Gdzie najlepiej żyje się miliarderom? Rządy prześcigają się w oferowaniu im przywilejów
Miliarderzy i multimilionerzy stali się celem globalnej rywalizacji. Państwa na całym świecie prześcigają się w tworzeniu korzystnych programów podatkowych, wizowych i inwestycyjnych, które mają przyciągnąć najbogatszych rezydentów. Efekt? Powstaje mapa świata, na której wyraźnie widać kraje najbardziej przyjazne dla superbogatych.
Superbogaci, czyli osoby dysponujące majątkiem wartym co najmniej 30 milionów dolarów, stanowią niewielki odsetek populacji, ale ich decyzje inwestycyjne potrafią wpływać na całe gospodarki. Nic dziwnego, że coraz więcej państw stara się ich przyciągnąć, wprowadzając preferencyjne systemy podatkowe, specjalne programy rezydencyjne i zachęty do transferu kapitału. W efekcie powstała swoista mapa miejsc, które oferują najkorzystniejsze warunki dla najbogatszych. Gdzie zatem żyje im się najlepiej i jakie strategie stosują rządy, by przyciągnąć tę elitarną grupę? Gdzie najbogatsi czują się najlepiej? Oman numerem jeden Najnowsze badanie sklasyfikowało państwa, które oferują najwięcej zachęt dla superbogatych, wykorzystując tzw. Wskaźnik Komfortu Bogactwa, czyli złożony indeks oparty na różnych zmiennych, źródłach i parametrach. Pod uwagę wzięto siedem kluczowych kryteriów: poziom bezpieczeństwa, jakość życia, wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych, obciążenia podatkowe związane z zyskami kapitałowymi z inwestycji finansowych i nieruchomości, podatki od spadków i darowizn, koszty utrzymania, a także dostępność specjalnych programów wizowych lub rezydencyjnych dla osób o wysokich dochodach. Finalnie na czele zestawienia znalazł się Oman – kraj Półwyspu Arabskiego, który łączy wysoki poziom bezpieczeństwa i dobrą jakość życia z wyjątkowo niskimi podatkami oraz atrakcyjnymi programami dla zamożnych rezydentów. Niskie koszty życia w porównaniu z innymi rajami podatkowymi sprawiają, że Oman wyrasta na lidera globalnej konkurencji o względy superbogatych. Za nim w rankingu uplasowały się Andora (niewielkie księstwo między Francją a Hiszpanią), a także Katar i Brunei, które w Azji Południowo-Wschodniej od lat budują wizerunek bezpiecznych i zamożnych państw. Analiza wskazała również, że Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Arabia Saudyjska przyciągają superbogatych nie tylko dzięki korzystnym systemom podatkowym, lecz także niższym kosztom życia w porównaniu ze średnią zachodnią. Co ciekawe, w pierwszej dziesiątce znalazły się tylko dwa kraje europejskie – Estonia i Luksemburg, które łączą stabilność gospodarczą z atrakcyjnymi warunkami podatkowymi. Zestawienie zamykają Bahrajn (kolejny gracz z Półwyspu Arabskiego) oraz Wyspa Man, czyli autonomiczne terytorium Zjednoczonego Królestwa na Morzu Irlandzkim, od lat znane z przyjaznych rozwiązań dla inwestorów. Koniec złotych wiz w Europie. Dlaczego programy dla bogaczy budzą kontrowersje? Warto wspomnieć, że jednym z najbardziej kontrowersyjnych narzędzi przyciągania kapitału zagranicznego jest praktyka tzw. „złotych wiz”, czyli przyznawania obywatelstwa w zamian za znaczne inwestycje. Choć mechanizm ten początkowo funkcjonował w wielu krajach europejskich, z czasem zaczął budzić poważne zastrzeżenia. Przykładem są Węgry, które do 2017 roku zezwalały cudzoziemcom na uzyskanie specjalnych zezwoleń na co najmniej pięć lat w zamian za zakup obligacji rządowych o wartości powyżej 250 tys. euro. Łącznie z tej możliwości skorzystało około 20 tys. osób, głównie z Chin, Rosji i krajów arabskich, w tym Syrii. Problem w tym, że wśród beneficjentów znaleźli się także ludzie powiązani z przestępczością zorganizowaną oraz osoby objęte sankcjami UE i USA, jak Dmitrij Pawłow (były przywódca jednej z moskiewskich grup przestępczych) czy krewni Siergieja Naryszkina, szefa rosyjskich służb wywiadowczych. Ominięcie standardowych procedur wizowych sprawiło, że program ten uznano za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i europejskiego oraz narzędzie sprzyjające praniu pieniędzy. Podobna krytyka dotknęła Maltę, gdzie program „złotych paszportów” obowiązywał od 2015 roku i przyniósł państwu 1,4 mld euro. Minimalna inwestycja wynosiła 600 tys. euro i wymagała zamieszkania na wyspie. W lipcu br., po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości UE, rząd Malty oficjalnie zakończył kontrowersyjny system, uznany za niezgodny z prawem. Zostanie on zastąpiony nowym mechanizmem, który ma bardziej selektywny charakter – obywatelstwo będą mogły otrzymać osoby wnoszące istotny wkład w naukę, kulturę, gospodarkę czy rynek pracy. Ostateczną decyzję podejmować będzie specjalna komisja, co ma zwiększyć transparentność i ograniczyć ryzyko nadużyć. Źródło: NSS Magazine Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pierwsze w tym miejscu tak znaczące odkrycie. Cmentarzysko sprzed 3000 lat
W Zjednoczonych Emiratach Arabskich archeolodzy odnaleźli bardzo dużą nekropolię z epoki żelaza. To pierwsze takie cmentarzysko, jakie odkryto w tym kraju.
Spis treści: Największe cmentarzysko w Zjednoczonych Emiratach Arabskich Prawie wszystkie groby były splądrowane Brakujący element układanki Cmentarzysko dla archeologa to istna kopalnia wiedzy. Dziesiątki, a czasem i setki historii ludzkich i każda czeka na swoje odkrycie. Często w nekropoliach pochowano ludzi z różnych okresów. Przede wszystkim dlatego, że miejsca pochówku niekiedy bywały wykorzystywane przez całe stulecia, przechowując szczątki ludzi z różnych kultur i społeczności. Największe cmentarzysko w Zjednoczonych Emiratach Arabskich Niezwykłego odkrycia dokonali arabscy archeolodzy, którzy prowadzili wykopaliska w okolicy miasta Al-Ajn w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Podczas kilkumiesięcznych prac wykopaliskowych natrafili na nekropolię, która funkcjonowała ok. 3000 lat temu. Na cmentarzu zidentyfikowano ponad 100 pochówków, co oznacza, ze jest to prawdopodobnie największa nekropolia, jaką znaleziono w tym kraju. Niestety, większość grobów nie przetrwała do dziś i została splądrowana. W części jednak archeolodzy odnaleźli przeróżne dary grobowe, takie jak ceramika, biżuteria, broń i różne przedmioty osobiste, a oprócz tego oczywiście szczątki ludzkie. – Odkrycia te rzucają światło na to, jak wyglądało codzienne życie, wierzenia i rzemiosło ludzi, którzy zamieszkiwali ten region tysiące lat temu – napisali w oświadczeniu badacze. Prawie wszystkie groby były splądrowane Uczeni zwrócili w szczególności uwagę na sposób wykopania grobowców. Wiele z nich znajdowało się ok. 2 metrów pod ziemią i miało owalną komorę grobową. – Po umieszczeniu ciała i darów grobowych, wejście było zabudowywane cegłą suszoną lub kamieniami, a cały szyb był zasypywany. To utrudniało „wykrycie” takiego grobu – wyjaśniają naukowcy. Dodają, że to wyjaśnia, dlaczego do tej pory cmentarzysko to pozostawało nieznane, a więc pochówki musiały zostać splądrowane w czasach, gdy rabusie wiedzieli o istnieniu nekropolii. – Pomimo grabieży, przetrwały fragmenty złotej biżuterii, co wskazuje na bogactwo przedmiotów, które niegdyś zdobiły grobowce – czytamy w oświadczeniu. – Znaleźliśmy również przedmioty osobiste, takie jak naszyjniki z koralików, pierścienie, brzytwy i swego rodzaju pojemniki wykonane z muszli – wyliczają archeolodzy. W kolejnych badaniach eksperci chcą dokonać analiz DNA szczątków, aby określić wiek, płeć, a nawet choroby, które przechodzili zmarli pochowani na cmentarzu. Co więcej, uczeni mają nadzieję, że multidyscyplinarne prace pomogą ustalić nawet wzorce migracji osób, które zamieszkiwały dzisiejsze Zjednoczone Emiraty Arabskie. Brakujący element układanki – Przez lata tradycje pochówku z epoki żelaza pozostawały tajemnicą. Teraz mamy namacalne dowody, które przybliżają nas do ludzi, którzy żyli tutaj 3000 lat temu – powiedział Jaber Saleh Al Merri, dyrektor Departamentu Historycznego emiratu Abu Zabi. – To odkrycie nie tylko pogłębia naszą wiedzę na temat zwyczajów pogrzebowych, ale także pokazuje wyjątkowe dziedzictwo naszego regionu – dodaje. – Wiemy, jak ludzie w epoce brązu i późnym okresie przedislamskim chowali swoich zmarłych, ale epoka żelaza zawsze była brakującym elementem układanki. Teraz jesteśmy w stanie zrozumieć ewolucję zwyczajów pogrzebowych na przestrzeni czasu i dowiedzieć się, jak zmieniały się wierzenia i tradycje ludzi, którzy tu mieszkali – powiedziała Tatiana Valente, archeolożka, która brała udział w wykopaliskach. Region Al-Ajn w czasach starożytnych był znaną oazą i ma bardzo duże znaczenie kulturowe. Obszar ten jest zamieszkany od prawie 8000 lat. Wczesna kultura Hafit budowała grobowce „ule” dla swoich zmarłych oraz zajmowała się polowaniem i zbieractwem. Tamtejsze oazy były głównym punktem zaopatrzeniowym w wodę dla wczesnych gospodarstw rolnych. Jednak to epoka żelaza była kluczowym okresem dla Al-Ajn, bo właśnie wtedy powstały tu systemy irygacyjne, które miały olbrzymi wpływ na rozwój rolnictwa. Źródło: DCT Abu Dhabi Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Ciekawostki o Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Witajcie w kraju tradycji i nowoczesności
Bliski Wschód to region z niezwykle bogatą historią i tradycją całkowicie inną od europejskiej. Wiele tamtejszych krajów pamięta jeszcze czasy starożytne, gdy kształtowały się pierwsze cywilizacje. Przeciwwagą dla nich jest młode państwo, które błyskawicznie zyskało status jednego z najbogatszych i najnowocześniejszych na świecie – Zjednoczone Emiraty Arabskie. Ciekawostki o tym niezwykłym pod każdym względem miejscu wymieniamy poniżej.
W tym artykule: Zjednoczone Emiraty Arabskie to kraj tolerancyjny? Bez przesady Na czym Zjednoczone Emiraty Arabskie zbudowały swoją potęgę? Ekologiczna słodka woda Kraj nietypowych atrakcji Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) dzielą się na siedem emiratów, rządzonych przez emirów: Abu Zabi, Adżman, Dubaj, Fudżajra, Ras al-Chajma, Szardża i Umm al-Kajwajn. 97 proc. powierzchni państwa zajmuje pustynia Ar-Rub al-Chali, więc panuje tam klimat kontynentalny suchy ze skrajnie suchą strefą w głębi kraju. Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń, kiedy średnia temperatura nie przekracza 20 stopni Celsjusza. Z kolei w lipcu słupek rtęci może wskazać więcej niż 50 stopni Celsjusza. Wystarczy ogólnikowych informacji. Skupmy się na ciekawszych faktach o tym niezwykłym państwie. Zjednoczone Emiraty Arabskie to kraj tolerancyjny? Bez przesady Ciekawostki o Zjednoczonych Emiratach Arabskich rozpoczynamy od krótkiego wprowadzenia do tamtejszej obyczajowości. ZEA to państwo kosmopolityczne, które nie zamyka się na inne kultury i wyznania. Należy jednak pamiętać, że przez cały czas mówimy tu o kraju, w którym główną religią jest islam, a mieszkańcy i władze oczekują od przyjezdnych poszanowania ich kultury. Pozamałżeńskie przyjemności? Nie w ZEA Zgodnie z obowiązującym tam prawem opartym na szariacie, utrzymywanie pozamałżeńskich stosunków seksualnych jest tam zakazane. Trzeba pamiętać, że nie dotyczy to wyłącznie mieszkańców ZEA, ale także turystów. Wstrzemięźliwość wśród par, które żyją w nieformalnym związku jest więc wskazana. Ostrożnie ze zgłaszaniem gwałtu Wskazana jest też ostrożność. Na mocy prawa kobieta, która padła ofiarą gwałtu może mieć niemałe kłopoty. Ofiara może zostać oskarżona za utrzymywanie stosunków pozamałżeńskich, zwłaszcza jeżeli badanie wykaże obecność alkoholu we krwi lub gdy znała sprawcę. W takim przypadku musi udowodnić, że do stosunku doszło wbrew jej woli. Sekrety muzułmańskiej alkowy. Kiedyś islam był bardziej liberalny niż chrześcijaństwo Jeszcze w XIX w. Europejczycy widzieli islam jako rozwiązłą religię, która pozwala muzułmanom baraszkować w haremie z licznymi żonami i nałożnicami. Obecnie sytuacja jest dokładnie odwro... Brzmi niedorzecznie? A jednak. W 2013 roku pewna Norweżka zgłosiła gwałt na policji. W rezultacie sama została oskarżona. Głośny był też przypadek brytyjskiej turystki, która w Dubaju została zgwałcona przez dwóch Brytyjczyków. Policja nie szukała sprawców, ale zatrzymała ofiarę za utrzymywanie pozamałżeńskiej relacji. W ZEA nie toleruje się homoseksualistów Zjednoczone Emiraty Arabskie, podobnie zresztą jak inne kraje islamskie, nie są odpowiednią destynacją dla par jednopłciowych. Homoseksualizm jest surowo zabroniony w ZEA. Odbycie stosunku z osobą tej samej płci jest tam zagrożone karą grzywny, deportacji, pozbawienia wolności, a nawet śmierci. Komentarze w sieci? Najlepiej z autocenzurą Każdy, kto przebywa w ZEA i zamieszcza treści w internecie, musi pamiętać, że opinie, komentarze i inne informacje podlegają przepisom lokalnego prawa karnego. Każda treść, która zostanie uznana za obraźliwą wobec tamtejszych władz, firm i obywateli, może zostać ukarana wysoką grzywną i deportacją. Ostrożnie z procentami Alkohol w ZEA nie jest bezwzględnie zakazany dla osób innego wyznania (z pewnymi wyjątkami, a jednym z nich jest Szardża). Jednak trzeba pamiętać, że spożywanie napojów wyskokowych w miejscach publicznych (z wyłączeniem wybranych hoteli i klubów) jest surowo zabronione. Mało tego, poważne kłopoty mogą na siebie ściągnąć nawet osoby, które nie piły publicznie, ale przebywały w takich miejscach w stanie nietrzeźwym. Szorty albo krótka spódniczka? Nie wszędzie Największe metropolie nie mają problemu z przyjezdnymi, którzy ubierają się „po europejsku”. Nie należy jednak zapominać, że poza miejscami typowo turystycznymi lepiej nie zakładać szortów, krótkich spódniczek czy strojów plażowych. Winni przytulania Publiczne okazywanie uczuć to w ZEA poważne faux pas. Na tyle poważne, że za przytulanie lub pocałunek można trafić do zakładu karnego. Na czym Zjednoczone Emiraty Arabskie zbudowały swoją potęgę? Wystarczy o islamskim prawie i obyczajowości. Skupmy się na ekonomicznych aspektach funkcjonowania Zjednoczonych Emiratów Arabskich, bo w tym obszarze też kryje się sporo ciekawostek. Federacja Zjednoczonych Emiratów Arabskich ogłosiła niepodległość 2 grudnia 1971 roku. Od tamtego dnia minęło niewiele więcej niż pół wieku, a dziś ZEA to jedno z najnowocześniejszych, najbogatszych i najszybciej rozwijających się państw świata. Skąd taki szybki rozwój? To proste. Postęp był napędzany ropą. Płynne złoto napędziło ZEA Złoża ropy naftowej odkryto tam w 1958 roku. Cztery lata później rozpoczął się eksport cennego paliwa. Nie jest jednak prawdą, że przed napływem petrodolarów terytoria, na których wyrosły imponujące drapacze chmur, znajdowały się w korzystnej sytuacji. Protektorat nad tamtym obszarem sprawowała wówczas Wielka Brytania, a dzięki położeniu na strategicznych szlakach handlowych tamtejsze księstwa były dość zamożne. Nie zmienia to jednak faktu, że gdyby nie odkryto złóż „czarnego złota”, region nigdy nie osiągnąłby obecnego statusu. Pokłady ropy nie są jednak bezdenne. Przy stale zwiększającej się eksploatacji zasobów wystarczy najwyżej na kilkadziesiąt lat. Niebawem Zjednoczone Emiraty Arabskie będą musiały nauczyć się funkcjonować bez wpływów z przemysłu petrochemicznego, a przygotowania trwają już od jakiegoś czasu. Co będzie, gdy wyczerpie się ropa? W co inwestują władze ZEA? Ogromne kwoty płynął do najróżniejszych sektorów gospodarki, przede wszystkim do bankowości, sportu i turystyki, ale nie tylko. Zjednoczone Emiraty Arabskie widzą też przyszłość w eksporcie energii odnawialnej. W końcu słońca tam nie brakuje. Na celowniku są też nieruchomości. Sektor budowlany stale zwiększa swój udział w tamtejszej gospodarce. Najwyższy budynek świata, Burdż Chalifa, stanął w Dubaju 14 lat temu. Wysokość niemal 828 metrów robi ogromne wrażenie, ale to jeszcze nie wszystko, na co stać tamtejszych budowlańców. W 2020 roku powstał tam pierwszy na świcie w pełni funkcjonalny budynek w całości wytworzony przy użyciu technologii druku 3D. Autorem tego śmiałego przedsięwzięcia jest Dubai Future Foundation. Ekologiczna słodka woda Deficyt wody pitnej jest olbrzymim problemem w wielu regionach świata. Ze względu na pustynne położenie, w krajach Zjednoczonych Emiratach Arabskich nie występują naturalne rzeki i jeziora, a słodkiej wody jest tam jak na lekarstwo. Jak z tym problemem radzą sobie Zjednoczone Emiraty Arabskie? Zapotrzebowanie na wodę jest tam zaspokajane poprzez odsalanie wody morskiej. Ten proces wymaga jednak zaangażowania ogromnych zasobów energii. W rezultacie nie jest to najbardziej ekologiczna metoda pozyskiwania wody. Wkrótce jednak ulegnie to zmianie. Obecnie w ZEA realizowany jest projekt, którego celem jest zwiększenie wydajności odsalania wody. Instalacja ma być zasilana prądem wygenerowanym przez olbrzymie panele fotowoltaiczne i będzie wykorzystywać proces odwróconej osmozy. Kraj nietypowych atrakcji Nie istnieje przedsięwzięcie, którego nie można zrealizować, dysponując ogromnym budżetem. W ZEA można trafić na atrakcje, których próżno szukać gdziekolwiek indziej. Najwyższe budynki świata: odkryj 8 najwyższych drapaczy chmur Aż siedem z ośmiu najwyższych budynków świata znajduje się w Azji. Sprawdź, ile metrów ma dotychczasowy rekordzista i gdzie stoi najwyższy budynek świata. Szusowanie na pustyni Chyba nikt nie wybiera się w tamte strony, by oddawać się białemu szaleństwu, ale jeżeli komuś przyjdzie na to ochota, może to zrobić. W centrum handlowym Mul al-Imarat (w Dubaju) powstał pierwszy na Bliskim Wschodzie kryty kompleks sportów zimowych. Ski Dubai zajmuje powierzchnię 22500 metrów kwadratowych. Działa tam pięć sztucznie naśnieżanych stoków (najdłuższy mierzy 400 metrów) z wyciągami orczykowymi i krzesełkowymi. Jest też snowpark z torem saneczkowym, lodowiskiem i jaskinią lodową. Kolejka szybka jak bolid F1 Kolejną wielką atrakcją jest Ferrari World Abu Dhabi. Park tematyczny na wyspie Yas jest największym tego typu obiektem na świecie. Działa tam najszybszy rollercoaster, który rozpędza się do 240 km/godz., a pierwszą setkę osiąga w czasie dwóch sekund. Galeria handlowa jak muzeum Chcąc podziwiać skamieliny prehistorycznych gadów trzeba się udać do muzeum? Nie w ZEA. W galerii handlowej w Dubaju stoi szkielet dinozaura, liczący 155 milionów lat. W 2008 roku sprowadzono go z USA. Warto podkreślić, że ta niezwykła ekspozycja jest jedną z najlepiej zachowanych skamieniałości na świecie. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Słońce, piach i woda. Mordercza wyprawa przez góry Hadżar
Dziennikarz National Geographic Polska wziął udział w niezwykłej pieszej wędrówce przez góry Hadżar na Półwyspie Arabskim. O tym, co przeżył na trasie, opowiada w nowym odcinku podcastu „National-Geographic.pl".
