Szybki wypad za miasto? Podpowiadamy, co zwiedzić w województwie mazowieckim
Mazowsze nie należy do regionów, które umieszczamy na szczycie listy miejsc do odwiedzenia. Niesłusznie, bo centralna część Polski to nie tylko Warszawa. Tamtejsze atrakcje zapewniają świetną rozrywkę i sprawiają, że każdy miło spędza tam czas, bez względu na to, czy lubimy przechadzki śladami historii, szlakami prowadzącymi wśród dzikiej przyrody czy bardziej odpowiada nam błogie lenistwo nad brzegiem malowniczego jeziora. Województwo mazowieckie skrywa wiele atrakcji, dzięki czemu tak samo dobrze sprawdzi się w roli miejsca weekendowego wypadu, jak i destynacja wakacyjna. Co warto zobaczyć, będąc na miejscu? Zapraszamy na wycieczkę po malowniczym Mazowszu.
W tym artykule: Województwo mazowieckie: co warto zobaczyć? Z czego słynie Mazowsze? Warszawa Żelazowa Wola Twierdza Modlin Góra Kalwaria Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Pałac w Starejwsi Kampinoski Park Narodowy Zamek Czersk Jezioro Białe O pięknie tego regionu, w wierszu „Wisła", rozpisywał się sam Władysław Broniewski - jeden z największych poetów XX wieku, który urodził się w Płocku i znaczną część swojego życia związał z Mazowszem. Współczesne Mazowsze jest regionem o dwóch obliczach, gdzie nowoczesność i metropolitarny klimat spotyka się z historią i tradycją. Nie brakuje tam także urokliwych zakątków, gdzie człowiek musi ukorzyć się w obliczu potęgi natury. Województwo mazowieckie: co warto zobaczyć? Historyczne warownie kojarzą ci się z Małopolską i Dolnym Śląskiem? Słusznie, nie można jednak zapomnieć, że królewskie fortece i szlacheckie rezydencje są też jednym z atrybutów Mazowsza. Zamki w mazowieckim należą do tych obiektów, które bez dwóch zdań warto umieścić w planie wycieczki. Wymieniając największe atrakcje na Mazowszu, nie można pominąć tamtejszych muzeów. Wiele z nich traktuje o burzliwej historii i przypomina czasy, w których codziennością mieszkańców regionu była walka z okupantem. Należy jednak wspomnieć, że znajdziemy tam także wiele obiektów, których ekspozycja jest poświęcona życiu wybitnych osób, rozsławiających Polskę na całym świecie. Dla większości z nas, najpiękniejsze obszary przyrodnicze kryją się na Pomorzu i w południowej części Małopolski. Nie można jednak zapomnieć, że zachwycająca flora występuje także na Mazowszu. Skoro o przyrodzie mowa, nie trzeba jechać na Mazury, by wypocząć nad brzegiem wielkiego jeziora. Piękne akweny znajdziemy też w mazowieckim. Z czego słynie Mazowsze? Bądźmy jednak szczerzy - tym, co w największym stopniu rozsławia Mazowsze, jest Warszawa. Każdy Polak przynajmniej raz w życiu powinien odwiedzić stolicę kraju. Oczywiście, nie jest to metropolia kalibru Paryża czy Londynu, ale miastu stołecznemu trudno odmówić uroku. Zwarta zabudowa kamieniczna kontrastująca z nowoczesnymi wieżowcami, miejsca pamiętające burzliwą historię XX wieku - to tylko kilka pozycji z długiej listy przykładów świadczących o atrakcyjności stolicy. Warszawa Skoro miasto stołeczne jest uznawane za najbardziej wyrazistą atrakcję Mazowsza, naszą wycieczkę rozpoczniemy właśnie w tym miejscu. Co warto zobaczyć w Warszawie? Plac Zamkowy, Stare Miasto, Krakowskie Przedmieście, Pałac w Wilanowie, Łazienki, a żeby poczuć klimat dawnej stolicy - Pragę. To ledwie początek długiej listy atrakcji warszawskich, na której powinny znaleźć się jeszcze tamtejsze muzea, placówki naukowo-oświatowe i wiele innych obiektów (nie wykreślając Pałacu Kultury i Nauki). Żelazowa Wola Ze stolicy przenosimy się do Żelazowej