Koniec mitu o lądowych łowcach. Nowe odkrycie zmienia wyobrażenie na temat pierwszych Grenlandczyków
Gdy w Egipcie powstawały piramidy, pierwsi ludzie docierali na lodowate krańce Grenlandii. Przez dziesięciolecia sądzono, że unikali oni morza. Nowe odkrycia dowodzą jednak, że było dokładnie odwrotnie. Morze odgrywało kluczową rolę w ich codziennym życiu, a ich zdolności żeglarskie zadziwiły archeologów.
Przez wiele lat archeolodzy uważali, że pierwsi ludzie na Grenlandii funkcjonowali głównie jako łowcy lądowi. Wędrowali za stadami wołów piżmowych i tylko sporadycznie zapuszczali się nad wodę. Ich codzienne życie rekonstruowano przede wszystkim na podstawie kamiennych narzędzi i pozostałości domostw. Brakowało jednak dowodów na ich morskie umiejętności. Materiały organiczne, takie jak drewno czy skóry, rzadko przetrwały tysiące lat w arktycznych warunkach. To właśnie dlatego przez tak długi czas pomijano rolę morza w życiu pierwszych Grenlandczyków. Skarby ukryte na odległych wyspach Grenlandii Przełom nastąpił w 2019 roku. Zespół badaczy pod kierownictwem dr. Matthewa Wallsa z Uniwersytetu w Calgary dotarł na Kitsissut – grupę niewielkich, skalistych wysepek położonych u północno-zachodnich wybrzeży Grenlandii. Nawet dziś są to miejsca skrajnie trudne do życia. Wyniki opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Antiquity”. Znaleziska okazały się sensacyjne. Na trzech głównych wyspach odkryto około 300 obiektów archeologicznych, w tym zarysy dawnych szałasów oraz liczne paleniska. Co najważniejsze, część z nich datowano na sprzed 4,5 tysiąca lat, czyli czasy, gdy w Egipcie wznoszono olbrzymie piramidy. Precyzyjne określenie wieku było możliwe dzięki datowaniu radiowęglowemu kości nurzyka polarnego, znalezionego wewnątrz jednego z szałasów. Jak wyglądały „domy” pierwszych Grenlandczyków? Odkryte najstarsze szałasy posiadały kamienne fundamenty i były podzielone na dwie wyraźne części, co ułatwiało organizację przestrzeni życiowej. Pierwotnie były to konstrukcje namiotowe, prawdopodobnie pokryte skórami zwierząt, które nie przetrwały do naszych czasów ze względu na naturalne procesy rozkładu. W centralnej części konstrukcji osiowej niemal zawsze znajdowało się palenisko, wokół którego koncentrowało się codzienne życie mieszkańców. W pobliżu niektórych szałasów archeolodzy odkryli także paleniska skrzynkowe, co sugeruje, że część prac wykonywano na zewnątrz. Paleoinuici na krańcach Arktyki Zdaniem badaczy odkrycia te jednoznacznie pokazują, że zasiedlenie wysp przez pierwszych mieszkańców, zwanych przez nich paleoinuitami, nie było przypadkowe. Kitsissut stanowiło ważny punkt osadniczy, do którego ludzie regularnie powracali przez setki lat. Wyspy pełniły funkcję bazy wypadowej do polowań na ptaki morskie, przede wszystkim nurzyki gniazdujące na okolicznych klifach. Pradziejowi żeglarze Arktyki Najbardziej zdumiewające pozostaje jednak to, w jaki sposób Paleoinuici docierali na wyspy. Kitsissut oddziela od lądu ponad 50 kilometrów otwartej wody – dystans większy niż szerokość Cieśniny Beringa, którą dotarli z Azji pierwsi Amerykanie. Droga lądowa po lodzie nie wchodziła w grę. Wody w tym rejonie nigdy całkowicie nie zamarzały, co oznacza, że podróż musiała odbywać się drogą morską. Paleoinuici przemierzali ten dystans w łodziach wykonanych ze skór zwierzęcych, rozpiętych na drewnianych ramach. Co więcej, transportowali nimi nie tylko zapasy, ale również całe rodziny – dzieci i osoby starsze. Odkrycie to dowodzi, że ich technologia budowy łodzi oraz umiejętności nawigacyjne stały na zadziwiająco wysokim poziomie. Źródło: Antiquity Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Zaginiona barka faraona Cheopsa. Każdy może obejrzeć, jak naukowcy ją odbudowują
Naukowcy rozpoczęli rekonstrukcję statku należącego do słynnego faraona Cheopsa. Robią to na oczach setek turystów w Wielkim Muzeum Egipskim. Rozłożony na części okręt znaleziono tuż przy Wielkiej Piramidzie.
Niedawno otwarte Wielkie Muzeum Egipskie, położone niedaleko piramid w Gizie, nie schodzi z ust całego świata. Nie tylko wielkość kompleksu zachwyca, ale i zabytki, które są w nim eksponowane. Wśród nich jest niemal kompletna kolekcja z grobowca Tutanchamona. Teraz muzealnicy dodali nową atrakcję. Można zobaczyć na własne oczy, jak naukowcy pracują przy rekonstrukcji zabytku. I to nie byle jakiego! Jak statki na niebie W czasach starożytnego Egiptu Nil pełnił rolę autostrady. Transportowano nim produkty, a faraon podróżował po nim na dłuższe odległości za pomocą statków. Dwa rozłożone na części okręty archeolodzy znaleźli przy południowej ścianie Wielkiej Piramidy, czyli miejscu spoczynku Cheopsa, który panował 4500 lat temu. Pierwszą barkę – bo tak też są określane tego typu jednostki pływające – wydobyto w 1954 roku. Przez kilkanaście lat składano ją w całość. Przez wiele lat eksponowano ją w muzeum wzniesionym nad miejsce jej odkrycia. Teraz trafiła do Wielkiego Muzeum Egipskiego. Druga barka to zagadka Archeolodzy mieli świadomość, że w sąsiednim dole, tuż obok piramidy, znajduje się kolejna łódź, która również została rozłożona na części. Początkowo badacze zdecydowali, że nie będą jej przenosić, wychodząc z założenia, że skoro bezpiecznie przetrwała w tym miejscu przez kilka tysięcy lat, jest bezpieczna i odcięta od wszelkich zewnętrznych wpływów. Ich oczekiwania zostały zweryfikowane w 1987 roku, kiedy Towarzystwo National Geographic, działając we współpracy z władzami egipskimi, zorganizowało akcję polegającą na przewierceniu niewielkiego otworu w kamieniach pokrywających statek. Po wprowadzeniu kamery okazało się, że warunki w dole nie są tak stabilne, jak sądzono: drewno było wilgotne, a po fragmentach barki przemieszczały się żuki. Stan rozłożonej łodzi ewidentnie różnił się od tego, jakiego spodziewali się naukowcy. W związku z tym niezbędne stało się podjęcie interwencji. Badacze doszli do wniosku, że jedynym słusznym rozwiązaniem jest wyjęcie drewnianych elementów, aby można było je odpowiednio zakonserwować. Projekt ruszył w 1992 roku. Odbudowa na oczach świata W Wielkim Muzeum Egipskim dumnie stoi już jedna z barek. Na stanowisku obok widoczny jest szkielet ukazujący drugi okręt. Teraz naukowcy będą wypełniali go elementami drewnianymi, które poddano gruntownej konserwacji. Pierwszy trafił na swoje miejsce w grudniu 2025 roku. Wydarzyło się to w świetle fleszy dziennikarzy. – Druga łódź Cheopsa, długo zamknięta w wapiennym dole obok Wielkiej Piramidy, ucieleśnia wyrafinowane rozumienie inżynierii, rytuałów i symboliki, które wciąż zadziwia uczonych ponad cztery tysiące lat po jej zbudowaniu – skomentował Minister Turystyki i Starożytności Egiptu, Sherif Fathy. Jak wygląda drugi statek? Odbudowa statku ma potrwać cztery lata. Na jednostkę składa się około 1650 drewnianych elementów. Druga łódź mierzy 42 metry, więc jest niewiele mniejsza od tej już zrekonstruowanej. Inna też jest jej konstrukcja. Jej wiosła, elementy konstrukcyjne i materiały odzwierciedlają zaawansowaną wiedzę starożytnych Egipcjan dotyczącą żeglugi. Nie jest jasne, czy statki były używane na co dzień przez Cheopsa. Być może na jednej z nich przywieziono mumię władcy do piramidy. Tego typu barki odgrywały ważną rolę w wierzeniach Egipcjan na temat życia w zaświatach, więc określane są też mianem „barek solarnych”. Źródła: SIS, National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Roman Paszke pokazał, co naprawdę znaczy odwaga na oceanie
Roman Paszke to nie tylko kapitan i konstruktor jachtów, ale też ikona polskiego żeglarstwa. Jego pasja, rekordy i droga na szczyt to historia, która inspiruje kolejne pokolenia miłośników wiatru i wody.
Spis treści: Ahoj, przygodo! Początki Romana Paszke Jak PRL hamował żeglarskie ambicje Paszke Strach na morzu? Paszke odpowiada bez wahania Kiedy przeciwnik podaje maszt – żeglarska lekcja od króla Haralda LOTTO i Paszke: jak żeglarska legenda promuje sport i zdrowy styl życia Nowe wyzwania na horyzoncie: Paszke nie spuszcza żagli Wśród niespokojnych mórz i oceanów otwiera rodzime okno na świat wodnych wyzwań. Roman Paszke jest polskim żeglarzem, kapitanem jachtowym, konstruktorem i nawigatorem, który w trwającej od pół wieku karierze przepłynął ponad 200 tysięcy mil morskich. Ustanowił rekord trasy ze Świnoujścia do Gdyni, zwyciężył w regatach Kieler Woche i Admiral’s Cup, pobił rekord prędkości na trasie 1 mili morskiej. W życiu osobistym kieruje się autentyczną pasją oraz zaszczepioną w młodości determinacją. Ahoj, przygodo! Początki Romana Paszke Roman Paszke urodził się 25 maja 1951 roku w Gdańsku. Trudniący się żeglarstwem ojciec i portowy klimat miasta – serca morskiego transportu – wywarły wpływ na kształtującą się pasję dorastającego chłopaka. Kontynuowanie rodzinnej tradycji żeglarskiej nosiło jednak niekonwencjonalne znamiona. „Z dzieciństwa i lat młodzieżowych pamiętam, że stałem na rozdrożu. Naczytałem się książek o wspinaczkach wysokogórskich” – relacjonuje w rozmowie z nami Pan Roman. Wspomina przy tym, że zaimponowali mu alpiniści: Walter Bonatti oraz Louis Lachenal. Jego droga od młodzieńczych marzeń o górach do światowych rekordów w żeglarstwie pozostaje nieoczywista, choć scalona determinacją, przekraczaniem własnych granic oraz konsekwencją. „Jeździłem często w góry, ale sama sytuacja, że urodziłem się w Gdańsku, jestem Gdańszczaninem z dziada pradziada, siłą rzeczy wyznaczyła ten kierunek – wspomina kapitan. – Mój ojciec żeglował w Polskim Klubie Morskim, najstarszym polskim klubie, który powstał w 1922 roku. Zacząłem żeglować w tym klubie i tak już zostało”. Jak PRL hamował żeglarskie ambicje Paszke Kapitan Paszke opowiedział nam również o gorzkich początkach branży, która w czasach PRL-u była nierozerwalna z kwestią polityczną. „Niestety było bardzo dużo przeszkód – i paszportowych, i organizacyjnych, a poza tym bariera finansowa. Nasze pensje w latach 70. to był poziom, że ludzie zarabiali po dwadzieścia kilka dolarów na miesiąc, więc jeżeli ktoś chciał wystartować w regatach, często było to niemożliwe. To się odbijało też na wiedzy, poziomie. W tej chwili mamy zupełnie inne czasy”. Absolwent Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku sprostał trudnościom i na przestrzeni dekad stał się ambasadorem polskiego żeglarstwa na świecie. W 1989 roku zorganizował budowę pierwszego rodzimego jachtu z włókien węglowych hi-tech klasy One Ton – Gemini, dzięki któremu polskie żeglarstwo regatowe zaistniało za granicą. Kapitan Roman Paszke dwukrotnie otrzymał Srebrny Sekstant, prestiżowe wyróżnienie żeglarskie przyznawane w Polsce od 1970 roku – kolejno za zdobycie Admiral’s Cup w 1997 roku i za postawę w regatach jachtów wielokadłubowych The Race 2000. W październiku 2009 roku wybitny żeglarz ustanowił rekord na trasie Świnoujście – Gdynia. Dystans pokonał w 8 godzin, 55 minut i 50 sekund, a więc o ponad 4 godziny krócej od poprzedników. Niespełna dwa lata później Roman Paszke ustanowił nowy rekord świata na Oceanie Atlantyckim podczas trasy z Gran Canaria do wyspy Gwadelupa. Załoga pokonała 3250 mil morskich w zaledwie 8 dni, 1 godzinę i 53 minuty, przy czym dotychczasowy wyczyn na tym odcinku wynosił 14 dni. Strach na morzu? Paszke odpowiada bez wahania Czy kapitanowi zdarza się odczuwać niepokój w starciu z żywiołem? „Mam opinię na ten temat, że tylko głupi by się nie bał – mówi Pan Roman. – Często zdarzają się sytuacje takie, że mogą być trudne, czasami groźne, ale trzeba dysponować taką wiedzą i umiejętnościami, żeby sobie w nich poradzić. W żeglarstwie jest to wiedza bardzo rozległa. Oprócz tego, że trzeba wiedzieć, za jaki sznurek i co pociągnąć, jak prowadzić technicznie łódkę, sterować itd., dochodzi jeszcze nawigacja, bardzo rozbudowana dziś elektronika, szczególnie na jednostkach regatowych pełnomorskich” – podsumowuje czterokrotny mistrz Polski w offshore sailingu. Kiedy przeciwnik podaje maszt – żeglarska lekcja od króla Haralda W codzienności Romana Paszke dominują aktywności związane z wodą, ale nowatorski konstruktor jachtów posiada również szereg innych zainteresowań. Kapitan wydał książkę „Ptaki oceanów. Piętnaście lat później”, w której poruszył czytelników historiami o okołoziemskich regatach The Race 2000. Jednostka pobiła wtedy rekord prędkości na trasie 1 mili morskiej w regatach Hoya Cup ’99. Roman Paszke jest ponadto uznanym wykładowcą, a w wolnych chwilach nie stroni od świata kultury. Wspominając film „Wiatr” (1992) skupiony na regatach o Puchar Ameryki, Pan Roman wskazuje na ponadczasową wartość rywalizacji fair play: „Jeden z przeciwników, Australijczyk, traci maszt i jest taka scena, w której załoga amerykańska niesie swój zapasowy maszt, żeby dać go Australijczykom, dlatego, że chcą, aby oni kontynuowali tę walkę”. Wspomnianą sekwencję odnosi do własnych doświadczeń: „Miałem podobną przygodę. Złamaliśmy maszt na naszych pierwszych mistrzostwach świata, gdy startowaliśmy na Gemini. Otrzymaliśmy zapasowe części masztu, po to, aby wystartować w następnym wyścigu. Dostaliśmy wtedy taki prezent od księcia Haralda, który obecnie jest królem. Byliśmy przez kilka lat przeciwnikami na trasie, startowaliśmy w tej samej klasie”. LOTTO i Paszke: jak żeglarska legenda promuje sport i zdrowy styl życia W grudniu tego roku Roman Paszke został ambasadorem marki LOTTO, wspierając spółkę jako mecenas sportu oraz promując aktywizację w sportach wodnych. Regatowa legenda upatruje we współpracy szansy na popularyzację polskiego żeglarstwa. „Zwiększą się zasięgi, zainteresowanie, a o zasięgi wszyscy dziś walczą, więc myślę, że taka okazja jest naprawdę bardzo ważna” – mówi Pan Roman. Warto dodać, że nie jest to pierwsze doświadczenie Paszke z marką LOTTO. Przed laty kapitan jachtowy brał udział w programie Szkoła Mistrzów, w którym polscy sportowcy zdobywali doświadczenie pod okiem mentorów z różnych dziedzin sportu. Pan Roman wspomina projekt jako „bardzo udany i rozwijający”. Wskazuje przy tym na rolę doświadczonych żeglarzy, którzy z jednej strony mobilizują młodych do startu, a z drugiej umacniają własną pozycję i stanowią wzór dla przyszłych pokoleń. „Dużo osób z mojego targetu to są ludzie, którzy biegają maratony, startują w triathlonach, żeglują – robią wręcz fantastyczne rzeczy. Może nie są zagrożeniem dla młodych, ale taka kontynuacja jest przykładem tego, że można prowadzić zdrowy, aktywny tryb życia i jednocześnie, jeżeli się uda, promować banderę polską”. Nowe wyzwania na horyzoncie: Paszke nie spuszcza żagli Kapitan Paszke nie zwalnia tempa i planuje intensywny sezon w 2026 roku, w tym start na Kieler Woche w niemieckiej Kilonii. Kilka dni temu otrzymał również z rąk Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego Odznakę Honorową „Bene Merito”, która stanowi podsumowanie jego sukcesów budujących dobre imię Polski na świecie. Ambasadorowi polskiego żeglarstwa życzymy dalszych sukcesów oraz pomyślnych wiatrów! Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Paula Apanowicz Absolwentka Filozofii na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego (specjalizacja kulturowo-estetyczna). Dziennikarka kulturalna, pisarka. Autorka bloga Blondynka Hitchcocka. Z mediami związana od 2018 roku. Ma na koncie dwie książki: samodzielną „Najwięksi skandaliści złotej ery Hollywood” (2024) oraz publikację zbiorową „Twarze i Maski. Ostatni wielcy kochankowie kina” (2021). Jej opowiadanie zdobyło drugą nagrodę w VII Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Bolesława Prusa. Jest wolontariuszką miesięcznika „Vege”. Wśród setek artykułów m.in. na łamach WP.pl, „Świata Wiedzy Historia”, Damosfery, „Polityki” czy Kronik Dziejów podejmuje tematykę historyczną, mody, sztuki i kina. Napisała również pokaźną liczbę tekstów biograficznych przedstawicieli świata kultury. W National Geographic kontynuuje te fascynacje, przyglądając się odległym czasom oraz ikonom.
Polacy są nie do zatrzymania. 87-letni Krzysztof Baranowski po raz 3. samotnie okrąża świat. Wiemy, gdzie teraz jest.
Dla niektórych chyba po prostu nie ma rzeczy niemożliwych. Kapitan Krzysztof Baranowski już wcześniej był legendą – to pierwszy Polak, który dwukrotnie samotnie opłynął kulę ziemską. W listopadzie rozpoczął kolejną życiową przygodę: doświadczony żeglarz wyruszył w kolejny, trzeci już rejs. Jak śledzić jego postępy?