W tym artykule: Wyprawa przez Góry Hadżar – najszybciej Wyprawa przez Góry Hadżar – najwyżej Dzień w górach Hadżar Wyprawa przez Góry Hadżar – najzimniej Podcast National Geographic Traveler Na hasło Zjednoczone Emiraty Arabskie, niejednemu na myśl od razu przychodzi Dubaj, gdzie wszystko jest NAJ. Szklane drapacze chmur, ekskluzywne hotele, luksusowe restauracje, najdroższe jachty i samochody. Dla jednych, niesamowitą przygodą może być spacer po szklanym tarasie na 52. piętrze hotelu Address, inni marzą o kolacji w nagrodzonej gwiazdką Michelin Trésind Studio, uważaną za jedną z najlepszych restauracji na świecie. Ja swoją przygodę życia przeżyłem 150 km na północ od Dubaju. W górach Hajar położonych na terenie emiratu Ras al-Chaima. Tu też wszystko jest NAJ – tyle, że zupełnie inaczej. Wyprawa przez Góry Hadżar – najszybciej Do Ras al-Chajma pojechałem wziąć udział w międzynarodowej wyprawie trekkingowej „Highlander”. Ponad 25-kilometrowa trasa do pokonania w dwa dni wymagała aklimatyzacji, a nawet jeśli nie, to ja jej potrzebowałem. Za oknem środek zimy, ujemne temperatury i plucha, więc perspektywa naładowania baterii w strefie klimatu zwrotnikowego przyciągała jak magnes. Dwa dni przed imprezą zameldowałem się w hotelu Longbeach Campground. Ekskluzywny namiot z własną łazienką przy samej plaży Zatoki Perskiej był doskonałym wyborem, ale już następnego dnia mam dosyć leniuchowania. W podręcznym plecaku lądują dwie butelki wody oraz banan i jabłko po cichu wyniesione z hotelowej stołówki. Jadę zjechać najdłuższą tyrolką na świecie. 1934 metry n.p.m. ma najwyższy szczyt górskiego pasma Haja – Jabel Jais. To właśnie tutaj zbudowano Jais Flight, najdłuższą (i prawdopodobnie najszybszą) tyrolkę świata. Zupełnie nie rozumiem dlaczego takie ryzyko mnie przyciąga. Pierwszy skok adrenaliny czuję, podpisując wszystkie zgody. Dane osobowe, wiek, choroby i kogo powiadomić w razie…No właśnie. W razie czego?! Fadi ma długie włosy związane w kucyk i czarne jak węgiel, roześmiane oczy. – Oddychaj głęboko. Wszystko będzie dobrze – mówi, powoli ubierając mnie w kask, uprząż, mnóstwo lin i karabinków. – Wyjmij wszystko z kieszeni. Jeśli po drodze cokolwiek ci wypadnie, już tego nie znajdziesz. Teraz kombinezon. Pościągam i posprawdzam zapięcia. Od tego zależy twoje bezpieczeństwo. Na platformie wszystko sprawdzimy jeszcze raz. Kilka minut później spoglądam w kilkusetmetrową przepaść. Za moimi plecami trzyosobowa, profesjonalna obsługa spokojnie czeka, aż stanę na rampie. Zdaje się, że wszyscy, oprócz mnie, wiedzą, co mają robić. Wydają krótkie, dokładne polecenia. Połóż ręce na podłodze, unieś nogi, słyszę dźwięk kolejnych zapinanych karabinków. – Teraz ręce za plecy i pamiętaj, żeby ich nie rozkładać. Przy tej prędkości możesz sobie zrobić krzywdę. Zawsze mnie dziwił smak adrenaliny. Jakbym trzymał w ustach aluminiową monetę. Teraz mam ich całą garść. – Kamerę na kasku ustawiam na wprost, więc patrz w dół. Będziesz miał fajny film. 3-2-1-GO! Wycie rozpędzających się na stalowej linie rolek potęguje wrażenie prędkości. Do tego wiatr próbujący zerwać mi gogle. Wszystko wydaje mi się takie nierealne i nagle strach zupełnie znika. Podnoszę głowę i, zachwycony widokiem, otwieram usta. Teraz wyglądam jak pies wyglądający przez okno samochodu. Śmieję się głośno sam do siebie. Platforma pośrednia zbliża się w szybkim tempie. Jest zawieszona na linach na wysokości 80 metrów nad ziemią i ma szklaną podłogę. Przypominam sobie o kamerze na kasku. Cóż. Nagrałem piękne niebo. Obsługa szybko przepina rolki i kolejny, kilkudziesięciometrowy zjazd pokonuję już klasycznie, nogami w dół. Uśmiech nie schodzi mi z twarzy. – Jak było? – pyta Fadi, gdy już porozbierany ze „szpeju” stoję na ziemi. – Chcę jeszcze raz! Wyprawa przez Góry Hadżar – najwyżej Następnego dnia o 6 rano melduję się na punkcie startowym Highlandera. Hajar to najwyższe pasmo górskie na Półwyspie Arabskim. Ciągnie się przez 700 km, aż do Omanu. O tej porze, na wysokości 1680 metrów n.p.m. jest przenikliwie zimno. Gęsta, mokra mgła jeszcze potęguje uczucie chłodu. W świetle latarki, pod odkrytym namiotem podpisuję listę, odbieram mapę i racje żywnościowe na dwa dni. Dwa batony energetyczne, jabłko, małą paczkę suszonych owoców i torebkę liofilizowanego obiadu. Upycham to wszystko w plecaku, w którym już mam namiot, śpiwór, karimatę, ciepłą bieliznę, apteczkę, małą kuchenkę turystyczną, czołówkę i najważniejsze: wodę. A dokładnie cztery lity wody. Hajar w języku arabskim znaczy kamień i idealnie oddaje surowy klimat gór. Nie ma tu żadnego potoku, żadnej roślinności i żadnego cienia. Ras al-Chajma jest emiratem z temperaturą niższą o 10 stopni od pozostałych emiratów, ale temperatury nawet teraz, zimą, mogą się wahać od ponad 30 stopni w ciągu dnia do 5 stopni w nocy. Żadnego schroniska z ciepłą herbatą i domową szarlotką. Jesteś zdany tylko na siebie. Dlatego woda jest taka ważna. Te dodatkowe 4 kilogramy, które są dodatkowym balastem, mogą uratować ci życie. Highlander to międzynarodowe górskie wyprawy trekkingowe organizowane na wszystkich kontynentach. Najpiękniejsze miejsca w obu Amerykach, w całej Europie, m.in w: Gruzji, Macedonii, Hiszpanii, Portugalii, Czarnogórze, Chorwacji. Czy w końcu w tutaj, w Azji. Doskonała organizacja i świetna logistyka. Gdy miesiąc wcześniej wypełniałem online zgłoszenie, nie miałem najmniejszych wątpliwości, że chcę to zrobić. Podobnie jak ponad 230 osób z całego świata. Atakama nie byłaby taka sama bez eksplozji komety 12 tys. lat temu Najsuchsze miejsce na świecie, czyli pustynia Atakama, skrywa wiele tajemnic. Jak twierdzą naukowcy, rozwój rolnictwa na terenie dzisiejszego Chile przyczynił się do wzrostu przemocy między m... Na linii startu robi się gęściej. Wymieniamy pozdrowienia i życzliwe uśmiechy. To niesamowite, jak podobne pasje zbliżają do siebie ludzi. Wokół rozpalonego ogniska spora grupka rozgrzewa się po spędzonej tu zimnej nocy, nucąc skoczną melodię w rytm dźwięków ukulele. „I’m highlander, I’m highlander, I’m highlander”. Khamis skomponował ten utwór na wyprawie zorganizowanej w Ras Al-Chajma rok temu. Muzyka łatwo wpada w ucho i ma szansę zostać naszym przebojem. A on sam – lokalną gwiazdą, bo, oprócz ukulele, wyróżniają go cienkie sandały na stopach. Pokona w nich cały dystans. Dzień w górach Hadżar Chmury powoli się rozchodzą i wychodzi słońce. Krajobraz jaki rozpościera się przed nami onieśmiela. Dość lekceważąco myślałem o wysokości gór Hajar. Niecałe 1700 metrów nad poziomem morza to sporo mniej niż nasze Tatry. Tylko że tutaj to morze widać. Lazurowa otchłań wyłania się pomiędzy ostrymi jak brzytwa krawędziami skał. Ekspozycja jest ogromna. Wymarzona scenografia do filmów fantastyczno-naukowych. Z każdym kolejnym zakrętem mój zachwyt rośnie. Robię setki zdjęć i nagrywam dziesiątki filmów. Do pierwszego punktu kontrolnego oddalonego o 10 km docieramy po 4 godzinach. Ciężkie plecaki i spore przewyższenia dają weryfikują nasze fizyczne przygotowanie do górskich wędrówek. Tutaj jest ostatnia szansa na wycofanie się z dalszej trasy. Kilkanaście minut przerwy – na przekąskę i kilka łyków wody, stempel potwierdzający obecność – i ruszamy dalej. Trzymamy się razem w małej, 4-osobowej grupie. Arpad, fotograf podróżniczy z Węgier. Wiecznie uśmiechnięta Hanneke, która przyleciała z Holandii i jest duszą towarzystwa, bo zadaje wiele pytań i opowiada o sobie. – Dobrze mieć koło siebie kogoś z taką energią – mówi Lisa z Frankfurtu. – Zapominasz o bolących kolanach i obtartych stopach. Lisa chce powiedzieć coś jeszcze ale z niedowierzaniem podnosi głowę. Kilkanaście metrów nad nami, z ukulele w rękach i tych swoich sandałach, Khamis jak kozica przeskakuje kolejne skalne stopnie ze swoją piosenką na ustach: „I’m highlander, I’m highlander, I’m highlander”. Patrzymy na siebie z niedowierzaniem. Wyprawa przez Góry Hadżar – najzimniej Po kolejnych długich 4 godzinach docieramy do obozu. Nie ma mowy o prysznicu i wygodnym łóżku. Trzeba przygotować obozowisko, rozbić namiot, zagotować wodę i zalać nią zawartość torebki z liofilizowanym obiadem. Trafiła mi się jagnięcina po marokańsku. Przynajmniej tak jest napisane na opakowaniu. To dla mnie żadnego znaczenia. Po takim dniu zjadłbym ze smakiem absolutnie wszystko. Mobilizuję resztki sił i dołączam do sporej grupy, siedzącej wokół ogniska. Można tu uzupełnić wodę i zapas batonów energetycznych. Atmosfera jest super, ale ja po 30 minutach ląduję w śpiworze. Już po godzinie budzi mnie przenikliwe zimno. Albo twarda ziemia pod karimatą. Albo jedno i drugie. Temperatury nocą spadają tu do 8 stopni. Naciągam kaptur, przekręcam się na drugi bok. Przez cienkie ścianki namiotu słyszę, że dla moich towarzyszy ta noc też będzie długa. Dolina Wadi Naqat, w której mamy obóz, jest głęboka.Otaczające nas góry Hadżar chronią nas przed wiatrem, ale też skutecznie zasłaniają słońce o którym wszyscy marzymy. Jest szósta rano. Zwijamy szybko namioty i ruszamy dalej. Nie ma sensu marznąć, skoro za kolejnym wzniesieniem będzie można pozdejmować kolejne warstwy ubrań i korzystać z promieni arabskiego słońca. Do mety zostało 7 kilometrów. Teren wypłaszcza się i gdzieniegdzie pojawia się zieleń. Spotykamy lokalnego pasterza, który serdecznie nas pozdrawia. – Salam alejkum! Pokój z wami! Ten powitalny zwrot jest kierowany do każdego, niezależnie od wyznania. Pasterz ma fascynującą twarz. Pooraną głębokimi, ostrymi bruzdami, zupełnie jak otaczająca nas skały. Na głowie kefija, tradycyjne arabskie nakrycie głowy. Na twarzy wielodniowy, siwy zarost. – Mogę zrobić Ci zdjęcie? – pokazuję na aparat. – La – kręci przecząco głową. Muszę uszanować jego prośbę. Za kolejną skalną półką widać metę. Udało się! Odbieram odznakę i dyplom i robimy sobie wspólne zdjęcie. „I’m highlander, I’m highlander, I’m highlander”. Podcast National Geographic Traveler Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Wróć do Dubaju, żeby doświadczyć jeszcze więcej. Uwzględnij te atrakcje w planie podróży [Galeria zdjęć]
Warto wrócić do Dubaju, żeby poznać go jeszcze lepiej i doświadczyć kolejnych atrakcji. Sonara Camp, Deep Dive Dubai, słynny Złoty Suk... Lista miejsc do zobaczenia nie ma końca.
W tym artykule: Zobacz jeszcze więcej Dubaju Dubaj jest jednym z najbezpieczniejszych miast na świecie, z mnóstwem atrakcji dopasowanych do różnych gustów i zasobności portfela. Nie dziwne więc, że turyści chętnie tam wracają. W końcu podczas jednej wizyty nie da się zobaczyć wszystkiego. Zwłaszcza, że miasto wciąż się zmienia. Tym razem skupiamy się na skarbach Dubaju, o których warto pamiętać, planując kolejną podróż. Zobacz jeszcze więcej Dubaju Zachwyceni drapaczami chmur i przepychem turyści często zapominają odwiedzić stary Dubaj. Tam, spacerując krętymi uliczkami, możemy odkrywać zabytki, kosztować oryginalnej miejscowej kuchni i poznawać kulturę. Ciekawym doświadczeniem jest też podziwianie miasta, płynąc na drewnianej łodzi Abra. Aby jak najlepiej poznać i zrozumieć Dubaj, dobrze będzie zaplanować też wizytę w Centrum Porozumienia Kulturowego Szejka Mohammeda (SMCCU), które znajduje się w historycznej dzielnicy Al Fahidi. Podczas tradycyjnego posiłku goście mogą zadawać gospodarzom wszelkie pytania dotyczące kultury arabskiej, emiratów oraz islamu. Co jeszcze warto zobaczyć? Najciekawsze miejsca znajdziesz w galerii.
Dubaj się nie zatrzymuje. Oto najnowsze atrakcje i hotele, których nie można przegapić
Nie ma różnicy, czy lecisz pierwszy czy kolejny już raz. Dubaj stale się zmienia i oferuje turystom kolejne atrakcje. Wczasowicze mają do wyboru zupełnie nowe luksusowe kurorty i restauracje, a to dopiero początek długiej listy powodów, dla których warto zaplanować wakacje właśnie w Dubaju.
W tym artykule: Nowo otwarte hotele w Dubaju „Zostań dłużej, Zapłać mniej” Gdzie zjeść w Dubaju? Wybierz najnowsze restauracje Najlepsze dubajskie atrakcje na 2022 rok Dubaj już od kilku sezonów utrzymuje się na szczycie najpopularniejszych i najbardziej luksusowych wakacyjnych kierunków. W czym tkwi fenomen Dubaju? O tym można rozprawiać godzinami. Sam miałem okazję zobaczyć słynne miasto wiosną tego roku i muszę przyznać, że słynne wieżowce robią ogromne wrażenie już z daleka, a co dopiero, kiedy znajdziemy się tuż pod nimi. Pewna pogoda i jedne z najlepszych hoteli na świecie. Tego możemy się spodziewać, planując wakacje w Dubaju. Skoro o hotelach mowa, zacznijmy planowanie wakacji właśnie od znalezieniu noclegu. W ostatnim czasie w Dubaju pojawiły się nowe kurorty hotelowe. Nowo otwarte hotele w Dubaju Niedrogi wypoczynek dla całej rodziny w nowym Movenpick JVT – to idealny wybór dla osób, które lubią spędzać czas aktywnie w gronie bliskich. Hotel znajduje się w Jumeirah Village Triangle, jest pełen atrakcji dla dzieci w każdym wieku. Najmłodsi mają do wyboru między innymi trzy baseny, klub dla dzieci i aquapark. Dorośli na pewno docenią atrakcyjny wystrój z marmurowymi akcentami. Wieczorem, skorzystaj z luksusu i podziwiaj panoramę Dubaju, nie wychodząc z hotelu. Luksus na przystani w W Dubai - Mina Seyahi – to estetyczne arcydzieło, które mieści 318 eleganckich pokoi, w tym 27 apartamentów, z których wszystkie wychodzą na Zatokę Perską. Wystrój to połączenie tradycyjnych elementów Bliskiego Wschodu z nowoczesnym luksusem. W Ginger Moon czeka nas beach club z ciekawym lunchowym menu. Warto go odwiedzić to miejsce także wieczorem na kolację przy zachodzie słońca. Niedługo otwarte zostaną także: ATTIKO, salon na dachu; Malakite, klub plażowy; BAR-B Spa. Ucieczka do luksusowego Taj Exotica Resort & Spa – to nowy luksusowy obiekt na wschodnim półksiężycu wyspy Palm Jumeirah. Idealna opcja dla osób szukających relaksu i wypoczynku. Na gości czeka 258 pokoi z widokiem na morze lub kurort i 67 wspaniałych apartamentów. Do tego imponująca oferta gastronomiczna: od indyjskiego gourmet w charakterystycznej restauracji Varq po arabską kuchnię fusion w Raia oraz salon Emperor Lounge, który serwuje inspirowaną indyjską herbatę Mumbai High Tea. Wróćmy do relaksu, w SPA oferowane są zabiegi i aktywności dla duszy i ciała, w tym ajurweda, joga, medytacja i wiele innych. Pod koniec 2022 r. ma zostać otwarty Atlantis, The Royal Resort & Residences. 43-piętrowy hotel będzie się składał z 795 pokoi hotelowych i 102 apartamentów. Do dyspozycji gości będzie też 90-metrowy basen bez krawędzi na dachu (96 metrów nad Palmą Dżamira). W hotelu znajdują się restauracje prowadzone przez międzynarodowych szefów kuchni, w tym Gastóna Acurio, Costasa Spiliadisa, Arianę Bundy, Hestona Blumenthala i Jose Andres. To nie koniec atrakcji. Największą z nich ma być fontanna Skyblaze, dzięki której goście zobaczą pierwszy na świecie pokaz wody i ognia. Z kolei w największym na świecie akwarium dla meduz, zamieszka ponad 4 tys. tych zwierzaków. „Zostań dłużej, Zapłać mniej” Do Dubaju warto wybrać się przez cały rok, ale właśnie latem ceny są najbardziej korzystne. Od czerwca do końca sierpnia 2022 r. wybranych hotelach trwa wielka promocja cenowa. W akcji „Zostań dłużej, Zapłać mniej” bierze udział ponad 60 hoteli z Dubaju. Zasady są proste: przy pobycie tygodniowym, zamiast za 7 noclegów, płacimy za 5. Jeśli z kolei planujemy 5 nocy na miejscu, zapłacimy za 3. Więcej informacji o promocji TUTAJ. Gdzie zjeść w Dubaju? Wybierz najnowsze restauracje Avatara oferuje wyselekcjonowane dania kuchni wegetariańskiej. Restauracja została polecona w prestiżowym przewodniku Michelin. W menu znajdziemy potrawy na bazie świeżych, sezonowych produktów. To nie tylko owoce i warzywa, ale też produkty mleczne z lokalnych gospodarstw. Avatara mieści się w hotelu Voco, z którego widać jedną z pereł architektonicznych Dubaju, Muzeum Przyszłości. Restauracja przyjmuje maksymalnie 24 osoby w ciągu doby. To sprawia, że posiłek w tym miejscu jest wyjątkowym, unikalnym doświadczeniem. The Pods na Bluewaters Island serwuje azjatyckie klasyki, od sushi i dim sum po śmiałe łączenie frytek i curry. Kapsuły dla gości przypominają wagoniki w kole widokowym.Widać z nich niesamowitą panoramę Dubaju. Niedziwne zatem, że miejsce upodobali sobie między innymi użytkownicy Instagrama. Najlepsze dubajskie atrakcje na 2022 rok Biblioteka Mohammeda Bin Rashida Słynna biblioteka w kształcie otwartej księgi to marzenie jednego mola książkowego. Centrum edukacji celebruje język arabski i światową literaturę, stając się domem dla kulturalnych festiwali i wydarzeń. Każdy znajdzie tam coś dla siebie. W końcu zbiory tworzy ponad 1,1 miliona drukowanych i cyfrowych książek w języku arabskim i innych językach, ponad 6 milionów rozpraw doktorskich, około 73 000 partytur muzycznych, a to i tak nie wszystko. Dubai Summer Surprises Dubai Summer Surprises to trwający od 1 lipca do 4 września festiwal zakupów. Każdy dzień przynosi bezkonkurencyjne zniżki od najlepszych marek, a to nie wszystko. Specjalne oferty czekają na nas także w restauracjach. Do tego loteria z nagrodami i występy na żywo. Po prostu rozrywka dla każdego! Odkrywaj Expo City w Dubaju Expo City Dubai to wspomnienie Expo 2020 i część Dubai 2040 Urban Master Plan. Koncept opiera się na sukcesie sześciomiesięcznej wystawy World Expo. Na jego kanwie planowana jest budowa przyjaznego środowisku miasta przyszłości. Znajdą się tam flagowe pawilony Expo 2020, punkty gastronomiczne, obiekty sportowe i centrum handlowe, a także budynki mieszkalne i biura. Otwarcie zaplanowano na 1 października. Justin Bieber w Dubaju Justin Bieber jest na scenie już ponad dekady, ale jego pozycja bożyszcza kobiet wydaje się niezagrożona. W tym roku Kanadyjczyk koncertuje po świecie w ramach długo wyczekiwanej trasy Justice Tour. 8 i 9 października wystąpi w Dubaju na Coca Cola Arenie. Czy jest coś lepszego niż koncert ulubionego artysty w trakcie wakacji? To będzie wielkie święto dla fanek Biebera. Festiwalu Zakupów w Dubaju Wyprzedaże, promocje, konkursy z nagrodami i koncerty na żywo. Takie atrakcje czekają na uczestników Dubai Shopping Festival. Impreza potrwa sześć tygodni od 15 grudnia 2022 do 29 stycznia 2023 r. To dobra okazja, żeby kupić prezenty świąteczne dla bliskich i dla nas samych oczywiście. Ciesz się występami w Operze w Dubaju Opera w Dubaju to kultowe miejsce w centrum miasta, w którym każdy znajdzie coś dla siebie. Od czarującego baletu „Romeo i Julia” (od 9 do 11 września), przez klasykę operową Verdiego „La Traviata” (od 13 do 14 września) po świętowanie 25-lecia „Riverdance” (od 27 do 30 października).
Ras al-Chajma mniej turystycznie. Co warto wiedzieć o emiracie przed podróżą?
Czas zaplanować kolejną podróż. Może Ras al-Chajma? To najbardziej różnorodny ze wszystkich emiratów w ZAE. Czym się wyróżnia?
W tym artykule: Ras al-Chajma – wakacje marzeń Al Jazirah Al Hamra – opuszczona „perłowa wioska” Fort Dayah: historia i malownicza panorama Jak wyglądało życie w Ras al-Chajmie wieki temu? Ras al-Chajma wyrasta na poważną konkurencję dla Dubaju czy Abu Zabi. Najbardziej zróżnicowany emirat szykuje się na przyjęcie jeszcze większej liczby turystów, a ta od kilku lat stale rośnie. W 2021 r. w Ras al-Chajmie wypoczywało prawie milion osób. Co ciekawe, większość z nich to mieszkańcy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. To cenna wskazówka dla wszystkich, którzy szukają miejsc autentycznych, które nie zostały jeszcze przesadnie skomercjalizowane. Ras al-Chajma – wakacje marzeń Odwiedziłem Ras al-Chajmę w ramadanie. Zdaniem wielu to najlepszy czas na podróż do arabskiego kraju. Jeszcze łatwiej wtedy zaznać słynnej gościnności Arabów podczas wieczornych kolacji. Poza ramadanem Ras al-Chajma także wyróżnia się swoją autentycznością i lokalnością. To właśnie wartości, które przyciągają turystów. Oczywiście w emiracie nie brakuje też atrakcji stworzonych z myślą o przyjezdnych, jak chociażby najdłuższa tyrolka na świecie w górach Al-Hadżar. Warto jednak zaplanować zwiedzanie miasta, żeby lepiej poznać jego historię i zrozumieć tożsamość. Już jadąc przez stolicę emiratu widać, że różni się ona architekturą od innych większych miast w ZAE. Drapaczy chmur tam nie ma, a wysokie wieżowce, przynajmniej na razie, stoją pojedynczo. Dominuje niska zabudowa. Takie też były okoliczne miasteczka i wioski. Jedną z nich – Al Jazirah Al Hamra – można zwiedzać. Al Jazirah Al Hamra – opuszczona „perłowa wioska” Zanim Zjednoczone Emiraty Arabskie zaczęły budować potęgę na ropie, jednym z najbardziej rentownych biznesów w regionie było wydobywanie pereł. Tradycja odeszła nieco w zapomnienie nie tylko przez ropę, ale też przez sztuczne, tańsze zamienniki. Al Jazirah Al Hamr, czyli po arabsku „Czerwona Wyspa”, to jedyna zachowana historyczna „perłowa wioska”. Turyści mogą razem z przewodnikiem zajrzeć do opuszczonych prostych domów i większych rezydencji. Najbardziej zapamiętałem posiadłość bogatego kupca. Oprócz kilku zabudowań jego rodzina miał też dla siebie dziedziniec z altaną. – Spożywano tam posiłki i odpoczywano. Jest na podwyższeniu, żeby chronić domowników przed skorpionami – tłumaczył przewodnik. To niejedyny przykład ówczesnej myśli technicznej. Latem temperatury w Emiratach sięgają powyżej 40 stopni. Obecnie klimatyzowane są nawet niektóre przystanki autobusowe, a jak radzono sobie z upałami w przeszłości? W budynkach były specjalnie zaprojektowane wieże, które zbierały wiatr do środka, z której strony by nie wiał. Domy budowano z wykorzystaniem lokalnych materiałów, między innymi belek z drzew namorzynowych, koralowców i pni palm daktylowych. Fort Dayah: historia i malownicza panorama Kolejne ważne historycznie miejsce dla Ras al-Chajmy to przypominający zamek fort Dhayah. Twierdza została wybudowana w XIX w. W 1819 r. miejscowe plemiona Qawasim bronili się w niej przed najazdami Brytyjczyków. To jedyny w ZAE zachowany fort na wzgórzu. Na górę prowadzi kilkaset stopni. Wchodząc można się zmęczyć, ale wynagradzają to widoki na końcu – po jednej stronie góry jak z Marsa, po drugiej zielone połacie palm daktylowych. Jak wyglądało życie w Ras al-Chajmie wieki temu? Uzupełnieniem wiedzy o emiracie będzie wizyta w Muzeum Narodowym. Nie jest wielkie, a zwiedzanie z przewodnikiem trwa nie dłużej niż 45 minut. Część ekspozycji została zaaranżowana na wnętrza arabskiego domu. Znalazły się tam także owoce prac wykopaliskowych. Dzięki odkrytym przedmiotom codziennego użytku archeologowie ustalili, że Ras al-Chajma to jedno z najdłużej zasiedlonych miejsc na świecie. Pierwsi handlarze pojawili się tam ponad 5 tys. lat p.n.e. Ekspozycja etnograficzna przedstawia, jak wyglądało tradycyjne życie w regionie. Jest więc i o poławianiu pereł, i o rybołówstwie i oprawianiu palm daktylowych.
Ras al-Chajma to najciekawszy emirat ZEA. TOP 5 atrakcji: od tyrolki w górach do łowienia pereł
Zjednoczone Emiraty Arabskie to nie tylko Dubaj i Abu Zabi. Ras al-Chajma często jest nazywany najpiękniejszym i najbardziej zróżnicowanym emiratem. Co zobaczyć i co robić na „czubku namiotu”?