Woli. To niezwykle klimatyczne miejsce, gdzie możemy zwiedzić dom, w którym urodził się Fryderyk Chopin, wybrać się na spacer alejkami niezwykle nastrojowego parku i odwiedzić kino, w którym wyświetlane są filmy przybliżające życie najsłynniejszego polskiego kompozytora. Cyklicznie odbywają się tam też Niedzielne Recitale Chopinowskie, podczas których można posłuchać muzyki najwybitniejszych polskich i światowych pianistów. Twierdza Modlin Potężna Twierdza Modlin spodoba się nie tylko miłośnikom historii. Ogromna fortyfikacja powstała na początku XIX wieku, z polecenia Napoleona Bonaparte. Obiekt można zwiedzać na własną rękę, ale zdecydowanie polecamy zdecydować się na wycieczkę z przewodnikiem, który w zajmujący sposób przybliży historię tej niezwykłej fortecy. Góra Kalwaria Nasz kolejny punkt to Góra Kalwaria. Podobnie jak Jerozolima, miasto zostało wzniesione na planie krzyża. Powstała z inicjatywy biskupa poznańskiego Stefana Wierzbowskiego. W drugiej połowie XVII wieku kościelny, na miejscu, gdzie wcześniej mieściła się rycerska osada, dostojnik nakazał budowę miasta wzorowanego na największym ośrodku Ziemi Świętej. Do dziś zachował się tam oryginalny układ ulic „Nowej Jerozolimy", a także wiele kaplic i kościołów. To jedno z tych miejsc, które po prostu trzeba zobaczyć. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Następna polecana przez nas atrakcja mieści się w Sierpcu. Tamtejszy skansen rozciąga się na powierzchni 60 ha. Zgromadzono tam oryginalne wiejskie zabudowania z XIX i XX wieku oraz elementy wyposażenia domów i gospodarstw. Drzwi domów są otwarte, więc każdy zwiedzający może wejść do środka i na własne oczy przekonać się, jak kiedyś wyglądało życie na tych ziemiach. Pałac w Starejwsi Na Mazowszu nie brakuje ociekających przepychem rezydencji, a jedną z najwspanialszych jest zabytkowy pałac w Starejwsi. Neogotycki obiekt, wybudowany na polecenie rodu Radziwiłłów, pochodzi z XVI wieku. Jego niezwykły styl łączy elementy architektury rezydencjonalnej z atrybutami warowni obronnych. Kampinoski Park Narodowy Nasza kolejna propozycja przypadnie do gustu miłośnikom dzikiej przyrody. Na terenie parku wytyczono setki kilometrów tras pieszych, rowerowych i konnych. Nie brakuje tam ścieżek dydaktycznych, nie tylko o charakterze przyrodniczym, ale także historycznym. Zamek Czersk Zamki w mazowieckim stanowią jedną z największych atrakcji tego regionu. Wymieniając te, które obowiązkowo należy uwzględnić w planie wycieczki, nie można nie wziąć pod uwagę warowni w Czersku. Ruiny średniowiecznej siedziby książąt mazowieckich robią ogromne wrażenie. Na terenie zamku organizowane są pokazy rycerskie i rekonstrukcje średniowiecznych wydarzeń, co dodatkowo podnosi atrakcyjność tego miejsca. Jezioro Białe Jeziora w mazowieckim nie dorównują mazurskim akwenom? Niekoniecznie, a najlepszym tego przykładem jest Jezioro Białe, rozciągające się w pobliżu wsi Lucień. Położone w malowniczej scenerii, jest oazą ciszy i spokoju. Świetnie poczują się tam osoby lubiące leniuchować na plaży, ale także wędkarze i nurkowie.
Żelazowa Wola. Tu urodził się Fryderyk Chopin
Gdy myślimy o miejscach związanych z Fryderykiem Chopinem, to jednym z pierwszych takich skojarzeń będzie z pewnością Żelazowa Wola. Miejsce magiczne i nieustannie przyciągające miłośników twórczości polskiego kompozytora, którzy przyjeżdżają tu z najodleglejszych zakątków świata. Dzieje tej mazowieckiej wsi są burzliwe, pełne dramatycznych wydarzeń, a przez to bardzo ciekawe, chociaż szerzej nieznane wśród wielbicieli Chopina.
