16 smakołyków z jarmarków bożonarodzeniowych – czego warto spróbować
Najlepsze przysmaki z jarmarku bożonarodzeniowego to coś więcej niż tylko jedzenie – to zapachy, smaki i wspomnienia. Sprawdź, jakie potrawy i napoje są nieodłączną częścią zimowych jarmarków i których warto spróbować tej zimy.
Spis treści: Grzane wino Świąteczna gorąca czekolada Niemieckie ciasteczka Lebkuchen Gorący rum z masłem Placek alzacki Grzane porto ze świątecznymi przyprawami Hot-dog z kiełbaską Koktajl jajeczny Gorący wiśniowy kubek Pierniczki choinkowe Grzany cydr Orzechy w miodzie Grzane piwo Karmelowy krokant z solonymi orzeszkami i preclami Wypiekane precle Strucla bożonarodzeniowa Jarmarki bożonarodzeniowe w różnych miastach Europy przyciągają nie tylko atmosferą świąt, ale także zapachem grzanego wina, cynamonu i świeżo pieczonych ciasteczek. Wśród kolorowych stoisk znajdziesz mnóstwo tradycyjnych przysmaków – zarówno tych na słodko, jak i na słono. Od klasycznego grzańca, przez rum z masłem, aż po chrupiące precle i kiełbaski i pajdy ze smalcem – europejskie zimowe jarmarki to prawdziwy festiwal smaków. Grzane wino Tradycyjne grzane wino, znane jako mulled wine lub Glühwein, jest jednym z mniej znanych osiągnięć starożytnego Rzymu, gdzie podgrzewano wino z przyprawami w chłodne dni. Najczęściej powstaje na bazie czerwonego wina, choć na jarmarkach bożonarodzeniowych coraz częściej spotyka się także wersje białe i owocowe. Swój charakterystyczny aromat zawdzięcza korzennym przyprawom, takim jak cynamon, goździki, anyż i skórka cytrusów. W różnych krajach istnieją jego lokalne odmiany – w Skandynawii popularny jest glögg, często wzbogacany migdałami i rodzynkami. Choć grzane wino podgrzewa się do wysokiej temperatury, tradycyjnie nie doprowadza się go do wrzenia, by nie odparować alkoholu i zachować pełnię smaku. Świąteczna gorąca czekolada Ciepła filiżanka gęstej, aksamitnej gorącej czekolady to prawdziwa zimowa przyjemność, której trudno się oprzeć. W świątecznej wersji napój zyskuje wyjątkowy charakter dzięki dodatkowi aromatycznych przypraw, takich jak cynamon czy gałka muszkatołowa. To właśnie one nadają mu korzenny, rozgrzewający posmak, idealnie wpisujący się w atmosferę bożonarodzeniowych jarmarków. Całość staje się jeszcze bardziej kusząca, gdy zostaje zwieńczona puszystą bitą śmietaną, tworząc apetyczny kontrast z intensywną czekoladą. Taki napój to nie tylko deser, ale także mały świąteczny rytuał, który potrafi umilić nawet najchłodniejszy zimowy wieczór. Niemieckie ciasteczka Lebkuchen Słynne Lebkuchen, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych przysmaków świątecznych jarmarków u naszych zachodnich sąsiadów, słodzony miodem i doprawiany korzenną mieszanką cynamonu oraz imbiru. Ich historia sięga średniowiecza, kiedy wypiekano je w klasztornych piecach jako wyjątkowo trwały i aromatyczny smakołyk adwentowy. Charakterystyczny, głęboki smak ciasteczek wynika z połączenia przypraw, miodu oraz mielonych orzechów, które nadają im miękkiej, lekko wilgotnej konsystencji. Gorący rum z masłem Gorący rum z masłem to mniej znana, ale tradycyjna zimowa alternatywa dla grzanego wina, która coraz częściej pojawia się na jarmarkach bożonarodzeniowych. Napój ten wywodzi się z amerykańskiej kolonialnej receptury hot buttered rum, popularnej zwłaszcza wśród żeglarzy i mieszkańców północnego wybrzeża. Jego aksamitną konsystencję zawdzięcza połączeniu złotego rumu, miękkiego jasnobrązowego cukru oraz niesolonego masła, które po rozpuszczeniu tworzą kremową bazę. Charakter świąteczny nadaje mu mieszanka korzennych przypraw, takich jak cynamon, gałka muszkatołowa czy goździki. Ten aromatyczny, rozgrzewający napój nie tylko umila mroźne wieczory, ale też zaskakuje gości czymś rzadziej spotykanym niż tradycyjne grzańce. Placek alzacki Flammkuchen to tradycyjne danie wywodzące się z pogranicza niemiecko-alzackiego, które coraz częściej pojawia się także na jarmarkach bożonarodzeniowych. Choć przypomina pizzę, wyróżnia się brakiem sosu pomidorowego i wyjątkowo cienkim, chrupiącym ciastem. Jego charakterystyczny smak tworzy połączenie wędzonego boczku oraz crème fraîche, które po zapieczeniu stają się delikatnie kremowe. Całość wzbogacają aromaty gałki muszkatołowej i świeżego tymianku, nadające potrawie świątecznego, korzennego akcentu. To rozgrzewająca, pachnąca propozycja, idealna do podjadania w chłodne zimowe wieczory podczas świątecznych festynów. Grzane porto ze świątecznymi przyprawami Grzane porto ze świątecznymi przyprawami to elegancka alternatywa dla klasycznych grzańców, coraz częściej spotykana na jarmarkach bożonarodzeniowych. Rubinowe porto po podgrzaniu staje się jeszcze głębsze w smaku, tworząc idealną bazę dla aromatycznych dodatków. Cynamon, goździki i pieprz nadają mu korzennego, rozgrzewającego charakteru, typowego dla zimowych napojów. Liście laurowe i rozmaryn wprowadzają z kolei subtelną, ziołową nutę, która wyróżnia ten napój spośród innych świątecznych propozycji. To doskonały wybór dla tych, którzy lubią połączenie słodyczy porto z bogactwem świątecznych przypraw, zwłaszcza podczas chłodnych, festynowych wieczorów. Hot-dog z kiełbaską Hot-dog z kiełbaską to jeden z najbardziej rozpoznawalnych przysmaków jarmarków bożonarodzeniowych, idealny na szybkie, rozgrzewające przekąszenie w zimowe dni. Soczysta kiełbaska podawana jest w chrupiącej bułce, która świetnie kontrastuje z miękkimi dodatkami. Karmelizowana cebula i kiszona kapusta nadają mu słodko-kwaśny balans, tak charakterystyczny dla festynowych potraw. Obowiązkowa porcja musztardy podkreśla smak kiełbaski, dodając jej wyrazistości. Całość często dopełnia szybki sos w stylu currywurst, który nadaje temu klasykowi świąteczny, pikantno-korzenny akcent. Koktajl jajeczny Koktajl jajeczny to klasyk zimowych jarmarków, znany z kremowej konsystencji i bogatego, świątecznego smaku. Tradycyjnie przygotowuje się go z żółtek ucieranych z cukrem, które nadają napojowi aksamitną gładkość. Dodatek śmietany sprawia, że jest wyjątkowo sycący i rozgrzewający, idealny na chłodne grudniowe wieczory. Sherry i rum wprowadzają delikatną, korzenną głębię, która pięknie łączy się z zimowymi aromatami. Całość wieńczy solidna szczypta świeżej gałki muszkatołowej, dzięki której koktajl zyskuje swój charakterystyczny, świąteczny urok. Gorący wiśniowy kubek Gorący wiśniowy kubek to aromatyczny zimowy napój, który coraz częściej pojawia się na jarmarkach bożonarodzeniowych jako ciekawa odmiana klasycznego grzańca. Powstaje z połączenia czerwonego wina i likieru czereśniowego, dzięki czemu zyskuje intensywnie owocowy, głęboki smak. Dodatek świeżych przypraw, takich jak cynamon, goździki czy anyż nadaje mu rozgrzewającego, korzennego charakteru idealnego na mroźne wieczory. Cytrusy wprowadzają lekką, orzeźwiającą nutę, która równoważy słodycz wiśni. Podawany na gorąco i udekorowany laską cynamonu, stanowi efektowną, świąteczną propozycję, która przyciąga zapachem z odległości. Pierniczki choinkowe Pierniczki choinkowe to klasyk jarmarków bożonarodzeniowych, który potrafi jednym kęsem przenieść na zaśnieżony, tętniący aromatami rynek. Ich prostota kryje intensywną mieszankę cynamonu, imbiru i ziela angielskiego, tworząc głęboki, korzenny smak. Podczas pieczenia uwalniają charakterystyczny świąteczny zapach, który natychmiast budzi zimowy nastrój. Na wielu jarmarkach spotkać można ich lokalne odmiany, niekiedy ozdobione cukrem lub delikatnym lukrem. To idealna przekąska do chrupania w drodze między straganami, rozgrzewająca aromatem i świąteczną atmosferą. Grzany cydr Ten super prosty, rozgrzewający jesienny koktajl to napój, który często pojawia się także na świątecznych jarmarkach jako delikatniejsza alternatywa dla klasycznego grzańca. Jego ciepła, korzenna nuta idealnie komponuje się z chłodnymi, przepełnionymi aromatami uliczkami festynów. Podawany na gorąco sprawia, że każdy łyk natychmiast rozgrzewa i poprawia nastrój. Laska cynamonu użyta jako dekoracja dodaje mu nie tylko efektownego wyglądu, ale także podkreśla jego aromat. To napój, który zachwyca prostotą i świątecznym urokiem, a jednocześnie idealnie wpasowuje się w zimowy klimat jarmarków. Orzechy w miodzie Ta pyszna mieszanka orzechów to jedna z tych przekąsek, które na jarmarkach bożonarodzeniowych kuszą zapachem już z daleka. Połączenie migdałów, makadamii, nerkowców, pekanów, orzechów włoskich, orzeszków ziemnych i nasion tworzy wyjątkowo chrupiącą, różnorodną kompozycję. Każdy składnik pokryty jest błyszczącym, miodowym sosem z odrobiną soli, dzięki czemu smaki słodkie i słone idealnie się równoważą. Podczas prażenia orzechy nabierają głębokiego aromatu, który natychmiast przywołuje świąteczny klimat. To idealna przekąska do podjadania w drodze między straganami, dodająca energii w chłodne zimowe wieczory. Grzane piwo Grzane piwo to ciekawa, coraz popularniejsza alternatywa dla tradycyjnych zimowych napojów, która świetnie wpisuje się w klimat jarmarków bożonarodzeniowych. Podgrzanie piwa wydobywa z niego łagodniejsze, słodowe nuty, dzięki czemu idealnie łączy się ze świątecznymi przyprawami. Dodatek cynamonu, goździków i anyżu nadaje mu korzennego aromatu, przywołującego typowy grudniowy nastrój. Klementynki wprowadzają świeżą, cytrusową słodycz, która pięknie równoważy głębię przypraw. To napój, który zaskakuje smakiem i z łatwością staje się hitem zimowych spotkań przy straganach. Karmelowy krokant z solonymi orzeszkami i preclami Chrupiące krokanty to jedna z tych świątecznych przekąsek, które na jarmarkach bożonarodzeniowych znikają szybciej, niż zdążysz je podać. Połączenie słodyczy i subtelnej słoności sprawia, że są niesamowicie wciągające i trudno poprzestać na jednym kawałku. Ich karmelowa, łamiąca się struktura idealnie nadaje się do dzielenia – wystarczy je pokruszyć i pozwolić każdemu sięgnąć po małą porcję. Aromat prażonych orzechów i karmelu doskonale wpisuje się w zimowy klimat, unosząc się w powietrzu między festynowymi straganami. To przekąska, którą warto zrobić w większej ilości, bo znika błyskawicznie – dlatego dobrze zachować choć odrobinę tylko dla siebie. Wypiekane precle Te efektowne precle to jeden z hitów jarmarków bożonarodzeniowych, wyróżniający się swoim charakterystycznym, lekko słodowo-drożdżowym aromatem dzięki temu, że przygotowuje się je z piwem zamiast wody. Dodatek soli kamiennej na wierzchu nadaje im przyjemnej chrupkości i klasycznego wyglądu rodem z europejskich festynów. Podczas pieczenia precle nabierają złocistej barwy i miękkiego, sprężystego wnętrza, idealnego do maczania w ciepłych dipach. Resztki użytego piwa świetnie sprawdzą się w kremowym dipie camembert, który podkreśla ich słodowo-maślany charakter. To przekąska, która doskonale łączy świąteczną atmosferę z tradycyjnym smakiem ulicznych wypieków. Strucla bożonarodzeniowa Ten delikatnie przyprawiony, świąteczny wypiek to klasyk jarmarków bożonarodzeniowych, którego aromat suszonych owoców i korzennych przypraw przyciąga przechodniów już z daleka. Jego miękkie wnętrze skrywa słodki marcepan, dodający mu wyjątkowego, migdałowego charakteru. Podczas pieczenia owoce i przyprawy łączą się w harmonijną, świąteczną kompozycję, która idealnie pasuje do gorącej herbaty lub grzańca. To jeden z tych wypieków, które często kupuje się jako domowy prezent, pięknie zapakowany i gotowy do wręczenia najbliższym. Doskonale sprawdza się także jako popołudniowa przekąska, wprowadzając do dnia odrobinę zimowej, świątecznej magii. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Nie zapomnę tej nocy pod lodem”. Dziennikarz Travelera odwiedził krainę prawdziwej zimy. To podróżniczy hit tego sezonu
Noc pod zorzą polarną to marzenie wielu podróżników. Jeden z dziennikarzy National Geographic spełnił je, spędzając noc na skutej lodem tafli jeziora w Finlandii. Od dzisiaj do Rovaniemi, stolicy Laponii, dolecimy LOT-em bezpośrednio z Warszawy.
Spis treści: Podcast z serca fińskiej zimy Dlaczego zorza polarna przyciąga tylu podróżników? Co usłyszysz w odcinku podcastu? LOT-em do Laponii Spędzenie nocy na zamarzniętym jeziorze w samym sercu fińskiej Laponii to doświadczenie, które łączy w sobie ekstremalne warunki, wyciszenie i spektakularne zjawiska natury. W podcaście „National Geographic Polska” podróżnik i dziennikarz Travelera Michał Cessanis opowiada, jak wyglądała noc spędzona pod otwartym niebem, przy trzaskającym lodzie i w towarzystwie zorzy polarnej. Podcast z serca fińskiej zimy W podcaście „National Geographic Polska” relacjonowana jest wyprawa do Finlandii, w trakcie której podróżnik spędza noc na zamarzniętym jeziorze. Warunki są ekstremalne – temperatura spada poniżej zera, a jedynym schronieniem jest namiot typu „swamp tent” ustawiony na lodzie. Dźwięki skrzypiącego lodu, cisza polarnej nocy i rozgwieżdżone niebo to tło tej wyjątkowej przygody. Gość podcastu dzieli się swoimi odczuciami – zarówno zachwytem, jak i lekkim niepokojem, jaki towarzyszy przebywaniu w tak nietypowym miejscu. Dlaczego zorza polarna przyciąga tylu podróżników? Zorza polarna to jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk przyrodniczych. W fińskiej Laponii można ją obserwować od późnej jesieni do wiosny, przy sprzyjających warunkach pogodowych i odpowiednim poziomie aktywności słonecznej. W czasie nocnej wyprawy zorza pojawiła się nad jeziorem, tworząc zjawiskowy spektakl świateł na tle czarnego nieba. Gość podcastu opisuje swoje emocje: od wzruszenia, przez poczucie małości wobec natury, po fascynację potęgą przyrody. Co usłyszysz w odcinku podcastu? W odcinku poznasz: kulisy wyprawy w mroźne rejony Finlandii, przygotowania do noclegu na lodzie, jak wyglądała zorza tego wieczoru, czy noc na jeziorze była bezpieczna, jakie emocje towarzyszyły podróżnikowi. Aby dowiedzieć się więcej o Laponii posłuchajcie nowego odcinka podcastu. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska i na Spotify. LOT-em do Laponii Od grudnia 2025 roku do Rovaniemi można polecieć bezpośrednio z Warszawy, dzięki nowemu połączeniu PLL LOT. To wygodna opcja dla osób planujących zimowy wyjazd do Laponii – zwłaszcza tych, którzy chcą zobaczyć zorzę polarną, odwiedzić wioskę świętego Mikołaja lub po prostu doświadczyć arktycznej przygody bez przesiadek. Loty odbywają się raz w tygodniu i dostępne są do początku marca. Nasz autor Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Jak prawidłowo dokarmiać ptaki? Te zasady warto znać, by im pomóc, a nie zaszkodzić
Sezon na dokarmianie ptaków już w pełni. Mimo, że Polacy lubią im pomagać, wciąż powszechne są błędy w dokarmianiu. Wystarczy znać kilka prostych zasad, by ptakom skutecznie pomóc przetrwać zimę.