Jacht „Meteor” przemierza właśnie fale Atlantyku i zbliża się do piaszczystych plaż słonecznej Martyniki. Na jego pokładzie znajduje się jedna osoba – 87-letni Krzysztof Baranowski, ikona polskiego żeglarstwa oceanicznego. To dowód niezwykłej siły i determinacji twórcy legendarnej „Szkoły Pod Żaglami” i kapitana „Fryderyka Chopina” oraz przypomnienie, że marzenia nie mają terminu ważności. Nieustraszony polski żeglarz Krzysztof Baranowski urodził się 26 czerwca 1938 roku daleko od morza, bo we Lwowie. Żegluje od 15. roku życia. Jest pierwszym Polakiem, który samotnie opłynął jachtem Przylądek Horn (1973) oraz dwa razy kulę ziemską (1972 i 1999). To także dziewiąty żeglarz w historii świata, który samotnie opłynął glob trasą prowadzącą na wschód przez Ocean Południowy, czyli w „Ryczących Czterdziestkach” – pasie wód oceanicznych na półkuli południowej znajdującym się między 40° a 50° szerokości geograficznej, słynącym z bardzo silnych, stałych wiatrów zachodnich i częstych sztormów. Baranowski to orędownik budowy polskich żaglowców. Z jego inicjatywy powstał m.in. sławny polski bryg „Fryderyk Chopin”, którego został pierwszym kapitanem. Pisarz, podróżnik, dziennikarz i nauczyciel, który wychował wiele pokoleń żeglarzy, wyruszył na kolejną wyprawę, która jest inspiracją dla nas wszystkich. Trzeci samotny rejs dookoła świata Skąd pomysł na to, by w wieku 87-lat po raz trzeci opłynąć świat? Baranowski uważa, że w samotnej żegludze jest coś wyjątkowego. Porównuje ją do stanu nieważkości, podczas której doświadcza olśnienia, euforii czy smutku. To człowiek z innej epoki, który lubi mieć wszystko we własnych rękach. Śmieje się często, że już się „nadowodził” licznymi załogami, więc przyda mu się chwila spokoju. Specyficznie postrzega „spokój”, trzeba mu to przyznać. Skąd wyruszył Baranowski i jak przebiega jego trasa? Kapitan wyruszył z Teneryfy, jednej z Wysp Kanaryjskich. Stamtąd w połowie listopada rozpoczął rejs w kierunku Martyniki. Następne etapy prowadzić mają przez Panamę, Tahiti, Fidżi, Darwin, Mauritius, Durban, Kapsztad i ponownie Teneryfę. Na czym płynie Kapitan Baranowski? Krzysztof Baranowski popłynął na swój trzeci rejs dookoła świata na pokładzie jachtu „Meteor”. To jednostka o smukłej sylwetce i drewniano-epoksydowej konstrukcji. Ma 15,44 m długości i 3,05 m szerokości. Jacht jest stylizowany na styl lat 20. XX wieku i przypomina klasyczną jednostkę regatową. Jakie są zagrożenia samotnego rejsu dookoła świata? Podczas rejsu najważniejszą sprawą jest woda pitna, ale sam Kapitan mówi, że w przypadku samotnej wyprawy łatwo da się policzyć jej potrzebną ilość. Na pokład jachtu, który przemierza cały ocean bez żadnego postoju, należy także zabrać jedzenie – konserwy, puszki, produkty liofilizowane. W wywiadach Baranowski śmieje się, że najbardziej uwielbia… gorący kubek. Samotność wymaga umiejętności zarządzania własnymi siłami. Trzeba umiejętnie dawkować sen, by nigdy nie przekroczyć granicy, w której osunie się ze zmęczenia. Na pełnym morzu pomoc nie nadejdzie i umiera się po cichu. Trasę potrafi zakłócić także pogoda, a jej najgroźniejszą emanacją są huragany. Na szczęście rodzą się one w charakterystycznych warunkach i odpowiednia wiedza na temat oceanu – oraz nowoczesna technologia – potrafi je przewidzieć z dużą dokładnością. Przy odpowiednio szybkim jachcie i wyczuciu stosunkowo „łatwo” – przynajmniej dla takiego wilka morskiego – przed nimi uciec. A co z drapieżnikami? Na oceanie co prawda nie ma ludzi, ale zagrożeniem są morskie drapieżniki. Szczególnie groźne są orki, które coraz częściej „podgryzają” stery jachtów i je przewracają. Do takich wydarzeń dochodzi ostatnio u wybrzeży Portugalii czy Hiszpanii. Niesamowity hart ducha i sprawność fizyczna 87-latka Krzysztof Baranowski imponuje swoją formą i pokazuje, że wiek nie jest żadnym ograniczeniem. Jeździ na nartach – na których nota bene uważa, że sprawność fizyczna jest dużo bardziej potrzebna niż na żaglach, na których się głównie „siedzi” – i pokazuje młodszym kolegom, że wystarczy chcieć. Nie opuszcza go także poczucie humoru. – Na razie jacht gada, czasem głośniej czasem ciszej. Krzyknąć też potrafi, ale dzisiaj to ja wrzasnąłem, lejąc wrzątek na dłoń zamiast do termosa – czytamy w prowadzonym przez Kapitana dzienniku pokładowym z 5.12.2025 roku. Gdzie śledzić postępy z rejsu? Przebieg rejsu Krzysztofa Baranowskiego można śledzić na jego stronie na facebooku, na którą codziennie wrzucane są informacje o postępach: zarówno wiadomości od Kapitana, jak i komentarze na temat trasy, informacje o jachcie czy o pogodzie. Warto je obserwować, bo to historia, która zapiera dech w piersiach. Gdy my dzisiaj będziemy kłaść się spać, on będzie gdzieś tam – na morzu, sam, walcząc z żywiołem. Kilka dobrych myśli z pewnością nie zaszkodzi. Stopy wody pod kilem, Kapitanie! Źródło: facebook.com/krzysztofbaranowski, zeglarski.info, Polsat, marynistyka.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Jesień pod żaglami w Chorwacji. Poza sezonem Adriatyk odsłania zupełnie nowe oblicze
Kiedy letni gwar cichnie, nad Adriatykiem zaczyna się zupełnie inny czas. Porty i zatoki kuszą ciszą i przestrzenią. Temperatura sprzyja dłuższym rejsom i zwiedzaniu urzekających miejsc. To idealny moment, by żeglować w rytmie morza, w spokoju odkrywać wyspy i cieszyć się smakiem lokalnej kuchni.
Chorwackie wybrzeże jest jak mozaika ułożona z ponad tysiąca wysp, przystani i zatok, w której każdy element ma swój własny rytm i smak. To miejsca, w których historia splata się z codziennym życiem, a żeglowanie jest czymś więcej niż sportem czy rozrywką – staje się sposobem na doświadczanie świata. Pełna łagodniejszego słońca jesień nadaje mu wyjątkowego charakteru. Rejsy między wyspami stają się podróżą w ciszy, którą zakłócić może jedynie plusk fal i krzyk mew. Komfort żeglowania Jesienią warunki na Adriatyku sprzyjają nie tylko żeglowaniu, ale też spokojnemu zwiedzaniu. Woda utrzymuje przyjemną temperaturę, co pozwala kąpać się jeszcze w październiku, a powietrze jest rześkie rano i ciepłe w ciągu dnia. Brak upałów ułatwia aktywność od rana do wieczora – można bez zmęczenia spacerować po nadmorskich miasteczkach, odkrywać ukryte zatoki czy wyruszać w dłuższe rejsy. Wyspy i miasta pełne historii Chorwackie wyspy i nadmorskie miasta skrywają historie sięgające starożytności. Korčula, według tradycji miejsce narodzin Marco Polo, zachwyca średniowieczną zabudową i układem ulic w kształcie rybiego szkieletu, który chronił mieszkańców przed wiatrem. Hvar przyciąga nie tylko słoneczną pogodą, ale też najstarszym w Europie teatrem publicznym i lawendowymi polami. Na wyspie Lošinj, zwanej Wyspą Witalności, panuje mikroklimat sprzyjający zdrowiu, a w tutejszym Muzeum Apoksyomenosa przechowywana jest starożytna grecka rzeźba wydobyta z morskich głębin. Vis i Lastovo przez lata były zamknięte dla turystów ze względu na strategiczne znaczenie – dziś można tu zobaczyć dawne bazy wojskowe, ukryte tunele i porty podziemne. Brač słynie z kamienia, z którego powstał m.in. Pałac Dioklecjana w Splicie oraz z pięknej plaży Zlatni Rat, zmieniającej kształt w zależności od kierunku fal. Smaki chorwackiego wybrzeża Kuchnia chorwackiego wybrzeża opiera się na świeżych, lokalnych składnikach. W Dalmacji dominują ryby i owoce morza – dorada, labraks, tuńczyk błękitnopłetwy, sardynki czy ośmiornice. Popularny jest brudet – gulasz rybny z pomidorami, oliwą i winem, podawany z polentą. Na wyspach, zwłaszcza na Braču i Pagu, ceniona jest jagnięcina o delikatnym smaku, wynikającym z wypasu na pastwiskach porośniętych ziołami. Na Istrii królują trufle, fuži (lokalny makaron) i sery owcze, a także oliwa z oliwek uznawana za jedną z najlepszych na świecie. W zatoce Kvarner warto spróbować tamtejszych krewetek, podawanych w prosty sposób z oliwą i czosnkiem. Do potraw serwuje się wina z lokalnych szczepów winorośli: Plavac Mali z półwyspu Pelješac, Pošip i Grk z Korčuli, Bogdanuša z Hvaru, Vugava z Visu, Malvazija z Istrii czy Žlahtina z Krku. Każdy region ma swoją specjalność, a jesienne rejsy pozwalają degustować je w lokalnych restauracjach, często prowadzonych przez rybaków. Park Narodowy Brijuni – historia i egzotyka Archipelag Brijuni u wybrzeży Istrii to zespół 14 wysp i wysepek, które łączą w sobie niezwykłe bogactwo przyrody z cennym dziedzictwem kulturowym. Największa z nich, Veliki Brijun, była zamieszkana już w czasach prehistorycznych, a w epoce rzymskiej stała się luksusową enklawą dla zamożnych mieszkańców Puli. Do dziś można tu zobaczyć ruiny imponujących rzymskich willi w zatoce Verige, resztki term, mozaiki podłogowe oraz fragmenty portu. W średniowieczu na wyspie w zatoce Dobrika wzniesiono castrum (rzymski obóz warowny), które przez stulecia pełniło funkcje obronne. Jednym z największych skarbów Brijuni jest liczące ponad 1600 lat drzewo oliwne, które wciąż owocuje. Współczesna historia wysp związana jest z Josipem Brozem Titą, który uczynił je swoją letnią rezydencją i gościł tu najważniejsze postaci XX wieku, m.in. królową Elżbietę II, Richarda Burtona, Sophię Loren czy Elizabeth Taylor. Brijuni to także unikatowy Park Safari, w którym obok rodzimych muflonów, jeleni i danieli żyją egzotyczne zebry, lamy, strusie, papugi oraz słoń indyjski. Zwiedzanie wysp możliwe jest pieszo, na rowerach, kolejką turystyczną lub pojazdem elektrycznym. Rejs z portu w miejscowości Fažana trwa zaledwie 15 minut. Park czynny jest przez cały rok, a jego oferta zmienia się w zależności od sezonu – wiosną zachwycają kwitnące ogrody, latem można uczestniczyć w wydarzeniach plenerowych, jesienią podziwiać spokojniejsze oblicze wysp, a zimą korzystać z wyjątkowego spokoju i braku turystów. Park Narodowy Kornati – labirynt wysp Park Narodowy Kornati obejmuje 89 wysp, wysepek i skał rozsianych na obszarze 217 kilometrów kwadratowych, co czyni go najbardziej zróżnicowaną grupą wysp w regionie Morza Śródziemnego. Surowy, skalisty krajobraz, niemal pozbawiony roślinności, kryje bogatą historię i niezwykłe formacje geologiczne. Jego najbardziej charakterystycznym elementem są „korony” – strome klify od strony otwartego morza. Najwyższa korona na wyspie Klobučar wznosi się na ponad 80 m, a najdłuższa na wyspie Mana ma 1350 m długości. Na Kornatach łatwo można znaleźć też ślady obecności człowieka sprzed wieków – twierdza Tureta z VI wieku, ruiny weneckiej fortyfikacji na wyspie Vela Panitula czy pozostałości rzymskich budowli. W kaplicy Matki Boskiej z Tarac co roku w pierwszą niedzielę lipca odbywa się natomiast tradycyjna pielgrzymka na łodziach, która gromadzi mieszkańców i żeglarzy z całej Dalmacji. Bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu tego archipelagu są wniesione bez użycia zaprawy kamienne murki suhozid, które wyznaczały granice pastwisk i pól uprawnych. Ich łączna długość na wyspach archipelagu to około 330 kilometrów. Kornati to także raj dla nurków i miłośników snorkelingu – pod wodą żyje ponad 850 gatunków zwierząt i 350 gatunków alg, a przy odrobinie szczęścia można spotkać delfiny butlonose i żółwie karetty. Do parku można dotrzeć wyłącznie drogą morską – własnym jachtem (po wykupieniu biletu wstępu) lub w ramach zorganizowanych rejsów z portów w Szybeniku, Murterze czy Zadarze. Najlepszy czas na wizytę to wiosna i jesień, gdy pogoda jest łagodna, a turystów znacznie mniej niż w szczycie sezonu. Park Narodowy Mljet – zielone jeziora i legenda Odyseusza Mljet to najbardziej zielona wyspa Chorwacji, a jej północno-zachodnia część objęta jest ochroną jako park narodowy. Około 90% powierzchni pokrywają lasy sosny alpejskiej, a największą atrakcją są dwa słone jeziora – Veliko i Malo Jezero – połączone wąskim przesmykiem. Na środku Veliko Jezero znajduje się wyspa św. Marii z XII-wiecznym klasztorem benedyktynów, do którego kursują małe łodzie. Latem woda w jeziorach jest cieplejsza niż w otwartym morzu, co czyni je idealnym miejscem do kąpieli i kajakowania. Z punktu widokowego Montokuc rozciąga się panorama na Pelješac, Korčulę i Lastovo, a dojście zajmuje około 45 minut pieszo. W parku żyje wiele chronionych gatunków roślin i zwierząt, w tym endemiczne rośliny takie jak Centaurea ragusina, a w wodach jezior – jedno z największych na świecie skupisk koralowca Cladocora caespitosa. Poza granicami parku warto odwiedzić jaskinię Odyseusza w pobliżu wioski Babino Polje. Według legendy to tutaj grecki heros spędził siedem lat u boku nimfy Kalipso. Wejście do jaskini możliwe jest zarówno od strony morza, jak i stromą ścieżką z lądu. Na wschodnim krańcu wyspy leży Saplunara – zatoka z dwiema piaszczystymi plażami, Velika i Mala Saplunara, a na południu – odosobniona zatoka Blace, idealna na spokojny odpoczynek. Na Mljet można dopłynąć promem z Dubrownika lub z miejscowości Prapratno na półwyspie Pelješac. Park czynny jest przez cały rok, jednak najspokojniej jest tu wiosną i jesienią, kiedy temperatura sprzyja pieszym i rowerowym wycieczkom, a jeziora zachwycają kolorami. Jesienią na Adriatyku każdy rejs jest inny. Można bez pośpiechu odkrywać kolejne wyspy, cumować w małych portach, degustować lokalne potrawy i wina, a także poznawać historię tych miejsc. Od Istrii po Dubrownik, od Brijuni po Mljet – żegluga jesienią daje poczucie swobody. Warto się przekonać o tym samemu, szczególnie że do Chorwacji można bardzo łatwo i szybko dolecieć bezpośrednio z wielu lotnisk w Polsce. Więcej informacji o podróżowaniu po tym kraju znajduje się na stronie www.chorwacja.hr. Materiał promocyjny Chorwackiej Wspólnoty Turystycznej
Dotarłem na największą śródlądową wyspę w Europie. To jeden z skarbów polskich Mazur
Jezioro Jeziorak to niezwykłe miejsce — najdłuższy naturalny zbiornik w Polsce, który przyciąga żeglarzy, wędkarzy i miłośników przyrody. W specjalnym przewodniku od dziennikarzy Travelera dowiesz się, gdzie leży Jeziorak, co zobaczyć na miejscu, gdzie cumować i jakie ryby warto próbować złowić. Zapraszamy do odkrycia wszystkich atrakcji, praktycznych informacji i wyjątkowego klimatu tego wodnego giganta.
Spis treści: Gdzie leży jezioro Jeziorak Najdłuższe jezioro w Polsce Co zobaczyć nad Jeziorem Jeziorak Jeziorak – królestwo sportów wodnych Jeziorak dla wędkarzy – jakie ryby i gdzie łowić Gdzie cumować nad Jeziorakiem Dzika przyroda i ochrona rezerwatowa Jezioro Jeziorak w kulturze i historii Jak zaplanować wyprawę nad Jeziorak Otoczone sosnowo‑brzozowymi lasami i pełne dziesiątek wysp i małych zatok, Jezioro Jeziorak to jedna z głównych turystycznych Mazur Zachodnich. Znajduje się w sercu Pojezierza Iławskiego, nieopodal Iławy, i tworzy fragment wyjątkowego systemu wodnego z Kanałem Elbląskim. Wraz z dziennikarzami Travelera zapraszamy cię w podróż po najpiękniejszych zakątkach tego jeziora, byś mógł poczuć jego ducha i zaplanować idealną wyprawę. Gdzie leży jezioro Jeziorak Jezioro Jeziorak położone jest w północno-wschodniej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, na terenie Pojezierza Iławskiego. Administracyjnie rozciąga się przez powiat iławski – obejmuje miasto Iławę, gminę Iława oraz Zalewo. To właśnie z Iławy rozpoczyna się większość wypraw wodnych – miasto stanowi główną bazę wypadową żeglarzy i wędkarzy. Jeziorak łączy się z niezwykłym systemem wodnym – Kanałem Elbląskim, który słynie z pochylni transportujących łodzie po trawie. A wszystko razem stanowi część większego szlaku wodnego, łączącego Iławę z Elblągiem i Zalewem Wiślanym. Najdłuższe jezioro w Polsce Jeziorak jest nie tylko długi, ale i zróżnicowany geograficznie. Rozciąga się na 27,45 km długości, co czyni go najdłuższym jeziorem w Polsce. Jego maksymalna szerokość wynosi 2,4 km, a powierzchnia – zależnie od źródła – od 31,5 do 34,6 km². To jezioro rynnowe, czyli powstałe w wyniku działalności lodowca, o charakterystycznie wydłużonym kształcie i zróżnicowanej głębokości – do 13 m. Wyjątkową cechą Jezioraka są jego liczne wyspy – od 16 do nawet 20, z czego największa to Wielka Żuława, największa śródlądowa wyspa w Europie (ponad 82 ha). Znajdują się tam relikty grodu z X–XI wieku i ruiny gotyckiego kościoła, a sama wyspa jest dostępna dla turystów pieszych i wodnych. Co zobaczyć nad Jeziorem Jeziorak Wielka Żuława to obowiązkowy punkt wyprawy – nie tylko ze względu na wielkość, ale i historyczne znaczenie. Na wyspę można dopłynąć z przystani w Iławie, a eksploracja ścieżek i ruin zapewni emocjonującą podróż w przeszłość. Wzdłuż brzegów Jezioraka rozciągają się dzikie zatoki i zatopione lasy – idealne do spokojnego dryfowania. Warto również odwiedzić Siemiany, niewielką, lecz klimatyczną miejscowość turystyczną, oferującą eko-marinę, molo i klimatyczne bary z widokiem na wodę. Dla miłośników aktywności polecane są szlaki piesze i rowerowe prowadzące przez lasy Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego. Szczególnie urokliwa jest trasa wokół jeziora, z licznymi punktami widokowymi i wieżami obserwacyjnymi dla ornitologów. Jeziorak – królestwo sportów wodnych Żeglarstwo jest sercem Jezioraka – liczne mariny i przystanie umożliwiają czarter jachtów i bezpieczne cumowanie. Można się tu też szkolić i zdobywać kolejne stopnie żeglarskie. Iława organizuje cykliczne regaty, m.in. prestiżową Błękitną Wstęgę Jezioraka, przyciągającą miłośników żagli z całej Polski. Kajakarze odnajdą tu rozgałęzione cieki wodne i naturalne przesmyki między wyspami. Fanów sportów ekstremalnych zainteresuje możliwość uprawiania paddleboardingu (SUP) i nurkowania w Polsce w miejscach o przejrzystym dnie. W kilku zatokach można spotkać nawet... amatorów windsurfingu. Jeziorak dla wędkarzy – jakie ryby i gdzie łowić Jezioro Jeziorak to raj dla wędkarzy. Spotkać tu można wiele cennych gatunków ryb, takich jak: sandacz – preferuje głębsze partie jeziora, sum – jeden z największych drapieżników, osiągający imponujące rozmiary, szczupak – licznie występujący w przybrzeżnych trzcinowiskach, węgorz – trudny do złowienia, ale ceniony wśród znawców, karp, lin i leszcz – w licznych zatokach i przy spłyceniach. Wielu wędkarzy wybiera nocne połowy z łodzi lub z brzegu – szczególnie w okolicach Siemian i Tynwałdu. Sezon wędkarski trwa niemal cały rok, a na miejscu można wypożyczyć sprzęt lub dołączyć do lokalnych wypraw. Gdzie cumować nad Jeziorakiem Port śródlądowy w Iławie to doskonale zorganizowane miejsce dla wodniaków – z infrastrukturą, sanitariatami, serwisem technicznym i czarterem łodzi. W Siemianach znajdziesz eko-przystań, a mniejsze mariny są rozproszone po całym akwenie. Na brzegach dostępne są też pola namiotowe i agroturystyki, oferujące bezpośredni dostęp do wody. Warto wspomnieć o funkcjonującym tu tzw. statku‑śmieciarce, który regularnie odbiera odpady z jachtów, dbając o czystość jeziora i wygodę żeglarzy. Dzika przyroda i ochrona rezerwatowa Jezioro Jeziorak znajduje się w obrębie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego, co zapewnia ochronę jego wyjątkowej fauny i flory. Spotkać tu można: bielika – symbol polskiej przyrody, czaple siwe i białe, kormorany czarne i perkozy, a także błotniaki stawowe i rybołowy. Wokół jeziora funkcjonują strefy ciszy – idealne dla osób szukających kontaktu z naturą i spokoju. Dla ornitologów wyznaczone są punkty obserwacyjne z tablicami edukacyjnymi. Jezioro Jeziorak w kulturze i historii Jeziorak to nie tylko przyroda – to także opowieść o dawnych czasach. Wspomniana już Wielka Żuława kryje ślady grodziska wczesnośredniowiecznego. Według legend miejsce to miało być nawiedzane przez duchy dawnych Prusów. Miłośnicy literatury rozpoznają Jeziorak jako scenografię do powieści „Pan Samochodzik i templariusze” Zbigniewa Nienackiego – właśnie tutaj autor umiejscowił skarb ukryty przez zakon templariuszy. W 2011 roku National Geographic Traveler umieścił Jeziorak na liście „7 nowych cudów Polski”, doceniając jego krajobraz, dostępność turystyczną i wyjątkowość ekosystemu. Jak zaplanować wyprawę nad Jeziorak Do Iławy najłatwiej dojechać koleją – miasto posiada dogodne połączenia z Gdańskiem, Warszawą i Olsztynem. Samochodem najlepiej kierować się trasą S7 i DK16. Główne przystanie dla żeglarzy to Iława (Port Śródlądowy), Siemiany, Zalewo i Makowo. Można tu wypożyczyć jachty, łodzie wiosłowe, kajaki i SUP-y. Sezon turystyczny rozpoczyna się w maju i trwa do września. W tym czasie działają wszystkie mariny, otwarte są lokale gastronomiczne i organizowane są wydarzenia plenerowe. Dostępne są noclegi o różnym standardzie – od domków letniskowych i ośrodków wypoczynkowych, po komfortowe apartamenty z widokiem na wodę. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Krzysztof Kolumb nie był Włochem? Nowa teoria mówi o innym kraju i żydowskich korzeniach
Mimo że Krzysztof Kolumb jest postacią powszechnie znaną jako „odkrywca Ameryki”, jego pochodzenie pozostaje wciąż przedmiotem sporu. Nowe badania DNA rzucają cień na genueńskie korzenie podróżnika, sugerując, że mógł być potomkiem hiszpańskich Żydów.
