ich codzienne zachowania. Hippo Bay – życie pod wodą Jedną z najbardziej spektakularnych atrakcji jest możliwość obserwowania hipopotamów pod wodą przez ogromne szklane ściany. To doświadczenie pokazuje, jak bardzo zmieniło się podejście do projektowania wybiegów – dziś liczy się nie tylko ekspozycja, ale także edukacja. Świat ptaków i wolne woliery Rozległe przestrzenie dla ptaków pozwalają na niemal bezpośredni kontakt z naturą. Zwiedzający mogą przechodzić przez hale, w których ptaki poruszają się swobodnie, co daje wrażenie uczestnictwa w ich środowisku. Ochrona gatunków i działalność naukowa Ogród Zoologiczny w Berlinie pełni istotną rolę w globalnym systemie ochrony przyrody. To już nie tylko miejsce ekspozycji zwierząt, ale także aktywny uczestnik międzynarodowych programów badawczych i hodowlanych. Zoo prowadzi europejskie księgi rodowodowe wybranych gatunków oraz współpracuje z instytucjami naukowymi i organizacjami ochrony przyrody. Angażuje się w projekty ochrony zagrożonych gatunków, wspiera działania w ich naturalnych siedliskach oraz uczestniczy w programach reintrodukcji. Istotnym elementem działalności jest także edukacja – zarówno poprzez wystawy, jak i działania informacyjne, które mają zwiększać świadomość dotyczącą bioróżnorodności i zagrożeń środowiskowych. Czy warto odwiedzić zoo w Berlinie? Pytanie o sens odwiedzania ogrodów zoologicznych pojawia się coraz częściej – i słusznie. Współczesne zoo musi bowiem mierzyć się nie tylko z oczekiwaniami turystów, ale także z rosnącą świadomością etyczną dotyczącą dobrostanu zwierząt. W przypadku Berlina odpowiedź wymaga uwzględnienia kilku perspektyw. Z jednej strony mamy do czynienia z miejscem o ogromnym znaczeniu historycznym i edukacyjnym. Z drugiej – z instytucją, która aktywnie uczestniczy w ochronie zagrożonych gatunków. Zoo w Berlinie nie jest więc wyłącznie atrakcją turystyczną. Jego misją jest skłonienie do refleksji nad relacją człowieka z naturą. Dla wielu odwiedzających istotna jest właśnie ta podwójna rola – możliwość zobaczenia zwierząt, ale również zrozumienia kontekstu ich ochrony. Ile czasu zajmuje zwiedzanie zoo w Berlinie? Zwiedzanie zoo w Berlinie trudno zamknąć w jednym sztywnym przedziale czasowym, jednak w praktyce większość wizyt trwa od 3 do 6 godzin. Na długość wizyty wpływa przede wszystkim rozległość terenu, liczba pawilonów oraz indywidualne tempo zwiedzania. Krótka, selektywna wizyta pozwalająca zobaczyć najważniejsze strefy zajmuje około trzech godzin. Jeśli jednak plan obejmuje także akwarium, pokazy karmienia oraz spokojne zwiedzanie bez pośpiechu, warto zarezerwować nawet cały dzień. Informacje praktyczne dla odwiedzających Ogród Zoologiczny w Berlinie znajduje się w dzielnicy Tiergarten, w bezpośrednim sąsiedztwie jednego z najważniejszych węzłów komunikacyjnych miasta. Dzięki temu dojazd jest wygodny zarówno komunikacją miejską, jak i koleją. Zoo jest otwarte przez cały rok i należy do najczęściej odwiedzanych ogrodów zoologicznych w Europie. Wejście możliwe jest między innymi przez charakterystyczną Bramę Słonia przy Budapester Straße lub Bramę Lwa przy Hardenbergplatz. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Tragedia w Zlinie. Dlaczego słoń afrykański zabił swoją partnerkę w czeskim zoo?
Wstrząsające wydarzenia w czeskim ogrodzie zoologicznym Zlín-Lešná otworzyły na nowo dyskusję o psychice i behawioryzmie wielkich ssaków w niewoli. W piątkowy poranek, 22 maja 2026 roku, na oczach pierwszych zwiedzających potężny samiec słonia afrykańskiego śmiertelnie zaatakował swoją partnerkę z wybiegu. Choć wypadki te należą do rzadkości, eksperci przypominają – słonie afrykańskie w zoo wciąż pozostają dzikimi, nieprzewidywalnymi zwierzętami o złożonej strukturze społecznej.
Spis treści: Sprowadzenie Jacka, czyli trudna misja przedłużenia gatunku Musth, czyli hormonalny amok poza kontrolą Czego ta tragedia uczy współczesną zoologię? Do tragicznego incydentu doszło w godzinach porannych na terenie nowoczesnego kompleksu Karibuni, który został zaprojektowany tak, aby jak najwierniej odtwarzać warunki afrykańskiej sawanny. To właśnie tam 30-letnia samica słonia afrykańskiego o imieniu Ulu została niespodziewanie zaatakowana przez samca Jacka. Świadkami tego brutalnego zachowania byli pierwsi goście ogrodu, którzy natychmiast zaalarmowali personel. Reakcja służb weterynaryjnych i opiekunów była natychmiastowa. Podjęto decyzję o ewakuacji zwiedzających z zagrożonej strefy, a cały pawilon słoni został zamknięty na weekend. Niestety, obrażenia wewnętrzne, jakich doznała Ulu, okazały się śmiertelne. Samica, która zaledwie kilka dni wcześniej obchodziła swoje trzydzieste urodziny i była najmłodszą dorosłą reprezentantką stada, zginęła na miejscu. Sprowadzenie Jacka, czyli trudna misja przedłużenia gatunku Napastnikiem okazał się samiec Jack, który trafił do Czech we wrześniu 2023 roku z węgierskiego ogrodu zoologicznego Sóstó. Jego obecność w Zoo Zlín była kluczowym elementem europejskiego programu hodowlanego. Ponieważ słonie afrykańskie w zoo rozmnażają się niezwykle trudno, a ich populacja w niewoli starzeje się, sprowadzenie młodego, silnego samca miało zagwarantować przetrwanie tej linii genetycznej w Europie Środkowej. Aż do minionego piątku integracja Jacka z czeskim stadem przebiegała bez większych problemów. Słonie przechodziły standardowy, wielomiesięczny proces socjalizacji pod okiem najlepszych europejskich koordynatorów. Co więc zawiodło w systemie, który miał chronić te inteligentne ssaki? Słonie afrykańskie w ogrodach zoologicznych Hodowla słoni afrykańskich (Loxodonta africana) w warunkach kontrolowanych to jedno z największych wyzwań współczesnej zoologii. Zwierzęta te wymagają nie tylko gigantycznych przestrzeni, ale przede wszystkim stymulacji intelektualnej i precyzyjnie zbilansowanej struktury stada, która w naturze opiera się na ścisłym matriarchacie. Musth, czyli hormonalny amok poza kontrolą Zoolodzy i weterynarze ze Zlína analizują obecnie zabezpieczone nagrania z monitoringu, próbując znaleźć bezpośredni bodziec, który wywołał tak bezwzględną agresję. Głównym podejrzanym w takich przypadkach jest biologiczny stan zwany musthem – okresem wzmożonej aktywności seksualnej samców. Podczas musthu poziom testosteronu u samców słoni potrafi wzrosnąć nawet sześćdziesięciokrotnie. W naturalnym środowisku stan ten zmusza samce do poszukiwania partnerek i toczenia brutalnych walk z rywalami. Zwierzę staje się wówczas skrajnie agresywne, drażliwe i nieprzewidywalne. W warunkach ograniczonego wybiegu, jakim dysponują nawet najnowocześniejsze ogrody zoologiczne, frustracja hormonalna samca może obrócić się przeciwko samicom, które w naturze po prostu odeszłyby od agresora na bezpieczną odległość. Czego ta tragedia uczy współczesną zoologię? Rzeczniczka Zoo Zlín, Romana Mikešová, potwierdziła, że samiec Jack został całkowicie odizolowany i przebywa w osobnym, bezpiecznym boksie. Bezpieczeństwo ludzi w żadnym momencie nie było zagrożone, jednak psychika pozostałych samic oraz młodego słoniątka w stadzie mocno ucierpiała na skutek przeżytego stresu. Tragedia w Czechach pokazuje, jak trudna i niebezpieczna bywa praca nad restytucją zagrożonych gatunków. Choć nowoczesne wybiegi, takie jak Karibuni, dają zwierzętom swobodę ruchu, nie eliminują w stu procentach pierwotnych, dzikich instynktów. Dla ogrodów zoologicznych na całym świecie to bolesne przypomnienie, że zarządzanie tak potężnymi i emocjonalnymi istotami jak słonie wymaga ciągłej rewizji procedur bezpieczeństwa oraz jeszcze dokładniejszego monitorowania ich stanów hormonalnych. Źródła: TVS; Zoozlin.eu Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Ochrona bioróżnorodności i znaczenie zoo w Pradze
Zoo w Pradze należy do tych ogrodów zoologicznych, które wyraźnie pokazują, jak bardzo zmieniła się rola takich instytucji w ostatnich dekadach. To nie tylko przestrzeń udostępniona zwiedzającym, ale również zaplecze dla badań, hodowli zachowawczej i projektów ochrony gatunków prowadzonych na różnych kontynentach.
Spis treści: Krótka historia Zoo w Pradze Położenie i charakterystyka ogrodu zoologicznego Jakie zwierzęta można zobaczyć w praskim zoo? Ochrona ex situ oraz in situ Kolej linowa w praskim zoo – nietypowy sposób zwiedzania terenu Ogród zoologiczny w Pradze to instytucja o wyjątkowym znaczeniu – łączy funkcję edukacyjną i naukową z ochroną przyrody. Dzięki wieloletniej działalności i międzynarodowym projektom praskie zoo stało się jednym z najważniejszych punktów na mapie europejskich ogrodów zoologicznych. Krótka historia Zoo w Pradze Historia Zoo w Pradze sięga 1881 roku, kiedy hrabia Sweerts-Spork zaproponował utworzenie ogrodu zoologicznego. Przez kolejne dekady inicjatywa pozostawała jednak niezrealizowana, mimo powoływania komitetów i wskazywania potencjalnych lokalizacji. Przełom nastąpił po I wojnie światowej. W 1919 roku rozpoczęto realne przygotowania, a dzięki wsparciu władz oraz zaangażowaniu zoologa Jiříego Jandy projekt nabrał tempa. Ostatecznie zoo w Pradze otwarto 28 września 1931 roku na terenie dzielnicy Troja. Już w pierwszych latach działalności ogród dynamicznie się rozwijał i stopniowo powiększał kolekcję zwierząt. Wkrótce zdobył międzynarodowe uznanie dzięki sukcesom hodowlanym, w tym m.in. wychowaniu kondora andyjskiego (1937) oraz pierwszemu na świecie sztucznemu odchowowi niedźwiedzia polarnego (1942). Po II wojnie światowej ogród zoologiczny w Pradze umocnił swoją pozycję jako ośrodek naukowy i hodowlany. Szczególne znaczenie miało objęcie w 1960 roku prowadzenia międzynarodowej księgi stadnej koni Przewalskiego. Współczesną historię ogrodu wyznaczają zarówno intensywna rozbudowa, jak i trudne doświadczenia – zwłaszcza powódź z 2002 roku, która objęła niemal połowę jego terytorium. Mimo tego zoo konsekwentnie rozwija działalność i pozostaje jednym z ważniejszych ośrodków ochrony gatunków w Europie. Położenie i charakterystyka ogrodu zoologicznego Ogród zoologiczny w Pradze zajmuje około 58 hektarów w północnej części miasta. Teren jest zróżnicowany, co pozwala na tworzenie ekspozycji zbliżonych do naturalnych środowisk zwierząt. Zwiedzanie praskiego zoo może być całodzienną wyprawą. Obecnie ogród obejmuje ponad 150 ekspozycji i kilkanaście pawilonów tematycznych. Znajdują się tu zarówno duże kompleksy dla ssaków afrykańskich, jak i nowoczesne przestrzenie dla gadów, ptaków czy zwierząt wodnych. Warto podkreślić, że zwierzęta w zoo w Pradze pokazywane są w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych, przy jednoczesnej próbie ułatwienia zwiedzającym obserwacji. Takie rozwiązania zwiększają komfort zwierząt, a jednocześnie pozwalają odwiedzającym lepiej zrozumieć ich zachowania i środowisko życia. Jakie zwierzęta można zobaczyć w praskim zoo? Oferta fauny w praskim zoo należy do najbardziej zróżnicowanych w Europie. W grudniu 2025 roku żyło tu ponad 6,5 tys. zwierząt reprezentujących 692 gatunki z całego świata. Wśród najbardziej charakterystycznych mieszkańców znajdują się: słonie indyjskie, goryle nizinne, orangutany sumatrzańskie, warany z Komodo, hipopotamy nilowe, pingwiny peruwiańskie, liczne gatunki ptaków tropikalnych i drapieżnych. Szczególne miejsce zajmują gatunki rzadkie i zagrożone, które w wielu przypadkach są hodowane w ramach międzynarodowych programów ochronnych. Zoo w Pradze jest również znane z hodowli koni Przewalskiego oraz z osiągnięć w rozmnażaniu gatunków trudnych, takich jak łuskowce czy wybrane gatunki płazów i gadów. Ochrona ex situ oraz in situ Jednym z fundamentów działalności praskiego ogrodu zoologicznego jest połączenie dwóch uzupełniających się strategii ochrony przyrody: ex situ i in situ. Ochrona ex situ polega na utrzymywaniu i rozmnażaniu gatunków w warunkach kontrolowanych. Dzięki temu możliwe jest zabezpieczenie populacji zagrożonych zwierząt oraz prowadzenie badań nad ich biologią i zachowaniem. W historii placówki odnotowano wiele światowych „pierwszych razów”, które miały znaczenie dla nauki i ochrony gatunków. Do najważniejszych należą: pierwsze sztuczne wychowanie niedźwiedzia polarnego, pierwsza udana hodowla kondora andyjskiego, kluczowa rola w odbudowie populacji konia Przewalskiego, pierwsze w Europie rozmnożenie wybranych gatunków gadów i ptaków egzotycznych, sukcesy w hodowli waranów z Komodo. Z kolei działania in situ koncentrują się na ochronie gatunków w ich naturalnym środowisku. Zoo w Pradze angażuje się w liczne projekty realizowane w Afryce, Azji i Europie, wspierając m.in.: ochronę goryli w Afryce Środkowej, ratowanie gawiala indyjskiego, programy ochrony sępów w Europie Południowej, reintrodukcję koni Przewalskiego do stepów Azji. Osiągnięcia te potwierdzają, że ogród pełni funkcję nie tylko ekspozycyjną, lecz także naukową i hodowlaną, mając realny wpływ na ochronę bioróżnorodności. Edukacja i znaczenie społeczne Praskie zoo odgrywa również istotną rolę edukacyjną. Organizuje programy dla dzieci i dorosłych, warsztaty ekologiczne oraz działania informacyjne dotyczące ochrony środowiska. Szczególnym przykładem jest projekt „Wędrujący Autobus”, który edukuje dzieci w Afryce Środkowej w zakresie ochrony lasów tropikalnych i goryli. Dzięki takim inicjatywom ogród zoologiczny w Pradze wpływa nie tylko na lokalną, ale również globalną świadomość ekologiczną. W międzynarodowych rankingach zoo w Pradze regularnie zajmuje wysokie pozycje i bywa zaliczane do najlepszych ogrodów zoologicznych na świecie. Na tę ocenę składają się zarówno jakość ekspozycji, jak i osiągnięcia hodowlane oraz aktywne zaangażowanie w projekty ochrony przyrody. Dzięki temu praski ogród zoologiczny jest często wskazywany jako przykład nowoczesnego, odpowiedzialnego podejścia do zarządzania tego typu instytucją. Kolej linowa w praskim zoo – nietypowy sposób zwiedzania terenu Jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji ogrodu jest kolej linowa. Łączy ona dwie części terenu o zróżnicowanej wysokości (50,1 m przewyższenia), ułatwiając zwiedzanie rozległego obszaru. Trasa liczy niespełna 106 metrów i jest pokonywana w 136 sekund, lecz oferuje szeroką panoramę na dolinę Wełtawy i porządkuje układ przestrzenny całego ogrodu. Dla zwiedzających istotna jest również zmiana punktu widzenia – przejazd pozwala dostrzec schemat wybiegów i ścieżek w szerszej perspektywie, niedostępnej podczas tradycyjnego, pieszego zwiedzania. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Najstarszy mrówkojad świata mieszka w Warszawie. Wyjątkowe osiągnięcie stołecznego ZOO
To rekord świata i ogromny sukces opiekunów z warszawskiego ZOO. Yuri, samica mrówkojada wielkiego, kończy 30 lat. Jest najstarszym żyjącym mrówkojadem na świecie.