W tym artykule: 1. Jebel Jais Flight – najdłuższa tyrolka na świecie 2. SkyTour – kiedy jedna tyrolka to za mało 3. Kolacja na pustyni w Sonara Camp 4. Camp 1770 dla podróżników i poszukiwaczy przygód 5. Suwaidi Pearl Farm – jak złowić perłę? Ras al-Chajma – do niedawna ta nazwa nie mówiła mi za wiele. Research kończyłem jeszcze w samolocie z Warszawy do Dubaju. Jak większość ludzi Zjednoczone Emiraty Arabskie kojarzyłem właśnie z Dubajem i Abu Zabi, a to daje mylne pojęcie o różnorodnym kraju, którego poznawanie zacząłem od północy. Emirat Ras al-Chajma (po arabsku „czubek namiotu”) ma i morze, i góry. Między nimi pustynny krajobraz przecinają połacie zieleni, co jest dość nietypowe dla tej szerokości geograficznej. Po drodze czeka mnie jeszcze więcej niespodzianek. 1. Jebel Jais Flight – najdłuższa tyrolka na świecie Zjednoczone Emiraty Arabskie są znane z tego, że wiele atrakcji jest tam „naj”. Pod tym względem Ras al-Chajma nie odstaje. Intensywny dzień w górach zaczynam od śniadania w najwyżej położonej restauracji w Emiratach – 1484 By Puro. W menu są propozycje kuchni z różnych krajów. Jestem na Półwyspie Arabskim, więc wybieram klasyczną szakszukę. Choć kuszą mnie słodkości, wolę zjeść lekkie śniadanie. To dlatego, że zaraz ruszam na Jebel Jais Flight – najdłuższą tyrolkę na świecie. Długość Jebel Jais Flight to prawie 3 kilometry (2830 metrów). Podczas zjazdu osiąga się prędkość około 150 km/godz. Z tarasu restauracji widzę, jak w oddali mkną dwa maleńkie punkciki. To odważni, którzy zdecydowali się na zjazd głową do przodu. Z zamyślenia i rosnących wątpliwości wyrywa mnie przewodnik. Pora na przygodę. – Bezpośrednio przed zjazdem nie można palić papierosów. Do plecaka zabieramy tylko najważniejsze rzeczy, w tym nakrycie głowy i smartfona – dowiaduję się z krótkiego instruktażu. Jestem już ubrany w specjalny strój. Oprócz uprzęży i kasku z kamerką GoPro mam też na sobie coś, co wygląda jak fartuch. Szybka podwózka busikiem i za chwilę całą grupą stoimy już na platformie wysoko w górach Al-Hadżar. Im bliżej moja kolej, tym bardziej myślę o tym, że mam lęk wysokości. Po podwieszeniu w pozycji startowej – zjeżdża się na leżąco – strach ustępuje ekscytacji. Na pytanie o gotowość odpowiadam głośno: TAAAK. Całość trwa nie dłużej niż dwie minuty. Tyle wystarczy, żeby przyzwyczaić się do prędkości i wysokości. Po dotarciu na podwieszaną platformę czeka mnie jeszcze jeden krótki zjazd. Tym razem już bez fartucha i w pozycji siedzącej. O lęku wysokości zupełnie zapomniałem. Przestrzeń mnie nie przeraża, ba, mam ochotę na więcej. 2. SkyTour – kiedy jedna tyrolka to za mało Dla podtrzymania adrenaliny zaczynam kolejną przygodę na wysokości – SkyTour. To trasa złożona z sześciu tyrolek. Najkrótsza ma 337 m, najdłuższa ponad kilometr. Tyrolki różnią się nie tylko długością, ale też wysokością. Najwyższa platforma Sky Bridge znajduje się na wysokości 300 metrów nad ziemią. Pokonanie całej trasy zajmuje około dwóch godzin. Średnia prędkość podczas zjazdu to 60 km/godz. Przy drugim zjeździe nie patrzę już tylko przed siebie. Coraz śmielej rozglądam się dookoła. Al-Hadżar w niczym nie przypominają pasm górskich znanych mi z Europy. Bliżej im do Wielkiego Kanionu w USA. Alternatywą lub uzupełnieniem Sky Tour może być Jebel Jais Sledder, czyli tor saneczkowy o długości 1840 metrów. Zjeżdżając, osiągamy maksymalną prędkość 40 km/godz., choć może wydawać się, że jedziemy kilka razy szybciej – zwłaszcza na zakrętach. Oczywiście każdy wagonik jest wyposażony w wajchę do przyspieszania i zwalniania. Trasa wije się między malowniczymi szczytami górskimi. Przejażdżka, licząc wjazd saneczkami, trwa około ośmiu minut. 3. Kolacja na pustyni w Sonara Camp Nigdy wcześniej nie biwakowałem na pustyni. Jak dowiaduję się na miejscu, w Ras al-Chajmie tzw. campy na pustkowiu to jedna z flagowych atrakcji. Zaczynam od Sonara Camp w rezerwacie przyrody na pustyni Al Wadi. Zamieszkuje go wiele gatunków dzikich zwierząt. W drodze na miejsce mijamy stada oryksów arabskich. Łatwo je rozpoznać po bardzo długich, prostych rogach. Zwierzęta są już przyzwyczajone do obecności ludzi i nie uciekają na nasz widok. Te najbardziej ciekawskie podchodzą na odległość dwóch metrów. Do Sonara Camp dojeżdżam na chwilę przed zachodem słońca, przez co miejsce wygląda jeszcze bardziej magicznie. W dole widzę okrągły plac z podwieszanymi lampkami i niewielką sceną pośrodku. To tam zjem kilkudaniową kolację. Najpierw jednak chwila odpoczynku w specjalnie przygotowanej strefie z poduchami. Spragnieni i głodni już teraz mogą zamówić sobie coś do picia lub poprosić o drobne przekąski. Ras al-Chajmę odwiedzam w ramadanie, dlatego z kolacją czekamy do zmroku. Dopiero kiedy słońce znika w oddali za piaszczystymi wzniesieniami, schodzimy na dół i siadamy do stołu. Jest kameralnie i międzynarodowo – słyszę różne języki od angielskiego po hiszpański i niemiecki. Przede mną lądują kolejne dania kuchni arabskiej. Jest więc dużo mięsa i warzyw. Nie mogło zabraknąć też hummusu – tym razem w wydaniu buraczanym. Wszystko jest oczywiście doprawione najpopularniejszymi przyprawami regionu, w tym szafranem. Wieczór w Sonara Camp to nie tylko kolacja na pustyni, ale też bogaty program artystyczny. Na scenie prezentują się muzycy i tańczący z ogniem. Takiego fireshow nie widziałem jeszcze nigdzie na świecie. 4. Camp 1770 dla podróżników i poszukiwaczy przygód Zupełnie inna wrażenia oferuje Camp 1770. Obóz znajduje się w górach Al-Hadżar, bardzo blisko Jebel Jais – najwyższego szczytu górskiego w ZEA (1934 m n.p.m). Wizytę w campie najlepiej połączyć z pieszą wycieczką właśnie na dach Emiratów. Widać stamtąd nie tylko Ras al-Chajmę, ale też sąsiedni Oman. Po południu i wieczorem w górach jest dość chłodno. Pierwszy i ostatni raz, będąc w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, zakładam kurtkę. Po pierwszych zachwytach górską panoramą siadamy wokół ogniska. Nasz przewodnik Fadi Hachicho z pasją opowiada o Camp 1770. – W obozie i na szlaku stawiamy na zrównoważoną turystykę. Kolacja jest przygotowywana przez lokalne rodziny. Nie śmiecimy. Staramy się, żeby wykorzystywane przedmioty były przyjazne środowisku – mówi. Jeszcze ciekawiej robi się, kiedy Fadi zaczyna opowiadać o swojej przyjaźni z emirem Ras al-Chajmy, który gorąco wspiera rozwój turystyki w regionie. Co ciekawe, Camp 1770 znajduje się nie dalej niż dwa kilometry od jednej z jego rezydencji. Sa’ud ibn Sakr al-Kasimi uprawia tam między innymi… truskawki. Camp 1770 nie ma stałych godzin pracy. Żeby tam dotrzeć, należy zebrać grupę minimum 10 osób i skontaktować się z biurem Fadiego – Adventurati. Warto, bo to doświadczenie jak z dobrego filmu przygodowego. 5. Suwaidi Pearl Farm – jak złowić perłę? Na koniec wracam nad morze, a właściwie na morze. Ras al-Chajma od tysięcy lat pielęgnuje tradycję łowienia pereł. Według archeologów perłowy przemysł w obecnym emiracie przeżywał największy rozkwit w XII w. Miejscowy port był wówczas jednym z najbardziej ruchliwych w całym regionie. Dziś o tradycji przypomina Suwaidi Pearl Farm. Abdulla Al Suwaidi założył farmę pereł na cześć swojego nieżyjącego już dziadka. Na miejsce płynę ogromną łódką. Na pokładzie jest też rodzina wczasowiczów z Meksyku. Żeby zobaczyć Suwaidi Pearl Farm, przyjechali aż z Abu Zabi. Chowam się przed słońcem i patrzę, jak zmienia się linia brzegowa. Najpierw zabudowania ustępują miejsca piaszczystym pustkowiom, na których wylegują się wielbłądy. Po chwili widzę już tylko gęsto rosnące zielone lasy namorzynowe. To przypomina mi, jak bardzo różnorodny jest emirat Ras al-Chajma. Już w trakcie zwiedzania dowiaduję się więcej o historycznych technikach poławiania pereł. Trudno w to uwierzyć, ale mężczyźni nurkowali po skarby na głębokość kilkudziesięciu metrów, a ich jedynym zabezpieczeniem była lina przywiązana do nogi. Dla większego komfortu uszy zatykano woskiem, a nosy „klipsem” z pancerza żółwia. Przed zanurkowaniem pito kawę i zajadano się słodkimi daktylami. Obecnie połów wygląda już zupełnie inaczej. Po obejrzeniu różnych rodzajów pereł – niektóre odmiany różnią się minimalnymi detalami – sam mam okazję zanurkować po skarb. Co prawda nie w morzu, a w akwarium, ale emocje są podobne. – Szanse na wyłowienie ostrygi z perłą to około 60% – podkreśla przewodnik. To chyba mój szczęśliwy dzień, bo udaje się za pierwszym razem. W Suwaidi Pearl Farm za dodatkową opłatą perły można złowić w akwarium lub kupić w sklepiku z wyselekcjonowanymi wyrobami jubilerskimi.
Muzeum Przyszłości w Dubaju zabiera zwiedzających do roku 2071. Sam budynek robi ogromne wrażenie
Dubaj po raz kolejny zaskoczył świat. Od niedawna nową wizytówką miasta jest Muzeum Przyszłości. Co zobaczymy w środku?
W tym artykule: Muzeum Przyszłości – nowa międzynarodowa ikona Dubaju Dubaj jest znany ze swoich spektakularnych atrakcji. Najwyższy budynek świata, największe koło widokowe, największe centrum handlowe na świecie… Od niedawna turyści odwiedzający Dubaj mogą również odbyć podróż w przyszłość. Ramadan to świetna okazja, żeby poznać Dubaj z nowej strony. Jak zaplanować wyjazd? Chcesz doświadczyć prawdziwej arabskiej gościnności? Zaplanuj podróż do Dubaju w czasie ramadanu. W tym roku święty miesiąc trwa od 2 kwietnia do 2 maja. Muzeum Przyszłości – nowa międzynarodowa ikona Dubaju Muzeum Przyszłości to nowy obiekt na turystycznej mapie Dubaju. W nowatorskim centrum naukowym na gości czekają futurystyczne wystawy. Muzeum powstało jednak nie tylko z myślą o zwiedzających. Będzie to także miejsce spotkań naukowców z całego świata. Wspólnie spróbują opracować innowacyjne rozwiązania dla świata przyszłości. Jak podkreślił na uroczystym otwarciu Mohammed bin Rashid Al Maktoum – premier i wiceprezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich – centrum odegra też kluczową rolę w umacnianiu pozycji Dubaju i konkurencyjności całego kraju, wytyczając jasną drogę głównym sektorom gospodarki, wykorzystując gospodarkę opartą na wiedzy. Zwiedzając Muzeum Przyszłości, goście odbędą podróż do roku 2071. To nieprzypadkowa data. Właśnie wtedy Zjednoczone Emiraty Arabskie będą świętowały setną rocznicę założenia. Jak wszystko w Dubaju, muzeum zostało wybudowane z ogromnym rozmachem. Już sama konstrukcja zapowiada, że w środku będzie jeszcze ciekawiej. Więcej dowiesz się, oglądając zdjęcia Muzeum Przyszłości w galerii. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Odnaleziono najstarsze budynki na Półwyspie Arabskim. Pochodzą sprzed ponad 8500 lat
Archeolodzy znaleźli najstarsze budynki w historii Półwyspu Arabskiego. Nowe odkrycie ujawnia osadniczy tryb życia ludzi, którzy zamieszkiwali te ziemie 8500 lat temu.
W tym artykule: Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na historię osadnictwa na Półwyspie Arabskim Pierwsi ludzi zaczęli zamieszkiwać te ziemie jeszcze przed rozwojem handlu morskiego To kolejne odkrycie, które pokazuje, jak wiele możemy się jeszcze dowiedzieć o historii starożytnej O najnowszym odkryciu poinformował Resort Kultury i Turystyki Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Archeolodzy, którzy prowadzili wykopaliska na wyspie Ghagha (położona na zachód od Abu Zabi) odnaleźli najstarsze w historii tego kraju i całego Półwyspu Arabskiego ślady starożytnego osadnictwa. Badacze odkryli liczne struktury skalne, które są pozostałościami po budowlach sprzed ponad 8500 lat. To oznacza, że są to najstarsze budynki w historii regionu. Naukowcy twierdzą, że to przełomowe odkrycie. Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na historię osadnictwa na Półwyspie Arabskim Po odnalezieniu budynków, naukowcy poddali poszczególne fragmenty datowaniu radiowęglowemu. W ten sposób udało się ustalić, że mają one co najmniej 8500 lat. To oznacza, że mają o 500 lat więcej niż budynki z wyspy Marawah, które dotychczas uchodziły za najstarsze w regionie. W 2017 roku odnaleziono tam najstarszą perłę na świecie. View oEmbed on the source website Przerażające odkrycie archeologów w Peru. 6 dzieci zostało zamordowanych i złożonych w ofierze Archeolodzy znaleźli mumie sześciu dzieci, które znajdowały się w grobowcu wysoko urodzonego człowieka. Naukowcy podejrzewają, że zostały złożone w ofierze. Zespół archeologów przekazał w oświadczeniu, że odkryte struktury były w przeszłości „prostymi i zaokrąglonymi budynkami”. Wykonane zostały z kamienia. Ich forma zachowała się do jednego metra wysokości. Naukowcy podkreślają, że wszystko wskazuje na to, że mieszkańcy żyli tam przez cały rok. To oznacza, że mamy do czynienia z najstarszym dowodem osadnictwa na Półwyspie Arabskim. Pierwsi ludzi zaczęli zamieszkiwać te ziemie jeszcze przed rozwojem handlu morskiego Dotychczas uważano, że osadnictwo w tym regionie miało swoje początki wraz z rozwojem dalekomorskich szlaków handlowych w okresie neolitu. Archeolodzy twierdzą, że impulsem do zasiedlenia w tym regionie musiało być coś innego. Badacze zwracają uwagę na to, że ich najnowsze odkrycie rzuca zupełnie nowe światło na historie ludzi, którzy zamieszkiwali Półwysep Arabski. Makabryczne odkrycie: w Anglii wykopano 40 szkieletów. Wszyscy zmarli mieli odcięte głowy... Ludzkie szczątki znajdowały się na cmentarzu z czasów Imperium Rzymskiego w angielskim hrabstwie Buckinghamshire. Archeolodzy twierdzą, że ciała należały głównie do przestępców i wszys... Oprócz zachowanych części budynków, badaczom udało się odnaleźć setki przedmiotów, które należały do pradawnej społeczności. To między innymi groty strzał, które jak twierdzą archeolodzy, wykorzystywane były w trakcie polowań. Naukowcy nie są pewni, ile czasu przetrwała starożytna osada. Jednakże w trakcie wykopalisk odnaleziono szczątki człowieka, który został tam pogrzebany. Datowanie wykazało, że pochodził prawdopodobnie sprzed 5000 lat. Co ciekawe, to jeden z nielicznych śladów pochówku z podobnego okresu, który udało się odnaleźć na Półwyspie Arabskim. To kolejne odkrycie, które pokazuje, jak wiele możemy się jeszcze dowiedzieć o historii starożytnej Mohamed Al Mubarak, szef resortu Kultury i Turystyki Abu Zabi przekazał w oświadczeniu, że najnowsze odkrycie jest dowodem na innowacyjność i zrównoważony rozwój, które są wpisane w DNA mieszkańców regionu od tysięcy lat. Polscy archeolodzy to światowa czołówka. Przypominamy ich największe odkrycia Polska archeologia zasługuje na więcej uwagi. Szczególnie że badacze z Polski mogą pochwalić się spektakularnymi odkryciami. Oto najciekawsze z nich! Archeolodzy podejrzewają, że wyspy u wybrzeży Zjednoczonych Emiratów Arabskich miały idealne warunki do osadnictwa i rolnictwa. Dzięki bliskiemu dostępowi do morza i żyznej glebie, starożytni ludzie chętnie zakładali tam swoje wioski. Badacze podkreślają, że najnowsze odkrycie pokazuje, jak mało wiemy jeszcze o naszych przodkach. Wykopaliska na wyspie Ghagha są częścią prac archeologicznych Resortu Kultury i Turystyki Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Celem jest ochrona i promocja starożytnych zabytków i krajowego dziedzictwa. Źródło: Resort Kultury i Turystyki ZEA
Ras Al Khaimah – jeden z najpiękniejszych Emiratów Arabskich, który zachwyca swoją różnorodnością
Ras Al Khaimah – w tym emiracie są i góry, i pustynia. W obu miejscach można bardzo aktywnie spędzić czas, a potem odpocząć na jednej z dziesiątek plaż.