Spis treści: Czy Krzysztof Kolumb był Polakiem? Pochodzenia Krzysztofa Kolumba z nową teorią Jakiej narodowości był Krzysztof Kolumb? Pochodzenie Krzysztofa Kolumba od wieków wzbudza zainteresowanie historyków. Nie jest to kwestia tylko tego, że wiele krajów w Europie chciałoby przypisać sobie wydanie na świat „odkrywcy Ameryki”. O miejscu urodzenia żeglarza rzeczywiście wiadomo niewiele, a to otwiera możliwości różnym scenariuszom. Sam termin „odkrycie Ameryki” świadomie biorę w cudzysłów. Żeglarz z Europy nie był w końcu pierwszym człowiekiem, jaki pojawił się na amerykańskim lądzie. Przyczynił się za to do rozpoczęcia kontaktów między kontynentami. Czy Krzysztof Kolumb był Polakiem? Powszechnie przyjmuje się, że Krzysztof Kolumb był Włochem i pochodził z Genui. Sęk w tym, że jedyny dokument świadczący o genueńskim pochodzeniu podróżnika – czyli jego „testament” – nie jest oryginałem, a jedynie późniejszą kopią. Brak podpisu notariusza lub innych świadków, którzy potwierdziliby autentyczność i zgodność kopii z oryginałem dodatkowo podważa jego wiarygodność. Z powodu braku przejrzystych dokumentów wskazujących miejsce urodzenia Kolumba, do dziś trwają naukowe śledztwa mające na celu ujawnienie prawdy. Na przestrzeni wieków naukowcy pochylali się nad różnymi możliwościami. Od portugalskiej po nawet... polską. Silva Rosa, portugalski historyk amator, w książce „Kolumb. Historia nieznana” zasugerował, że „odkrywca Ameryki” mógł być synem króla Polski Władysława Warneńczyka. Teoria ta nie została jednak potwierdzona. Autorzy najnowszych badań genetycznych twierdzą z kolei, że Krzysztof Kolumb miał być Hiszpanem żydowskiego pochodzenia. Pochodzenia Krzysztofa Kolumba z nową teorią Kwestia pochodzenia Krzysztofa Kolumba zyskała nowy wymiar dzięki badaniom DNA prowadzonym profesora José Antonio Lorente z Uniwersytetu w Granadzie. Prace nad nimi rozpoczęły się w 2003 r. Badania miały na celu ustalenie, czy oficjalna wersja o genueńskim pochodzeniu Kolumba jest zgodna z prawdą, a także czy możliwe jest potwierdzenie teorii o jego żydowskich korzeniach. Badania zostały zaprezentowane w dokumencie telewizyjnym „Columbus DNA: His True Origin”. Wynika z nich możliwość, że Kolumb mógł urodzić się w Walencji w Hiszpanii, a nie w Genui, jak powszechnie przyjęto. Co więcej, teoria o jego żydowskim pochodzeniu również staje się coraz bardziej popularna wśród naukowców. Wiąże się to z kontekstem historycznym. W 1492 roku, kiedy Kolumb odbywał swoją pierwszą wyprawę do Ameryki, w Hiszpanii trwały intensywne prześladowania Żydów w ramach hiszpańskiej inkwizycji. Dekret Alhambry, wydany w tym samym roku, nakazywał Żydom konwersję na katolicyzm lub opuszczenie kraju. Jedna z teorii sugeruje, że Kolumb mógł być jednym z tzw. conversos, czyli Żydów, którzy oficjalnie przeszli na katolicyzm, aby uniknąć prześladowań, ale potajemnie nadal praktykowali judaizm. Jeśli rzeczywiście miał żydowskie korzenie, ukrywanie prawdziwego pochodzenia i przyjęcie katolicyzmu mogło być więc próbą ochrony siebie i swojej rodziny przed inkwizycją. Dzięki temu mógł też swobodnie realizować żeglarską pasję. Jakiej narodowości był Krzysztof Kolumb? W ramach opisywanych badań z katedry w Sewilli ekshumowano szczątki Kolumba. Pobrano również próbki DNA z grobów jego synów, Hernando i Diego. Analizy genetyczne mają na celu porównanie DNA z potencjalnymi krewnymi oraz innymi postaciami historycznymi, aby spróbować ustalić prawdziwe pochodzenie Kolumba. Choć badania wciąż są w toku, profesor Lorente twierdzi, że wyniki są „prawie całkowicie wiarygodne”. Sugeruje, że coraz więcej dowodów wskazuje na hiszpańskie, a nie włoskie pochodzenie Krzysztofa Kolumba. Najnowsza analiza genetyczna mogłaby całkowicie zmienić postrzeganie Kolumba jako postaci historycznej i jego roli w historii Europy oraz „odkrycia” Ameryki. Zamiast genueńczyka, który zyskał sławę w służbie hiszpańskich władców, Kolumb mógł być hiszpańskim Żydem, który ukrył swoją tożsamość, aby spełnić swoje ambicje w czasach niesprzyjających otwartym wyznawcom judaizmu. Potwierdzą to jednak dopiero oficjalne wyniki badań DNA. Źródło: BBC. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Pierwsi „turyści” pojawili się na Cyprze wcześniej, niż do tej pory sądzono. Skąd się tam wzięli?
Już nawet ponad 14 tysięcy lat temu pierwsi osadnicy pojawili się na Cyprze. To o wiele wcześniej, niż do tej pory sądzono. Wyspa ta jest jednym z ulubionych kierunków dla polskich turystów. Jak widać, przyciągała „wczasowiczów” już pod koniec epoki lodowcowej.
W tym artykule: Łowcy i zbieracze (bez parawanów) Sprzyjające warunki klimatyczne na Cyprze Cypr i jego historia. Badania Polaków Rajskie plaże, ciepłe morze i luksusowe hotele – wczasowicze doceniają śródziemnomorską wyspę, którą jest Cypr. Również dla Polaków jest to ważny kierunek. W ubiegłym roku urlop spędziło na wyspie ćwierć miliona rodaków. A kiedy pojawili się pierwsi „wczasowicze” na tej wyspie? Naukowcy z Cypru i Australii mają w tej kwestii nowe ustalenia, które opublikowali na łamach czasopisma „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Łowcy i zbieracze (bez parawanów) Wśród naukowców popularna jest koncepcja, wedle której wyspy Morza Śródziemnego nie miały być atrakcyjne dla wczesnych ludzi. Ich zasiedlenie często wiąże się dopiero z ekspansją pierwszych rolników w początkowym okresie neolitu około 10 tysięcy lat temu. Nic bardziej mylnego. Ostatnie badania pokazują, że społeczności zbieracko-łowieckie już około 14–13 tysięcy lat temu trwale zasiedliły Cypr. Takie ustalenie było możliwe dzięki szeroko zakrojonym, interdyscyplinarnym badaniom. Eksperci wykorzystali wyniki badań archeologicznych, rekonstrukcje klimatyczne i modelowanie demograficzne. Już z poprzednich badań, które opublikowano w 2021 roku wynikało, że społeczności zbieracko-łowieckie docierały na tę wyspę. Ale ich ślady było późniejsze o kilka tysiącleci. Teraz mamy dowód na wcześniejszy i długotrwały pobyt. Sprzyjające warunki klimatyczne na Cyprze Jak i kiedy ludzie przybyli na wyspę? Zdaniem badaczy należy mówić o kilku, zapewne trzech lub czterech, dużych migracjach, w których uczestniczyło od 100 do 1000 osób. – Ten wzorzec osadnictwa związany jest ze zorganizowanym planowaniem i wykorzystaniem zaawansowanych jednostek pływających – mówi jeden z autorów badań, prof. Corey Bradshaw z Flinders University w Australii. Z datowań radiowęglowych na dziesięciu najstarszych stanowiskach archeologicznych wynika, że ludzie przybyli tam od około 14,2–13,2 tys. lat temu. Naukowcy twierdzą, że wyspa została wówczas szybko zasiedlona. Modelowanie klimatyczne wykazało, że przybycie ludzi zbiegło się w czasie ze wzrostem temperatury i opadów. Warunki środowisko były bardziej sprzyjające dla utrzymania dużej populacji ludzi. W ciągu 300 lat, czyli 11 pokoleń, populacja Cypru wzrosła do około 4000–5000 osób. Odkrycia te obalają wieloletni pogląd, wedle którego wyspy śródziemnomorskie były nieosiągalne i niegościnne dla plejstoceńskich społeczeństw łowiecko-zbierackich. Zgodnie z poprzednim poglądem rolnicy mieli pojawić się na Cyprze wraz z nastaniem epoki neolitu w związku z presją demograficzną na kontynencie po gwałtownych zmianach klimatycznych. Jak wyjaśnia dr Theodora Moutsiou z australijskiego James Cook University Cairns i Uniwersytetu Cypryjskiego, w ich wyniku obszary przybrzeżne miały być zalane na skutek wzrostu poziomu morza, co spowodować miały topniejące lodowce. Cypr: Odkryj wyspę osobliwości Podczas pierwszej wizyty w jakimś kraju można się poczuć jak Kolumb odkrywający nieznane ziemie. Nie zagłębiamy się jeszcze w zawiła historie czy zwyczaje tego miejsca, ale świeżym okiem... Cypr i jego historia. Badania Polaków Również polscy archeolodzy działają na wyspie już od 1965 roku. Celem prac obecnie działającego konsorcjum badaczy z trzech uniwersytetów – Uniwersytetu Jagiellońskiego, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Politechniki Warszawskiej – jest Pafos. Jest to starożytne miasto, które w okresie hellenistycznym należało do egipskiego królestwa Ptolemeuszy. Potem znalazło się pod władaniem Cesarstwa Rzymskiego. Od ok. 200 p.n.e. do ok. 350 n.e. Pafos było stolicą wyspy. Ze względu na swoje duże znaczenie ruiny miasta wpisano na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Wykopaliska Polaków w Pafos wydobyły na światło dzienne luksusowe rezydencje ze wspaniałymi dziełami sztuki. Są wśród nich rzeźby, mozaiki czy malowidła ścienne. Źródło: PNAS. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Miś, który uwielbiał żeglować i arystokratka – pogromczyni szczurów. Poznaj menażerię słynnego żaglowca
Psy, koty, ale też żółwie, papugi, pelikany, a nawet pantera byli załogantami słynnego żaglowca Dar Pomorza. Poznaj niezwykłe historie na temat ich wspólnych relacji z marynarzami sprzed nawet 100 lat.
W tym artykule: „Unikaj statków, gdzie nie mają zwierząt” Pies i kot – stali bywalcy żaglowca Wyścigi koni i… żółwi Dar Pomorza to legenda. Trójmasztowy żaglowiec zbudowano w 1909 r., a od lat 30. XX w. do lat 80. służył Polskiej Marynarce Handlowej jako jednostka szkoleniowa dla studentów Szkoły Morskiej w Gdyni. Obecnie to statek-muzeum, który cumuje przy gdyńskim Nabrzeżu Pomorskim. To jeden z najważniejszych zabytków polskiego dziedzictwa morskiego ubiegłego wieku. Teraz można dowiedzieć się o niezwykłych przygodach marynarzy ze zwierzętami, które często gościły na jego pokładzie. „Unikaj statków, gdzie nie mają zwierząt” Duży czarny pies Miś trafił na pokład Daru Pomorza w 1963 r. jeszcze jako szczenię. Ponoć od razu zaskarbił sobie przyjaźń marynarzy i szczególne względy pokładowego elektryka. Przez 13 lat swojej „służby” Miś dał się poznać jako pies o twardym charakterze, nieprzeciętnej bystrości i często zaskakujących zwyczajach. Nie lubił wody. Uwielbiał, gdy statek pływał pod żaglami, nie przepadał za lądem, miał też nietypowe zamiłowania kulinarne. Krąży też opowieść, że Miś był źle traktowany przez jednego ze studentów. Jak się odwdzięczył? W trakcie apelu na statku obsikał nogawkę żaka. Ale to tylko jeden ze zwierzęcych bohaterów statku. W 2024 roku statek-muzeum zaprezentował specjalną wystawę poświęconą właśnie zwierzętom, które pływały na jego pokładzie. Jej tytuł: „Unikaj statków, gdzie nie mają zwierząt. Zwierzęta na Darze Pomorza" nie był przypadkowy. Tak pisał Arkady Fiedler, opowiadając o wojennych losach zwierząt ze statku Kromań w książce „Dziękuję ci, kapitanie”. – Właściwie przez cały okres pływania Daru Pomorza na pokładzie były zwierzęta – opowiada kuratorka ekspozycji, Arleta Gałązka. Jak dodaje, w okresie międzywojennym pokład zajmowały zwierzęta egzotyczne pochodzące z bardzo odległych rejsów, na przykład do Brazylii. Pasażerami były: jadowite węże, małpy, ostronosy, żółwie, papugi, pelikany, a nawet pantera. Różne egzotyczne zwierzęta gościły na pokładzie żaglowca / Fot. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku" title="8b50c248d1e3496ccafb39698901b94c9408b16a-ee80cd1" /> Żeglarze szczególnie lubili ostronosy. Zapewne dlatego, że są nieco podobne zarówno do kotów, jak i psów, bo przywiązują się do ludzi – mówiła kuratorka ekspozycji. Były jednak bardzo żywe i psotne. Wspinały się po linach, po wantach. Z kolei pantera Kleopatra odbyła podróż żaglowcem z Angoli do Polski w 1934 r. Na wystawie dowiemy się zarówno o zabawnych perypetiach zwierzęcych mieszkańców statku, ale i o niefortunnych zdarzeniach, jakie bywały ich udziałem. Pies i kot – stali bywalcy żaglowca Niemal ciągle na statku mieszkały psy i koty. Te drugie miały odstraszać myszy i szczury. – Na początku XX wieku zaszczurzenie jednostek było jednym z większych problemów – dodała Gałązka. Niektóre koty były waleczne. Na przykład kotka zwana Panią Walewską zyskała szacunek załogi tym, że skutecznie polowała na szczury. Na statku pojawiła się w 1946 r., by aż do połowy lat 60. dziesiątkować te zwierzęta. Na ekspozycji można było również zobaczyć wyjątkowy eksponat: oryginalną tarczę ochronną, na Darze Pomorza zwaną ratgartą. Umieszczano ją na cumach w celu uniemożliwienia gryzoniom wejścia po linie na statek Wyścigi koni i… żółwi Na pokładzie odbywały się też wyścigi koni. Na wystawie znalazło się sześć końskich sylwetek wykonanych z płyty pilśniowej. Jest to oryginalny zestaw do gry w końskie wyścigi, której w latach 70. XX w. oddawali się w wolnych chwilach marynarze żaglowca. Jak wyjaśniali muzealnicy, zawody koni były bardziej ucywilizowaną formą innych wyścigów, praktykowanych na pokładzie przez załogę po wizycie Daru Pomorza na Galapagos, w trakcie rejsu dookoła świata. Wtedy to w charakterze zwierząt wyścigowych obsadzano żywe żółwie. Źródło: Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Krzysztof Kolumb – ciekawostki o odkrywcy Nowego Świata
Odkrywca Ameryki skrywa nadal wiele zagadek. Naukowcy spierają się o różne wydarzenia związane z jego życiem. Krzysztof Kolumb – ciekawostki o jednym z najsłynniejszych żeglarzy świata. Tutaj zebraliśmy to, co powinniście o nim wiedzieć i informacje, które mogą zaskoczyć.
W tym artykule: Skąd pochodził Krzysztof Kolumb? Kiedy Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę? W jakim celu Krzysztof Kolumb rozpoczął swoją wyprawę? Przebieg pierwszej wyprawy Kolumba w 1492 roku Dziedzictwo Kolumba Krzysztof Kolumb – ciekawostki Kolumb jest postacią znaną każdemu. Kojarzony jest jako wielki i odważny żeglarz, który odkrył Amerykę. Kim był i jak doszło do tego kluczowego momentu w dziejach Europy? Krzysztof Kolumb – ciekawostki na jego temat, poznajcie je. Skąd pochodził Krzysztof Kolumb? Krzysztof Kolumb pochodził z Genui we Włoszech. Nie jest znana dokładna data jego urodzin. Przyszedł na świat między 26 sierpnia a 31 października 1451 r. Zmarł 20 maja 1506 r. w Valladolid w Hiszpanii. Trwa dyskusja, czy aby na pewno pochodził z Włoch. Badacze mają rozbieżne opinie. Wskazuje się też Katalonię lub Galicję w Hiszpanii, a nawet Korsykę lub Portugalię. Z kolei w 2010 roku Manuel da Silva Rosa ogłosił, że słynny żeglarz był potomkiem króla Władysława III z dynastii Jagiellonów, który przetrwał bitwę pod Warną w 1444 roku. Kropkę nad i w kwestii pochodzenia Kolumba mają postawić trwające analizy DNA krewnych żeglarza. Co ciekawe, nie jest to końca jasne, gdzie znajdują się szczątki żeglarza. Przyznaje się do ich posiadania hiszpańska Sewilla, ale także Republika Dominikany. Kiedy Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę? Kolumb kierował kilkoma wyprawami morskimi. Transatlantyckie podróże odbył w latach 1492-93, 1493-96, 1498-1500 i 1502-04. Uznaje się, że w 1492 roku odkrył Amerykę, chociaż początkowo wylądował na Karaibach: Bahamach, Kubie, Santo Domingo i Jamajce. Dopiero podczas dwóch ostatnich rejsów Kolumb dobił do wybrzeży wschodniej Ameryki Środkowej i północnej części Ameryki Południowej. Nie trafił do Ameryki Północnej. W pierwszej wyprawie wzięły udział trzy statki: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii. Jednostki nie były duże. Miały od 15 do 36 metrów długości. Było na nich około 90 osób. Pokutuje przekonanie, że Kolumb „odkrył Amerykę”. Nie jest to do końca prawda. Wiadomo, że już wikingowie w okresie średniowiecza dobijali swoimi łodziami do wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej. Wśród nich był na przykład Leif Eriksson. Obie Ameryki były zamieszkane na długo przed przybyciem Kolumba. Istniały tam potężne królestwa, niektóre z wielkimi miastami, których liczba mieszkańców nie ustępowała miastom europejskim. Europejczycy przyczynili się do ich zniszczenia. W jakim celu Krzysztof Kolumb rozpoczął swoją wyprawę? Wyprawa Kolumba związana była z handlem. W XV i XVI wieku Europejczycy poszukiwali nowych szlaków morskich na Daleki Wschód. Kolumb poszukiwał dróg do Indii, Chin, Japonii i Wysp Korzennych. Do końca XV w. statki opływały Afrykę, aby dotrzeć do tych krain. Żeglarz zdawał sobie sprawę z tego, że świat jest kulisty. Stwierdził, że jeśli będzie płynął na zachód z Hiszpanii, to w końcu dotrze do Azji. Pomylił się jednak w kalkulacjach i nie zdawał sobie sprawy z tego, że pomiędzy znajduje się nieznanych Europejczykom kontynent. Liczył, że przywiezie z Indii do Europy jedwab i przyprawy. Pierwsza wyprawa Kolumba była kosztowna. Złożyło się na nią konsorcjum składające się głównie z genueńskich i florenckich bankierów w Sewilli. Wsparła ją też królowa Kastylii i Leónu w latach 1474–1504, Izabela I Katolicka. Mitem jest to, że w tym celu zastawiła swoje klejnoty. Przebieg pierwszej wyprawy Kolumba w 1492 roku 3 sierpnia 1492 roku statki: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” wyruszyły z portu Palos w hiszpańskiej Andaluzji. Po postoju na Wyspach Kanaryjskich marynarze dostrzegli ląd dopiero 12 października. Zapewne pierwszym miejscem zejścia na ląd była wyspa Guanahani – w archipelagu Bahamów. Pewności jednak nie ma. Trwają co do tego spory. Następne Kolumb obrał nowy kurs na południowy zachód. 28 października odkrył Kubę, a 6 grudnia Haiti (Hispaniolę). Wyprawa była pełna niebezpieczeństw. W Boże Narodzenie 1492 r. Santa Maria roztrzaskała się o skały i utonęła. Kolumb przeniósł się na statek Nina i pozostawił 39 członków załogi Santa Marii na wyspie Hispaniola. Chciał, aby założyli oni nową osadę. Bez nich Kolumb wrócił do Hiszpanii w marcu 1493 roku. Wcześniej, w lutym załoga zmagała się ze sztormem, w jego konsekwencji wylądował na Azorach, gdzie Portugalczycy chwilowo uwięzili go wraz z marynarzami. W końcu dotarł portu w Palos. Stamtąd w triumfalnym pochodzie udał się na dwór królewski do Barcelony. Otrzymał liczne nagrody i tytuł admirała. Dziedzictwo Kolumba Najkrócej rzecz ujmująć: jest niejednoznaczne. Wraz z odkryciem Nowego Świata Europejczycy rozpoczęli na przełomie XV i XVI wieku liczne wyprawy. W ich wyniku wymordowano liczne lokalne ludy. Rozpoczęła się rabunkowa gospodarka i przymusowa chrystianizacja. Wówczas zniszczono też wiele cennych zabytków. Mimo że Kolumb dokonał ważnego odkrycia, to jego życie nie było usłane różami. Liczne zarzuty kierowane pod jego kierunkiem kumulowały się latami. Niezadowoleni byli m.in. europejscy koloniści. Skarżyli się na kiepskie warunki życia. Nowy Świat nie był krainą mlekiem i miodem płynącą, dlatego szlachta hiszpańska, która powróciła z niczym z odkrytych przez Kolumba terenów, publicznie go oskarżała. Na Hispanioli, gdzie admirał miał swoją siedzibę, uknuto spisek przeciwko odkrywcy Ameryki. Wtrącono go nawet do więzienia. Po dwóch miesiącach odesłano do kraju i pozbawiono praw i tytułów. Kolumb zmarł w zapomnieniu w 1506 roku. Krzysztof Kolumb – ciekawostki W 1476 roku Krzysztof Kolumb przeżył katastrofę statku u wybrzeży przylądka Saint Vincent w południowo-zachodniej części Portugalii. Ląd w czasie wyprawy w 1492 roku dostrzegł jako pierwszy żeglarz Rodrigo Bernajo. Sam Kolumb przypisał sobie tę zasługę. Wszystkie napotkane ludy Kolumb określał mianem „Indian”, ponieważ był pewien, że dotarł do Indii. Gdy Kolumb umierał w 1506 roku, nadal był przekonany, że odkrył nową drogę do wschodnich Indii. Źródła: Britannica Manuel Rosa/strona prywatna PAP Nauka w Polsce PWN Royal Museum Greenwich The Irish Times Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Nieoczywiste wyspy greckie. Poznaj ich skarby
Jak dobrze znasz wyspy greckie? Możesz się zaskoczyć! Są ich tysiące, a te najbardziej znane wcale nie muszą być najciekawsze.