Dokarmianie ptaków jesienią i zimą może zadecydować o ich przetrwaniu. To też świetny sposób na obserwację przyrody tuż za progiem domu, a nawet w środku miasta. Jak robić to z głową? Odpowiadamy na najczęstsze pytania i wątpliwości. Po pierwsze: dobre miejsce Zanim wysypiemy ptakom pierwszą porcję jedzenia, warto się zastanowić, jak powinien wyglądać karmnik i gdzie go umieścić. Wystarczy na chwilę wczuć się w sytuację ptasich gości, a z łatwością takie miejsce znajdziemy. Ptaki, jak każdy, potrzebują spokoju przy jedzeniu. Karmnik powinien więc stać/wisieć w spokojnym miejscu, z dala od potencjalnych drapieżników (kotów, psów, drapieżnych ptaków), osłonięty od wiatru, przechodzących ludzi, hałasu, jak najdalej od dróg. Powinien też być regularnie sprzątany, aby nie nagromadziły się ptasie odchody, a resztki jedzenia nie zepsuły się. Po drugie: regularność Ptaki są tak inteligentne, że błyskawicznie zapamiętują miejsca z dobrym jedzeniem, a wieść o pełnym karmniku przyciąga coraz to nowe osobniki. Dlatego ważne jest, by dokarmiać systematycznie. Jeśli będziemy regularnie uzupełniać im jedzenie, a nawet robić to w stałych porach – ptaki będą naszymi stałymi gośćmi, mogą nawet czekać na dokładkę. Bardzo ważne jest też dokarmianie do samego końca zimy – to właśnie jej ostatnie tygodnie są dla ptaków najtrudniejsze. Dla każdego coś dobrego: czym dokarmiać różne gatunki? Najwięcej ptaków chętnie zjada różnorodne nasiona, zwłaszcza słonecznika (łuskanego i w łupinach). Nimi przyciągniemy do karmnika m.in. sikory, dzwońce, wróble, mazurki czy grubodzioby. W gotowych mieszankach ziaren znajdują się zwykle także: proso, pszenica, żyto, owies i nasiona traw. Ważne, by były świeże i suche. Zboża są szczególnie lubiane przez gołębie i sierpówki. Cennym uzupełnieniem będą też orzechy: laskowe, włoskie i ziemne niesolone. To atrakcyjny, wysokoenergetyczny pokarm dla wielu gatunków. Kosy i kwiczoły chętnie zjadają też owoce: jabłka, gruszki, jarzębinę, głóg, rokitnik – wyłącznie bez konserwantów. Popularnym zimowym pokarmem jest także słonina, pod warunkiem że jest niesolona i regularnie wymieniana, szczególnie przy dodatnich temperaturach, kiedy szybko jełczeje. Korzystają z niej głównie sikory, kowaliki i dzięcioły. Można użyć też gotowej mieszanki tłuszczowo-nasiennej w formie kul – ale tylko unikając niebezpiecznych, plastikowych siatek. Ptaki wodne mają specjalne potrzeby Ptakom wodnym, szczególnie łabędziom, można podawać gotowane i drobno pokrojone warzywa (bez soli!). Mogą to być np. marchew, buraki, ziemniaki, kapusta. Zjedzą także pszenicę, kukurydzę, płatki owsiane czy specjalny granulat. Pokarm należy wykładać tylko podczas mrozów, najlepiej do płaskiego pojemnika ustawionego na brzegu, a nigdy do wody! Dlaczego nie wolno dokarmiać pieczywem? Dokarmianie ptaków chlebem i innym pieczywem to chyba najpowszechniejszy błąd. Nie jest to dla nich dobry pokarm – z kilku powodów. Po pierwsze, chleb zawiera mało potrzebnym ptakom składników, za to mnóstwo węglowodanów i soli. A nadmiar soli, podobnie jak u ludzi, może u ptaków wywołać choroby nerek. Pieczywo daje ptakom także fałszywe uczucie sytości, co może prowadzić do niedożywienia. Przy jego trawieniu wydziela się też dużo gazów w układzie pokarmowym – tym bardziej, jeśli pieczywo było np. spleśniałe, co zdarza się często przy wilgotnej aurze. Źródła: Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, WWF Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Rozgrzej swoje zimowe wieczory herbatą od TEEKANNE!
Zimowy półmrok, ostre powietrze i skrzypiący pod butami śnieg… Nic tak nie rozgrzewa po dniu spędzonym na stoku lub górskim szlaku jak aromatyczna herbata, która otula jak miękki, puchowy komin. Odkryjcie zimowe, owocowe kompozycje od TEEKANNE – pełne intensywnych nut, kojarzących się z surową, ale piękną zimową naturą.
W herbatach TEEKANNE kryje się zimowa opowieść – o zapachu mroźnego powietrza i o chwilach odpoczynku po długim marszu wśród zasp lub całym dniu spędzonym na nartach. To właśnie w tych małych torebkach spotykają się soczyste owoce, korzenne przyprawy i subtelna słodycz, tworząc kompozycje przywodzące na myśl ciepły dom lub schronisko, parujące kubki herbaty i zapach domowych wypieków, które przyjemnie wypełniają ciało po zimowych szaleństwach. Jedna filiżanka potrafi odtworzyć atmosferę wieczoru po aktywnym dniu – spokojnego, wyciszonego, pełnego naturalnego ciepła. Nowość: TEEKANNE „Winter Punch” — smak przytulnych chwil Wyobraź sobie zimowy wieczór pod ciepłym kocem, zapach korzennych przypraw i otulające ciepło po intensywnym dniu. TEEKANNE „Winter Punch” to esencja zimowego komfortu — słodka, rozgrzewająca i pełna uroku. To nie tylko herbatka, lecz prawdziwy rytuał, który sprawia, że każda chwila nabiera wyjątkowego smaku i magii. A to dopiero początek zimowych przyjemności. W portfolio marki TEEKANNE znajdziemy także inne magiczne kompozycje, stworzone z myślą o chłodnych wieczorach i chwilach pełnych aromatycznego relaksu. Poznaj zimowe propozycje od TEEKANNE TEEKANNE „Magic Moments” to idealna towarzyszka wieczorów spędzonych przy lekkim trzasku ognia w kominku po powrocie z nart. Łączy aromaty pomarańczy, winogron i rumu. TEEKANNE „Winter Time” to doskonała propozycja dla miłośników słodkich, deserowych smaków – znajdziecie w niej nuty cynamonu, migdałowych ciasteczek i dojrzałych owoców. TEEKANNE „Let it Snow” to malinowo-bezowa kompozycja rozpieszczająca zmysły i dodająca energii. TEEKANNE „Apple & Cinnamon” to klasyka zimowego krajobrazu – aromat jabłek i cynamonu otula, zapewniając poczucie komfortu. Zanurz się w zimowe aromaty Chwila z herbatą TEEKANNE w zimowej odsłonie to coś więcej niż zaspokojenie pragnienia. To moment wyciszenia – jak krótki postój na szlaku lub stoku. Zimowe herbatki świetnie sprawdzają się zarówno podczas spokojnych wieczorów w domowym zaciszu, jak i jako rozgrzewający rytuał po dniu pełnym aktywności. Po powrocie ze stoku, kiedy ściągasz buty narciarskie i czujesz lekki chłód na dłoniach, filiżanka aromatycznego naparu przywraca energię i pozwala ciału odpocząć. To idealny towarzysz zimowych wypraw – tych malowniczych, surowych, czasem wymagających, ale zawsze pełnych niepowtarzalnego uroku. Zima nie musi kojarzyć się wyłącznie z mrozem i krótkimi dniami – to pora roku, która potrafi być niezwykle smakowita, jeśli tylko będziemy ją chłonąć wszystkimi zmysłami. Jak przygotować zimową herbatę? Wystarczy, że torebkę herbaty TEEKANNE zalejesz wrzątkiem w kubku lub termosie. Możesz jednak dodać coś więcej – plaster pomarańczy lub odrobina cytryny nada napojowi świeżości, a mandarynka naturalnej słodyczy. Gałązka rozmarynu wprowadzi subtelną, iglastą nutę przywodzącą na myśl górskie świerki, a odrobina miodu lub syropu klonowego przyniesie delikatne, naturalne ocieplenie. Jeśli chcesz podkreślić owocowy charakter naparu, dodaj łyżkę konfitury malinowej – idealnej po intensywnym dniu na mrozie. Materiał promocyjny marki TEEKANNE
Jak duże mogą być płatki śniegu? Największy miał rozmiar średniej pizzy
Jakie rozmiary mogą osiągać płatki śniegu? Historyczne relacje wspominają okazy wielkości średniej pizzy. To zjawisko zaskoczyło nawet doświadczonych obserwatorów. Gdzie i kiedy udało się je zanotować?
W tym artykule: Płatki śniegu i kryształki śniegu – co jest większe? Zimowa aura pod lupą Fascynujące jak śnieg Choć śniegu mamy w Polsce (podobnie jak innych krajach Europy) coraz mniej, warto przyjrzeć się mu z bliska. Choćby i wirtualnie. Pojedyncze kryształki śniegu nie bez powodu fascynują zarówno naukowców, jak i artystów. W końcu jest to przykład wyjątkowo estetycznego działania matki natury. Śnieżynki najczęściej charakteryzują się sześcioramienną symetrią. Są niewielkie, choć zdarzają się prawdziwi rekordziści – i to w drugą stronę. Płatki śniegu i kryształki śniegu – co jest większe? Jak można przeczytać w Księdze rekordów Guinnessa, pewnej styczniowej nocy w 1887 r. podczas gwałtownej zimowej burzy nad doliną rzeki Clark Fork, w pobliżu rancza Matta Colemana, niedaleko Missoula w Montanie w USA, zaobserwowano płatki śniegu opisane jako „większe od misek na mleko”. Miały one nawet do 38 cm szerokości. I tu warto zwrócić uwagę na rozróżnienie o, którym mówi w swoich badaniach dr Kenneth Libbrecht. Naukowiec poświęcił swoją karierą odpowiedzeniu na pytanie, dlaczego kryształy śniegu przyjmują różne kształty. I właśnie, jak zauważa, kryształy śniegu to nie to samo, co płatki śniegu. W języku polskim to rozróżnienie nie przyjęło się do mowy codziennej. Zimowa aura pod lupą Chodzi o to, że pojedyncze kryształki śniegu są maleńkie. Dopiero spadając z nieba, łączą się w większe struktury. To, co więc widzimy za oknem to najczęściej większe, uformowane w locie płatki śniegu. Kryształy śniegu powstają w wyniku zamarzania wody z gazu (pary wodnej), nie przechodząc wcześniej w ciecz. Płatek śniegu może być z kolei dowolną strukturą zamarzniętej wody spadającą z nieba. Stąd też różnice w ich rozmiarach. Zjawisko opisane w Księdze rekordów Guinnessa dotyczy więc nie kryształków śniegu, a właśnie płatków. Jak wielkie potrafią być w takim razie kryształki śniegu? To zależy od perspektywy. Śnieg na Saharze to nic nowego. Biały puch prószy na pustyni coraz częściej Choć śnieg na Saharze to wciąż rzadkość, w przeszłości największa pustynia Afryki kilkukrotnie była pokryta białą warstwą. Czy podobne anomalie pogodowe będą się zdarzać coraz czę... Fascynujące jak śnieg Rekord największego pojedynczego kryształu śniegu przypisuje się jednej z obserwacji Libbrechta. Mimo że wiele czasu spędził w laboratorium, gdzie próbował stworzyć dwa identyczne kryształki śniegi, to ten największy znalazł na wolności. Rekordzista mierzył 10 milimetrów od czubka do czubka. Może się wydawać, że to niewiele, ale weźmy pod uwagę, że typowy kryształek śniegu ma średnicę od 2 do 4 milimetrów. W swojej ponad 20-letniej karierze badacz śniegu pracuje nad modelem, który może wyjaśnić, dlaczego różne temperatury powodują powstawanie różnych struktur. Libbrecht stworzył nawet „przewodnik terenowy po płatkach śniegu”. Na jego stronie internetowej można znaleźć zdjęcia i filmy przedstawiające różnego rodzaju kryształki śniegu. Sam zainteresowany porównuje badanie śniegu do... obserwacji ornitologicznych. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Jak powstaje śnieg? Wyjaśniamy, skąd bierze się biały puch
Zimą czekamy właśnie na niego – puszysty, biały puch, który dodaje uroku nawet najbardziej pochmurnym dniom. To dzięki niemu wyciągamy z piwnic sanki i narty, a świat na chwilę zamienia się w bajkową krainę. Ale jak właściwie powstaje śnieg – i czy może sypać także na innych planetach?
W tym artykule: Jak powstaje śnieg? Jakie kształty ma śnieg? Jak wielki może być płatek śniegu? Czy śnieg pada na innych planetach? Co roku, gdy zbliża się koniec grudnia, bardzo na niego czekamy. Bo Święta Bożego Narodzenia to spotkanie z najbliższymi, choinka i prezenty, ale także czyste, białe krajobrazy za oknami. Gwiazda ze śniegiem jest znacznie bardziej udana niż wtedy, gdy na zewnątrz jest szaro i mokro. A tak niestety z powodu zmian klimatycznych zdarza się coraz częściej. Skąd się bierze śnieg i jak powstaje? Jakie warunki muszą być spełnione, by zaczął sypać i pokrył ziemię grubą białą warstwą? I czy pada tylko na naszej planecie? Jak powstaje śnieg? Co to jest śnieg? Wydawałoby się, że odpowiedź jest oczywista: to zamarznięta woda. Nie jest to jednak prawda. Płatek śniegu powstaje, gdy przechłodzona para wodna w chmurze zamienia się bezpośrednio w lód, z pominięciem stanu ciekłego (czyli wody właśnie). Taki proces nazywa się resublimacją. By zaszła, musi być nie tylko zimno, ale również wilgotno. To jednak nie wszystko. By doszło do resublimacji (i powstania śniegu), potrzebne jest jeszcze coś. W wychłodzonej chmurze, składającej się z pary wodnej, unoszą się również różnego rodzaju drobiny. Może być to wywiany z ziemi kurz, mogą to być pyłki kwiatowe lub jakiekolwiek mikroskopijne ciała stałe wystarczająco lekkie, by szybować wysoko ponad ziemią. Fizycy nazywają je jądrami kondensacji. Proces powstawania śniegu rozpoczyna się właśnie od jąder kondensacji. Stanową coś na kształt rusztowania, do którego przyczepiają się pierwsze zamarzające cząsteczki H2O. Do nich zaś przyczepiają się kolejne i kolejne. Tak właśnie tworzy się śnieżny płatek. Burza śnieżna. Czym jest i jak powstaje to zjawisko. Zimowe burze zdarzają się rzadziej niż burze w lecie Burza śnieżna to dość rzadkie i spektakularne zjawisko. Czym są burze śnieżne? Jak powstają i jak się przed nimi zabezpieczyć? Poniżej odpowiadamy na każde z tych pytań. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/burza-sniezna-czym-jest-i-jak-powstaje-to-zjawisko-zimowe-burze-zdarzaja-sie-rzadziej-niz-burze-w-lecie-fot-getty-images-10c7fa1.jpeg" width="938" height="619" alt="Burza śnieżna. Czym jest i jak powstaje to zjawisko. Zimowe burze zdarzają się rzadziej niż burze w lecie (fot. Getty Images)" title="Burza śnieżna. Czym jest i jak powstaje to zjawisko. Zimowe burze zdarzają się rzadziej niż burze w lecie (fot. Getty Images)" /> Jakie kształty ma śnieg? Lód jest od strony chemicznej tym samym co śnieg – to H2O w stanie stałym. Jednak sposób, w jaki powstaje jeden i drugi, sprawia, że bardzo się od siebie różnią. Proces powstawania śniegu jest uporządkowany. Dlatego właśnie większość płatków śniegu jest niemal idealnie symetryczna. Powstają stopniowo, układając się w nieraz bardzo subtelne wzory. Gdy brakuje czasu i woda zamarza bardzo szybko, a jej cząsteczki nie zdążą ułożyć się regularnie – jak cząsteczki węgla w diamencie – zamienia się w zwykły lód. Gdy myślimy o płatkach śniegu, wyobrażamy sobie gwiazdki. I faktycznie, wiele płatków ma właśnie kształt śnieżynki. Powstają one między -10 i -20 st. C przy dużej wilgotności, a niekiedy także gdy jest stosunkowo ciepło – temperatura nie spada poniżej -3 st. C. Z kolei gdy jest między -3 a -10 st. śnieg przybiera postać igiełek albo niskich kolumienek. Przy bardzo niskich temperaturach śnieg wygląda jak płaskie sześcioramienne płytki. Jak wielki może być płatek śniegu? Teoretycznie mogłoby się wydawać, że w odpowiednich warunkach płatek śniegu mógłby rosnąć w nieskończoność. Tak jednak nie jest, bo śnieg jest delikatny, a idealne warunki w chmurach nie utrzymują się zbyt długo. Generowaniem śniegu w laboratorium – i badaniem śnieżynek – zajmuje się prof. Kenneth G. Libbrecht z Politechniki Kalifornijskiej. Na stronie www.snowcrystals.com można obejrzeć efekty jego pracy ze śniegiem. Prof. Libbrecht zamieścił tam również zdjęcie największej śnieżynki, jaką udało mu się sfotografować. Ma ona aż centymetr. – Ten potwór to, według mojej wiedzy, największa śnieżynka, jakiej kiedykolwiek zrobiono zdjęcie – napisał Libbrecht. Czy śnieg pada na innych planetach? Ziemia, w ponad 70 proc. pokryta wodą, wydaje się idealną planetą do powstawania śniegu. Jednak nie jest jedynym globem w Układzie Słonecznym, na którym z nieba pada biały puch. Kilkakrotnie opady śniegu udało się zaobserwować na Marsie. Zważywszy że średnia temperatura na Czerwonej Planecie wynosi ok. -60 st. C, nie wydaje się to dziwne. Więcej o atmosferze na Marsie przeczytasz również tutaj. Śnieg znika przez zmiany klimatyczne. Co bezśnieżne zimy oznaczają dla narciarzy? Bez niego święta, ferie i zimowe igrzyska tracą magię. Niestety, w dobie przegrzewania klimatu śnieg znika, a górskie kurorty muszą go produkować sztucznie. A to oznacza coraz większe koszty. A jednak śnieg na Marsie to nadzwyczaj rzadkie zjawisko. Glob ten praktycznie nie ma atmosfery – jest ona aż 100 razy cieńsza niż atmosfera Ziemi. W 2008 roku należący do NASA lądownik Phoenix zarejestrował opad śniegu na Marsie. Śnieg zaczął padać z chmur znajdujących się 4 km nad powierzchnią, jednak nigdy do niej nie dotarł. Wcześniej bowiem wyparował. Taki opad nazywa się virga i występuje także na Ziemi. Virga pojawia się wówczas, gdy dolne partie atmosfery mają bardzo niską wilgotność. W 2012 r. na Marsie spadł śnieg innego rodzaju. Składał się z zamrożonego dwutlenku węgla, czyli z suchego lodu. Z kolei na Enceladusie, księżycu Saturna, z gejzerów prawdopodobnie wystrzeliwują pióropusze pary wodnej i lodu. Opadają one powoli na powierzchnię Enceladusa, tworząc charakterystyczne regularne wzory. Co ciekawe, jest to jeden z najwolniejszych opadów kosmosu: według naukowców postępuje w tempie tysięcznych części milimetra na rok. A zatem, by na powierzchni Enceladusa zebrało się 100 m zamrożonej wody, potrzeba aż kilkudziesięciu milionów lat. Źródło: NASA, LiveScience, SnowCrystals, Space.com Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Zimowe inspiracje na sezon 2025/2026. Te miejsca właśnie zyskują popularność
Zima zbliża się wielkimi krokami, a wraz z nią sezon planowania podróży. Wiele osób zaczyna już szukać miejsc, które pozwolą im odpocząć, nabrać dystansu i na chwilę zwolnić tempo. Okazuje się jednak, że niektóre kierunki przyciągają wyjątkowo dużą uwagę. Gdzie tej zimy turyści najchętniej rezerwują noclegi?
