National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-02T07:36:58.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Wieloletnie starcie diet rozstrzygnięte. Gigantyczne badanie z Harvardu uświadomiło nam, co tak naprawdę chroni serce
items: Dieta może chronić przed ADHD. Naukowcy udowodnili to, skanując mózgi dzieci
items: Jedzenie mniejszych porcji może utrudniać odchudzanie. Naukowcy wyjaśniają dlaczego
items: Czy istnieje zdrowy cukier? Różne jego odmiany inaczej wpływają na zdrowie
items: Dla kogo trening na czczo ma sens, a kto powinien go unikać? Eksperci o korzyściach i ryzyku
items: Zaskakujący sojusz: mięta, chili i eukaliptus uderzają w zapalenia setki razy mocniej. Jest jeden warunek
items: Co jedzą na północy, żeby żyć dłużej i spać lepiej? Oto alternatywa dla diety śródziemnomorskiej
items: „Radykalna”, „sprzeczna” i „ideologiczna”. Nowa piramida żywieniowa z USA krytykowana przez ekspertów
items: Czy rzeczywiście sól szkodzi? Te dane mogą cię zaskoczyć
items: Mikrobiota jelitowa jest ważna - ale która dokładnie? Powstał ranking najzdrowszych bakterii
items: Masz ciśnienie w normie? Może już nie. Nowe wytyczne z USA zaostrzają kryteria
items: Czy na boczku i kiełbasie będą ostrzeżenia jak na papierosach? Oto argumenty naukowców
items: Tłuste jedzenie zimą wcale nie jest naturalne. Przysmaki drwali powinny być raczej sprzedawane latem?
items: Jesz tylko mięso? Ekspertka zdradza, co naprawdę dzieje się z twoim ciałem
items: Ile białka naprawdę potrzebujemy? Są naukowe wytyczne
items: Starzejemy się w dwóch momentach życia. Nowe ustalenie badaczy
items: Picie kawy wydłuża życie, ale tylko pod dwoma warunkami
items: Oczyszczanie organizmu sokami może przynieść więcej szkody niż pożytku, wykazują nowe badania
items: Fizycy znaleźli sposób na idealnie ugotowane jajko. Jeśli masz pół godziny, możesz go wypróbować
items: Sensacyjna hipoteza naukowców. Twierdzą, że witaminy możemy wchłaniać z powietrza
items: Czerwone mięso może zwiększać ryzyko demencji. Ile porcji tygodniowo powinniśmy jeść
items: Połowie przypadków demencji można zapobiec. Zidentyfikowano 14 czynników ryzyka zespołu otępiennego
items: Jedzenie cukru postarza? To może być prawda w przypadku kobiet
items: Już osiem tygodni diety wegańskiej obniża wiek biologiczny. Wykazało to badanie na bliźniakach
items: Prowadzisz siedzący tryb życia? Kawa zrównoważy wszystkie negatywne skutki siedzenia

Wieloletnie starcie diet rozstrzygnięte. Gigantyczne badanie z Harvardu uświadomiło nam, co tak naprawdę chroni serce
type: item
date: 2026-06-06T07:16:04.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: diety
subject: serce
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Od dekad toczymy spory o to, co jest gorszym wrogiem naszego układu krążenia: węglowodany czy tłuszcze. Niezależnie od tego, czy jesteś fanem diety keto, czy rygorystycznie omijasz oliwę, to nauka ma dla ciebie niespodziankę. Przełomowe, trwające niemal 30 lat badanie udowadnia, że sekret długowieczności wcale nie tkwi w tym, co wyrzucasz z talerza – chociaż to też ważne. Najważniejsza jest jednak zupełnie inna zmienna, o której w dietetycznym szale często zapominamy. Bo szukamy łatwych rozwiązań.
encoded: Choroby układu krążenia od lat pozostają główną przyczyną zgonów na świecie. Nic dziwnego, że w poszukiwaniu recepty na zdrowie masowo testujemy najróżniejsze rygorystyczne diety. Okazuje się jednak, że fiksacja na punkcie odcinania kalorii, węglowodanów i konkretnych makroskładników może prowadzić nas na manowce. Gigantyczne badanie, którego wyniki opublikowano w lutym 2026 roku na łamach prestiżowego „Journal of the American College of Cardiology”, przypomina nam o tym, co najważniejsze w odżywianiu. Jakość ważniejsza niż matematyka. I to bardziej niż nam się zdawało Naukowcy ds. zdrowia publicznego z Uniwersytetu Harvarda, pod kierownictwem epidemiologa Zhiyuana Wu, wzięli pod lupę dane dotyczące niemal 200 tys. kobiet i mężczyzn ze Stanów Zjednoczonych. Byli to wyłącznie pracownicy ochrony zdrowia, co oznacza, że badana grupa cechowała się z założenia wyższą świadomością medyczną i lepszym dostępem do opieki zdrowotnej. Skala tego przedsięwzięcia poraża – łączny czas obserwacji uczestników wyniósł imponujące 5,2 miliona „osobolat”. Wnioski z tej tytanicznej pracy są jednoznaczne. To nie proporcja tłuszczów czy węglowodanów decyduje o zdrowiu serca, ale jakość spożywanej żywności. Z analizy wynika, że dieta o niskiej zawartości tłuszczu lub węglowodanów (w radykalnej wersji tzw. dieta carnivore) wcale nie przyniesie długoterminowych korzyści dla układu krążenia, jeśli będzie opierać się na wysokoprzetworzonej żywności czy ogromnych ilościach zwierzęcych białek. – Nasze odkrycia podkreślają, że nie chodzi po prostu o cięcie węglowodanów czy tłuszczu, ale o jakość żywności, którą ludzie wybierają do konstruowania tych diet – podsumowuje dobitnie dr Zhiyuan Wu. Skupienie się wyłącznie na kompozycji składników, z pominięciem ich źródła, mija się z celem. Pułapki i korzyści diet eliminacyjnych Współczesna dietetyka od dawna analizuje wady i zalety radykalnych cięć w jadłospisie. Z jednej strony, dieta niskowęglowodanowa bardzo często pomaga w szybkiej utracie wagi, po…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-06-01T143906.716-72364b2.jpg
width: 2700
height: 1800

Dieta może chronić przed ADHD. Naukowcy udowodnili to, skanując mózgi dzieci
type: item
date: 2026-06-02T11:26:21.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: diety
subject: dzieci
subject: mózg
subject: psychiatria
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywność
description: Lekarze z Holandii wykazali, że zmiana diety pomaga ograniczyć objawy ADHD u dzieci. Nie chodzi tu jednak o wyeliminowanie cukru z jadłospisu. Na czym polega ta metoda? Więcej o ADHD w nowym wydaniu specjalnym magazynu National Geographic Polska.
encoded: W tym artykule: Dieta ograniczyła objawy ADHD i zmieniła aktywność mózgu Na czym polega dieta oligoantygenowa? Cukier nie wywołuje nadpobudliwości u dzieci Dogoterapia pomaga na ADHD Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to zaburzenie występujące u kilku procent dzieci. Stanowi poważny problem, utrudniając uczenie się i zaburzając relacje społeczne. Można je leczyć farmakologicznie, lecz analizowane są też inne sposoby. Uczeni z holenderskiego Uniwersytetu Wageningen wykazali, że skuteczną metodą ograniczenia objawów ADHD może być zmiana diety. Wyeliminowanie z niej niektórych produktów prowadzi do znaczącej poprawy zachowania. Pracę naukową na ten temat opublikowało czasopismo „Scientific Reports”. Dieta ograniczyła objawy ADHD i zmieniła aktywność mózgu Naukowcy zastosowali tzw. dietę oligoantygenową. 53 dzieci biorących udział w badaniach było na niej przez pięć tygodni. Po tym czasie ich rodzice zaobserwowali zdecydowane zmniejszenie się objawów ADHD. Aby potwierdzić efekty, uczeni porównali aktywność mózgów uczestników badania. Wykonali u nich badanie rezonansem jądrowym (MRI) przed włączeniem diety i po pięciu tygodniach jej stosowania. Okazało się, że dzięki diecie wzrosła aktywność obszaru mózgu zwanego przedklinkiem. Aktywność tej części płata ciemieniowego spada w ADHD, a rośnie m.in. pod wpływem leków na ADHD takich jak metylofenidat. Taki efekt zaobserwowano u ponad 60% badanych dzieci. – To ważny krok w badaniach nad ADHD i żywieniem. Wykazaliśmy, że dieta prowadzi nie tylko do subiektywnej zmiany objawów, ale też do obiektywnie potwierdzonych zmian aktywności mózgu – wyjaśnia prowadząca badania dr Saartje Hontelez z Uniwersytetu Wageningen. Na czym polega dieta oligoantygenowa? Stosowana u dzieci z ADHD dieta ma na celu ograniczenie antygenów, mogących wywołać objawy nietolerancji pokarmowej. Po angielsku nazywana jest „few foods diet” albo „oligoantigenic diet” (dietą oligoantygenową). Należy ona do diet eliminacyjnych. W pier…