W tym artykule: Które wyspy greckie warto zobaczyć? Lesbos – trzecia co do wielkości wyspa w Grecji Wyspy greckie a alkohol. Nie tylko ouzo Chios - górzysta wyspa grecka Skarb greckiej wyspy na Morzu Egejskim Plantacje mastyksowe na wyspie Chios Ikaria - Grecka Wyspa Starców Wyspy greckie to jeden z ulubionych wakacyjnych kierunków Polaków. Największą popularnością cieszą się między innymi Kreta, Korfu, Rodos czy Mykonos. Warto jednak rozważyć obranie kursu na mniej oblegane miejsca. Zastaniemy tam mniej turystów i będziemy mieli szansę poznać codzienność lokalsów. Które wyspy greckie warto zobaczyć? – Oddać cumy – krzyczy skiper, budząc na mojej twarzy pełen politowania uśmiech. Czy naprawdę musimy trzymać się tego żeglarskiego żargonu? Gdy jednak kilka minut później jacht wychodzi na pełne morze, wiem już, że trudno o przyjemniejszy sposób na zwiedzanie Grecji, i jestem gotów zgodzić się na wszystkie komendy kapitana. Stoję boso na twardym pokładzie, czując, jak krople wody moczą mi stopy, wiatr smaga twarz, a żagiel furkocze, nadając nam coraz większą prędkość. Jest świt, Morze Egejskie nie może się zdecydować, czy woli turkus, granat, czy zieleń. Wodę przecinają pojedyncze kutry rybackie, znacząc ją białymi lub niebieskimi plamami. Gdy na przystani Kalamaki, kilka kilometrów od greckiego Pireusu, przedstawiliśmy Vangelisowi z firmy czarterującej wysokość naszego budżetu, ten podrapał się po głowie i stwierdził, że ma dla nas blisko 15-letni jacht o 10-metrowej długości i 55-metrowej powierzchni żagli. Raczej nie za duży, ale miał wszystko, czego potrzebowaliśmy. Dzień później byliśmy już na morzu. Trochę leniwie, z dala od najbardziej okupowanych przez turystów i żeglarzy miejsc – nasz plan na najbliższy tydzień określiliśmy jeszcze przed wyjściem z portu. I od razu zrezygnowaliśmy z Cyklad. Co prawda mówi się, że to najpiękniejsze wyspy greckie, ale od późnej wiosny do jesieni są niewiarygodnie zatłoczone. Jak nazywają się największe greckie wyspy? Największe greckie wyspy to Kreta, Eubea, Lesbos, Rodos i Chios. To wcale nie oznacza jednak, że wszystkie są tak samo popularne i odwiedzane przez tłumy turystów. Lesbos – trzecia co do wielkości wyspa w Grecji Dodekanez i Kreta leżą za to zbyt daleko od Pireusu, więc płynięcie do nich zniweczyłoby założenia rejsu. Wybór padł na przytulone do Turcji Wyspy Egejskie. Po wyjściu z zatoki, w której kryje się Pireus, odbiliśmy na północny wschód, za cel obierając trzecią co do wielkości grecką wyspę – Lesbos. Sprzyjający wiatr pcha nas do przodu, a żagle napinają się z łoskotem. Łódź jest pod kontrolą mojego kuzyna, który przejął rolę skippera. Reszta sześcioosobowej załogi spędza czas na okupowaniu najbardziej nasłonecznionych miejsc pokładu. Lesbos przypomina nadgryziony pączek z dziurką w środku. Tą dziurką jest zatoka Kalloni, która wcina się głęboko w ląd. Zmusza mieszkańców do jej czasochłonnego objeżdżania, gdy chcą dotrzeć na drugi kraniec wyspy (nie przerzucono bowiem mostu). Zatoka, otoczona gajami oliwnymi i sosnowymi lasami, zasilana przez płytkie i dość niemrawo płynące strumienie, przyciąga co roku miłośników ptaków. Z zapałem wypatrują oni brodzących na płyciznach rdzawych ibisów, białych jak śnieg flamingów i naszych poczciwych boćków, spacerujących po lagunach. Ptaki trzymają się blisko brzegu, najwygodniej więc obserwować je z lądu, choć czasem wymaga to przedzierania się przez podmokły teren i sięgające ponad głowę trzciny. Za naszą przystań obieramy Mitylenę po północnej stronie greckiej wyspy, z widokiem na nieodległą Turcję. Przez lata jachty cumowały w porcie rybackim, od niedawna jednak niecałe 10 km od stolicy wyspy działa nowa marina. Mamy co prawda dalej do miasta, w zamian jednak do naszej dyspozycji oddano infrastrukturę, której brakowało w porcie. Jest więc gdzie się umyć, zatankować i napełnić zbiorniki wody. – Spróbujcie tego – zachęca Nikos, nalewając z niewielkiej szklanej karafki przezroczysty płyn. Ouzo to anyżowa wódka, z której słynie Grecja. Ta wytwarzana na Lesbos skutecznie walczy o prym jednej z najlepszych w całym kraju. Nikos stawia ją obok szklanki z wodą. Po jej dolaniu do wódki ta robi się mlecznobiała. – Możecie pić z wodą lub bez, jak kto lubi – wyjaśnia. Wyspy greckie a alkohol. Nie tylko ouzo Alkohol jest mocny, ale nie pali w gardle. Pachnie delikatnie i przyjemnie. Wódkę destyluje się z zacieru winogronowego pochodzącego z produkcji wina i doprawia anyżem oraz koprem. Popijamy ją powoli, pogryzając oliwkami i kawałkami sera. Nikos jest właścicielem jednej z niewielkich knajpek w bardziej oddalonej od centrum miasta i nieco tańszej dzielnicy Epano Skala. – Niegdyś, zanim pojawili się tu turyści, żyliśmy z tego, co sami złowiliśmy lub wyprodukowaliśmy – mówi. – Oliwa, wino, ryby, owcze mleko. I właśnie ouzo. Przez wieki doszliśmy do perfekcji w jego produkcji. Jedynie wódka z Samos jest prawie tak dobra jak nasza. Ale wciąż jej jeszcze trochę brakuje – śmieje się. Każdy sklepik w Mitylenie – przyjemnym mieście z kamienicami w pastelowych kolorach – zastawiony jest baterią butelek pełnych anyżowego alkoholu. Najlepiej jednak zdecydować się na wyrób produkowany mniej oficjalnie, czasem rozlewany z trochę podejrzanie wyglądających plastikowych opakowań. Można na niego trafić w ouzeriach bądź liczyć na to, że w którejś z wiosek zostaniemy zaproszeni przez mieszkańców na jedną czy dwie szklaneczki. Takie spotkanie przy ouzo może przeciągnąć się do później nocy. Przeskoczenie z Lesbos na Chios miało nam zająć nie więcej niż kilka godzin. Przed wyjściem z mariny okazało się jednak, że szwankuje bloczek naciągający żagiel, i udało się go odblokować dopiero po męczącej godzinnej walce. Zaraz potem siadł wiatr. Dystans dzielący obie wyspy pokonujemy więc na silniku, zużywając piekielnie drogie paliwo i rozstając się na jakiś czas z wizją romantycznego rejsu pod żaglami. Miasta w Grecji - malownicze miejsca, które warto odwiedzić [PRZEWODNIK] Grecja wieńczy Bałkany od południa. To gorące, wybitnie atrakcyjne turystycznie państwo co roku przyciąga miliony turystów. Większość z nich decyduje się na wypoczynek na plaży, korzyst... Ile jest greckich wysp? W zależności od sposobów pomiarów, greckich wysp są tysiące. Najczęściej szacuje się ich liczebność na od około 1200 do ponad 6000. Większość z nich nie jest zamieszkana. Ludzie pojawili się na stałe tylko na około 200. Wyspy greckie tworzą większe i mniejsze archipelagi. Te najbardziej znane to Wyspy Egejskie i Wyspy Jońskie. Chios - górzysta wyspa grecka Chios wita nas groźnie wyglądającymi, szarymi i niemal nagimi stokami gór. Od północnej strony wyspa robi monumentalne wrażenie. Wydaje się, że jest niezamieszkana, bo niewielkich wiosek rozrzuconych w górach niemal nie widać. Przepływamy wzdłuż wschodniego wybrzeża, kierując się ku stolicy noszącej tę samą nazwę, co wyspa. Jacht sunie gładko, ale dieslowski silnik pyrkocze jak na starej łajbie. Wkrótce oblicze Chios nieco łagodnieje, stoki stają się niższe i bardziej przyjazne. Późną wiosną upstrzone są barwnymi kwiatami. Stolica wyspy wymaga nieco czasu i uporu, by ją polubić. Tłoczna, gwarna, z zakorkowanymi ulicami i klockowatymi domami, z godnym podziwu zapałem stara się zasłużyć na miano metropolii. Miasto rozciągnięte jest wzdłuż brzegu, dzięki czemu puszczona równolegle do niego promenada ma szansę stawać w szranki o najdłuższy deptak w Grecji. Skarb greckiej wyspy na Morzu Egejskim Wysypane na dłoń grudki o nierównym kształcie mienią się żółcią z lekkim odcieniem zieleni. Giannis cierpliwie wysuwa rękę, pozwalając nam przyjrzeć się greckiemu skarbowi. – Kupując mastyks, zawsze wybierajcie ten w grudkach – mówi. – Sproszkowany jest mniej aromatyczny i szybko wietrzeje, częściej też bywa oszukany. Grudki, które oglądamy, to zastygnięta żywica z drzewa mastyksowego należącego do rodzaju pistacji. Przez wieki Chios pęczniało z dumy i dyktowało jej ceny. Tylko tu bowiem drzewa pistacjowe wydzielają taką ilość doskonałej jakościowo żywicy. Na jej zaletach poznali się już starożytni. Do dziś uchodzi ona za skuteczne lekarstwo (działa antybakteryjnie, pomaga w trawieniu, sprzyja gojeniu się ran, niesie ulgę przy wrzodach żołądka) oraz ceniony składnik kulinarny. Z dodatkiem żywicy powstają także doskonałe lakiery, farby, werniksy oraz kosmetyki. Niestety, po latach sukcesów, zarówno za czasów monopolu genueńczyków w XIV i XV w., jak i późniejszego tureckiego panowania, rynek mastyksowy się załamał. Głównym winowajcą okazało się wynalezienie środków syntetycznych, które z powodzeniem zastąpiły żywicę. Plantacje mastyksowe na wyspie Chios Na tej greckiej wyspie wciąż jednak działa kilka tysięcy plantatorów drzew mastyksowych. Giannis jest jednym z nich. Lasy zajmują południową część Chios i rozsiane są wokół tzw. wiosek mastyksowych. Jest ich przynajmniej kilkanaście, my wybraliśmy jednak Pirgi. Niewielka miejscowość to labirynt wąskich uliczek biegnących pomiędzy wysokimi domami, których kamienne ściany zdobione są wszelkimi możliwymi motywami geometrycznymi. Te czarno-białe wzory, pokrywające niemal każdy budynek, sprawiają, że wioska wygląda, jakby wzniesiono ją z piernika. Plantacje mastyksowe przyciągają wzrok wiecznie zielonymi liśćmi niewysokich drzew i plamami białej glinki otaczającej pnie. – To tradycyjny sposób na zbieranie żywicy – wyjaśnia Giannis. – Gdyby kapała bezpośrednio na ziemię, spędziłbym większość życia na próbach jej odczyszczenia. Z naciętych pni sączą się lepkie, na razie jeszcze przeźroczyste krople. Gdy opadną i nieco podeschną w słońcu, pracownicy zbiorą je i posortują. Zajmują się tym głównie starsze kobiety. Skupione wokół stołów gawędzą na wszelkie możliwe tematy. Plotki i zasłyszane historie nabierają konkretniejszych kształtów, a zręczne palce sortują twarde żywiczne kryształki. Gdy dotrą one do sklepów, osiągną cenę blisko 200 zł za kilogram. Po powrocie do Pirgi kupujemy w cukierni ciasto z mastyksem. Żywica nadaje mu lekko gorzkawego smaku, łagodzącego typową dla greckich deserów obłędną słodycz. Ikaria - Grecka Wyspa Starców Z Chios mieliśmy popłynąć dalej na południe, na Samos i Ikarię. Z braku czasu padło na Ikarię. W przeciwieństwie do Samos, mało kto bowiem na nią dociera. Decydujące okazało się jednak to, że żyją na niej ludzie, którzy przechytrzyli śmierć. Ikaria, wąski pasek lądu pokryty łupkowymi skałami, trafiła na czołówki gazet kilka lat temu, gdy naukowcy odkryli, że jej mieszkańcy to jedni z najdłużej żyjących ludzi na świecie. Ponad 75 proc. populacji wyspy stanowią osoby powyżej sześćdziesiątki, a spotkanie w tutejszych wioskach stulatków czy jeszcze starszych osób nie jest niczym niezwykłym. Gdy cumujemy w Ajos Kirikos – urokliwym porcie obleganym przez malutkie jak łupinki kutry rybackie – z zaciekawieniem wylegamy na ulice w poszukiwaniu żwawych staruszków. I rzeczywiście, krzesła w kafenionach zajmują raczej seniorzy, a młodsze osoby zdają się być w mniejszości. – My zapominamy, że trzeba umrzeć – wyjaśnia zagadnięty o tutejszą długowieczność staruszek. Jego słowa brzmią trochę jak dobrze wyuczony i często powtarzany slogan przygotowany specjalnie dla turystów. Za sekret długiego i zdrowego życia uważa się specyficzną dietę oraz tryb życia. Tradycyjne posiłki są proste, oparte na lokalnej oliwie, warzywach oraz czerwonym winie. Nikt się tu nie spieszy, wstaje się późno (znalezienie przed jedenastą otwartego sklepu to spore wyzwanie), a po południu większość osób ucina sobie drzemkę. Mimo zaawansowanego wieku mieszkańcy pozostają aktywni, pracując w gajach oliwnych, rodzinnych winnicach lub przydomowych ogródkach.
Idealny prezent dla żeglarza. Co kupić entuzjastom jachtów i żeglugi pod choinkę (i nie tylko)?
Żeglarstwo to popularne, ale również bardzo wymagające hobby. Żeglarze dobrze wiedzą, że nawet do kilkudniowego rejsu trudno się przygotować. Właśnie dlatego, chcąc sprawić miłą niespodziankę każdemu entuzjaście żeglugi, warto wiedzieć, jaki prezent dla żeglarza można kupić, jeżeli zależy nam, aby był udany.