W tym artykule: Siła woli Trzeba się myć Jak zbudować dom Walka o ogień Morskie diamenty Jesteśmy czymś pomiędzy hotelem a polem namiotowym – śmieje się Talal Shehab i ocierając pot z czoła, wita nas w Parku Odkrywców Bear Grylls, który znajduje się w górach Jebel Jais w Ras al Khaimah. Obóz przetrwania na pustyni to jedna z atrakcji tego najbardziej na północ wysuniętego i najbardziej górskiego emiratu należącego do ZEA, położonego przy granicy z Omanem (45 min jazdy samochodem od Dubaju). Można tu przenocować w spartańskich warunkach i opanować kilka sztuczek, które pomogą nam przetrwać w trudnych warunkach. Camp składa się z wojskowych kontenerów ustawionych w rzędach. Ale kiedy zaglądamy do środka, okazuje się, że są całkiem komfortowo wyposażone. Mają klimatyzację, łóżka, miniłazienkę z prysznicem, a nawet lodówkę. Na zewnątrz pod siatką maskującą porozstawiano stoliki i krzesła. Jednak po wizycie w eleganckich hotelach, z których słyną emiraty, o pokojach większych od naszych mieszkań, to rzeczywiście zastaliśmy tu skromne warunki. Kursanci mają do wyboru cztery całodzienne programy treningowe o różnym stopniu trudności. Ale w tym campie można też po prostu przenocować nawet z własnym jedzeniem, żeby ciekawie spędzić czas, doświadczyć panującej tu atmosfery i przeżyć przygodę. Siła woli Dostajemy plecaki z 2 litrami wody i ruszamy w drogę. Wszystkiego dowiemy się w terenie. – Pijcie wodę, nawet jeżeli wam się nie chce – radzi Talal, który jest menedżerem w Parku Odkrywców i jednocześnie naszym instruktorem surwiwalu. – Inaczej będzie was bolała głowa – dodaje. Przed nami do przejścia kilka kilometrów przez wadi, czyli korytem wyschniętej i zasłanej różnej wielkości głazami rzeki. – Równie ważna jak woda, jedzenie i schronienie czy rozpalenie ogniska jest w sytuacjach kryzysowych higiena. Jej brak zabił więcej osób niż cała reszta – wyjaśnia nasz trener, kiedy zatrzymujemy się na chwilę, by złapać nieco cienia pod pierwszym napotkanym drzewem. Park Odkrywców założył Bear Grylls, znany z programów telewizyjnych mistrz przetrwania zwany naczelnym skautem Wielkiej Brytanii. Grylls służył trzy lata w brytyjskich siłach specjalnych, ale po wypadku – niefortunnym skoku ze spadochronem i złamaniu kręgosłupa – jego kariera została przerwana. On sam jednak, dzięki sile woli i ogromnej determinacji, odzyskał sprawność i zaledwie trzy lata potem (diagnoza brzmiała, że nie będzie mógł chodzić), w wieku zaledwie 23 lat, wszedł na Mount Everest. Potem dokonał jeszcze śmielszych czynów, jak przemierzenie zamarzniętego Oceanu Arktycznego czy najdłuższe latanie w tunelu aerodynamicznym – 1 godz. 37 min. Słowem, w sztuce przetrwania w ekstremalnych warunkach ma duże doświadczenie i jak zapewnia nasz opiekun, naprawdę jest w tym dobry. Trzeba się myć Ale czym się myć na pustyni? Otóż liśćmi głożyny, drzewa, z którego podobno zrobiona była korona cierniowa włożona na głowę Jezusa – tak twierdzi Talal. To drzewo wyjątkowo dobrze znosi ekstremalne warunki, a przy okazji ma niezwykłe właściwości. Jego liście wykorzystywane są nie tylko do higieny, ale też do jedzenia i do celów zdrowotnych, jako lekarstwo na rany, ból głowy czy nawet środek usypiający. – Zrywamy liście, te grubsze – radzi nasz guru. – One mają więcej soku, a tym samym wartości. Miażdżymy je na kamieniu i powstałą w ten sposób masę mieszamy z wodą, uzyskując w stu procentach organiczne mydło – śmieje się i pociera sobie ręce zieloną papką, która faktycznie się pieni. Jeżeli połączymy ją z mlekiem kozim i zostawimy do wyschnięcia, dostaniemy coś w rodzaju kremu, który możemy użyć, by zabezpieczyć skórę. Jest bardzo gorąco, ściany kanionu wznoszące się na wysokość kilkuset metrów są pogruchotane, pękają i osypują się. Ruchy tektoniczne pofałdowały i wypiętrzyły tutejsze skały osadowe, piaskowce i wapienie, które tworzą tu wyraźne warstwy. Wietrzejąc, rozpadają się na miliony odłamków. Czasami w dolinie zawieje wiatr i wtedy robi się przyjemniej, stajemy wówczas w jego ciągu i korzystamy, ile się da. Góry Jebel Jais powstały ok. 70 mln lat temu i osiągają do 2 tys. m wysokości – to najwyższe pasmo ZEA. Teoretycznie jest tu ok. 10 stopni chłodniej niż w innych miejscach emiratów, ale ja tego nie czuję. Rozpaczliwie poszukujemy cienia rzucanego przez cokolwiek, przytulamy się do skał, wchodzimy pod drzewa. Skoro one tu rosną, to znaczy, że gdzieś tu jest woda. Nasz opiekun śmieje się i wyjaśnia. – Tu jest mnóstwo wody, ale żeby się do niej dostać, trzeba by było kopać kilka dni. Skąd to wiemy? Na pustyni trzeba być bacznym obserwatorem – w szczelinach żyją żaby i kiedy je opuszczają, są mokre. Gdzieniegdzie na zboczach widzimy też odymione, czarne ślady po ogniskach beduinów, w których gotują podczas pory deszczowej. Szukają miejsc naturalnie osłoniętych przed deszczem. Ich wyglądające na opuszczone niskie domy z kamienia bez okien mijamy co jakiś czas, przemierzając wadi. Nie wiadomo skąd pojawiają się przy nas kozy, które niczym psy towarzyszą nam podczas trekkingu. Powiedziałabym, że panuje tu cisza absolutna i poza skałami nie ma nic, ale paradoksalnie w tych warunkach dostrzegamy każdy przejaw życia. Od przewodnika dowiadujemy się, że oprócz kóz żyją tu lisy, wielbłądy i setki gatunków ptaków. – A kiedy spadnie deszcz i wadi wypełni się rwącymi potokami wody, pustynia zakwitnie, pojawią się tu purpurowe lilie, irysy, one z kolei przyciągną pszczoły, które w rozpadlinach skalnych produkują miód. Jeden z najpyszniejszych i najzdrowszych na świecie. Korzystając z okazji, wypytuję naszego guru od przetrwania o jego historię. Okazuje się, że pochodzi z Jordanii, służył w wojsku a potem zachęcony przez brata przeprowadził się do emiratów. Większość osób, które tu poznaję, jest skądś: z Egiptu, z Pakistanu, z Serbii, ze Szwecji, z Indii czy z Filipin, właściwie nie spotkałam nikogo, kto by powiedział, że jest rodowitym mieszkańcem ZEA. Zapewne są nimi żyjący na tej pustyni beduini, ale choć oni zapewne obserwują nas, dla nas pozostają niewidoczni, niczym duchy. O tym, że są, wiemy tylko dzięki pozostawionym przez nich śladom, okopconym ścianom czy białym płachtom powiewającym wśród zboczy. Te drugie oznaczają miejsca, w których znaleźli miód. I zgodnie z niepisanym prawem pustyni taki miód należy tylko do znalazcy i nikt inny nie może mu go odebrać. Jak zbudować dom Na pustyni buduje się dwa rodzaje domów: letnie i zimowe. Letnie poznajemy po tym, że kamienie nie są łączone mniejszymi, które wypełniają szczeliny, co zapewnia lepszą cyrkulację powietrza. Ściany sięgają do wysokości ramion, bo w tych warunkach możemy liczyć tylko na siebie i swoje mięśnie. Dach konstruuje się z suchych gałęzi uzupełnionych liśćmi palmowymi. Zwykle nie ma w nich okien, a do wnętrza prowadzą drewniane drzwi. Oczywiście trzeba wiedzieć, gdzie taki dom wybudować, żeby nie zniszczyła go woda. Beduini mają swoje sposoby na jej oczyszczanie. Wykopują kilka połączonych ze sobą dołków, przez które przelewa się woda i w ten sposób oczyszcza. Ten system to podstawa pustynnego surwiwalu. A kiedy wiemy, że zbliża się pora deszczowa? Wystarczy obserwować żaby – wówczas te płazy wychodzą ze szczelin. Walka o ogień Niektórzy twierdzą, że rozpalanie ogniska na pustyni przy pomocy zapałek lub zapalniczki to oszustwo, ale jeżeli je masz, to po prostu ich użyj – śmieje się Talal. – Profesjonalista ma zawsze ze sobą specjalny sprzęt – dodaje, po czym otwiera plecak i wyciąga z niego metalową puszkę, w której są bawełniane waciki, wazelina w tubce i wojskowe krzesiwo. Ten przyrząd ma nawet sześciopokoleniową gwarancję i krzesze iskry lepiej niż krzemień. Po czym demonstruje nam, jak to zrobić, macza wacik w wazelinie i pocierając jednym elementem o drugi, rozpala ognisko w ciągu kilku sekund. Ostatnimi umiejętnościami niezbędnymi do przeżycia na pustyni są nauka wiązania węzłów i budowy szałasu/schronienia z pałatki. Szukanie odpowiedniego miejsca na obozowisko w wąwozie, gdzie nie rośnie prawie nic, wcale nie jest prostym zadaniem. Uświadamiam sobie, że gdybym znalazła się w prawdziwych tarapatach, miałabym jednak niewielkie szanse na przetrwanie. Dawno oduczyliśmy się radzenia sobie w trudnych sytuacjach, a namiastka surwiwalu pod okiem ekspertów, którzy kontrolują, czy pijemy wystarczająco dużo wody, raczej niewiele zmieni. – Dlatego zawsze miejcie ze sobą telefon satelitarny i kartę kredytowa to najlepsza polisa nawet na pustyni – radzi ze śmiechem nasz ekspert. Na koniec wyciąga z torby przekąskę. – Dziesięć takich wysuszonych robaków – przekonuje – to dawka kalorii, która wystarczy nam dziennie do przeżycia. Podobno smakują jak czipsy, ale na szczęście ja jakoś wcale nie jestem głodna. Morskie diamenty Od starożytności region Zatoki Perskiej słynął z najpiękniejszych pereł i na tym właśnie bogacili się jego mieszkańcy. Do dziś stąd pochodzi 7/8 światowej produkcji tych klejnotów zwanych morskimi diamentami. Tereny te były zasiedlone już 7 tys. lat temu, dziś centrum życia emiratu jest jego stolica i największe miasto Ras al Khaimah. Najbardziej historyczna jego część rozciąga się wzdłuż wybrzeża, a najważniejszym zabytkiem jest wzniesiona w XIX w. twierdza, w której obecnie mieści się Muzeum Narodowe. Emirat Ras al Khaimah ma aż 64 km urokliwej, tworzącej setki zatoczek linii brzegowej, którą obrastają mangrowce. Płynąc łodzią na Suwaidi Pearl Farm, mijam zarośnięte zielenią wyspy i brodzące w oddali flamingi. Pozyskiwaniem pereł dawniej zajmowały się całe rodziny. Nie był to łatwy zawód. Żeby małż urodził perłę, musi się najpierw do jego wnętrza dostać jakiś obcy obiekt, którego ten nie będzie się w stanie pozbyć. Taki irytujący obcy sprawia, że małż, chcąc znów się poczuć komfortowo, zacznie go otaczać masa perłową. W taki oto sposób rodzą się te klejnoty. Powoli, w bólu i właśnie w dyskomforcie. Zanim wymyślono skafandry do nurkowania i opracowano metodę sztucznej hodowli pereł, robiono to na bezdechu. Aby dotrzeć na dno znajdujące się nawet na głębokości dwudziestu kilku metrów, trzeba było wstrzymać oddech na ponad 3 min, niektórzy umieli dotrwać do 4. Było to jednak śmiertelnie niebezpieczne zajęcie, a ci, którzy przeżyli, z czasem tracili wzrok. Na sto wyłowionych muszli statystycznie tylko w jednej była perła. Dlatego kosztowały fortunę i stać na nie było najbogatszych. Hotel DoubleTree by Hilton Resort & Spa Marjan Island jest idealnym miejscem do poznania wszystkich uroków Emiratów Arabskich i zakochania się w ich różnorodności. Podobno jedną z najpiękniejszych kolekcji pereł miał nasz król Zygmunt August, który podarował je swojej żonie Barbarze Radziwiłłównie. Wielką miłośniczką pereł była też brytyjska królowa Elżbieta I. Odkąd w XX w. pewien Japończyk opracował metodę sztucznej hodowli pereł, cały biznes uległ transformacji. Dziś już nikt nie nurkuje na bezdechu, żeby szukać charakterystycznych muszli, chyba że rekreacyjnie. Farma znajduje się na łodzi, gdzie poznajemy poszczególne etapy uprawiania pereł. Aż do ich finalnego produktu w postaci biżuterii. Okazuje się, że wciąż na 100 małży tylko w 60 wykształci się perła, a ta wyjątkowa, w pełni naturalna, nadal jest ewenementem. Po pokazie udajemy się na górny pokład łodzi, gdzie czeka na nas posiłek. Najbardziej typową potrawą, jaką się tutaj serwuje, jest pilaw z ryżu z jagnięciną i warzywami oraz ryby. Z powodu męczącego upału rozkładamy się wygodnie na poduszkach, powietrze pachnie przyprawami, jest cicho, łódź przyjemnie kołysze się na prawie gładkich falach, powoli zapadamy w coś w rodzaju letargu, w miejscu, o którym do niedawna nie wiedziałam nawet, że istnieje.
Dubaj z kolejnym rekordem. To największa tego typu atrakcja na świecie
Wesele lub urodziny na wysokości 250 m? Czemu nie. W Dubaju lada moment będzie to możliwe.
W tym artykule: Wielkie otwarcie Ain Dubai Ferris Wheel Największe z największych Amerykanie często powtarzają, że w Teksasie wszystko większe. Czy rzeczywiście mają rację? Dubaj już dawno temu udowodnił, że jeśli cokolwiek ma bić rekordy, to najprawdopodobniej stanie właśnie w tym mieście. Tak jak mierzący 829 m Burdż Chalifa, który obecnie jest najwyższym budynkiem świata, albo Dubai Mall, czyli największe centrum handlowe. W Dubaju otwarto najwyżej położony na świecie basen bez krawędzi Relaks ma niejedno imię, ale jedno z nich z pewnością odpowiada kąpieli w odkrytym basenie z widokiem na bezkresny horyzont. W Dubaju, gdzie niemal wszystko jest "naj", podobnej atrakcji można... Wielkie otwarcie Ain Dubai Ferris Wheel Jeszcze w tym roku mieszkańcy Dubaju do listy naj będą mogli dopisać największe na świecie koło widokowe. Wysokie na 250 m Ain Dubai Ferris Wheel zostanie oficjalnie otwarte 21 października. Chętni będą mogli podziwiać panoramę Dubaju zarówno w dzień, jak i nocą. Pełny obrót potrwa 38 minut. Oczekujący w kolejce będą mogli oglądać największe atrakcje miasta wyświetlane na specjalnych na ekranach. Oczywiście skoro największe koło widokowe na świecie stanęło w Dubaju, to musi zachwycać nie tylko rozmiarami, ale też dodatkowymi udogodnieniami. I tak pasażerowie VIP będą mogli zjeść posiłek w tracie obrotu, wykupić prywatny wagonik lub skorzystać z usług barmana. W ofercie znalazła się również organizacja urodzin oraz wesel. Lotnisko w Dubaju testuje skaner tęczówek. Narzędzie ma zastąpić tradycyjne paszporty Międzynarodowy ruch turystyczny nadal jest ograniczony z powodu licznych obostrzeń sanitarnych, ale lotnisko w Dubaju już teraz przygotowuje się na jego wznowienie. Od niedawna testowana jest t... Największe z największych Nazwa Ain Dubai oznacza po arabsku oko Dubaju. Inne oczy patrzą jednak znacznie niżej. Przykładowo słynne Londn Eye jest prawie dwa razy mniejsze. W sumie największe koło widokowe na świecie pomieści maksymalnie 1750 w 48 różniących się od siebie standardem wagonikach. Wszystkie będą natomiast klimatyzowane. Ceny biletów zaczynają się od około 135 zł. Uroczyste otwarcie Ain Dubai Ferris Wheel zbiega się z World Expo. Początkowo wystawa rozpocząć się w 2020 r. jednak pandemia zmusiła organizatorów do przełożenia imprezy. World Expo w Dubaju potrwa od 1 października do 31 marca 2022 r.
Dubaj luksusowy i fotogeniczny. Dlaczego warto się tam wybrać?
Rekordowe budowle, przepiękne plaże, miasto, które tętni życiem. Lecimy do Dubaju!
W tym artykule: Dubaj – tu wszystko jest (naj)większe Te miejsca w Dubaju aż proszą się o sfotografowanie Dubajskie plaże czekają W Dubaju wakacyjny sezon trwa przez cały rok. Nic więc dziwnego, że największe miasto Zjednoczonych Emiratów Arabskich niezmiennie cieszy się ogromną popularnością wśród podróżnych. Pewna pogoda to tylko kropla w morzu powodów, dla których warto się tam wybrać. Teraz dzięki bezpośrednim lotom z Warszawy ten pozornie egzotycznie kierunek jest jeszcze bardziej dostępny dla Polaków. Dubaj – tu wszystko jest (naj)większe Pierwsze skojarzone na myśli o Dubaju? Malownicza plaża i Burdż Chalifa. Dla wielu turystów najwyższy budynek świata (829 m!) jest obowiązkowym punktem wycieczki do Dubaju. I słusznie. Na 124. piętrze znajduje się taras widokowy, z którego można podziwiać panoramę miasta, a także otaczające je z jednej strony morze, a z drugiej pustynie. Burdż Chalifa to nie tylko zapierające dech w piersiach widoki. Wokół budynku roztaczają się przepiękne ogrody z bujną roślinnością. Tu też zaprojektowano The Dubai Fountain, gdzie organizowane są pokazy świateł i fontann przy akompaniamencie muzyki. O tym, że dubajczycy mają rozmach, przekonamy się też, spacerując po The Dubai Mall, największym pod względem powierzchni centrum handlowym na świecie. Kompleks ponad 1200 sklepów zachwyca nie tylko bardzo bogatą ofertą handlową, ale też po prostu cieszy oko. To prawdziwa perła współczesnej architektury. Pozostając przy największych, dosłownie, atrakcji Dubaju, nie sposób nie wspomnieć o kolejnej rekordowej inwestycji w mieście. Jeszcze w tym roku w na Bluewaters Island otwarte zostanie Ain Dubai, czyli największe koło widokowe na świecie o wysokości 210 m. Przejażdżka potrwa ponad 30 minut, a do dyspozycji zwiedzających oprócz klasycznych kabin będą zaprojektowane specjalnie z myślą o organizacji imprez towarzyskich. Te miejsca w Dubaju aż proszą się o sfotografowanie W dobie mediów społecznościowych dbamy nie tylko o to, żeby z podróży przywieść bezcenne wspomnienia, ale też jak najlepsze zdjęcia. W Dubaju nie brakuje spektakularnych, fotogenicznych lokalizacji. Większość z nich każdego roku pojawia się w zestawieniach najpopularniejszych miejsc wśród użytkowników Instagrama. Poza sfotografowaniem oczywistych atrakcji miasta warto wybrać się też m.in.do Dubai Design District jednej z najmodniejszych i najbardziej oryginalnych dzielnic. Nic dziwnego, że miejsce to szczególnie upodobali sobie artyści i projektanci. Innowacyjną przestrzeń d3 poznacie po ciekawych geometrycznych konstrukcjach i rozległych alejach. Z aparatem dobrze też wybrać się do Ogrodu Cudów, w którym miliony kwiatów zostały ułożone w kreatywne wzory. To właśnie tu znajduje się aleja obramowana kompozycjami w kształcie ogromnych serc. Są też kwiatowe zamki, sztuczne zwierzęta i wiele innych. Dubajski Ogród Cudów jest otwarty od listopada do maja. Nie dość kolorów? W pobliżu Ogrodu Cudów mieści się Ogród Motyli. Nietrudno uchwycić tu w kadrze przelatujące nad głowami kolorowe owady. Dubajskie plaże czekają Sam Dubaj oferuje wiele ciekawych atrakcji dla całych rodzin i nie sposób wymienić je wszystkie, zwłaszcza że co roku pojawiają się nowe. Stale poszerza się również oferta plażowa. Długie, piaszczyste... Dubajskie plaże idealnie nadają się na relaks w słońcu, ale nie tylko. Zauważyliście już, chyba że w tym mieście nie ma miejsca na nudę i sztampę. Również na plażach znajdują się lokale, restauracje, wypożyczalnie sprzętu sportowego i obiekty kultury. The Beach JBR i The Cove Beach to miejsca, które szczególnie tętnią życiem. Rodziny z dziećmi i osoby, którym zależy na relaksie w ciszy, powinny z kolei zainteresować się Al Mamzat Beach Park, Sunset Beach i Summersalt Beach Club. Już od 19 września do Dubaju polecimy bezpośrednio z Warszawy. Samoloty LOT-u będą startowały z Lotniska Chopina trzy razy w tygodniu: we wtorki, czwartki i niedziele.
Dubaj - totalny zawrót głowy! Co warto wiedzieć przed podróżą do bajkowego Dubaju?
Dubaj najbardziej zaskakuje przestrzenią. Nawet jeśli na co dzień nie borykasz się z agorafobią, wyjazd do Dubaju może porządnie zakręcić ci w głowie. Przekonaj się, czym jeszcze może cię zaskoczyć to największe miasto Zjednoczonych Emiratów Arabskich?
Dubaj. Autostrady o sześciu pasach w jedną stronę i sześciu w drugą, ogromne ślimaki skrzyżowań, ponad dwieście drapaczy chmur wznoszących się ponad 100 m w górę. A wokół – pustka: ubite piaszczyste place czekające na zabudowę, pustynia stojąca tuż u progu miasta, wdzierająca się do środka z wiatrem, ziarenko po ziarenku. Kiedy spaceruję po dzielnicy finansowej Dubaju, wśród wież biurowców wbijających się w bezchmurne niebo, uderza mnie, jak powierzchowna jest szklana nowoczesność tego miasta. Na tyłach wieżowców, drogich hoteli i ekskluzywnych restauracji nie ma nic. Piach. To nie paryskie Champs-Élysées, za którymi rozciągają się ulice pełne kunsztownych kamienic, czy nowojorska 5th Avenue z upakowanym zapleczem Upper East Side. W Dubaju za cienką warstwą ultranowoczesnych budynków jest tylko pełna wiatru przestrzeń. Dubaj - miasto dla kierowców Podróżując do Dubaju przekonujesz się, że to miasto jest niejako oazą technologii pośród pustyni. Dopiero jadąc metrem w Dubaju widzę, jak ogromne jest to miasto.Miasto dla kierowców. Zwiedzanie Dubaju na piechotę to zadanie karkołomne. Potrzeba godziny, by przemieścić się 52 km czerwoną linią z jednego końca metropolii na drugi, potrzeba godziny. W Dubaju za cenę niemal dwukrotnie wyższą niż ta, którą trzeba zapłacić za zwyczajny bilet, można przejechać się w luksusie: skórzane fotele, mało ludzi. Wybieram zatem „złoty” wagon dla VIP-ów. Konduktor sprawdza w wejściu, czy pasażerowie mają odpowiedni bilet – ale kontroli w Dubaju podlegają jedynie ci pasażerowie, którzy nie wyglądają na VIP- ów. Eleganckie kobiety w dizajnerskich kostiumach i sznurach pereł na szyi wsiadają przez nikogo niezatrzymywane. W Dubaju wielką zaletą wagonu dla VIP-ów jest to, że znajduje się na czele pociągu i przez ogromną przednią szybę (dubajskie metro jest sterowane komputerowo) można w czasie jazdy podziwiać widoki. Większość trasy znajduje się bowiem nie pod ziemią, a nad nią. Przejażdżka po Dubaju tym supernowoczesnym metrem to atrakcja sama w sobie – a przy okazji najlepszy sposób przemieszczania się po mieście. W Dubaju czasem nie wiadomo, czy lepiej, kiedy nie ma korków (a potrafią być potworne), czy kiedy są – bo wtedy przynajmniej nikt nie jeździ ulicami 200 km na godzinę. Zwiedzanie Dubaju Z poruszaniem się po Dubaju na piechotę też bywa ciężko. Latem problemem jest niebotyczny upał. Zimą temperatury są przyjemne (około 25 stopni) i spacerować można, ale poza starą częścią Dubaju, Deirą, za bardzo nie ma gdzie. To nie jest miasto dla pieszych. Przekonuję się o tym, kiedy próbuję przejść z centrum finansowego do najwyższego wieżowca świata, 160-piętrowego Burdż Chalifa. Otóż – przejść się nie da. Po drodze jest wielkie skrzyżowanie, bez chodników, bez kładek, a ruch ogromny. W końcu zmuszona jestem wziąć taksówkę. Przejeżdżam nią ledwie kilkaset metrów, ale kierowca nie jest szczególnie zdziwiony. W Dubaju mało co kogo dziwi. Burdż Chalifa w Dubaju zapiera dech. Jest strzelisty, ogromny, jakby wyjęty z innej skali. Kiedy próbuję sobie zrobić zdjęcie u jego podstawy, okazuje się, że dopiero aparat położony na ziemi obejmuje cały budynek w kadrze. Na szczyt wieży, po widoki na miniaturowy Dubaj w dole, pędzi się 10 m na sekundę najdłuższą windą świata. Ale uwaga: bilety na ten przejazd trzeba rezerwować sporo wcześniej – czasem warto i na dwa tygodnie w przód. Jak przystało na Dubaj, jest i opcja dla niecierpliwych posiadaczy grubych portfeli – można wykupić wjazd na taras widokowy bez kolejki. Kosztuje to, bagatela, 340 zł od osoby, czyli niemal trzy i pół razy tyle co normalny bilet. Wieczór w Dubaju Wieczorem, u podnóża Burdż Chalifa, czeka mnie wyjątkowy spektakl: tańczące w rytm muzyki fontanny. Miejsce do obserwacji mam super. Siedzę w restauracji Baker & Spice na brzegu rozległego sztucznego jeziora, na skraju promenady, po której spacerują mieszkańcy Dubaju: mężczyźni w białych tunikach diszdaszach, a kobiety w czarnych luźnych abajach. Przedstawienie zaczyna się od muzyki. Arabska melodia rozlewa się po jeziorze, załączają się światła i nagle powierzchnia wody unosi się strzelistymi słupami w górę, ponad 150 m ku niebu, faluje, tańczy, zniża się i wynosi zabarwiona ponad sześcioma tysiącami świateł. Choreografia w rytm muzyki jest tak wyśmienita, że mam wrażenie, iż to nie fontanna, a zrobieni z wody tancerze unoszący się na powierzchni jeziora. Dubaj, kultura i... historia? Następnego dnia wybieram się do starej dzielnicy Dubaju, Deiry. Choć „stara” to niezbyt odpowiednie słowo dla opisania okolicy, której historia nie sięga dalej niż kilkadziesiąt lat wstecz. Jak na Dubaj jednak to niemal prehistoria. To tu na początku XX w. kwitł handel perłami, a później – przemyt złota. To tu przybijały statki perskich i hinduskich kupców. Dziś na kanale Dubai Creek wciąż jest pełno barek obładowanych towarem, a wąskie ulice suków przesyca zgiełk handlarzy. Co można kupić w Dubaju? W ofercie jest wszystko: od kiczowatych chińskich zabawek, przez podróbki torebek Chanel i oryginalne kaszmirskie paszminy, po aromatyczne przyprawy i misternie haftowane, skórzane pantofle. A do pantofli, dla chętnych, są jeszcze bardziej misternie haftowane suknie – tak wysadzane cekinami, koralikami i wszelkiej maści świecidełkami, że nie pogardziłaby nimi żadna Disnejowska królewna. W Złotym Suku, jak przystało, jest na sprzedaż tyle złota, że od blasku mrużę oczy. Łańcuszki, pierścionki, wisiorki, kolczyki, bransolety – co kto chce i na co kogo stać. Dla najzamożniejszych są tak ogromne i ciężkie złote kolie, że trudno uwierzyć, by ktokolwiek mógł je nosić, nie narażając kręgów szyjnych na złamanie. Wielu z kupujących to Hindusi zwabieni na targ dobrymi cenami i gwarancją jakości – dla nich złoto to inwestycja. Restauracja Al-Mahara w hotelu Burdż al-Arab oferuje ryby i na żywo, i do jedzenia Zabytki Dubaju Ze złotego suku kieruję się dalej w przeszłość Dubaju, do najstarszej dzielnicy miasta, Bastakii. Aby tam dotrzeć, muszę się przedostać na drugą stronę kanału. Najszybszym i najbardziej klimatycznym środkiem transportu po Dubai Creek są małe drewniane łódki – abry. Chybotliwe, obładowane są autentycznym duchem przeszłości miasta z czasów, kiedy nie było tu metra, autostrad, maybachów. W porównaniu z sukami Bastakiya to oaza ciszy. Wszystko tu jest w jasnokarmelowym kolorze – wąskie ulice, murowane domy i zdobiące je wieże wiatrów, tradycyjne systemy wentylacji. Tu też znajduje się najstarszy zabytek Dubaju, mur obronny z 1800 r. Choć „mur obronny” to zbyt wielkie słowa na opisanie niziutkiej ścianki ze starych kamieni, o którą – gdyby nie była ogrodzona – można by się potknąć i iść dalej. Oryginalnie miała 2,5 m wysokości, a jej zadaniem była ochrona mieszkańców przed najeźdźcami. Dziś to wyjątkowo ciekawy zabytek właśnie dlatego, że jest tak niezabytkowy. Przypomina, jak daleko Dubaj zaszedł. Co warto wiedzieć o Dubaju? Jeszcze w latach 60. XX w. Dubaj był zapyziałą mieściną na pustyni, gdzie samochody dzieliły wąskie drogi z osłami i wielbłądami – pierwszy asfalt wylano w 1960 r. Dwa lata po odkryciu ropy, czyli w 1968 r., Dubaj miał ledwie 65 tys. mieszkańców (z czego jakieś 25 tys. to Persowie). Dziś mieszka tu ponad 2 mln osób. Asfaltu nie brakuje. Współczesny przepych Dubaju uderza mnie ze wzmożoną siłą kolejnego dnia, kiedy wybieram się do słynnych galerii handlowych. Dubaj w Księdze Rekordów Guinessa Zaczynam od Dubai Mall, największego centrum zakupowego świata pod względem powierzchni (548 tys. m²; znalazł się przez to w Księdze rekordów Guinnessa). Znajduje się tu 1200 sklepów oraz 160 restauracji i kafejek. No i oczywiście słynne dubajskie akwarium, w którym chętni mogą ponurkować z rekinami z gatunku tawroszy piaskowych, które osiągają do 3,5 m długości i w naturze zdarzało się, że atakowały ludzi. Oszczędni mogą za darmo podziwiać przez największy panel akrylowy świata (również w Księdze rekordów Guinnessa) 140 gatunków stworzeń – od gigantycznych płaszczek i rekinów po... nurków z butlami na plecach. Dla tych, co wolą wodę w jej stałej postaci (śnieg), w kolejnej ogromnej dubajskiej galerii handlowej, Mall of the Emirates, jest Ski Dubai, czyli największy zadaszony stok narciarski na świecie (oczywiście – w Księdze rekordów Guinnessa). 