Pierwsze wzmianki Żelazowa Wola położona jest tuż obok Puszczy Kampinoskiej, 3 km na południowy wschód od Sochaczewa, nad brzegiem rzeki Utraty. Pierwszymi znanymi nam właścicielami tych terenów byli bracia Piotr i Paweł Żelazo, wymieni w źródłach z II poł. XVI w. Żelazowa Wola należała następnie do rodziny Paprockich, potem Łuszczewskich, od których w 1798 r. została zakupiona przez hrabinę Ludwikę z Fengerów Skarbkową. Mikołaj i Justyna Poszukując guwernera dla swoich dzieci, hrabina zatrudniła w 1802 r. Francuza, Mikołaja (Nicolasa) Chopina, który już od 15 lat przebywał w Polsce. W tym samym czasie w prowadzeniu dworu pomagała hrabinie Skarbkowej Justyna Krzyżanowska, uboga szlachcianka. Prawdopodobnie to właśnie w Żelazowej Woli poznali się przyszli rodzice Fryderyka Chopina. Po ślubie Justyny i Mikołaja, który odbył się 28 czerwca 1806 r. w pobliskim kościele w Brochowie, państwo młodzi zamieszkali w oficynie dworu, który dzisiaj już nie istnieje. To właśnie w budynku oficyny 1 marca 1810 r. przyszedł na świat Fryderyk Franciszek Chopin, jako drugie dziecko państwa Chopinów (starszą siostrą Fryderyka była Ludwika, urodzona w 1807 r. w Warszawie). Po narodzinach syna rodzina jedynie kilka miesięcy mieszkała w Żelazowej Woli. Na jesieni przeprowadzono się do Warszawy, ponieważ od początku października Mikołaj rozpoczynał pracę, jako nauczyciel języka francuskiego w Liceum Warszawskim. Powroty do miejsca urodzenia Na podstawie zachowanych źródeł wiadomo jedynie o kilku pobytach kompozytora w miejscu swojego urodzenia. Biorąc pod uwagę bliskie relacje Chopinów i Skarbków można z dużym prawdopodobieństwem powiedzieć, że Chopinowie o wiele częściej odwiedzali Żelazową Wolę. W majątku Skarbków Fryderyk przebywał prawdopodobnie latem 1823 r. Kompozytor z siostrą Ludwiką spędził tu Boże Narodzenie 1825 r. i Nowy Rok 1826 r. Z listu do Jana Białobłockiego możemy się dowiedzieć, że Fryderyk bardzo chętnie odwiedzał miejsce swojego urodzenia: „I tego byś nie zgadł, dlatego to muszę ci powiedzieć, iż piszę wysiadłszy z bryczki, siadając do Wilii. Los chciał, że chociaż mama nie chciała pozwolić, abym jechał, jednakże wszystko nic nie pomogło, i ja i Ludwika jesteśmy w Żelazowej Woli”. Ponownie kompozytor tutaj zawitał latem 1830 r. Po powrocie z Poturzyna (obecnie woj. lubelskie), spędził kilka dni w Warszawie, a następnie dołączył do rodziny, która już od jakiegoś czasu gościła u Skarbków. Był to ostatni pobyt kompozytora w Żelazowej Woli. Odwiedzając Skarbków kompozytor miał możliwość muzykowania. Nie wiemy dokładnie jakim instrumentem klawiszowym dysponowali właściciele, ale latem był on wynoszony do ogrodu, w którym Fryderyk oddawał się muzykowaniu. Ocalić od zapomnienia W 1818 r. właścicielem majątku został syn hrabiny, Fryderyk, a następnie w 1825 r. jego brat – Michał, który w 1834 r. popełnił samobójstwo. Majątek zmieniał właścicieli i w latach 1859–1878 był w posiadaniu Adama Towiańskiego (syna słynnego filozofa, Andrzeja Towiańskiego). Zamierzał on odnowić oficynę w której urodził się Chopin i zorganizować tam miejsce poświęconego pamięci kompozytora – niestety plan ten nie został zrealizowany. Ważnym wydarzeniem dla dalszych losów Żelazowej woli była wizyta jesienią 1891 r. rosyjskiego kompozytora i pianisty Milija Bałakiriewa. Poruszony złym stanem miejsca urodzenia Chopina udzielił wywiadu, który ukazał się w prasie i tym samym inicjując publiczną dyskusję. Odniosło to zamierzony efekt, ponieważ już wkrótce dzięki staraniom Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego i Bałakiriewa w 1894 r. odsłonięto w Żelazowej Woli pierwszy na ziemiach polskich pomnik upamiętniający Chopina, zaś w zachowanej oficynie urządzono muzeum. Z czasem budynek oraz park wykupiono z rąk prywatnych, a w 1930 r. rozpoczęto renowację i przebudowę oficyny. Ważną rolę w przywracaniu świetności temu miejscu odegrał prof. Franciszek Krzywda-Polkowski, który był wówczas w Polsce pionierem w zakresie architektury krajobrazu. W latach 1933–1939 kierował realizacją opracowanego przez siebie projektu parku. Odbudowa Podczas II wojny światowej wnętrze oficyny wraz z eksponatami uległo poważnym zniszczeniom. Tuż po zakończeniu wojny powstał Tymczasowy Komitet Opieki nad Domem Chopina w Żelazowej Woli, którego działalność przejął wkrótce Instytut Fryderyka