W tym artykule: Krótka historia żeglarstwa, czyli kiedy ludzie zaczęli żeglować Wikingowie dopłynęli do Ameryki Północnej dużo wcześniej niż Kolumb Jak wybrać prezent dla żeglarza? Jaki jest idealny prezent dla żeglarza? Scyzoryk to nieodłączne narzędzie każdego żeglarza Wodoszczelna kamera GoPro Power bank: bez niego w długi rejs ani rusz Wodoodporne etui na… wszystko Czytnik e-booków, czyli dziesiątki książek w jednym urządzeniu Bielizna termoaktywna, która ratuje życie Kilka tysięcy lat temu, kiedy człowiek popatrzył z lądu na bezkresne morze, zadawał sobie pytanie, co znajduje się na końcu horyzontu. Czy ten koniec w ogóle istnieje? Co można tam znaleźć i jak w ogóle się tam dostać? Ludzi zawsze fascynowały morza i oceany. Wiele tysięcy lat temu nasi przodkowie zaczęli budować prymitywne tratwy, aby wraz z prądem rzeki dostać się z punktu A do punktu B. Krótka historia żeglarstwa, czyli kiedy ludzie zaczęli żeglować Nie wiadomo dokładnie, kiedy zbudowano pierwszy „prawdziwy” statek. Pewne źródła archeologiczne wskazują, że to prawdopodobnie Egipcjanie mogli być za to odpowiedzialni. Rysunki, freski lub płaskorzeźby odnajdywane w niektórych grobowcach przedstawiają obiekty na wzór łodzi z żaglami. Najstarsze z nich pochodzą sprzed ponad 5000 lat. Jednak mianem największych żeglarzy starożytności bardzo często określa się Fenicjan. Ludzie, którzy ok. 4000–5000 lat temu zamieszkiwali krainę na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, nie bali się przemierzać długich dystansów łodziami. Niektóre źródła mówią nawet o ich wyprawach przez Atlantyk. Historycy uważają, że to Fenicjanie wynaleźli niektóre szkutnicze wynalazki, takie jak stępka, taran na dziobie okrętu czy prostokątny żagiel. Wikingowie dopłynęli do Ameryki Północnej dużo wcześniej niż Kolumb W średniowieczu uznanymi żeglarzami byli wikingowie. Zwani przez mieszkańców krajów zachodniej Europy Normanami, wyruszali swoimi legendarnymi statkami w morze, aby handlować, rabować i odkrywać nowe krainy pod uprawę ziemi. Badania potwierdziły, że to właśnie wikingowie, a nie Krzysztof Kolumb, jako pierwsi dotarli ze Starego Świata do Ameryki Północnej. Wikingowie. To miasto było siedzibą wikińskiej elity. Odkryto je na terenie dzisiejszej Rosji Wikińskie floty, niosące Europie śmierć, przewoziły też kupców. Zapuszczały się na wschód aż po Turcję, środkową Rosję, być może Iran lub nawet dalej. W średniowiecznych tekstach ... W 1021 r. grupa wikingów dotarła do wybrzeży Nowej Fundlandii w dzisiejszej Kanadzie. Niektórzy historycy podejrzewają, że przewodzić im miał słynny Leif Eriksson. Jak wybrać prezent dla żeglarza? Dziś żegluga wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Tym, co jednak łączy przeszłość z teraźniejszością, jest zew przygody. Współcześnie żeglować może tak naprawdę każdy. Dlatego nic dziwnego, że w Polsce funkcjonuje bardzo dużo szkół żeglarskich oraz miejsc, w których wynająć można wszelkiej maści jachty. Prawdopodobnie każdy zna kogoś, kto regularnie żegluje. To specyficzne grono ludzi, którzy dobrze wiedzą, czego potrzebują w trakcie zarówno długich, jak i krótkich rejsów. Czy wybór prezentu dla takiej osoby jest łatwy? To zależy. Żeby uniknąć faux-pas, warto sprawdzić, czego rzeczywiście żeglarz może potrzebować i jaki rodzaj żeglugi uprawia. Jaki jest idealny prezent dla żeglarza? Na początku warto się dowiedzieć, gdzie najczęściej żegluje osoba, której chcemy sprawić prezent. Żeglarz, który pływa jedynie latem po Morzu Śródziemnym lub Karaibach, raczej nie ucieszy się z kurtki. Tak samo w drugą stronę, żeglarz lubiący arktyczne wyzwania raczej nie założy w taki rejs mokasynów żeglarskich. Stopnie żeglarskie w Polsce: jakie są i jak je osiągnąć? Zastanawiałeś się kiedyś, jaka hierarchia panuje na polskich wodach? Poniżej prezentujemy stopnie żeglarskie oraz kryteria, jakie trzeba spełnić, by zdobyć patent żeglarza jachtowego, jac... Właśnie dlatego wcześniej warto zrobić rozeznanie. Jeżeli jednak osoba regularnie żeglującą jest z gatunku tych bardziej nieprzewidywalnych, wtedy warto poszukać czegoś uniwersalnego. W końcu pogoda może się zepsuć wszędzie, a niefortunne wypadki zdarzają się w każdym miejscu na świecie. Co w takim razie kupić fanom żeglugi? Oto propozycje redakcji National Geographic. Scyzoryk to nieodłączne narzędzie każdego żeglarza Święty Graal żeglarstwa i nie tylko. Scyzoryk to tak naprawdę przedmiot, który powinien mieć każdy. W tak małym urządzeniu często znaleźć możemy wiele niezbędnych narzędzi, które mogą uratować życie zarówno na jachcie, w trakcie survivalu, pod namiotem, jak i w pokładowej kuchni. View Burdaffi on the source website View Burdaffi on the source website View Burdaffi on the source website To, co dla żeglarza będzie najważniejsze w scyzoryku, to marszpikiel, czyli kolec do splatania lub luzowania węzłów. Innym przydatnym narzędziem będzie śrubokręt. Nigdy nie wiadomo, co może wydarzyć się na statku. Ważne jest również, żeby scyzoryk miał zapięcie, którym można go przypiąć np. do paska. W ten sposób można uniknąć sytuacji, gdy ten cenny przedmiot wypadnie z kieszeni prosto do wody. Wodoszczelna kamera GoPro To jeden z lepszych prezentów dla osób, które chcą zapisywać swoje rejsy również na kartach pamięci. Nagrywanie filmów i robienie zdjęć telefonem jest ryzykowne. Po pierwsze, pogoda na jeziorze, morzu lub oceanie może być nieprzewidywalna. W jednej chwili świeci słońce, potem nagle zaczyna padać rzęsisty deszcz. Po drugie, nie każdy telefon jest wodoszczelny. Właśnie dlatego dobrym pomysłem na prezent dla żeglarza jest kamera GoPro. To małe urządzenie zmieści się w kieszeni spodni, bluzie lub saszetce. A co najważniejsze – jest relatywnie niedrogie i nagrywa filmy w bardzo dobrej jakości. Power bank: bez niego w długi rejs ani rusz Co tu dużo mówić, żyjemy w świecie scyfryzowanym i dziś pokładamy wszelką nadzieję w technologii. Jesteśmy uzależnieni od map Google, mediów społecznościowych i internetu. Z drugiej strony, smartfony znacznie ułatwiają życie. Jeżeli spędzamy wiele godzin na jachcie, warto zadbać o to, aby telefony były zawsze naładowane. Nigdy nie wiadomo, kiedy mogą naprawdę się przydać. Właśnie dlatego bardzo dobrym pomysłem na prezent będzie power bank. Najlepiej wybrać te, które mają pojemność przynajmniej 10 000 mAh. Taka moc pozwoli naładować smartfona lub inne urządzenia elektroniczne przynajmniej kilka razy. Wodoodporne etui na… wszystko Będąc na łódce, z każdej strony jesteśmy narażeni na zalanie. Woda na pokład może dostać się z każdej strony, nie tylko w trakcie wywrotki. Właśnie dlatego dobrym pomysłem na prezent może być etui na… No właśnie na co? Tutaj sprawa pozostaje otwarta, ponieważ każdy może go potrzebować na inne urządzenie. Jednym przyda się na telefon, innym na kamerę GoPro, a jeszcze inni ucieszą się z wodoodpornego pokrowca na głośnik Bluetooth. Czytnik e-booków, czyli dziesiątki książek w jednym urządzeniu Co jest lepszego od jednej pasji? Dwie pasje. A najlepiej, jeśli jedną można połączyć z drugą. Dobrym prezentem dla żeglarzy, którzy są również molami książkowymi, będzie czytnik e-booków. Dla niektórych to bardzo obrazoburcze urządzenie. W końcu książka musi pachnieć papierem i trzeba czuć jej dotyk. Być może tak jest, ale osoby, które pakują się na wielotygodniowy rejs, dobrze wiedzą, co znaczy spakować się kompaktowo. Dużo łatwiej jest wziąć małego Kindle’a lub inny czytnik niż całą stertę książek. Bielizna termoaktywna, która ratuje życie Jeśli jednak trafi się ktoś, kto posiada już wszystkie gadżety żeglarskie i urządzenia elektroniczne, wtedy pojawia się problem. Jednak nie ma co się załamywać. Ze względu na nieprzewidywalność pogody podczas rejsów (szczególnie w Polsce), żeglarze wiedzą, że niezwykle ważne są ciepłe ubrania. A tych nigdy nie jest za dużo. Bielizna termoaktywna to dobry pomysł tak naprawdę dla każdego. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Stopnie żeglarskie w Polsce: jakie są i jak je osiągnąć?
Zastanawiałeś się kiedyś, jaka hierarchia panuje na polskich wodach? Poniżej prezentujemy stopnie żeglarskie oraz kryteria, jakie trzeba spełnić, by zdobyć patent żeglarza jachtowego, jachtowego sternika morskiego czy kapitana jachtowego.
W tym artykule: Stopnie żeglarskie w Polsce Stopnie żeglarskie: Żeglarz jachtowy Stopnie żeglarskie: Jachtowy sternik morski Stopnie żeglarskie: Kapitan jachtowy Stopnie żeglarskie w Polsce Żeglarstwo w naszym kraju, ze względu na dostęp do morza i liczne jeziora, a także sukcesy polskich zawodników, cieszy się z roku na rok coraz większą popularnością. Miłośnicy wodnych przygód szczególnie upodobali sobie Bałtyk. Jednak inne akweny, jak na przykład podwarszawskie Jezioro Zegrzyńskie czy jeziora mazurskie, nie pozostają w tyle. Wzrost zainteresowania dyscypliną przekłada się na samo jej uprawianie, co wiąże się z wymogiem posiadania patentu do prowadzenia jachtów żaglowych po wodach śródlądowych oraz morskich. Sprawdź, jakie stopnie żeglarskie aktualnie obowiązują na terenie Polski i jak je uzyskać. Stopnie żeglarskie w Polsce określa Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 roku w sprawie uprawiania turystyki wodnej. Ustawodawca określił trzy patenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji do żeglowania. Są to: żeglarz jachtowy; jachtowy sternik morski; kapitan jachtowy. Każdy z trzech patentów żeglarskich wydawany jest w formie karty identyfikacyjnej, przypominającej dowód osobisty lub legitymację studencką, o wymiarach 54 x 85 mm. Na dokumencie powinny znaleźć się takie informacje (w tym po angielsku i po polsku) jak: numer patentu; określenie poziomu patent; imiona i nazwisko; miejsce i datę urodzenia; zdjęcie i podpis posiadacza; pieczęć i podpis podmiotu wydającego; datę i miejsce wydania; zakres uprawnień; datę nabycia uprawnień; podstawę prawną elementy zabezpieczające dokument przed podrobieniem i sfałszowaniem. Leonid Teliga – poznaj historię legendarnego polskiego żeglarza, który samotnie opłynął świat Kim był Leonid Teliga? – mogą dopytywać młodzi adepci żeglarstwa, którzy tak jak słynny podróżnik, marzą o opłynięciu Ziemi. Sprawdź, co wiemy na temat tego wybitnego Polaka. Stopnie żeglarskie: Żeglarz jachtowy Żeglarz jachtowy to pierwszy z trzech wymaganych stopni żeglarskich. Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać ten patent? Wymogi: O patent ubiegać się może każdy, kto ukończył 14. rok życia oraz zdał egzamin z wymaganej wiedzy i umiejętności. Uprawnienia: Osoba posiadająca patent żeglarza jachtowego uprawniona jest do prowadzenia jachtów żaglowych po wodach śródlądowych, o długości kadłuba do 12 m po morskich wodach wewnętrznych oraz pozostałych wodach morskich w strefie do 2 Mm od brzegu, w porze dziennej. Jak podaje oficjalna strona Polskiego Związku Żeglarskiego, aby uzyskać patent żeglarza jachtowego należy złożyć następujące dokumenty: prawidłowo wypełniony wniosek o wydanie patentu; zdjęcie o wymiarach 3,5 cm x 4,5 cm (fotografia nie może być zeskanowana); oryginał zaświadczenia o zdaniu egzaminu wystawionego przez komisję egzaminacyjną; kopia dokumentu upoważniającego do skorzystania ze zniżki 50% za wydanie patentu – dotyczy uczniów i studentów do 26 lat z ważną legitymacją; kopia dowodu opłaty za wydanie patentu żeglarskiego zgodnie z poniższą tabelą; zgoda rodziców/opiekunów prawnych na uprawianie żeglarstwa; w przypadku osób które zmieniły nazwisko do dokumentów należy załączyć kopię dowodu osobistego lub aktu małżeństwa. Stopnie żeglarskie: Jachtowy sternik morski Drugim z trzech stopni żeglarskich jest jachtowy sternik morski. W tym przypadku osoba ubiegająca się o patent musi być pełnoletnia. Wymogi: Ukończony 18. rok życia; odbyte co najmniej dwa rejsy po wodach morskich w łącznym czasie co najmniej 200 godzin żeglugi oraz zdany egzamin z wymaganej wiedzy i umiejętności. Uprawnienia: Osoba posiadająca patent jachtowego sternika morskiego uprawniona jest do prowadzenia jachtów żaglowych o długości kadłuba do 18 m po wodach morskich. Zgodnie ze wskazówkami PZŻ osoba ubiegająca się o patent jachtowego sternika morskiego powinna dostarczyć: prawidłowo wypełniony wniosek o wydanie patentu; zdjęcie o wymiarach 3,5 cm x 4,5 cm (fotografia nie może być zeskanowana); oryginał zaświadczenia o zdaniu egzaminu wystawionego przez komisję egzaminacyjną; dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań stażowych, o których mowa w rozporządzenia Ministra Sportu z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 460); kopia dokumentu upoważniającego do skorzystania ze zniżki 50% za wydanie patentu – dotyczy uczniów i studentów do 26 lat z ważną legitymacją; kopia dowodu opłaty za wydanie patentu jachtowego sternika morskiego zgodnie z poniższą tabelą; w przypadku osób które zmieniły nazwisko do dokumentów należy załączyć kopię dowodu osobistego lub aktu małżeństwa. Potwory morskie, syreny i smoki na mapach. Skąd się tam wzięły? Co skłaniało kartografów do umieszczania na starych mapach lewiatanów, syren i smoków? Stopnie żeglarskie: Kapitan jachtowy Na podstawie Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z 2013 roku najwyższym z trzech stopni żeglarskich jest kapitan jachtowy. Wymogi: Posiadanie patentu jachtowego sternika morskiego; minimum sześć rejsów po wodach morskich w łącznym czasie co najmniej 1200 godzin żeglugi, w tym co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu o długości kadłuba powyżej 7,5 m oraz przynajmniej jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi na jachcie o długości kadłuba powyżej 20 m oraz jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi po wodach pływowych z zawinięciem do co najmniej dwóch portów pływowych. Uprawnienia: Osoba posiadająca patent jachtowego sternika morskiego uprawniona jest do prowadzenia jachtów żaglowych po wodach śródlądowych i morskich. Opłata za wydanie patentu: 50 zł (studenci do 26. roku życia 25 zł). Lista dokumentów wymaganych przez PZŻ od kandydatów ubiegających się o wydanie patentu kapitana jachtowego: prawidłowo wypełniony wniosek o wydanie patentu; zdjęcie o wymiarach 3,5 cm x 4,5 cm (fotografia nie może być zeskanowana); kopia patentu jachtowego sternika morskiego; oryginały lub notarialnie uwierzytelnione kopie dokumentów potwierdzające spełnienie wymagań stażowych: pozytywne opinie z odbytych rejsów wystawione przez kapitana jachtu, karty rejsu potwierdzone przez armatora statku w przypadku rejsów prowadzonych samodzielnie lub jeżeli rejs był prowadzony na własnym jachcie – kopia dokumentu stwierdzającego nabycie własności lub współwłasności jachtu; kopia dokumentu upoważniającego do skorzystania ze zniżki 50% za wydanie patentu – dotyczy uczniów i studentów do 26 lat z ważną legitymacją; kopia dowodu opłaty za wydanie patentu kapitana jachtowego zgodnie z poniższą tabelą; w przypadku osób które zmieniły nazwisko do dokumentów należy załączyć kopię dowodu osobistego lub aktu małżeństwa Źródło: Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 roku w sprawie uprawiania turystyki wodnej, pya.org.pl.
Szlak Wielkich Jezior Mazurskich. Rozpocznij przygodę pod żaglami
Mazury są nazywane Krainą Tysiąca Jezior. W rzeczywistości jest ich tutaj prawie trzy razy więcej. Sprawdź, które jeziora łączy szlak Wielkich Jezior Mazurskich.
W tym artykule: Szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich Kraina Wielkich Jezior Szlak Wielkich Jezior Mazurskich – Co warto zobaczyć? Szlak Wielkich Jezior Mazurskich na zielono Warmia i Mazury – Co zjeść Mazury zachęcają turystów bliskością natury, rezerwatów i parków krajobrazowych. Oprócz kąpieli i opalania można tam aktywnie spędzić wolny czas, wybierając kajak czy jacht i pokonać któryś z fragmentów popularnego Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Jezior tu nie brakuje. W całym regionie jest ich ponad 4 tysiące. Dzięki kanałom i połączeniom największe z nich można pokonać podczas jednej długiej wyprawy kajakiem lub żaglówką. Szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich Szlak Wielkich Jezior Mazurskich zaczyna się na jeziorze Brzozolasek w pobliżu miasta Pisz, natomiast kończy się na kanale w Węgorzewie. Biegnie z północy na południe, ma wiele odgałęzień i przecina się z innymi, mniejszymi szlakami, także kajakowymi. Żegluga szlakiem rozpoczyna się na jeziorze Wiartel. Biegnie zasadniczo w kierunku północnym poprzez jeziora: Nidzkie, Bełdany, Mikołajskie, Tałty, Tałtowisko, Szymon, Jagodne, Boczne, Niegocin, Kisajno, Dargin, Kirsajty Mamry. Długość szlaku wynosi 132 kilometrów (111 kilometrów w linii prostej). Czas na przepłynięcie całości to około 7 do 10 dni. Sama trasa nie jest szczególnie wymagająca, ale jej przepłynięcie może utrudniać stosunkowo duży ruch na jeziorach. Szczyt sezonu na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich zaczyna się zazwyczaj już na początku maja i trwa aż do jesieni. Planując wyprawę należy jednak pamiętać, by nawet latem sprawdzić prognozę pogody na nadchodzące dni. Poniżej mapa szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Kraina Wielkich Jezior – Szlak Wielkich Jezior Mazurskich przepłynąłem już parę ładnych lat teamu, ale jest to przygoda, której nigdy nie zapomnę. Taką wyprawę można porównać do wędrówki po górach z namiotem. Szlak daje możliwość spania na dziko w łodzi, dzięki temu rano można podziwiać wschody słońca, a wieczorami zachody nad taflą jeziora. Niekiedy walka z pogodą, sprzętem czy omijanie niezliczonych kanałów i mostów na trasie to prawdziwa przygoda. Mam nadzieję, że kiedyś spróbuje jeszcze ją powtórzyć, poleca szlak wodny Andrzej Sołgała, miłośnik żeglugi i aktywności wodnych. Czym przepłynąć przez szlak? Możliwości jest wiele i wszystko zależy od naszych umiejętności i zaawansowania w obsłudze poszczególnych sprzętów wodnych. Do wyboru są: jachty żaglowe, kajaki, łodzie motorowe czy nawet skutery wodne. Przy wyborze należy pamiętać o swoim doświadczeniu w żegludze czy pływaniu kajakami. Jeśli nie ma się wystarczającego doświadczenia na wodzie, warto skorzystać z pomocy sternika. Mazury znane są również z kilku innych szlaków kajakowych. Jedne z popularniejszych to szlak Pisy, szlak Sapiny i szlak Łaźnej Strugi. Położone w pobliżu szlaku Wielkich Jezior Mazurskich akweny Wojnowo, Buwełno, Tyrkło również gwarantują doskonałe warunki dla kajakarzy. Do wyboru są dwie trasy (łatwiejsza i trudniejsza). Można jednak ograniczyć się do odcinka liczącego 30 kilometrów: Okartowo – jezioro Tyrkło – jezioro Buwełno – jezioro Wojnowo – jezioro Niegocin – Giżycko lub wybrać trasę dłuższą, liczącą ponad 80 kilometrów z początkiem w Orzyszu. Na obszarze szlaku znajduje się największy i najstarszy w regionie Mazurski Park Krajobrazowy. 10 rzeczy, których prawdopodobnie nie wiesz o Mazurach - Traveler Przygotowane przez nas ciekawostki o Mazurach z całą pewnością zaskoczą każdego i sprawią, że spojrzycie na ten niezwykle malowniczy region z zupełnie innej strony. Co warto wiedzieć o €.. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich – Co warto zobaczyć? Przygoda na szlaku to nie tylko woda i żagle. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich prowadzi przez największe miejscowości na Mazurach położone nad jeziorami, jak Węgorzewo, Mrągowo, Giżycko i Mikołajki. W tych miastach można zwiedzić wiele interesujących miejsc związanych z historią i kulturą. Warto więc zawijać do kolejnych portów. W Węgorzewie znajduje się m.in. zamek krzyżacki, Muzeum Kultury Ludowej, w którym można oglądać zbiory etnograficzne, historyczne i archeologiczne oraz park etnograficzny, gdzie są eksponowane przykłady dawnego budownictwa mazurskiego. Mrągowo słynie m.in. z amfiteatru, w którym odbywają się Piknik Country, Festiwal Kultury Kresowej czy Mazurska Noc Kabaretowa. W Giżycku również jest zamek krzyżacki, ale też znana wieża ciśnień o wysokości 162 metrów, z której można podziwiać panoramę miejscowości i okolic. Więcej o atrakcjach w Giżycku przeczytasz w naszym artykule na ten temat. W Mikołajkach warto odwiedzić m.in. Muzeum Reformacji Polski, który jest jedynym miejscem w Polsce w całości poświęconym historii polskiej reformacji oraz Obserwatorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Więcej o atrakcjach w Mikołajkach przeczytasz w naszym artykule na ten temat. Jeziora oraz lasy podczas II Wojny Światowej stanowiły linię obrony, dlatego w tym czasie wybudowano tu wiele bunkrów i schronów. Pozostałości tych obiektów można zwiedzać do dziś m.in. w Wilczym Szańcu. To tu pułkownik Claus von Stauffenberg próbował w 1944 roku dokonać zamachu na Adolfa Hitlera. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich to z pewnością jeden z najpiękniejszych szlaków wodnych w Polsce i Europie. W planach jest powstanie kolejnych szlaków wodnych – Wielkiej Pętli Mazurskiej, która połączyłaby ze sobą jeziora znajdujące się pomiędzy Niegocinem w Giżycku a Jeziorem Śniardwy. Zobacz Krainę Tysiąca Jezior z lotu ptaka. Te obrazy są niesamowite! Zabieramy was w trzyminutową podróż po Mazurach. Polskim cudzie natury potocznie określanym jako Kraina Tysiąca Jezior. Gwarantujemy – to najpiękniejsze, co dziś zobaczycie. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich na zielono Z myślą o jak najbardziej ekologicznym odpoczywaniu na Mazurach na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich powstała specjalna sieć ekologicznych portów jachtowych, czyli ekomarin. Do ekologicznych portów można przybić w Węgorzewie, Rynie, Mikołajkach, Giżycku, Wilkasach, Piaskach, Kamieniu i Piszu, ale również w Mrągowie, Iławie, Siemianach i Zalewie. Jak czytamy na stronie Mazury Travel: „W ekomarinach możemy skorzystać z WC, prysznica, usług noclegowych i gastronomicznych, zmywalni naczyń i pralni oraz z podstawowej opieki medycznej, a także dokonać drobnych napraw szkutniczych. Możliwy jest tu także zdanie nieczystości – zarówno ciekłych (chemiczne zlewnie WC), jak i stałych, oraz pobór wody i energii elektrycznej. Swoją wiedzę z zakresu ochrony środowiska poszerzymy, udając się do punktu informacji ekologicznej lub biorąc udział w zajęciach edukacyjnych czy warsztatach". Warmia i Mazury – Co zjeść Podczas pokonywania szlaku Wielkich Jezior Mazurskich warto skosztować lokalnych przysmaków. Mazurska kuchnia obfituje w świeże ryby z tamtejszych jezior, a także sery i leśne owoce. Najpopularniejsze przysmaki to: Dzyndzałki z hreczką i skrzeczkami – lokalna odmiana pierogów nadziewana farszem z jajka i kaszy gryczanej podawana ze skwarkami, czyli skrzeczkami. Stynka – malutka, przypominająca szprotkę rybka odławiana zimą spod lodu. Najlepiej smakuje smażona lub marynowana. Brukowiec – bożonarodzeniowe kuleczki z piernika Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
Leonid Teliga – poznaj historię legendarnego polskiego żeglarza, który samotnie opłynął świat
Kim był Leonid Teliga? – mogą dopytywać młodzi adepci żeglarstwa, którzy tak jak słynny podróżnik, marzą o opłynięciu Ziemi. Sprawdź, co wiemy na temat tego wybitnego Polaka.