6 tys. ton śniegu i 400 m zjazdu, wyciągi zupełnie jak w Alpach i spory tłum ludzi w identycznych strojach narciarskich z logiem Ski Dubai. Pogoda – zachmurzenie z opadami. Zażywających sztucznego alpejskiego szaleństwa można podziwiać przez ogromne szyby rozciągające się przez wszystkie poziomy centrum. Najbardziej jednak zaskakuje mnie to, że wokół pełno jest sklepów sprzedających zimowe ubrania: puchowe kurtki, czapki uszatki, rękawiczki na futerku. Jakby na zewnątrz wcale nie było plus 30 stopni, a tak z minus 30. Dubai Marina Trzeci dzień zwiedzania Dubaju to wycieczka na drugi koniec miasta, do Dubai Marina. Przyznaję – jestem w sporym szoku, kiedy odkrywam, że po kilku kilometrach niskich budynków: willi, salonów samochodowych, małych centrów handlowych, wypiętrza się w Dubaju kolejne ogromne centrum pełne szklanych wieżowców. Dzielnica mieszkalna Dubai Marina wzorowana jest na kanadyjskim Vancouver, wybudowana wokół sztucznego (jak przystało na Dubaj) kanału. Większość apartamentowców wznosi się tu od 250 do 300 m w górę, niektóre nawet na 400. Tu buduje się drapacz chmur The Pentominium, który po ukończeniu ma być najwyższym budynkiem mieszkalnym świata (122 piętra). Lokatorzy penthouse’u nie będą mogli zapraszać do siebie znajomych cierpiących na lęk wysokości. Promenadę między brzegiem morza a budynkami mieszkalnymi wypełniają drogie restauracje i butiki (można nawet kupić sobie futro bez rękawów, w sam raz na lato). Po drogach zaś wolno suną – tak by wszyscy zdążyli się przyjrzeć – superluksusowe auta: ferrari, maybachy, porsche. Turyści w Dubaju Planując podróż do Dubaju na pewno zastanawiasz się, jakich innych turystów napotkasz na swej drodze. Dziewczyny z Dubaju - to zdanie przychodzi na myśl, kiedy myśli się o tym wyjątkowym miejscu. Turyści odwiedzający Dubaj bez wątpienia są równie wyjątkowi jak on sam. Widzę tu pełno Rosjan z twarzami zaczerwienionymi wylegiwaniem się na plażach tutejszych pięciogwiazdkowych hoteli. Zero pośpiechu, relaks. Dubaj. Zwiedzania ciąg dalszy Z Dubai Marina biorę taksówkę na słynną sztuczną wyspę w kształcie palmy, Palma Dżumajra. Aby ją stworzyć, musiano nawieźć 94 mln m³ piasku i 7 mln ton kamieni. Oddano eleganckie apartamentowce mieszkańcom, otworzono sklepy i hotele. A wyspa powoli zapada się w morze. Wprawdzie tylko 5 mm na rok, ale badania geologiczne wykazują, że ten proces może w każdej chwili dramatycznie przyspieszyć. Z perspektywy samochodu wyspa palma nie robi większego wrażenia. Owszem, jest ładnie. Zadbane budynki i trawa tak zielona, jakby ją ktoś pomalował ździebełko po ździebełku. Ale aby docenić oryginalny wygląd wyspy i jej konstrukcję, trzeba patrzeć z góry – z samolotu, albo dla śmiałków – podczas skoku spadochronowego (niektóre biura podróży oferują w Dubaju taką atrakcję). Na kolację wybieram się do jednej z wyśmienitych hinduskich restauracji w mieście – Aryaas. Kuchnia jest wyłącznie wegetariańska, a smakowicie przyprawione dania rozpływają się w ustach. Jedna czwarta mieszkańców Dubaju to robotnicy budowlani, głównie z Indii i Pakistanu, którzy za marne pensje budują bogactwa Emiratów. To stąd tyle w tym mieście niedrogich knajpek specjalizujących się w hinduskiej kuchni – i które zdecydowanie warto odwiedzić. Dubaj Mój ostatni dzień – lenistwo. Wybieram się na plażę. Można albo za darmo – rozłożyć kocyk na jednej z czyściutkich publicznych plaż Dubaju, np. Dżumajra Beach, albo popławić się w luksusie i wykupić sobie wejściówkę do jednego z tutejszych ekskluzywnych resortów, np. Jebel Ali Golf Resort & Spa (155 zł od osoby), Le Méridien Mina Seyahi (150 zł) czy do One & Only Royal Mirage (230 zł). W tym ostatnim spędzam wieczór. W atmosferze Baśni z tysiąca i jednej nocy, wśród udrapowanych baldachimów, w miękkim świetle świec zaciągam się sziszą o smaku truskawki. Błogość. Ciekawostki o Dubaju Fadi Kikano jest bankierem na stałe mieszkającym w Dubaju. Chętnie opowiada o mieście, które dla turystów stanowi zarówno atrakcję, jak i zagadkę. Prawdziwych mieszkańców Dubaju spotkasz w... Ciężko powiedzieć, kto jest „prawdziwym” mieszkańcem Dubaju, ponieważ żyje tu mieszanka różnych kultur. Wszyscy są tak naprawdę prawdziwymi dubajczykami. Mówią o nas, mieszkańcach Dubaju... Że jesteśmy zepsuci, leniwi i musimy mieć nierówno pod sufitem, skoro decydujemy się mieszkać na rozpalonej pustyni! Ale wielu dubajczyków haruje długie godziny. I zieleń też mamy, np. Safa Park. W Dubaju koniecznie spróbuj... Wycieczki na pustynię w samochodzie z napędem 4x4, zwłaszcza o zachodzie słońca. Przejedź się też wieczorem abrą (wodną taksówką) w Madinat Jumeirah. Najbardziej rozrywkowy wieczór spędzisz w... Barasti Bar na plaży Dżumajra, Rockbottom Club w Bur Dubai czy Nasimi Beach w Atlantis on the Palm – wiele tego jest. Ale najlepiej bawiłem się w Harry Ghatto’s, japońskim barze karaoke w Emirates Towers. Na pamiątkę kup... Jakąś złotą biżuterię na suku złota. To niewątpliwie najpopularniejszy suwenir z Dubaju, nie tylko z powodu ogromnego wyboru tego typu produktów, ale przede wszystkim dlatego, że złoto jest tu tańsze niż niemal gdziekolwiek na świecie. NO TO W DROGĘ. INFORMACJE O DUBAJU: Dubaj zajmuje powierzchnię 83,6 tys. km². Ludność Dubaju liczy: ok. 5,3 mln (cały kraj). Języki używane w Dubaju to: arabski (oficjalny), perski, angielski, hinduski. Religia: Islam. Waluta, którą możesz posługiwać się w Dubaju to dirham (AED); 1 dirham = 0,85 zł. Kiedy warto wybrać się do Dubaju Zimą, najlepiej między grudniem a lutym. Latem jest zdecydowanie za gorąco. Do Dubaju wiza jest wymagana. Trzeba się o nią ubiegać przed wyjazdem, najlepiej przez biuro podróży w Polsce, np. Odkryj Dubaj (www.odkryjdubaj.pl). Całą procedurę da się załatwić przez internet. Jeżeli leci się liniami Emirates, można ubiegać się o wizę (ze zniżką) przez stronę tych linii po zakupie biletu. Nie ma wiz wielokrotnego wjazdu. DOJAZD DO DUBAJU Do Dubaju można dostać się samolotem. Linie Emirates latają bezpośrednio z Warszawy. Cena biletu w obie strony ok. 2600 zł. www.emirates.com KOMUNIKACJA W DUBAJU Taksówki w Dubaju są bardzo tanie i powszechnie dostępne – ale jazda nimi często mrozi krew w żyłach. Wiele hoteli zapewnia darmowe przejazdy busami do popularnych centr handlowych i na plaże. Warto kupować bilety dzienne na metro. Kobiety samotnie podróżujące po Dubaju mogą zadzwonić po tzw. różową taksówkę - ladies taxi (są wyposażone w foteliki dla dzieci) – niestety w Dubaju nie ma tych taksówek zbyt wiele. dtc.dubai.ae BEZPIECZEŃSTWO Dubaj jest bardzo bezpieczny, jeśli chodzi o przestępczość. Gorzej na drogach – kierowcy jeżdżą bardzo szybko i nieostrożnie, stąd wiele wypadków. Najlepiej poruszać się metrem. ZDROWIE Opieka medyczna w Dubaju jest na bardzo wysokim poziomie. Nie ma zagrożenia malarią. Nie są wymagane żadne specjalne szczepienia. Można bezpiecznie pić wodę z kranu. Uwaga! Latem na ryzyko udaru słonecznego. NIEPEŁNOSPRAWNI Dubaj jest przyjazny dla osób na wózkach – wszystkie stacje metra mają windy, a niektóre wagony specjalne miejsca dla wózków. W muzeach znajdują się podjazdy dla wózków, a chodniki są generalnie w bardzo dobrym stanie. GARŚĆ POTRZEBNYCH INFORMACJI O DUBAJU Wszędzie z łatwością można porozumieć się w języku angielskim. Wielu mieszkających tu ekspatów nie zna arabskiego. Lepiej ubierać się konserwatywnie (zwłaszcza kobiety), choć na ulicach widuje się panie w krótkich spódniczkach. Skok ze spadochronu (w tandemie) nad wyspą palmą: www.xtremedesert.com/skydive. Spektakl fontann odbywa się co pół godziny od zmierzchu do 22 (w dni powszednie) lub 23 (w weekendy, czyli od czwartku do soboty). POCZUJ KLIMAT Film: City of Life (2009) – przedstawiający Dubaj jako miasto wielu krzyżujących się kultur. Książki: Jeffery Deaver Carte Blanche – nowa książka o Jamesie Bondzie, w której agent mierzy się ze złem właśnie w Dubaju; Becky Wicks Opowieści dubajskie – arabska kultura w oczach rozrywkowej singielki; Jim Krane City of Gold: Dubai and the Dream of Capitalism – reportaż o nierównościach ekonomicznych w Dubaju. ADRESY Ambasada RP w ZEA, Abu Dhabi, PO BOX 2334, tel. +971 2 446 52 00, tel. dyżurny: +971 508 113 249, abudhabi.amb.sekretariat@msz.gov.pl, www.abuzabi.msz.gov.pl www.dubaimetro.eu – metro w Dubaju www.Timeoutdubai.com – najlepsze restauracje, bary, wydarzenia, koncerty i inne atrakcje www.zomato/Dubai – świetny serwis o restauracjach w Dubaju Dubaj - czas: 5 dni, koszt: 5,3 tys. zł (w tym bilet lotniczy i wiza)
Szczepionkowe all-inclusive, czyli wakacje ze szczepieniem w cenie. Niektórzy tak przyciągają turystów
Akcja szczepień przeciwko COVID-19 trwa praktycznie na całym świecie, choć nie wszędzie tak sprawnie i efektywnie, jak oczekiwano. Nic dziwnego, że ci, których na to stać, są w stanie zapłacić, aby zdobyć szczepionkę szybciej. Zyskać chcą na tym niektóre kraje i touroperatorzy.
W tym artykule: Rośnie popyt i podaż Kontrowersyjny pomysł Turystyka szczepionkowa może okazać się dochodowym rozwiązaniem. Przynajmniej dla tych krajów i biur podróży, które nie zwracają uwagi na wytyczne dotyczące kolejności szczepień, ani na trudności z pozyskaniem szczepionki, a liczą jedynie na zysk i przyciągnięcie turystów. Bogatych turystów dodajmy, bo szczepionkowe turnusy nie należą do tanich. Pierwsze doniesienia o szczepionkowych wycieczkach dotyczą m.in. elitarnego brytyjskiego klubu Knightsbridge Circle, w którym członkostwo kosztuje 25 tys. funtów rocznie (130 tys. złotych). Polska Agencja Prasowa podaje, że już w styczniu członkom klubu zaoferowano trzytygodniowy wyjazd do Dubaju. W programie znalazło się podanie dwóch dawek szczepionki przeciwko COVID-19, stąd też wymagany czas trwania „wczasów”. Mimo wysokiej ceny (której nie ujawniono) w ciągu dwóch tygodni znalazło się 2 tys. chętnych, aby wziąć udział w ekskluzywnym wyjeździe. Kiedy sprawa wyszła na jaw, wzbudziła spore kontrowersje. Podobna sytuacja miała miejsce w Hiszpanii. Na początku lutego Business Insider donosił, że zamożni Hiszpanie wyjeżdżają do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Tam, w trakcie kilkutygodniowego pobytu, otrzymują dwie dawki szczepionki Sinopharm – produkowanej przez chiński koncern i nie zatwierdzonej do użytku w UE. Kolejni przewoźnicy domagają się „paszportów szczepień”. Problem ma rozwiązać aplikacja Travel Pass Wkrótce rozpoczną się testy aplikacji Travel Pass, która miałaby pełnić funkcję cyfrowego paszportu zdrowotnego. Jako pierwsze narzędzie będą testować m.in. linie lotnicze ze Zjednoczon... Rośnie popyt i podaż Oferty dotyczące turystyki szczepionkowej można znaleźć w sieci, m.in. na stronie biura Fit Reisen czy Impfreisen.at. Co prawda firmy te nie oferują wyjazdu ze szczepieniem „w cenie”, ale na swoich stronach podają w których krajach istnieje możliwość zakupu i przyjęcia szczepionki na miejscu. Najczęściej podają też informację, jaki preparat jest dostępny w danym kraju. Fit Reisen podaje, że kraje takie jak ZEA, Seszele czy Wielka Brytania szybko szczepią swoich obywateli, a ponieważ zamówiły więcej szczepionek niż potrzebują, turyści będą mogli skorzystać z nadwyżek. Trwający od trzech do czterech tygodni wyjazd ma kosztować co najmniej 2-3 tys. euro. Na innej stronie reklamowany jest wyjazd do Serbii. Ofercie towarzyszy informacja, że na miejscu za 3 tys. euro można otrzymać pojedynczą szczepionkę firmy Johnson & Johnson (niezatwierdzona w UE). Można też znaleźć bardziej luksusowe oferty wyjazdów, z lepszym zakwaterowaniem i klasą lotu. Każdorazowo należy jednak doliczyć do ceny wycieczki koszt szczepienia, jeśli jesteśmy nim zainteresowani. Christian W. Mucha, właściciel jednego z austriackich biur podróży, przyznał w wywiadzie prasowym, że niebawem ma zawrzeć umowy z krajami, które chciałyby wykorzystać ofertę szczepień do pobudzenia ruchu turystycznego. Oferty turystyki szczepionkowej można też na wielu innych stronach internetowych, choć na razie bez szczegółów. Wydaje się, że potencjalni organizatorzy sprawdzają zainteresowanie tego typu ofertami. Jako kierunek idealny dla chcących się zaszczepić, oficjalnie reklamuje się Kuba. Tamtejsze władze na początku lutego poinformowały, że turyści odwiedzający ten kraj będą mogli otrzymać wyprodukowaną na miejscu szczepionkę Soberana 2 (hiszp. suwerenna) – podaje PAP. Preparat przechodzi obecnie trzecią fazę badań klinicznych i oczekuje się, że zostanie zatwierdzona do użytku na Kubie w marcu. Kubańskie władze podały, że Soberana 2 wymaga podania trzech dawek w dwutygodniowych odstępach. Przed otrzymaniem szczepionki turyści będą musieli przebyć kwarantannę. Na wakacje tylko z paszportem szczepionkowym? UE dyskutuje nad kontrowersyjnem pomysłem Choć sama idea nie jest nowa, to dopiero teraz mówi się o niej na poważnie. Organizacje międzynarodowe rozważają wprowadzenie tzw. paszportów szczepionkowych, które umożliwiłyby posiadac... Kontrowersyjny pomysł Komentujący turystykę szczepionkową zauważają, że takie ruchy budzą wątpliwości. Przede wszystkim prawne. Obywatele Unii Europejskiej są szczepieni w ściśle określonej kolejności. I choć poddanie się komercyjnemu szczepieniu w innym kraju nie jest bezprawne, to nie wiadomo, czy szczepienie innym preparatem niż dopuszczone w UE będą brane pod uwagę przy wystawianiu tzw. „paszportów zdrowotnych”. W przypadku ZEA problemem jest też fakt, że zgodnie z decyzją tamtejszego rządu, oficjalnie szczepienia turystów nie są prowadzone od połowy stycznia. Jednak mieszkający na stałe w Emiratach podkreślają, że wciąż istnieje możliwość kupienia szczepionki, szczególnie w prywatnych klinikach w mniejszych emiratach. Europejskie biura podróży liczą, że problem zniknie, gdy zaszczepieni zostaną obywatele ZEA, a pozostanie nadwyżka szczepionek. Turystyka szczepionkowa uważana jest też za kontrowersyjną pod względem etycznym. Na wyjazd i zaszczepienie się poza kolejnością mogą bowiem pozwolić sobie jedynie zamożne osoby. Dodatkowo biorąc pod uwagę opóźnienia w produkcji i dostawach szczepionek, oznacza to, że kraje biedniejsze, a w nich biedniejsi obywatele, będą musieli jeszcze dłużej czekać na swoją kolej. Niektórzy twierdzą, że nadwyżka szczepionek nie powinna być sprzedawana turystom, a przekazana lub odsprzedana po cenie rynkowej krajom, które wciąż czekają na dostawy szczepionek.
Dubaj: Nowe nagrania pokazują dramatyczne tło porwania księżniczki Latify
Jeden z najbogatszych ludzi na Ziemi więzi córkę w willi zmienionej w więzienie, wskazuje reportaż autorów programu BBC Panorama. Otrzymali oni prywatne nagrania księżniczki Latify, córki emira Dubaju, która od 9 miesięcy nie daje żadnych sygnałów życia.
Według jej przyjaciółki, Tiiny Jauhiainen, Latifa od 3 lat przebywa w nadmorskiej willi zmienionej w więzienie. Finka, która kiedyś trenowała z córką emira capoeirę, jest jedną z ostatnich osób, które miały kontakt z księżniczką. W marcu 2018 roku obie kobiety znajdowały się na jachcie Nostromo, z którego na środku Oceanu Indyjskiego Latifa została porwana przez komandosów działających na polecenie szejka Muhammad ibn Raszid al Maktum, premiera i wiceprezydenta Zjednoczonych Emiratów Arabskich. View oEmbed on the source website Według Jauhiainen, w której posiadaniu były robione przez Latifę nagrania wideo przemyconym do willi telefonem, kontakt z księżniczką urwał się 9 miesięcy temu. Organizatorka międzynarodowej kampanii na rzecz uwolnienia trzymanej, jak wszystko wskazuje, wbrew swojej woli, przekazała nagrania mediom, m.in. redakcji programu interwencyjnego Panorama. Widzowie mogli dzięki BBC poznać niezwykłe i dramatyczne losy jednej z 25 córek emira Dubaju. Jak się okazuje nie pierwszej, która próbowała uciec spod jego mocy. W toku wydarzeń, które uruchomiła ucieczka Latify i jej późniejsze porwanie z jachtu i uwięzienie, brytyjskiemu sądowi przekazano dokumenty pokazujące jak emir Dubaju wiele lat wcześniej porwał inną swoją córkę wprost z Cambridge. Historia nieudanej ucieczki księżniczki Latify zaczyna się w lutym 2018 roku, gdy wspólnie z przyjaciółką z Finlandii opuściły w tajemnicy Dubaj. Dlaczego? Odpowiedzi udziela sama Latifa w ostatnim nagraniu przed ucieczką. View oEmbed on the source website – Nie pozwolono mi nigdy prowadzić, nie pozwolono mi nigdy podróżować, nawet opuścić miasta. Nie wyjeżdżałam z własnego kraju od 2000 roku. Nie mogę się uczyć, nie mogę wyjechać, nie mogę robić nic normalnego. Nie pozwalają mi – księżniczka tłumaczy siedząc w mieszkaniu Jauhiainen. Nie mając prawa posługiwać się własnym paszportem i znajdując się niemal bez przerwy w zasięgu ludzi swojego ojca, zdołała wymknąć się z miasta i dotrzeć na wybrzeże Omanu. Skuterem wodnym i motorówką zdołały dotrzeć na wody międzynarodowe. Tam podjęła je załoga jachtu Nostromo. Latifa miała przepłynąć Ocean Indyjskie, polecieć do USA i poprosić o azyl polityczny. Po 8 dniach uzbrojeni ludzie wdarli się na pokład. Granatami dymnymi zmuszono je do wyjścia z kryjówki. O tamtych chwilach opowiada w ujawnionych właśnie nagraniach. Filmach, które córka emira zarejestrowała telefonem kryjąc się w toalecie własnego więzienia a teraz otrzymała m.in. stacja BBC. – Walczyłam, żeby się uwolnić. Jakiś mężczyzna podszedł z małą saszetką. Wyjął z niej strzykawkę i zrobił mi zastrzyk w ramię – mówi. Kobieta została potem przetransportowana na indyjski okręt wojenny. – Komandosi z Emiratów przenieśli mnie korytarzem do jakiegoś dużego pomieszczenia, a tam stało chyba z 4 czy 6 generałów. Mówiłam im, że nazywam się Latifa al Maktum. Że nie chcę wracać do Dubaju, że potrzebuję azylu a oni mnie porywają na wodach międzynarodowych – dodała. Gdy próbowała się ponownie wyrwać i ugryzła w odsłonięte ramię jednego z jej porywaczy, dostała kolejny zastrzyk uspokajający. Nieprzytomną zabrano do Dubaju. Załoga Nostromo i Tiina Jauhiainen byli uwięzieni w Zjednoczonych Emiratach Arabskich przez dwa tygodnie. Po wypuszczeni Finka zaczęła alarmować media, udało się jej zainteresować sprawą ONZ a przedstawiciele organizacji zażądali dowodu życia ze strony emira. View oEmbed on the source website Dopiero po wielu miesiącach od porwania, na początku 2019 roku, Latifa zdołała nawiązać z przyjaciółką kontakt przez zaufaną osobę. Zaczęła przesyłać Fince nagrania. Kontakt zerwał się w zeszłym roku. W trakcie trzech lat uwięzienia losem Latify zainteresowała się jedna z żon emira. Latifę w domu odwiedziła jej macocha, księżniczka Haya. Na lunchu wyjaśniła jej, że w zależności od dalszego zachowania wobec obcych będzie dalej więziona, lub opuści willę. Bez wiedzy Latify księżniczka Haya sprowadziła na spotkanie z więzioną byłą wysoką komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw praw człowieka. Mary Robinson wyznała później, że powiedziano jej jedynie, że Latifa jest osobą chorą psychicznie, bi-polarną. View oEmbed on the source website W trakcie wspólnego obiadu trzy kobiety ani razu nie rozmawiały o losie córki emira, a jedynie o bieżących wydarzeniach czy planach Robinson. Latifa nie wiedziała nawet kim była Robinson, nie przedstawiono jej dawnej urzędniczki ONZ. Robione wówczas zdjęcia, robione jak Latifa sądziła, w celach prywatnych, trafiły później do ONZ jako ów „dowód życia”. Choć wątek ten nie jest dobrze wyjaśniony, nastąpił kryzys w kontaktach między szejkiem Muhammadem ibn Raszid al Maktum a księżniczką Hayą. - Niedługo po spotkaniu Haya zadzwoniła do mnie mówiąc, że jest w Londynie. Uciekła tam z dwójką dzieci szejka. Pojechała bez bagażu, w ubraniach które miała na sobie. Bała się o życie swoje i dzieci. Okazało się, że jej intryga z Robinson nie spodobała się szejkowi – wyjaśniła Latifa w kolejnym z filmów. View oEmbed on the source website Emir al Maktum nie zdołał porwać żony i dzieci z Londynu, wystąpił więc na drogę sądową o odzyskanie dzieci. W marcu 2020 roku ujawniono szczegóły dotyczące jego drugiej córki. 18 lat temu Shamsa została porwana z Wielkiej Brytanii i zawieziona w tajemnicy do Dubaju. Na światło dzienne wyszły też dowody zastraszania księżniczki Hayi oraz porwania księżniczki Latify. Pod wpływem programu BBC urzędnicy brytyjskiego MSZ wyjaśnili, że „są poruszeni”, ale mogą obecnie jedynie obserwować rozwój wydarzeń. Premier Boris Johnson z kolei jest “zaniepokojony” losem kobiety i zamierza śledzić postępy oenzetowskiego śledztwa w sprawie losu księżniczki. Władze Dubaju i Zjednoczonych Emiratów Arabskich tłumaczą, że Latifa jest bezpieczna w domu pod opieką kochającej rodziny.