Chopina. Wznowiono prace nad renowacją budynku i odtworzeniem otoczenia parkowego. Zgromadzono we wnętrzu oficyny przedmioty z epoki, które jednak nie należały do Chopinów. Warto pamiętać, że pod koniec II wojny światowej serce Chopina było przechowywane w podwarszawskim Milanówku. Po zakończeniu wojny władze państwowe zdecydowały, że w 96. rocznicę śmierci kompozytora, 17 października 1945 r. powróci ono do stolicy. Trasa wiodła przez Grodzisk i Błonie do Żelazowej Woli, gdzie odbyły się uroczystości państwowe, którym komuniści nadali charakter propagandowy. Tam w obecności pierwszego przywódcy Polski Ludowej, Bolesława Bieruta, ówczesny prezydent Warszawy, Stanisław Tołwiński przekazał serce Chopina delegacji studentów Konserwatorium Muzycznego i Warszawskiej Szkoły Muzycznej. Ceremonię uświetnił swoim recitalem wybitny polski pianista Henryk Sztompka. W 100. rocznicę śmierci kompozytora (1949) odbyła się uroczysta inauguracja ekspozycji. Od 1950 r. przez dwa lata dom Chopina pozostawał pod zarządem Muzeum Narodowego. Od 1953 r. opiekę nad majątkiem w Żelazowej Woli sprawowało Towarzystwo im. Fryderyka Chopina, zaś od 1 sierpnia 2005 r. funkcje te przejął Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. W nowej odsłonie Z okazji 200. rocznicy urodzin Chopina podjęto działania rewitalizacyjne i 7 maja 2010 r. ponownie otwarto Park w Żelazowej Woli dla zwiedzających. Wyremontowano Dom Urodzenia i urządzono w nim nową ekspozycję muzealną. W Parku posadzono rośliny, poprowadzono instalację nawadniającą, zainstalowano oświetlenie oraz nagłośnienie umożliwiające słuchanie recitali w trakcie spaceru po alejkach. Na terenie Parku powstały również nowe budynki, w których mieszczą się, m.in. sklep z książkami, płytami i pamiątkami związanymi z kompozytorem, sala kinowa, sala wystaw czasowych. Przede wszystkim muzyka Ze względu na piękny park Żelazowa Wola jak magnes przyciąga ludzi wrażliwych na piękno natury. Jednak jest to przede wszystkim miejsce, w którym obecna jest muzyka Chopina. Wybitny polski pianista i pedagog, Zbigniew Drzewiecki, zainicjował w 1954 r. cykl recitali chopinowskich w Żelazowej Woli, których tradycja jest kontynuowana do dzisiaj. Od pierwszej niedzieli maja do ostatniej niedzieli września w Domu Urodzenia Fryderyka Chopina można posłuchać interpretacji dzieł polskiego kompozytora. Od 2006 r., w tym samym okresie (maj–wrzesień), miejsce to jest udostępnianie także młodym utalentowanym pianistom w ramach cyklu „Prezentacje Muzyczne”. Tradycją stały się już organizowanie corocznie od 2010 r. Dni Dziecka. W programie oprócz różnorodnych zajęć i zabaw edukacyjnych, ważne miejsce zajmują koncerty przeznaczone dla najmłodszych słuchaczy. View oEmbed on the source website Pomimo ograniczeń W 2020 r. ze względu na panująca pandemię miłośnicy Chopina mieli w znacznym stopniu ograniczone możliwości, by odwiedzić to niepowtarzalne miejsce. Jednak dzięki transmisjom internetowym wideo realizowanym na żywo na kanale YouTube Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina (dostępnym również jako VOD), melomani na całym świecie mogą wysłuchać recitali wykonywanych w Domu Urodzenia Chopina zarówno przez tak uznanych pianistów jak m.in. Kevin Kenner, Janusz Olejniczak, Philippe Giusiano, Krzysztof Książek, Szymon Nehring, jak i przez młodych, utalentowanych artystów stojących dopiero u progu swojej kariery. W tym wyjątkowym roku w okresie Świąt Bożego Narodzenia można podziwiać w Żelazowej Woli wielobarwną iluminację przygotowaną przez scenografki teatralne Dianę Marszałek-Malicką i Julię Skrzynecką we współpracy z reżyserem świateł Maciejem Igielskim. Wejście do Parku zmieniło się w świetlistą kurtynę, główna alejka i drzewa wokół niej zostały nasycone kolorami, zaś Dom Urodzenia kompozytora wydobyty z mroków zimowej nocy jasnym, ciepłym światłem. Miejmy nadzieję, że nadchodzący rok umożliwi nam wszystkim bezpośrednie doświadczanie wszystkich uroków tego wyjątkowego miejsca.
Rowerem przez Mazowsze. Ruszamy do Kampinosu śladem Fryderyka Chopina
Nasza trasa rowerowa liczy sobie ok. 36 km. Zaczyna się i kończy w Żelazowej Woli, a prowadzi przez nieutwardzone ścieżki Kampinoskiego Parku Narodowego, wzdłuż rzeki Bzury i linii kolejki wąskotorowej. Jest lekka, przyjemna i urozmaicona! Poleca Aleksandra Świstow, znana jako Pojechana.