W tym artykule: Leonid Teliga: kim był? Leonid Teliga: biografia Leonid Teliga: rejs dookoła świata Leonid Teliga: podróże Leonid Teliga: osiągnięcia Kapitan Leonid Teliga trwale zapisał się w historii żeglarstwa – był pierwszym Polakiem, który samotnie okrążył kulę ziemską na jednym jachcie. Jego wyprawa wydawała się niemożliwa, a na drodze do celu stawały mu liczne przeciwności polityczne, jak i zdrowotne. Teliga jednak dopiął swego i opłynął świat w czasach, gdy Polska pozostawała za żelazną kurtyną. Leonid Teliga: kim był? Leonid Teliga znany jest z samotnego rejsu dookoła świata, w który wypłynął 25 stycznia 1967 roku z Casablanki na pokładzie jachtu o nazwie Opty. Pełne okrążenie kuli ziemskiej zajęło mu 2 lata i 2 miesiące. Żeglarz nie był pierwszym Polakiem, który opłynął Ziemię – wcześniej dokonał tego Władysław Wagner, który jednak potrzebował do tego trzech różnych jachtów. Teliga jako pierwszy w historii pokonał całą trasę na pokładzie tej samej jednostki. Teliga pasjonował się żeglarstwem, jednak był osobą niezwykle wszechstronną i podejmował się wielu innych zajęć. W czasie II wojny światowej walczył w wojnie obronnej 1939 r., a następnie latał jako strzelec na pokładzie bombowca. Po wojnie pracował jako dziennikarz, pisarz i tłumacz oraz próbował swoich sił w aktorstwie. Zawsze jednak przyciągało go morze. W wolnych chwilach udzielał więc lekcji żeglarstwa i zajmował się rybołówstwem. Leonid Teliga: biografia Leonid Teliga urodził się 28 maja 1917 roku w Wiaźmie na terenie Rosji. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jego rodzice wrócili do kraju i zamieszkali w Grodzisku Mazowieckim. Tam Teliga spędził dzieciństwo i młodość. W połowie lat 30. rozpoczął karierę wojskową i niedługo przed wybuchem II wojny światowej został mianowany podporucznikiem. Od najmłodszych lat interesował się jednak żeglarstwem. W 1938 roku na kursie w Jastarni zdobył uprawnienia sternika morskiego. Dalszy rozwój jego pasji na kilka lat przerwała wojna. We wrześniu 1939 r. Teliga walczył wraz ze swoim pułkiem pod Bydgoszczą, a następnie w okolicach Tomaszowa Mazowieckiego. Stamtąd przedostał się na Wołyń, gdzie trafił do sowieckiej niewoli. Postanowił zataić swój stopień oficerski, co prawdopodobnie uratowało go przed egzekucją. Z obozu jenieckiego został wywieziony na Krym. Przez kilkanaście miesięcy pływał jako rybak po Morzu Czarnym. W 1942 roku razem z Armią Andersa zawędrował do Wielkiej Brytanii. Tam zaciągnięto go do lotnictwa, gdyż został uznany za samodzielnego człowieka o silnym charakterze. Cenne okazały się także jego umiejętności nawigacyjne. Julian Fałat – nie tylko malarz. Oto wszystko, co warto o nim wiedzieć Malarz, pasjonat kultury japońskiej i podróżnik. Julian Fałat, bo o nim mowa, jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich artystów okresu realizmu i impresjonizmu. Co jeszcze warto w... Po ukończeniu kursu latał jako strzelec pokładowy w 300 Dywizjonie Bombowym. Dwukrotnie otrzymał Medal Lotniczy. Po latach Teliga opowiadał swojemu bratankowi, że z tamtych czasów zapamiętał przede wszystkim strach, który nieustannie towarzyszył mu podczas lotów bombowcem. Jego hart ducha pozostawał jednak niezmienny. W 1947 roku Polak powrócił do kraju i zamieszkał w Gdyni, gdzie zajmował się pisaniem oraz był instruktorem żeglarstwa. W 1967 roku zaczął spełniać swoje wielkie marzenie i rozpoczął rejs dookoła świata jako samotny żeglarz. Teliga szybko uzyskał rozgłos i popularność, zwłaszcza wśród Polaków mieszkających w krajach, które odwiedzał po drodze. Był radośnie przyjmowany w niemal każdym odwiedzanym porcie. Z czasem jego podróż stawała się jednak coraz trudniejsza z powodu narastającego bólu, który okazał się symptomem nowotworu. Teliga miał nadzieję, że wysiłek zmobilizuje jego organizm do walki z chorobą. Niestety, tak się nie stało. Kiedy 30 kwietnia 1969 roku przybił do portu w Casablance, nie miał już sił na podróż statkiem do Polski. Przewieziono go samolotem do stolicy, gdzie przeszedł operację, która na krótko poprawiła jego stan zdrowia. Leonid Teliga zmarł 21 maja 1970 roku w Warszawie. Został pochowany na Powązkach Wojskowych. Leonid Teliga: rejs dookoła świata Teliga przez lata planował swój rejs dookoła świata. Nie chciał, żeby jego wyprawę sponsorowało państwo, dlatego postanowił, że sam zbierze fundusze na budowę jednostki, którą popłynie. Pozyskał wsparcie Marynarki Wojennej i Polskiego Związku Żeglarskiego, lecz większość kosztów pokrył z własnej kieszeni. Jacht Leonida Teligi o nazwie „Opty”, zaczerpniętej od słowa „optymista”, był gotowy w październiku 1966 roku. Drewniana jednostka o długości niespełna 10 m miała w wyposażeniu żagle na wszystkie rodzaje wiatru, silnik o mocy 7 KM oraz dwa zbiorniki wodne. Brakowało jej jednak radiostacji, przez co Teliga na pełnym morzu był zdany wyłącznie na siebie. Leonid Teliga rozpoczął samotny rejs „Opty” w Casablance, gdzie jacht został przewieziony z Gdyni na pokładzie MS Słupsk. Pierwszym przystankiem na trasie były Wyspy Kanaryjskie. W kwietniu żeglarz dotarł na Barbados i chwilowo zszedł na ląd. Dalsza trasa Leonida Teligi prowadziła do Panamy, gdzie spotkał się z poważnymi problemami na tle politycznym – władze nie chciały przepuścić przez Kanał Panamski obywatela państwa komunistycznego. Po niemal dwóch tygodniach pomoc prasy oraz ambasady przyniosła skutek i Teliga mógł płynąć dalej. „Opty” wyszedł na Ocean Spokojny, zawijając po drodze na Galapagos, Tahiti i Fidżi. Końcowy etap Polak postanowił pokonać bez zawijania do portu – chciał ominąć Australię, aby uniknąć kłopotów politycznych, a do RPA nie wolno mu było przybić. Przepłynięcie tego odcinka zajęło mu 165 dni. Przez cały ten czas nie było z nim kontaktu. 5 kwietnia 1969 roku przeciął trasę, którą płynął dwa lata wcześniej z Wysp Kanaryjskich, tym samym zataczając pełne koło dookoła świata. Antoni Malczewski – poeta, prekursor romantyzmu i pierwszy Polak na Mont Blanc. Dlaczego warto zapamiętać to nazwisko? Zapisał się na kartach historii jako znakomity poeta przełomu XVIII i XIX wieku. Jednak jego życiorys pełen jest zaskakujących faktów. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że to właśnie An... Leonid Teliga: podróże Leonid Teliga opisywał kraje odwiedzane podczas wyprawy w swoim dzienniku pokładowym, który częściowo wydał w dwóch broszurach: „Opty – od Gdyni do Fidżi” oraz „Opty – od Fidżi do Casablanki”. Obszerną notkę poświęcił mieszkańcom Barbadosu, których obserwował podczas ciężkiej pracy przy uprawie trzciny cukrowej. W podróży zajmował się jednak nie tylko pisaniem. Uprawiał także malarstwo. Na Tahiti udało mi się nawet sprzedać jeden z obrazów, dzięki czemu zarobił pieniądze na niezbędne naprawy jachtu. Teliga podróżował po świecie jeszcze przed swoją wielką wyprawą. Jako dziennikarz towarzyszył polskim rybakom, z którymi pływał aż na Daleki Wschód. Jako polski przedstawiciel ONZ odwiedził z misją pokojową Laos i Koreę. Przebywał również we Włoszech, gdzie pełnił funkcję attaché prasowego. Leonid Teliga: osiągnięcia Żeglarz został nie tylko pierwszym Polakiem, który opłynął Ziemię na jednym jachcie, ale także pobił rekord czasu trwania samotnego rejsu oceanicznego. Podczas ostatniego etapu podróży o dwa dni poprawił wynik należący od 85 lat do Bernarda Gilboya, który chciał popłynąć z Kalifornii do Australii, jednak po 163 dniach został zdjęty z pokładu kompletnie wycieńczony. Podczas swojego „wielkiego skoku” Teliga pokonał aż 13 260 mil. Leonid Teliga dołączył do grona kilkunastu żeglarzy, którym powiódł się samotny rejs dookoła świata. Po powrocie władza ludowa nagrodziła go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i innymi wyróżnieniami. Lecz on zawsze podkreślał, że nie zależało mu na odznaczeniach, uroczystościach czy konkurowaniu z kimkolwiek. Teliga był także autorem licznych opowiadań, wierszy i książek, które przetłumaczono na wiele języków. Wśród najpopularniejszych wymienić można wspominane już „Opty – od Gdyni do Fidżi„ i „Opty – od Fidżi do Casablanki” oraz „Samotny rejs Opty”, który po śmierci Leonida scalił i wydał jego brat, Stanisław Teliga.
Badania DNA dawnych Polinezyjczyków rzucają światło na zasięg ich podróży
Niezwykle szeroki zasięg podróży jakie odbywali wcześni polinezyjscy podróżnicy morscy został odwzorowany w nowym badaniu genetycznym
W tym artykule: Wszystko zaczęło się od Samoa Polinezyjczycy kontaktowali się z mieszkańcami Ameryki już około 1200 roku Najnowsze badania wykazały, że w ciągu 250 lat różne grupy ludzi wyruszyły z maleńkich wysp znajdujących się na wschód od Tahiti, aby zasiedlić Wyspę Wielkanocną, Markizy i Raivavae - archipelagi, które są oddalone od siebie o tysiące mil, ale na wszystkich można znaleźć podobne kamienne posągi. Wszystko zaczęło się od Samoa Wykorzystując najnowocześniejszą analizę współczesnego DNA, zespół naukowców zdołał nanieść na mapę i przeprowadzić datowanie procesu osiedlania się pierwszych Polinezyjczyków, który rozpoczął się na wyspach Samoa w okresie między 830 a 1360 rokiem objął znaczny obszar Pacyfiku. Ekspansja nastąpiła dość szybko, w ciągu około 17 pokoleń. Naukowcy byli w stanie odwzorować proces migracji trans–pacyficznej poprzez porównanie materiału genetycznego 430 dzisiejszych mieszkańców 21 wysp. W badaniu zauważono, że nisko położone wyspy prawdopodobnie wyłoniły się spod morza zaledwie kilkaset lat przed rozprzestrzenieniem się tam Polinezyjczyków. "Musieli oni posiadać kulturę morską, aby dostać się pomiędzy te małe, podobne do pierścienia wyspy", powiedział Alexander Ioannidis z Uniwersytetu Stanforda, główny autor badania i dodał: „Myślę, że to wyjaśnia w jakiejś części, dlaczego to właśnie stamtąd wypływały łodzie udające się w najdalsze podróże, których ślady odnajdujemy". Polinezyjczycy kontaktowali się z mieszkańcami Ameryki już około 1200 roku Okres tych ekspansji pasuje do wcześniejszych ustaleń opartych na badaniach DNA Ioannidisa i jego zespołu, które pokazują, że rdzenni mieszkańcy północno–zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej oraz Polinezyjczycy kontaktowali się regularnie się około roku 1200. Dzisiejsze populacje Polinezyjczyków mają różnorodne dziedzictwo, ze śladami pochodzącymi Europy, Afryki i innych miejsc. Podczas gdy badania genetyczne starożytnych ludów miały tendencję do koncentrowania się na starożytnych próbkach DNA wydobytych z wykopalisk archeologicznych, Ioannidis i jego zespół skupili się na sekwencjach obecnych we współczesnym DNA. W badaniu użyto oprogramowania do analizy próbek od wspomnianych 430 mieszkańców 21 różnych wysp, aby zidentyfikować powtarzające się wzory genów specyficzne dla populacji Polinezyjczyków, blokując sekwencje DNA związane z europejskim lub innym pochodzeniem.
Chiński admirał Zheng He z XV wieku jest żeglarzem który przez ponad dwadzieścia lat stał na czele jednej z najwspanialszych flot w historii
W Europie panuje dość powszechne przekonanie o absolutnej, żeglarskiej dominacji naszego kontynentu nad resztą świata. Z żeglarskimi wyprawami kojarzymy Hiszpanów, Portugalczyków, Holendrów czy Brytyjczyków. Niezaprzeczalne dokonania na oceanach mają też jednak inne nacje, np. Chińczycy, którzy na początku XV w., niemal sto lat przed Kolumbem stworzyli imponującą flotę, której rozmach robi wrażenie nawet dziś.
W tym artykule: 317 okrętów i 28 000 marynarzy Handel i dyplomacja Co by było gdyby...? W 1402 roku trzecim cesarzem Chin z dynastii Ming został Yongle (o osobistym imieniu Zhu Di). Niemal od razu zaczął dążyć do swoich ambitnych planów, które zakładały wzrost pozycji Chin w świecie jako potęgi handlowej i dyplomatycznej. Jego pomysłem było stworzenie ogromnej floty, dzięki której „państwo środka” miało utrzymywać stosunki dyplomatyczne i handlować z około pięćdziesięcioma państwami w całej Azji. Rolę przywódcy owej floty otrzymał Zheng He, który został mianowany przez nowego cesarza admirałem. 317 okrętów i 28 000 marynarzy Jego pierwsza podróż na czele floty składającej się z 317 okrętów na pokładzie których znajdowało się w sumie 28 000 marynarzy odbyła się w 1405 roku. Kolejne wyprawy odbywały się aż do roku 1433. W ich trakcie chińska flota odwiedziła m.in. Jawę, Sumatrę (dzisiejsza Indonezja), cieśninę i miasto Malakka (dzisiejsza Malezja), wyspę Cejlon (współcześnie: Sri Lanka), Indie, cieśninę Hormuz (u wejścia do Zatoki Perskiej), zachodnie wybrzeże Afryki (w miejscu gdzie dziś jest Kenia) oraz półwysep Arabski. Zapis tych podróży można znaleźć na chińskich mapach żeglarskich na ilustracji poniżej: Największe statki z tej imponującej flotylli, nazywane „Bao Chuan” czyli „statkami skarbowymi” (jego współczesna rekonstrukcja na zdjęciach), według niektórych zachowanych relacji mierzyły ponad 100 metrów! Były bogato zdobione: ich kadłuby były udekorowane wizerunkami ptaków, żagle miały kolor czerwony, dzięki zabarwieniu ich henną a olinowanie było ozdobione żółtymi flagami. Oprócz największych okrętów, w wyprawach brały udział specjalne łodzie pomocnicze, takie jak przystosowane do dalekich podróży stajnie dla koni, czy statki na których funkcjonowały wodne farmy, w których hodowano kiełki fasoli, które chroniły załogi przed szkorbutem. Taka flota w XV w. musiała wyglądać niczym jeden z cudów świata. Handel i dyplomacja Zheng He wszędzie tam, gdzie przybywał prezentował dary od chińskiego cesarza takie jak złoto, srebro, porcelanę, jedwab (m.in. wykonane z niego parasolki), solone mięso i rodzynki. W zamian był obdarowywany takimi towarami jak nieznana wcześniej Chińczykom kość słoniowa, drogocennymi kamieniami lub zwierzętami, do których należały zebry, wielbłądy, słonie czy żyrafy. Warte podkreślenia jest to, że Zheng He nie używał swojej floty do działań wojennych skupiając się na wymianie dóbr i umacnianiu istniejących i nawiązywaniu nowych kontaktów z innymi państwami. Oczywiście duży udział w tym, mógł mieć rozmiar imponującej flotylli, która z pewnością musiała odstraszać jakichkolwiek potencjalnych wrogów. Do kilku militarnych epizodów w działalności floty Zheng He można zaliczyć pokonanie znanego w ówczesnych czasach na azjatyckich akwenach pirata Chen Zuyi lub udział w konflikcie na lądzie na wyspie Cejlon. Zmierzch wielkiej floty admirała Zheng He nastąpił po około dwudziestu latach. W 1424 r. zmarł cesarz Yongle. Jego następca, cesarz Hongxi podjął decyzję o zaprzestaniu morskich wypraw. Zheng He odbył jeszcze jedną podróż w latach 1430–33, w czasie panowania kolejnego cesarza, Xuande. Co by było gdyby...? Dziś historycy lubią puścić wodze wyobraźni i zastanawiać się jak mogłaby potoczyć się historia, gdyby Chińczycy kontynuowali swoje morskie wyprawy angażując w nie kolejnych żeglarzy, po admirale Zhengu. Jednym z nich jest Travis Shutz z Uniweersytetu Stanu Nowy Jork w Buffalo, który pyta: „Co by było, gdyby Chińczycy nadal byli obecni w Mozambiku, kiedy pojawili się tam Portugalczycy?" Czy te dwie ówczesne potęgi zdecydowałyby się na nawiązanie stosunków handlowych, czy zaczęłyby ze sobą walczyć? Jak obecność potężnej i szanowanej chińskiej floty wpłynęłaby na zachowanie europejskich potęg kolonialnych i ich skłonność do stosowania przemocy i podporządkowywania sobie nowo–odkrytych terenów? Myślę, że losy świata mogłyby potoczyć się nieco inaczej”. Tak czy inaczej, flota admirała Zheng He z pewnością zasługuje na większą uwagę poza Chinami. Po pierwsze pokazuje, że nie tylko Europa w końcowym okresie średniowiecza była zdolna do realizacji wielkich, żeglarskich przedsięwzięć. Po drugie, stanowi przykład, że (przynajmniej w decydującej mierze) kontakt z zamorskimi miejscami i zamieszkującą je ludnością nie musiał polegać jedynie na podboju i eksploatacji.
Krystyna Chojnowska-Liskiewicz odeszła „na wieczną wachtę”. Jako pierwsza kobieta samotnie opłynęła Ziemię
„Polskie żeglarstwo poniosło niewyobrażalną stratę” – tak o śmierci kapitan Krystyny Chojnowskiej-Liskiewicz poinformował Polski Związek Żeglarski. Kapitan Chojnowska zmarła w wieku 84 lat. Do historii przeszła jako pierwsza kobieta, która samotnie opłynęła kulę ziemską.