dieta-adhd-6dc74c1.jpg
width: 1800
height: 1200

Jedzenie mniejszych porcji może utrudniać odchudzanie. Naukowcy wyjaśniają dlaczego
type: item
date: 2026-05-11T10:00:31.000Z
creator: Hannah Singleton
subject: Nauka
subject: diety
subject: jedzenie
subject: odchudzanie
subject: odżywianie
subject: otyłość
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Naukowcy odkrywają, jak objętość jedzenia na talerzu wpływa na apetyt i sytość, podważając tym samym przekonanie, że drastyczne ograniczanie porcji jest najskuteczniejszą strategią odchudzania.
encoded: Spis treści: Dlaczego zasada „jedz mniej” często nie działa? Więcej białka i błonnika zamiast restrykcyjnych diet Jak jeść więcej i jednocześnie spożywać mniej kalorii? Zaledwie kilka kęsów drożdżówki może dostarczyć tyle samo kalorii, co cały talerz kurczaka, warzyw i dodatków skrobiowych – a przy tym zajmuje ułamek czasu potrzebnego na zjedzenie pełnowartościowego posiłku. Ta dysproporcja pokazuje, że w tradycyjnym podejściu do odchudzania od dawna istnieje pewne „martwe pole”. Przez dziesięciolecia główne nurty poradnictwa dietetycznego opierały się na restrykcjach: planach posiłków o wartości 1200 kalorii, koktajlach zastępujących posiłek i przekonaniu, że jedzenie mniej zawsze oznacza lepsze efekty. Coraz więcej badań z zakresu żywienia sugeruje jednak, że problemem nigdy nie była wyłącznie ilość spożywanego jedzenia, ale także forma, w jakiej dostarczane są kalorie. Badania kontrolowane pokazują, że diety bogate w żywność wysokoprzetworzoną sprawiają, że ludzie spożywają więcej kalorii – nawet wtedy, gdy posiłki mają podobną wartość odżywczą lub mniejszą objętość. Innymi słowy, przyrost masy ciała może wynikać nie tyle z jedzenia „zbyt dużej ilości jedzenia”, ile z konsumowania produktów, które ułatwiają nieświadome przejadanie się. Ta zmiana wpływa dziś na sposób, w jaki naukowcy postrzegają odchudzanie – już nie tylko jako kwestię ograniczania kalorii, ale także tego, jak struktura żywności, mechanizmy apetytu i środowisko kształtują nasze nawyki żywieniowe w dłuższej perspektywie. – Nigdy nie mówię swoim pacjentom, żeby po prostu jedli mniej kalorii – podkreśla dr Fatima Cody Stanford z Massachusetts General Hospital i Harvard Medical School. – Zachęcam ich, by wybierali żywność lepszej jakości. Dlaczego zasada „jedz mniej” często nie działa? Dla wielu osób zalecenie „jedz mniej” okazuje się nieskuteczne, ponieważ skupia się wyłącznie na ograniczaniu kalorii, ignorując to, jak naprawdę działają głód i mechanizmy regulujące jedzenie. Ludzie zazwyczaj kontrol…

jedzenie-mniej-d1e4b59.png
width: 2160
height: 1440

Czy istnieje zdrowy cukier? Różne jego odmiany inaczej wpływają na zdrowie
type: item
date: 2026-05-02T07:14:05.000Z
creator: Stacey Colino
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: cukier
subject: diety
subject: jedzenie
subject: miód
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywność
description: Na etykietach produktów spożywczych cukier występuje pod co najmniej 61 różnymi określeniami. Niektóre z nich należy bezwzględnie ograniczać, podczas gdy inne mogą przynosić umiarkowane korzyści zdrowotne.
encoded: Spis treści: Cukry naturalne Cukry dodane Miód Syrop klonowy Melasa Jeśli chodzi o składniki żywności, cukier bezapelacyjnie wygrywa w kategorii liczby posiadanych nazw. Istnieje wiele rodzajów cukru i co najmniej 61 różnych określeń, które mogą pojawić się na etykietach pakowanej żywności. Oznacza to, że cukier może skrywać się tam, gdzie najmniej się go spodziewasz. Również pod względem wartości odżywczych nie wszystkie cukry są sobie równe. Niektóre z nich to te, których spożycie lekarze zalecają ograniczać, inne natomiast mogą przynosić umiarkowane korzyści zdrowotne. Cukier w żywności dzieli się na dwie główne kategorie: naturalny i dodany. Cukry naturalnie występujące są integralną częścią produktów takich jak owoce, niektóre warzywa, nabiał czy zboża. Z kolei cukry dodane trafiają do żywności i napojów na etapie produkcji, przetwarzania lub przygotowania. Są one niemal wszechobecne. Analiza 40 tysięcy produktów spożywczych przeprowadzona w Kanadzie wykazała, że aż 66 procent z nich zawierało przynajmniej jeden rodzaj dodanego cukru. – Istnieje wiele różnych rodzajów cukrów dodanych – w tym koncentrat soku owocowego, miód, melasa czy syrop klonowy. Każdy z nich ma własny profil odżywczy. Ostatecznie jednak organizm reaguje na różne typy cukru w podobny sposób – rozkłada je z reguły na glukozę i fruktozę, co prowadzi do wzrostu poziomu cukru we krwi – wyjaśnia dietetyczka Marisa Moore. Badania pokazują jednak, że istnieją subtelne różnice w ich wpływie na organizm, m.in. na poziom glukozy, ciśnienie krwi, stan zapalny czy apetyt. Cukry naturalne Niektóre rodzaje cukru występują naturalnie w pełnowartościowych produktach spożywczych. – Owoce i niektóre warzywa zawierają fruktozę, glukozę i/lub sacharozę w różnych proporcjach – zauważa prof. Lona Sandon. W przeciwieństwie do nich, produkty mleczne – w tym mleko, sery i jogurty – naturalnie zawierają laktozę, natomiast smakowe produkty mleczne mogą zawierać również dodaną fruktozę, glukozę i sacharozę. Eksperci po…