Zimowe podróże coraz częściej stają się alternatywą dla letnich wakacji, a dane z platformy Airbnb pokazują, że tegoroczny sezon zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Wśród najczęściej wyszukiwanych kierunków znalazły się miejsca, które przyciągają nie tylko urokliwymi krajobrazami, ale także wydarzeniami o światowym znaczeniu. Między innymi zbliżające się zimowe igrzyska olimpijskie sprawiły, że zainteresowanie niektórymi regionami gwałtownie wzrosło. Gdzie obserwuje się największy boom rezerwacji? Sportowe emocje napędzają zimowe podróże. Włochy na fali Okazuje się, że zbliżające się Zimowe Igrzyska Olimpijskie w 2026 roku już teraz wpływają na turystyczną mapę świata, a ich gospodarze (czyli północne regiony Włoch) stają się jednym z najbardziej pożądanych kierunków nadchodzącego sezonu. Najnowsze dane Airbnb pokazują, że sportowe emocje potrafią skutecznie pobudzić ruch turystyczny – gwałtownie wzrosła liczba wyszukiwań noclegów nie tylko w Mediolanie, gdzie odbędzie się część zawodów, ale również w Trydencie-Górnej Adydze, Lombardii i Wenecji Euganejskiej. Szczególnie Lombardia odnotowała trzycyfrowy wzrost zainteresowania w skali roku, co pokazuje, jak silnie igrzyska oddziałują na podróżnych jeszcze na długo przed zapaleniem znicza olimpijskiego. Jak podkreśliło Airbnb w rozmowie z Travel + Leisure: „W tym roku Włochy zdobywają złoty medal w kategorii międzynarodowych podróży zimowych, a emocje związane ze zbliżającymi się Zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi Mediolan-Cortina 2026 rosną”. Według danych platformy, największe zainteresowanie wyjazdami do Włoch w tym czasie wykazują podróżni z Niemiec, Kanady, Szwajcarii, Stanów Zjednoczonych oraz sami Włosi. Ten wzrost rezerwacji to jednak nie tylko efekt igrzysk, lecz także rozwiniętej infrastruktury turystycznej, nowoczesnych ośrodków sportowych i inwestycji, które mają przygotować kraj na przyjęcie tysięcy kibiców i turystów. W ten sposób sportowy entuzjazm przekłada się na realne ożywienie gospodarcze. Nowe trendy w zimowych podróżach Równolegle do olimpijskiego entuzjazmu rośnie zainteresowanie odwiedzaniem miejsc, które stanowią „bramy do natury”, ale oferują też bogate życie kulturalne i komfortowy wypoczynek. Z danych Airbnb wynika, że coraz więcej podróżnych szuka właśnie takiego balansu między rytmem miasta a spokojem przyrody. W rezultacie na liście zimowych trendów pojawiły się nie tylko znane ośrodki sportowe, ale też mniej oczywiste kierunki, które przyciągają harmonią i różnorodnością. Ze względu na to położone na południowy zachód od Sydney Australijskie Terytorium Stołeczne okazało się jednym z najczęściej wybieranych miejsc sezonu. Region z Canberrą w centrum przyciąga m.in. miłośników przyrody, którzy mogą tu wędrować po lasach państwowych czy odpoczywać w otoczeniu winnic i farm. Z kolei Santiago w Chile przyciąga podróżnych bliskością majestatycznych Andów i dynamiczną sceną artystyczną, która łączy nowoczesność z lokalnymi tradycjami. Jednak nie tylko miejsca na południowej półkuli zyskują na popularności. Tajlandia utrzymuje swoje miejsce w czołówce, dzięki tropikalnym krajobrazom i rozwiniętej infrastrukturze turystycznej. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się Prachuap Khiri Khan, nadmorskie miasteczko słynące z raf koralowych i spokojnych plaż, które stało się alternatywą dla zatłoczonego Phuket. W Europie turyści coraz częściej wybierają malowniczy Goslar w Niemczech, a w Ameryce Łacińskiej – San José w Kostaryce, stan Goiás w Brazylii czy kolumbijską Kordobę. Z kolei w USA odkryciem sezonu stało się miasto Champion w Pensylwanii, nazwane przez Airbnb „prawdziwą zimową krainą czarów, oferującą wszelkiego rodzaju zimowe sporty, lokalną gościnność i przytulną górską atmosferę”. To właśnie takie miejsca – łączące autentyczność, naturę i emocje – wyznaczają dziś kierunek współczesnych podróży, w których liczy się nie odległość, lecz doświadczenie. Źródła: Airbnb, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tłuste jedzenie zimą wcale nie jest naturalne. Przysmaki drwali powinny być raczej sprzedawane latem?
Tłuste fast foody, makarony, pizze, ociekająca golonka czy pełen kiełbaski bigos. Zimą trudno oprzeć się kalorycznym daniom i łatwo znaleźć przyzwolenie na tzw. „comfort food”, które ma pomóc przetrwać zimne i ciemne miesiące. Okazuje się, że tego rodzaju dieta jest kompletnie niezgodna z naszą naturą, a wszystkie pozostałe ssaki zachowują się zupełnie odwrotnie. Nowe badanie pokazuje, że tłusto powinniśmy jeść… latem.
Wraz z nadchodzącą zimą naukowcy postanowili pochylić się nad zmieniającymi się sezonowo nawykami żywieniowymi ludzi. Czy na pewno podążamy za rytmem przewidzianym dla nas przez naturę? Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego sprawdzili, dlaczego najczęściej – w odróżnieniu od innych ssaków – tyjemy zimą. Tłuste przekąski powodują przybieranie na wadze Ta żadna tajemnica, że jedzenie tłusto może powodować zwiększanie masy ciała. Tłuszcze są po prostu bardziej kaloryczne niż inne rodzaje pokarmów i łatwo dzięki nim przekroczyć swoje dzienne zapotrzebowanie na energię, a w rezultacie – tyć. To jednak nie wszystko: okazuje się, że spożywanie dużej ilości tłuszczów nasyconych może wprowadzać nasz organizm w tryb „gromadzenia zapasów”. Wysyłają one do ciała sygnał, że zbliża się okres obfitości charakterystyczny dla lata. Z punktu widzenia biologii ssaków organizm jest zachęcany wtedy do magazynowania energii na nadchodzącą „chudą zimę”. Badacze pod kierownictwem dr n. med. Louisa Ptacek’a odkryli, jak naprawdę działa ten mechanizm i efekty swoje pracy opublikowali w magazynie „Science”. Po raz pierwszy przeanalizowali rolę odżywiania w adaptacji ssaków do pór roku. Twój brzuch wie, kiedy zmienia się pora roku Mechanizmy ewolucyjne ssaków sprawiają, że nasze organizmy rozpoznają pory roku nie tylko na podstawie temperatury czy długości dnia, ale także rodzajów tłuszczów obecnych w diecie. Badacze odkryli, że tłuszcze nasycone wpływają na zachowanie białka PER2, które – w zależności od ilości ich spożycia – może albo nakazywać organizmowi spalanie tłuszczu, albo jego magazynowanie. Wraz z nadejściem lata rośliny zaczynają produkować więcej tłuszczów nasyconych, sygnalizując ssakom porę obfitości, a podczas zbliżania się jesieni „przestawiają się” na tłuszcze nienasycone, które pomagają roślinom funkcjonować w chłodniejszych warunkach. To sygnał dla spożywających je zwierząt, że lato dobiegło końca i należy przygotować się na zimę. Ludzie tyją, bo złamali naturalny porządek odżywiania Ewolucyjnie jako ssaki przyzwyczailiśmy się do jedzenia dużych ilości jedzenia latem i gromadzenie zapasów na zimę. Podaż dużej ilości tłuszczów nasyconych zimą – według najnowszych badań – szokuje nasze organizmy i w efekcie jeszcze bardziej zwiększa nasz apetyt. Organizm rozpaczliwie próbuje wykorzystać czas, w którym dostępne jest pożywienie i zwiększyć swoją masę. – Jedno świąteczne ciasteczko może następnego dnia zamienić się w dwa ciasteczka, a kolejnego w trzy. To sygnał, że oszukałeś swój zegar biologiczny i zacząłeś myśleć, że jest lato – mówi dr Ptacek. Podobnie działają także niedźwiedzie czarne, które – jeśli znajdują odpowiednio dużo jagód i orzechów – mają trudność w zapadnięciu w sen zimowy, a w rezultacie pogarsza się ich zdrowie. To szczególnie groźne zimą, gdy zazwyczaj jesteśmy mniej aktywni fizycznie, mniej czasu spędzamy na dworze i uciekamy pod ciepły koc. Warto oprzeć się pokusie i – mimo społecznego przyzwolenia na labę – ograniczać podaż nasyconych tłuszczy, które poprzez wpływanie na białka PER2 zwiększają naszą tendencję do tycia. Nie oznacza to, że należy całkowicie zrezygnować z jedzeniowych przyjemności: można wybrać te z nich, które zawierają tłuszcze nienasycone. Wiosną z pewnością sobie podziękujemy. Źródło: Science Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Gdzie szukać słońca zimą? Brytyjczycy wybrali TOP 7 najlepszych destynacji
Aura za oknem nie zachęca, więc coraz więcej Polaków szuka sposobu, by zaznać zimą nieco słońca. Szukając inspiracji warto skorzystać z doświadczenia naszych lewojezdnych przyjaciół, którzy – sami nie mając na Wyspach zbyt wiele słonecznych dni – wybrali 7 najlepszych destynacji na ucieczkę od chłodu i mroku. Poznaj miejsca na wakacje zimą, gdzie w styczniu i lutym czeka ciepło, rajskie plaże i mnóstwo słońca.
Zima w Polsce i w Wielkiej Brytanii zachęca do planowania wyjazdów poszukujących ciepła i słońca. Tęsknota za niebieskim niebem i taką temperaturą, która nie skłania do picia ciepłej herbaty i leżenia pod kocem sprawia, że coraz więcej osób decyduje się na wyjazd zimą, zaraz po Świętach Bożego Narodzenia, albo w styczniu czy lutym: w okresie ferii. Brytyjczycy wskazali 7 miejsc, które łączą łatwą dostępność, przyjemny klimat i atrakcje wyrywające z zimowego marazmu. Zobacz, które kierunki najlepiej według nich sprawdzają się zimą. 1. Marrakesz – egzotyczna kultura w sercu Maroka Perła zachodniej Afryki i stolica Maroka położona u podnóża Atlasu Wysokiego – Marrakesz kusi styczniowymi temperaturami oscylującymi około 18°C, brakiem przejmującej wilgoci i nawet 10 godzinami dziennego światła. To idealna pogoda na zwiedzanie Medyny w Marrakeszu, czyli historycznej części miasta wpisanej na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. 12 stycznia obchodzony jest tam berberyjski Nowy Rok, więc to dobra pora, żeby wybrać się do Maroka i poczuć zupełnie inny rytm życia. 2. Sewilla i Andaluzja – hiszpańskie słońce poza sezonem Do południowej Hiszpanii zima nie ma wstępu: nawet w styczniu w Sewilli średnie temperatury w ciągu dnia wynoszą od 15 do 18°C, a większość dni jest słonecznych. Poza sezonem kuszą niższe ceny i brak tłumów, a zobaczenia warta jest przede wszystkim kolorowa parada Trzech Króli. Sewilla słynie ze swojej architektury, ale to okazja na odwiedzenie mniej znanych, ale także urokliwych miasteczek w Andaluzji, np. Rondy czy Grazalemy i spróbowania lokalnych tapas. 3. Madera – zielona wyspa pośrodku oceanu Wulkaniczna Madera kusi zachwycającymi, górskimi widokami i temperaturą w styczniu około 15°C. To idealne miejsce dla wielbicieli aktywnego wypoczynku: na portugalskiej wyspie znajduje się wiele szlaków trekkingowych, a na najwyższy szczyt – Pico Ruivo mierzący 1862 m n.p.m. – prowadzi widokowa trasa o długości 10 km. Stolica wyspy Funchal regularnie plasuje się w rankingach najlepszych europejskich city breaków. Zimą na Maderze jest spokojniej niż latem, ale nadal oferuje ona wszystkie swoje atrakcje: kolejki linowe, lokalne wina i wyjątkowe krajobrazy tarasowych plantacji. 4. Teneryfa – kanaryjski relaks w krainie delifnów Na największej z Wysp Kanaryjskich zimą otuli nas łagodny klimat i temperatury około 20°C – nawet w styczniu. Jednym z najbardziej znanych kurortów jest Costa Adeje – cicha, ale ekskluzywna część południowego wybrzeża. To coś dla tych, którzy pragną polecanych restauracji, pól golfowych czy butików. Co kto lubi. Wielbicieli przyrody zachwycą jednak z pewnością charakterystyczne czarne plaże i wulkaniczne pejzaże: tak różne od tego, co możemy zobaczyć zimą w Europie. Do odwiedzin zachęca także duża ilość lotów z Polski. 5. Dominikana – karaibski raj Zdaniem niektórych Karaiby to najlepsze miejsce na świecie, w którym można znaleźć się zimą. To prawdziwy raj, w którym w styczniu cieszyć się będziemy temperaturą 28°C i praktycznie brakiem jakichkolwiek opadów. Oprócz słynnych plaż Punta Cana na Dominikanie warto odwiedzić także stolicę Santo Domingo, które jest jest najstarszym miastem Nowego Świata. Tam kolonialne zabytki przeplatają się z tętniącym codziennym życiem. Na półwyspie Samaná podziwiać można także coroczną migrację humbaków. 6. Wietnam – orientalne klimaty Chociaż europejskim latem pogoda w Wietnamie może być nużąca, to w styczniu i lutym panuje tam w miarę łagodny klimat. W leżącym na południu Ho Chi Minh (dawniej Sajgonie) panuje sucha i słoneczna pogoda, a temperatury sięgają 30°C. To doskonały czas na zwiedzanie świątyń i chłonięcie barwnego wietnamskiego życia ulicznego. Jeśli to za gorąco, to w leżącej na północy kraju stolicy – Hanoi – doświadczymy temperatur bliższych 20°C i spektakularnych widoków. To idealne miejsce na spróbowanie orientalnej kuchni. 7. Namibia – gorące lato i zielone krajobrazy Tych, którzy marzą o całkowitej zmianie klimatu, może skusić Namibia. To południowoafrykańskie państwo w styczniu przeżywa swój szczyt lata, co oznacza wysokie temperatury sięgające 30°C i krótkie, ciepłe, intensywne i niemal codzienne opady. To dzięki nim w tym sezonie sawanna zamienia się w zieloną mozaikę, przyciągając wszystkich miłośników fotografii przyrodniczej. Szczególnie malowniczy jest Park Narodowy Etoszy, gdzie można obserwować młode antylopy, zebry czy słonie. To także teren rozrodu wielu ptaków, dzięki czemu Namibia staje się rajem dla ornitologów. Czy warto podróżować zimą? Jednym z głównych atutów wyjazdów poza klasycznym sezonem urlopowym jest brak tłumów i niższe ceny. Z brytyjskich analiz wynika, że najwięcej osób planuje wakacje zaraz po Nowym Roku lub na przełomie stycznie i lutego. Warto wtedy wybrać miejsca, które i zimą są mniej oblegane: np. Sewillę zamiast Barcelony, Maderę zamiast kontynentalnej Portugalii czy Azję Południowo-Wschodnią. Wystarczy kilka godzin podróży, by zapomnieć o mrozie. Źródło: Daily Mail Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Czy zmiana czasu naprawdę nam szkodzi? Pojawiło się nowe badanie
W mediach co i rusz pojawiają się dyskusje na temat sensowności stosowania zmiany czasu. Zastanawiamy się, czy nie powinniśmy wybrać jednego z nich – zimowego lub letniego – i trzymać się go cały rok. Zwolennicy tego rozwiązania jako jeden z argumentów przedstawiają fakt, jakoby zmiana czasu skutkowała problemami zdrowotnymi. Czy to prawda? Naukowcy mają inne zdanie, a potwierdzają to najnowsze badania.
Badacze z Duke Clinical Research Institute w Północnej Kalifornii sprawdzili, czy zmiana czasu z zimowego na letni – lub odwrotnie – zwiększa ryzyko występowania zawałów serca. Wzrost zachorowań to częsty argument osób negatywnie nastawionych do zmiany czasu. Kiedy jest zmiana czasu? Wszystkie kraje Unii Europejskiej stosują te same daty zmian czasu – mimo dyskusji na temat zniesienia tej praktyki. Przejście na czas zimowy następuje w ostatnią niedzielę października (wtedy przestawiamy zegarki z 3:00 na 2:00, a więc śpimy o godzinę dłużej), a na czas letni w ostatnią niedzielę marca (tu z kolei przestawiamy z 2:00 na 3:00, a więc śpimy o godzinę krócej). Zmiana czasu i jej wpływ na zdrowie Wcześniejsze analizy i spekulacje badaczy, szczególnie te przeprowadzone w Szwecji, sugerowały wzrost występowania ostrego zawału mięśnia sercowego o 24% w poniedziałek po zmianie czasu na letni. Miało być to związane z koniecznością wstania do pracy wcześniej, niż był przyzwyczajony organizm. Byłoby to alarmujące, ale czy jest się czego bać? Sprawa wymagała bardziej wnikliwej analizy. Naukowcy z Duke Clinical Research Institute opublikowali swoje badanie „Daylight Savings Time and Acute Myocardial Infraction” w czasopiśmie „JAMA Network Open”. Zmieniło ono dotychczasowe spojrzenie na wpływ zmiany czasu na zdrowie. Przeanalizowali oni dane 168 870 pacjentów z 1124 szpitali na przestrzeni niemal 10 lat. Mediana wieku osób badanych wynosiła 65 lat, a 33,8% z nich stanowiły kobiety. Informacje pochodziły od pacjentów, którzy trafili do szpitala tydzień przed, w trakcie lub tydzień po zmianie czasu na letni lub zimowy. Sprawdzano przede wszystkim ich śmiertelność, częstotliwość występowania udaru mózgu czy zawału serca i porównywano z innymi okresami. Czy przestawianie zegarków nam szkodzi? Według badaczy… nie. Nie wykazano istotnych różnic w występowaniu zawałów czy udarów w okresie przed i w trakcie zmiany czasu. Liczba zawałów w tygodniu zmiany czasu wyniosła 28 678, a w tygodniu ją poprzedzającym 28 596. Naukowcy doszli do wniosku, że zmiana czasu nie wpłynęła znacząco na liczbę zachorowań. Nie wiązała się ze zwiększoną częstością występowania zawału serca czy z gorszymi wynikami leczenia szpitalnego. Czy powinien być to więc koniec dyskusji na temat zmiany czasu? Z pewnością ochrona zdrowia nie jest jedynym argumentem, który przekonywałby do porzucenia tego zwyczaju. Póki co jednak możemy czuć się bezpieczni, bo przestawianie zegarków nie ma wyraźnego wpływu na nasze zdrowie. Może poza lekkim niewyspaniem w feralny poniedziałek. Polska bez zmiany czasu Jeśli porzucilibyśmy zwyczaj przestawiania zegarków, to z pewnością wybralibyśmy na stałe czas zimowy – jest on lepiej dostosowany do naszej długości geograficznej, niż wymyślony podczas I Wojny Światowej czas letni. Pozostanie przy czasie letnim oznaczałoby, że zimą słońce w niektórych regionach kraju wschodziłoby dopiero o… 9 rano. Moglibyśmy się cieszyć nim jednak o godzinę dłużej, kosztem zmierzania do pracy w całkowitych ciemnościach. Wybór nie byłby więc prosty – wybrać więcej słońca ranem, czy wieczorem? Źródło: JAMA Network Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Zimy stulecia wpisały się nie tylko w annały meteorologii, ale także w pamięć narodową
Intensywne opady śniegu paraliżowały cały kraj. Siarczyste mrozy uszkadzały infrastrukturę. Czasami sytuacja była tak zła, że konieczne było ogłoszenie stanu klęski żywiołowej. Zimy stulecia niejednokrotnie dawały w kość naszym przodkom. Zdarza się, że wraz z końcem jesieni zaczynamy narzekać na pogodę, ale tak naprawdę dziś już nie doświadczamy warunków, jakie panowały w poprzednim stuleciu. Poniżej wymieniamy skrajnie surowe zimy, w których temperatura znacznie odbiegała od wieloletniej normy.