Mazowsze tropem Chopina Zaczynam od Żelazowej Woli. Tu w 1810 r., w dworku hrabiostwa Skarbków, urodził się nasz największy kompozytor. Pewnie mało kto się orientuje, że klasycystyczny budynek, z którego okien w wiosenne i letnie weekendowe popołudnia wysłuchać można popisów pianistów*, był domem nie dla państwa, a dla pracowników dworu. W odrestaurowanych wnętrzach znajduje się muzeum z pamiątkami po Fryderyku. Jednak na mnie największe wrażenie zrobiło to, co na zewnątrz. Otóż dom stoi w pięknie zagospodarowanym parku, przez który przepływa poprzecinana romantycznymi mostkami rzeka Utrata. Z głośników płyną chopinowskie sonaty, do których swoją partię doćwierkać próbują ptaki. Pięknie tak, że chciałoby się po tych zadbanych trawnikach pospacerować boso. Ale to tylko punkt startowy do rowerowej wycieczki przez nieutwardzone ścieżki Kampinoskiego Parku Narodowego, wzdłuż rzeki Bzury i linii kolejki wąskotorowej. Trasą lekką, przyjemną i urozmaiconą. Czas więc wsiadać na rower! Przez łąki i pola Po wyjeździe z dworu ruszamy w lewo i po chwili uciekamy z głównej trasy w zielony szlak, którym będziemy jechać przez większość naszej wycieczki. Od samego początku widoki zachwycają: jedziemy pod arkadami starych wierzb, obok łąk, na których trawiastemu lenistwu oddają się krowy. Mijamy prostokąty pól uprawnych i niewielkie jeziorka. Kierujemy się na Wólkę Smolaną, która jest niezależną „wyspą” Kampinoskiego Parku Narodowego. Tu wciąż asfaltowa i zupełnie pusta droga prowadzi przez las, powietrze pachnie mchem i igliwiem, a brzozowe pnie aż się proszą, by je przytulić. Gdy tylko kończy się ta miniaturka Kampinosu, skręcamy w prawo, by pedałując przez typowy mazowiecki nizinny krajobraz, dojechać do kolejnej gęstej od drzew wysepki: lasu Sianno. Stąd mamy już tylko kilka ruchów pedałami do Brochowa – następnego ważnego miejsca na mapie życia Chopina. To w tutejszym gotycko-renesansowym kościele pod wezwaniem św. Rocha i św. Jana Chrzciciela rodzice wybitnego pianisty wzięli ślub, a sam Fryderyk został ochrzczony. O ile nie jestem wielką fanką zwiedzania budowli sakralnych, ta w Brochowie jest wyjątkowa – to jedna z nielicznych w Polsce bazylik obronnych. Czerwona cegła, cylindryczne wieże, mur z narożnymi bastionami i zbiornik wodny przypominający fosę sprawiają, że wygląda trochę jak zamek. W tej malutkiej miejscowości znajduje się też dwór z XIX w. i oczywiście pomnik Fryderyka Chopina, spod którego ruszamy w kierunku Witkowic przez łąki i pola kukurydzy. Przy moście przez Bzurę znajduje się pomnik bohaterów jednej z najbardziej dramatycznych bitew kampanii wrześniowej 1939 r. Od teraz nasza trasa biegnie wzdłuż malowniczo wijącej się rzeki, już nie asfaltem, a wyjeżdżonymi przez traktory i wydeptanymi przez krowy ścieżkami, przez Mazowsze spokojne i sielskie, zielone aż po horyzont. Dojeżdżamy do progu wodnego, gdzie zostawiamy Bzurę, by utwardzoną ścieżką podążyć w górę kanału Łasica. Do Kampinosu wjeżdżamy w Wilczach Tułowskich, przy ostatniej stacji kolejki wąskotorowej. Dziś początek tu bierze 2,5-kilometrowa ścieżka dydaktyczna „Przez Wilczą Górę”, z której tablic możemy dowiedzieć się sporo na temat tutejszej fauny i flory. My trzymamy się czerwonego szlaku, na którym wesołym stukaniem wita nas dzięcioł. Jedziemy u podnóża Wilczej Góry, przez lasy liściaste wyrosłe na dawnych łąkach. Głęboko oddychamy czystym powietrzem i raź- nie pedałujemy, by wkrótce dotrzeć do terenów wydmowych Białych Gór Śladowskich. Tam ścieżka robi się wyraźnie węższa i bardziej piaszczysta, a wokół nas wyrastają bory sosnowe i borówkowe krzewy. Gdy wyjedziemy z lasu, droga poprowadzi nas przez kampinoskie bagna i mokradła. Ostatni raz zachwycimy się mazowieckimi krajobrazami, by w Żelazowej Woli zamknąć naszą pętlę. To koniec rowerowej wycieczki, ale moja podróż z Chopinem trwa dalej. * W domu urodzenia Fryderyka Chopina w każdą sobotę i niedzielę od maja do września – o godz. 12 i 15 – odbywają się koncerty chopinowskie. Aleksandra Świstow
Cuda Polski: Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli
Zwiedzanie miejsca urodzenia słynnego polskiego kompozytora odbywa się koncertowo! Poznajcie kandydata w plebiscycie „7 nowych cudów Polski”.