miod-4fca249.jpg
width: 7952
height: 5304

Dla kogo trening na czczo ma sens, a kto powinien go unikać? Eksperci o korzyściach i ryzyku
type: item
date: 2026-04-26T08:44:40.000Z
creator: Daryl Austin
subject: Nauka
subject: ćwiczenia siłowe
subject: diety
subject: jedzenie
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
description: Trening na czczo bywa przedstawiany jako sposób na szybsze spalanie tłuszczu, ale fizjologia tego procesu jest bardziej złożona, niż się wydaje. Choć niski poziom insuliny rano zmienia sposób pozyskiwania energii, nie zawsze przekłada się to na realną utratę wagi. Czy warto więc trenować na pusty żołądek?
encoded: Spis treści: Co dzieje się w organizmie, gdy ćwiczysz przed jedzeniem? Najlepiej udokumentowane korzyści treningu na czczo Korzyści treningu na czczo, które są często przeceniane Dla kogo trening na czczo ma sens, a kto powinien go unikać? Jak bezpiecznie i skutecznie trenować na czczo? Ćwiczenia na pusty żołądek stały się jednym z wyznaczników współczesnej kultury fitness. W mediach społecznościowych są promowane jako metoda na spalanie większej ilości tłuszczu, przyspieszenie metabolizmu i szybsze rezultaty. Logika wydaje się prosta: jeśli od ostatniego posiłku minęło wiele godzin, organizm powinien w większym stopniu sięgać po zmagazynowaną energię podczas biegania, spaceru czy treningu siłowego. Z fizjologicznego punktu widzenia jest w tym ziarno prawdy. Po nocnym poście poziom insuliny spada, a organizm ma mniej łatwo dostępnego paliwa z pożywienia, co może skłaniać go do większego wykorzystania zapasów tłuszczu w trakcie wysiłku. – Istnieje jednak ważna różnica między tym, co dzieje się w organizmie w trakcie pojedynczego treningu, a tym, co ma znaczenie w dłuższej perspektywie – mówi dr Nicholas Tiller, naukowiec z Lundquist Institute przy Harbor-UCLA Medical Center. Choć trening na czczo może zmieniać sposób, w jaki organizm korzysta z energii podczas wysiłku, to – jak podkreśla – krótkoterminowe reakcje fizjologiczne są lepiej poznane niż ich długofalowy wpływ na wyniki i zdrowie. Oto, co warto wiedzieć. Co dzieje się w organizmie, gdy ćwiczysz przed jedzeniem? Po nocnym poście trwającym 8–12 godzin organizm znajduje się w zupełnie innym stanie niż po posiłku. Przede wszystkim poziom insuliny – hormonu odpowiedzialnego za magazynowanie i wykorzystywanie energii – jest niższy, a zapasy glikogenu w wątrobie (czyli zgromadzonych węglowodanów pomagających utrzymać poziom cukru we krwi) są częściowo zużyte. Gdy poziom glikogenu spada, organizm ma mniej łatwo dostępnej glukozy, co może prowadzić do obniżenia poziomu cukru we krwi podczas wysiłku. W efekcie ciało …

trening-na-czczo-af50293.jpg
width: 6581
height: 4284

Zaskakujący sojusz: mięta, chili i eukaliptus uderzają w zapalenia setki razy mocniej. Jest jeden warunek
type: item
date: 2026-02-19T07:46:03.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: chemia
subject: przyprawy
subject: rośliny
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Zioła i przyprawy od wieków są nie tylko elementem kuchni, ale i tradycyjnej medycyny. Zawierają naturalne związki, zdolne do regulowania ścieżek zapalnych w organizmie. Mimo długiej historii stosowania, nauka przez lata borykała się ze zrozumieniem ich działania. Nowe badanie odsłania potężny mechanizm przeciwzapalny.
encoded: Głównym powodem sceptycyzmu naukowców był fakt, że w warunkach laboratoryjnych pojedyncze związki roślinne wykazywały działanie tylko w bardzo wysokich stężeniach. Takich ilości ziół i przypraw nikt nie byłby w stanie zjeść. Zespół badawczy pod kierownictwem profesora Gen-ichiro Arimury z Tokyo University of Science postanowił sprawdzić, czy kluczem do skuteczności roślin nie jest działanie pojedynczych substancji, lecz ich synergia. Wyniki okazały się zdumiewające. Przyprawy trafiają do laboratorium Badacze wyszli z założenia, że specyficzne kombinacje związków mogą wywoływać znacznie silniejszy efekt niż każdy z nich stosowany oddzielnie. Do tej pory rzadko udawało się zmierzyć to eksperymentalnie i wyjaśnić na poziomie molekularnym. W badaniu, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nutrients”, skupiono się na czterech związkach: mentolu pochodzącym z mięty, 1,8-cyneolu z eukaliptusa, kapsaicynie z papryczek chili, β-eudesmolu znajdującym się w chmielu i imbirze. Przebieg eksperymentu i jego niezwykłe wyniki Doświadczenia przeprowadzono na makrofagach – komórkach układu odpornościowego, które odgrywają centralną rolę w procesach zapalnych. Produkują cytokiny (białka sygnalizacyjne), m.in. białko TNF-α. Aby wywołać stan zapalny, komórki stymulowano bakteryjnym lipopolisacharydem (LPS). Następnie poddano je działaniu badanych związków, zarówno pojedynczo, jak i w różnych, kontrolowanych mieszankach. Wyniki wprawiły naukowców w zdumienie. Choć kapsaicyna okazała się najsilniejszym związkiem działającym samodzielnie, to jej połączenie z mentolem lub 1,8-cyneolem przyniosło zdumiewające rezultaty. Skuteczność przeciwzapalna takich mieszanek wzrosła kilkusetkrotnie w porównaniu do działania każdego z osobna. Badania wykazały, że mentol i 1,8-cyneol wpływają na sygnalizację wapniową w błonach komórkowych. Z kolei kapsaicyna wydaje się tłumić stan zapalny poprzez inną ścieżkę, niezależną od tych kanałów. Zatem synergia nie jest przypadkiem, tylko wynikiem jednoczesnej…

przyprawy-przeciwzapalne-140e1eb.jpeg
width: 5260
height: 3209

Co jedzą na północy, żeby żyć dłużej i spać lepiej? Oto alternatywa dla diety śródziemnomorskiej
type: item
date: 2026-01-11T08:58:19.000Z
creator: Stacey Colino
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: Lifestyle
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Dieta nordycka, oparta na sezonowych i lokalnych produktach z północy Europy, zyskuje popularność dzięki swoim prozdrowotnym właściwościom. Sprawdzamy, jakie korzyści niesie jej stosowanie i czym różni się od diety śródziemnomorskiej.
encoded: Spis treści: Na czym opiera się dieta nordycka? Realne korzyści zdrowotne potwierdzone badaniami Co zawiera typowe nordyckie menu? Poprawa snu, lepsza forma i wpływ na środowisko Dlaczego dieta nordycka działa? Gdy myśli się o regionach słynących ze zdrowego sposobu odżywiania, do głowy zapewne przychodzą kraje śródziemnomorskie. Dieta nordycka też jest jednak mocnym kandydatem do miana najlepszej diety na świecie. Tradycyjny model żywienia mieszkańców Danii, Islandii, Finlandii, Norwegii i Szwecji przynosi wiele podobnych korzyści zdrowotnych. Na czym opiera się dieta nordycka? „Nowa dieta nordycka” powstała w 2004 roku. Opracowała ją grupa dietetyków, naukowców i szefów kuchni, m.in. sławny chef René Redzepi z zamkniętej już kultowej restauracji Noma w Kopenhadze. Opiera się na lokalnych, sezonowych produktach, z dużym naciskiem na zdrowie, smak i zrównoważony rozwój. – Dieta nordycka nie jest olśnieniem na temat zdrowego jedzenia. Ma wiele wspólnego z innymi prozdrowotnymi modelami żywienia – mówi dr David L. Katz, specjalista medycyny prewencyjnej, były prezes American College of Lifestyle Medicine i współautor książki „Jak jeść”. – Wszystkie dobre diety opierają się na prawdziwym jedzeniu, głównie roślinnym. Dieta nordycka to wariacja na ten sam temat. Jej korzyści przekładają się na ogólną witalność i długowieczność. Realne korzyści zdrowotne potwierdzone badaniami W jednym z ostatnich wydań czasopisma „European Journal of Nutrition” naukowcy opublikowali wyniki 47 badań dotyczących skutków zdrowotnych stosowania diety nordyckiej. Osoby, które trzymały się jej najściślej, miały 22% niższe ryzyko przedwczesnej śmierci z dowolnej przyczyny. Ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych było niższe 16%, a ryzyko zgonu z powodu nowotworów – o 14% w porównaniu z osobami, które stosowały ją w mniejszym stopniu. Za tę ochronę zdrowia odpowiada połączenie produktów bogatych w substancje przeciwzapalne i antyoksydanty. Duże znaczenie ma też wysoka zawartość błonnik…