Spis treści: Zimę 1978/1979 pamięta każdy, kto żył w tamtych czasach Przełom 1928 i 1929 roku w pełni zasłużył na miano zimy stulecia Najmroźniejsza zima wojny, czyli przełom 1939 i 1940 roku Zima 1962/1963 sparaliżowała Polskę Zimy stulecia nawiedzały Polskę nie tylko w XX wieku Określenie „zima stulecia” nie zawsze odnosi się do najostrzejszej zimy w danym stuleciu. Potocznie tym mianem określa się wszystkie przypadki wyjątkowo srogich miesięcy zimowych. A że w poprzednim stuleciu pogoda była bardziej kapryśna, „zim stulecia” było u nas całkiem sporo. Zdarzało się, że panujące wówczas warunki całkowicie paraliżowały kraj i wpływały na codzienne życie. Nie jest więc specjalnie zaskakujące, że w naszej świadomości termin ten wykracza poza suche statystyki meteorologiczne. Zimę 1978/1979 pamięta każdy, kto żył w tamtych czasach Gdy mowa o zimie stulecia w Polsce, najczęściej na myśli ma się przełom roku 1978 i 1979. W nocy z 29 na 30 grudnia nad Polskę napłynęły mroźne masy powietrza z północy, powodując nagły spadek temperatury z wartości dodatnich do kilkunastu stopni poniżej zera. Towarzyszyły temu intensywne opady śniegu. Paraliż kraju rozpoczął się już 31 grudnia. Miejscami temperatury osiągały wartość minus 20, minus 30 stopni Celsjusza lub nawet niższą. W Białymstoku przez 19 dni termometry wskazywały od minus 15 do minus 35 stopni. W ciągu kilku dni w całym kraju powstały ogromne zaspy. Rekordowa pokrywa białego puchu przekroczyła 0,7 m. Pod tym względem najgorsza sytuacja panowała w Suwałkach, gdzie 16 lutego zanotowano rekord opadów. Pokrywa śnieżna sięgnęła 84 cm. Niewiele lepiej było w Łodzi (78 cm, według pomiaru z 2 lutego), Warszawie (70 cm, według pomiaru z 31 stycznia), Chojnicach (60 cm, według pomiaru z 19 lutego) i Szczecinie (53 cm, według pomiaru z 19 lutego). Na skutki tak surowej pogody nie trzeba było długo czekać. Już 31 stycznia kraj zaczął ogarniać paraliż. W wielu miejscach pękały szyny, więc komunikacja kolejowa praktycznie stanęła, podobnie jak miejska. W rezultacie do niektórych elektrociepłowni nie mógł dotrzeć węgiel. W wielu mieszkaniach wyłączono prąd i ogrzewanie. Temperatura w pomieszczeniach spadała do nawet 7 stopni Celsjusza. W wielu regionach władze ogłosiły stan klęski żywiołowej. Wojsko z ciężkim sprzętem, z pomocą cywili, ruszyło do odśnieżania dróg i torów. Zima stulecia miała też tragiczne skutki. 15 lutego 1979 roku warunki pogodowe prawdopodobnie przyczyniły się do wybuchu gazu w Rotundzie PKO w Warszawie. Zginęło wówczas 49 osób. Przełom 1928 i 1929 roku w pełni zasłużył na miano zimy stulecia Określenie „zima stulecia” zazwyczaj odnosi się do przełomu 1978 i 1979 roku, ale to nie wtedy zanotowano rekordy temperatur. Jako najzimniejsza w Polsce w annałach meteorologii zapisała się zima przełomu 1928 i 1929 roku. Najgorzej było w lutym, powszechnie uznanym za najzimniejszy miesiąc w historii pomiarów w Polsce. Średnie wartości w tym miesiącu oscylowały w przedziale od minus 13 do minus 16 stopni Celsjusza. Dziś nawet nie możemy wyobrazić sobie mrozów, jakie wówczas panowały. Oficjalny rekord zanotowano 10 lutego w Żywcu: minus 40,6 stopnia Celsjusza. W wielu innych miastach sytuacja była niemal tak samo zła. W Olkuszu najniższa zanotowana temperatura wyniosła minus 40,4 stopnia Celsjusza, w Siankach na Podkarpaciu: minus 40,1 stopnia Celsjusza. Pojawiły się też liczne nieoficjalne rekordy temperatur: minus 48 st. Celsjusza w Kąclowej koło Grybowa, minus 45 st. Celsjusza w Rabce, minus 44 st. Celsjusza w Kolbuszowej, minus 42 st. Celsjusza w Czarnym Dunajcu, Dubicach i Czechowicach-Dziedzicach. Rekordowa zima była nie tylko ekstremalnie mroźna, ale i śnieżna. Na obszarach podgórskich zaczęło padać już w połowie października. Pozostałą część Polski zasypało na przełomie listopada i grudnia. Stała pokrywa śnieżna utrzymywała się aż do połowy kwietnia. Od stycznia do marca jej grubość oscylowała w przedziale od 20 do 60 cm. Rekord padł 9 kwietnia w rejonie Morskiego Oka – 267 cm. Najmroźniejsza zima wojny, czyli przełom 1939 i 1940 roku W 1939 roku Polska musiała zmierzyć się nie tylko z nieprzyjacielem, ale i ze srogą zimą. Nadeszła w połowie grudnia, ale naprawdę silne mrozy przyniósł dopiero styczeń 1940 roku. Najniższą temperaturę, minus 41 st. Celsjusza, zanotowano w Siedlcach (11 stycznia). Należy jednak wspomnieć, że wiarygodność tego pomiaru bywa kwestionowana. W Warszawie średnia temperatura wyniosła w lutym minus 11,9 st. Celsjusza, więc była znacząco niższa w analogicznym miesiącu w 1979 roku (minus 6,1 st. Celsjusza). Miasto nawiedziły śnieżyce. Zaspy blokowały ruch komunikacji miejskiej. Brakowało węgla, co dodatkowo utrudniało i tak już dramatyczną rzeczywistość. Warunki były wówczas ekstremalne, a mimo to przełom 1939 i 1940 roku nie jest tak powszechnie pamiętany jako zima stulecia. Wynika to z faktu, że podczas wojny priorytetem było przetrwanie. Skala katastrofy pogodowej mogła być mniej nagłaśniana, a przez to słabiej zapisała się w świadomości publicznej. Zima 1962/1963 sparaliżowała Polskę Ekstremalny okres dotknął Polskę także w 1963 roku. Najsurowszymi miesiącami były styczeń i luty. W Jabłonce najniższa zanotowana temperatura wyniosła minus 38 st. Celsjusza. W Rzeszowie temperatura spadła do 35,8 st. Celsjusza poniżej zera, a w Nowym Targu – do minus 35 st. Celsjusza. Opady śniegu były wyjątkowo obfite. W styczniu i lutym przez kraj przeszła fala śnieżyc, doprowadzając w wielu miejscach do całkowitego paraliżu transportu drogowego i kolejowego (zwłaszcza na południu kraju). By ograniczyć zużycie energii i ciepła, w Polsce zamknięto większość placówek kulturalnych – kin, teatrów i muzeów. Na tym nie poprzestano. Zamknięto także wiele szkół. Z powodu braku prądu i paliw, w zakładach przemysłowych ograniczono lub całkowicie wstrzymano produkcję. Zresztą przyczynił się do tego także niedobór pracowników. Ludzie po prostu nie mogli dotrzeć do pracy. Półki w sklepach świeciły pustkami. Było źle, nawet jak na trudne realia Polski Ludowej. Polacy tłumnie oblegali składy opału. Zimy stulecia nawiedzały Polskę nie tylko w XX wieku XX stulecie obfitowało w surowe zimy. Należy jednak wspomnieć, że wcześniej klimat wcale nie był łagodniejszy, choć dane z wcześniejszych lat są raczej fragmentaryczne. 11 grudnia 1788 roku w Warszawie zanotowano minus 31,2 st. Celsjusza. Jeszcze zimniej było 8 lutego 1799 roku, kiedy termometry w stolicy wskazały minus 33,1 st. Celsjusza. Także w XIX wieku temperatura niejednokrotnie spadała do ekstremalnych wartości. Wśród rekordów z tamtego okresu warto wskazać na 30 grudnia 1875 roku, kiedy w Dobrzechowie na Podkarpaciu zanotowano minus 40 st. Celsjusza. 2 stycznia 1888 roku przyniósł w Maniowach mróz sięgający minus 39,2 st. Celsjusza. W Szczawnicy zanotowano wówczas minus 38,5 st. Celsjusza. Wielu rekordów temperatur zapewne nie zanotowano lub dane bezpowrotnie przepadły. O tym, jak ekstremalny był XIX wiek, niech świadczy fakt, że 15 stycznia 1885 roku, w Wierchojańsku w Rosji, mróz osiągnął wartość minus 68 stopni Celsjusza. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Sen człowieka zależy od pory roku. Naukowcy przeanalizowali 73 miliony nocy
W zimie ludzie śpią średnio 15-20 minut dłużej niż latem. Wpływ pory roku na sen jest silniejszy w przypadku osób mieszkających dalej od równika – wykazali australijscy naukowcy. W ich badaniach wzięło udział ponad 100 tys. osób.
Spis treści: Jak pory roku wpływają na długość i jakość snu? Dlaczego w weekendy śpimy dłużej i co to oznacza dla zdrowia? Jak pandemia wpłynęła na długość i rytm naszego snu? To były jedne z największych i najbardziej kompleksowych badań snu człowieka, jakie kiedykolwiek wykonano. W materacach 116 tys. dorosłych osób na całym świecie założono specjalne sensory, które badały długość snu i jego parametry. Uzyskane dane z imponującej liczby 73 mln nocy. Teraz naukowcy podzielili się swoimi wnioskami na łamach czasopisma „Sleep”. Jak pory roku wpływają na długość i jakość snu? Naukowcy przyjrzeli się temu, jak wygląda sen w zależności od pory roku. Okazało się, że zimą (na półkuli północnej) jest dłuższy, średnio o 15–20 minut, niż w inne pory roku. Pora wyjścia z łóżka była około 25 minut późniejsza zimą niż latem. Z kolei na półkuli południowej odnotowano, że sen latem jest o 15–20 minut krótszy niż zimą. Co ciekawe, na półkuli północnej, pora pójścia spać była najpóźniejsza zarówno latem, jak i zimą, około 20 minut później niż w lutym-marcu i październiku-listopadzie. – Wzorce snu to nie tylko kwestia nawyków – są one głęboko powiązane z otaczającym nas środowiskiem – mówi dr Hannah Scott z Flinders University. Zatem na sen wpływa zarówno położenie geograficzne, pory roku i nasze codzienne harmonogramy. – Otrzymane przez nas wyniki podkreślają sezonowy charakter ludzkiego snu – dodaje dr Scott. Dlaczego w weekendy śpimy dłużej i co to oznacza dla zdrowia? Z analizy milionów godzin snu wynika też, że harmonogramy snu różnią się w dni powszednie i weekendy, a większość ludzi nadrabia w weekendy od 20 do 35 minut „straconego snu”. – Chociaż ludzie w weekendy kładą się spać później, średnio 30–40 minut później niż w dni powszednie, to w soboty i niedziele śpią też dłużej – nawet do 80 minut” – mówi współautor artykułu dr Bastien Lechat. I mimo że na pierwszy rzut oka te różnice wydają się niewielkie, to mogą poważnie wpływać na ludzki zegar biologiczny. Ta różnica dotyczy przede wszystkim osób między 40 a 60 rokiem życia. Jaka jest jej przyczyna? Prawdopodobnie chodzi o konieczność godzenia pracy w pełnym wymiarze godzin z obowiązkami rodzinnymi. Badacze uważają, że taka nieregularność w śnie może negatywnie odbić się na zdrowiu. – Nieregularny sen to coś więcej niż tylko uczucie zmęczenia – może stanowić zagrożenie dla zdrowia, a zrozumienie, w jaki sposób nasze nawyki i otoczenie wpływają na sen, jest pomocnym krokiem w kierunku jego poprawy – mówi prof. Danny Eckert, współautor badania. Z nowych badań wynika też, że osoby śpiące dalej od równika, mają większe sezonowe wahania w długości snu. Jak pandemia wpłynęła na długość i rytm naszego snu? Badanie ujawniło też subtelny, ale stały spadek ogólnej ilości snu w całym okresie badania. Zaobserwowano spadek długości snu o 2,5 minuty w okresie od 2020 do 2023 roku Według naukowców może być związany z utrzymującymi się skutkami pandemii COVID-19. Wykazano też, że pora kładzenia się do łóżka była średnio o około 4 minuty wcześniejsza, a pora wstawania o około 2,5 minuty wcześniejsza w 2023 roku w porównaniu do 2020 roku. Źródło: Sleep Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Ptaki zimujące w Polsce – jakie gatunki można spotkać zimą?
Ptaki zimujące w Polsce potrafią zachwycić zdolnościami adaptacji do życia w trudnych warunkach. Sprawdź, jakie gatunki można spotkać zimą w naszym kraju i jak można im pomóc w przetrwaniu chłodnych miesięcy.