Chińska misja Tianwen-1 weszła na orbitę Marsa. Trwa wyścig na Czerwoną Planetę
Sonda Tianwen-1, którego nazwa oznacza „poszukiwanie niebiańskiej prawdy”, pomyślnie weszła na orbitę Marsa w środę. Dzień wcześniej o wejściu na orbitę własnej sondy Hope poinformowali inżynierowie ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Tianwen-1 składa się z orbitera, lądownika i sześciokołowego łazika, ale na lądowanie statku na powierzchni planety będziemy musieli jeszcze poczekać.
W tym artykule: Kosmiczny wyścig Tianwen-1 został wystrzelony w lipcu 2020 roku równolegle z dwoma innymi międzynarodowymi misjami na Marsa: łazikiem Perseverance NASA i sondą Hope Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Wszystkie trzy misje rozpoczęły się mniej więcej w tym samym czasie ze względu na ustawienie Marsa i Ziemi po tej samej stronie Słońca, dzięki czemu podróż na Czerwoną Planetę była ułatwiona. Oczekuje się, że łazik Perseverance wyląduje na powierzchni Marsa 18 lutego, a NASA już podzieliła się planem transmisji na żywo, dzięki czemu za pośrednictwem internetu historyczne lądowanie będą mogli śledzić wszyscy chętnie. Z kolei Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) oświadczyła, że statek kosmiczny Tianwen-1 wyląduje na powierzchni Marsa dopiero w maju lub czerwcu. Misja ma za zadanie zebrać ważne informacje o budowie geologicznej planety, atmosferze, środowisku i glebie oraz poszukiwać śladów wody. Sonda Hope już na orbicie Marsa. Pierwsza misja ZEA zakończona sukcesem Wysłanie na Marsa sondy kosmicznej Hope to pierwsza misja międzyplanetarna zainicjowana przez państwo arabskie. W ostatnich dniach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wiele budynków i pomników... Kosmiczny wyścig Tianwen-1 czyni Chiny szóstym krajem w historii, który dotarł na Marsa. Jak dotąd Stany Zjednoczone i Rosja były jedynymi krajami, których maszyny wylądowały na Marsie. Ale ostatnio badania Marsa zostały zintensyfikowane i swoje statki na Czerwoną Planetę wysłały też Europejska Agencja Kosmiczna oraz Indie. A wcześniej w tym tygodniu także Zjednoczone Emiraty Arabskie z sondą Hope (ang. nadzieja) poinformowały o pomyślnym wejściu na orbitę Marsa. Chiny są za to pierwszym krajem, który spróbował wysłać równocześnie orbiter, jak i łazik w ramach pierwszej własnej misji na Marsa. Jak opisuje zespół odpowiedzialny za misję sonda po wejściu na orbitę uwolni łazik, a następnie będzie koordynować obserwacje i współpracę z orbiterem. Oczekuje się, że chiński łazik pozostanie na Marsie przez około trzy miesiące z nadzieją, że pomoże zebrać ważne informacje o planecie, jej budowie i klimacie. Chociaż chińskie władze i państwowe media okrzyknęły Tianwen-1 pierwszą misją kraju na Marsa, nie jest to do końca prawdą. Pierwsza podjęta przez Chiny próba dotarcia na Marsa miała miejsce w 2011 r. przy użyciu sondy Yinghuo-1, która miała okrążać czerwoną planetę i badać jej strukturę środowiskową. Wystartowała z Kazachstanu w tandemie z rosyjską misją Phobos-Grunt, ale nie powiodła się, ponieważ wkrótce po wystrzeleniu sonda utknęła na orbicie okołoziemskiej. W 2012 roku statek kosmiczny ponownie wszedł w atmosferę Ziemi i spadł, lądując na Oceanie Spokojnym. Był to rozczarowujący cios dla chińskiego programu kosmicznego, który pozostawał w tyle za innymi krajami. Pekin wystrzelił swój pierwszy załogowy lot kosmiczny dopiero w 2003 roku, ponad 40 lat po osiągnięciu NASA. Ale w ostatnich latach Chiny dokonały ogromnego postępu. Zainwestowały miliardy dolarów w swój program kosmiczny, wystrzeliły laboratoria kosmiczne i satelity na orbitę oraz wylądowały na Księżycu trzema bezzałogowymi statkami kosmicznymi. Oprócz misji Tianwen-1 na Marsa, Pekin planuje również uruchomienie stałej stacji kosmicznej do 2022 roku i planuje wysłanie astronautów na Księżyc, prawdopodobnie w latach 30. XXI wieku.
W Emiratach dopuszczą rozwody, sprzedaż alkoholu i związki nieformalne
Zjednoczone Emiraty Arabskie dekryminalizują sprzedaż alkoholu i funkcjonowanie związków nieformalnych kobiet i mężczyzn. Surowiej karane mają być tzw. honorowe zabójstwa. Nowe zasady są częścią reform zwiększających swobody osobiste, w tym i obcokrajowców.
Przybysze spoza ZEA będą mogli, zgodnie z prawem obowiązującym w ich własnej ojczyźnie, rozwodzić się i dziedziczyć. Dotąd wszyscy musieli przestrzegać legislacji opartej o obowiązujące w tym naftowym kraju islamskie prawo. Zmiany dotyczące obcokrajowców są dość ważne, zauważa ”The Guardian”, bo w Emiratach jest 9 razy więcej imigrantów niż obywateli ZEA. Kraj próbujący promować wizerunek miejsca nowoczesnego i otwartego na międzynarodowy biznes tracił wiele na skutek kontrowersji obyczajowych, a także sposobu w jaki traktowano przemoc wobec kobiet. Słynne są przypadki, gdy ofiara gwałtu po zgłoszeniu napaści sama trafiała za kratki. Prezydent Chalifa ibn Zajid Al Nahajjan zatwierdzając reformy prawa w ZEA, jak twierdzi rządowa agencja informacyjna WAM, chciał ”wzmocnić zasady tolerancji w społeczeństwie i wzmocnić pozycję kraju jako magnesu dla pragnących osiedlać się i pracować w kraju”. Dziennik “The National” zwraca uwagę, że nowe przepisy mają też okazać współczucie osobom w szczególnie trudnej sytuacji, bo zdekryminalizowane będzie samobójstwo, ”zarówno skuteczne jak i jego usiłowanie”. Pojawi się także przepis o ”Dobrych Samarytanach”, osobach próbujących nieść pomoc osobom w potrzebie regulujący odpowiedzialność prawną względem skutków czynionych wysiłków. Zdarzało się, choć ponoć nieczęsto, że udzielający pierwszej pomocy mógł zostać oskarżony o przyczynienie się do śmierci ratowanego. Teraz dobre intencje zmazują jakiekolwiek podejrzenie winy. Kolejny nowy przepis dotyczy sądów, które będą musiały zapewnić tłumacza oskarżonemu który nie włada językiem arabskim. Surowsze będą też kary w przypadku przestępstw wobec kobiety. Dotyczyć ma to nie tylko najtragiczniejszych w skutkach sytuacji (łącznie z ”honorowymi zabójstwami”), ale i prześladowania. Odnośnie alkoholu, jego sprzedaż nadal będzie możliwa w barach i restauracjach miast ZEA. Potrzeba jednak zezwolenia, by butelkę wódki, whisky czy dżinu kupić i trzymać w domu. Nowe przepisy będą pozwalały muzułmanom, którzy nie mogli otrzymywać takich pozwoleń, swobodnie kupować i pić napoje alkoholowe. Nadal obowiązywać będzie limit wieku (minimum 21 lat) dla kupującego. Pojawiające się w emirackich mediach zapowiedzi zmian nie zawierają odniesień do wykroczeń za które dość często sądzono obcokrajowców, m.in. związki homoseksualne, cross-dressing czy publiczne okazywanie afektu.
"Zjednoczone Emiraty Arabskie to kierunek nie dla mnie". Też tak myślisz? Oto, dlaczego się mylisz
Nasza redaktor Barbara Żukowska zazwyczaj stawia na góry i zimniejsze rejony. Jeśli urlop to aktywny, do tego w okolicznościach całkiem surowej przyrody. Tym razem zdziwiła wszystkich (i samą siebie!). Jej wybór padł na... Dubaj. "Patrzyłam na to oczami dziecka, które nagle znalazło się w bajce" - opowiada. Zobacz dlaczego.
Zobacz GALERIĘ >>> Na wieść, że jadę do Dubaju, znajomi zrobili wielkie oczy. Prócz zaskoczenia – zwykle wybieram kierunek północ – w ich głosie brzmiał też zachwyt. Tak jakby bogactwo tego miasta miało na mnie w jakiś cudowny sposób spłynąć. Jakbym miała spać na pieniądzach i jeść ze złotej zastawy. Rzeczywistość była bardziej prozaiczna. Stołowałam się w hinduskich knajpach, tanich i dobrych. Spałam na zwykłym łóżku z Ikei, bo przyjaciele, do których pojechałam, uparli się, że na łóżku będzie wygodniej niż na samym materacu. I pewnie było, choć tego nie czułam. Padałam wieczorem bez czucia, zmęczona tą kosmiczną metropolią, która kilkadziesiąt lat temu zaczęła wyrastać na pustyni. To miasto wydało mi się wyrazem arogancji wobec świata natury. Jest jak podtrzymywany przy życiu pacjent, w którego kroplówce płyną pieniądze. Wystarczająco szerokim strumieniem, żeby na ogromną skalę odsalać wodę morską, nawadniać miejską zieleń i oświetlać autostrady. Ba, żeby na pustyni utrzymywać pola golfowe, stok narciarski i zbudować najwyższy na świecie wieżowiec. Oglądałam to wszystko z wagonika czerwonej linii metra. Stacja Nakheel – i soczysta zieleń pól golfowych kłuła mnie w oczy. Przystanek Mall of the Emirates – i widziałam bryłę centrum handlowego z przyklejonym do dachu stokiem narciarskim. Stacja Burj Khalifa – i imponujący drapacz chmur strzelał w niebo jak wielka stalowa igła. Dubaj ma dużo łatwo rozpoznawalnych obiektów, jak hotel Burj al-Arab czy wyspy palmy, ale najwyższy budynek na świecie to jest dopiero coś. Kto by nie chciał go zobaczyć? Też chciałam. Ze stacji metra poszłam z tłumem w kierunku, który wskazywały tabliczki. Szklana rura nie miała końca, aż wreszcie wypluła wszystkich w sam środek ogromnego centrum handlowego Dubai Mall. Myślałam, że może tylko ja pomyliłam drogę, ale nie, wiele osób rozglądało się bezradnie. Godzinę później znalazłam wyjście z Malla. Muszę przyznać, że po drodze były pułapki – niezwykła fontanna, gigantyczne akwarium morskie z rekinami. Patrzyłam na to oczami dziecka, które nagle znalazło się w bajce. Zaszłam Burj Khalifę od frontu. A tam uprzejmy pan poinformował, że to teren prywatny Hotelu Armani i dalej iść nie mogę. Ale mogę siąść sobie w kawiarni. Przed kawiarnią zwijano czerwone dywany i ewidentnie porządkowano teren po jakiejś ważnej imprezie. Umknęłam pomiędzy drzewa i fontanny i dalej w stronę metra, niemal wpadając pod koła rolls-royce’a. Co za zaszczyt. To była moja wina, zagapiłam się, choć oczy miałam dookoła głowy. Pomyślałam, że ta rura nieprzypadkowo wypluwa turystów do centrum handlowego. Niech się zajmą zakupami albo niech wjadą na platformy widokowe, zamiast się włóczyć przed Burj Khalifą. Liczy się rozmach Czyż to nie absurd, że w mieście otoczonym pustynią brakuje piasku? Trzeba go importować, bo pustynny jest zasolony, do wznoszenia budynków niezdatny. Co czwarty dźwig budowlany na świecie stoi właśnie w Dubaju. Tu łatwo zrozumieć, dlaczego piasek potrzebny do produkcji betonu staje się na naszej planecie towarem deficytowym. Tutaj powstają od razu całe dzielnice. Rosną nowe drapacze chmur o stylistyce zarezerwowanej u nas dla biurowców, ale tu są blokami mieszkalnymi. Odkryłam to ze zdumieniem, kiedy wśród betonu, szkła i metalu dostrzegłam rozwieszone pranie. W Dubai Marinie rośnie las takich wieżowców. Oglądałam je codziennie z wagonu czerwonej linii metra albo z Sheikh Zayed Road, kiedy wracałam na przedmieścia do domu przyjaciół. Każdego dnia nieodmiennie pozostawałam pod wrażeniem. Sheikh Zayed Road jest główną arterią. Dwunastopasmowa autostrada w wieczornych godzinach szczytu staje się zakorkowaną biało-czerwoną rzeką samochodów. Nie ma jak tego przejść, trzeba gnać do kładki przy metrze. Spod Burj Khalify chciałam dojść na wybrzeże. Sprawdziłam na mapie – 3 km. Szybko zrezygnowałam. Tu wszędzie jeździ się samochodem. Dla piechurów to beznadziejne miasto. Co innego Abu Zabi. Ma nadmorską promenadę i wydaje się być bliżej wody. Absurdalne, bo leży nad tą samą zatoką co Dubaj. Pojechaliśmy tam z zamiarem zwiedzenia pałaców i meczetu. Utknęliśmy w miejscowym skansenie, na plaży z panoramą drapaczy chmur nad lazurową wodą. Pałace obejrzeliśmy z daleka i kiedy zaszło słońce, dotarliśmy do meczetu Sheikh Zayed. Żadna pora nie byłaby lepsza. Pod pastelowym niebem rysowały się ogromne bladobłękitne kopuły i minarety. Woda sadzawek odbijała po tysiąckroć kolumny krużganków. Meczet, śnieżnobiały za dnia, w świetle zmierzchu nabierał miękkości, zatracał realne kształty. Stawał się baśniową rzeczywistością. To było lepsze niż wszystkie pałace razem wzięte. Choć wydane na nie pieniądze pewnie są porównywalne. Meczet, największy w całych Emiratach, został wykonany z ogromnym rozmachem i starannością godną samego Allaha. Słońce nad pustynią W Dubaju jest wszystko, tylko że nie jest dostępne – stwierdziła Marta, nastoletnia córka przyjaciół. Jeśli ktoś tu po prostu mieszka, nie bardzo ma gdzie spędzać czas. Może pójść do centrum handlowego. Na plażę. Do parków rozrywki. Na suki i do Muzeum Dubajskiego mieszczącego się w XVIII-wiecznym forcie Al Fahidi. Ale jak często można tam chodzić? Do muzeum właściwie każdy powinien zajrzeć, żeby się przekonać, jak głęboko korzenie Dubaju sięgają w piasek. Też tam poszłam. Stanęłam w tradycyjnej chacie pod łapaczem wiatru – czworokątną ażurową wieżą z systemem przegród w środku. Poczułam łagodny powiew. Naturalna klimatyzacja działała bez zarzutu. W tym mieście widzi się wielkie pieniądze, ale przez szybę. Odrobina bogactwa spływa jednak na zwykłych mieszkańców, w głównej mierze obcokrajowców – Emiratczykiem jest zaledwie co czwarty mieszkaniec. Są więc klimatyzowane przystanki autobusowe i genialne metro. Nie płaci się podatków. Bogaci dają zatrudnienie mniej bogatym. I chyba na tym polega fenomen tego miejsca – wiele osób znajduje tu zarobek. W Dubaju, jak w żadnym innym miejscu na świecie, tak wiele wody wlewa się w piasek i tak wiele piasku wrzuca w wodę. U wybrzeży wyrastają piaszczyste palmy i inne sztuczne wyspy. Z publicznej plaży koło hotelu Burj al-Arab widać zarys ogromnego hotelu The Atlantis postawionego na czubku palmy Jumeirah. Obok niej już nabiera kształtów The World, sztuczny archipelag o zarysie kontynentów. Sztuczna jest także Dubai Marina – niezwykle widowiskowa nocą – z przekopanym kanałem długości trzech kilometrów ciągnącym się wzdłuż brzegu Zatoki Perskiej, przy którym wybudowano promenady, wieżowce i przystanie dla jachtów. W Dubaju prawdziwa jest tylko pustynia. Zaczyna się tam, gdzie kończą się rurki zraszaczy nawadniających trawniki, kwiaty i palmy. Żeby zobaczyć pustynię, pojechaliśmy na wschód, w stronę Omanu. Na obrzeżach miasta widok zmienił się drastycznie – po horyzont ciągnęły się linie wysokiego napięcia. Jeśli przyjąć, że wodociągi są krwiobiegiem tego kraju, to linie energetyczne stanowią jego system nerwowy. Krajobraz powoli się uspokajał i wreszcie nie było nic prócz wydm. Po rozbuchanej miejskości Dubaju całość wydawała się oazą. Cieszyła brakiem nadmiaru i niesamowitą ciszą. Zatrzymaliśmy się przy jedynym w promieniu kilkudziesięciu kilometrów budynku. To była 2 December Cafeteria. To tak jakbyśmy w Polsce nazwali knajpkę „11 Listopada”. Na początku grudnia Emiratczycy obchodzą swoje święto narodowe – uwolnienie spod brytyjskiego protektoratu i zjednoczenie wszystkich siedmiu emiratów w 1971 r. Kafeteria była blaszaną budą, w której sprzedawano słodką herbatę z mlekiem, i nie zasługiwała na swoją nazwę. Nie miałaby racji bytu, gdyby nie otoczenie. Wokół rozciągała się najbardziej niezwykła na świecie pustynia, z pomarańczowym piaskiem. Zostawiliśmy samochód i poszliśmy w stronę wydmy Big Red i skały Rock 51. O tym, jak bardzo jest to popularne miejsce wśród dubajczyków, świadczyły sterty śmieci pozostawione w czasie weekendowych pikników przy ognisku. Była niedziela, w Emiratach dzień pracujący i pustynię mieliśmy tylko dla siebie. Tylko pozornie wydawała się pozbawiona życia. Po drobnym piasku maszerował chrząszcz. Spłoszył się jakiś ptak. Były też wielbłądy. Obżerały krzewy z kolczastych gałązek. Właściwie każdy krzak miał swego wielbłąda. Dotarliśmy do wysokich skał i stamtąd ogarnialiśmy wzrokiem morze pomarańczowych wydm. Późnym popołudniem coś się nagle zmieniło. Ze wszystkich stron zaczęły nadpełzać białe samochody terenowe. Najpierw kilka, później kilkadziesiąt i w końcu ze dwie setki aut zaparkowały na wydmach. Ciszę przerwało gadanie turystów. Przyjechali obejrzeć zachód słońca na pustyni. A słońce, jak na złość, rozpłynęło się niespektakularnie w szarej chmurze nad horyzontem. Trzasnęły drzwi i białe mrówki popełzły w kierunku drogi. My też ruszyliśmy do samochodu. Każdy, kto nas mijał, otwierał usta ze zdumienia, jakbyśmy byli jakąś dziwną fatamorganą. Jedno auto się zatrzymało i wyjrzał z niego kierowca. – Zgubiliście swoje wielbłądy? – Nie, idziemy do Omanu – zażartowaliśmy. – Ale to w drugą stronę! – roześmiał się. – Macie wodę? Wszystko w porządku? Podziękowaliśmy mu za troskę. Widać Emiratczycy pozostali w głębi duszy ludźmi pustyni, tylko z wielbłądów przesiedli się na samochody. Miasto miraż Dubaj najpierw mnie przytłoczył. Byłam gotowa uciekać z krzykiem, ale samolot miałam dopiero za kilka dni. Później czułam się jak w laboratorium jakiegoś szalonego wizjonera. Świadomość, że spędzę tu krótki czas, pozwalała mi dotrwać do końca eksperymentu. Pod koniec z żalem myślałam o opuszczeniu tego miasta. Jest w szczególny sposób fascynujące. Od strony pustyni Dubaj przypomina Manhattan. Drapacze chmur tłoczą się na horyzoncie. Kiedy jechałam na lotnisko, słońce chyliło się ku zachodowi, a miasto wyglądało jak fatamorgana – szare zarysy budowli na tle wieczornego nieba. Wydawało się, że znikną na zawsze wraz z zapadnięciem zmroku.
6 krajów, w których trzeba uważać, co się mówi i robi. O tym lepiej pamiętać przed wyjazdem
Dlaczego na Dominikanie lepiej nie wypowiadać polskich słów „nie ma”? Która część ciała w Tajlandii jest najważniejsza i nie wolno jej dotykać? Kogo może interesować z kim dzielimy hotelowy pokój? Warto poznać niektóre zwyczaje odległego kraju, do którego się wybieramy, aby uniknąć zaskoczenia, nieprzyjemnych sytuacji lub popełnienia faux pas.
„W podróży ważny jest uśmiech". Rozmawiamy z Elżbietą Dzikowską
Elżbieta Dzikowska to ikona polskiego podróżowania. Travelerka, historyczka sztuki, sinolożka, autorka książek, przewodników, programów telewizyjnych i audycji radiowych. Z mężem Tonym Halikiem zrealizowali ponad 300 filmów podróżniczych, odkryli dawną stolicę Inków Vilcabambę.