GettyImages-1208959315-5daacd2.jpg
width: 6720
height: 4480

„Radykalna”, „sprzeczna” i „ideologiczna”. Nowa piramida żywieniowa z USA krytykowana przez ekspertów
type: item
date: 2026-01-09T14:13:46.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: diety
subject: stany zjednoczone
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: USA ogłosiły nową piramidę żywieniową, która na promuje mięso, tłusty nabiał i znosi limity spożycia alkoholu. Według ekspertów to ogromny krok wstecz i zwycięstwo wielkiego przemysłu.
encoded: Amerykańskie wytyczne żywieniowe przeszły radykalną metamorfozę, którą Departament Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Departament Rolnictwa zaprezentowały 7 stycznia. Nowy model dosłownie odwraca piramidę żywieniową do góry nogami. U jej podstawy umieszczono mięso, pełnotłusty nabiał, korzystne tłuszcze i warzywa, natomiast przetworzone węglowodany i produkty pełnoziarniste zostały zmarginalizowane. To prawdziwa rewolucja, która jednak budzi zastrzeżenia ekspertów od żywienia. Mięso, tłuszcze, alkohol – rewolucja w zaleceniach Co jeszcze pojawiło się w nowych wytycznych? Utrzymano limit spożycia tłuszczów nasyconych na poziomie 10% kalorii. Główną winą za choroby przewlekłe obarczono żywność wysokoprzetworzoną. Nowa piramida promowana jest sloganem „Eat real food” (jedz prawdziwe jedzenie). Co bardzo istotne, po raz pierwszy od 1980 roku zrezygnowano z wyznaczenia dziennych limitów spożycia alkoholu. Marion Nestle, emerytowana profesor żywienia i zdrowia publicznego na Uniwersytecie Nowojorskim, skrytykowała nową piramidę w rozmowie z portalem Science News. Określiła nowe wytyczne jako „radykalne” i „retro”, twierdząc, że odrzucają one dekady postępu w dietetyce i cofają ją do lat 50. XX wieku. Ekspertka w mocnych słowach określa je jako „mętne, niespójne i ideologiczne”. Choć chwali hasło „jedz prawdziwe jedzenie”, uważa, że zostało ono przyćmione przez inne, niekorzystne zmiany. Białko na szczycie. Czy słusznie? Prof. Nestle zauważa, że umieszczenie mięsa i pełnotłustego nabiału u podstawy, jako głównych źródeł białka jest „zdumiewające” i stoi w sprzeczności z wieloletnimi badaniami naukowymi. A to właśnie nacisk na spożycie białka jest jednym z filarów nowej piramidy. Profesorka podkreśla, że Amerykanie już teraz spożywają dwa razy więcej białka, niż potrzebują, a promowanie białka zwierzęcego kosztem roślinnego jest niezdrowe dla ludzi i szkodliwe dla planety ze względu na zmiany klimatu. Sprzeczności i działanie na korzyść przemysłu Wskazuje też na sprzeczności:…

nowa-piramida-zywieniowa-usa-137ae0b.jpg
width: 2480
height: 1395

Czy rzeczywiście sól szkodzi? Te dane mogą cię zaskoczyć
type: item
date: 2025-12-16T07:49:32.000Z
creator: Shi En Kim
subject: Nauka
subject: krew
subject: nauka
subject: sól
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Ile soli to za dużo – nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Choć WHO i inne organizacje wydają wytyczne, wielu naukowców ma odmienne zdanie. Skąd biorą się różnice w podejściu do spożycia soli i jakie są potencjalne skutki zdrowotne?
encoded: Spis treści: Gdzie zaczyna się nadmiar? Ile soli jemy naprawdę? Co dzieje się w organizmie, gdy jemy sól? Dlaczego nie wszyscy się zgadzają? Jak ograniczyć sól w codziennym jedzeniu? Choć większość ekspertów zaleca ograniczanie soli, niektórzy krytycy zadają pytanie, czy przeciętni ludzie naprawdę muszą przygotowywać coraz bardziej „mdłe” posiłki. Nasza relacja z solą jest skomplikowana. Organizm potrzebuje jej niewielkiej ilości, by prawidłowo funkcjonować. Jednocześnie większość z nas znacznie przekracza zalecane dzienne spożycie. Sól – ukochana, wszechobecna i niezastąpiona przyprawa. Gdzie zaczyna się nadmiar? Jest niezbędnym składnikiem odżywczym, a jednocześnie – spożywana w nadmiarze – może przyczyniać się do rozwoju poważnych chorób. Problem polega na tym, że naukowcy nie są zgodni co do tego, gdzie dokładnie zaczyna się ten „nadmiar”. W środowisku badaczy trwa na ten temat ostry spór. Regularne spożywanie zbyt dużej ilości soli może prowadzić do nadciśnienia tętniczego. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by zdrowi dorośli nie spożywali więcej niż 2 gramy sodu dziennie. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne ustala górną granicę na 2,3 grama sodu dziennie, co odpowiada około jednej łyżeczce soli kuchennej. Limit ten opiera się na założeniu, że taka ilość nie podnosi ciśnienia krwi. W praktyce zalecenia są jeszcze bardziej restrykcyjne – optymalnie spożycie sodu powinno wynosić około 1,5 grama dziennie, zwłaszcza u osób z nadciśnieniem. Ile soli jemy naprawdę? Przekroczenie tego limitu jest jednak wyjątkowo łatwe. Cheeseburger z dodatkami, puszka zupy albo dwie porcje pizzy mogą same w sobie wyczerpać dzienny „budżet solny”. Średnie dzienne spożycie sodu w USA wynosi obecnie 3,4 grama, a globalnie aż 4,3 grama. Wysokie wartości zawdzięczamy między innymi kuchniom Azji Wschodniej i Środkowej, słynącym z intensywnych smaków. Choć nikt nie kwestionuje, że nadmiar soli szkodzi układowi krążenia, spór dotyczy progu bezpieczeństwa. Kluczowe pytanie brzmi – ile s…