Warszawski Ogród Zoologiczny przygotowuje się do świętowania niezwykłego jubileuszu. 20 maja swoje 30. urodziny obchodzi Yuri – samica mrówkojada wielkiego. ZOO przygotowało specjalne atrakcje. Światowa rekordzistka z Warszawy Z okazji urodzin Yuri stołeczne ZOO zaplanowało huczne obchody. Przed domkiem mrówkojadów odbędzie się pokazowe przygotowanie posiłku, wręczenie urodzinowego tortu oraz spotkanie z opiekunką Beatą, która opowie o życiu mrówkojada. To wyjątkowe osiągnięcie – w naturze mrówkojady dożywają zazwyczaj 10–15 lat, w niewoli średnio 16–20 lat. Długowieczność Yuri to doskonały przykład, na jak wysokim poziomie stoi współczesna opieka nad zwierzętami w ogrodach zoologicznych. Choć Yuri ma jeszcze rok, by pobić historyczny rekord najdłuższego życia wśród mrówkojadów, jest w tej chwili najstarszą żyjącą przedstawicielką swojego gatunku. Inne wiekowe mrówkojady Ogrody zoologiczne na świecie odnotowały jeszcze kilka przypadków niezwykłej długowieczności mrówkojadów. Absolutną rekordzistką pozostaje samica o imieniu Grandma, która w ZOO w Santa Barbara dożyła sędziwego wieku 31 lat. Wśród samców za rekordzistę uchodzi Ebenezer z ogrodu w Phoenix, który dożył 28 lat, będąc przez długi czas najstarszym samcem w USA. W Europie samica Sandra z Dortmundu dożyła 27 lat. Takie przypadki są niezwykle cenne dla nauki. Pozwalają lepiej zrozumieć procesy starzenia u gatunków o niskim tempie metabolizmu i specyficznych wymaganiach dietetycznych. Mrówkojad wielki: mistrz węchu z najdłuższym językiem świata Mrówkojad wielki (Myrmecophaga tridactyla) to duży ssak Ameryki Środkowej i Południowej, osiągający masę do 45 kg i długość ciała (wraz z ogonem) ponad 2 metry. Jego najbardziej uderzającą cechą jest ekstremalnie wydłużony pysk, całkowicie pozbawiony zębów. Ma za to wyjątkowy, lepki język o długości dochodzącej do 60 cm, największej wśród wszystkich ssaków. Organ ten, przytwierdzony do mostka, potrafi wysuwać się i chować z prędkością do 150 razy na minutę, co pozwala zwierzęciu błyskawicznie połykać tysiące mrówek. Węch mrówkojadów jest ponad 40 razy silniejszy od ludzkiego, co czyni z nich niezrównanych poszukiwaczy owadów. Ich potężne pazury na przednich łapach służą nie tylko do rozbijania mrowisk – są też również skuteczną bronią przed jaguarami. Niestety, ze względu na degradację siedlisk i polowania, gatunek ten jest obecnie uznawany za narażony na wyginięcie (VU). Tym ważniejsze są osiągnięcia takie, jak w warszawskim ZOO. Źródło: Warszawskie ZOO Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Historyczny sukces Orientarium w Łodzi. Przyszedł na świat pierwszy w Polsce orangutan sumatrzański
To wydarzenie, na które polska zoologia czekała od lat. W Orientarium ZOO Łódź przyszedł na świat mały orangutan sumatrzański – jeden z najrzadszych i najbardziej zagrożonych ssaków na naszej planecie. To pierwsze narodziny tego krytycznie zagrożonego gatunku w historii Polski oraz wydarzenie o znaczeniu globalnym – w ciągu ostatniego roku na całym świecie odnotowano zaledwie pięć takich przypadków.
Orangutany sumatrzańskie (Pongo abelii) to jedni z naszych najbliższych krewnych, dzielący z ludźmi aż 97% materiału genetycznego. Ich obecność w ogrodach zoologicznych nie jest jedynie atrakcją dla zwiedzających, ale przede wszystkim krytycznie ważnym elementem „bezpiecznika” dla populacji żyjącej w naturze, która drastycznie się kurczy. – Łódź ma dziś powód do dumy, który wykracza daleko poza granice miasta. To ogromna radość i dowód, że nasze zoo jest miejscem o światowym znaczeniu – podkreśla Hanna Zdanowska, Prezydent Miasta Łodzi. – Jestem dumna z zespołu Orientarium, bo za tym sukcesem stoją wiedza, cierpliwość i codzienna praca ludzi, którzy naprawdę rozumieją, czym jest odpowiedzialna ochrona zagrożonych gatunków. Cały zoologiczny świat patrzy na Łódź O sukcesie w łódzkim zoo aż huczy w całym środowisku zoologicznym. Dlaczego? W ostatnim roku w światowych ogrodach zoologicznych urodziło się zaledwie pięć osobników tego gatunku. Co więcej, w skali całej Europy, Orientarium łódzkiego ZOO jest jedyną placówką, której udało się w tym okresie powitać na świecie małego orangutana. Rodzicami malucha są samica Ketawa oraz samiec Budi. Dla młodej matki jest to pierwsze potomstwo, co budziło pewne obawy opiekunów. Jednak instynkt macierzyński okazał się silniejszy niż brak doświadczenia. – Młoda samica wykazuje silne zachowania opiekuńcze i instynkt macierzyński, co bardzo nas cieszy – podkreśla Michał Cichoń, opiekun orangutanów w łódzkim zoo. Dlaczego narodziny małego orangutana są takim wydarzeniem? Aby zrozumieć wagę tego sukcesu trzeba poznać biologię tych niezwykłych zwierząt. Orangutany charakteryzuje najdłuższy okres między narodzinami spośród wszystkich ssaków lądowych. Samice rodzą młode średnio raz na 7 do 9 lat. To sprawia, że każda strata w populacji jest niezwykle trudna do odrobienia, a każde narodziny są na wagę złota. W naturze orangutany sumatrzańskie występują wyłącznie na indonezyjskiej wyspie Sumatra. Niestety, ich dom – tropikalne lasy deszczowe – znika w zastraszającym tempie. Orangutany są nazywane „ogrodnikami lasu”. Przemierzając korony drzew, roznoszą nasiona owoców na ogromne odległości, co czyni je kluczowymi dla przetrwania całego ekosystemu wyspy. Ile orangutanów sumatrzańskich żyje w naturze? Populacja orangutanów sumatrzańskich w naturze jest szacowana na zaledwie 14 tysięcy osobników, co daje im status gatunku krytycznie zagrożonego wyginięciem. Głównymi przyczynami tego niepokojącego stanu są: wycinka lasów pod plantacje palmy olejowej – gwałtowna utrata siedlisk zmusza zwierzęta do opuszczania bezpiecznych terenów, nielegalny handel – młode orangutany wciąż padają ofiarą kłusowników szukających egzotycznych zwierząt domowych, konflikty z ludźmi – często dochodzi do nich na obrzeżach kurczących się lasów. Teraz łódzkie zoo ma ogromny wkład w międzynarodowy program ochrony tego gatunku. – To dowód na najwyższy poziom opieki hodowlanej oraz ogromna odpowiedzialność – mówi Michał Gołędowski, Dyrektor ds. Hodowli i Rozwoju w łódzkiej placówce. Co czeka małego mieszkańca Łodzi? Obecnie maluch wraz z mamą znajduje się pod stałym nadzorem lekarzy weterynarii i doświadczonego zespołu opiekunów. Należy zapewnić im spokój i komfort, by relacja między matką i dzieckiem mogła się prawidłowo rozwijać. Dobra wiadomość dla miłośników przyrody jest taka, że odwiedzający Orientarium ZOO Łódź mają już możliwość zobaczenia nowego mieszkańca. Maluch powoli staje się symbolem nadziei dla całego gatunku, przypominając o potrzebie ochrony dzikiej przyrody. Trzeba przyznać – jest przesłodki, ale ma też bardzo ważne zadanie. Źródło: Zoo Łódź Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Smutny koniec historii „kokainowych hipopotamów”. Rząd planuje drastyczne kroki
Kolumbijski rząd podjął decyzje w sprawie słynnych hipopotamów Pablo Escobara. Los zwierząt, które kokainowy baron sprowadził do swojej posiadłości, wydaje się przesądzony – poddane zostaną eutanazji w celu zmniejszenia ekspansywnej populacji. Decyzja urzędników spotyka się ze znacznym sprzeciwem środowisk przyrodniczych i społeczności lokalnej.