Jak z nut Kika kilometrów od Sochaczewa, zaledwie pięćdziesiąt od Warszawy, na skraju Puszczy Kampinoskiej znajduje się Żelazowa Wola. To tu przyszedł na świat Fryderyk Chopin i tu znajduje się dziś odnowione muzeum – Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli. Pewne jest, że zwiedzanie muzeum polskiego kompozytora będzie koncertowe. Preludium to recepcja, później dworek, następnie budynki Scherzo i Nokturn w głębi parku oraz mostki Polonez i Mazurek na rzece Utracie. Do tego muzycy przygrywający na fortepianach w czasie wiosennych koncertów w otaczającym dworek parku, który wraz z Domem Urodzenia Chopina tworzy spójną całość. Po przekroczeniu progu dawnej oficyny dworskiej w Żelazowej Woli, przenosimy się do pierwszych latach XIX w. Wówczas mieszkali tu właściciele majątku – rodzina Skarbków, a razem z nimi rodzice kompozytora - Justyna i Mikołaj Chopinowie. Sam budynek podzielony jest na dwie części: prawą, gdzie znajdowały się pokoje domowników i lewą, przeznaczoną na pomieszczenia dla służby. Podział stał się inspiracją dla scenariusza ekspozycji, która opowiada o wzajemnych relacjach dwóch zaprzyjaźnionych rodzin - Chopinów i Skarbków. We wnętrzu oficyny zrekonstruowano pokój dzienny Chopinów i męski gabinet Michała Skarbka. Znajdują się tu historyczne meble i liczne sprzęty z epoki. Muzeum jest też jedynym miejscem, w którym zgromadzono tak wiele oryginalnych pamiątek po Chopinach. Zwiedzanie kończymy w czasach współczesnych. Bowiem wystawa to także opowieść o samym muzeum, o ludziach którzy je tworzyli, o tym, czym pamięć o Chopinie jest dla innych – dla kolejnych pokoleń wielbicieli jego twórczości. (Opracowanie: hg)
Rusza 5. edycja konkursu "7 nowych cudów Polski"!
Udowadniamy, że Polska jest najpiękniejsza! Poznaj nominowanych w 5. edycji wakacyjnego plebiscytu „7 nowych cudów Polski”. Zagłosuj na swój typ i wygraj nagrody.
Rusza 5. edycja wakacyjnego plebiscytu „7 nowych cudów Polski”. O wyjątkowe wyróżnienie powalczy 16 niezwykłych miejsc w naszym kraju. – mówi Martyna Wojciechowska, redaktor naczelna Travelera. Głosowanie online trwa od 19 czerwca do 22 września przez stronę www.7cudow.national-geographic.pl Każdy, kto odda głos w plebiscycie i uzasadni swój wybór, ma szansę zdobyć nagrody: 2 x nowy crossover Fiat 500X na tydzień z pełnym bakiem paliwa 50 x książka Martyny Wojciechowskiej „Automaniaczka” z autografem Z okazji rozpoczęcia nowej edycji plebiscytu, redakcja Travelera przygotowała niespodziankę dla Czytelników – numer specjalny „Cuda Polski”. To przewodnik po 28 najpiękniejszych zakątkach kraju, które zostały nagrodzone w konkursie w poprzednich latach, m.in.: Off Piotrkowskiej, Zakrzówku, Dolinkach Krakowskich, Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu czy Pałacu w Kozłówce. Wydanie jest dostępne w kioskach od czerwca. NOMINOWANI 1. Lubelskie/Radzyn Podlaski Pałac Potockich Uznawany jest za perłę rokoka. Wzniesiony w XVII w. Zaprojektował go Augustyn Locci, przebudował Jakub Fontana. Porównywany do Wilanowa. Nie bez powodu – jego piękne rzeźby to dzieło Jana Chryzostoma Redlera. Artysta wcześniej zdobił właśnie ogród pałacowy w Wilanowie. I tak przy bramach znajdują się cztery rzeźby obrazujące prace Herkulesa. W skrzydle wschodnim zobaczymy walkę z bykiem i lwem. W zachodnim z Cerberem i smokiem. 