GettyImages-149456195-950582a.jpg
width: 5840
height: 3893

Mikrobiota jelitowa jest ważna - ale która dokładnie? Powstał ranking najzdrowszych bakterii
type: item
date: 2025-12-12T12:58:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: mikroby
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Mikroorganizmy w naszych jelitach to klucz do zdrowia – ale które gatunki najsilniej działają na naszą korzyść? Naukowcy zbadali ponad 34 tysiące osób, 661 gatunków bakterii i stworzyli wyczerpujący ranking.
encoded: Nowe, gruntowne badanie, opublikowane właśnie w prestiżowym „Nature” znacząco poszerza wiedzę o ludzkim mikrobiomie jelitowym. Naukowcy przeanalizowali dane ponad 34 500 osób z USA i Wielkiej Brytanii. Powiązali skład ich mikrobiomu z dietą oraz szeregiem markerów zdrowotnych, takich jak BMI, poziom trójglicerydów, glukozy i hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Dane pochodziły z programu Zoe PREDICT, jednego z największych projektów badających zależności między dietą, mikrobiomem a zdrowiem. Udało się z nich wyczytać, które gatunki bakterii jelitowych najbardziej nam służą. Jak tworzono ranking bakterii? Przebadano aż 661 gatunków bakterii jelitowych z użyciem technik AI. Na tej podstawie stworzono dwa rankingi: „ZOE Microbiome Health Ranking 2025” oraz „Diet Ranking 2025”, oceniające każdy z gatunków w skali od 0 do 1. Wynik bliższy zeru oznacza korzystny związek z dobrymi wskaźnikami zdrowotnymi, natomiast bliższy jedności – związek niekorzystny. Autorzy badania stworzyli ranking 50 najbardziej „zdrowych” i 50 najbardziej „niezdrowych” gatunków bakterii. Mikrobiom to lustro naszego zdrowia Analiza wykazała, że osoby o prawidłowej masie ciała miały średnio o 5,2 więcej korzystnych gatunków w jelitach niż osoby z otyłością. U osób zdrowych stwierdzano więcej mikroorganizmów korzystnych i mniej niekorzystnych. Oznacza to, że profil mikrobioty silnie koreluje z kondycją metaboliczną i ogólnym stanem zdrowia. Badacze powiązali też zmiany w mikrobiomie z dietą. W dwóch eksperymentach wchodzących w skład obszernego badania, uczestnicy stosowali spersonalizowany program żywieniowy lub przyjmowali mieszankę prebiotyków. W obu grupach doszło do wyraźnego wzrostu liczby korzystnych bakterii oraz spadku udziału niekorzystnych. Gwiazdy zdrowia: które bakterie są najkorzystniejsze? U osób z powyższych eksperymentów najbardziej zwiększały się populacje m.in. Bifidobacterium animalis – bakterii obecnej w produktach mlecznych. Rosły w siłę także niektóre bakterie z rodziny Lachnospirac…

ranking-bakterii-jelitowych-76ff395.jpg
width: 1859
height: 1612

Masz ciśnienie w normie? Może już nie. Nowe wytyczne z USA zaostrzają kryteria
type: item
date: 2025-12-12T11:20:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: serce
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Nowe wytyczne wprowadzone przez American Heart Association mogą sprawić, że osoby z dotąd prawidłowym ciśnieniem zostaną uznane za nadciśnieniowców. Klasyfikacja w USA różni się od norm europejskich i polskich.
encoded: W USA prawie połowa dorosłych ma nadciśnienie – a to najważniejszy czynnik ryzyka chorób serca i udaru, istotny też w rozwoju demencji. W sierpniu 2025 r. American Heart Association i American College of Cardiology opublikowały nowe wytyczne dotyczące nadciśnienia, oparte na najnowszych badaniach. Wprowadzone zmiany znacząco zaostrzyły kryteria diagnostyczne. To oznacza zmianę diagnozy dla milionów osób, które dotychczas miały ciśnienie w normie. Nowe normy nadciśnienia w USA Najważniejsza zmiana to usunięcie kategorii „prehypertension”, w której mieściły się wyniki w granicach 120–139/80–99 mmHg. Wprowadzono za to trzy jasne kategorie: podwyższone ciśnienie (120–129/<80), nadciśnienie I stopnia (130–139/80–89 mmHg), II stopnia (≥140/90 mmHg) oraz kryzys nadciśnieniowy (≥180/120 mmHg). Wytyczne te oznaczają tak naprawdę konieczność ponownej konsultacji z lekarzem i diagnozy. Nowe widełki mogą bowiem oznaczać, że pacjent przestał mieścić się w normie i powinien zacząć być traktowany jak osoba z nadciśnieniem. W nowych zaleceniach znalazło się też stosowanie kalkulatora ryzyka PREVENT, który pozwala ocenić indywidualne ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, uwzględniając m.in. wiek, poziom cholesterolu, ciśnienie, historię chorób i czynniki demograficzne. To ważny krok w kierunku bardziej spersonalizowanej medycyny. Jak wygląda klasyfikacja nadciśnienia w Polsce i Europie? Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne także opublikowało w 2024 r. nowe wytyczne dotyczące nadciśnienia tętniczego. Podzielono je na 3 kategorie: niepodwyższone <120/70 mmHg, podwyższone 120-139 mmHg / 70–89 mmHg, nadciśnienie ≥140/90 mmHg. W Polsce możemy się spotkać z bardziej szczegółowym podziałem i nieco szerszą definicją normy: ciśnienie optymalne: poniżej 120/80 mm Hg, ciśnienie prawidłowe: 120–129/80–84 mm Hg, wysokie prawidłowe: 130–139/85–89 mm Hg, nadciśnienie 1. stopnia: 140–159/90–99 mm Hg, nadciśnienie 2. stopnia: 160–179/100–109 mm Hg, nadciśnienie 3. stopnia: ≥ 180/≥110 mm Hg, izolowan…

nadcisnienie-2422d97.jpg
width: 2125
height: 1411

Czy na boczku i kiełbasie będą ostrzeżenia jak na papierosach? Oto argumenty naukowców
type: item
date: 2025-11-07T12:03:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: nowotwory
subject: wielka brytania
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
subject: żywność
description: Brytyjscy naukowcy chcą, by na opakowaniach wędlin pojawiły się ostrzeżenia zdrowotne – takie, jakie widzimy na papierosach. Wskazują na dowody, że substancje peklujące zwiększają ryzyko raka.
encoded: Brytyjscy naukowcy zaapelowali niedawno, by na opakowaniach m.in. boczku i szynki pojawiły się ostrzeżenia zdrowotne, podobne do tych z papierosów. Ich zdaniem produkty te, konserwowane za pomocą azotynów, stanowią realne zagrożenie nowotworowe, z którym kolejne rządy Wielkiej Brytanii nie potrafiły się zmierzyć. Badacze wskazują, że istnieją coraz silniejsze dowody na związek między spożywaniem przetworzonego w ten sposób mięsa a rozwojem raka. Dotyczy to szczególnie raka jelita grubego – choroby, której częstość, zwłaszcza wśród młodych dorosłych, stale rośnie. E250 z wędlin równie niebezpieczny, co azbest Azotyny (m.in. azotyn sodu, oznaczany jako E250) to składniki mieszanki peklującej, która pozwala zakonserwować mięso i zachować jego różowy kolor. Są powszechnym składnikiem wędlin. Najniebezpieczniejsze stają się podczas obróbki termicznej mięsa (gotowanie, parzenie, wędzenie na gorąco), kiedy reagują z produktami rozpadu aminokwasów i tworzą rakotwórcze związki. Już w 2015 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła tak przetworzone mięso do grupy 1 czynników rakotwórczych. Stawia to peklowane wędliny w tej samej grupie, co tytoń i azbest. Pomimo tego stosowanie azotynów jest wciąż powszechne, także w Polsce. Szacuje się, że ich stosowanie mogło doprowadzić do około 54 tys. przypadków raka jelita grubego w ostatniej dekadzie (dane z Wielkiej Brytanii). Jak działają rakotwórcze azotyny? Zagrożenie wynika z reakcji chemicznych zachodzących w organizmie po spożyciu mięsa konserwowanego azotynami. Substancje te mogą przekształcać się w nitrozoaminy – silne kancerogeny, które uszkadzają DNA. Nitrozoaminy przyłączają się do nici DNA w wątrobie, tworząc tzw. addukt DNA, co prowadzi do błędów genetycznych sprzyjających niekontrolowanemu podziałowi komórek, a co za tym idzie – powstawaniu guzów. Dodatkowo generują reaktywne formy tlenu, które pogłębiają uszkodzenia genetyczne i stres oksydacyjny, dodatkowo napędzając rozwój raka. Co dalej? Nowe normy…