Spis treści: Dlaczego ptaki zimują w Polsce Najpopularniejsze gatunki ptaków zimujących Gdzie obserwować ptaki zimujące? Jak pomagać ptakom zimującym w Polsce? Nie wszystkie ptaki odlatują na zimę – wiele gatunków decyduje się zostać i szukać pożywienia w trudnych warunkach. Ptaki zimujące w Polsce to zarówno nasi stali mieszkańcy, jak i goście z północy. Poznaj gatunki, które możesz spotkać zimą na ulicach polskich miast. Dlaczego ptaki zimują w Polsce Nie wszystkie ptaki zimujące w Polsce spędzają nad Wisłą cały rok. Niektóre gatunki przylatują do nas z chłodniejszych zakątków Europy. Te, które żyją wśród nas stale, określa się mianem ptaków osiadłych. Gatunki przylatujące z kolei nazywamy ptakami migrującymi. Ptaki osiadłe, takie jak dzięcioły, wróble czy sikorki nie muszą migrować daleko, bo są lepiej przystosowane do środowiska, w którym żyją. Inne w poszukiwaniu pożywienia i łagodniejszego klimatu migrują z północy do Polski. Czasem zdarza się jednak tak, że gatunki osiadłe odlatują na zimę, a migrujące pozostają w naszym kraju na dłużej. Nieraz już ornitolodzy obserwowali w Polsce gatunki ptaków, których się tu nie spodziewali. Znana była sprawa sprzed dwóch lat, kiedy to w październiku 2023 roku w centrum Warszawy, na tzw. „Patelni” udokumentowano obecność rzadko spotykanej w naszym kraju pokrzewki aksamitnej (Curruca melanocephala). Gatunek ten pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i jest uważany za osiadły, czyli rzadko opuszczający swoje naturalne środowisko. Z jakichś powodów jednak zawędrował aż do Warszawy. Być może to silne południowe wiatry skierowały pokrzywkę na północ. Najpopularniejsze gatunki ptaków zimujących Do najpopularniejszych gatunków zimujących w Polsce i najczęściej spotykanych należą m.in. ptaki wróblowate, krukowate, wodne, a także gołębiowate, dzięciołowate i drozdowate, rzadziej szponiaste i sowy. Oto 7 gatunków ptaków, które możemy spotkać zimą na ulicach polskich miast. Krzyżówka zwyczajna (Anas platyrhynchos) Kaczka krzyżówka jest ptakiem wodnym. Jej naturalny zasięg obejmuje całą półkulę północną. Dzięki badaniom ornitologicznym ustalono, że gatunek ten wędruje, choć niektóre populacje są osiadłe. Na ulicach polskich miast krzyżówkę można spotkać nad zbiornikami wodnymi, np. w parkach czy ogrodach, ale również nad rzeką, jeziorem czy sadzawką w ogrodzie. Jest też uznawana za jedno ze zwierząt gospodarskich. Wrona siwa (Corvus corone) Wrona siwa to ptak monogamiczny, co oznacza, że wiąże się pary na całe życie. W ubiegłym wieku ten gatunek najliczniej występował w krajobrazie rolniczym. Dzisiaj dużo łatwiej spotkamy wronę siwą w mieście. Jak wspominał w jednym z wywiadów w 2019 r. w miesięczniku „Dzikie Życie” nieżyjący już prof. Ludwik Tomiałojć, wybitny naukowiec i ikona polskiej ornitologii: „Kiedyś wrona była gatunkiem pospolitym na polach. Za orzącym traktorem szły zwykle dwa bociany, pięć wron, dziesięć gawronów i szpaki. Teraz prawie nic”. Wróbel zwyczajny (Passer domesticus) Wróbel zwyczajny, kiedyś nazywany domowym, pierwotnie zamieszkiwał Bliski Wschód. Około 200 lat temu, wraz z Europejczykami, rozpoczął podbój świata, kolonizując wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy. Według trendów liczebności ptaków z 2018 r. wróbel należy do trzech najliczniejszych gatunków ptaków lęgowych w Polsce, obok skowronka i zięby. Najczęściej spotkać go można w aglomeracjach miejskich, czyli w miejscach takich jak parki, skwery oraz okolice zabudowań mieszkalnych i żywopłotów. Gołąb miejski (Columba livia forma urbana) Gołąb miejski to jeden z najliczniej spotykanych ptaków w miastach przez cały rok. Wywodzi się od dzikich gołębi skalnych (Columba livia), zamieszkujących klify i jaskinie. Spotkać go można zarówno na ulicy, jak i np. w metrze. Ptaki te, z powodu zanieczyszczeń i przenoszenia chorób mogą być niesłusznie postrzegane jako zagrożenie dla ludzi. Gołębie miejskie są troskliwymi rodzicami i dobierają się w pary na całe życie. Wykazują też niezwykłe zdolności wykorzystywania charakterystycznych punktów krajobrazu do nawigacji podczas lotu. Sikorka bogatka (Parus major) W Polsce według Komisji Faunistycznej zajmującą się dokumentowaniem ptaków w naszym kraju stwierdzono aż 7 gatunków sikor. Wśród nich sikorka bogatka jest jednym z najpowszechniejszych gatunków występujących na obszarze miast. Podczas zimy przylatuje jako pierwsza do karmników, chwyta niełuskany słonecznik i migiem zaszywa się w gęstwinie drzew. Nie pogardzi również orzechami oraz tłuszczem słoniny. Sikorki dzięki swoim umiejętnościom rzadko głodują. Dzięki zaś zadziorności, bogatka potrafi zabić ptaka innego gatunku lub walecznie go przegonić. Zamieszkuje lasy, parki i ogrody, gdzie też najczęściej można ją spotkać zimą. Sikorka modraszka (Cyanistes caeruleus) Modraszka, inaczej zwana sikorą modrą jest tuż po bogatce najliczniejszym gatunkiem lęgowym wśród sikor w Polsce. Modraszkę można rozpoznać po niebieskim ciemieniu. Ptaki te zasiedlają różne typy lasów i zadrzewień. Podczas zimowej pory roku modraszki często odwiedzają karmniki w celu łatwego pożywienia się, ale też żywią się owocami roślin. Na terenie miasta najczęściej można zaobserwować ten gatunek na drzewach przyulicznych, w parkach, skwerach, ogrodach i sadach. Gawron (Corvus frugilegus) Gawron to duży czarny ptak z szaro-białym dziobem. Był niegdyś nazywany gapą. Według czerwonej listy ptaków Polski jest uznany za gatunek narażony na wyginięcie. Pomimo spadków liczebności populacji, gawrony nadal można spotkać na terenach zurbanizowanych podczas zimy, czyli w mieście. Ptaki często koczują w parkach, zagajnikach, alejach czy na osiedlach w pobliżu ludzi. Gdzie obserwować ptaki zimujące? Ptaki zimujące można obserwować w wielu miejscach, gdzie występują drzewa, krzewy lub inna roślinność. Najlepsze lokalizacje do obserwacji to lasy, parki i ogrody. Dodatkowo, obszary wodne, takie jak rzeki, jeziora czy stawy, przyciągają liczne gatunki ptaków wodnych. Zgodnie z danymi z Monitoringu Zimujących Ptaków Wodnych (MPP) w 2024 roku, najliczniejszymi gatunkami nad wodą w Polsce były: krzyżówka, gągoł, łyska, czernica, kormoran oraz 9 innych gatunków. W środowiskach niezwiązanych z wodą, zwłaszcza tam, gdzie znajdują się karmniki i łatwy dostęp do pożywienia, obserwuje się większą różnorodność gatunków. W miastach wiele ptaków zimuje lub przebywa przez cały rok, korzystając z obfitości pokarmu, co ułatwia im przetrwanie zimy. Dla obserwatorów ptaków miejskie środowisko daje dogodne warunki do podglądania skrzydlatych sąsiadów, przynosząc wiele frajdy i korzyści edukacyjnych. Jak pomagać ptakom zimującym w Polsce? Pomagać skrzydlatym mieszkańcom możemy na różne sposoby, z których najpopularniejszym jest ich dokarmianie. To działanie może przynosić zarówno korzyści jak i pewne zagrożenia. Z dokarmiania korzystają nie tylko gatunki osiadłe, ale też i przybysze z Północy, takie jak jemiołuszki, jery czy gile. Niektóre teorie sugerują, że regularne dokarmianie może prowadzić do uzależnienia ptaków, a nagłe zaprzestanie dostarczania pokarmu mogłoby narazić zwierzęta na głód, zwłaszcza jeśli przyzwyczaiły się do łatwo dostępnego jedzenia. Ponadto wskazuje się, że dokarmianie ma negatywny wpływ na instynkty migracyjne, co powoduje, że niektóre osobniki mogą zrezygnować z odlotów na zimowiska, pozostając w miejscu. Kluczowe w dokarmianiu jest odpowiedzialność, konsekwencja i troska o bezpieczeństwo. Regularne uzupełnianie karmników, utrzymanie higieny miejsca dokarmiania czy dobór odpowiedniego jedzenia to podstawy, które pozwolą uniknąć potencjalnych problemów i pomogą przetrwać trudny zimowy okres skrzydlatym towarzyszom. Źródło: National Geographic Polska
Miał być śnieg, jest bawełna i piana. Turyści poczuli się oszukani
Atrakcje turystyczne na całym świecie mają to do siebie, że nie zawsze oferują to, co znajduje się w ich opisach. Mniejsze, mniej efektowne, a czasami zupełnie niespełniające oczekiwań. Tak jak wioska przyciągająca gości śnieżnymi krajobrazami i atrakcjami. Tyle że bez śniegu, a z jego nieudolną imitacją.
Spis treści: Śnieżna wioska bez śniegu Oszukane atrakcje turystyczne w Chinach Białe zimy nie są czymś oczywistym już od paru ładnych lat. Widać to nie tylko w Polsce. Globalne ocieplenie dotyka mieszkańców wszystkich kontynentów. Zmiany klimatu coraz dotkliwiej odczuwają zarówno ludzie, jak i, a może i przede wszystkim, dzikie zwierzęta, które są uzależnione od pogody i sił natury. Również ludzie zdążyli jednak przyzwyczaić się do mrozów i białego puchu spadającego z nieba. I chodzi tu nie tylko o walory czysto estetyczne, ale i turystyczne. W końcu, żeby uprawiać sporty zimowe, potrzebny jest śnieg. I tak, bywa, że stoki narciarskie wspierają się sztucznym naśnieżeniem. Jednak co w sytuacji, gdy sztuczny śnieg pojawia się w miejscu, które docelowo ma przyciągać właśnie śniegiem naturalnym? Śnieżna wioska bez śniegu Do kuriozalnej sytuacji doszło w Chinach, a dokładnie w prowincji Syczuan. Znajduje się tam Chengdu Snow Village – malownicza wioska, która w założeniu ma zachwycać turystów zimowymi krajobrazami. Niedawno zrobiło się o niej głośno nie z powodu śniegu, a jego braku i dość nietypowego „zastępstwa”. Coraz więcej państw i regionów boryka się ze zmianami wzorców klimatycznych. Dotyczy to również Chin. Z powodu braku naturalnych opadów śniegu, zarządcy wioski postanowili stworzyć zimową atmosferę za pomocą nietypowych materiałów. Nie skorzystali jednak tradycyjnego sztucznego śniegu. Biały puch zastąpiły płaty bawełny, białe prześcieradła, biały piasek i mydlana piana. Niecodzienny miks materiałów pokrył ścieżki i dachy domów wioski. Zdjęcia nowego szybko anturażu trafiły do sieci, a turyści poczuli się oszukani. Wyświetl ten post na Instagramie Post udostępniony przez KIDDAAN (@kiddaan) Zgodnie z nazwą obiektu, turyści oczekiwali prawdziwego śniegu. Zastali jednak jedynie jego imitację. W odpowiedzi na głosy krytyki zarządcy Chengdu Snow Village opublikowali oświadczenie na platformie WeChat. Przeprosili w nim za wprowadzenie w błąd i obiecali zwrot kosztów biletu dla niezadowolonych gości. Jak tłumaczyli, decyzja o użyciu bawełny i innych materiałów była podyktowana chęcią stworzenia zimowej atmosfery w oczekiwaniu na naturalne opady śniegu, które w tym roku nie nadeszły zgodnie z przewidywaniami. Wygląda jednak na to, że bezpieczniejsze dla biznesu byłoby nieimitowanie śniegu prześcieradłami i bawełną. Przykład Chengdu Snow Village, gdzie „śnieg” został zastąpiony bawełną i prześcieradłami, to tylko jeden z wielu przypadków, kiedy atrakcje turystyczne okazały się odbiegać od opisów. Niestety, oszustwa turystyczne w Chinach to dość powszechny problem. Szczególnie kontrowersyjnym tematem są przypadki fałszowania zwierząt w ogrodach zoologicznych i parkach rozrywki. Oszukane atrakcje turystyczne w Chinach Głośnym echem odbiła się sprawa ogrodu zoologicznego w prowincji Henan. W 2013 roku pracownicy zoo umieścili dużego mastifa tybetańskiego w klatce z tabliczką informującą, że to lew afrykański. Oszustwo wyszło na jaw, gdy „lew” zaczął szczekać, co natychmiast wywołało falę oburzenia i śmiechu w internecie. Kilka lat później zoo w prowincji Jiangsu pokazało dwa psy rasy chow-chow pomalowane na czarno i biało, sugerując, że są to pandy. Odwiedzający szybko zauważyli, że coś jest nie tak, ponieważ „pandy” zachowywały się zupełnie inaczej niż prawdziwe osobniki, a ich futro wyglądało na farbowane. Przedstawiciele zoo bronili się, twierdząc, że chcieli jedynie „zabawnej atrakcji” i nie zamierzali oszukiwać turystów. Opinia publiczna uznała jednak taką praktykę za skandaliczne działanie. Kreatywność w tworzeniu atrakcji turystycznych to ważna rzecz, ale priorytetem dla organizatorów powinny być autentyczność i uczciwość wobec odwiedzających. Przed podróżą do Chin warto nie tylko dokładnie sprawdzić informacje o atrakcjach turystycznych, ale też przeczytać opinie innych turystów. Źródło: CNN Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Padł rekord zimna w Polsce. Tak mroźno nie było od blisko 100 lat
Mamy nowy, ale wciąż nieoficjalny, rekord zima w Polsce. I choć odnotowana temperatura robi wrażenie, to biorąc pod uwagę miejsce pomiaru, trudno mówić o niespodziance.
W tym artykule: Nowy rekord zimna w Polsce Polski biegun zimna Kiedy była najniższa temperatura w Polsce? Ostatnie dni upływają pod znakiem siarczystych mrozów. Termometry w wielu częściach kraju wskazują wartości znacznie poniżej zera, a meteorolodzy ostrzegają, że to dopiero początek zimowych ekstremów. Ostrzeżeniem niech będzie historycznie niska temperatura zarejestrowana w Tatrach Zachodnich. Na samą myśl aż robi się zimno. Nowy rekord zimna w Polsce Minus 41,13°C – tyle wynosi nowy, nieoficjalny rekord zimna w Polsce. Taką wartość pokazały termometry w Litworowym Kotle w Tatrach. Eksperci są jednak zgodni, że to nie koniec. Jak twierdzą, temperatura w tym miejscu może spaść nawet do minus 50°C. Najniższą temperaturę zanotowaną kiedykolwiek na ziemiach polskich potwierdzili badacze z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, którzy od kilku lat prowadzą pomiary temperatury w tatrzańskim mrozowisku. Rekordowy wynik to efekt specyficznych warunków atmosferycznych sprzyjających gromadzeniu się mroźnego powietrza. Ważną rolę odgrywa także unikatowe położenie stacji pomiarowej. Na jej terenie umieszczono dwa urządzenia, których zadaniem jest eliminacja ryzyka błędów oraz awarii. – Jest to automatyczna stacja meteorologiczna, która wykonuje pomiary zgodnie ze standardami Światowej Organizacji Meteorologicznej. Oznacza to, że temperatury mierzone są w osłonie radiacyjnej na wysokości ok. 2 m nad poziomem terenu – podkreśla dr Bartosz Czernecki. I dodaje: – W rejonie w Czerwonych Wierchów ściany szczytów są wysokie, mają ok. 200–250 m. To sprawia, że chłodne powietrze może tam spływać grawitacyjnie z wyższych warstw atmosfery i osiadać na dnie kotła. Trudno jednak przypuszczać, by wynik ten został uznany za oficjalny, ponieważ Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej nie potwierdza pomiarów ze stacji w Litworowym Kotle. – To jest eksperyment Uniwersytetu w Poznaniu i my nie mamy dostępu do tej stacji, to nie jest stacja IMGW. Nie mamy stamtąd pomiarów. Wierzę, że tam taka temperatura wystąpiła, to jest wyjątkowe miejsce w Polsce, natomiast nie mam możliwości komentowania tego, ponieważ to nie są nasze zweryfikowane dane – zaznaczyła synoptyk IMGW Ewa Łapińska w rozmowie z PAP. Polski biegun zimna Litworowy Kocioł, czyli cyrk lodowcowy (zagłębienie otoczone przez stoki i rygiel skalny) w najwyższej części Doliny Litworowej, nieprzypadkowo uchodzi za „polski biegun zimna”. Ekstremalne warunki termiczne panują tam nie tylko zimą, ale również latem. W lipcu 2022 r. badacze z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zanotowali w tym rejonie minus 5,7°C. Był to najniższy lipcowy wynik w historii polskich pomiarów, który pobił dotychczasowy rekord z 1996 roku – minus 5,5°C zmierzony na Hali Izerskiej. Kiedy była najniższa temperatura w Polsce? Przypomnijmy, że dotychczasowy oficjalny rekord zimna w Polsce pochodzi z 1929 roku i został zanotowany w Żywcu. Temperatura wyniosła wówczas minus 40,6°C. Często przywoływany w mediach rekord z Siedlec, wynoszący minus 41°C, jest błędnym zapisem i nie figuruje w oficjalnych statystykach. Dla porównania, najzimniejsze miejsce na Ziemi to stacja Wostok na Antarktydzie, gdzie w 1983 r. temperatura spadła do -89,2°C. Źródła: facebook.com/meteoprognoza; litworowy.pogoda.cc; naukawpolsce.pl; National Geographic Polska
Zimą umiera znacznie więcej osób niż w pozostałych porach roku. Powody zaskakują
Naukowcy próbują wyjaśnić ten fenomen już od kilku dekad. Na całym świecie zimą umiera więcej ludzi niż średnio w innych porach roku. Dlaczego tak się dzieje?
Spis treści: Wirusy lubią atakować zimą Eksperymenty z poprzedniego wieku Czy zagrażają nam zimna temperatury? Nie ma jednej prostej odpowiedzi Cztery zimowe miesiące to mało przyjemny czas do życia. Dni są krótkie. Brakuje słońca. Jest chłodno i coraz częściej deszczowo. Nic dziwnego, że w tym okresie – szczególnie gdy jest po Nowym Roku – nastrój może nam się pogarszać. Zima bywa jednak nie tylko przykrym, lecz także niebezpiecznym okresem do życia. A to z powodu zjawiska nazywanego nadmierną śmiertelnością zimową (ang. excess winter mortality). Opisuje ono zaskakującą prawidłowość. Otóż w zimowych miesiącach umiera znacznie więcej ludzi niż średnio we wszystkich trzech pozostałych porach roku. Zwykle dotyczy to krajów umiarkowanym i chłodnym klimacie. W Stanach Zjednoczonych np. w latach 2011-2016 zimą śmiertelność była wyższa o 8-12 proc. niż w pozostałych porach roku. Dlaczego tak się dzieje? Naukowcy znaleźli kilka przyczyn tego zjawiska. Jednak nie opracowali jeszcze pełnej odpowiedzi. Wirusy lubią atakować zimą Pierwszy powód jest stosunkowo łatwy do wskazania. To wirusy wywołujące choroby układu oddechowego. Wiele z nich, na czele z wirusami grypy, jest sezonowe. Szczyt ich aktywności – oraz zagrożenia, jakie dla nas stanowią – przypada na zimowe miesiące. Naukowcy szacują, że połowa nadmiarowej liczby zgonów przypadającej na zimę to efekt właśnie działania wirusów. Co jednak z drugą połową? Eksperymenty z poprzedniego wieku Jeszcze pod koniec zeszłego wieku wydawało się, że odpowiedź jest prosta. „Choroba niedokrwienna serca jest główną przyczyną nadmiernej śmiertelności zimowej, odpowiadając za około połowę wszystkich nadmiarowych zgonów. Większość tych zgonów następuje kilka godzin lub dzień lub dwa po ekspozycji na zimno” – napisał William Keatinge, brytyjski fizjolog, w artykule opublikowanym w 1995 roku. Keatinge doszedł do takich wniosków po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych. Zaproszeni do nich uczestnicy przez kilka godzin albo siedzieli w cieple albo marzli w chłodzie. Naukowiec sprawdzał, co w tym drugim przypadku dzieje się z ich naczyniami krwionośnymi. Zauważył, że gdy uczestnikom badania było zimno, ich naczynie krwionośne w skórze zwężały się, a krew skupiała się w środku ciała. Komórki krwi, takie jak czerwone krwinki, zbliżały się do siebie. Podnosiło się ciśnienie i zwiększało ryzyko powstawania zatorów, co może prowadzić do chorób serca. Czy zagrażają nam zimna temperatury? Badania Keatinge’a zrobiły się znane, ponieważ dawały konkretne wskazówki, jak walczyć z nadmierną śmiertelnością zimową. Przede wszystkim należało sprawić, by osoby starsze i w gorszym stanie zdrowia nie marzły zimą (np. zapewniając im środki finansowe na ocieplenie domów). Po drugie pojawiała się nadzieja, że globalne ocieplenie będzie miało paradoksalnie pozytywny skutek – zmniejszy liczbę zgonów w najchłodniejszych miesiącach. Niestety już wiadomo, że tak się nie dzieje. W 2014 roku Philip L. Staddon z University of Gloucestershire opublikował pracę pod wszystko mówiącym tytułem „Globalne ocieplenie nie zmniejszy nadmierne śmiertelności zimowej”. Wykazał w niej, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy między niskimi temperaturami a nadmiarową liczbą zgonów zimą. Potwierdziły to również badania zespołu Patricka Kinneya z 2015 roku. Nie ma jednej prostej odpowiedzi Dzisiaj naukowcy skłaniają się do przekonania, że za nadmierną śmiertelnością zimową stoi wiele różnych i na pozór drobnych przyczyn. Na pewno bardzo istotna jest sezonowa aktywność wirusów. Ale też drobne zmiany w naszym codziennym życiu, których skutki się kumulują. Mniej słońca oznacza mniej witaminy D. Chłód i brzydka pogoda – spędzanie całych dni pod dachem, mniejszą aktywność fizyczną i większe spożycie alkoholu. W pewnych częściach świata w zimie największe jest też zanieczyszczenie powietrza. I to wszystko może składać się na nadmierną śmiertelność zimową. A przynajmniej tyle wiemy na tym etapie. Źródło: National Geographic Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Białka Tatrzańska nie bez powodu od lat przyciąga narciarzy. Białe stoki to nie wszystko
Białka Tatrzańska od lat cieszy się mianem jednego z najpopularniejszych kurortów narciarskich w Polsce. Dlaczego Polacy upodobali sobie właśnie malowniczą wieś oddaloną od Zakopanego o niecałe 23 km. Powody są co najmniej trzy.