2. Dolnośląskie/Świdnica Kościół Pokoju Ten zabytkowy barokowy kościół wzniesiony w systemie szachulcowym jest naszą wizytówką wpisaną na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. To największy drewniany kościół Europy! Należy do świdnickiej parafii Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce. Jego wnętrze skrywa ołtarz z 1752 r. i barokową ambonę zdobioną scenami biblijnymi oraz alegoriami Wiary, Nadziei i Miłości. Podczas zwiedzania koniecznie zadzierajcie głowy, by zobaczyć stropy ozdobione malowidłami ukazującymi sceny z objawienia św. Jana. Istny cud! 3. Pomorskie/Wdzydze Kiszewskie Kaszubski Park Etnograficzny Historia skansenu we Wdzydzach Kiszewskich sięga roku 1906. Wtedy to Teodora i Izydor Gulgowscy założyli tu pierwsze na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu. Dziś to niezwykły dowód na żywotność kultury Kaszub i Kociewia. Można tu podziwiać ponad 50 tradycyjnych budynków wraz z wyposażeniem. Dwory, chaty, karczmy, wiatraki, kościoły, szkoła, kuźnia, budynki gospodarcze i warsztaty rzemieślnicze. Poza tym mnóstwo pięknego kaszubskiego rękodzieła. 4. Wielkopolskie/Kórnik Zamek w Kórniku XV-wieczna twierdza przez wieki należała do wielkich rodów magnackich, m.in. Górków, Czarnkowskich i Działyńskich. Położoną na bagiennej wyspie budowlę obronną odwiedzali najwięksi dostojnicy, z podążającym na koronację Henrykiem Walezym na czele. Kolejni właściciele nadawali zamkowi nowy sznyt i urodę. Do legendy przeszła żyjąca w XVIII w. Teofila z Działyńskich Szołdrska-Potulicka, która przebudowała Kórnik w stylu barokowym, urządziła ogród francuski i zwierzyniec. Ona też stała się pierwowzorem legendy o Białej Damie – jednym z najsłynniejszych polskich duchów. Choćby dla niej warto tu przyjechać. 5. Łódzkie/Nieborów Pałac Radziwiłłów To jedna z najokazalszych rezydencji magnackich w Polsce. Zachwycająca rozmachem, architekturą i niezwykłym parkiem. Nic dziwnego, że miejsce to upodobali sobie filmowcy. Gmach znany jest z Akademii Pana Kleksa czy serialu Ojciec Mateusz. Ale nie to czyni go wyjątkowym, lecz niezwykła historia i oryginalne wyposażenie wnętrz. Oprócz pałacu są także ogród w Nieborowie i ogród romantyczny Heleny Radziwiłłowej w Arkadii stylizowany na mityczną krainę szczęśliwości. 6. Śląskie/Żory Muzeum Ognia W tym miejscu na pewno będzie gorąco! Muzeum Ognia w Żorach to jedna z najnowszych atrakcji Śląska. Obiekt w kształcie płomienia, naszpikowany elektroniką i animacjami, dzięki którym poznacie historię ognia na przestrzeni wieków. Zwiedzający mogą rozpalić wirtualny olimpijski ogień, zgasić pożar, posłuchać „ognistych” piosenek, sprawdzić ciepłotę własnego ciała i… przejść przez ścianę ognia. Więcej atrakcji zdradzać nie będziemy. Po prostu musicie odwiedzić to miejsce. 7. Podlaskie Kanał Augustowski Dajmy się wpuścić w ten kanał! Latem zabytek budownictwa wodnego (ukończono go w 1839 r.) tętni życiem. Tłumy kajakarzy spływają Czarną Hańczą i dalej kanałem aż do Augustowa. Wielką atrakcją są śluzy – niezbędne dla wyrównania 54-metrowej różnicy poziomów. Kiedy po wojnie kanał podzieliła granica polsko-białoruska, po naszej stronie znalazło się 14 z 18 śluz. Ale niewykluczone, że w tym roku kajakarze będą mogli zobaczyć także niespełna 20-kilometrowy białoruski odcinek kanału – ma na nim działać wodne przejście graniczne. 8. Opolskie/Nysa Bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki Nikt nie przypuszczał, że w ścianach bazyliki mogą być zamurowane skarby. Ale zdarzył się prawdziwy cud. Dwa starsze małżeństwa były przed laty świadkami zamurowania w piwnicy sprzętu domowego, porcelany i naczyń liturgicznych. I wskazali miejsce, gdzie trzeba wyburzyć mur. Okazało się, że skrytka jest nietknięta, a w niej prawdziwe rarytasy, m.in.: późnobarokowa monstrancja czy srebrne okładki do mszału. Dziś można je oglądać w skarbcu św. Jakuba. 