W tym artykule: Podróże to niebezpieczny wirus Podróżniczka z obiektywem Ludzie w drodze Natura podróżniczki Materiał archiwalny. Wywiad ukazał się w magazynie National Geographic Traveler w 2009 roku. Trochę jest Pani zajęta. Tak, ale ja sobie innego życia nie wyobrażam. (Dzwoni telefon). „Ach, witaj, jak miło cię słyszeć! Jak dojechałeś?...”. Przepraszam bardzo, ale to znajomy, musiałam mu poświęcić parę chwil, razem byliśmy w Peru. Co Elżbieta Dzikowska tam robiła? Tym razem grupa moich znajomych poprosiła mnie, żebym im pokazała kawałek tego kraju. To są ludzie, którzy zaangażowali się w budowę pomnika Ernesta Malinowskiego. Z tego pomnika jestem bardzo dumna, bo byłam inicjatorką jego powstania, ale jeszcze większym powodem do dumy jest to, że to polski inżynier wybudował najwyżej na świecie położoną kolej, dopiero ostatnio prześcignęli go Chińczycy. Zauważyliśmy, że pomnik wtopił się w miejscowe życie. Dzieci z pobliskiej szkoły się nim opiekują, a premier Donald Tusk zawiózł im komputery. Poza tym pokazałam znajomym mniej uczęszczane przez turystów szlaki, ale w Machu Picchu też oczywiście byliśmy. Chociaż jest zadeptane przez turystów i za kilkadziesiąt lat w ogóle go nie będzie, tak wiele szkód się tam wyrządza, to jednak wciąż jest cudem świata. Byliśmy też na północy, gdzie powstają piękne dzieła złotnicze. O, a tutaj mam kilka czapeczek z wyspy Taquile na jeziorze Titicaca. Tę najbardziej kolorową noszą starcy, ludzie, którzy są najmądrzejsi, zdobyli największą wiedzę. U nas takie czapeczki kupuje się dzieciom. No właśnie, nam wydają się dziecinne. A tę niemal zdarłam z głowy pewnej Indiance. Proszę spojrzeć, to już nie jest pamiątka turystyczna – tu jest kawałek jakiegoś kocyka, tutaj ręcznie tkane tasiemki. I dlaczego jej to Pani zabrała? Bo ja z każdej podróży staram się przywieźć coś oryginalnego dla Muzeum Podróżników w Toruniu, które powstało, żeby pomieścić pamiątki po Tonym. Przekazałam tam jego zbiory i zdjęcia. Przecież on dokumentował życie plemion, po których dziś nawet ślad nie pozostał. Ale ja nie kolekcjonuję tak jak Tony. Kilka masek to jedyne moje pamiątki z podróży, nie licząc kości z czaszki krokodyla, tego kokosa z Seszeli, którego nazywają sexy coco, bo bardzo przypomina pewną część ciała kobiety. Co ja jeszcze mam? Garść ziemi z Mongolii, liść palmowy z Kapsztadu, który bardzo mi się spodobał, a ten naszyjnik z muszli założę dziś na przyjęcie, do lnianej sukni. A potem podaruję go muzeum w Toruniu. Ze wszystkim tak robię – trochę ponoszę sama, a potem niech cieszy innych. To jest ogromna przyjemność – dawać. Mniejszą jest dostawać, a większą dawać. Tak… na pewno tak jest. Naukowcy odtworzyli wygląd nastolatka sprzed 8 tys. lat. To jeden z najstarszych norweskich szkieletów Twórca rekonstrukcji szczątek przypuszcza, że chłopiec czekał na rodzinę i przyjaciół. Zmarł samotnie w jaskini, opierając się o ścianę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcy-odtworzyli-wyglad-nastolatka-sprzed-8-tys-lat-to-jeden-z-najstarszych-norweskich-szkieletow-d585d9c.jpg" width="938" height="528" alt="Naukowcy odtworzyli wygląd nastolatka sprzed 8 tys. lat. To jeden z najstarszych norweskich szkieletów" title="Naukowcy odtworzyli wygląd nastolatka sprzed 8 tys. lat. To jeden z najstarszych norweskich szkieletów" /> Nie żal Pani oddawać takich trofeów? Muszę się przyznać, że najciężej było mi się rozstać z moją kolekcją kluczy. Ja z każdego hotelu, w którym mieszkam, zabieram klucz do mojego pokoju. Kradnie je Pani…? Czasem muszę ukraść, ale najczęściej proszę o nie i dostaję, czasem każą mi odkupić. A w muzeum w Toruniu wymyślili, że zrobią mapę świata z kluczami do pokojów, w których mieszkaliśmy. No i cała kolekcja wisi teraz na mapie. Podróże to niebezpieczny wirus I tych kluczy ciągle przybywa. Po co tyle podróżować? Czuję, że podróże wciąż mnie rozwijają, przynoszą nowe wrażenia. To jest uniwersytet, na którym można studiować wszystkie kierunki jednocześnie. Moją ukochaną historię sztuki, ale też historię, geografię, socjologię, nauki społeczne, politykę, antropologię, geologię. I jest to najlepszy, najprzyjemniejszy sposób studiowania. Ale trzeba pamiętać, że podróże to niebezpieczny wirus. Kiedy się Pani nim zaraziła? 50 lat temu. Wyszłam za mąż za Andrzeja Dzikowskiego, wówczas studenta polonistyki, potem dziennikarza, i po skończeniu czwartego roku sinologii leciałam na kilkumiesięczne stypendium do Chin. To był koszmar. TU-104 i nocleg w Nowosybirsku. To Pani boi się latać? Potwornie się boję. Gdy żył Tony, zawsze wczepiałam się w jego ramię i tak mocno ściskałam, że potem miał siniaki na rękach. Chyba najbardziej boję się turbulencji. Tony jako pilot starał się wytłumaczyć mi, na czym polegają, że to nic strasznego, ale i tak każdą podróż bardzo przeżywam do dziś. Nie boję się jedynie lotów balonem. No, ale latam z mistrzem Polski w lotach wzwyż nad Biebrzą i fotografuję do albumu Biebrza. Cztery pory roku. Tyle że od czterech lat nie ma zimy, więc chyba będę musiała zmienić koncepcję. Ale same loty to jest coś cudownego. Ta ogromna, wszechogarniająca cisza, w dole biegną łosie, orły z ciekawością nam się przyglądają. Muszę przyznać, że fotografuję z wielką pasją. No właśnie, kolejne albumy, wystawy… Jestem bardzo wziętą młodą artystką. Moje wystawy jeżdżą po całej Polsce, już nawet nie mogę bywać na wszystkich wernisażach. Otwieram kilka wystaw rocznie. Fotografuję Świat z bliska, czyli w skali makro. Okazuje się, że nie ma takiej abstrakcji, której nie wymyśliłaby wcześniej natura. Abstrakcja istniała, zanim stworzyli ją artyści. Udajemy tylko, że jest czymś dziwnym. Pewnie gdyby nie mój kontakt ze sztuką, nie robiłabym takich zdjęć. Piasek, woda, kora drzew tworzą niesamowite, niezwykle malarskie obrazy. Tony Halik – reporter, który idzie wszędzie tam, gdzie dzieje się coś burzliwego [SYLWETKA] Od śmierci Tony’ego Halika, podróżnika, pisarza, dziennikarza, korespondenta stacji NBC, operatora filmowego, fotografa, autora programów podróżniczych minęło 21 lat. Ryszard Kapuścińsk... Była też Pani kuratorem wystaw. Z Wiesławą Wierzchowską zrobiłyśmy ogromną wystawę sztuki emigracyjnej w Zachęcie, a w Muzeum Narodowym Ars erotica, która dziś pewnie wydawałaby się naiwna, ale wtedy, a był to 1994 rok, ukradziono z tej wystawy obraz, żeby stworzyć pretekst do jej zamknięcia. Świat się zmienia, ale pod pewnymi względami ciągle jest taki sam. Podróżniczka z obiektywem Aparat fotograficzny jest uważany za narzędzie, które zatrzymuje czas. Dlatego ja robię zdjęcia również czysto dokumentalne. Chcę utrwalić świat, który oglądam. Być może moje fotografie z Kociewia czy z Podlasia za jakiś czas nabiorą takiego znaczenia jak fotografie Tony’ego znad Amazonii, staną się dokumentacją świata, którego już nie będzie. Poza tym lubię się dzielić, dlatego chcę podzielić się również moimi podróżami. Dlatego fotografuję, robię wystawy, piszę. A co mają z tego ludzie, których spotyka Pani w drodze? Czasem to jest kilka groszy, które zostawię tu i tam. Czasem, tak myślę, oni z tych spotkań korzystają w taki sam sposób jak ja. Ja widzę ich świat, a oni kawałek mojego. Każda wymiana wzbogaca. Choćby miała to być jedynie drobna korzyść finansowa. Te spotkania w efekcie prowadzą do zmian. Boleję nad tym, że świat tak szybko się zmienia, ale przecież nie możemy się zamknąć w skansenie, odmówić ludziom dostępu do elektryczności czy Internetu. Czasem jednak kontakty prowadzą do demoralizacji. Bo my nie akceptujemy inności, uważamy, że mamy wyższe zasady moralne. I próbujemy narzucić własne, niszcząc te zastane. Weźmy tragiczny początek kontaktów Europejczyków z Indianami. Misjonarze przywieźli grypę, na którą Indianie umierali. Kazali im się ubierać, co sprowadziło na nich kolejne choroby. Przedtem chodzili nadzy, kąpali się w rzekach, a gdy założyli ubrania, przestali. Nie wiedzieli też, że można je prać. W brudnych ubraniach zalęgło się robactwo. Misjonarzy gorszyła nagość Indian, więc przekonali ich, że jest zła. Wielu Indian w kontaktach z Europejczykami czuje się ludźmi drugiej kategorii. Niezwykłe odkrycie w starożytnym mieście Majów. Odnaleziono tam mieszkania władców Jakiś czas temu światowe media informowały o odkryciu nowego, nieznanego wcześniej obszaru w słynnym mieście Majów Chichén Itzá. Badacze stwierdzili wówczas, że to kompleks mieszkalny, ... Bo są od nas o wiele biedniejsi… Denerwują mnie ludzie, którzy o każdy grosz się targują z biednymi Indianami czy Afrykańczykami i szczycą się tym, że udało im się oszczędzić dolara. On dla nich nic nie znaczy, a dla miejscowych bardzo wiele. Mój wuj, który mieszka w Stanach, wstydził się za takich Polaków i kiedy byliśmy w Peru, po przejściu polskiej grupy przez targ podchodził do sprzedających tam Indian i dopłacał im z własnej kieszeni. Uważam, że biura turystyczne powinny prowadzić kursy przygotowujące do wycieczek. Czego miałyby takie kursy nauczyć? Na przykład szacunku i empatii, tego, żeby mówić „Dzień dobry”, „Przepraszam” i „Proszę”. Żeby nie wchodzić do wioski, jak do własnego domu, żeby zawsze zapytać wójta o pozwolenie, a zanim zrobi się zdjęcie, poprosić o zgodę. Podróżując, nieraz widzi Pani biedę, upodlającą nędzę. Jak Pani sobie z tym radzi? Jestem wrażliwa, ale i rozsądna. Chociaż cierpię, wiem, że nie zmienię losu tych ludzi. Nie jestem działaczem społecznym tylko historykiem sztuki. Są dziennikarze, którzy zajmują się tymi problemami, tak jak Ryszard Kapuściński, mój duchowy guru. Ale ja nie. Uważam, że każdy powinien skoncentrować się na tym, co potrafi robić najlepiej. Niektórzy zarzucają mi, że widzę świat przez różowe okulary naiwności, że pokazuję tylko piękno, „uśmiech świata”, a nie pokazuję łez. Ale wierzę, że piękno, radość życia, którą fotografuję, dają ludziom dobrą energię. Elżbieta Dzikowska przemierzyła cały świat. Fot. Archiwum Ale w niektórych miejscach na świecie trudno ją odnaleźć. Świat nie jest dobry albo zły. Weźmy Zimbabwe, gdzie rządzi okrutny tyran Mugabe. Ludzie są tam bardzo mili, gościnni, uśmiechnięci. Jest bieda, a na podwórkach mają niebywały porządek, ład. Istnieje jakaś staranność, dbałość w ich życiu. Sąsiednia Botswana leży na diamentach i złocie. I tam nie podróżuje się dobrze, bo ludzie są wrogo nastawieni do obcych, a na podwórkach mają śmietnik. Uwielbiam RPA, ale nie znoszę Johannesburga. Staram się omijać wszystkie wielkie afrykańskie miasta. Teraz Afryka zastąpiła mi trochę Amerykę Południową, do której jeździłam wcześniej. W Afryce jak nigdzie indziej odczuwa się przestrzeń. I te pustynie… Na przykład Namib, która raz jest czerwona, raz złota, czarna, różowa. A gdyby mnie pani spytała o najpiękniejsze miejsce... Już pytam. To bym odpowiedziała, że to skały Matabo, czyli Wielkie Głowy w Zimbabwe. Ich kształty są nieprawdopodobne, a kolory zmieniają się co godzinę. Ludzie w drodze A najważniejsi ludzie, spotkania w drodze? Na pewno Tony. Widziałam go wcześniej w telewizji. „Jaki śmieszny człowiek” – pomyślałam i wyłączyłam telewizor. Spotkałam go w Meksyku, a pracowałam wówczas w Kontynentach i po świecie podróżowałam statkami handlowymi w specjalnych kajutach pasażerskich. Kiedyś płynęłam trzy tygodnie z mączką rybną. To chyba była moja najcięższa podróż. Ale wracając do Tony’ego. Poznałam go i wkrótce potem wyjechałam do Peru. Za dwa dni budzi mnie telefon. Okazuje się, że Tony czeka na mnie w recepcji mojego hotelu. A wiedział tylko tyle, że z Meksyku jadę do Peru. Od tego momentu moje życie stało się… jak by to powiedzieć, żeby nie urazić mojego pierwszego męża, Dzikowskiego? O, mam! Moje życie przynosiło mi więcej różnorakich przeżyć. Z Tonym mieliśmy tę samą pasję. Od razu wyruszyliśmy razem na pustynię. On wiele mnie nauczył. Powtarzał, że jak się coś robi, to trzeba to robić najlepiej, jak można i do końca, że jak się ma cel, to nie wolno zbaczać z drogi. A jak się pracuje, to zjeść można dopiero po pracy. Oj, bardzo często bywaliśmy głodni… Przez 20 lat żeglowaliśmy. Ten dom tak wygląda przez nasz wielki sentyment do wysp greckich (dom Elżbiety Dzikowskiej jest biało-niebieski), podróżowaliśmy, odkryliśmy ostatnią stolicę Inków Vilcabambę. A chce pani zobaczyć piwnicę? Stamtąd przez 20 lat nadawaliśmy Pieprz i wanilię. Widzę stół, gra Pani w ping-ponga? Chętnie, gdy mam z kim. Ale rzadko mam… A podróżuje Pani samotnie? O nie, lubię dzielić z kimś wspomnienia. Jeżdżę z przyjaciółmi. Jest nas czworo, siedmioro. Kiedyś moja koleżanka sprzedała mieszkanie, żeby jechać ze mną do Meksyku. Zresztą jak się później okazało, dobrze zrobiła, bo życie świetnie jej się potem ułożyło. Zaryzykowała i wygrała. Czy to wieczne podróżowanie, bo spędziła Pani w drodze kilkadziesiąt lat, coś Pani z życia zabrało? Nie umiem sobie wyobrazić siebie w bezruchu. Na przykład na plaży na wczasach, siedzącej w fotelu. O, muszę panią przeprosić, bo kot mnie wzywa. (Zjawia się ogromny szary perski kot). Chce, żebym dała mu jego krakersy. Zaraz wracam... No tak, żałuję, że nie miałam zbyt wiele czasu dla przyjaciół, żałuję, że nie zawsze byłam w Polsce na wiosnę, że maj spędzałam gdzieś daleko, chociaż zawsze staram się być wtedy w kraju. No, ale pewnie taką mam naturę. Natura podróżniczki Jaka to natura? Mam wielką ciekawość świata, a do tego duży optymizm. A podróże wyrabiają też pokorę, szacunek dla innych, tolerancję. To trzeba mieć w sobie, kiedy się podróżuje. Kapuściński mówił, że najlepszą bronią jest uśmiech. Pani ciągle się uśmiecha, nawet przez telefon. Kapuściński nauczył mnie też, że nieodzowną cechą jest empatia. Z nią przychodzi zrozumienie. Dzięki temu Inny staje się bardziej nasz, lepiej go rozumiemy. I wtedy bardziej szanujemy. Dążyć należy do tego, by tych Innych nie było w ogóle. Bo wszyscy jesteśmy Inni. I dlatego ludzką naturą powinna być tolerancja. Wkurza mnie strasznie, kiedy ludzi się dzieli, zamiast łączyć. Także w Polsce. Co Pani jeszcze przeszkadza w Polsce? Boleję nad tym, że my jesteśmy tacy ponurzy i smutni. Nie mamy powodów do smutku. Nasz kraj jest piękny, bogaty, interesujący. Chciałabym, żeby Polacy go docenili. Ja teraz odrabiam zaległości wobec Polski i piszę te moje subiektywne przewodniki. To, że zobaczyłam taki kawał świata, pozwala mi innymi oczyma spojrzeć na Polskę i jeszcze bardziej się nią cieszyć. Na przykład Bieszczady. Tam są prawie afrykańskie przestrzenie, ja kocham Bieszczady i Namibię. Dlaczego Polacy nie zwiedzają Polski? Kiedyś były wycieczki pracownicze i szkolne. A dziś? Dlaczego sami nie zadbamy o to, żeby coś zobaczyć, taki Szlak Piastowski na przykład… Gdzie jest nasza ciekawość? Chyba leży na wczasach. Bardzo Pani dziękuję za rozmowę. Podaruję pani na pamiątkę naszego spotkania ptaszka, dzieło mojego ulubionego rzeźbiarza ludowego, Putry. Lubię sztukę ludową, nie tylko tych dalekich ludów.
Abu Dhabi – 6 atrakcji dla całej rodziny
Abu Dhabi czy Abu Zabi – niezależnie jak nazywasz to miejsce, ze swoimi parkami rozrywki, zieloną przestrzenią miejską i przyjaznymi dzieciom atrakcjami jest idealną destynacją zarówno dla małych, jak i dorosłych podróżników.
Abu Dhabi spełnia oczekiwania całych podróżniczych rodzin, co wcale nie jest tak proste, jak mogłoby się wydawać. Ale połączenie tak różnych od siebie atrakcji jak gwarantujące skok adrenaliny parki rozrywki, cudownie zielone przestrzenie miejskie i przyjazne dzieciom ośrodki kultury to doskonałe rozwiązanie dla małych i dużych podróżników. Abu Dhabi – Luwr zobaczysz nie tylko w Paryżu! Abu Dhabi to miejsce, gdzie powstała pierwsza zagraniczna filia legendarnego paryskiego muzeum sztuki. Tutejszy Luwr zaprojektował francuski architekt Jean Nouvel. Od wzbudzającej podziw zewnętrznej części budynku, po fantastyczne wystawy stałe znajdujące się w jego wnętrzu, muzeum oddaje hołd wspólnym wartościom i wierzeniom ludzkości, prezentując wielokulturową skarbnicę sztuki na przestrzeni wieków. W weekendy muzeum oferuje odwiedzającym wycieczki i warsztaty twórcze stworzone z myślą o całych rodzinach. Z kolei dzięki Muzeum dla dzieci, które jest częścią Luwru w Abu Dhabi, atrakcje w postaci wystaw stają się znacznie bardziej przystępne dla zwiedzających w młodym wieku. Skierowane do nich wystawy interaktywne poświęcone są takim tematom, jak historia ubioru oraz sposoby przedstawiania zwierząt w sztuce. Na zdjęciu: Fundacja Kultury została powołana, aby zachować sztukę i literaturę Emiratów oraz promować wymianę międzykulturową. Photograph by Renan Ozturk Abu Dhabi – kultura na wyciągnięcie ręki w Qasr Al Hosn i Cultural Foundation Abu Dhabi inspiruje młodych ludzi, między innymi dzięki Qasr Al Hosn oraz Cultural Foundation. Rolą tych charakterystycznych, sąsiadujących ze sobą obiektów jest zachowanie i ochrona bogatego dziedzictwa kulturowego Abu Dhabi. Qasr Al Hosn od ok. 1790 roku pełniło rolę pałacu, siedziby władz oraz archiwum narodowego. Dziś, otoczone nowoczesnymi wieżowcami, jest symbolem niesamowitego rozwoju miasta. Sąsiadujący z nim teren Cultural Foundation to z kolei miejsce stworzone z myślą o pielęgnowaniu wymiany kulturalnej. Misja ta jest wciąż kontynuowana poprzez inspirujący harmonogram wystaw i występów. Najmłodsi podróżnicy, którzy spędzają w Abu Dhabi wakacje, pokochają stworzoną tutaj bibliotekę dla dzieci. Znajduje się w niej wiele miejsc przeznaczonych do czytania i uczenia się zarówno przy pomocy tradycyjnych, jak i cyfrowych nośników wiedzy, a do tego liczne pracownie i strefy tematyczne dla dzieci w każdym wieku. Abu Dhabi – odkryj parki rozrywki na wyspie Yas Abu Dhabi to bardzo rzadki przypadek miejsca, w którym inwestorzy otrzymali szansę zaprojektowania całej wyspy w jednym celu: zapewnienia rozrywki całym rodzinom. Piętnaście lat temu, gdyby zapytać kogokolwiek o to co warto zobaczyć w Abu Dhabi, nazwa tej wyspy z pewnością by się nie pojawiła. Yas było wówczas jak czyste płótno, a dziś wyspa ta stanowi centrum szerokiej gamy atrakcji, włączając w to tor wyścigowy Formuły 1, luksusowe centrum handlowe, pole golfowe klasy mistrzowskiej z 18 dołkami oraz niezwykłą przystań wypełnioną superjachtami. Wisienką na torcie jest kompleks światowej renomy parków rozrywki oraz parków wodnych, takich jak Warner Bros. World Abu Dhabi, Ferrari World Abu Dhabi oraz Yas Waterworld Abu Dhabi. Najnowszym obiektem w tej kolekcji jest CLYMB – kryte centrum wspinaczki i latania w tunelach aerodynamicznych, w którym jedynym ograniczeniem wydaje się być niebo. Na zdjęciu: Umm Al Emarat Park, założony w 1982 roku, jest jednym z najstarszych parków publicznych w Abu Zabi. Photograph courtesy The Department of Culture and Tourism — Abu Dhabi Abu Dhabi – poznaj uroki parku Umm Al Emarat Abu Dhabi to miasto, w którego centrum znajdziemy wiele zielonych zakątków, ale mało jest tak pięknych miejsc jak park Umm Al Emarat. Połacie trawników, daktylowce oraz wijące się ścieżki dla spacerowiczów to cechy pierwszego parku na Bliskim Wschodzie, który otrzymał nagrodę Green Flag Award. Jeśli wciąż zastanawiasz się będąc w Abu Dhabi co zobaczyć, to miejsce musi znaleźć się na twojej liście. Od 2015 roku w nieco odświeżonym parku funkcjonuje kryty ogród botaniczny oraz ogród przeznaczony specjalnie dla dzieci, a także konstrukcja zacieniająca wznosząca się na 30 metrów, wyposażona w dwa tarasy widokowe, z których możemy podziwić otaczającą nas zieleń. W soboty, w parku odbywa się targ (The Ripe Market), na którym sprzedawane są świeże, organiczne i lokalne produkty. Świetną rodzinną rozrywkę przez cały rok gwarantują nam też takie wydarzenia odbywające się w parku, jak pokazy kina plenerowego i koncerty. Abu Dhabi – daj się ponieść przygodzie w parku Wadi Adventure Abu Dhabi może pochwalić się atrakcyjnymi, zielonymi terenami nie tylko w centrum miasta. Doskonałym tego przykładem jest znajdująca się w Al Ain egzotyczna oaza (The Garden City) znana z plantacji daktylowców, stanowisk archeologicznych oraz skalistego kolosa o nazwie Jebel Hafit. Jest to najwyższa góra Abu Dhabi, gdzie leży również słynny park przygód Wadi Adventure. To właśnie na zboczu tej góry odwiedzające park osoby mogą walczyć z bystrzami górskich rzek na pontonie lub w kajaku, ćwiczyć swoje umiejętności w surfingu w basenie ze sztucznymi falami lub zaszaleć na wakeboardzie w lagunie sportów wodnych. Jeśli nie boisz się wysokości, możesz podziwiać zachwycające otoczenie góry podczas przejażdżki tyrolką o długości 200 metrów lub pobujać się na oszałamiającej, olbrzymiej huśtawce. W pokonaniu grawitacji pomoże ci natomiast ściana wspinaczkowa oraz park linowy. Na zdjęciu: Plenerowe place i trawniki na nabrzeżu Reem Central Park są usiane instalacjami artystycznymi i kolorowymi freskami.Photograph by Renan Ozturk Abu Dhabi – zrelaksuj się w Reem Central Park W Abu Dhabi meczet szejka Zajida jak widać nie jest jedyną atrakcją. Będąc w tym miejscu warto też odwiedzić Reem Central Park, ogromną przestrzeń publiczną w sercu miasta, w której możemy podziwiać współistniejące obok siebie sztukę oraz architekturę. To piękne miejsce, w którym wspólnie relaksują się całe rodziny i grupy przyjaciół. Wokół parku znajdują się instalacje sztuki współczesnej oraz tańczące fontanny, a wszystko to otaczają spokojne fosy i szklane wieżowce. Jeśli zastanawiasz się będąc w Abu Dhabi co zwiedzać, aby poczuć klimat tego miasta, koniecznie zajrzyj do Reem Central Park, gdzie mieszają się najróżniejsze kultury. To tutaj mieszkańcy i turyści z całego świata relaksują się na zadbanych trawnikach i placach zabaw, próbują nowych akrobacji na skateparku i gromadzą się w restauracjach oraz przy food truckach, które serwują szeroki wybór smakołyków z całego świata. Źródło: NationalGeographic.com: 6 family activities in Abu Dhabi
Emiraty wystrzeliły sondę na Marsa. Dotrze do celu w lutym 2021
Historyczna pierwsza misja Zjednoczonych Emiratów Arabskich na Marsa rozpoczęła się po udanym starcie rakiety H2-A z portu kosmicznego Tanegashima w Japonii. Wcześniejsze dwie próby w poprzednim tygodniu odwoływano z powodu niekorzystnej pogody.