wedliny-90dc9ea.jpeg
width: 4534
height: 3213

Tłuste jedzenie zimą wcale nie jest naturalne. Przysmaki drwali powinny być raczej sprzedawane latem?
type: item
date: 2025-10-27T13:45:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: fast food
subject: natura
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
subject: zima
description: Tłuste fast foody, makarony, pizze, ociekająca golonka czy pełen kiełbaski bigos. Zimą trudno oprzeć się kalorycznym daniom i łatwo znaleźć przyzwolenie na tzw. „comfort food”, które ma pomóc przetrwać zimne i ciemne miesiące. Okazuje się, że tego rodzaju dieta jest kompletnie niezgodna z naszą naturą, a wszystkie pozostałe ssaki zachowują się zupełnie odwrotnie. Nowe badanie pokazuje, że tłusto powinniśmy jeść… latem.
encoded: Wraz z nadchodzącą zimą naukowcy postanowili pochylić się nad zmieniającymi się sezonowo nawykami żywieniowymi ludzi. Czy na pewno podążamy za rytmem przewidzianym dla nas przez naturę? Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego sprawdzili, dlaczego najczęściej – w odróżnieniu od innych ssaków – tyjemy zimą. Tłuste przekąski powodują przybieranie na wadze Ta żadna tajemnica, że jedzenie tłusto może powodować zwiększanie masy ciała. Tłuszcze są po prostu bardziej kaloryczne niż inne rodzaje pokarmów i łatwo dzięki nim przekroczyć swoje dzienne zapotrzebowanie na energię, a w rezultacie – tyć. To jednak nie wszystko: okazuje się, że spożywanie dużej ilości tłuszczów nasyconych może wprowadzać nasz organizm w tryb „gromadzenia zapasów”. Wysyłają one do ciała sygnał, że zbliża się okres obfitości charakterystyczny dla lata. Z punktu widzenia biologii ssaków organizm jest zachęcany wtedy do magazynowania energii na nadchodzącą „chudą zimę”. Badacze pod kierownictwem dr n. med. Louisa Ptacek’a odkryli, jak naprawdę działa ten mechanizm i efekty swoje pracy opublikowali w magazynie „Science”. Po raz pierwszy przeanalizowali rolę odżywiania w adaptacji ssaków do pór roku. Twój brzuch wie, kiedy zmienia się pora roku Mechanizmy ewolucyjne ssaków sprawiają, że nasze organizmy rozpoznają pory roku nie tylko na podstawie temperatury czy długości dnia, ale także rodzajów tłuszczów obecnych w diecie. Badacze odkryli, że tłuszcze nasycone wpływają na zachowanie białka PER2, które – w zależności od ilości ich spożycia – może albo nakazywać organizmowi spalanie tłuszczu, albo jego magazynowanie. Wraz z nadejściem lata rośliny zaczynają produkować więcej tłuszczów nasyconych, sygnalizując ssakom porę obfitości, a podczas zbliżania się jesieni „przestawiają się” na tłuszcze nienasycone, które pomagają roślinom funkcjonować w chłodniejszych warunkach. To sygnał dla spożywających je zwierząt, że lato dobiegło końca i należy przygotować się na zimę. Ludzie tyją, bo złamali naturalny porząd…

FABRIC-KOLAZ-32-12-e7eab04.jpg
width: 2700
height: 1800

Jesz tylko mięso? Ekspertka zdradza, co naprawdę dzieje się z twoim ciałem
type: item
date: 2025-10-18T07:16:20.000Z
creator: Caitlin Hoyland
subject: Nauka
subject: ciało
subject: mięso
subject: nauka
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
description: Coraz popularniejsza dieta „carnivore” kusi prostotą i obietnicą jasności umysłu. Jest jednak bardzo radykalna. Ekspertka tłumaczy, co naprawdę dzieje się z naszym ciałem, gdy całkowicie eliminujemy warzywa i zboża z jadłospisu.
encoded: Spis treści: Popularność diety a trendy społeczne Jak dieta carnivore wpływa na jelita? Jakie składniki tracimy na diecie mięsnej? Czy dieta carnivore szkodzi sercu? Co ciągnie nas do radykalnych diet? Dieta carnivore obiecuje jasność umysłu i szybkie efekty. Eksperci ostrzegają jednak, że długofalowe skutki dla serca, mózgu i jelit mogą być znacznie bardziej złożone. Wystarczy rzucić okiem na profile influencerów promujących dietę carnivore – dominują tam obrazy pełne mięsa: steki ułożone warstwami, burgery skąpane w maśle, żeberka na ciężkich deskach. Warzyw brak. Nawet jako dekoracji. To najbardziej radykalna odmiana diety niskowęglowodanowej. Eliminuje wszystkie produkty roślinne na rzecz mięsa, jaj i nabiału. Niektórzy idą dalej i jedzą prawie wyłącznie czerwone mięso. Zwolennicy twierdzą, że dzięki temu szybko chudną, mają czystszą skórę, mniej wzdęć, a nawet remisję chorób autoimmunologicznych. – Tych deklaracji nie potwierdzono jednak w badaniach klinicznych. – Dla części osób to próba powrotu do pierwotnych nawyków żywieniowych. – Rzekomo naśladujemy paleolitycznych łowców, którzy mieli świetnie funkcjonować na białku zwierzęcym. Dzisiejsza przemysłowa produkcja mięsa i globalny system żywnościowy mają jednak niewiele wspólnego z ową wyidealizowaną przeszłością. Organizacja Narodów Zjednoczonych szacuje, że około jedna trzecia światowych emisji gazów cieplarnianych pochodzi z sektora żywności. Największy udział ma w tym konsumpcja mięsa. Popularność diety a trendy społeczne Mimo rosnącej popularności na Instagramie czy TikToku, diety oparte wyłącznie na mięsie wciąż pozostają niszowe. Raport Good Food Institute z 2023 r. wykazał, że prawie 60% amerykańskich gospodarstw domowych kupowało produkty roślinne. W ostatniej dekadzie liczba osób określających się jako „fleksitarianie” mniej więcej się podwoiła. Socjolog Richard Twine uważa, że rosnąca popularność tego trendu to coś więcej niż jedzenie. – Większa widoczność diety carnivore w mediach społecznościowyc…