– Kapitan Krystyna Chojnowska-Liskiewicz dokonała wyczynu spektakularnego, który okazał się bodźcem nie tylko do rozwoju, ale też do popularyzacji żeglarstwa. Kluby żeglarskie w całej Polsce przeżywały prawdziwe oblężenie, każdy chciał być, jak Krystyna Chojnowska-Liskiewicz. Ale Pani Kapitan była jedyna w swoim rodzaju, z jednej strony zawsze skromna, z drugiej zaś potrafiąca wykorzystać swoje sukcesy i pozycję do walki w słusznej sprawie, jak choćby o pozycję kobiet w żeglarskim, stereotypowo męskim świecie – tak panią Krystynę żegna Tomasz Chamera, prezes Polskiego Związku Żeglarskiego. Narodziny pasji Kapitan Chojnowska urodziła się w 1936 roku w Warszawie, jednak jeszcze gdy była dzieckiem jej rodzina przeprowadziła się do Ostródy. Otoczenie wielkich jezior, pierwszy kontakt z wodą i żaglami rozbudziły w niej pasję, która zdecydowała o całym jej dalszym życiu. Podczas studiów na Wydziale Budownictwa Okrętowego Politechniki Gdańskiej uzyskała tytuł inżyniera budowy okrętów. W czasie studiów poznała też swojego przyszłego męża Wacława Liskiewicza. W roku 1966 otrzymała patent kapitana jachtowego. Przełomowym momentem jej życia był czerwiec 1975 roku, kiedy to Polski Związek Żeglarski wytypował ją do samotnego rejsu dookoła świata. – Dopiero w 1975 roku dotarło do mnie, że jak dotąd jeszcze żadna kobieta nie opłynęła samotnie Ziemi. Pomyślałam, że po pierwsze do zrobienia jest coś wielkiego, a po drugie, że jest to w moim zasięgu – wspominała Krystyna Chojnowska-Liskiewicz będąc już na emeryturze. Aleksander Doba nie żyje Smutną informację podała rodzina Aleksandra Doby. - To wielka strata, odszedł wybitny podróżnik, ale przede wszystkim wspaniały, ciepły zawsze uśmiechnięty człowiek, który nas wszystkic... Pierwsza kobieta w rejsie dookoła świata Na jachcie żaglowym Mazurek (od Mazurka Dąbrowskiego) – skonstruowanym przez jej męża – i pod biało-czerwonymi barwami rozpoczęła swój rejs w Las Palmas na Wyspach Kanaryjskich. 10 marca 1976 r. Chojnowska wyruszyła w rejs, który szybko został przerwany z powodu drobnych awarii. Kapitan wróciła do portu i 28 marca zorganizowano ponowny start. Trasa rejsu przebiegała przez Atlantyk, Kanał Panamski, Ocean Spokojny, Australię i wokół Afryki. Po dwóch latach – 20 marca 1978 – żeglarka zamknęła pętlę rejsu dookoła świata w pobliżu wysp Zielonego Przylądka, przepływając samotnie 28 696 mil morskich. Do Las Palmas dopłynęła w kwietniu. Tym sposobem Krystyna Chojnowska-Liskiewicz została pierwszą kobietą, która dokonała takiego wyczynu. Jej konkurentka, Naomi James, zamknęła pętlę dookoła świata 39 dni później, 28 kwietnia 1978. Za ten wyczyn Chojnowska otrzymała najważniejsze polskie wyróżnienie żeglarskie, czyli Srebrny Sekstant, zdobyła również Super Kolosa, a rejs wpisano do Księgi Rekordów Guinnessa. Chojnowska-Liskiewicz była też członkinią elitarnego nowojorskiego The Explorers Club. Kobiety National Geographic – pionierki świata nauki i odkryć. Czemu świat o nich zapomniał? W ciągu stu pierwszych lat istnienia magazynu National Geographic nieliczne kobiety, które trafiały na jego łamy jako eksploratorki, fotografki i przedstawicielki świata nauki, były niemal za... Kobieta w „męskim świecie” Kapitan Chojnowska-Liskiewicz znana była z walki o pozycję kobiet w środowisku żeglarskim. Organizowała rejsy tylko dla kobiet i podkreślała, że zależy jej na wyrównaniu szans. Kobietom-żeglarkom ciężko było dostać się do jakiejkolwiek załogi, niezależnie od umiejętności. „Ze złośliwą radością myślałam o wielu kapitanach, którzy kobiety w załogach mieszanych obowiązkowo zapędzają do garnków. Często tracą dobrych sterników, nawigatorów, mechaników, żaglomistrzów, oficerów, a zyskują szanse na niestrawność. A znam kilku doskonałych kucharzy-żeglarzy” – pisała w swojej książce „Pierwsza dookoła świata”, wydanej w 1979 roku. Kapitan Chojnowska przyczyniła się do popularyzacji żeglarstwa, szczególnie wśród kobiet. Za swoją działalność otrzymała na przestrzeni lat wiele prestiżowych nagród, a zdaniem prezesa Polskiego Związku Żeglarskiegozbudowała fundamenty, na których opiera się tradycja polskiego żeglarstwa. Zasiadała też w jury nagród Rejs Roku oraz Kolosy, była członkinią Komisji Żeglarstwa Morskiego Polskiego Związku Żeglarskiego. Za swoją działalność została uhonorowana Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Medalem Za Wybitne Osiągnięcia Sportowe, a także Srebrnym Medalem Ministerstwa Sportu i Młodzieży Republiki Francji.
Rzucili pracę w korporacji, ich "podróż życia" trwała DWA DNI
Para z Colorado postanowiła rzucić wszystko i wybrać się w rejs na otwartych wodach. Ta historia nie miała jednak happy endu.
Kto choć raz nie myślał by rzucić wszystko i wyjechać... przed siebie? Dodatkowo zachęcają nas kolejne historie ludzi, którzy porzucili swoje dotychczasowe życie i spełniają marzenia podróżując po świecie. Jak się okazuje nie wystarczą tylko chęci i motywacja. Planując takie przedsięwzięcie trzeba kierować się rozsądkiem i porządnie zaplanować każdy szczegół podróży. Niech historia tej dwójki będzie dla nas przestrogą. Tanner Broadwell i Nikki Walsh sprzedali cały swój dobytek by spełniać marzenia. Bez względu na absolutny brak doświadczenia, postanowili kupić żaglówkę i żyć na otwartych wodach. Na łódź i jej naprawę wydali około 10 tys. dol. Zabrali tylko najpotrzebniejsze rzeczy i psa Remy’ego. Podróż zaczęli na zachodnim wybrzeżu Florydy. Tak zaczął się podbój mórz i oceanów. Wszystko szło zgodnie z planem dopóki para nie postanowiła zatrzymać się na noc w porcie John’s Pass. Przed 20. lokalnego czasu zaczęła im szwankować nawigacja. To, co widzieli znacząco odbiegało od tego, co pokazywała mapa. Po chwili ich łódź uderzyła o coś wystającego z dna. Było to tak gwałtowne, że Nikki prawie wypadła za burtę. Niedługo po tym, żaglówka zaczęła nabierać wody, a Tanner wezwał pomoc. Ratownicy powiedzieli im, że dotrą w ciągu 40 minut, podczas gdy woda wdzierała się coraz wyżej. W momencie, gdy przybyła pomoc, żaglówka zaczynała się przewracać. Nie mając wyjścia, niedoszli podróżnicy opuścili łódź zostawiając cały swój dobytek na pastwę wód Zatoki Meksykańskiej. Jakby tego było mało, para nie miała ubezpieczenia, więc Tanner i Nikki musieli pokryć koszty wyłowienia łodzi - około 10 tys. dol. Jednak optymizm nie opuszcza śmiałków, bo już myślą o kolejnej wyprawie. - Nie poddamy się tak łatwo. Niedługo kupię następną łódź – mówi Tanner.
Mazury pod żaglami. Siedem dni na niewielkim jachcie
Ruszamy na podbój Wielkich Jezior Mazurskich. Przed nami siedem dni przygody na niewielkim jachcie na trasie Mikołajki - Węgorzewo.
Wyczarterowana Sasanka czeka na nas w niewielkiej marinie Amax na południowym brzegu Jeziora Mikołajskiego. Do najtańszych z pewnością nie należy, ale jej niewątpliwą zaletą jest fakt, że roztacza się stąd urokliwy widok na Mikołajki, a w nocy znacznie tu ciszej i spokojniej niż w najsłynniejszym Żeglarskim Miasteczku będącym widownią licznych imprez żeglarskich i kulturalnych. O tym, że Mikołajki to prawdziwe centrum mazurskiego świata, przekonuje choćby to, że w herbie miasta znajduje się Król Sielaw, czyli wielka ryba w koronie. Doświadczeni żeglarze wiedzą, że lepiej pokłonić się królowi, który pływa gdzieś pomiędzy mostami łączącymi oba brzegi. W sezonie letnim ruch jest tu olbrzymi, na szczęście tłumy turystów nie wiedzą, że smażona sielawa najlepiej smakuje w bodaj najstarszej na Mazurach Tawernie Pod Złamanym Pagajem. Jedną z ciekawszych tutejszych atrakcji jest największy polski żaglowiec śródlądowy „Chopin”. Spotkać go można w sezonie nawigacyjnym (od połowy kwietnia do połowy listopada) na Jeziorze Mikołajskim, Bełdanach i Śniardwach. Można na nim popłynąć w rejs o każdej porze dnia i nocy, można zorganizować spotkanie biznesowe, a nawet przyjęcie ślubne. Na północ Aby dostać się drogą wodną z Mikołajek do Pisza, trzeba pokonać Śniardwy, które choć największe, jest jednocześnie bardzo płytkie. Liczne głazy ukryte tuż pod powierzchnią wody stwarzają spore zagrożenie dla żeglarzy. Inną cechą tego jeziora są wielkie fale powstające tu niemal w kilka minut. Kładziemy patyk (maszt) i ruszamy pod mostami w stronę jeziora Tałty, które ciągnie się jakieś 35 km od Mikołajek w stronę Rynu – ongiś siedziby krzyżackich komturów. Nazwa miasta pochodzi od murowanej warowni zbudowanej w połowie XIV w., która przybywającym z głębi Niemiec Krzyżakom kojarzyła się z zamkami nadreńskimi. Warownię nazwano po niemiecku Renu, zaś Mazurzy przekształcili ją po swojemu na Ryn. My nie żeglujemy do miasta, lecz skręcamy wcześniej – w stronę kanałów. W czasach drewnianych żaglówek zajmowało to nawet cały dzień. Teraz, kiedy niemal wszystkie jachty wyposażone są w silniki zaburtowe, wielu turystów pokonuje ten odcinek bez zatrzymywania się. Co tracą? Choćby mało zaludnione jezioro Tałtowisko. Łatwo też można w pośpiechu przegapić – a szkoda by było – żeglarską smażalnię na środku jeziora Szymon. Fishbarka to oryginalne miejsce na łodzi, wyłącznie dla wodniaków. Serwują tu miętusa i sandacza w rozsądnych cenach. Barka zawsze staje pod wiatr, więc podchodzimy „półwiatrem”. W razie problemów obsługa pomoże przy cumowaniu. Pod wiatr Po przebyciu Kanału Szymońskiego i jeziora Szymon przed nami rozciąga się niczym wąż jezioro Jagodne, wąskie, długie i głębokie. Jeśli powieje wzdłuż, a często tak się dzieje, to droga na Niegocin będzie mozolna, wypełniona częstymi halsami. Ale my lubimy taką zabawę. Przy okazji obserwujemy leniwych właścicieli wytwornych jachtów, którzy odpalają silniki i płyną pod wiatr z miotającymi się bezradnie żaglami. Z Jagodnego trafiamy do Mariny pod Czarnym Łabędziem w Rydzewie. Restauracja urządzona jest z gustem, dania smaczne, ceny – niestety – dość wysokie. Ale jedzenie jest tego warte – szczególnie polędwiczka w sosie grzybowym. Tuż obok znajduje się Nautica Rydzewo, czyli największe centrum motorowodne w Polsce. Można wyczarterować wszystko, co pędzi i ryczy. Na szczęście już za rogiem czeka na nas Niegocin – trzecie pod względem wielkości w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Wieją tu znakomite wiatry, latem odbywają się liczne prestiżowe zawody. A w czasach, gdy zimy były jeszcze surowe, organizowano tu także bojerowe mistrzostwa świata w klasie DN. Największym miastem nad Niegocinem i na całym szlaku jest Giżycko. Korzystamy z okazji i zwiedzamy tutejszą twierdzę – Boyen, powstałą w latach 1843–1855, by chronić strategiczny dla pruskich władz rejon. Następnie pokonujemy unikatowy w skali Europy obrotowy most i ruszamy dalej na północ. Przed nami rozciąga się usiane licznymi wyspami jezioro Kisajno. Należy ono wraz z jeziorami Dargin, Łabap, Dobskim i Święcajty do kompleksu Mamr – drugiego co do wielkości akwenu w Polsce. Ulubionym portem żeglarzy na całych Mamrach jest niewielki Sztynort. Podziwiamy tu popadający w ruinę XVI-wieczny pałac rodziny Lehndorffów, zabytkowy park i jedną z największych śródlądowych przystani żeglarskich w tej części świata. Chcemy sprawdzić, jak się ma kultowa knajpa – Zęza. Gościmy tam niezbyt długo – zmęczone odgłosami nieustającej imprezy. Wypływamy bogatsze o słoiki miodu nabyte nieopodal restauracji Córka Rybaka, w której serwują pyszną mazurską rybę smażoną na patelni. W drodze ze Sztynortu do Węgorzewa pokonać musimy jeszcze most nad pokrytym trzcinami jeziorze Kirsajty. W 1965 r. kręcono tu sceny przeprawy wojsk egipskich przez Nil do filmu Faraon Jerzego Kawalerowicza. Po pokonaniu – oczywiście na żaglach – wąskiej cieśniny pomiędzy Ostrym Rogiem i półwyspem Kurka wpływamy wreszcie na rozległą taflę Mamr Właściwych. Łapiemy przyjazny wiatr i żeglujemy przez sam środek jeziora. Przed nami cel naszej wyprawy – Węgorzewo. INFORMATOR Czarter łodzi Wynajem łodzi (6–8 osób) to koszt od 2 tys. zł za tydzień. Nocleg Spać najlepiej na łodzi. A jeśli nie, to np. Agroturystyka U Ireny, Szymonka, Ryn,od 30 zł za os. Albo: Hotel Stara Kuźnia Mazurska, Ogonki, ul. Giżycka 35, Węgorzewo, 120 zł Jedzenie Restauracja Sielawa, pl. Wolności 13, Mikołajki; Tawerna Pod Złamanym Pagajem, pl. Handlowy 14, Mikołajki; Przystań żeglarska Zielony Gaj, jezioro Kotek Wielki, Zielony Lasek 4.
Grenladia: Przygoda w lodowej krainie [RELACJA]
Lodowe Krainy - to niesamowita przygoda, której realizacji patronowała nasza redakcja. Przeczytaj relację z wyprawy na Grenlandię
19 lipca : Przez Pole Lodowe do Tassilaq Prognoza pogody, którą w czwartek w południe przekazano nam z Tassilaq była całkiem obiecująca – aż do sobotniego popołudnia miało wiać nie więcej niż 15 węzłów z północnego-wschodu – a więc czekał na nas dokładnie taki wiatr, jaki właśnie mieliśmy. Czyli nie będzie źle! Misiek (dla mniej zorientowanych – nasz kapitan) skrzywił się nieco lustrując przez lornetkę morze aż po widoczne na horyzoncie góry Grenlandii – wszędzie wodę pokrywały mniejsze i większe fragmenty lodu – mniej lub bardziej oddalone od siebie. - Jakoś przejdziemy – stwierdził Miś i zaczęliśmy powolną żeglugę przez pole lodowe. Lód na początku był wyraźnie morski – szarawe, stosunkowo płaskie tafle, nawiane gdzieś z północy. Tylko w oddali widać było masywną kopułę góry lodowej uwięzionej w śród pokruszonego drobiazgu. Jednak im dalej w głąb, lód stopniowo zmieniał formę i kolor. Fragmenty stawały się większe i bardziej różnorodne w kształcie, a podmywane wodą brzegi błyszczały niebiesko – mimo że słońce schowane było za grubą warstwą chmur. Na tych bardziej płaskich bryłach tu i ówdzie można wylegiwały się grupy fok – czasem tylko mama z młodym, a czasem całe przedszkole pięciu-sześciu szarawych szczeniaków. A potem wpłynęliśmy w prawdziwą aleję gór lodowych – wielkie jak domy, o kształtach tak różnorodnych, że trudno znaleźć porównanie – czasem kopulaste, czasem wyrzeźbione wodą i wiatrem na kształt foki? sfinksa? katedry? Czasem bardziej śnieżna, innym razem znów błękitne – zależnie od tego, z której części odległego lodowca oderwały się. Nagle jedna z błękitnych gór zaczęła powoli obracać się, a gigantyczne bloki zaczęły odłamywać się od jej korpusu. Zmiana środka ciężkości na dobre zdestabilizowała masy lodu.! Z ogromnym hukiem w serii pęknięć? wybuchów? olbrzym rozpadł się na tysiące fragmentów – ledwie dwieście metrów od nas! Żegluga wśród lodu była bardzo wyczerpująca: Na dziobie dwie lub trzy osoby musiały pełnić wachtę z tyczkami, by w razie co odepchnąć mniejsze kawałki lodu, których nie zdołał ominąć sternik. Na dachy sterówki wystawiony na wiatr nieszczęśnik z lornetką cały czas wypatrywał, który z dziesiątek kanałów podprowadzi nas bliżej upragnionego fiordu. Wachta kambuzowa musiała naprawdę uwijać się przy kuchence, żeby tym wszystkim zmarźlakom dostarczyć a to herbatę, a to zupkę – a czasem nawet budyń z soczkiem!! Nikt nie narzekał – widoki były tak fascynujące, ze wszyscy chętnie zostaliby tam dłużej, ale wygrał rozsądek – uparcie płynęliśmy (mniej więcej) na zachód, ku Grenlandii… Wreszcie po ponad 12 godzinach przedzierania się przez lód weszliśmy do fiordu, nad którym leży Tassilaq – największa osada Grenlandii Wschodniej. O dziwo woda tutaj była (przynajmniej jak dla nas) w zasadzie wolna od lodu.! Oczywiście w porciku nie było kei, która mogłaby pomieścić Barlovento – a jedyne nabrzeże zajmował niewielki tankowiec, który dostarczył do osady zapas ropy na kilka miesięcy (może nawet na zimę?). Rzuciliśmy więc kotwicę, wywieźliśmy (kajakiem, bo na dmuchanie pontonu byliśmy zbyt zmęczeni) cumy na ląd – i po wyczekiwanej kolacji dosłownie padliśmy spać.. Dlatego sobota zaczęła się na pokładzie ze sporym poślizgiem – jakoś koło 1200 naszego, jachtowego czasu. Napompowaliśmy ponton i ruszyliśmy na zwiedzanie Tassilaq. Ale o tym następnym razem, bo właśnie w jedynej tutaj restauracji podano nam pizzę..!! 