Historia „kokainowych hipopotamów”, które na początku lat 80. zostały sprowadzone do Kolumbii przez barona narkotykowego Pabla Escobara, jawi się zarówno jako zabawna ciekawostka przyciągająca tłumy turystów, jak i realny problem trapiący północne regiony kraju. Populacja składająca się niemal z 200 zwierząt od lat stanowi realne zagrożenie dla lokalnego bezpieczeństwa – terroryzuje okoliczne wioski oraz zaburza tamtejszy ekosystem. Prywatny zwierzyniec Pabla Escobara Współczesna sytuacja środowiskowa jest konsekwencją działań kolumbijskiego barona, które miały miejsce w latach 80. ubiegłego wieku. Pablo Escobar zaczął wtedy sprowadzać egzotyczne zwierzęta do jednej ze swoich rezydencji, mieszczącej się ok. 150 kilometrów od Medellin. Posiadłość stała się domem m.in. dla czterech nielegalnie ściągniętych hipopotamów, nosorożców i słoni. Wraz z upadkiem kokainowego imperium prywatny zwierzyniec w Hacienda Nápoles trafił w ręce rządu z siedzibą w Bogocie, który zdecydował się przenieść zrabowane zwierzęta do pobliskich ogrodów zoologicznych. Do zoo nie trafiły jednak wszystkie zwierzęta Escobara – z racji uciążliwego transportu tych ssaków, w domu zostały cztery hipopotamy. Naukowcy twierdzą, że władze Kolumbii, pozostawiając te zwierzęta samopas, liczyły na naturalną śmierć hipopotamów, które nie byłyby w stanie utrzymać się w obcym środowisku. Kalkulacje nie poszły zupełnie po myśli rządzących. Ekspansja kokainowych pupili Od lat 90., kiedy „kokainowe hipopotamy” znalazły się na wolności, ich populacja drastycznie wzrosła. Z czterech osobników stworzyła się gromada niemal 200 niszczycielskich ssaków rozprzestrzenionych na sąsiednie regiony. Z czasem te wielkie zwierzęta zaczęły coraz bardziej doskwierać okolicznym mieszkańcom oraz lokalnym ekosystemom. Półwodne ssaki tratują dziś pola uprawne i atakują bydło w poszukiwaniu pożywienia. Hipopotam spożywa bowiem dziennie ok. 70 kilogramów roślinności, co mocno dyktuje jego funkcjonowanie. Inwazyjne zwierzęta stały się również zagrożeniem dla lokalnych, dziko żyjących organizmów. Zwierzęta Escobara zaczęły konkurować o miejsce w ekosystemie z żółwiami rzecznymi i manatami, zanieczyszczając tym samym jeziora i rzeki swoimi odchodami. Próby zatrzymania populacji Nic więc dziwnego, że kolumbijski rząd od lat głowił się nad rozwiązaniem hipopotamowego problemu. Pierwsze kroki w celu zmniejszenia populacji podjęto już na początku XXI wieku, jednak nie spotkały się one z aprobatą reszty Kolumbijczyków. W 2009 roku świat obiegły zdjęcia zamordowanego hipopotama, pośmiertnie nazwanego Pepe, co oburzyło opinię publiczną i związało ręce kolumbijskim urzędnikom. Warto bowiem dodać, że potomkowie pupili narkotykowego barona nie wzbudzają jedynie negatywnych reakcji. Obszar zamieszkały przez te ssaki stał się ogólnokrajową atrakcją turystyczną, której symbolem stał się właśnie hipopotam. Mieszkańcy zaczęli się wzbogacać na tych unikalnych zwierzętach, oferując turystom wycieczki mające na celu dostrzeżenie „kokainowych ssaków”. Rząd podejmował więc próby bezkrwawego rozwiązania konfliktu. Nieskuteczne okazały się niestety próby sterylizacji zwierząt i antykoncepcyjnych zastrzyków kierowanych w niektórych przedstawicieli gatunku. Fiaskiem zakończyły się również próby przekazania części hipopotamów do zagranicznych ogrodów zoologicznych w Meksyku, Indiach czy Ekwadorze. Obecnie szacuje się, że bez podjęcia drastycznych działań populacja do 2035 roku wzrośnie aż do 1000 osobników, co doprowadzić może do niekontrolowanego kryzysu ekosystemu. Kontrowersyjne rozwiązanie Niestety wszystko wskazuje na to, że historia wyjątkowych hipopotamów skończy się w najgorszy możliwy sposób. Bezradny rząd zdecydował się bowiem na eutanazję części populacji. W drugiej połowie 2026 roku ma zostać zabitych około 80 osobników, co stanie się początkiem regulacji tego gatunku. Budżet przeznaczony na akcję depopulacji opiewa aż na 1,98 miliona dolarów, co obejmuje również izolację i relokację części zwierząt. Działania rządu spotykają się z dużym niezadowoleniem wielu środowisk. Organizacje proekologiczne nawołują do zaprzestania zabijania zwierząt, proponując inne rozwiązania skupione na odgrodzeniu zwierząt od ludzkiego środowiska życia. Głosy sprzeciwu słychać również u społeczności lokalnej, która widzi w półwodnych ssakach sposób na zarobek. „The Guardian” cytuje w swoim artykule wypowiedź miejscowego rybaka, który podkreśla znaczenie tych zwierząt dla lokalnej turystyki. W jego opinii hipopotamy są – takimi samymi jak człowiek – obywatelami Kolumbii, więc powinny tak też być traktowane. Źródło: Smithsonian Magazine Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Najstarsza gorylica świata świętuje w Berlinie. Fatou skończyła 69 lat
Fatou to światowa rekordzistka. Jej historia zaczęła się w afrykańskiej dżungli, a do Europy trafiła jako zapłata za rachunek w barze. Sędziwa jubilatka wciąż zachwyca charakterem, a urodziny spędziła zajadając się ulubionymi warzywami na prywatnym wybiegu.
13 kwietnia 2026 roku, najstarsza żyjąca w niewoli gorylica na świecie obchodziła swoje 69 urodziny. Fatou żyje w berlińskim ogrodzie zoologicznym i jest światową rekordzistką długowieczności, wpisaną do Księgi Rekordów Guinnessa. Świętowała zajadając się specjalnie przygotowanym posiłkiem, zawierającym jej ulubione przysmaki: pomidorki koktajlowe, buraki, pory i sałatę. O słodkim torcie nie było mowy. Nadmiar cukru nie służy ani ludziom, ani – tym bardziej – sędziwym gorylom. Życie Fatou to historia jak z filmu Historia Fatou jest bardzo ciekawa i pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji. Urodziła się prawdopodobnie na wolności w Afryce Zachodniej, skąd w 1959 roku została zabrana przez francuskiego marynarza. Według informacji z Księgi Rekordów Guinnessa, marynarz użył młodej Fatou jako „waluty”, by uregulować swój rachunek w barze w Marsylii. Stamtąd, za pośrednictwem handlarza zwierząt, trafiła do Berlina Zachodniego w wieku około dwóch lat. Ponieważ dokładna data jej narodzin nie jest znana, ZOO orientacyjnie wyznaczyło 13 kwietnia jako dzień jej urodzin. Luksusowa emerytura w berlińskim ZOO Gorylica jest pod stałą opieką specjalistów. Jej posiłki są gotowane, co ułatwia jedzenie twardszych produktów. Fatou preferuje spokój i unika kontaktu z młodszymi, bardziej energicznymi gorylami. Mieszka na oddzielnym, „prywatnym” wybiegu. Christian Aust, kierownik działu naczelnych w berlińskim ZOO, opisuje jej wyrazisty charakter: jest przyjazna wobec personelu, choć potrafi być uparta. Fatou miała potomstwo, a jej wnuczka M’penzi nadal mieszka w Berlinie. Ma też co najmniej troje pra-pra-prawnucząt. Zwierzęta w niewoli żyją dłużej Długowieczność Fatou jest imponująca, biorąc pod uwagę że goryle na wolności żyją zazwyczaj 35-40 lat. W 2024 roku, po śmierci flaminga Ingo, który przeżył co najmniej 75 lat, Fatou oficjalnie stała się najstarszą mieszkanką berlińskiego ogrodu zoologicznego. Sędziwy wiek wywołał u Fatou typowe dolegliwości: artretyzm i utratę słuchu. Stopniowo straciła też zęby. Przypadek Fatou to doskonała ilustracja szerszego zjawiska: badania z 2016 roku wykazały, że ponad 80% gatunków ssaków żyje w ogrodach zoologicznych dłużej niż w swoim naturalnym środowisku. To zasługa braku zagrożeń ze strony drapieżników, zapewnienia profesjonalnej opieki weterynaryjnej i odpowiedniej diety. Fatou jest w szacownym gronie innych zwierzęcych rekordzistów, takich jak: słoń azjatycki Lin Wang z Tajwanu (86 lat), żółw Adwaita z ZOO w Kalkucie (prawdopodobnie 255 lat) czy Jonathan z Wyspy Świętej Heleny – 193-letni żółw, uznawany za najstarsze żyjące zwierzę lądowe. Źródła: ZOO Berlin, Discovermagazine, Scientific Reports Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Pingwiny dostały kolorowe kamienie i zaczęły „oświadczać się” partnerkom. To nagranie jest hitem sieci
Krótki film z pingwinami z zoo w Edynburgu w ostatnich dniach podbił media społecznościowe. Na nagraniu widać, jak ptaki zbierają kolorowe kamienie i wręczają je wybranym partnerom. Internauci szybko uznali scenę za jedną z najbardziej uroczych rzeczy, jakie widzieli w sieci. „To takie urocze!” – piszą w komentarzach, a nagranie błyskawicznie zaczęło krążyć po platformach społecznościowych.
Historia stojąca za viralowym nagraniem ma znacznie dłuższą tradycję. Od kilku lat dzieci ze Szpitala Dziecięcego w Edynburgu przekazują zoo kolorowe kamienie, które trafiają do wybiegu pingwinów białobrewych. Ten niewielki gest stał się symbolicznym połączeniem dwóch światów: zwierząt budujących relacje w naturalny sposób oraz dzieci, które w ten sposób włączają się w opiekę nad mieszkańcami zoo. Dzieci ze szpitala w malują kamienie dla pingwinów z zoo w Edynburgu Wzruszający film, który w ostatnich dniach obiegł media społecznościowe, ma swoje źródło w inicjatywie realizowanej od kilku lat we współpracy edynburskiego zoo z Królewskim Szpitalem Dziecięcym i Młodzieżowym. Co roku młodzi pacjenci uczestniczą w specjalnym projekcie, w ramach którego malują kolorowe kamienie przeznaczone dla pingwinów białobrewych mieszkających w ogrodzie zoologicznym. Tegoroczna edycja była już czwartą odsłoną tej akcji – dzieci przygotowały około tysiąca ozdobnych kamyków, które następnie trafiły na wybieg ptaków wraz z rozpoczęciem sezonu lęgowego. Symboliczny pierwszy kamień tradycyjnie umieszcza w zagrodzie jedno z dzieci biorących udział w projekcie. Dla wielu młodych pacjentów to wyjątkowy moment, ponieważ dzięki transmisjom na żywo z kamer internetowych mogą później obserwować, jak pingwiny wykorzystują przygotowane przez nich „prezenty”. Jak podkreśla Roslyn Neely z Fundacji Szpitala Dziecięcego w Edynburgu, taka współpraca pozwala dzieciom utrzymać kontakt z naturą nawet podczas długiego pobytu w placówce medycznej. – To naprawdę wspaniałe, że dzieci i młodzież nie muszą rezygnować z kontaktu z naturą nawet podczas pobytu w szpitalu. W tym trudnym czasie możliwość obserwowania zwierząt daje im coś pozytywnego, na czym mogą się skupić – zaznacza. Przedstawiciele zoo dodają, że kamienie przekazywane są podczas regularnych spotkań edukacyjnych organizowanych w szpitalu przez pracowników Królewskiego Towarzystwa Zoologicznego Szkocji. Inicjatywa ma łączyć młodych pacjentów ze światem przyrody oraz zachęcać ich do zainteresowania się zwierzętami. Pingwiny są jednymi z największych ulubieńców dzieci, dlatego możliwość obserwowania ich zachowania – zwłaszcza w czasie sezonu lęgowego – budzi szczególne emocje. Gdy kolorowe kamienie trafiły na wybieg, ptaki niemal natychmiast zaczęły je przeglądać i wybierać najbardziej efektowne, co szybko przyciągnęło uwagę internautów i wywołało falę komentarzy. Pod wideo czytamy: „To takie urocze!”, „To wspaniałe dla pingwinów i dzieci! Nie mogę się doczekać, aż zobaczę te piękne gniazda” czy „Ludzie powinni brać przykład z pingwinów! Uwielbiam to”. Dlaczego pingwiny wręczają sobie kamienie podczas zalotów? Zachowanie widoczne na nagraniu z edynburskiego zoo nie jest przypadkowe – to element naturalnego rytuału godowego charakterystycznego dla kilku gatunków pingwinów, w tym pingwinów białobrewych (Pygoscelis papua). W okresie lęgowym samce zaczynają zbierać niewielkie kamienie i przynoszą je wybranym samicom jako swoisty „prezent”. Jeśli samica zaakceptuje dar, często umieszcza go w gnieździe, co uznawane jest za sygnał rozpoczęcia budowania związku i wspólnego przygotowywania miejsca dla przyszłego potomstwa. Kamienie mają jednak nie tylko symboliczne znaczenie. Pingwiny wykorzystują je do budowy gniazd na skalistym lub lodowym podłożu – układane w niewielki kopczyk pomagają utrzymać jaja powyżej wilgotnej ziemi i chronią je przed wodą z topniejącego śniegu. Dlatego samce starannie wybierają gładkie i odpowiednio ukształtowane kamyki, a w koloniach często dochodzi nawet do rywalizacji o najlepsze egzemplarze. Zdarza się, że ptaki podkradają je z gniazd sąsiadów, co pokazuje, jak cennym „zasobem” są w czasie sezonu lęgowego. Podobny zwyczaj występuje również u innych gatunków, m.in. pingwinów Adeli czy pingwinów maskowych, choć nie wszystkie pingwiny budują gniazda z kamieni. U tych, które to robią, rytuał przekazywania kamyków pełni podwójną funkcję: jest zarówno elementem zalotów, jak i praktycznym początkiem wspólnego gniazda. Właśnie dlatego wielu biologów porównuje ten gest do symbolicznego „zaręczynowego pierścionka” w świecie pingwinów – niewielkiego daru, który oznacza gotowość do stworzenia pary i wychowania młodych. Źródła: Washington Post, Edinburgh News, Heraldo USA, One Earth, Discover Wildlife Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Punch wreszcie zyskuje akceptację stada. Największa zagadka dotyczy jednak jego matki
Punch, młody makak japoński z ZOO w Ichikawie, coraz lepiej odnajduje się w stadzie po odrzuceniu przez matkę. Choć dziś ma nowych towarzyszy i rzadziej szuka pocieszenia w pluszowej zabawce, biologów nadal zastanawia, dlaczego w ogóle doszło do tak rzadkiego zachowania.