GettyImages-2234757155-e846f87.jpg
width: 7728
height: 5152

Ile białka naprawdę potrzebujemy? Są naukowe wytyczne
type: item
date: 2025-08-22T06:00:57.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: diety
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
description: Dzienna ilość przyjmowanego białka to temat, który od lat budzi kontrowersje, zwłaszcza w świecie fitnessu i diet. Jednak to ile, kiedy i jakie białko powinniśmy spożywać, jest całkiem dobrze przebadane. Wystarczy trzymać się kilku zasad.
encoded: Białko odgrywa dziś ogromną rolę w trendach żywieniowych, a sklepowe półki uginają się od produktów oznaczonych jako „wysokobiałkowe”. Coraz częściej traktuje się je jak fundament dobrego zdrowia i szczupłej sylwetki. Ale czy marketingowe hasła i zalecenia spożywania dużej ilości białka mają pokrycie w ustaleniach nauki? Czym jest, a czym nie jest białko Białko to jeden z trzech makroskładników niezbędnych nam do życia, obok tłuszczów i węglowodanów. Jego rola jest wyjątkowa, bo nie służy (głównie) jako paliwo, lecz jest budulcem tkanek i odgrywa kluczową rolę w ich regeneracji. Białko wspiera także odporność oraz umożliwia syntezę hormonów i enzymów. Składa się z aminokwasów, z których dziewięć musi być dostarczanych z pożywieniem – nasz organizm nie jest bowiem w stanie zsyntetyzować ich sam. Ponadto nasze ciała nie magazynują białka (w przeciwieństwie do tłuszczu), więc konieczna jest jego regularna podaż. W sytuacjach skrajnych, takich jak wyniszczająca choroba czy głodówka, organizm pozyskuje aminokwasy, rozkładając własne mięśnie. Ile białka potrzebujemy i czy można przesadzić z jego ilością? Jak tłumaczy profesor James McKendry z University of British Columbia w Kanadzie, zalecana dawka (RDA) to 0,8 grama białka na kilogram masy ciała dziennie. Ale to wielkość graniczna – minimum zapobiegające niedoborom. Aby funkcjonować zdrowo, powinniśmy spożywać go więcej. Osoby aktywne, starsze, sportowcy, kobiety w ciąży i karmiące potrzebują od 1,2 do nawet 2 g/kg. Dla 65-kilogramowego seniora oznacza to od 78 do 130 gramów białka na dobę. Badania wskazują, że zdrowe osoby nie ponoszą ryzyka przy spożyciu nawet do 2 g/kg masy ciała. Prof. McKendry podkreśla, że większe ilości białka nie dają dodatkowych korzyści, ale też nie powodują chorób nerek, raka czy utraty masy kostnej – to nieprawdziwe, acz dość rozpowszechnione mity. Kiedy najlepiej jeść białko? Popularny pogląd o konieczności przyjęcia białka natychmiast lub krótko po treningu został naukowo obalony, na przyk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/AdobeStock1507171147EditorialUseOnly-97cbedb.jpeg
width: 4032
height: 3024

Starzejemy się w dwóch momentach życia. Nowe ustalenie badaczy
type: item
date: 2025-08-07T10:49:53.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: badania naukowe
subject: człowiek
subject: starość
subject: wiek
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Przyspieszone starzenie się może nadejść niespodziewanie, odbijając się na naszym wyglądzie i zdrowiu. Naukowcy wskazują dwa kluczowe momenty, w których nasz organizm gwałtownie się zmienia.
encoded: W tym artykule: Kluczowe 44 urodziny Co dzieje się z nami po 60-tce? Nierówna walka ze starością Każdemu z nas może przytrafić się taki poranek. Wstajemy niewyspani, zmęczeni i ociężali. Łupie nas w kościach, a mięśnie pobolewają. Udajemy się do łazienki, gdzie lustro pokazuje nam odbicie nieznajomego. Zmarszczki wokół oczu, cienie poniżej, szara skóra. Zupełnie jakbyśmy postarzeli się dosłownie w ciągu jednej nocy. Iluzja wywołana kłopotami ze snem lub wyjątkowo trudnym okresem w życiu? Niekoniecznie. W „Nature Aging” ukazał się artykuł, według którego starzenie się wcale nie zachodzi równomiernie. To proces, który w pewnych momentach gwałtownie przyspiesza. A my musimy wówczas zmagać się z nagłymi zmianami fizycznymi i psychicznymi. A być może również pojawiającymi się nie wiadomo skąd chorobami. Co to za momenty? Analizy tysięcy biologicznych markerów wykazały, że raptownie starzejemy się w okolicach 44. i 60. roku życia. Wtedy właśnie nasze organizmy przechodzą głębokie fale zmian związanych z wiekiem. Kluczowe 44 urodziny – Nie zmieniamy się stopniowo z upływem czasu. Zmiany następują bardzo gwałtownie – mówi „Guardianowi” prof. Michael Snyder. Syner jest genetykiem z Uniwersytetu Stanforda i głównym autorem badań. Pierwszy okres, kiedy nasze ciała mocno się przeobrażają, to połowa piątej dekady życia. U kobiet zmiany te tradycyjnie przypisuje się okresowi okołomenopauzalnemu albo menopauzie. Jednak to nie jest całe wytłumaczenie. Okazało się, że również u mężczyzn w tym wieku dochodzi do ostrego rozregulowania się badanych wskaźników molekularnych. Co sugeruje, że także u nich starzenie gwałtownie przyspiesza. Co się wówczas zmienia? Pogarsza się zdolność metabolizowania alkoholu, kofeiny i tłuszczów. Podnosi się poziom „złego” cholesterolu LDL. Rośnie ryzyko pojawienia się różnych chorób układu krążenia, w tym arteriosklerozy. Starzeją się skóra i mięśnie. Co dzieje się z nami po 60-tce? Drugi okres ostrego starzenia się rozpoczyna się zaraz po ukończeniu sze…

shutterstock1940101747-208adaf.jpg
width: 6699
height: 3768

Picie kawy wydłuża życie, ale tylko pod dwoma warunkami
type: item
date: 2025-07-02T05:55:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: czas na kawę
subject: kawa
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Badanie na kilkudziesięciu tysiącach Amerykanów wykazało, jak pić kawę, by obniżyć ryzyko zgonu. Najlepiej wypadli ci, którzy piją ją czarną, z minimalną ilością cukru. Zarówno cukier, jak i tłuste dodatki, niweczą ochronne działanie kawy.
encoded: Spis treści Naukowcy potwierdzają wpływ kawy na długość życia Cukier i tłuszcze osłabiają zdrowotne działanie kawy Kawa bezkofeinowa nie przynosi takich korzyści Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Tufts University w USA sugeruje, że sposób, w jaki pijemy kawę, może wpływać na długość naszego życia. Choć od dawna istnieją przesłanki, że kawa zmniejsza ryzyko przedwczesnej śmierci, zespół postanowił dokładniej przyjrzeć się wpływowi dodatków do kawy na ten związek. Naukowcy potwierdzają wpływ kawy na długość życia Według głównej autorki badania, epidemiolog Bingjie Zhou, wcześniejsze analizy nie uwzględniały w wystarczającym stopniu roli dodatków do kawy. Jej zespół jako jeden z pierwszych spróbował dokładnie zmierzyć, ile cukru i tłuszczów nasyconych ludzie dodają do swoich napojów i jak to wpływa na ich zdrowie. Badacze przeanalizowali dane pochodzące z krajowych badań statystycznych w USA. Obejmowały one ogromną liczbę aż 46 332 dorosłych Amerykanów w wieku 20 lat i więcej. Dane były gromadzone przez 9 – 11 lat. W tym czasie zmarło 7074 uczestników. Zgony te zestawiono z danymi dotyczącymi spożycia kawy. Cukier i tłuszcze osłabiają zdrowotne działanie kawy Wyniki pokazały, że osoby pijące kawę miały niższe ryzyko zgonu – jednak tylko wtedy, gdy unikały dodatków takich jak duże ilości cukru i tłuste śmietanki czy mleko. Ci, którzy pili czarną kawę lub dodawali do niej bardzo mało cukru i tłuszczu, mieli o 14% niższe ryzyko przedwczesnej śmierci w porównaniu do osób niepijących kawy. Optymalną ilością okazały się 2-3 filiżanki dziennie. Naukowcy uwzględnili wiele czynników, które mogłyby wpływać na wyniki, takich jak aktywność fizyczna, spożycie alkoholu, wiek, płeć i poziom wykształcenia. Mimo to podkreślają, że badanie nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między spożyciem kawy a ryzykiem zgonu – mogły tu „zagrać” także czynniki o których nie wiemy. Kawa bezkofeinowa nie przynosi takich korzyści Badanie sugeruje, że ważną rolę w prozd…