Sonda kosmiczna nazwana ”Nadzieja” dotrzeć ma na orbitę Marsa w lutym 2021 roku, co uświetnić ma 50. rocznicę powstania ZEA. Kierująca misją J.E. Sarah Al Amiri przekonywała, że moment gdy rakieta wzbiła się w niebo ma podobne emocjonalne znaczenie dla mieszkańców Emiratów, jak dla Amerykanów oglądanie lądowania Apollo 11 na Księżycu. View oEmbed on the source website – Ten moment pobudził do działania całe pokolenie. Ludzie nauczyli się marzyć o większych rzeczach – wyznała w rozmowie z BBC. Dodała, że mali mieszkańcy Zjednoczonych Emiratów Arabskich ”obudzili się 20 lipca w nowej rzeczywistości, z nadzieją, że sami mogą zmieniać świat”. Pojazd wystrzelony w kierunku Marsa przez ZEA jest jednym z trzech wysyłanych lipcu w stronę tej planety. Przełom lipca i sierpnia to moment ustawienia planet względem siebie wymagający najmniejszych zasobów energii potrzebnych na dotarcie do celu. Następni w kolejce są Chińczycy, potem Amerykanie. 23 lipca rozpocząć się ma misja Tianewen-1. Z pomocą rakiety Chang Zheng 5 (Długi Marsz 5) w kosmos wyniesiony zostanie całkiem pokaźny ładunek. Misję tworzą trzy różne pojazdy – orbiter, lądownik i ważący ćwierć tony łazik marsjański (wielkości wózka golfowego). Ze względu na dość typową ”skromność” chińskiej administracji w dzieleniu się takimi informacjami ze światem, nadal nie wiadomo gdzie ma opaść lądownik i jakie zadania powierzono misji kierującej łazikiem. View oEmbed on the source website Analogiczną misję przygotowała też NASA. Być może jeszcze w lipcu albo na początku sierpnia z Cape Canaveral na Florydzie wystrzelony będzie orbiter z lądownikiem i łazikiem Perseverance. Ważący ponad tonę mini-samochód (długi na 3 metry, szeroki na 2,7 a wysoki na 2,2) w 85 proc. bazuje na wcześniejszej konstrukcji wysłanej na Marsa, czyli łaziku Curiosity. Przełomowa misja Zjednoczone Emiraty Arabskie mają ograniczone zdolności w projektowaniu i wytwarzaniu pojazdów kosmicznych. Jak widać nie ograniczyło to naftowego królestwa przed wyczynem, którego próbowali przed nimi Amerykanie, Rosjanie, Indusi czy Europejczycy. Od początku założono, że ZEA zbuduje własnego marsjańskiego satelitę. W kosmicznych ambicjach Arabom pomagali jednak inżynierowie z USA. Pod okiem ekspertów z kilku uniwersytetów w 6 lat zaprojektowano i wyprodukowano (w Laboratorium Fizyki Atmosferycznej i Kosmicznej uniwersytetu stanowego Colorado w Boulder) zupełnie nowe urządzenie do badania atmosfery Czerwonej Planety. Naukowcy z ZEA mają nadzieję ustalić, w jaki sposób Mars stracił większość swojej wody i powietrza. Choć kierownictwo arabskiej misji na Marsa ma świadomość ryzyka porażki (połowa wszystkich misji do tej planety było nieudanych), podkreśla się ”prawo ZEA do próbowania” i zysk w postaci wiedzy i doświadczenia, jaki zdobywa się próbując. Nie chcąc powtarzać tych samych badań co inni, po prostu zapytano w NASA, co nowego mogłaby ”Nadzieja” wnieść do badań Marsa i padło na obieg energii w atmosferze.
Świat Arabski dołącza do wyścigu na Marsa. Satelita Hope wkrótce wystartuje
Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) zapowiedziały przełomowy krok w podboju kosmosu. 15 lipca misja Emirates Mars Mission (EMM) – znana również jako Hope – ma wystrzelić na Marsa satelitę pogodowego. Satelita, wyniesiony w powietrze przez japońską rakietę, miałby przybyć na Czerwoną Planetę w lutym 2021.
– Jednym z głównych celów misji od samego początku była nauka, która jest ważna dla społeczności międzynarodowej – mówi Sarah Amiri, pracująca przy misji Hope. Naukowcy mają nadzieję, że powodzenie misji EMM zwiększy możliwości przemysłu i nauki w Emiratach, a także dostarczy potrzebnych danych na temat marsjańskiej atmosfery. Większość z sześciu statków kosmicznych znajdujących się obecnie na Marsie, znajduje się w okolicach orbit polarnych. Gromadzą więc widok powierzchni planety tylko o określonych porach dnia. Ale satelita Hope ma trafić na nachyloną orbitę Marsa, co zapewni widok na dowolny jej punkt w ciągu marsjańskiego dnia. Kamera i spektrometr na podczerwień będą zbierać dane dotyczące pyłu, wilgoci i ozonu w dolnej atmosferze Marsa, podczas gdy spektrometr ultrafioletowy będzie mierzył tlenek węgla, wodór i tlen w górnej atmosferze. Zbadać atmosferę Dane uzupełnią luki w modelach marsjańskiej atmosfery – mówi Francois Forget, członek zespołu naukowego Hope w Laboratorium Meteorologii Dynamicznej. Globalne modele klimatyczne (GCM) oparte na obserwacjach opierają się na podstawowych prawach fizycznych i są wykorzystywane do prognozowania pogody i klimatu. Jednak na Marsie obserwujemy pewne procesy, których nie możemy przedstawić za pomocą istniejących modeli. Nie jesteśmy w stanie m.in. odtworzyć rozkładu pyłu atmosferycznego ani wyjaśnić, dlaczego niektóre burze pyłowe stają się wydarzeniami ogólnoplanetarnymi. Monitorowanie atmosfery w ciągu dnia może pomóc rozwiązać te zagadki – uważa Forget. Lori Neary, która zajmuje się modelowaniem marsjańskiej atmosfery w belgijskim Instytucie Aeronomii Kosmicznej i nie jest zaangażowana w misję Hope, również z niecierpliwością będzie śledzić jej przebieg i czekać na nowe dane. – Im więcej instrumentów dokonuje pomiarów Marsa, tym lepiej. Mam nadzieję, że dane pomogą zrozumieć codzienne zmiany poziomów ozonu, które silnie zależą od światła słonecznego – mówi Neary. Misja Hope to także duży wkład w budowanie zdolności do badań kosmicznych w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. – Ta misja dała krajowi wiedzę w obszarach, w których nigdy wcześniej nie mieliśmy doświadczenia – mówi Amiri, która była inżynierem programowym DubaiSat w ZEA, zanim została liderem naukowym EMM, a następnie ministrem stanu ds. zaawansowanych nauk ZEA. Przełomowa misja Także linie lotnicze Emirati poszerzyły swoją wiedzę, ponieważ odpowiadały za produkcję wielu precyzyjnych komponentów. Misja wzbudziła również zainteresowanie naukami ścisłymi na uniwersytetach w Emiratach, gdzie uruchomiono pięć nowych kierunków licencjackich i magisterskich z fizyki. Na Uniwersytecie w Sharjah liczba studentów fizyki stosowanej i astronomii podwoiła się od czasu powstania EMM. Program staży naukowych, wkomponowany w ideę misji, pomógł również w zdobyciu wiedzy specjalistycznej. Kiedy EMM powstało w 2014 roku, ZEA posiadała tylko garstkę planetologów, ale mnóstwo wyszkolonych inżynierów. Zespół zdał sobie wówczas sprawę, że najlepszym sposobem na wyjście z impasu będzie „przeprogramowanie” inżynierów, aby myśleli jak naukowcy. Prace nad programem podboju Marsa połączyć inżynierów z naukowcami z instytutów partnerskich. Na przykład Hessa Al Matroushi, kierownik ds. zarządzania danymi i analizy danych EMM, początkowo zatrudniona była jako inżynier przetwarzania obrazu, ale zmieniła dziedzinę, ucząc się u ekspertów z misji NASA MAVEN, która bada górną atmosferę Marsa. – Doświadczenie nauczyło mnie, jak być elastycznym, jak postępować z danymi naukowymi, filtrować je i analizować – mówi Al Matroushi. Wielu uczniów planuje kontynuować pracę przy misjach w roli pracowników naukowych.
Abu Dhabi – perła na mapie arabskiego świata. Co musisz wiedzieć przed podróżą?
Abu Dhabi to najbogatsze i jednocześnie największe miasto Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Samo miasto Abu Dhabi jest szczególnie warte uwagi, ponieważ jest stolicą ZEA i jest uważane za jedno z najnowocześniejszych na świecie. Powierzchnia miasta wynosi 67 tysięcy kilometrów kwadratowych, a samo miasto znajduję się na kilkudziesięciu wyspach położonych u wybrzeży Półwyspu Arabskiego.
Abu Dhabi: gdzie leży? Abu Dhabi jest największym miastem emiratów. Zlokalizowane na wyspach jest jednym z kluczowych miast w Zatoce Perskiej. Międzynarodowe lotnisko, położone jest 26 kilometrów od centralnej części Abu Dhabi, gdzie jest możliwość podróży do ponad 150 lotnisk w różnych krajach. Według danych z 2007 roku populacja Abu Dhabi wynosi 1 463 491 mieszkańców. W pasie nadmorskim, gdzie leży miasto, klimat charakteryzuje się łagodnością i stosunkowo wysoką wilgotnością w zimie (od listopada do lutego). Miesiące letnie w Abu Dhabi wyróżniają się dużą liczbą słonecznych dni, najcieplejszymi miesiącami są lipiec, sierpień i wrzesień, w których średnia temperatura powietrza osiąga +35° С. W styczniu średnia temperatura powietrza wynosi +18° С. Temperatura wody morskiej zmienia się w ciągu roku od +19° C w styczniu do 32° C w sierpniu. Każdego gościa zdziwi obfitość zieleni w Abu Dhabi. Rosną tu palmy i drzewa eukaliptusowe. Samo miasto jest wypełnione ogromną liczbą ozdobnych krzewów i trawników. Miasto jest oddzielone od lądu cieśniną, temperatura w stolicy jest o kilka stopni niższa niż poza miastem, w tym z powodu dużej liczby terenów zielonych. Położenie geograficzne miasta Abu Dhabi doprowadziło do budowy emirackich hoteli bezpośrednio nad brzegiem morza, co jest charakterystyczne dla Dubaju i Szardży. Abu Dhabi jest szczególnie znane z pięknych plaż, które są obmywane lazurowymi, lśniącymi wodami Zatoki Perskiej, a także licznych restauracji, wszystkich warunków do uprawiania sportu, klubów nocnych i innych rodzajów rozrywki. Abu Dhabi: co zobaczyć? Abu Dhabi jest miastem wręcz zaprojektowanym dla turystów. Plaże, hotele, zabytki i atrakcje turystyczne, wszystko to znajdziemy w Abu Dhabi. Co warto zwiedzić w pierwszej kolejności? Abu Dhabi ma piękne plaże, parki i rezerwaty przyrody, wspaniałe centra rozrywki i handlowe, to miasto jest dosłownie stworzone na rodzinne wakacje. Za oficjalną datę założenia miasta można uznać 1761. W tym roku odkryto źródło świeżej wody, wokół którego ludzie z plemienia Bani Yas wznieśli fort ochronny. Wokół tego miejsca powstała mała osada, której mieszkańcy bronili cennego źródła życiodajnej wilgoci. Głównym sposobem utrzymania mieszkańców wsi było wydobywanie pereł i rybołówstwo. Przez lata nie nastąpiły znaczące zmiany w stylu życia osadników, dopóki w 1958 roku w pobliżu Ras Sadr nie odkryto innego cennego źródła – ropy. W centrum miasta znajdują się meczety, a promenada jest ozdobiona pięknymi fontannami. Abu Dhabi to wyjątkowy kontrast współczesnych drapaczy chmur otoczonych zielenią i złotym piaskiem pustyni. Pomimo wielkości nowoczesnych budynków miasto ma także zabytki kultury, z których jednym jest starożytny fort Al Husn. Wschodnia część miasta jest uważana za dzielnicę historyczną, w której znajdują się główne atrakcje miasta: Muzeum Al Ain, Góra Hafit, Park Haley, duże zoo, Park Ain Fayad, a także Uniwersytet Narodowy. Jednym z głównych symboli miasta jest Meczet Szejka Zayeda, znany również jako Biały Meczet. Budynek uderza swoją skalą i niesamowitą urodą. Wokół meczetu znajduje się ogromny obszar wyłożony wielokolorowym marmurem. Meczet może jednocześnie pomieścić do 40 000 wierzących i jest uważany za jeden z najbardziej luksusowo zaprojektowanych na świecie. Do dekoracji wnętrz użyto nie tylko szlachetnego marmuru, ale także kamieni szlachetnych. W ścianach meczetu ukrytych jest wiele interesujących artefaktów, w tym największy na świecie dywan i najdroższy żyrandol, którego średnica sięga 10 metrów. Wioska Dziedzictwa Muzeum Etnograficznego jest idealnym miejscem do poznania kultury i tradycji miejscowej ludności. Jest stylizowana na klasyczną osadę Beduinów, na terenie tego muzeum zainstalowanych jest kilka namiotów, w których ukryte są ciekawe artefakty. W muzeum znajduje się kilka interesujących warsztatów, w których można obejrzeć produkcję artykułów gospodarstwa domowego, ciekawe pamiątki i biżuterię. Zwiedzanie tego muzeum jest całkowicie bezpłatne. Wielu podróżnych z dziećmi rozpoczyna swój program wakacyjny od wizyty w Zoo Al-Ain, które znajduje się u podnóża Jebel Hafit. To zoo jest domem dla około 4000 zwierząt i ptaków. Wszyscy mieszkają w przestronnych pomieszczeniach, których warunki są jak najbardziej zbliżone do naturalnych warunków życia. Turyści powinni też wybrać się na górę Jebel Hafit. Możesz udać się na szczyt góry samochodem. Znajdziesz tutaj wspaniały taras widokowy, a także restauracje, która jest idealna na rodzinny lunch lub kolację. Ci, którzy wolą odpocząć na łonie natury, będą mieli do dyspozycji specjalny teren piknikowy, na którym można się zrelaksować i podziwiać panoramę miasta. Parki w Abu Zabi zasługują na szczególną uwagę, z których najpiękniejsze i niezwykłe to Al Ain Paradise. To ogromny park kwiatowy, który dzięki unikalnym dekoracjom krajobrazowym zasłynął na całym świecie. Tutaj można zobaczyć ogromne klomby i domy z żywą fasadą i niesamowicie skomplikowanymi labiryntami kwiatów. Jedną z głównych dekoracji Ogrodu Eden są makiety słynnych na całym świecie zabytków, które również wykonane są ze świeżych kwiatów. Świetnym miejscem do wypoczynku z dziećmi w każdym wieku będzie Khalifa Park. Terytorium tego parku jest wyposażone w wiele placów zabaw i boisk sportowych, jednym z najbardziej popularnych miejsc dla odwiedzających jest teren rekreacyjny z fontannami. W tym parku dzieciom oferuje się wiele ciekawych rozrywek, będą mogli odwiedzić mini-muzeum i dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy o historii miasta, a także przejechać przez park pięknym pociągiem dla dzieci. W parku Khalifa znajduje się również piękne akwarium, które będzie interesujące odwiedzić z całą rodziną. Wśród parków rozrywki dostępnych dla wczasowiczów szczególnie godne uwagi jest miasto Hili Fun City, które z pewnością przypadnie do gustu miłośnikom filmów animowanych i niesamowitych atrakcji. W sumie w tym parku znajduje się 30 atrakcji, z których niektóre są dość ekstremalne. Główną cechą parku są animatorzy ubrani w kostiumy znanych postaci z kreskówek, którzy proponują młodym odwiedzającym udział w ciekawych grach. W parku są ciekawe atrakcje wodne, a także lodowisko. Luksusowe restauracje w Abu Zabi zawsze zaskakiwały gości mnóstwem dań mięsnych i warzywnych, a także różnorodnymi słodyczami. Do gotowania potraw mięsnych kucharze najczęściej używają cielęciny i wołowiny, powszechnym składnikiem jest drób. Muzułmanom nie wolno jeść wieprzowiny, więc każda restauracja oferuje różnorodne dania rybne. Przepis zawiera różnorodne przyprawy i przyprawy, które nadają kulinarnym arcydziełom jeszcze więcej pikanterii. Najbardziej popularne są zupy mięsne, do których można dodać ziemniaki, ryż, fasolę i kapary. Kurczak jest zwykle nadziewany owsianką kukurydzianą, a drób jest również dodawany do pilawu, który jest jednym z najpopularniejszych dań orientalnych. Produkty mleczne są bardzo powszechne, ale w restauracjach z kuchnią narodową trudno będzie znaleźć sałatki warzywne znane Europejczykom. Jeśli przyjedziesz do Abu Zabi i chcesz poczuć dreszczyk emocji, koniecznie odwiedź duży kryty park rozrywki Ferrari World. Czerwony dach jest rozpoznawalny przez mieszkańców całego świata. Wszystko tutaj poświęcone jest legendarnej marce samochodów. Jest też muzeum „Galleria Ferrari”, w którym można zapoznać się z historią, modelami, designem słynnej marki. Odwiedzając Abu Zabi, możesz też wybrać się na wycieczkę na pustynie i zobaczyć najpiękniejszy zachód słońca na świecie. Odwiedź park wodny Yas Waterworld w Abu Zabi. Tutaj możesz poczuć się jak prawdziwy łowca pereł. Zanurzysz się w głębokim zbiorniku z wodą i zbierzesz ostrygi z jego dna, w których ukryte są perły. Abu Dhabi: waluta i ceny Dolary lub Dirham to waluty, jakimi możemy płacić w Abu Dhabi. Co zwiedzić, czym zapłacić i ile musimy mieć pieniędzy ze sobą podczas pobytu w Abu Dhabi. Oficjalną walutą w ZEA jest Dirham. Istnieją również monety zwane filami. 1 dirham (DHS lub AED) = 100 fils (FLS). Pytanie, ile pieniędzy wziąć w ZEA, jest równie ważne, jak pytanie, na co je wydać. Zabierz ze sobą co najmniej tyle, ile wynosi koszt wycieczki, czyli około 1000 USD - 2000 USD. Emiraty to raczej drogi kraj, a zakupy w ZEA będą twoim głównym wydatkiem. Trudno się bowiem oprzeć chęci kupowania, przechodząc obok ogromnej liczby witryn sklepowych z wysokiej jakości odzieżą, elektroniką, akcesoriami i perfumami. Nawet umiarkowani zakupoholicy wydają co najmniej połowę budżetu na zakupy. Nie zapominaj, że ceny w Zjednoczonych Emiratach Arabskich są obniżane podczas sprzedaży zimowej. Rozrywka w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, zwłaszcza na plaży i w nocy, jest dość droga. Bilety do parków wodnych i parków rozrywki niestety są kosztowne. Wycieczki w ZEA są również bardzo drogie, średnio 100 USD za wycieczkę po mieście. Znacznie taniej jest korzystać z transportu publicznego i taksówek. Jedzenie w Zjednoczonych Emiratach Arabskich jest tanie, zwłaszcza jeśli jesz w arabskich restauracjach lub restauracjach typu fast food, a nie w drogich lokalach. Orientacyjne ceny w ZEA Przyzwoite fast foody: 10 USD Lunch w zwykłej restauracji: 20 USD Puszka Coca-Coli: 1 USD Litr mleka: 30 USD Butelka taniego wina: 25 USD Para butów sportowych: 80 USD Przejazd taksówką: 10 USD W Zjednoczonych Emiratach Arabskich możesz wymieniać pieniądze w dowolnym banku lub hotelu, ale bardziej opłaca się to robić na wymiennikach zwanych Money Exchange. Możesz wypłacać gotówkę z karty kredytowej w dowolnym bankomacie lub płacić nią w dużych sklepach i restauracjach. Płacąc za taksówki, używaj gotówki. Banki w Zjednoczonych Emiratach Arabskich działają według nietypowego dla nas harmonogramu, w wyniku czego przez większość czasu są zamknięte. Godziny pracy banków w Zjednoczonych Emiratach Arabskich: sob.-czw. 08:00-13:00, pt. - nieczynne. Wiele produktów ma tutaj rozsądne ceny w porównaniu z cenami ustalonymi w innych krajach. W większym stopniu dotyczy to produktów złotych, tekstyliów i dywanów. Większość sklepów zaczyna pracę o 10 rano, a kończy o 22. Należy pamiętać, że podczas Ramadanu sklepy działają inaczej: po obiedzie zamykają się i otwierają tylko wieczorem. Abu Dhabi słynie z ogromnych centrów handlowych, jednym z najbardziej popularnych jest Abu Dhabi Mall. Jego otwarcie miało miejsce w 2001 roku. Dziś w murach centrum znajduje się 220 sklepów oraz ponad 40 restauracji i kawiarni o różnych specjalizacjach. Ten kompleks handlowy jest popularny ze względu na różnorodność markowych sklepów. Abu Dhabi: jak się przygotować do podróży? Przed podróżą do Abu Dhabi należy zawsze sprawdzić kalendarz świąt religijnych. Wtedy wiele instytucji państwowych będzie zamknięta, a w restauracjach i kawiarniach sprzedaż napojów alkoholowych jest zawieszona. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich zwyczajowo nie je się w ruchu. Powinieneś także pamiętać, że podróżujesz do kraju o bardzo wysokich zasadach moralnych. Śmieci wyrzucone na ulicę mogą skutkować znaczną grzywną (około 500 dirhamów). Znacznie większa grzywna (w okolicach 60 tysięcy dirhamów), a nawet uwięzienie może zagrozić nadmierną zwracanie uwagi na lokalne kobiety. Również groźby wobec rozmówcy mogą zakończyć się pozbawieniem wolności na okres do siedmiu lat. Należy pamiętać, że Koran zabrania spożywania alkoholu, a jak wiadomo, wielu naszych turystów nie wyobraża sobie swoich wakacji bez mocnych napojów. Pojawienie się w stanie zatrucia alkoholowego w miejscu publicznym może skończyć się wysoką grzywnę, a nawet deportacją z kraju. W każdym emiracie znajduje się kilka sklepów, w których zagraniczni turyści mogą kupić napoje alkoholowe. Ponadto alkohol można kupić w barach i restauracjach w hotelach. Podczas pobytu w kraju wskazane jest, aby zawsze mieć przy sobie dokumenty (niekoniecznie oryginały, można ograniczyć się do kserokopii). Co jeszcze należy wiedzieć przed podróżą do Emiratów? Po pierwsze, nie musisz robić żadnych szczepień, a po drugie, nie możesz zapominać, że to wciąż kraj muzułmański i nie powinieneś zabierać ze sobą zbyt skąpych ubrań. Abu Dhabi: ciekawostki Abu Dhabi to miasto niezwykłe, a jednocześnie nieznane wielu turystom z Polski. To dla nich przygotowaliśmy kilka porad: Biżuterię należy kupować tylko w dużych centrach handlowych. Na rynkach niedoświadczeni turyści mogą zakupić fałszywe lub gorszej jakości złoto. Musisz się targować, czasem pozwala to kilkakrotnie obniżyć cenę. Miasto nie ma najlepiej rozwiniętego systemu transportu miejskiego, dlatego najlepiej podróżować taksówką. Możesz również wynająć samochód, z reguły biura wynajmu znajdują się w pobliżu dużych hoteli. Dla tych, którzy planują poświęcić dużo czasu na spacery po mieście i wycieczki, najlepiej wybrać się na wycieczkę od października do maja. Ten okres nie jest tak gorący. W dużych restauracjach napiwki są wliczone w całkowity rachunek, zwykle stanowią 10–15%. W kawiarniach i barach możesz zostawić kelnerom podobną nagrodę. Zabronione jest picie alkoholu na ulicach miasta. Urlopowiczom nie zaleca się wycieczek i spacerów od 11:00 do 14:00, w tym czasie słońce jest najbardziej niebezpieczne Odwiedzając targi, restauracje i inne miejsca publiczne, należy dotykać wszystkiego prawą ręką - takie są zasady lokalnej etykiety. Konieczne jest również przekazanie pieniędzy sprzedawcom, kelnerom i taksówkarzom prawą ręką. Jeśli sprzedawca w sklepie lub lokalny mieszkaniec zaproponuje wypicie z nim filiżanki kawy, w żadnym wypadku nie należy odmówić, będzie to oznaką braku szacunku.