Punch przyszedł na świat 26 lipca 2025 roku w ogrodzie zoologicznym w mieście Ichikawa, niedaleko Tokio. Jego historia zyskała światowy rozgłos, gdy do sieci trafiły zdjęcia i filmy przedstawiające osamotnionego malca kurczowo trzymającego pluszową zabawkę po odrzuceniu przez matkę. Sława Puncha przybrała takie rozmiary, że ZOO musiało wprowadzić ograniczenia dla odwiedzających i nakaz zachowania ciszy. Jego sytuacja w stadzie na początku nie była wesoła – inne małpy go prześladowały. Nowe informacje są optymistyczne: Punch ma przyjaciół i coraz lepiej sobie radzi. Biolodzy z uniwersytetu Concordia zastanawiają się jednak dlaczego w ogóle doszło do porzucenia przez matkę. Okazuje się że w naturze coś takiego się praktycznie nie zdarza. Przełom w integracji ze stadem Obecnie sytuacja Puncha uległa znacznej poprawie. Siedmiomiesięczny maluch coraz śmielej nawiązuje kontakty społeczne w grupie liczącej około 60 osobników. Coraz częściej widuje się go w towarzystwie dorosłych małp, na których plecy próbuje się wspinać. Makaki zaczynają go akceptować: iskać i przytulać. Punch stopniowo uczy się skomplikowanych zasad panujących w małpiej społeczności. Wcześniej wychowywany przez ludzi małpek nie potrafił się odnaleźć. Dzięki naturalnej elastyczności behawioralnej swojego gatunku, ma jednak ogromną szansę na pełną integrację ze stadem. Pożegnanie z pluszakiem Punch coraz rzadziej korzysta ze swojego ukochanego pluszaka. Zabawka została mu podsunięta tuż po urodzeniu, aby nauczyć go odruchu chwytania, który u noworodków makaków jest niezbędny do trzymania się futra matki. Przez kilka miesięcy pluszowy orangutan był jedynym źródłem komfortu: Punch tulił się do niego w trudnych chwilach. Dziś dyrektor ZOO, Shigekazu Mizushina, z optymizmem podkreśla, że Punch „wyrasta” z pluszaka. Wciąż sypia z nim każdej nocy, ale opiekunowie liczą, że w końcu zacznie zasypiać z innymi członkami stada. Makaki w naturze są niezwykle troskliwe Porzucenie noworodka jest wśród makaków japońskich niemal niespotykane w naturze. Małpy te słyną z niezwykle silnego instynktu macierzyńskiego. Badacze z uniwersytetu Concordia obserwują dzikie makaki na wyspie Awaji w Japonii od ponad 25 lat. Twierdzą że dzikie matki nie porzucają swoich dzieci, nawet jeśli są chore. Przywołują przykłady niezwykłej wręcz opieki nad słabszymi młodymi. Jedna z nich np. podtrzymywała swoje niepełnosprawne dziecko, pomagając mu chodzić. Inna nosiła dziecko kilka lat dłużej, niż zwykle robią to makaki. Nawet w przypadku śmierci młodego matka potrafi nosić jego ciało przez wiele dni. Jeśli któraś z matek słabo sobie radzi, zawsze może liczyć na pomoc innych samic w stadzie. W niewoli może tego zabraknąć. Dlaczego matka odrzuciła Puncha? Przypadek Puncha według biologów wynika prawdopodobnie właśnie ze specyfiki życia w niewoli. Sądzą, że jego matka mogła być zestresowana otoczeniem lub brakowało jej odpowiednich wzorców społecznych. Statystyki wskazują, że w ogrodach zoologicznych do porzuceń u makaków dochodzi w około 7,7% przypadków, najczęściej u matek o niskiej randze w stadzie lub rodzących po raz pierwszy. Źródła: The Conversation, The Independent Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Warszawskie ZOO szuka imienia dla nowego, uroczego mieszkańca. Musi zaczynać się na konkretną literę
W ZOO w Warszawie urodził się samczyk wikunii andyjskiej. Ten pochodzący w Ameryki Południowej gatunek to krewny lamy i alpaki. Malec rośnie szybko i jest zdrowy, a ogród właśnie ogłosił plebiscyt na imię dla niego. Jest tylko jeden warunek: musi zaczynać się na literę „R”.
Według informacji udostępnionych przez ZOO, maluch urodził się pod koniec zeszłego roku i już przebywa na wybiegu, gdzie mogą go obejrzeć odwiedzający. Wikunia andyjska to dziki przodek udomowionej alpaki. Stołeczne ZOO posiada oba gatunki. Słodziak z Warszawy szuka imienia „ Poznajcie samczyka, który podbija serca zwiedzających na wybiegu. Chłopiec rośnie zdrowo i dobrze dogaduje się ze swoim starszym rodzeństwem i resztą stada. Póki co wciąż trzyma się blisko swojej mamusi, ale z czasem będzie stawał się coraz bardziej samodzielny” – pisze ZOO w mediach społecznościowych. Propozycje imion dla samczyka, wedle wskazówek ogrodu, powinny zaczynać się na literę „R”. Można je zgłaszać do 8 marca, pod postem ZOO na Facebooku. Spośród nich opiekunowie wybiorą najciekawsze, a potem odbędzie się ostateczne głosowanie. Wśród nadesłanych propozycji są już m.in.: Romeo, Rafael, Raptus i Rysiek. Wełniany skarb Ameryki Południowej Wikunia andyjska (Lama vicugna) to najmniejszy ssak z rodziny wielbłądowatych, zamieszkujący suche i zimne płaskowyże Andów, na wysokościach od 3500 do 5750 m n.p.m.. Zamieszkuje m.in. tereny Peru, Boliwii, Chile i Argentyny. Jednym z jej niezwykłych przystosowań życia wysoko w górach jest serce o masie o połowę większej niż u innych ssaków podobnej wielkości. Wikunie są aktywne w dzień i żyją w stadach rodzinnych, zwanych haremami, składających się z samca, kilku samic oraz młodych. Wikunie słyną z wyjątkowo gęstej, puszystej i miękkiej wełny. Ich podszerstek prawie nie różni się od włosów okrywowych, co sprawia, że runo jest niezwykle jednolite. Wełna stała się przyczyną masowych polowań na wikunie – po przybyciu konkwistadorów do Ameryki Południowej w wyniku polowań ginęły dziesiątki tysięcy osobników rocznie. Gatunek był bliski wyginięcia. Dzięki wprowadzeniu ścisłej ochrony, konwencji CITES oraz tworzeniu parków narodowych, dziś populacja wzrosła do ok. 350 tysięcy osobników (dane z 2009 roku). Źródła: Warszawskie ZOO, Urząd M.St. Warszawy Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Bożenka odnaleziona! Jednooki manul z poznańskiego ZOO już w domu
Przez ostatnie dwa dni oczy miłośników zwierząt w całej Polsce zwrócone były na poznański ogród zoologiczny. Wszystko za sprawą Bożenki – samicy manula, która w tajemniczych okolicznościach zniknęła ze swojego wybiegu. Na szczęście, po pełnej napięcia akcji poszukiwawczej, kot bezpiecznie wrócił do domu, a cała historia zakończyła się pomyślnie.
Zdarzenie to postawiło na nogi nie tylko pracowników ogrodu, ale i służby miejskie oraz mieszkańców okolicznych terenów. Podczas rutynowego porannego obchodu w środę, 25 lutego 2026, opiekunowie zauważyli, że pomieszczenia, w których przebywała Bożenka, zostały otwarte. Wstępne ustalenia były niepokojące: wszystko wskazywało na to, że zwierzę zostało wypuszczone celowo. Sytuacja była poważna, ponieważ manul, mimo swojego sympatycznego wyglądu, nie jest zwierzęciem domowym ani oswojonym. Na szczęście po 2 dniach „na gigancie” Bożenka została znaleziona, złapana i już 27 lutego rano wróciła na wybieg. Eskapada jednookiej Bożenki „W trakcie porannego obchodu zauważono, że zostały otwarte pomieszczenia, w których zwierzę przebywało. Z naszych ustaleń wynika, że mogła zostać wypuszczona celowo przez nieznanego sprawcę” – alarmował ogród zoologiczny. ZOO poprosiło też okolicznych mieszkańców o zachowanie czujności i niepodejmowanie prób samodzielnego zbliżania się do zwierzęcia. Kluczowy był szybki kontakt z ZOO lub Strażą Miejską. Bożenka jest manulem którego nie sposób pomylić z żadnym innym: nie ma lewego oka, które straciła w młodym wieku. Ten szczegół mógł ułatwić jej identyfikację, w razie gdyby ktoś nie miał pewności, czy np. nie jest to kot domowy. Szczęśliwe zakończenie Zgłoszenia o Bożence zaczęły spływać szybko. Krążyła po terenach przyległych do ZOO, widziano ją między innymi w okolicach Jeziora Maltańskiego oraz przy Stawie Olszak. Ostatecznie cała historia zakończyła się sukcesem. Bożenka została odnaleziona i wróciła na teren ogrodu. Pracownicy ZOO żartobliwie podsumowali jej eskapadę jako nieplanowany „city break”. Choć zwierzak jest w dobrym stanie, profilaktycznie pozostanie pod obserwacją do poniedziałku, 2 marca. Pracownicy ZOO podkreślają, że pomoc mieszkańców i ich czujność miały kluczowe znaczenie dla odnalezienia Bożenki. Pytanie, kto i po co ją wypuścił, pozostaje póki co bez odpowiedzi. Uciekinierzy i gwiazdy internetu: słynne polskie manule To nie pierwszy raz, kiedy manul znalazł się poza poznańskim ZOO. W 2020 roku jeden z 6 młodych uciekł z nowo wybudowanego wybiegu. Na szczęście udało się go złapać w pobliżu Jeziora Maltańskiego, gdzie polował na gołębie. Na początku lutego 2026 samica Jessie z ZOO w Warszawie, została wybrana Zwierzakiem Roku 2025, zdobywając niemal 1000 głosów i pokonując kilkanaście innych gatunków. W 2023 roku samiec Magellan z ZOO w Poznaniu został uznany za najpiękniejszego na świecie, w żartobliwych zawodach „Manul World Cup”. W decydującym głosowaniu mieszkaniec poznańskiego zoo pokonał kota z Japonii, zdobywając łącznie ponad 130 tysięcy głosów. Źródło: ZOO Poznań Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Wyjątkowy ssak z Grenlandii w gdańskim ZOO. „To jedyne takie zwierzę w kraju”
Gdański Ogród Zoologiczny ma nowego domownika. W trójmieście zamieszkał piżmowół arktyczny, który do Polski przypłynął z Helsinek. Ten wyjątkowy ssak jest pierwszym zwierzęciem tego gatunku, które zamieszkało w Polsce.