Spis treści: Białka Tatrzańska – stoki narciarskie Pogoda w Białce Tatrzańskiej Termy koło Białki Tatrzańskiej Białka Tatrzańska – atrakcje Białka Tatrzańska to jeden z najpopularniejszych kierunków w Polsce dla miłośników sportów zimowych. Sprzyja temu malownicze położenie w sercu Podhala oraz doskonałe warunki narciarskie. Turystów wraz z rodzinami przyciągają m.in. szerokie stoki i nowoczesna infrastruktura. Jednak Białka Tatrzańska oferuje nie tylko fantastyczne trasy narciarskie, ale także inne atrakcje. Okolica obfituje w różnorodne miejsca, w których możemy nie tylko lepiej poznać kulturę Podhala, ale też odpocząć po wielu godzinach spędzonych na stoku. Białka Tatrzańska – stoki narciarskie Największym magnesem przyciągającym turystów do Białki Tatrzańskiej są oczywiście jej stoki narciarskie. Szczególną popularnością zarówno wśród miejscowych, jak i turystów cieszy się kompleks Kotelnica Białczańska. To jeden z najnowocześniejszych ośrodków narciarskich w Polsce. Na fanów nart i snowboardu czeka tu kilkanaście tras o różnej trudności: od łatwych, idealnych dla początkujących, po bardziej wymagające dla doświadczonych narciarzy. To łącznie 14 km. Wszystkie są oświetlone, co pozwala na jazdę nawet wieczorem. Dodatkowo nowoczesne wyciągi krzesełkowe i gondole gwarantują komfort i skracają kolejki. Na miejscu początkujący narciarze (dorośli i dzieci) mogą stawiać pierwsze szusy pod okiem instruktorów ze szkółek. Kotelnica Białczańska oferuje również możliwość wypożyczenia sprzętu. Na miłośników snowboardu i freestyle’u czekają Snowpark i Fun Zone z przeszkodami, skoczniami i rampami. Z kolei dla fanów narciarstwa biegowego w pobliżu kompleksu przygotowano specjalnie utrzymane szlaki. Stoki narciarskie w Białce Tatrzańskiej i okolicach Kaniówka – to mniejszy, kameralny kompleks narciarski, doskonały dla rodzin z dziećmi i osób rozpoczynających swoją przygodę z narciarstwem. Znajdziesz tu łagodne, krótsze trasy o długości około 1 km oraz wyciągi talerzykowe i taśmy dla dzieci. Bania Ski & Fun – to wyjątkowe miejsce, które łączy narciarstwo z relaksem. Krótsze, łatwiejsze trasy są świetne dla dzieci i początkujących, a sąsiedztwo Term Bania to dodatkowy atut tego miejsca. Jurgów Ski (około 8 km od Białki Tatrzańskiej) – malowniczo położony ośrodek z trasami dla początkujących i średnio zaawansowanych. Zaletą tego miejsca jest mniejsze zatłoczenie i piękne widoki na Tatry Bielskie. Znajdziesz tu wyciągi orczykowe i krzesełkowy oraz dobrze utrzymane trasy o łącznej długości około 4 km. Czarna Góra Resort (około 12 km od Białki Tatrzańskiej) – jeden z bardziej wymagających ośrodków w okolicy. Oferuje zróżnicowane trasy o długości 8 km, w tym jedną z najtrudniejszych w regionie – trasę Litwinka o dużym nachyleniu. To świetne miejsce dla zaawansowanych narciarzy szukających większych wyzwań. Pogoda w Białce Tatrzańskiej Warunki pogodowe są kluczowe dla miłośników sportów zimowych, a Białka Tatrzańska słynie z białej zimy. Sezon narciarski trwa tu od grudnia do marca. Nie da się jednak ukryć, że i tu coraz wyraźniej widać skutki zmian klimatu. W styczniu 2025 roku przewidywane są temperatury maksymalne sięgające od 4°C do 10°C, a minimalne od -1°C do -3°C. Na tegoroczne ferie zimowe synoptycy zapowiadają słoneczną aurę z temperaturami dochodzącymi w dzień do nawet 7°C, przy nocnych przymrozkach, co sprzyja utrzymaniu tras narciarskich w dobrym stanie. W Białce Tatrzańskiej idealne warunki nawet przy mniej sprzyjającej aurze gwarantują systemy sztucznego naśnieżania. Termy koło Białki Tatrzańskiej Po dniu spędzonym na stoku warto zregenerować się w cieple, na przykład w Termie Bania. Znany kompleks basenów termalnych idealnie nadaje się na relaks w wodzie o temperaturze sięgającej nawet 38°C. Obiekt jest podzielony na strefy relaksu i zabawy, co sprawia, że każdy znajdzie tu coś dla siebie – od stref SPA po zjeżdżalnie wodne dla dzieci. Termy oferują także sauny, jacuzzi oraz możliwość skorzystania z zabiegów relaksacyjnych. Białka Tatrzańska – atrakcje Stoki narciarskie i baseny termalne to główne atrakcje turystyczne w okolicy, ale Białka Tatrzańska ma do zaoferowania o wiele więcej. Warto wybrać się na spacer po okolicy, żeby poczuć unikatowy klimat Podhala. Tradycja zachowała się tu nie tylko w architekturze i zwyczajach, ale też w kuchni. Liczne karczmy serwują regionalne przysmaki. Obowiązkowe pozycje w menu to oscypek, kwaśnica i moskole. Wiele karczm organizuje też wieczory z muzyką na żywo, podczas których można posłuchać góralskich kapel. Jak jeszcze urozmaicić ferie zimowe w Białce Tatrzańskiej? Oto sprawdzone propozycje. Atrakcje dla aktywnych: Kuligi z pochodniami. Tradycyjny przejazd saniami przez zaśnieżone lasy to niezapomniane doświadczenie, zwłaszcza dla rodzin i par. Skutery śnieżne. Możliwość wynajmu skuterów i przejażdżek po okolicznych trasach. Rakiety śnieżne i wędrówki. Wypożyczalnie oferują rakiety śnieżne, idealne na zimowe spacery po mniej uczęszczanych szlakach. Dla miłośników natury: Spacer po górskich dolinach. Dolina Białki oferuje piękne widoki na Tatry oraz zimowe krajobrazy pokryte śniegiem. Punkt widokowy na Litwince. Warto się tam wybrać, aby podziwiać panoramę Tatr i okolicznych miejscowości. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Przewóz nart może przysporzyć nam sporych kłopotów. Zrób to dobrze
Dla narciarzy zimowe podróże samolotem mogą być nie lada wyzwaniem. Nieodpowiednio zabezpieczony sprzęt to ryzyko uszkodzeń i dodatkowych opłat. Dowiedz się, jak zadbać o swój bagaż, by uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.
W tym artykule: Jak zapakować narty do samolotu? Nadanie bagażu ponadwymiarowego Gdzie warto pojechać na ferie zimowe? Sezon zimowy rozkręca się na dobre, a na stokach pojawia się coraz więcej narciarzy. Nadchodzące ferie zimowe dodatkowo zwiększą ruch na lotniskach, gdzie przewóz sprzętu narciarskiego staje się nie lada wyzwaniem. Aby cieszyć się urlopem bez stresu, warto zawczasu zadbać o odpowiednie pakowanie i zabezpieczenie nart lub snowboardu. Jak zrobić to dobrze? Z pomocą przychodzi warszawskie lotnisko Chopina. Jak zapakować narty do samolotu? Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących przewozu sprzętu narciarskiego samolotem, warto dowiedzieć się, czym jest bagaż ponadwymiarowy. To określenie obejmuje przedmioty, które swoją wielkością lub wagą przekraczają standardowe limity bagażu rejestrowanego. Wśród najczęściej spotykanych przykładów znajdują się: narty i kijki narciarskie, sprzęt golfowy, deski surfingowe, rowery, wózki inwalidzkie. Wraz z nadchodzącymi feriami lotnisko Chopina w Warszawie przypomina o zasadach przewozu bagażu ponadwymiarowego. W opublikowanym na Facebooku komunikacie podkreślono, że sprzęt taki jak narty czy deski snowboardowe wymaga odpowiedniego przygotowania przed podróżą. Największy port lotniczy w Polsce zaleca: przygotowanie sprzętu zgodnie z zasadami linii lotniczych, co pozwoli uniknąć stresu na lotnisku i zapewni bezpieczny transport; sprawdzenie wytycznych przewoźnika przed zimowym wyjazdem, w tym zasad dotyczących liczby, wagi i wymiarów sprzętu sportowego, aby uniknąć dodatkowych opłat i problemów podczas odprawy; solidne zapakowanie sprzętu, np. w wytrzymały pokrowiec lub taśmę ochronną, zabezpieczając czubki kijków narciarskich, aby nie uszkodziły torby lub innych przedmiotów. Nadanie bagażu ponadwymiarowego Stołeczny port dodaje również, że bagaż ponadwymiarowy odprawiany jest w specjalnie wyznaczonych punktach. Aby zapewnić sobie komfort i sprawną obsługę, warto przybyć na lotnisko z odpowiednim wyprzedzeniem. Proces odprawy rozpoczyna się przy standardowym stanowisku check-in, gdzie pasażer otrzymuje wszystkie potrzebne dokumenty oraz oznaczenia dla bagażu. Następnie bagaż ponadwymiarowy należy nadać w wyznaczonym miejscu za wyspą C, pomiędzy strefami kontroli bezpieczeństwa. Gdzie warto pojechać na ferie zimowe? W okresie ferii Zakopane zamienia się w turystyczne centrum Polski. Góralska atmosfera, ośnieżone stoki i wyjątkowy klimat przyciągają tysiące rodzin. Niestety, tłumy na Krupówkach i kolejkach do wyciągów sprawiają, że warto również rozważyć mniej oblegane miejsca, takie jak Szczyrk, Wisła czy Szklarska Poręba, gdzie można odpocząć w bardziej kameralnej atmosferze. Wiele osób decyduje się także na zimowe wyjazdy za granicę. Włoskie, austriackie i szwajcarskie kurorty w Alpach to wciąż najczęstszy wybór, ale coraz większą popularnością cieszą się również mniej oczywiste miejsca, takie jak Andora, Bułgaria czy Turcja. Źródła: Lotnisko Chopina w Warszawie; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
W Polsce prawdziwej zimy nie było już dawno. To tu trzeba teraz szukać śniegu
Zima w pełni, ale śniegu brak. Taki scenariusz powtarza się coraz częściej w wielu miejscach na świecie, gdzie jeszcze niedawno od grudnia do marca można było cieszyć się białym puchem. Nawet jeśli prawdziwa zima nie trwała pełnych trzech miesięcy, to przynajmniej przez kilka tygodni przypominała o swoim istnieniu. Polacy również zauważają, że zimy stają się z roku na rok łagodniejsze. Gdzie zatem szukać śniegu? Wyruszamy w podróż śladami zaginionej zimowej aury.
Spis treści: Rovaniemi, Finlandia Sapporo, Japonia Lake Louise, Kanada Góra Cairngorm, Szkocja Zermatt, Szwajcaria Park Narodowy Yellowstone, Montana, USA Anchorage, Alaska, USA Zmiany klimatu mają daleko idące skutki. Wpływają również na branżę turystyczną. Letnie upały w popularnych kurortach przestają być kojarzone z przyjemnością, toteż coraz więcej ludzi szuka miejsc, gdzie w lipcu i sierpniu można się ochłodzić. Tak powstał nowy wakacyjny trend nazywany coolcation. Zimą z kolei łagodne temperatury zmuszają miłośników białego szaleństwa do szukania nowych miejsc, gdzie będą mogli cieszyć się śniegiem i uprawiać sporty zimowe. Szkockie szczyty, fińska kraina cudów, japońskie miasto i amerykańskie parki narodowe – tam według synoptyków można spodziewać się śniegu tej zimy. Dokładne prognozowanie opadów jest trudne, ale naukowcy podkreślają, że dane historyczne i sezonowe trendy pozwalają wskazać regiony, w których turyści mogą spodziewać się prawdziwie zimowych krajobrazów. Rovaniemi, Finlandia Rovaniemi jest uważane za jedno z najbardziej magicznych miejsc na świecie, zwłaszcza w okolicach świąt Bożego Narodzenia. Zaledwie kilka kilometrów od miasteczka położonego w północnej Finlandii znajdują się Koło Podbiegunowe oraz Wioska Świętego Mikołaja. Wioska przyciąga turystów ze wszystkich kontynentów. Na miejscu, poza Świętym Mikołajem, można również zobaczyć renifery, odwiedzić pocztę, gdzie trafiają listy od dzieci z całego świata oraz zajrzeć do warsztatu prezentów. Jak podkreśla Kaisa Solin, rzeczniczka Fińskiego Instytutu Meteorologicznego, turyści odwiedzający Rovaniemi mogą cieszyć się śniegiem od końca listopada aż do połowy kwietnia. Sapporo, Japonia Mieszkańcy Sapporo – japońskiego miasta, zamieszkanego przez 2 miliony ludzi – są tak pewni śnieżnej zimy, że co roku w lutym organizują Festiwal Śniegu. Jak informuje Andrew Coombs, rzecznik Japońskiej Narodowej Organizacji Turystycznej, w 2023 roku w Sapporo spadło 390 cm śniegu, a rok wcześniej 475 cm. Podczas festiwalu, który potrwa w tym roku od 4 do 12 lutego, odwiedzający będą mogli podziwiać setki śnieżnych rzeźb w trzech lokalizacjach: Parku Odori, Tsudome i Susukino. Niektóre z nich to proste bałwany wykonane przez miejscowe dzieci, inne to misternie zdobione dzieła sztuki biorące udział w Międzynarodowym Konkursie Rzeźb Śnieżnych. Wieczorem wiele z nich jest oświetlonych kolorową iluminacją. Na gości czekają również lodowe zjeżdżalnie, występy muzyczne na żywo i pokazy snowboardowe. Lake Louise, Kanada Lake Louise w zimie prezentuje się jeszcze bardziej malowniczo niż latem. Według danych Parks Canada Agency, tylko w grudniu spada tu średnio ponad 68 cm śniegu. Biały puch pokrywa wówczas szpiczaste szczyty gór i alpejskie lasy leżące w granicach Parku Narodowego Banff. Częścią zimowego krajobrazu są tu również luksusowe domki oraz restauracje. To urokliwe miasteczko służy wielu turystom jako baza wypadowa do zimowych wędrówek i uprawiania narciarstwa w okolicznych lasach i górach. Dla mniej aktywnych odwiedzających przygotowano m.in. lodowisko na świeżym powietrzu. Popularną atrakcją są też kuligi. Góra Cairngorm, Szkocja Choć Wielka Brytania słynie z szarych zim, to Szkocja – najbardziej północna i górzysta część kraju – wyróżnia się śnieżnymi krajobrazami. Według danych brytyjskiego Met Office, osiem z dziesięciu najbardziej zaśnieżonych miejsc w Wielkiej Brytanii znajduje się w Szkocji, a numerem jeden jest góra Cairngorm. Ta mekka miłośników sportów zimowych cieszy się śniegiem przez około 76 dni w roku. Cairngorm przyciąga wówczas zarówno fanów narciarstwa, jak i pieszych wycieczek po szlakach turystycznych. Wisienką na torcie są tu spektakularne widoki na szkockie Highlands. Na wysokości 3600 metrów znajduje się Ptarmigan – najwyżej położona restauracja w Wielkiej Brytanii. Można tam dotrzeć kolejką linową. Zimą śnieg pokrywa także pobliskie miasteczko Aviemore, gdzie turyści odpoczywają po dniu pełnym przygód w przytulnych domkach i pubach. Zermatt, Szwajcaria Zermatt może być najpiękniejszym miasteczkiem w Europie. Szwajcarski krajobraz – z ośnieżonymi szczytami, głębokimi dolinami, ukwieconymi łąkami i drewnianymi chatami – to właśnie jego wizytówka. Koroną alpejskiej scenerii Zermatt jest charakterystyczny, ostro zakończony szczyt Matterhorn. Jak zaznacza Elias Zubler, rzecznik Szwajcarskiego Federalnego Biura Meteorologii, zarówno Matterhorn, jak i samo Zermatt tej zimy pokrywa śnieg. 360 km tras narciarskich z pewnością zadowoli miłośników nart i snowboardu. Inni odwiedzający mogą podziwiać majestatyczny Matterhorn, spacerować po górskich szlakach lub przechadzać się malowniczymi uliczkami Zermatt, pełnymi butikowych hoteli, przytulnych kawiarni, barów, galerii sztuki i sklepów z pamiątkami. Park Narodowy Yellowstone, Montana, USA Około 380 cm śniegu w skali roku pokrywa szczyty, równiny, kaniony i rzeki w Parku Narodowym Yellowstone w Montanie. Położony w północnych Górach Skalistych park jest jednym z pięciu miejsc w USA, gdzie prognozy NOAA przewidują korzystne warunki do opadów śniegu tej zimy. Podczas wycieczek specjalnymi autokarami przystosowanymi do jazdy po śniegu turyści mogą podziwiać tam bawoły i majestatyczne łosie w ich naturalnym środowisku. Po przygodach na mrozie warto ogrzać się w bogatych w minerały gorących źródłach Yellowstone Hot Springs. Są one położone w miasteczku Gardner przy północnym wejściu do parku. Anchorage, Alaska, USA Podczas gdy w wielu regionach USA śnieg pojawia się tylko w wysokich górach, Anchorage – leżące na nizinach Alaski – jest pokryte białym puchem przez kilka miesięcy w roku. Zeszłej zimy spadło tu ponad 330 cm śniegu, prawie bijąc rekord miasta. Tej zimy Anchorage ponownie przyciąga turystów poszukujących śnieżnych przygód. Jedną z wyjątkowych lokalnych atrakcji są psie zaprzęgi. Popularnością cieszy się też szusowanie na lodowcach, na które może się dostać helikopterem lub samolotem. W trakcie lotu za oknem rozpościerają się zapierające dech w piersiach, skute lodem krajobrazy Alaski. Źródło: National Geographic Opracowanie: Mateusz Łysiak
Lipsk zimą przyciąga tłumy. Znajdziecie tu wyjątkowy jarmark bożonarodzeniowy
Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku jest jednym z najstarszych i największych na świecie. Można tu odwiedzić ponad 300 stoisk.