9. Lubuskie/Park Narodowy Ujście Warty Rzeczpospolita ptasia Raj ornitologów. Można tu wypatrzeć piękne i rzadkie ptaki, w czym pomagają np. wieże i tereny obserwacyjne, a także tzw. Ptasi Szlak – „Betonkę”. Przez dolinę Warty wytyczono liczne szlaki rowerowe, piesze i kajakowe. Wszystko w zgodzie z naturą, tak by nie niszczyć flory i nie płoszyć fauny. A wśród popularnych sezonowych atrakcji są m.in. wybory Ptaka Roku i Miss Krów. 10. Podkarpackie/Myczkowce Centrum Kultury Ekumenicznej Łemkowie, Bojkowie, Pogórzanie... wszyscy oni mieszkali na tych terenach. Bieszczady mają bolesną przeszłość. CKE szuka dziś płaszczyzn wzajemnego dialogu. W Myczkowcach stanęło 140 makiet cerkwi greckokatolickich, prawosławnych, kościołów rzymskokatolickich z terenu pd.-wsch. Polski, Słowacji, Ukrainy. Świątynie istniejące do dziś i te, których już nie zobaczymy. Wkoło miniaturowa roślinność i potoki, z cerkiewek rozbrzmiewają starocerkiewne śpiewy. 11. Warmińsko-Mazurskie/Św. Lipka Święta Lipka Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, krużganki i zabudowania klasztorne – a wszystko to w stylu barokowym. Sanktuarium maryjne we wsi Święta Lipka koło Kętrzyna należy do najwspanialszych budowli późnobarokowych w Polsce. Prócz architektury i wnętrz bogatych w dekoracje odwiedzający podziwiają także dźwięk XVIII wiecznych organów z ruchomymi figurami. 12. Mazowieckie/Żelazowa Wola Dom Urodzenia Fryderyka Chopina Preludium, czyli recepcja, później dworek, następnie budynki Scherzo i Nokturn w głębi zabytkowego parku oraz mostki Polonez i Mazurek na rzece Utracie. Pewne jest, że zwiedzanie miejsca urodzenia słynnego polskiego kompozytora będzie koncertowe. 13. Zachodniopomorskie/Szczecin Filharmonia Oddany w ubiegłym roku do użytku budynek przypomina wierzchołek góry lodowej. I mniej więcej takie robi wrażenie. Niedawno filharmonia zasłużyła sobie na nagrodę im. Miesa van der Rohe, czyli architektonicznego Oscara. Ten projekt zachwyca pomysłem i przestrzenią. Jest współczesnym pomnikiem zanurzonym w mieście o nieustannie zmieniających się wzorcach ekonomicznych i społecznych – napisano w uzasadnieniu jury. 14. Świętokrzyskie/Ćmielów Żywe Muzeum Porcelany Jak to się stało, że to właśnie Ćmielów ponad 200 lat temu stał się miastem porcelany? Tego można się dowiedzieć w muzeum Fabryki Porcelany AS Ćmielów. Żywe, bo można w nim na żywo – np. wewnątrz nieczynnego pieca – obejrzeć, jak powstaje porcelana. W muzealnym przedsionku sufit udekorowano 60 płytami z malowidłami naśladującymi mistrzów renesansu. Dalej zbiory od fajansów Małachowskiego, założyciela fabryki, aż po najnowsze kruche cacka. 15. Małopolskie/Tyniec Opactwo Benedyktynów w Tyńcu Opactwo nad wapiennym urwiskiem w podkrakowskim Tyńcu założono w roku 1044 z woli księcia Kazimierza Odnowiciela, syna króla polskiego Mieszka II. Warowny klasztor wzniesiony na podwalinach wcześniejszego grodu jest najstarszym z istniejących w Polsce. I wciąż pełni funkcje religijne, z powodzeniem łącząc je z turystycznymi. Na wzgórzu klasztornym już tysiąc lat przed Chrystusem mieszkali Celtowie, dziś w muzeum w Tyńcu można oglądać ślady ich pobytu. 16. Kujawsko Pomorskie/Chełmno Chełmno To miasteczko nad Wisłą to prawdziwe cudo. Ma świetnie zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, siedem gotyckich kościołów, renesansowy ratusz i niemal nienaruszone mury miejskie długości 2270 m, z bramami i basztami. Chełmno szczyci się zabytkami, ale też wyjątkowo romantyczną atmosferą. W jednym z kościołów spoczywają relikwie św. Walentego, patrona zakochanych. Miasto postawiło na miłość – są tu: gra miejska dla zakochanych, romantyczne zakątki, festiwal piosenki miłosnej i inne atrakcje dla par. W Chełmnie naprawdę można się zakochać. Więcej na www.7cudow.national-geographic.pl. Wyniki plebiscytu zostaną opublikowane na łamach listopadowego numeru National Geographic Traveler, który ukaże się 23 października. Sponsorem konkursu jest marka FIAT, a partnerem Polska Organizacja Turystyczna. Patronat medialny obejmują Gazeta.pl oraz Radio Złote Przeboje.