Gdański Ogród Zoologiczny pochwalił się zwierzęciem, które stało się nowym mieszkańcem trójmiejskiego ZOO. Piżmowół arktyczny jest pierwszym zwierzęciem tego gatunku, które zamieszka na terenie naszego kraju. W Gdańsku zadomawia się młody samiec o imieniu Quiller, a w najbliższych tygodniach dołączyć ma do niego drugi osobnik, także samiec. Podróż z Helsinek do Trójmiasta Przedstawiciel gatunku objętego międzynarodowym programem hodowlanym przyjechał do Polski ze stolicy mroźnej Finlandii – Helsinek. Aby dotrzeć nad polskie morze, zwierzę musiało pokonać wymagającą drogę w skrzyni transportowej umieszczonej na specjalnie przygotowanym busie. Co więcej, z racji granicy w postaci Morza Bałtyckiego, piżmowół musiał skorzystać z przeprawy promowej. Quiller zamieszkał na wybiegu, który wcześniej był domem dla trójmiejskich jaków. Zwierzęta te opuściły Gdański Ogród Zoologiczny, zwalniając miejsce innym ssakom lubiącym mroźny klimat. Izabela Krause, zastępca dyrektora ds. hodowlanych Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego, zapowiada, że celem gdańskiego ZOO jest rozpoczęcie hodowli tych wyjątkowych zwierząt. Arktyczny ssak z Grenlandii Naturalnym środowiskiem życia piżmowołów arktycznych jest tundra znajdująca się na półkuli północnej. Ssaki te można zaobserwować m.in. na Alasce, w Kanadzie czy na Grenlandii. Sierść piżmowołów, często określana jako jedna z najcieplejszych na świecie, pozwala zwierzętom wytrzymywać temperatury sięgające nawet –50°C. Podszerstek (gęsta, miękka i krótka warstwa sierści znajdująca się pod wierzchnim włosem u wielu ssaków) stanowi jedno z najbardziej wartościowych naturalnych włókien na świecie, z którego powstają luksusowe szale, czapki i swetry. Piżmowół arktyczny posiada również interesującą strategię obronną. W momencie pojawienia się drapieżnika ssaki te ustawiają się w okrąg, tworząc naturalną tarczę. W samym środku formacji znajdują się młode, niezdolne do samodzielnej obrony. Jedyne zwierzę w kraju czeka na towarzystwo Póki co piżmowół Quiller spędza czas w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym w pojedynkę. Na brak towarzystwa nie może jednak narzekać, o czym świadczą liczne grupy turystów zainteresowanych nowym mieszkańcem ZOO. W najbliższym czasie do młodego samca ma dołączyć kolejny samiec. W przyszłości władze ZOO biorą pod uwagę sprowadzenie również samicy, co pozwoliłoby rozwinąć hodowlę tego wyjątkowego gatunku. Jak mówi Izabela Krause, na pojawienie się potencjalnej partnerki gdańskie piżmowoły będą musiały jeszcze chwilę zaczekać. Jak zobaczyć piżmowoła? Gdański Ogród Zoologiczny jest otwarty dla zwiedzających codziennie przez cały rok w godzinach 9:00–15:00. Sytuacja zmienia się w sezonie wiosenno-letnim (tj. od maja do września), kiedy ZOO można odwiedzać do godziny 19:00. Należy jednak pamiętać, że kasy biletowe oraz wejście na teren ogrodu są czynne do jednej godziny przed zamknięciem. Źródło: ZOO Gdańsk
Poznajcie Zwierzaka Roku 2025 warszawskiego ZOO. Jessie podbiła serca internautów, choć jest bardzo skrytą damą
Doroczne głosowanie na Zwierzaka Roku, organizowane przez warszawski ogród zoologiczny, przyciąga tysiące internautów. Nie inaczej było i tym razem. Oddano tysiące głosów, a wśród 12 finalistów najbardziej urocza okazała się samica manula stepowego o imieniu Jessie.
„Nasza przeurocza samica manula stepowego absolutnie skradła Wasze serca w ubiegłym roku i oddaliście na nią w sumie niemal 1000 głosów. Drugie miejsce z wynikiem niemal 600 głosów uzyskała żyrafa Pietruszka, a trzecie małe góralki” – informuje warszawskie ZOO. Skryta dama Jessie i nowy trend zwiedzania ZOO Jessie, jak wszystkie manule, jest zwierzakiem wyjątkowo skrytym. „Wiele osób zastanawiało się, czy nasza samiczka faktycznie zamieszkuje wybieg niedaleko wejścia od strony ul. Ratuszowej, ponieważ jest bardzo skrytą damą i niewielu szczęściarzy miało okazję ją podziwiać. Tak zrodziła się legenda – Jessie jest czy jej nie ma?” – pisze ogród zoologczny. Pracownicy dodają, że wypatrywanie Jessie to nowy trend wśród zwiedzających, którzy czasem tłumnie gromadzą się pod jej wybiegiem. „Dajcie znać, czy udało Wam się spotkać Jessie i jednocześnie przypominamy, że to wyjątkowa pani, która lubi spokój i jeśli chcecie ją odwiedzić, to warto nie tworzyć tłumu pod jej wybiegiem. I jeszcze jedno: nawet jeśli Wy jej nie widzicie, to Jessie ma Was na oku!” – tłumaczą pracownicy ZOO. Polskie manule: światowa sława Magellana z Poznania Polska ma szczęście do sławnych manuli. W 2023 roku samiec Magellan z ZOO w Poznaniu został uznany za najpiękniejszego na świecie, w żartobliwych zawodach „Manul World Cup”. W decydującym głosowaniu mieszkaniec poznańskiego zoo pokonał kota z Japonii, zdobywając łącznie ponad 130 tysięcy głosów. To niejedyna ciekawa historia z Poznania, związana z manulami. W 2020 roku jeden z 6 młodych uciekł z tamtejszego ZOO, z nowo wybudowanego wybiegu. Na szczęście udało się go złapać w pobliżu Jeziora Maltańskiego, gdzie polował na gołębie. Manul: skryty drapieżnik z Azji Środkowej Manul stepowy (Otocolobus manul) to niewielki przedstawiciel kotowatych i jeden z najbardziej charakterystycznych i fotogenicznych dzikich kotów. Choć na zdjęciach może się wydawać spory, w rzeczywistości jest wielkości kota domowego – jego masa ciała to 2 do 5 kg. Za złudzenie optyczne odpowiada najgęstsze futro wśród wszystkich kotowatych, które chroni go przed mrozami jego naturalnego środowiska – Azji Środkowej. Kolejnym jego znakiem rozpoznawczym są nietypowe dla małych kotowatych okrągłe źrenice oraz nisko osadzone, szeroko rozstawione uszy. Taka budowa głowy pozwala mu niemal niezauważalnie wyglądać zza skał podczas polowania. To samotnik i terytorialista. Jest zwierzęciem skrytym, prowadzącym głównie nocny tryb życia. Jego dieta składa się głównie z szczekuszek (małych ssaków z rzędu zajęczaków) oraz gryzoni. Manule są wyjątkowo trudne w hodowli, a ZOO w Poznaniu doczekało się w 2020 roku aż szóstki młodych. Źródło: Warszawskie ZOO Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Walentynkowa akcja zoo hitem sieci. Możesz nazwać owada imieniem eks i zobaczyć, jak staje się posiłkiem
Walentynki zbliżają się wielkimi krokami. Dla jednych to czas romantycznych kolacji i serduszek, dla innych – data, która nieuchronnie przywołuje wspomnienia byłych partnerów. Zoo w Łodzi postanowiło z tej okazji podejść do tematu z przymrużeniem oka i zaproponowało nietypowy sposób na symboliczne zamknięcie pewnego rozdziału. W roli głównej… surykatka i karaczan.
Orientarium ZOO Łódź opublikowało w mediach społecznościowych wpis, który błyskawicznie przyciągnął uwagę internautów. Placówka zachęca, by z okazji walentynek nadać imię swojego byłego partnera wybranemu owadowi, a następnie… przekazać go jako posiłek dla surykatki. Utrzymana w żartobliwym tonie akcja wywołała już lawinę komentarzy i udostępnień. Walentynki w zoo w Łodzi. Nazwij karaczana imieniem byłego i nakarm surykatkę Łódzkie Orientarium postanowiło w tym roku podejść do walentynek z dużą dawką dystansu i czarnego humoru, wykorzystując emocje, które wielu osobom towarzyszą podczas tego święta. W mediach społecznościowych zoo opublikowało ofertę, która w krótkim czasie zyskała ogromne zainteresowanie i wywołała tysiące reakcji. Akcja polega na symbolicznym „zamknięciu rozdziału” z byłym partnerem lub partnerką. Wystarczy nadać karaczanowi imię ex, a następnie owad trafi jako pokarm do surykatki. Hasło kampanii brzmi: „Miłość przeminęła, apetyt pozostał”, a organizatorzy od początku podkreślają żartobliwy, symboliczny i charytatywny charakter inicjatywy. Przygotowano trzy pakiety „adopcyjne”: za 50 zł uczestnik otrzymuje certyfikat i imię dla karaczana, za 150 zł – dodatkowo zdjęcie z „konsumpcji”, natomiast opcja VIP za 300 zł umożliwia osobiste nakarmienie surykatki (liczba miejsc jest ograniczona). Zoo informuje też jasno, że cały dochód trafi do Fundacji Pangolin wspierającej ochronę zagrożonych gatunków, dzięki czemu żart ma jednocześnie realny wymiar pomocowy. Cała akcja przypadła do gustu rozbawionym internautom, którzy w komentarzach pisali: „Genialny pomysł”, „Przepiękna akcja”, „Padłam”, „Kocham” czy „Oj chyba będzie dużo chętnych, surykatkom grozi powiększenie obwodu w pasie”. Pojawiły się też żartobliwe sugestie, by „drugą edycję zrobić na Dzień Pracy z imieniem wrednego szefa”, co dodatkowo zwiększyło rozpoznawalność akcji w sieci. Nie zabrakło jednak też głosów krytycznych. Część komentujących pytała, czy akcja nie promuje negatywnych emocji, na co zoo odparło, że nie chodzi o nienawiść ani krzywdzenie kogokolwiek, lecz o humor, dystans i symboliczne odreagowanie. W odpowiedziach podkreślano, że dla zwierząt liczy się wyłącznie świeży, bezpieczny pokarm, a cała forma ma charakter zabawowy i dobroczynny. Dzięki temu kampania stała się jednocześnie internetowym żartem, przykładem niestandardowej komunikacji instytucji oraz realnym wsparciem działań na rzecz ochrony zwierząt. Akcja trwa do 28 lutego 2026 roku. Czy karaczany to przysmak surykatek? Dieta, zachowania i rola owadów w ich żywieniu Surykatki, jako niewielkie ssaki z rodziny mangustowatych, w naturze mają wszechstronną i wysokoenergetyczną dietę, idealnie dostosowaną do życia w suchych i półpustynnych regionach Afryki Południowej. Choć w zoo często kojarzymy je z zabawnymi zachowaniami czy ciekawskim spojrzeniem, ich prawdziwe życie jest znacznie bardziej złożone. W naturze surykatki zjadają szeroki wachlarz pokarmów, wśród których owady stanowią kluczowy składnik diety. Karaczany, pasikoniki czy mrówki dostarczają im wartościowego białka, tłuszczów i mikroelementów potrzebnych do utrzymania energii i zdrowia w trudnym środowisku. Owady są dla surykatek nie tylko łatwo dostępnym źródłem pożywienia, ale też doskonale odpowiadają ich potrzebom metabolicznym. Surykatki spędzają dużą część dnia na poszukiwaniu pokarmu, a zdobywanie owadów wymaga zręczności, ostrożności i szybkości, co z kolei wpływa na ich intensywny tryb życia. Poza owadami ich dieta może obejmować również jaja, małe gady, korzonki roślinne czy owoce. Jednak to właśnie bezkręgowce stanowią najczęstszy i najbardziej wartościowy element posiłków, szczególnie w środowisku naturalnym. W warunkach ogrodów zoologicznych surykatkom podaje się pokarmy specjalnie zbilansowane przez dietetyków zwierzęcych, które odzwierciedlają naturalne preferencje, ale również dbają o zdrowie i profil odżywczy. Karaczany, będące jednym z bardziej znanych elementów ich jadłospisu, są więc nie tylko „smakołykiem” z akcji walentynkowej, ale realnym składnikiem diety tych zwierząt – bogatym w białko i antyoksydanty, a także wspierającym dobre samopoczucie tych towarzyskich ssaków. Źródła: Facebook, Science Direct Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
W warszawskim ZOO przyszedł na świat słynny ssak. Wybór imienia dla kanczyla może pomóc innym
Warszawski ogród zoologiczny ma nowego domownika. Na świat przyszedł filigranowy kanczyl jawajski powszechnie zwany również myszojeleniem. Póki co, nowo urodzony mieszkaniec czeka na swoje imię, z którego wyborem wiąże się akcja charytatywna.