Spis treści: Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku Tradycja jarmarków Lipsk – miasto Bacha i Mendelssohna Zapach gluhweina (grzanego wina) unosi się nad całym starym miastem. Towarzyszy mu aromat bratwursta, czyli kiełbasy, serwowanej zwykle z bułką. Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku możemy uznać za otwarty! Poza tymi klasykami niemieckiej kuchni ulicznej, na ponad 300 jarmarkowych straganach znajdziemy niemal wszystko: świąteczne ozdoby (bombki, gwiazdy, czubki, serpentyny), sporo lokalnego rzemiosła, biżuterię, ceramikę, pieczywo, sery, wędliny, słodycze. Nad wszystkim górują mniejsze i większe choinki. Przy czym największa i wyjątkowa urodziwa stoi w zadaszonym Pasażu Mädlera, a więc lipskiej odpowiedzi na mediolańską galerię Vitoria Emanuela II. To tutaj zdjęcia z drzewkiem (czy też może raczej „drzewem”) robią sobie miejscowi i turyści. Spacerując z kubkiem parującego grzanego wina w ręku warto okrążyć całą lipską starówkę, podziwiając jej nieco eklektyczną architekturę, w której odnajdziemy wpływy zarówno renesansowe, jak i modernistyczne czy plomby współczesne. Warto przy tym pamiętać, że Lipsk jest położony pomiędzy trzema rzekami: Białą Elsterą, Parthe i Pleisse. To miasto mostów. Jest ich tu 427, a więc o około 30 więcej niż ma ich Wenecja. Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku jest jednym z najstarszych i największych na świecie. Po raz pierwszy odbył się w 1458 r. Nieco starszy był ten w sąsiednim Dreźnie (powstał w 1434 r.). Od tego czasu oba organizowane są nieprzerwanie – od blisko sześciu wieków! Jarmark w Lipsku uznawany jest za jeden z największych w Niemczech i na świecie. Oprócz dziesiątek straganów oferuje on różne inne rozrywki, jak np. kolorowo migoczące karuzele czy lodowiska. Tradycją stały się też świąteczne koncerty. W Lipsku usłyszeć można muzykę Bacha, Mendelssohna, Schumanna czy Wagnera, a więc kompozytorów, którzy byli związani z miastem. Zobaczyć można też występy kuglarzy czy orkiestr grających muzykę dawną. Artyści są oczywiście w strojach z epoki. Miłośnikom Jana Sebastiana Bacha polecić można okolicznościowe koncerty w kościołach św. Tomasza i św. Mikołaja, z którymi jako kantor był związany za życia. Tradycja jarmarków To właśnie jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech i w Austrii stały się wzorcem dla wielu innych w całej Europie. To stąd inspirację brały targi z Czech, Polski, Szwajcarii, Danii, Holandii, Belgii, Francji, a nawet Włoch (duży jarmark organizowany jest teraz np. w Rzymie). Z tym że w Niemczech organizowane są one nie tylko w dużych miastach, ale też w miasteczkach, a nawet na wsiach. Niektóre z nich zlokalizowane są miejskich podwórkach czy np. w folwarkach, z dala od innych zabudowań. Stoiska nierzadko utrzymane w stylu tych dawnych, średniowiecznych czy renesansowych. W samych Niemczech do dziś każdego roku odbywa się ponad 2,5 tysiąca jarmarków bożonarodzeniowych. Z tym że nazwę „Weihnachtsmarkt” (jarmark bożonarodzeniowy) coraz częściej zastępuję „Wintermarkt” (jarmark zimowy). To sprawia, że staje się ona bardziej uniwersalna i nawiązuje już nie tylko do tradycji chrześcijańskiej. Lipsk – miasto Bacha i Mendelssohna Po zobaczeniu lipskiego jarmarku bożonarodzeniowego warto wybrać się na zwiedzanie miasta. Lipsk to jedno z największych miast w Niemczech. Chwali się swoim zoo, w którym zlokalizowano część, która przypomina tropikalną dżunglę. Jest zadaszona, więc niezależnie od pory roku poczujemy się tu jak na Bali. Warto też pójść śladem lipskich kompozytorów. Np. Jana Sebastiana Bacha, którego zobaczyć można na pomnikach, ale też np. jako wielką figurę z klocków lego tuż obok kościoła św. Tomasza. Równie ważny dla miasta był Felix Mendelssohn-Bartoldy, znany dziś głównie jako kompozytor „Marsza weselnego”. Za życia był tu gwiazdą pierwszej wielkości. Gdy zmarł, tysiące ludzi na ulicach Lipska żegnały go tak długo, że poważnie opóźnił się przewóz ciała na cmentarz w Berlinie, gdzie ostatecznie został pochowany. Jego niewielkie lipskie muzeum robi spore wrażenie. Można tu np. wcielić się w rolę dyrygenta (którym był przecież Mendelssohn) wirtualnej orkiestry. A także poznać historię zarówno samego kompozytora, jak i jego szalenie zdolnej, a całkiem zapomnianej siostry Fanny, również kompozytorki i pianistki. Nasz autor Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"
Na trasie i poza nią: Wykorzystaj nieskończoność możliwości smartwatcha podczas zimowych przygód, nie tylko sportowych
Najnowsze modele smartwatchy Garmin to całkiem nowy poziom technologii zamkniętej w designerskim zegarku, który dba nie tylko o wyniki treningów, lecz także o bezpieczeństwo i komfort użytkownika.
Okres świąteczny czy ferie zimowe to okazje do przełamania codziennej rutyny i podbudowania kondycji fizycznej i formy psychicznej. Jeśli jesteś fanem sportów zimowych i rekreacji na stokach, zdobywania zaśnieżonych szczytów górskich lub długich wędrówek widokowymi szlakami, to nowy smartwatch kultowej amerykańskiej marki zapewni ci zaawansowane wsparcie na każdym kroku. Spis treści: Monitoruj swoje wyniki – od rekordów na stoku po zimowy trekking Bezpieczeństwo i nawigacja w trudnych zimowych warunkach Styl i funkcjonalność – smartwatch, który sprawdzi się także poza trasą Monitoruj swoje wyniki – od rekordów na stoku po zimowy trekking Wśród topowych smartwatchy warto wyróżnić nowe modele Garmin fēnix 8 AMOLED oraz Garmin fēnix 8 Solar. To niezrównane urządzenia do śledzenia aktywności nawet w trudnych warunkach. Odporne na uszkodzenia mechaniczne i zamoczenie (nawet podczas nurkowania na głębokości do 40 metrów), wyposażone w wytrzymałą baterię, kryją w sobie zaawansowane funkcje, niezawodne czujniki i przydatne aplikacje. Nowy model Garmin fēnix 8 może wspierać zimowe treningi i rekreację za pomocą m.in.: licznika kroków i spalonych kalorii, monitorowania tętna, rytmu oddychania i saturacji, kolorowych map (w tym tras w 2000 kurortów narciarskich na całym świecie), funkcji ClimbPro, która umożliwia szczegółową analizę podbiegów i podejść, a także nachylenia terenu i dystansu, trybów sportowych m.in. dla narciarzy alpejskich i biegowych, skitourów, snowboardzistów łyżwiarzy, a nawet amatorów chodzenia po śniegu w rakietach śnieżnych (pozwalają one m.in. rejestrować zjazdy, przewyższenia oraz czas spędzony na stoku), oceny gotowości do treningu, która informuje nas o wydolności organizmu oraz pomoże opracować trasę i plan treningowy. View Burdaffi on the source website Ponadto zimowe aktywności umilą nam: wygodne płatności zbliżeniowe GARMIN PAY™, głośnik i mikrofon, które umożliwiają prowadzenie rozmów telefonicznych (po sparowaniu ze smartfonem), aplikacja GARMIN MESSENGER™, która umożliwia dwukierunkową komunikację tekstową (po sparowaniu z komunikatorem satelitarnym inReach), odtwarzacz utworów i playlist z kont w serwisach, takich jak Spotify, Deezer lub Amazon Music (może być wymagana subskrypcja). Warto też przyjrzeć się bliżej tym możliwościom nowego modelu, które zapewniają bezpieczeństwo i nawigację. Bezpieczeństwo i nawigacja w trudnych zimowych warunkach Zima to wymagający czas dla miłośników outdooru, dlatego Garmin fēnix 8 AMOLED i Solar oferują wsparcie w zakresie bezpieczeństwa i nawigacji. Oba modele zostały wyposażone w funkcje, czujniki i aplikacje, które pomagają orientować się w terenie nawet w ekstremalnych warunkach, a także zapewniają maksymalną wygodę korzystania. W trudnym terenie i na dłuższym szlaku na pewno nie raz zauważyłeś, że korzystanie z nawigacji w smartfonie jest nie tylko męczące i niewygodne (szczególnie zimą, kiedy mamy założone rękawiczki), lecz także zawodne (problemy z transmisją danych, mała wytrzymałość baterii w smartfonie). View Burdaffi on the source website Wygodna i niezawodna nawigacja, jaką zapewnia smartwatch Garmin fēnix 8, to niezbędne wsparcie każdego turysty, globetrottera i miłośnika aktywności w terenie. Najnowsza generacja modelu kultowego amerykańskiego smartwatcha została wyposażona w: precyzyjny GPS, funkcję TracBack® umożliwiającą bezpieczny powrót do obozu lub początku szlaku, zaawansowaną latarkę LED (z regulowanym stopniem jasności i dodatkowym światłem czerwonym), 3-osiowy kompas elektroniczny, wysokościomierz i barometr, system wykrywania upadków, który automatycznie wyśle powiadomienie do wyznaczonego kontaktu. Ponadto Garmin fēnix 8 Solar wyróżnia się wbudowaną soczewką solarną, która wykorzystuje energię słoneczną do wydłużenia czasu pracy baterii. View Burdaffi on the source website Styl i funkcjonalność – smartwatch, który sprawdzi się także poza trasą Smartwatch Garmin fēnix 8 jest dostępny w różnych wersjach, co daje możliwość dopasowania ich do naszych preferencji. Do wyboru mamy: 3 rozmiary (43 mm, 47 mm, 51 mm), materiał soczewki, kolor ramki/bezela, kilka wersji kolorystycznych pasków, stylową wersję ze skórzanym paskiem. Paski są wymienne, więc gdybyśmy chcieli odmienić design naszego smartwatcha, możemy to zrobić w prosty sposób. Stylowy wygląd idący w parze z funkcjonalnością dają satysfakcję z codziennego użytkowania smartwatcha, nawet w te dni, kiedy mamy przerwę od treningów. Monitorowanie snu, analiza cyklu menstruacyjnego, monitorowanie nawodnienia czy analiza stresu sprawiają, że ten model sprawdzi się także w miejskim i biznesowym stylu życia. View Burdaffi on the source website Oczywiście Garmin fēnix 8 zapewnia wsparcie nie tylko w zimowych aktywnościach. Latem będzie niezastąpiony podczas surfingu, nurkowania rekreacyjnego, przejazdów rowerowych, joggingu, jogi, a nawet gry w golfa i wielu innych aktywności, których nie sposób wymienić jednym tchem. Bez względu na to, czy jesteś na górskim stoku, fotografujesz rafę koralową, eksplorujesz lasy tropikalne, osiągasz zen w azjatyckiej świątyni czy bijesz swoje rekordy w biurze, taki smartwatch będzie stale przydatny.
Oto pięć powodów, dla których twój pies może potrzebować zimowego ubranka
Kupować czy nie kupować? Zakładać czy nie zakładać? Wielu właścicieli psów ma podobne dylematy, jeśli chodzi o zimowe stroje dla swoich czworonogów. Co na ten temat mówią naukowcy?
Spis treści: Powód pierwszy: rasa rasie nierówna Powód drugi: psy są w różnym wieku Powód trzeci: przyzwyczajenie do przebywania w pomieszczeniach zamkniętych Powód czwarty: ochrona łap Powód piąty: oszczędność czasu Nadejście zimowych miesięcy oznacza rewolucję w naszych szafach. Letnie stroje lądują w głębokich szufladach, natomiast na półkach pojawiają się grube swetry, sztruksowe spodnie, czapki i szaliki. Kiedy robi się chłodno, jasne jest dla nas, że musimy zacząć się ciepło ubierać. A co z naszymi czworonożnymi ulubieńcami? Psia garderoba bywa kontrowersyjnym tematem, mimo to warto się nim zainteresować. To prawda, że psy nie przepadają za ubrankami, nie tylko zimowymi. Nie wszystkie potrzebują też zimowych strojów czy ochraniaczy na łapy. Istnieje jednak pięć powodów, dla których nasz pupil powinien otrzymać specjalne wdzianko na chłodne miesiące. Na portalu „The Conversation” opisała je Jacqueline Boyd, wykładowczyni z Uniwersytetu Nottingham Trent. Powód pierwszy: rasa rasie nierówna Alaskan malamute czy syberyjski husky to rasy psów, które rozwinęły się w mroźnych, bardzo trudnych warunkach. Umaszczenie tych zwierząt jest szczególnie gęste, mają również miękki i gruby podszerstek. Jak łatwo się domyślić, nasze zimy są im niestraszne. Podobnie jak wielu innym psom, które natura wyposażyła w odpowiednio grube i dwuwarstwowe futro. Jednak wśród psów istnieje również drugi biegun – czworonogi, które nie mają podszerstka, jak boksery, buldogi czy pinczery. Są też bezwłose psy, czyli w ogóle pozbawione sierści (np. nagi pies peruwiański). Ludzie wybierają takie rasy, ponieważ np. mają alergię na psią sierść. Takim psom, jeśli dodatkowo należą do niedużych ras, w zimie może doskwierać wilgoć i chłód. – Te psy mogą cierpieć, jeśli zmarzną i zmokną. Odpowiednie wodoodporne płaszcze lub sweterki sprawią, że również na zewnątrz pozostaną suche i będzie im komfortowo – pisze Boyd. Powód drugi: psy są w różnym wieku Komfort cieplny to stan, kiedy nie jest nam ani za gorąco, ani za chłodno. Według Boyd dla psów mieści się on między 20 a 30 stopni Celsjusza. Oczywiście dorosłe psy z grubym futrem będą się czuły dobrze również o wiele niższych temperaturach. Co innego szczeniaki, psy chore, z niedowagą albo psi seniorzy. Organizmy tych zwierząt mogą mieć kłopot z utrzymaniem właściwej temperatury, a rozwiązaniem problemu może okazać się niekiedy dodatkowe zimowe okrycie. Powód trzeci: przyzwyczajenie do przebywania w pomieszczeniach zamkniętych Psy – tak samo jak my – mogą być zahartowane. Albo też nie. Jeśli nasz pies spędza dużo czasu na zewnątrz i jest wówczas aktywny, jego organizm jest przyzwyczajony do niskich temperatur. Co innego jeśli pies przesypia długie jesienne i zimowe miesiące w ogrzewanych wnętrzach i wychodzi tylko na krótkie spacery. Wówczas może być do zimna nieprzyzwyczajony. Jeśli widzimy że na zewnątrz się trzęsie, garbi albo nie chce iść, mogą być to znaki, że jest mu po prostu za zimno. Powód czwarty: ochrona łap Psie łapy są doskonale przystosowane do chodzenia po bardzo różnych nawierzchniach. A także do tego, żeby nie marzły. Jednak to nie oznacza, że łapy każdego psa są perfekcyjnie zabezpieczone przed bardzo niskimi temperaturami. Jeśli czworonóg nie jest przyzwyczajony do tęgich mrozów albo zranił się w którąś z łap, przed wyjściem na spacer należy je odpowiednio zabezpieczyć. – Ciągła ekspozycja na szorstki, ścierny śnieg, lód – oraz sól i piasek używane do topienia lodu – również mogą powodować uszkodzenia i urazy łap – pisze Boyd. –W takich przypadkach łapy ochronią dobrze dopasowane specjalistyczne butów, takie jakie noszą np. psy pracujące w niebezpiecznych warunkach: poszukiwawcze i ratownicze. Powód piąty: oszczędność czasu Czyli coś, czego bardzo często potrzebujemy na co dzień. Jeśli przyuczymy psa do zimowego stroju i nasz czworonóg będzie pozwalał sobie zakładać go bez kłopotu, może się okazać, że per saldo zaoszczędzimy sporo minut. W innym wypadku musielibyśmy poświęcić je na wycieranie psa i sprzątanie mokrej podłogi. Oczywiście jednak uda się to tylko wówczas, gdy nasz pupil zaaprobuje strój, który chcemy mu włożyć. Pomysł – kupujemy nowe ubranko, zakładamy je i od razu idziemy na długi spacer – może przynieść więcej szkody niż pożytku. Psa należy przyuczać do wszelkiego rodzaju ubranek bardzo powoli. Potrzeba do tego tej samej wytrwałości i cierpliwości, jak podczas uczenia psa posłuszeństwa. Wpierw ubranko należy zakładać jedynie na chwilę i oczywiście za każdym razem nagradzać psa głaskaniem i smaczkami. Następnie można ten czas powoli wydłużać, tak by zwierzę się przyzwyczaiło. – Należy również pamiętać, że psy mogą się przegrzać, jeśli założymy im ubrania lub buty, gdy jest im wystarczająco ciepło. Dlatego należy je uważnie obserwować – ostrzega na koniec Jacqueline Boyd. Źródło: The Conversation
Glacier Express – podróż przez Alpy z najwolniejszym ekspresem świata
Podróż Glacier Expressem to niezapomniane doświadczenie łączące w sobie luksus oraz spektakularne widoki alpejskich krajobrazów. Ten pociąg panoramiczny przemierza jedną z najpiękniejszych tras kolejowych świata, mijając mosty, tunele oraz górskie jeziora. W artykule przedstawiamy najważniejsze informacje, które pozwolą ci w pełni docenić tę wyjątkową podróż przez serce Szwajcarii.