20 lipca Słów kilka o... Tassilaq - No to jak się w końcu nazywa ta metropolia, którą mamy zaraz zwiedzać..? – Tomek trzymał telefon w ręku i próbował wysłać do domu wiadomość, w której najwyraźniej jednoznacznie chciał napisać, gdzie jesteśmy. A to nie takie proste – przynajmniej nie na Grenlandii… Według duńskiej mapy morskiej kotwiczymy w porcie miasteczka o nazwie Tasillaq. Ale na budynku informacji turystycznej wyraźnie napisano: „Welcome to Ammassaliq’. Największy hotel w miasteczku nazywa się „Angmagssaliq Hotel”. A żeby było jeszcze weselej, duńska mapa turystyczna podpowiada nazwę Angmagtalik… Różne mapy zgadzają się tylko w jednym – miasteczko leży nad fiordem o nazwie Port Króla Oscara (Kong Oscars Havn), który jest odnogą… no właśnie: Angmagssaliq? Ammassaliq? Fiord. Miasteczko czyli kilkadziesiąt niewielkich drewnianych, kolorowych domków przyklejonych zdawałoby się na słowo honoru do stromych stoków gór schodzących aż do samej zatoki. Domki swoją surową architekturą są zdecydowanie duńskie z ducha i mogłyby równie dobrze stać w jakiejś letniskowej miejscowości nad Sundem. Jednak ich bezpośrednie otoczenie zupełnie zdecydowanie rozwiewa złudzenie, że jesteśmy w Skandynawii. Pranie suszące się na sznurach rozciągniętych między domami, a czasem wyłożone po prostu na dachu. Zniszczone dziecięce zabawki porzucone gdzieś opodal szutrowej drogi. Taksówka 4×4, której resztki tylnego zderzaka trzymają się tylko na szara taśmę… Pierwsze wrażenia z wizyty w miasteczku są trudne i niejednoznaczne: Z jednej strony to fascynujące, że w miejscu tak nieprzyjaznym, tak bardzo oddzielonym od reszty świata żyje garść (około tysiąca) osób. Intensywne kolory domów, zieleń traw i porostów i kwiaty – tak, kwiaty! – porastające każdy nasłoneczniony skrawek ziemi są piękne. Ale na każdym kroku widać ślady traktowania Arktyki po macoszemu – po co troszczyć się o zepsuty wózek, skoro można porzucić go za domem, a śnieg i tak ukryje go przed wzrokiem na wiele miesięcy. Tylko latem nie wiadomo, gdzie w zasadzie kończy się to wysypisko śmieci, które urządzono tuż nad brzegiem fiordu? Z perspektywy turysty osada ma wszystkie cechy małego miasteczka: Miejska łaźnia jest czynna tylko w poniedziałki, środy i piątki – więc zamiast marzyć o saunie trzeba zacząć grzać na kuchence morską wodę, żeby choć trochę się odświeżyć. Internet? Oczywiście, jest dostępny w bibliotece, tyle tylko, że osoba prowadząca bibliotekę popłynęła dziś żeglować po fiordach… Telefonia komórkowa jest dostępna, a gigantyczna antena przekazuje sygnał przez satelitę zapewne gdzieś do Danii – ale pakiet transmisji danych będzie można kupić dopiero w poniedziałek, gdy otwarty zostanie jedyny punkt sprzedaży. W miasteczku jest też pizzeria – generalnie jest otwarta codziennie, ale lepiej zadzwonić i uprzedzić, że się przyjdzie… Cóż, skoro w niedzielę nic nie załatwimy (na ropę i wodę też trzeba czekać do poniedziałku) to chyba wybierzemy się sprawdzić, czy okoliczne fiordy są wolne od lodu. Markowi marzy się też wędkowanie – zobaczymy czy uda mu się złowić dla nas obiad… 21 lipca W końcu Lodowe Krainy - Janusz, patrz, komar! – staliśmy oboje na czubku całkiem solidnego growlera, który niespiesznie dryfował sobie samym środkiem fiordu Angmagssalik. Do brzegów – co najmniej 600-700 metrów w dowolną stronę. Skąd on tu? Przecież nie przywieźliśmy go ze sobą w kajaku… Odruchowo zamachnęłam się, żeby odpędzić krwiopijcę. Grenlandzkie komary są żarłoczne i uciążliwe do tego stopnia, że miejscowi na sobotnie spacery wybierają się z moskitierami na głowach – ale na szczęście latają dużo wolniej niż te polskie - Daj spokój, dziewczyno, biedak i tak znalazł się w niewesołej sytuacji, a ty jeszcze chcesz mu dać po głowie… Niech sobie lata… Z Tassilaq (to chyba ta pisownia jest w końcu poprawna) wyszliśmy tuż po śniadaniu – czyli jakoś krótko po godz. 09:00. Skoro w niedzielę w miasteczku nie da się załatwić żadnej ze spraw, które mamy do ogarnięcia, zdecydowanie lepiej spędzić ten dzień zwiedzając okoliczne fiordy. Zgodnie z rada niezwykle życzliwej dziewczyny z informacji turystycznej za cel wycieczki wybraliśmy właśnie fiord Angmagssaliq – powinien być stosunkowo wolny od lodu… I rzeczywiście, po tym jak powoli lawirując przeszliśmy przez wejście do fiordu, otworzyła się przed nami niemal wolna woda. Kry były stosunkowo niewielkie, growlery owszem, zaanektowały dla siebie mniejsze odnogi fiordu ale główny pozostawiły względnie wolny. No i tu i ówdzie rozsiadło się kilka gór lodowych – ale w porównaniu z tymi, które oglądaliśmy w drodze do Tassilaq, te wydawały się jakieś – małe? Prognoza zapowiadała na dziś około 15 węzłów z północnego-wschodu, ale w osłoniętym górami fiordzie panował prawie całkowity sztil. Oczywiście skorzystaliśmy z okazji, kto mógł, wbił się w suchy kombinezon, zwodowaliśmy kajaki… I tak znaleźliśmy się z Januszem na szczycie niewielkiego growlera. Fantastyczne uczucie – wpłynąć do niewielkiej, wypłukanej w lodzie zatoki, wyjść na lód – i poczuć się panem choć tak małego kawałka świata! Polietylenowe kajaki, które już drugi raz wypożyczyła nam na wyprawę firma Aquarius, są szybkie, zwrotne i nie boją się spotkania z lodem. Mają tylko jedna wadę: są mało stabilne, więc wchodzenie i wychodzenie z nich na pokład Barlovento (1m20 wolnej burty..!!) wymaga pewnych umiejętności akrobatycznych. w zeszłym roku próbowaliśmy schodzić do kajaków po drabince na rufie, ale kilka razy skończyło się to przymusową kąpielą. W tym roku próbujemy raczej komunikacji przez burtę – wywieszona lina jako schodek, delikatny balans ciałem, nieco przerażony pisk osoby już siedzącej w kajaku… i jak do tej pory wszyscy śmiałkowie względnie sucho zdołali zająć swoje miejsca. Trzeba przyznać, że ryzyko skąpania się w wodzie o temperaturze 2 stopni (a może i mniej) jest dość odstręczające – szczególnie jeśli nie ma się do dyspozycji suchego kombinezonu… Dlatego między growlerami zwodowaliśmy również ponton, którym mniej żądna wrażeń część załogi udała się na Niedzielny Spacer – który ni stąd ni zowąd przerodził się w istny kulig.!! Przodem Barlovento, które holuje ponton, który znów holuje kajak… i tak slalomem między growlerami… „Pędzi kulig pędzi, niczym błyskawica, Eeejjj, wolniej tam na Barlo, bo nami tu rzuca..!!” Kiedy wydawało się że wyczerpaliśmy już limit szaleństwa dozwolony na niedzielę, Artur zaczął grzebać pod swoją koją. Spod materaca (a przynajmniej tak się wydawało) wyciągnął kolejno dwa czekany lodowe (dziaby – jak kto woli), raki, kask (ok, przyjmijmy ze kask nie był pod materacem…) i ogłosił, że ma zamiar zdobyć jakąś górę lodową – o na przykład… Tamtą.! Do dwuosobowego, bardziej stabilnego kajaka zostały załadowane czekany lodowe, raki, kask – oraz Artur – aby w asyście pontonu i drugiego z kajaków udać się pod górę lodową o poręcznym kształcie. Dziaba, dziaba, prawy rak, lewy rak – i znów dziaba, dziaba, rak, rak… z pozoru mozolnie ale bardzo sprawnie na czubkach czekanów i butów Artur posuwał się do góry. Widok niesamowity – i niesamowicie abstrakcyjny w morskim kontekście.! I satysfakcja, kiedy udało się nie tylko wejść na górę, ale również zejść do kajaka – suchym rakiem? Kiedy stwierdziliśmy, że dość już mamy (przynajmniej na razie) przygód na lodzie, ruszyliśmy na północ fiordu Angmagssaliq – zgodnie z mapa turystyczną, którą kupiliśmy w Tasiilaq powinna być tam jakaś osada – i rzeczywiście, na samym końcu fiordu trafiliśmy do Kungmiut. Jeszcze nim przybiliśmy do nabrzeża (tak, w Kungmiut ku naszemu zdziwieniu jest nabrzeże, do którego może stanąć Barlovento!!) zobaczyliśmy coś, co przypomniało nam, że Grenlandia to jednak inny świat niż powiedzmy – północna Norwegia – i inne obowiązują tu prawa i porządki: Na środku małego porciku dwóch młodych Inuitów radośnie śpiewało porządkując coś na dnie niewielkiej łódeczki. Sądziliśmy, że patroszą ryby, ale nie – po chwili z wysiłkiem dźwignęli z dna łódki coś ciężkiego. Owszem, oprawiali – ale fokę..! – a teraz wynosili ją na pomost. Moment później jeden z nich wrócił do łódki po drugą część zdobyczy – trzymając za tylne płetwy wyniósł na brzeg focze martwe szczenię i rzucił je obok truchła matki… Cóż, foka jest tu jak na Spitsbergenie zwierzyną łowną, która karmi się pociągowe psy. Godzinę później spotkaliśmy tych inuickich chłopaków, gdy porcjowali mięso między uwiązaną sforą. Wytłumaczyli nam, że dorosłe foki mieszkańcy Grenlandii jadają rzadko, ale młode są doceniane w diecie. Niedzielne polowanie uważali za całkiem udane. Samo Kungmiut jest mniej więcej o połowę mniejsze niż Tassilaq. Nie ma tu lotniska z regularnymi połączeniami, nie ma hoteli dla turystów, na mapie osady nie oznaczono żadnego sklepu z pamiątkami. Kolorowe domki stojące na wysokich fundamentach, dzięki którym zimą wystają w ogóle spod śniegu wyglądają na skanalizowane (?), ale przynajmniej w trzech miejscach są publiczne studnie-hydranty. No i oczywiście publiczna łaźnia – oczywiście zamknięta w niedzielę koło północy.! Coś nie mamy szczęścia do tego prysznica… Spacerując po Kungmiut spotkaliśmy też ekspedycję duńskich geologów, która właśnie rozpakowywała swój sprzęt. Naukowcy przyjechali na lato w rejon Angmagssaliq, żeby szukać złóż interesujących surowców. W końcu w kilku miejscach na Grenlandii są złoża rubinów, na południu odkryto pokład złota, a i w tej okolicy natknięto się kilkukrotnie na ciekawe minerały. Pomyśleć – rubiny..! ech… Korzystając z tego, ze zacumowaliśmy bezpiecznie do nabrzeża, Miś zarządził, że stoimy tak do rana – to znaczy do czwartej tej rano. Wachta świtowa miała bardzo krótką noc, ale dzięki temu mamy dziś szanse zwiedzać Sermilik – największy fiord w okolicy, do którego schodzą trzy wielkie lodowce. Ciekawe, czy uda się dotrzeć pod czoło choć jednego z nich…” 22 lipca Poniedziałkowe atrakcje Poniedziałek miał dwa motywy przewodnie: słońce – i slack line. Słońce, ponieważ był to pierwszy prawdziwie słoneczny dzień od początku rejsu. Po raz pierwszy od samego rana wachty wpisywały do dziennika: zachmurzenia – brak. Ostre, białe światło skrzy się dookoła w każdym kryształku mijanych gór lodowych i przyjemnie przygrzewa – szczególnie przez pleksiglasowy dach sterówki. Nic dziwnego, że w południe cała załoga zaległa na pokładzie – w końcu mamy (nieduże bo nieduże) kilkanaście stopni ciepła! Prawdziwy upał w wersji grenlandzkiej. Z tym upałem jest o tyle śmiesznie, że płynęliśmy przez Sermilik fiord – największy fiord w okolicy, do którego schodzą trzy gigantyczne lodowce. Już od dwóch dni słyszeliśmy co jakiś czas jak z hukiem wielkiej detonacji cieli się któryś z nich. Teraz chcielibyśmy to zobaczyć – no dobrze, może nie ze zbyt bliska… Z Kungmiut wróciliśmy nieco na południe i przez Iksagtirvaq Fiord oraz wąski przesmyk Aria przedostaliśmy się na wody Sermilik. Szczególnie Aria była wyzwaniem – nawet z odległości 3-4 kabli wydawało się, że cały przesmyk jest dosłownie zamurowany górami lodowymi… No ale kiedy podpłynęło się naprawdę blisko, dało się znaleźć jakieś przejście – i powoli, ale to naprawdę powoli… wyszliśmy na istne morze gór lodowych. Po Sermalik powoli suną kolosy podobne do tych, które robiły na nas niesamowite wrażenie, gdy podchodziliśmy do brzegów Grenlandii. Bryły niczym z marzeń sennych szalonego architekta, czasem zdają się trwać w tym kształcie tylko siłą przyzwyczajenia. Wśród tej różnorodności Miś wypatrzył górę, która spodobała mu się szczególnie: górę z dziurką! Taką nieco jajowatą, na dobre 8 metrów wysoką, szeroką jakoś na 10-12 metrów. I ze ścianą schodzącą stosunkowo łagodnie aż do samej wody. Padł szybki zestaw komend: - Artur, na górę! Ewka z kamerą do kajaka! wioślarze do kajaka! Barlovento do dziury! – co należało zrozumieć jako kapitańskie życzenie, abyśmy zorganizowali odpowiednio upozowaną sesję zdjęciową… Cóż, nie trzeba nam było dwa razy powtarzać – ledwie po kilkunastu minutach przebrana w suchary i obładowana wszelakim sprzętem ekipa spuszczała na wodę ponton i kajak. Procedurę desantowania wspinacza na górę lodową opracowaliśmy w niedzielę, więc samo lądowanie przeszło bez historii. Dodatkowy czekan bardzo usprawnił system cumowania pontonu do lodu, dzięki czemu załoga pontonu mogła uwolnić przynajmniej dwie dodatkowe ręce – i w mniejszym chaosie zorganizować sesję zdjęciową. Minimalizacja chaosu – i bezpośrednio związanego z nim hałasu – była o tyle istotna, że hmm… pokrzykiwanie w bezpośredniej bliskości góry lodowej o średnio stabilnym kształcie wydawało się (nawet nam) nieco zbyt nierozsądne. Kiedy Barlovento miało już zdjęcia na tle góry z dziurką i myśleliśmy, że to będzie koniec zabaw wspinaczkowych na dziś (nie da się ukryć, że po pracowitej i emocjonującej niedzieli wszyscy byli mocno zmęczeni i mało wyspani), Artur kazał sobie podać z pokładu podejrzanie ciężki plecak – i wynegocjował z Miśkiem, że Barlovento stanie w dryf o – o tam, może jakieś 10 metrów od niewielkiego growlera… Niespełna kwadrans później na czubku growlera pojawiło się pełnowymiarowe stanowisko asekuracyjne na 4 chyb śrubach lodowych, z plątaniną taśm i karabinków przyprawiających laika o ból głowy. A Artur z dna plecaka wyciągnął taśmę – długą na kilkadziesiąt metrów, szeroką – ledwie na 4 centymetry. Po czym poinstruował osłupiałe towarzystwo: - To jest slack line. Po tym się chodzi. W sensie ja po tym przejdę, tylko Misiu, musisz mi ją jachtem naciągnąć… Jak nam potem Artur opowiedział, slack line to zabawka wspinaczy skałkowych, którzy dla urozmaicenia – zamiast pokonywać pionowe trudności – organizują sobie czasem poziome wyzwania, rozpinając taśmę między dwoma skałami czy drzewami. Śmiałek wchodzi na taśmę w uprzęży, próbując utrzymać równowagę, stara się dotrzeć jak najdalej. Oczywiście większość prób kończy się malowniczym (ale krótkim i bezpiecznym) lotem, wykonanym przy aplauzie kolegów… Dla początkujących taśmy mają po jakieś 10 cm, ale raz, że to żaden szpan, dwa – czterocentymetrowa jest lżejsza – a to ważne przy bagażu lotniczym… Taśma, przymocowana do punktu asekuracyjnego na growlerze, została podana na jacht i Miś (wciąż nie do końca pewny czy ciąganie za rufa jachtu góry lodowej ma sens…) spróbował ją naciągnąć. A Artur spróbował na nią wejść… Slack line, dociążony Arturem, zaczynał działać jak naciśnięta nogą cuma – i obierał growlera do jachtu (albo jacht do growlera, obie wersje mają swoich zwolenników). Artur oczywiście spadał z rozluźnionej liny wprost do lodowatej wody, wychodził na growler i próbował ponownie – bo Miś w międzyczasie oczywiście znów naciągnął linę… Musimy przyznać, że bezapelacyjnie przyznaliśmy Arturowi miano największego twardziela w załodze – pięciokrotna kąpiel w fiordzie między growlerami (ok, ok w sucharze i neoprenowej kominiarce, ale jednak) nie zrobiła na nim większego wrażenia. Choć możliwe, że to dlatego, że tuż po tym jak wrócił na jacht, wachta kambuzowa podała na obiad naleśniki… … Niestety na szerokości 65°56,07N musieliśmy odpuścić pchanie się na północ przez Sermilik – Barlovento nie dawało już rady obracać się między growlerami – a dalej było już tylko gęściej. Można by dalej na tyczkach, ale ani nie jechaliśmy po rekord świata żeglugi na północ, ani byśmy się tyczkując nie dostali pod czoło lodowców. Więc zawróciliśmy – w kierunku prysznica. 2014
System matriarchalny na wyspie Kihnu zakorzeniony jest od wieków. Obrona gospodarstw, podtrzymywanie tradycji rzemiosła: te obowiązki należą tu do kobiet!
Przez wieki izolacji, mieszkańcy estońskiej wyspy Kihnu wykształcili system społeczny, w którym kobiety są naturalnymi liderami. Ponieważ mężczyźni spędzają większość czasu na morzu, rola kobiet jest tutaj ważniejsza niż w pozostałych częściach kraju. Podczas gdy nowoczesny świat dąży do dominacji jednej płci nad drugą, na Kihnu przedstawiciele obydwu są jednakowo ważni dla życia wyspy. Większość dochodów na Kihnu pochodzi z rybołówstwa i żeglugi – dwóch tradycyjnie męskich zajęć. Wyspiarscy mężczyźni większość czasu spędzali na morzu. Z wyjątkiem młodych chłopców, byli oni nieobecni przez większość czasu. Zmieniło to rolę kobiet w tej społeczności. Od wieków kobiety rządzą i podejmują decyzje na Kihnu. To one bronią gospodarstw, pól, zwierząt, dzieci, ale także tradycji i rzemiosła. System matriarchalny wciąż jest żywy na wyspie i jest fenomenem na europejską skalę. Wyspiarska izolacja ochroniła ten element dziedzictwa kulturowego Kihnu przed wpływem nowoczesnego świata. Dzięki kobietom tradycje kulturowe na Kihnu, obejmujące m.in. rękodzieło, taniec, zabawy oraz muzykę. Przetrwały i są nadal kultywowane. Czerwone spódnice będące charakterystycznym elementem tradycyjnego stroju rzucają się w oczy szczególnie, gdy ubrane w nie kobiety jadą motocyklem lub traktorem. W Europie taki widok jest rzadkością, ale nie tutaj. Na wyspie znajduje się jedynie kilka samochodów, a ludzie poruszają się głównie na samodzielnie skonstruowanych motocyklach i rowerach. Fot. Materiały prasowe Najlepszymi miejscami na poznanie lokalnej kultury są Muzeum Kihnu oraz kościół św. Mikołaja. Miejscowa oferta turystyczna obejmuje możliwość zwiedzania wyspy na przyczepie samochodu. Ze względu na niewielką powierzchnię, Kihnu jest bezpiecznym miejscem na relaksującą wycieczkę z namiotem. Mieszkańcy są przyjaźni i pomocni, a przyroda urokliwa. Wiosną i latem dostępna dla turystów jest latarnia morska z 1863 roku. Mieszkańcy Kihnu mówią w dialekcie zawierającym wiele elementów języka szwedzkiego i uważanym przez niektórych Estończyków za oddzielny język. Muzyka również odgrywa ważną rolę w tradycji wyspy, towarzysząc m.in. wspólnej pracy nad wyrobami ręcznymi, świętom religijnym i innym wydarzeniom. Tradycyjne wesele trwa na Kihnu trzy dni i zdarza się niezwykle rzadko, zatem jedynie nieliczni szczęśliwcy mają okazję w nim uczestniczyć. W listopadzie 2003 roku przestrzeń kulturowa Kihnu została wpisana na listę Arcydzieł Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Wyspa ma w swojej historii również polski epizod – w latach 1565-1575 oraz 1582-1600 była częścią Królestwa Polskiego. Kihnu jest największą wyspą w Zatoce Ryskiej i siódmą pod względem powierzchni w Estonii - liczy 16,4 km²: jest długa na 7 km, a szeroka na 3,3 km. Jej najwyższy punkt znajduje się 8,9 m ponad poziomem morza. Dotrzeć do Kihnu można z Parnawy samolotem (15 minut) lub promem (trzy godziny) oraz z Manilaid promem (godzina). Zimą, gdy morze jest zamarznięte, można dojechać tam samochodem. Obecnie Kihnu zamieszkuje ok. 600 osób. Na wyspie nie ma hoteli, więc przed wyprawą warto skontaktować się z wybranymi gospodarstwami agroturystycznymi lub domkami gościnnymi, aby zarezerwować nocleg. Fot. Materiały prasowe Więcej informacji na stronie: www.visitestonia.com
Potwory morskie, syreny i smoki na mapach. Skąd się tam wzięły?
Co skłaniało kartografów do umieszczania na starych mapach lewiatanów, syren i smoków?
– Motywacja była różna, zależnie od okresu – mówi Chet van Duzer, autor książki Potwory morskie na średniowiecznych i renesansowych mapach. We wczesnym średniowieczu kartografowie naprawdę wierzyli w istnienie zagrożeń, jakie rysowali. W XVI w. potwory na mapach przyjmowały już fikuśne formy, a ich zadanie było czysto marketingowe – miały przyciągnąć uwagę klientów. Kartograficzne potwory wyginęły już wiek później. Dzięki rosnącej wiedzy o geografii i większej świadomości tego, co czeka śmiałków na morzu, złowrogie stwory musiały ustąpić pierwszeństwa pięknym żaglowcom. Sean Rameswaram
Morze, słońce, żagle, radość! Zobacz fotorelację z The Tall Ship Races 2017 w Szczecinie
Po raz kolejny Szczecin stał się światową żeglarską stolicą świata. Zobacz nasze zdjęcia z The Tall Ship Races 2017!
Oglądaliśmy takie cuda jak brazylijski Cisne Branco, rosyjska fregata Mir, czy nasz rodzimy, 108-metrowy Dar Młodzieży. U podnóża Wałów Chrobrego wystąpił Andrea Bocelli w towarzystwie filharmoników szczecińskich i Chóru Akademii Morskiej, wszędzie też słychać było szanty i muzykę folkową, a na koniec fajerwerki i parada wszystkich załóg które przeszły ulicami miasta. Zobaczcie nasze zdjęcia! Obejrzyj nasz film: View oEmbed on the source website
Święto pięknych żagli i walki z wiatrem. Najlepsze zdjęcia z Volvo Gdynia Sailing Days 2016
Te galerię po prostu trzeba zobaczyć. Specjalnie dla was wybraliśmy najlepsze zdjęcia z regat podczas Volvo Gdynia Sailing Days 2016. W zawodach wzięło udział 750 zawodników walczących aż w 17 klasach! Zdjęcia powstały na warsztatach fotograficznych Fotospacery.pl
Wraz z zawodami sportowymi zorganizowano także warsztaty fotograficzne Fotospacery.pl. Ich efekty możecie podziwiać w naszej galerii. Źródło: Fotospacery.pl Posłuchaj opowieści "Rodziny bez granic" o podróżowaniu z dzieciakami do najdalszych zakątków świata! View oEmbed on the source website