Pierwszy kanczyl jawajski pojawił się w warszawskim ZOO w 2020 roku, kiedy to zwierzę przyjechało do stolicy Polski z ogrodu w szwajcarskim Brnie. Rok później do niewielkiego Arnolda dołączyła, przywieziona z Łodzi Linda, których owocem miłości stał się nowo narodzony kanczyl. Dzięki swojemu rozczulającemu wyglądowi maluch szybko zyskał swoich pierwszych fanów, którzy cierpliwie wypatrują zwierzęcia w jednym z zoologicznych pomieszczeń. Kanczyl – filigranowy celebryta O zwierzętach z rodziny kanczylowatych zrobiło się głośno za sprawą popularnej piosenki opisującej jednego z najmniejszych ssaków kopytnych świata. Internauci pokochali filigranowy rozmiar zwierzęcia oraz jego podobieństwo do sarny czy jelenia. Wieść o stworzeniu o rozmiarze królika, który do tego stawia kroki za pomocą niewielkich kopytek, szybko rozniosła się po internecie, który od razu mianował kanczyla mianem myszojelenia. Film z popularną piosenką zdobył w serwisie YouTube już ponad 1,5 miliona wyświetleń. Nieśmiały wojownik Niestety internetowa popularność kanczyli nie przekłada się na liczbę ich populacji w naturze. Kuzyn nowego mieszkańca warszawskiego ZOO – kanczyl srebrnogrzbiety – przez lata pozostawał uznawany za gatunek wymarły, aż do momentu, gdy w 2019 roku naukowcom udało się odnotować aktywność tego miniaturowego zwierzęcia w Wietnamie. Od tamtej pory zarówno kanczyl srebrnogrzbiety, jak i jawajski posiadają kategorię DD w Czerwonej Księdze zagrożonych gatunków. Oznacza to, że na temat występowania obu gatunków nadal brakuje wystarczających informacji, które mogłyby pozwolić na dokładne określenie rozmiaru populacji myszojeleni. Jak więc te ważące raptem od 1,5 do 2,2 kilograma zwierzęta potrafią poradzić sobie w gąszczu azjatyckiej dżungli? Kanczyl jawajski posiada interesujący mechanizm obronny, wykorzystywany w sytuacji zagrożenia. W niewielkim pyszczku zwierzęcia kryją się wyjątkowo ostre kły, które przy ataku przeciwnika służą kanczylowi jako ostrze obronne. Myszojelenie potrafią również wydawać dźwięki odstraszające potencjalnych rywali w naturalnym środowisku. Racice o średnicy ołówka, którymi ssaki te uderzają o ziemię w tempie siedem razy na sekundę, imitują werbel. W ten sposób płoszą drapieżniki. Jak będzie miał na imię warszawski maluch? Choć nowo urodzony kanczyl kroczy już po Ptaszarni Warszawskiego ZOO, poznając zakamarki swojego nowego domu, to dostrzeżenie filigranowego zwierzęcia nie należy do najprostszych zadań. Ten nieśmiały ssak preferuje życie nocne, przez co w ciągu dnia bardzo trudno jest go wypatrzeć. W godzinach otwarcia stołecznego ogrodu zoologicznego, maluch ze swoimi rodzicami ukrywa się gdzieś pomiędzy krzewami porastającymi to unikatowe pomieszczenie w ZOO. Może łatwiej byłoby skłonić zwierzę do ukazania się, gdybyśmy mogli zawołać młodego myszojelenia jego nowym imieniem? Aby jednak to zrobić, musimy poczekać do końca trwania aukcji charytatywnej realizowanej w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Warszawskie ZOO ogłosiło bowiem, że ten, kto wygra dobroczynną licytację, będzie mógł samodzielnie wybrać imię dla nowego mieszkańca ogrodu zoologicznego. Wśród sugestii użytkowników portalu Facebook pojawiają się terminy nawiązujące do nazw owoców, innych zwierząt czy po prostu zdrobnienia ludzkich imion. Aukcja trwa do 14 lutego, a obecna najwyższa wylicytowana kwota wynosi ponad 3 tysiące złotych (stan na 22.01.2025). Tegoroczna akcja WOŚP zbiera pieniądze na diagnostykę i leczenie chorób przewodu pokarmowego u najmłodszych pacjentów. Źródła: UM Warszawa, Warszawa ZOO Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Tata mundżak kontra Maruśka. Film z wrocławskiego ZOO hitem na całym świecie - dotarł do 12 milionów ludzi
Mały mundżak z wrocławskiego zoo odważył się zaczepić ważącą 1,7 tony samicę nosorożca. Nagranie z tego niezwykłego spotkania stało się globalnym hitem, zdobywając ponad 12 milionów wyświetleń i uwagę mediów na całym świecie. Maleńki jelonek i olbrzymi nosorożec to starzy znajomi - od lat dzielą wspólny wybieg.
Na nagraniu udostępnionym przez zoo Wrocław widzimy nietypowy pojedynek, który rozgrywa się na wspólnym wybiegu. Mały samiec mundżaka chińskiego, ważący kilkanaście kilogramów, staje oko w oko z ponad stukrotnie cięższą samicą nosorożca indyjskiego o imieniu Maruśka. Jelonek odważnie szarżuje w stronę olbrzymiego ssaka, wyraźnie próbując zaznaczyć swoje terytorium. Maruśka reaguje ze spokojem i radością, wykazując zaskakującą cierpliwość wobec zadziornego sąsiada. Skąd tak odważne zachowanie mundżaka? Opiekunowie z wrocławskiego ZOO tłumaczą, że zachowanie mundżaka wynika z naturalnego instynktu. Jego partnerka miała w tym czasie ruję, co podniosło poziom hormonów u samca i wywołało u niego potrzebę obrony terytorium. Jego celem było jednoznaczne zasygnalizowanie, że to on dominuje na danym obszarze. Nie była to agresja, ale nie była to też zabawa, tylko poważny sygnał. A Maruśka potraktowała całą sytuację jako formę zabawy. Według relacji opiekunów, nie wykazała żadnych agresywnych zachowań wobec mundżaka, a nawet odpowiedziała mu w sposób przypominający zaczepki o charakterze towarzyskim. Tylko w jednym momencie parsknęła i się wycofała, dając do zrozumienia, że nie chce kontynuować interakcji. „A jak ich relacja wygląda na co dzień? Nosorożce z mundżakami mieszkają razem w naszym zoo od lat, mają osobne sypialnie, ale wspólne »podwórko«. Z niejednego talerza sianko razem jedli i, jak widać, zazwyczaj panuje tu pełna zgoda" – tłumaczy ogród zoologiczny pod kolejnym filmem, przedstawiającym wspólny posiłek mundżaków i nosorożca. Zagraniczne media zachwycone duetem z Wrocławia Nagranie opublikowane przez ZOO Wrocław zdobyło ogromną popularność w sieci. Według pracowników film tylko na oficjalnych profilach ZOO w mediach społecznościowych osiągnął ponad 12 milionów wyświetleń – a licznik nadal tyka! Na samym Facebooku materiał odnotował ponad 1,5 miliona wyświetleń w ciągu zaledwie 5 godzin od publikacji. Materiał szybko przykuł uwagę mediów z całego świata. O niecodziennym pojedynku napisały m.in.: BBC, NBC, The Independent, RTL, The Sun, Huffington Post, The Telegraph, CNN, The Times of India oraz włoska La Repubblica. Fakt, że historia z polskiego zoo została tak szeroko zauważona, potwierdza siłę internetu w promowaniu pozytywnych i nietypowych zjawisk. Kim są bohaterowie viralowego filmu? Nieustraszony „Tata Mundżak”, bo tak pieszczotliwie nazywają go opiekunowie, w dokumentach figuruje jako Balcer Taduś. To mundżak chiński (Muntiacus reevesi) – niewielki gatunek jelenia występujący we wschodniej Azji, głównie w Chinach i na Tajwanie. Prowadzi samotniczy, terytorialny tryb życia, a dzięki dużej zdolności do adaptacji został introdukowany do Europy, gdzie w niektórych regionach uznawany jest za gatunek inwazyjny. Maruśka jest samicą nosorożca indyjskiego. Wrocławskie ZOO tak opisuje ten gatunek: „nosorożec indyjski ma jeden róg, który może dorastać do 57 cm długości. To właśnie przez niego zwierzęta padają ofiarą kłusowników – w pseudomedycynie tradycyjnej przypisuje mu się cudowne właściwości, choć zbudowany jest tak samo jak ludzkie paznokcie. To prawdziwi giganci – długość ciała do 3,8 m, wysokość 1,9 m i waga nawet 3 tony. A mimo to potrafią biegać z prędkością 55 km/h i świetnie pływają. Dieta? Głównie trawa, liście i gałązki, ale też owoce i rośliny wodne. Jeszcze w XX wieku nosorożców indyjskich zostało zaledwie 100. Dzięki ochronie dziś ich populacja liczy ok. 3600 osobników. Ponad 2500 żyje w Parku Narodowym Kaziranga, a obecnie trwają działania, by odnowić populację w Parku Narodowym Manas”. Źródła: ZOO Wrocław, TVN24 Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
„Huczna zabawa nie jest warta traumy zwierząt”. Ogrody zoologiczne i parki narodowe apelują o ciszę w Sylwestra
Ostatni dzień roku jest trudny nie tylko dla milionów zwierząt domowych. Eksperci z parków narodowych i ZOO alarmują: dla dzikich i egzotycznych zwierząt sylwestrowa noc to fizyczny ból i ogromny stres.
Kampinoski i Bieszczadzki Park Narodowy oraz Ogrody Zoologiczne w Warszawie i Opolu zaapelowały o powstrzymanie się od strzelania w Sylwestra. Ten wspólny głos ekspertów warto wziąć sobie do serca. Tłumaczą że to, co dla ludzi jest chwilową rozrywką, dla zwierząt oznacza strach, ból i walkę o przetrwanie. „Kocham nie strzelam” – jak dzikie zwierzęta odbierają fajerwerki? Kampinoski Park Narodowy w swojej kampanii „Kocham, nie strzelam” podkreśla, że dzicy mieszkańcy lasów postrzegają świat zupełnie inaczej niż ludzie. Zwierzęta dysponują znacznie czulszym słuchem oraz szerszym zakresem odbieranych częstotliwości, przez co huk fajerwerków jest dla nich bodźcem nie tylko głośnym, ale wręcz fizycznie bolesnym. Huk fajerwerków dla zwierząt jest jak nagłe znalezienie się w centrum głośnej burzy, której nie da się zrozumieć ani przed którą nie ma gdzie się schować. Nagłe i nieregularne wybuchy uniemożliwiają zwierzętom zinterpretowanie źródła zagrożenia, co uruchamia kaskadę reakcji stresowych: gwałtowny wyrzut adrenaliny i kortyzolu, przyspieszenie akcji serca oraz silne napięcie mięśniowe. Jedyną możliwą reakcją staje się paniczna, chaotyczna ucieczka, podczas której łosie, jelenie czy dziki wpadają na ogrodzenia, przebiegają przez drogi narażając się na kolizje lub opuszczają bezpieczne ostępy, gubiąc przy tym swoje młode. Bieszczadzki Park Narodowy zwraca uwagę, że niektóre ssaki mogą zostać wręcz wybudzone ze snu zimowego, co może poskutkować tym, że nie przeżyją zimy. Sylwestrowa tragedia ptaków i zanieczyszczenie powietrza Szczególnie tragiczne konsekwencje dotyczą ptaków. Nagłe wybuchy powodują masowe, nocne zrywanie się stad do lotu, co zimą oznacza ogromny wydatek energetyczny, mogący decydować o ich przeżyciu. Zdezorientowane ptaki rozbijają się o budynki, drzewa i linie energetyczne. KPN zwraca też uwagę na degradację środowiska: spalanie pirotechniki uwalnia do atmosfery pyły zawieszone, związki siarki i metale ciężkie, które osiadają na glebie i trafiają do wód. Pozostałości po petardach to toksyczne odpady, które na obszarach chronionych mają szczególnie negatywny wpływ na ekosystem. Ogrody zoologiczne: zwierzęta egzotyczne też cierpią Ogrody Zoologiczne w Warszawie i Opolu uzupełniają ten obraz o perspektywę zwierząt egzotycznych w mieście. Warszawskie ZOO obala mit „jednej nocy”, wskazując, że wielogodzinny festiwal strzelania pozostawia trwały ślad w psychice zwierząt. Wiele gatunków w ogrodach jest wyjątkowo płochliwych i reaguje strachem nawet na drobne bodźce. Choć opiekunowie starają się zapewnić zwierzętom komfort w zamkniętych pawilonach, huk i tak dociera do ich wyostrzonych zmysłów. ZOO w Opolu opisuje noc sylwestrową jako czas, który dla zwierząt „brzmi jak zagrożenie”. Obserwacje pracowników pokazują, że w krótkich przerwach między wybuchami zwierzęta desperacko próbują odzyskać poczucie bezpieczeństwa, które zostało im odebrane. Wszystkie te instytucje apelują o rezygnację z fajerwerków i przyłączenie się do akcji takich jak #niestrzelamwsylwestra. Przesłanie jest jasne: to wyraz empatii i szacunku dla przyrody. Źródło: Kampinoski Park Narodowy, Bieszczadzki Park Narodowy, Warszawskie ZOO, ZOO Opole Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Hipopotamica Pelagia nie żyje. Warszawskie zoo żegna 40-letnią legendę
Nie żyje hipopotam Pelagia – ukochana mieszkanka warszawskiego zoo. Zwierzę miało 40 lat i było najstarszym hipopotamem w Polsce. Jej śmierć poruszyła opiekunów i odwiedzających.