Spis treści: Trasa Glacier Express – od Zermattu do Saint Moritz Wiadukt Landwasser – symbol trasy Glacier Express Luksus i komfort na pokładzie Glacier Express Godziny i etapy podróży – co czeka na trasie? Koszty i praktyczne informacje Dlaczego warto wybrać Glacier Express? Każdy, kto marzy o podróży przez malownicze krajobrazy Szwajcarii, powinien rozważyć Glacier Express jako niezapomniane doświadczenie. Niezależnie od tego, czy planujesz wybrać się na całą trasę, czy tylko jej część, podróż tym pociągiem dostarczy ci wrażeń, których nie zapomnisz przez wiele lat. Trasa Glacier Express – od Zermattu do Saint Moritz Glacier Express, zwany najwolniejszym ekspresem świata, oferuje podróż przez malownicze regiony Szwajcarii, łącząc kurorty Zermatt oraz Saint Moritz. Trasa, mierząca 275 km, pokonuje 91 tuneli i 291 mostów, co czyni ją nie tylko inżynieryjnym cudem, ale i wizualnym spektaklem. Podróż rozpoczyna się w Zermatt, niewielkiej miejscowości u stóp Matterhornu, jednego z najbardziej rozpoznawalnych szczytów Alp. Od samego świtu, gdy promienie słońca oświetlają czerwone wagony pociągu, podróżni mogą cieszyć się majestatem gór. W Zermatt obowiązuje zakaz wjazdu samochodów, co jeszcze bardziej podkreśla wyjątkową atmosferę tego miejsca. Na dworzec docieramy pieszo, mijając alpejskie hotele i luksusowe butiki – to miejsce, które od lat przyciąga celebrytów. Trasa Glacier Expressu to nie tylko podróż z punktu A do punktu B, ale przede wszystkim sposób na delektowanie się otaczającymi widokami. Pociąg wspina się na wysokość ponad 2000 metrów n.p.m., mijając Oberalppass – najwyższy punkt na trasie, skąd rozpościera się zapierający dech w piersiach widok na Alpy. Podróż kończy się w Saint Moritz, słynnym kurorcie, znanym z eleganckich hoteli i przepięknych widoków. Wiadukt Landwasser – symbol trasy Glacier Express Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów na trasie jest przejazd przez słynny wiadukt Landwasser, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To monumentalna konstrukcja o wysokości 65 metrów i długości 142 metrów, która wspiera się na sześciu przęsłach i pięciu filarach. Wiadukt kończy się w długim, wydrążonym w górze tunelu. Widok z okien Glacier Expressu, gdy pociąg mknie po tym imponującym moście, jest jednym z najpiękniejszych momentów podróży i często pojawia się na zdjęciach turystów. Luksus i komfort na pokładzie Glacier Express Podróż Glacier Expressem to również synonim wygody i luksusu. Pociąg oferuje pasażerom panoramiczne okna, przez które mogą podziwiać zmieniające się krajobrazy. W wagonie restauracyjnym dostępne są wyśmienite lokalne dania, w tym tradycyjna zapiekanka Cholera. To regionalna potrawa z Wallis, która powstała w czasie epidemii cholery w XIX wieku. Jest to danie na bazie jabłek, ziemniaków i sera, serwowane na kruchym cieście. Dla pasażerów poszukujących jeszcze większej wygody, dostępna jest Excellence Class. Oferuje ekskluzywne usługi, takie jak osobisty concierge, siedmiodaniowy obiad przygotowany z lokalnych składników oraz możliwość nadania bagażu bezpośrednio spod drzwi hotelu do miejsca docelowego. To idealna opcja dla tych, którzy chcą cieszyć się pełnią luksusu w czasie swojej podróży przez Alpy. Godziny i etapy podróży – co czeka na trasie? Podróż Glacier Expressem rozpoczyna się wcześnie rano, gdy Zermatt dopiero budzi się do życia. Już o 5:30 można zobaczyć pierwszy pociąg gotowy do odjazdu. Przejazd przez Brig, Oberalppass, a następnie do Chur oferuje niezliczoną ilość spektakularnych widoków. W miarę jak pociąg pokonuje kolejne odcinki, pasażerowie mają okazję zobaczyć jeziora, wąwozy, a także historyczne miasteczka, takie jak Andermatt i Disentis – miejsce najstarszego benedyktyńskiego opactwa w Szwajcarii. Podróż zakończy się w Saint Moritz, ale po drodze Glacier Express mija również znane z górskich krajobrazów miejsca, takie jak doliny Valais i Graubünden oraz Aletsch, najdłuższy lodowiec w Alpach. W każdej chwili można liczyć na obsługę, która chętnie opowiada o mijanych miejscowościach i podaje napoje, by umilić podróż. Koszty i praktyczne informacje Podróż Glacier Expressem nie należy do najtańszych, ale oferuje komfort i widoki, których nie znajdziesz nigdzie indziej. Ceny biletów zaczynają się od 152 euro w klasie drugiej, a w pierwszej klasie kosztują 268 euro. Dla tych, którzy pragną jeszcze większego luksusu, dostępna jest wspomniana wcześniej Excellence Class. Koszt biletów można także obniżyć, wybierając krótszy odcinek trasy, np. z Zermattu do Churu. Noclegi w Zermatt i Saint Moritz są dostępne w różnych przedziałach cenowych. W Zermatt, ceny za nocleg zaczynają się od 500 złotych, podczas gdy w Saint Moritz można znaleźć pokoje w cenie od 500 do nawet 15 tysięcy złotych za noc. Dlaczego warto wybrać Glacier Express? Podróż Glacier Expressem to prawdziwe połączenie luksusu, komfortu i niezapomnianych widoków. To idealna propozycja dla osób, które chcą zobaczyć Alpy w pełnej krasie, nie spiesząc się, delektując się każdym kilometrem trasy. Podróż Glacier Expressem trwa prawie osiem godzin i nie jest to czas stracony. Mijamy bajkowe doliny, dziewicze krajobrazy, a widok z panoramicznych okien pozwala doświadczyć piękna Alp w pełnej krasie​.
Zima we Frankonii: najpiękniejsze atrakcje i tradycje świąteczne
Frankonia to region pełen średniowiecznych miasteczek, zabytkowych zamków i bogatej tradycji. W zimowych miesiącach nabiera jeszcze więcej uroku, a zwłaszcza w czasie świąt Bożego Narodzenia. Od spacerów po Rothenburg ob der Tauber, po odkrywanie kultury i smaków Frankonii – zima w tym niemieckim regionie to prawdziwa przygoda.
Spis treści: Średniowieczne miasteczka Frankonii: spacer po Rothenburgu Bayreuth i jego barokowa Opera Norymberga – miasto pierników i kultury Kulinarne specjały i wina Frankonii Bawarski Szlak Romantyczny i Zamki Frankonii Podsumowanie Frankonia, malowniczy region w Niemczech, oferuje zimą niesamowitą atmosferę, która szczególnie przyciąga turystów w okresie Bożego Narodzenia. Od średniowiecznych miasteczek po zamki i lokalne przysmaki – Frankonia to idealne miejsce na zimowy wypoczynek. Średniowieczne miasteczka Frankonii: spacer po Rothenburgu Rothenburg ob der Tauber to jedno z najpiękniej zachowanych średniowiecznych miast Niemiec. Jego wąskie uliczki, otoczone kamienicami, tworzą niesamowity świąteczny klimat, szczególnie wieczorem. Spacer po Rothenburgu to podróż w czasie. Nocny spacer ze stróżem w Rothenburgu Codziennie wieczorem, od ponad 30 lat, Hans Georg Baumgartner pełni rolę nocnego stróża, oprowadzając turystów po mieście. Ubrany w tradycyjny płaszcz, z halabardą i staroświecką lampą, wprowadza w atmosferę dawnego Rothenburga. Stróż nocny w średniowieczu miał za zadanie chronić miasto przed pożarami, a jego praca, choć ważna, była mało poważana społecznie. „Stróż nocny znajdował się na jednym z najniższych szczebli w społecznej hierarchii” – przypomina Baumgartner​. Dom Geppetta w Rothenburgu – inspiracja Disneya Walt Disney podczas swojej wizyty w Rothenburgu w latach 30. XX wieku zachwycił się miastem i jego architekturą. Jedna z tamtejszych kamienic stała się pierwowzorem domu Geppetta z animowanego „Pinokia”. Smukła, żółta kamienica z szachulcową fasadą przyciąga turystów z całego świata. Ten wyjątkowy detal architektoniczny na rozstaju dróg to jedno z najbardziej fotografowanych miejsc w Rothenburgu​. Bayreuth i jego barokowa Opera Bayreuth to kulturalna stolica Górnej Frankonii, znana przede wszystkim z Festiwalu Wagnera oraz imponującej Opery Margrabiów. Ta barokowa budowla, wpisana na listę UNESCO, zachwyca swoją wyjątkową architekturą i wystawnymi wnętrzami. Opera Margrabiów i jej niezwykłe wnętrza Budowa Opery Margrabiów zakończyła się w 1748 roku. Bogato zdobione wnętrza są esencją baroku – złote sztukaterie, anielskie figury i imponujące freski. Architekt Giuseppe Galli da Bibiena stworzył dzieło sztuki, które wciąż przyciąga miłośników muzyki i sztuki. „To prawdziwe dzieło barokowej architektury, które przenosi nas w świat dawnej świetności” – mówi przewodnik po Bayreuth​. Festiwal Wagnera w Bayreuth Bayreuth jest również znane z Festiwalu Wagnera, który przyciąga miłośników muzyki z całego świata. Festiwal, założony przez samego kompozytora, do dziś oferuje przedstawienia jego najsłynniejszych dzieł, takich jak „Tristan i Izolda” czy „Pierścień Nibelunga”. Festiwal stanowi integralną część życia kulturalnego miasta. Norymberga – miasto pierników i kultury Norymberga, choć często kojarzona z procesami po II wojnie światowej, ma o wiele bogatszą historię. Jest to miasto o wielowiekowej tradycji handlowej, znane również z wyrobu słynnych norymberskich pierników. Historyczne dziedzictwo Norymbergi W średniowieczu Norymberga była ważnym ośrodkiem handlu przyprawami, które docierały tu z całego świata, zanim trafiły na stoły europejskie. Miasto było również jednym z centrów kultury i nauki, co potwierdza fakt, że to tutaj wydano słynne „De revolutionibus orbium coelestium” Mikołaja Kopernika. Norymberskie pierniki – smak zimy Lebkuchen, czyli pierniki z Norymbergi, to jeden z symboli miasta, szczególnie w okresie świątecznym. Ich wyjątkowy smak wynika z bogactwa przypraw, takich jak cynamon, imbir, goździki i szafran. Pierniki te są często wypiekane na opłatkach, co nadaje im charakterystyczny wygląd i smak. „Norymberskie pierniki to prawdziwy symbol miasta, a ich smak kojarzy się z magią świąt” – podkreśla lokalny piekarz​. Kulinarne specjały i wina Frankonii Frankonia to region znany nie tylko z zabytków, ale także z wyjątkowych specjałów kulinarnych i doskonałych win. W zimowe miesiące szczególnie popularne stają się tradycyjne potrawy i lokalne wina. Kule śnieżne i inne świąteczne smakołyki Kule śnieżne (niem. Schneeball) to wyjątkowy bożonarodzeniowy przysmak, który swoją formą przypomina polskie faworki. Schneeball jest formowany w kształt kuli i smażony na głębokim tłuszczu. Od 1882 roku te charakterystyczne kule są nieodłącznym elementem świątecznego stołu w Frankonii. Można je znaleźć w wielu smakach, od tradycyjnych posypanych cukrem pudrem, po bardziej wyrafinowane wersje z czekoladą lub orzechami. Winnice Frankonii – smaki regionu Frankonia słynie również z produkcji wysokiej jakości win, szczególnie białych. Najpopularniejsze szczepy to silvaner i müller-thurgau, które cieszą się dużym uznaniem wśród znawców. „Wina z Frankonii mają delikatny, lekko kwasowy smak, który doskonale komponuje się z lokalnymi potrawami” – mówi lokalny winiarz​. Produkcja win w tym regionie ma długą tradycję, a wiele winnic oferuje degustacje dla turystów. Bawarski Szlak Romantyczny i Zamki Frankonii Frankonia leży na trasie Bawarskiego Szlaku Romantycznego, który prowadzi przez najpiękniejsze średniowieczne miasta i zamki Niemiec. Szlak ma ponad 350 kilometrów długości i obejmuje liczne atrakcje turystyczne. Zamek Neuschwanstein – perła Szlaku Romantycznego Choć Zamek Neuschwanstein leży poza granicami Frankonii, jest jednym z głównych punktów Szlaku Romantycznego. Zbudowany na zlecenie Ludwika II Bawarskiego, zamek zachwyca swoim bajkowym wyglądem, który zainspirował również Walta Disneya. Jest to jedna z najczęściej odwiedzanych atrakcji w regionie, szczególnie zimą, gdy otacza go śnieżna sceneria. Miltenberg – średniowieczny klejnot na wzgórzach Miltenberg to malowniczo położone miasteczko na wzgórzach Frankonii, które oferuje wyjątkową atmosferę średniowiecznej architektury. Jego zabytkowy zamek oraz urokliwe kamienice tworzą niepowtarzalny klimat, który zimą, w otoczeniu śniegu, wygląda jak z bajki. Spacer po Miltenbergu to podróż przez historię tego wyjątkowego miejsca. Podsumowanie Zima w Frankonii to niezapomniane przeżycie. Region ten oferuje bogactwo atrakcji, od średniowiecznych miasteczek takich jak Rothenburg ob der Tauber, przez barokowe wnętrza Opery Margrabiów w Bayreuth, po wina i kulinarne specjały. Frankonia to idealne miejsce, by poczuć magię świąt, zanurzyć się w historii i cieszyć się lokalnymi smakami. Każdy, kto odwiedzi ten region zimą, z pewnością wróci z pięknymi wspomnieniami.
LOT zapowiedział prawdziwy hit. Polscy pasażerowie już zacierają ręce
Na taką wiadomość czekali wszyscy miłośnicy białego szaleństwa w kraju. Polskie Linie Lotnicze LOT zapowiedziały uruchomienie połączenia do Innsbrucka. Pierwszy rejs zaplanowano na listopad tego roku.
W tym artykule: Zimą polecimy do Innsbrucka Co warto zobaczyć w Innsbrucku? Polskie Linie Lotnicze LOT ponownie zaskoczyły pasażerów. Po uruchomieniu egzotycznych rejsów do Uzbekistanu i Arabii Saudyjskiej, przyszła pora na zimowy kierunek. Narodowy przewoźnik zapowiedział – ku uciesze miłośników białego szaleństwa – że pod koniec listopada rozpocznie regularne loty z Warszawy do Innsbrucka. Jak czytamy w przesłanym do naszej redakcji komunikacie prasowym, „nowe połączenie jest odpowiedzią na potrzeby pasażerów, poszukujących komfortowego transportu do austriackiego serca sportów zimowych”. Zimą polecimy do Innsbrucka To już pewne. Jeszcze w tym roku Polskie Linie Lotnicze LOT otworzą nową trasę, łączącą Warszawę z Innsbruckiem. Loty będą odbywały się raz w tygodniu (w każdy piątek) i, co ważne, przez cały sezon zimowy, do 28 marca 2025 r. włącznie. Pierwszy rejs zaplanowano na 29 listopada 2024 r., czyli ostatni piątek miesiąca. Pasażerowie będą podróżować samolotami typu Boeing 737, startując ze stołecznego lotniska o godz. 10:25. Wylot ze stolicy Tyrolu zaplanowano na piątkowe popołudnia, na godz. 13:35. Ze względu na niedużą odległość między oboma miastami, czas lotu nie powinien przekroczyć półtorej godziny. – Innsbruck jest kolejną po Taszkencie, Atenach, Oradei i Rijadzie trasą, którą LOT zainauguruje jeszcze w tym roku. Innsbruck oferuje nie tylko doskonałe warunki narciarskie, ale także wiele atrakcji kulturalnych i turystycznych. Jesteśmy pewni, że nowe połączenie spotka się z dużym zainteresowaniem – podkreśla Michał Fijoł, prezes zarządu Polskich Linii Lotniczych LOT. Zainteresowani nowym połączeniem mogą nabyć bilety za pośrednictwem oficjalnej strony przewoźnika, a także w LOT Contact Center i w biurach LOT Travel. Gdy trwa spór o CPK, czołowe lotnisko ogłasza rozbudowę. Port ma obsługiwać 7 mln pasażerów Kolejne polskie lotnisko planuje rozbudowę. Prace mają się rozpocząć najpóźniej wiosną 2025 roku i potrwać niespełna dwa lata. Czy to wpłynie na finalną decyzję ws. budowy CPK? Co warto zobaczyć w Innsbrucku? Innsbruck od lat uchodzi za europejską mekkę narciarstwa. Perła Tyrolu oferuje wszystkim miłośnikom szusowania po białych stokach ponad 350 km tras, o różnym stopniu trudności. Teren położony jest na wysokości 820–3210 m n.p.m., dzięki czemu idealne warunki śniegowe utrzymują się tu od końca listopada do marca włącznie. – Na tutejszej skoczni Bergisel, z charakterystycznym przeciwstokiem, co roku odbywają się również zawody wchodzące w skład Turnieju Czterech Skoczni, dostarczając odwiedzającym kibicom niezapomnianych emocji – przypomina LOT. Warto podkreślić, że austriacki kurort skrywa również wiele cennych zabytków. Wśród nich m.in. dwa zamki – Hofburg i Ambras, obok których trudno przejść obojętnie ze względu na bajkowy wygląd zarówno na zewnątrz, jak i w środku. – Wieczorami z kolei proponujemy pooddychać górskim powietrzem, przechadzając się po średniowiecznej starówce z urokliwymi kamieniczkami. Skarbem tutejszych okolic jest także fabryka i muzeum najsłynniejszych na świecie kryształów – kryształów Swarovskiego – zachęca przewoźnik. Co ciekawe, Innsbruck dwukrotnie był organizatorem zimowych igrzysk olimpijskich – w 1964 i 1976 r. Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl. Źródło: lot.com.