Hipopotamica Pelagia była jedną z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych mieszkanek warszawskiego zoo. Przez lata zdobyła serca odwiedzających oraz opiekunów, stając się symbolem nie tylko swojego gatunku, ale także długowieczności. Obecność Pelagii w zoo przyciągała tysiące zwiedzających, którzy z zaciekawieniem przyglądali się jej codziennym zwyczajom. Ile lat miała Pelagia i dlaczego była wyjątkowa? Pelagia zmarła w wieku 40 lat, co czyniło ją najstarszym hipopotamem w Polsce. Ta wyjątkowa długość życia jak na przedstawiciela swojego gatunku była powodem do dumy dla personelu ogrodu zoologicznego. Hipopotamy zazwyczaj dożywają 30–40 lat w niewoli, dlatego jej wiek stanowił potwierdzenie doskonałej opieki i warunków, jakie zapewniało zoo. Gdzie mieszkała Pelagia i jak ją zapamiętają? Pelagia dużą część życia mieszkała w warszawskim zoo, które stało się jej domem. Codziennie odwiedzana przez dzieci, młodzież i dorosłych, była chętnie fotografowana. Pracownicy zoo wspominają ją jako bardzo inteligentne zwierzę. Jej odejście pozostawiło ogromną pustkę, którą trudno będzie zapełnić. Jak zoo w Warszawie pożegnało swoją legendę? Warszawskie ZOO poinformowało o śmierci Pelagii w oficjalnym komunikacie, podkreślając jej wyjątkową rolę w historii ogrodu. W mediach społecznościowych pojawiły się setki wpisów odwiedzających, którzy dzielili się wspomnieniami o Pelagii. Dla wielu była nie tylko zwierzęciem, ale także symbolem dzieciństwa i rodzinnych wizyt w zoo. Śmierć hipopotama Pelagii to nie tylko koniec pewnej epoki dla warszawskiego zoo, ale również przypomnienie o kruchości życia zwierząt nawet tych, które wydają się być z nami od zawsze. Jej historia pozostanie w pamięci tysięcy osób na długo. Źródło: TVP World, Miejski Ogród Zoologiczny im. Antoniny i Jana Żabińskich w Warszawie
Ucieczka flaminga z brytyjskiego zoo stała się sensacją. We Francji rozpoczął nowe życie na wolności
Na początku listopada z rezerwatu przyrody w Kornwalii uciekł młody flaming. Mimo że Frankie miała przycięte pióra na jednym skrzydle, co teoretycznie uniemożliwiało jej długi lot, pokonała ponad 200 kilometrów i dotarła aż do Francji, gdzie rozpoczęła życie w nowym środowisku.
Opiekunowie z Paradise Park w Kornwalii nie spodziewali się, że czteromiesięczna Frankie podejmie próbę ucieczki, która wbrew wszelkim przewidywaniom zakończy się sukcesem. Ptaka trzymano w otoczonym murem ogrodzie, a przycięcie piór miało uniemożliwić mu samodzielny lot. Mimo to 2 listopada młody flaming wzbił się w powietrze, przekraczając granice własnych możliwości. Zdumienie pracowników ogrodu szybko przerodziło się w niedowierzanie, gdy kolejne doniesienia o obserwacjach Frankie zaczęły napływać z francuskiej Bretanii. Jej niezwykła podróż stała się jednym z najbardziej zaskakujących i symbolicznych zwierzęcych „ucieczek” ostatnich lat. Ucieczka framinga. Jak Frankie pokonała około 200 km? Frankie opuściła Paradise Park 2 listopada, w chwili gdy wietrzna aura nad Kornwalią sprzyjała niekontrolowanym podmuchom. Zdaniem kuratora ogrodu, Davida Woolcocka, to właśnie wiatr mógł stać się impulsem do ucieczki: „Podejrzewamy, że podczas ćwiczeń została porwana przez podmuch, który wyniósł ją ponad ogrodzenie. A potem ruszyła w drogę”. Młody flaming, mimo przycięcia piór na jednym skrzydle, zdołał wzbić się na tyle wysoko, by kontynuować lot w kierunku otwartego morza. To wyjątkowe zachowanie zaskoczyło opiekunów, ponieważ zabieg przycinania piór zwykle uniemożliwia ptakom dłuższy lot, choć – jak zauważył Woolcock – „nie zawsze uniemożliwia im wzbicie się w powietrze”. Gdy okazało się, że Frankie opuściła teren rezerwatu, rozpoczęto poszukiwania w pobliskich zatokach. Szybko stało się jasne, że flaming nie zatrzymał się w okolicy – kolejne zgłoszenia zaczęły napływać już z północnej Francji. Zaobserwowano ją w Bretanii, co oznacza, że pokonała ponad 160 kilometrów nad morzem, wykorzystując sprzyjające, stabilne wiatry. Pracownicy parku, początkowo zrozpaczeni jej zniknięciem, ostatecznie przyznali, że ulga przeważyła nad obawami. – Wykazała się odpornością i umiejętnościami, które mogą pomóc jej przetrwać w dziczy – mówił Woolcock, podkreślając, że flamingi potrafią pokonywać ogromne dystanse i są znacznie bardziej wytrzymałe, niż przypuszcza wielu opiekunów. Kwestia sprowadzenia Frankie do Kornwalii okazała się problematyczna z powodów weterynaryjnych. Jeśli zostałaby złapana we Francji, musiałaby przejść pełne badania i kwarantannę w lokalnej placówce, co – ze względu na panujące ryzyko ptasiej grypy – mogłoby wykluczyć jej szybki powrót. – Mało prawdopodobne, by ktokolwiek wziął odpowiedzialność za przetrzymywanie flaminga, który miał kontakt z dzikimi ptakami – przyznał Woolcock. Tymczasem obserwacje z Francji dowodzą, że Frankie radzi sobie nadzwyczaj dobrze – żeruje regularnie i zachowuje pełnię sił. Pracownicy parku uznali więc, że najbezpieczniej będzie pozwolić jej pozostać w nowym środowisku, w którym (jak dotąd) świetnie sobie radzi. Czy Bretania to dobre miejsce dla flamingów? Eksperci oceniają szanse Frankie Choć obecność flaminga w północnej Francji może wydawać się zaskakująca, tamtejsze wybrzeże oferuje warunki sprzyjające przetrwaniu nawet w miesiącach zimowych. Bretania należy bowiem do regionów, w których regularnie obserwuje się zimujące populacje ptaków brodzących, a rozległe płycizny Plage de Keremma zapewniają stały dostęp do drobnych bezkręgowców, czyli kluczowego pokarmu flamingów. Łagodniejszy niż w głębi kontynentu klimat Oceanu Atlantyckiego ogranicza ryzyko zamarzania lagun, dzięki czemu ptaki żerują tam przez cały rok. To właśnie specyfika tego środowiska sprawiła, że Frankie mogła szybko odnaleźć się w nowym otoczeniu. Decyzja o pozostawieniu jej na wolności wynikała z oceny, że naturalne warunki w Bretanii mogą zapewnić jej większe bezpieczeństwo niż próby transportu do Kornwalii. Kurator ogrodu, David Woolcock, podkreślił, że przypadki flamingów żyjących przez lata na europejskich wybrzeżach są dobrze udokumentowane, również w okresach zimowych. – Istnieją doniesienia o ptakach, które doskonale adaptowały się do podobnych środowisk i radziły sobie tam przez wiele lat – zaznaczył. W połączeniu z brakiem oznak wyczerpania u Frankie oraz ryzykiem związanym z potencjalną ekspozycją na ptasią grypę, pracownicy uznali, że jej pozostanie w Bretanii jest rozwiązaniem najbezpieczniejszym zarówno dla niej, jak i dla innych ptaków w Paradise Park. Obserwacje z Francji wskazują, że młoda samica korzysta z zasobnych żerowisk, a jej kondycja sugeruje, że ma realne szanse, by przejść przez zimę bez uszczerbku. Źródła: The Guardian, BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
To maleństwo może uratować ginący gatunek. „Pisklę 101” daje nową nadzieję
Tej pięknej papugi w naturze już nie ma. Żyła na niewielkim obszarze, w gęstych lasach brazylijskiej Amazonii. Od 2019 roku jest uznawana za gatunek wymarły na wolności. Jej przetrwanie zależy już tylko od osobników żyjących w niewoli. Pojawiła się nowa iskierka nadziei – w ogrodzie zoologicznym w Belgii właśnie wykluło się pisklę ary modrej.
Ara modra to piękna papuga, której niestety już w naturze nie zobaczymy. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) w 2019 roku ogłosiła ją gatunkiem wymarłym na wolności. Ostatni dziki osobnik widziany był w 2000 roku. Obecnie wszystkie istniejące ary modre żyją w niewoli – w ogrodach zoologicznych i ośrodkach hodowlanych uczestniczących w międzynarodowych programach ochrony. Jeden z nich – prywatne ZOO Pairi Daiza w Hainaut (Belgia) – właśnie dochował się pisklęcia. Był to długi i trudny proces. Sukces hodowców ary modrej w Belgii Belgijska placówka od lat uczestniczy w globalnym programie ochrony ary modrej. Współpracuje m.in. z brazylijskim instytutem ICMBio (Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation) oraz ogrodem zoologicznym w São Paulo. W Pairi Daiza mieszka dwanaście takich papug. Tylko trzy z nich są pokazywane publicznie. Pozostałe przebywają w odizolowanej wolierze, z minimalnym kontaktem z ludźmi, ze względu na ich niezwykłą wrażliwość i płochliwość. Wysiłki belgijskich hodowców, by ary modre rozmnożyć, przez całe lata nie przynosiły efektu. Od początku ich obecności w placówce ptaki złożyły już dokładnie 100 jaj. Niestety, żadne nie było zapłodnione. Dopiero jajko numer 101 okazało się sukcesem. Dlaczego? Dokładnie nie wiadomo. Opiekunowie przypuszczają, że mogło być skutkiem ostatnich zmian w diecie ptaków, które wpłynęły korzystnie na ich płodność. Jak wyhodowano cenne pisklę? Para papuzich rodziców była niedoświadczona, więc zapłodnione jajo zostało od razu zabrane z gniazda i przekazane pod opiekę zespołu specjalistów. Po starannej inkubacji, 21 września 2025 roku wykluło się zdrowe pisklę! Od tego czasu jest karmione ręcznie, co dwie godziny, przez całą dobę. Jak podkreśla opiekun ptaków, Thomas Biagi, to praca wyczerpująca, ale niezwykle satysfakcjonująca. Cały zespół ZOO ma świadomość, że w jego rękach leży przyszłość jednego z najrzadszych gatunków na świecie. Nowonarodzone pisklę nie ma jeszcze pięknego błękitnego upierzenia – na razie jego ciałko jest nagie i różowe, a zaczątki piór dopiero przebijają się przez skórę. Jego narodziny to ogromny przełom dla programu ochrony ary modrej. Młody ptak w przyszłości odegra kluczową rolę jako osobnik hodowlany i pomoże w odbudowie populacji w Brazylii. W 2022 roku rozpoczęto tam program reintrodukcji ary modrej i wypuszczono kilka ptaków na wolność. Naukowcy i opiekunowie w Pairi Daiza wierzą, że nowonarodzone „pisklę 101” odegra istotną rolę w przywróceniu gatunku naturze. Inne programy ochrony ary modrej W 2012 roku Brazylijska Agencja Ochrony Przyrody (ICMBio) wraz z kilkoma organizacjami partnerskimi utworzyła plan ratowania ary modrej, którego celem jest zwiększenie populacji hodowlanej. W 2016 roku, wraz z międzynarodową organizacją ratującą zagrożone papugi (ACTP), rozpoczęła projekt reintrodukcji ary modrej. Dwa lata później wiele osobników zostało zgromadzonych w ośrodku ACTP w Berlinie, gdzie udało się z powodzeniem rozmnożyć ary. Dziś te osobniki stanowią podstawę programu reintrodukcji. W 2020 roku ponad 50 ar modrych przewieziono do specjalnie wybudowanej przez ACTP stacji w Curaçá w Brazylii. To z niej ptaki będą przywracane do środowiska naturalnego. Źródła: Pairi Daiza, Muzeum Naturalne w Berlinie Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Wielki ptak uciekł z ZOO w Opolu. Po dwóch tygodniach historia znalazła szczęśliwy finał
Ta historia to dowód na to, że ptaki są sprytne, a droga do serca wiedzie przez żołądek. Ibis grzywiasty najpierw uciekł z opolskiego ZOO, a potem do niego wrócił – i niemal od razu zabrał się za jedzenie.
Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej – tak można podsumować ucieczkę ibisa grzywiastego z ZOO w Opolu. Ptak wykorzystał okazję i wydostał się na wolność. Po dłuższym „urlopie” z własnej woli wrócił na miejsce. Sprytna ucieczka i wielki powrót na obiad Ibis grzywiasty wydostał się ze swojej woliery przez śluzę dla zwiedzających. Od 12 września 2025 ptak był na wolności, widywany przez mieszkańców miasta. Po niemal dwóch tygodniach wrócił na teren ZOO – przysiadł w pobliżu swojego wybiegu. Czujni pracownicy od razu wykonali dla niego otwór w siatce. Następnego ranka siedział już w swojej wolierze, tak jakby nigdy z niej nie uciekł. – A najlepsze? Wygląda na to, że żołądek nigdy nie zapomina! Nasz ibis od razu ruszył w stronę ulubionego jedzonka i przypomniał wszystkim, że w Zoo Opole kuchnia zawsze wygrywa – piszą w mediach społecznościowych pracownicy ZOO. Powrót ibisa to dowód na to, że uważa opolskie ZOO za swój dom i czuje się w nim dobrze. Ibis grzywiasty: dostojny i krytycznie zagrożony Ibis grzywiasty (Geronticus eremita) to rzadki gatunek ptaka, o charakterystycznym czarnym upierzeniu z metalicznym połyskiem i długim, zakrzywionym dziobie. Wyróżnia się ciekawą „fryzurą” na głowie: okazałą kępą postrzępionych piór. Osiąga długość ciała 70–80 cm, rozpiętość skrzydeł do 125 cm i masę 1–1,3 kg. Występuje w suchych rejonach Maroka i Turcji, gdzie gniazduje na klifach. Jest krytycznie zagrożony wyginięciem. Niedawno pojawił się w Portugalii, czym wzbudził sensację wśród ornitologów. Inny ptasi uciekinier z Opola To nie pierwsza ptasia ucieczka z ZOO w Opolu. W lipcu 2023 roku wolność wybrał pelikan kędzierzawy. Próbowano go złapać z pomocą strażaków, którzy wykorzystali podnośnik i siatkę. Nie udało się. Przez kilka dni pelikan zatrzymał się na wyspie Bolko na Odrze. Potem był widziany we Wrocławiu, pod Krakowem i nad jeziorem Turawskim. – Jest szansa, że uciekł na południe do krajów bałkańskich. Mamy taką nadzieję, bo widać było, że ewidentnie dąży do tego, ponieważ kierował się w kierunku południowej Europy. (...) Mamy nadzieję, że jest na Bałkanach, a tam sobie z pewnością da radę – tłumaczył Grzegorz Rolik z opolskiego ZOO w rozmowie z Nową Trybuną Opolską Pelikan pozostaje nieuchwytny, a jego los wciąż rozpala wyobraźnię mieszkańców. Źródło: ZOO w Opolu, Nowa Trybuna Opolska Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Niezwykłe narodziny w stołecznym ZOO. Te urocze maluchy to kuzyni słoni
W warszawskim ogrodzie zoologicznym przyszło na świat sześć góralków skalnych. To jedne z najbardziej zaskakujących ssaków świata. Choć przypominają gryzonie, bliżej im do manatów i słoni.
Te małe zakapiory to wielki sukces stołecznego ZOO, a przy okazji jeden z najbardziej niezwykłych gatunków na Ziemi. Choć niektórzy pewnie pomyliliby je ze świstakami, góralki skalne nie mają z gryzoniami nic wspólnego. Ich niezwykła anatomia od lat wprawia biologów w osłupienie. Dopiero badania genetyczne jasno pokazały, że góralki są krewniakami m.in. słoni. Małe góralki już rozrabiają „Nasza góralkowa rodzina powiększyła się tego lata aż o sześć maluszków – trzy samiczki i trzech samców. To niezwykle samodzielne stworzenia. Już po kilku godzinach od narodzin potrafią skakać po skałkach, chować się w zakamarkach i całkiem nieźle udawać, że są najgroźniejszymi zwierzakami w okolicy” – opisuje warszawskie ZOO na Facebooku. Młode przyszły na świat w połowie lipca, ale ZOO pochwaliło się nimi dopiero teraz. Maluchy zaczynają już skubać rośliny i korę drzew, mimo że jeszcze przez kilka miesięcy będą pić mleko matek. „Dla nas to prawdziwa frajda obserwować, jak te dzieciaki z dnia na dzień uczą się życia w stadzie i podpatrują starszych” – dodaje stołeczne ZOO. Góralki z Warszawy pojechały do Brna To jednak nie całe góralkowe stadko w Warszawie. ZOO opiekuje się większą ich grupką, współpracując w tym zakresie z innymi ogrodami. Pięć osobników – same samiczki – właśnie pojechało do Brna w Czechach, gdzie założą nowe stado. Bo góralek skalny to zwierzątko stadne. Żyje w koloniach liczących od kilku do kilkudziesięciu osobników, z wyraźną hierarchią opartą na dominującym samcu. Gatunek ten występuje w Afryce i na Bliskim Wschodzie, preferując urwiska, rumowiska i skaliste zbocza. Co warto wiedzieć o góralku skalnym? Góralek skalny (Procavia capensis) to niewielki ssak z rzędu góralkowców (Hyracoidea). Osiąga 30–60 cm długości i 2–5 kg wagi, wyglądem przypominając świnkę morską o krępej sylwetce i krótkich kończynach. Futro ma szarobrązowe. Jest roślinożerny – zjada liście, trawy, korę i owoce – a ze względu na słabą termoregulację często wygrzewa się w słońcu. Komunikuje się bogatym repertuarem dźwięków. Ciekawostką jest wydzielanie przez gruczoły zapachowe substancji zwanej hyraceum, wykorzystywanej kiedyś w przemyśle perfumeryjnym. Czym góralek skalny zaskoczył naukowców? To między innymi budowa łap góralka przykuła uwagę biologów. Przednie łapy stąpają po podłożu całą stopą, a tylne są palcochodne, jak np. u tapirów czy ssaków kopytnych. To unikat. Jednak anatomia tego zwierzątka kryje znacznie więcej tajemnic: żołądek jest podobny do końskiego, mózg – do słonia, a uzębienie – do nosorożca i hipopotama. Dzięki swojej unikatowej anatomii góralek to jeden z najbardziej interesujących przykładów ewolucyjnych powiązań w świecie ssaków. Źródło: Ogród Zoologiczny w Warszawie Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zoo we Wrocławiu – historia, zwierzęta i praktyczne informacje dla odwiedzających
Zoo we Wrocławiu wyróżnia się nie tylko skalą i nowoczesnością, ale przede wszystkim zaangażowaniem w realną pomoc zagrożonym gatunkom. Od lokalnych inicjatyw po międzynarodowe projekty restytucji – ten ogród zoologiczny stał się ważnym punktem na mapie światowej ochrony przyrody. Zwiedzając jego pawilony, można zobaczyć nie tylko egzotyczne zwierzęta, lecz także efekty długoletniej pracy naukowców i opiekunów.
Spis treści: Fundacja ZOO Wrocław – DODO Ile czasu potrzeba na zwiedzanie wrocławskiego zoo? Afrykarium – największe oceanarium w Polsce Jakie zwierzęta można zobaczyć we wrocławskim zoo? Atrakcje i udogodnienia w Zoo Wrocław Zoo Wrocław to jeden z najstarszych i największych ogrodów zoologicznych w Polsce. Zostało otwarte 10 lipca 1865 roku i od początku było nie tylko atrakcją turystyczną, ale również ważnym ośrodkiem edukacyjnym i naukowym. Na przestrzeni dekad przeszło wiele zmian, jednak jego misja – ochrona gatunków i edukacja ekologiczna – pozostaje niezmienna. W czasie II wojny światowej ogród (podobnie jak niemal cały Wrocław) poniósł znaczne straty, ale już w 1947 roku rozpoczęto organizowanie jego odbudowy. Od tamtej pory zoo rozwija się dynamicznie i dziś przyciąga rocznie ponad 1,5 miliona odwiedzających. Powierzchnia Zoo we Wrocławiu jest imponująca! Ogród zajmuje 33 hektary, z czego część została zrewitalizowana z myślą o bardziej naturalnych warunkach życia dla zwierząt. Ogród należy do najważniejszych członków Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA) i uczestniczy w kilkudziesięciu programach hodowlanych dla gatunków zagrożonych. Fundacja ZOO Wrocław – DODO Zoo Wrocław nie ogranicza się wyłącznie do działalności wystawienniczej. Działa tu również Fundacja DODO, której głównym celem jest ochrona ginących gatunków w środowisku naturalnym. Fundacja prowadzi projekty w Polsce i za granicą, wspierając działania ochronne m.in. dla rysi, żółwi błotnych, hipopotamów karłowatych czy pingwinów przylądkowych. Inicjatywy DODO łączą edukację przyrodniczą z realnym wsparciem zagrożonych populacji, a także angażują odwiedzających zoo w pomoc poprzez symboliczne adopcje, darowizny i działania w ramach wolontariatu. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie wrocławskiego zoo? Jeśli zastanawiasz się, ile czasu potrzeba na zwiedzanie Zoo we Wrocławiu, warto wiedzieć, że na obejrzenie wszystkich pawilonów i wybiegów należy przeznaczyć co najmniej 4–5 godzin. Dla rodzin z dziećmi lub osób chcących spędzić czas spokojnie, z przerwą na posiłek, dobrym pomysłem będzie zaplanowanie całego dnia. Teren ogrodu jest rozległy, a ekspozycje są zróżnicowane – od klasycznych wybiegów dla ssaków i ptaków, przez nowoczesne pawilony, aż po Afrykarium, którego zwiedzanie samo zajmuje zwykle 1–1,5 godziny. Na terenie ogrodu znajdują się liczne miejsca do odpoczynku, punkty gastronomiczne, place zabaw oraz przystanki edukacyjne, które czynią wizytę jeszcze ciekawszą. W sezonie wakacyjnym i weekendy warto przyjść rano, by uniknąć kolejek do najpopularniejszych atrakcji. Zwłaszcza że w słoneczne dni zoo przyciąga tłumy turystów z całego kraju. Afrykarium – największe oceanarium w Polsce Jedną z największych atrakcji ogrodu zoologicznego we Wrocławiu jest bez wątpienia Afrykarium – unikatowy na skalę światową obiekt poświęcony faunie i florze Afryki. To nowoczesne, w pełni klimatyzowane oceanarium o powierzchni ponad 19 000 m², które prezentuje ekosystemy związane z wodami Czarnego Lądu – od Morza Czerwonego po dorzecze Kongo. Afrykarium zostało otwarte we wrocławskim zoo w 2014 roku i od tego czasu stanowi jeden z głównych punktów programu każdej wizyty. Atrakcją są ogromne przeszklone tunele, przez które można obserwować ryby i ssaki wodne pływające tuż nad głową. Zoo Wrocław zdecydowało się na wybudowanie oceanarium także z uwagi na jego wartość edukacyjną. W interaktywnych punktach można dowiedzieć się więcej o zagrożeniach dla afrykańskich ekosystemów wodnych i działaniach ochronnych. Mieszkańcy Afrykarium w Zoo we Wrocławiu W Afrykarium żyje wiele gatunków zwierząt związanych ze środowiskami wodnymi i nadwodnymi Afryki. To tutaj spotkać można: rekiny rafowe i piaskowe, pływające majestatycznie w głębokim basenie, hipopotamy nilowe, które można podziwiać zarówno nad jak i pod wodą, krokodyle nilowe, żyjące w strefie reprezentującej dżunglę Kongo, pingwiny przylądkowe, których kolonia wzbudza zachwyt najmłodszych, płaszczki, mureny, żółwie morskie i dziesiątki gatunków ryb tropikalnych, mrówkojady, dikdiki i golce, zamieszkujące część lądową ekspozycji. Każda z sekcji Afrykarium została zaprojektowana z ogromną dbałością o detale, a warunki życia zwierząt odzwierciedlają ich naturalne środowiska. To sprawia, że Afrykarium to nie tylko atrakcja turystyczna, ale również miejsce spełniające wysokie standardy etyczne i naukowe. Jakie zwierzęta można zobaczyć we wrocławskim zoo? Zoo Wrocław zwierzęta – to około 12 000 osobników reprezentujących ponad 1 100 gatunków z całego świata. To najbogatszy zbiór gatunków wśród wszystkich polskich ogrodów zoologicznych. Warty odnotowania jest także fakt, że większości gatunków zamieszkujących we wrocławskim zoo grozi wymarcie. Wśród mieszkańców ogrodu można zobaczyć m.in.: ssaki: lwy, tygrysy, pantery, żyrafy, słonie indyjskie, tapiry, nosorożce, małpy, lemury, niedźwiedzie. ptaki: flamingi, pelikany, sowy, papugi, kondory, pingwiny i wiele gatunków tropikalnych, gady: anakondy, warany, żółwie, krokodyle, agamy, kameleony, płazy i ryby: traszki, salamandry, żaby egzotyczne, ryby słodkowodne i morskie, bezkręgowce: pajęczaki, owady, koralowce i meduzy. Szczególną popularnością cieszy się pawilon Madagaskar, gdzie można spotkać zagrożone gatunki endemiczne, oraz Odrarium, prezentujące ekosystem doliny Odry. Zoo aktywnie uczestniczy w ochronie gatunków zagrożonych wyginięciem – prowadzi hodowle m.in. żółwi madagaskarskich, nosorożców indyjskich, czy koni Przewalskiego. Atrakcje i udogodnienia w Zoo Wrocław Wizyta we wrocławskim zoo to nie tylko spotkanie z dzikimi zwierzętami. Ogród oferuje również wiele atrakcji dodatkowych i udogodnień, które czynią pobyt komfortowym dla całej rodziny. Poza licznymi punktami gastronomicznymi na mapie wrocławskiego zoo można znaleźć wiele atrakcji towarzyszących. Dla rodzin z dziećmi: Pokazowe karmienia zwierząt, np. fok, pingwinów i hipopotamów, Edukacyjne stacje interaktywne, które są idealne dla młodych odkrywców, Place zabaw, dmuchańce, mini zoo, Kino VR, prezentujące przyrodnicze filmy edukacyjne. Warto też podkreślić, że ogród jest w pełni przystosowany dla osób z niepełnosprawnościami. Budynki zoo zostały wyposażone w windy i podjazdy. Na terenie ogrodu znajduje się nawet wypożyczalnia wózków (Vermeiren V200). Zoo Wrocław otrzymało wyróżnienie „Wrocław bez barier” za dostosowanie przestrzeni do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością. To sprawia, że ogród jest dostępny i przyjazny dla wszystkich, niezależnie od wieku i kondycji. Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.