AdobeStock109605807-93c8d93.jpeg
width: 5760
height: 3840

Oczyszczanie organizmu sokami może przynieść więcej szkody niż pożytku, wykazują nowe badania
type: item
date: 2025-03-04T09:22:13.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: odżywianie
subject: owoce
subject: warzywa
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Dieta składająca się wyłącznie z owocowo-warzywnych soków uważana bywa za doskonały sposób na oczyszczenie organizmu. „Nasze badanie sprowadza na ziemię” – mówi współautorka analizy, która wskazuje, że owocowo-warzywny post przynosi też konkretne negatywne skutki.
encoded: W tym artykule: Organizm człowieka składa się z komórek i bakterii Jak przeprowadzono badanie? Największe zmiany w jamie ustnej Detoks z wykorzystaniem soków to popularny sposób na poczucie się lepiej i poprawienie funkcjonowania ciała oraz umysłu. Bywa reklamowany jako idealna droga do „oczyszczenia organizmu” i gwarant lepszego zdrowia. Nic dziwnego: czyż zewsząd nie dobiegają nas zachęty do spożywania jak największej ilości warzyw i owoców? Zanim jednak uruchomimy wyciskarkę do soków i wykażemy się silną wolą niezbędną do przejścia na kilkudniowy „sokowy post”, warto zapoznać się z wynikami najnowszych badań. Naukowcy z Northwestern University oraz University of Illinois Urbana-Champaign ustalili, że już trzy dni odżywiania się wyłącznie owocowo-warzywnymi sokami pozbawiają nasz organizm błonnika. A to zaburza zdrowy skład mikrobiomu zarówno jamy ustnej, jak i jelit. Organizm człowieka składa się z komórek i bakterii Żyjące w naszych ciała drobnoustroje tworzą skomplikowany i bardzo zróżnicowany świat. Jest badany dopiero od kilkunastu lat i co i rusz zaskakuje naukowców. Na przykład swoją wielkością. Szacuje się, że ciało młodego mężczyzny zamieszkuje ok. 38 bln mikrobów. To nieco więcej niż ilość komórek, z których składa się jego organizm. Mikroby te wykorzystują nas jako swoje środowisko życia. Jednak nie tylko biorą, ale także wiele nam dają. Szczególnie bakterie jelitowe uważane są za czynnik warunkujący dobre zdrowie, nastrój i myślenie. Najwięcej badań naukowych poświęca się właśnie przewodowi pokarmowemu, w którym żyje 90 proc. wszystkich „ludzkich” drobnoustrojów. Jak przeprowadzono badanie? I to właśnie wpływ sokowego detoksu na mikroby układu pokarmowego przeanalizowano w najnowszej pracy. Naukowcy zaprosili do badań czternaście osób. Uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy, z których każda przeszła na inną trzydniową dietę. Pierwsza ograniczyła się do picia owocowo-warzywnych soków, druga łączyła soki z innymi pokarmami, trzecia zaś jadła wyłączn…

shutterstock2361458251-801b171.jpg
width: 1000
height: 665

Fizycy znaleźli sposób na idealnie ugotowane jajko. Jeśli masz pół godziny, możesz go wypróbować
type: item
date: 2025-02-10T13:50:25.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: jajka
subject: nauka
subject: porady
subject: woda
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Naukowcy opracowali przepis na ugotowanie najlepszego na świecie jajka. Żeby wprowadzić go w życie, potrzeba tylko trochę czasu i cierpliwości.
encoded: W tym artykule: Co potrzeba do ugotowania jajka nową metodą? Po co jest potrzebna nowa metoda gotowania jajek? Przepis na idealnie ugotowane jajko Jedno ma tylko 75 kalorii. Zawiera prawie wszystkie ważne składniki odżywcze i witaminy. Nie podnosi cholesterolu i jest bogate w białka działające jak leki obniżające ciśnienie krwi. Podsumowując – jajko to jeden z najzdrowszych produktów, jakie istnieją. Nie dziwi więc, że istnieje mnóstwo sposobów jego przygotowania. Najczęściej robimy z nich omlety i jajecznice albo je gotujemy. Tutaj zaś działają dwie szkoły. Pierwsza, prostsza, to ugotowanie jajek na twardo. W takiej postaci obie jego części – białko i żółtko – ścinają się. Nieco bardziej zaawansowane jest ugotowanie jajek na miękko. Wymaga gotowania jajka we wrzątku ok. 4 min (a dokładniej – między 3,5 a 5 min, w zależności od wielkości). Jeśli się nie zagapimy, po zdjęciu skorupki będziemy mieli ścięte białko i pyszne, ciepłe, płynne żółtko. Co potrzeba do ugotowania jajka nową metodą? Oczywiście wszystkie powyższe sposoby są najpopularniejsze i najprostsze. Mistrzowie kuchni znają więcej metod przyrządzania jajek. Jednak właśnie będą musieli opanować kolejną. Z pomocą przyszli im bowiem fizycy, którzy przygotowali pracę naukową o nowym, nieznanym dotychczas, najbardziej perfekcyjnym sposobie gotowania jajka. Dobra wiadomość jest taka – każdy może wypróbować ją w domu. Potrzebne będą tylko dwa rondelki, coś do mierzenia temperatury wody w jednym z nich, zegar oraz dokładnie 32 minuty wolnego czasu. Po co jest potrzebna nowa metoda gotowania jajek? Najpierw jednak nieco teorii, którą wzięli pod uwagę autorzy artykułu opublikowanego w czasopiśmie „Communications Engineering” (pod tytułem „Periodyczne gotowanie jajek”). Problem z zanurzaniem jajek we wrzącej wodzie polega na tym, że białko i żółtko gotują się w różnych temperaturach. Białko potrzebuje aż 85 st. C. Jednak wówczas żółto może zrobić się twarde – ponieważ mu wystarczy 65 st. C. Szefowie kuchni radzą sobi…

shutterstock2529378599-2fc4aa9.jpg
width: 1000
height: 666

Sensacyjna hipoteza naukowców. Twierdzą, że witaminy możemy wchłaniać z powietrza
type: item
date: 2024-11-21T08:49:11.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: diety
subject: medycyna
subject: witaminy
subject: zdrowe odżywianie
description: Jak się czujesz wiosną w lesie albo na łące? Wspaniale, prawda? Za tym wrażeniem może kryć się coś więcej niż tylko przyjemność i spokój, jakie daje obcowanie z naturą. Dwoje naukowców postawiło właśnie ciekawą hipotezę. Ich zdaniem wraz z powietrzem przyswajamy bardzo niewielkie ilości różnych składników odżywczych, witamin czy pierwiastków śladowych.
encoded: Spis treści Wszystko, co chciałbyś wiedzieć o oddychaniu Nauka o aeroskładnikach istnieje od dekad Aeroskładniki na receptę Teorię tę na łamach czasopisma „Advances in Nutrition” opisali Flávia Fayet-Moore z Uniwersytetu Newcastle oraz Stephen R. Robinson z australijskiego RMIT University. Ich zdaniem po dokładnym przejrzeniu istniejącej literatury naukowej można znaleźć potwierdzające ją bardzo mocne dowody. Fayet-Moore i Robinson uważają, że należy wprowadzić rozróżnienie składników odżywczych w zależności od tego, w jaki sposób je przyswajamy. Te, które pochłaniamy wraz z powietrzem, proponują nazywać aeroskładnikami. Natomiast te, które przechodzą przez nasz układ pokarmowy, to gastroskładniki. „Proponujemy uzupełnienie naszej diety o niezbędne składniki odżywcze – takie jak jod, cynk, mangan i niektóre witaminy – poprzez oddychanie. Ta koncepcja jest silnie poparta opublikowanymi danymi. Więc dlaczego jeszcze o tym nie słyszałeś?” – pytają Fayet-Moore i Robinson w portalu „The Conversation”. Wszystko, co chciałbyś wiedzieć o oddychaniu Każdego dnia, oddychając, wciągamy do płuc 9000 litrów powietrza. Średnio w ciągu życia uzbiera się aż 438 mln litrów. W przeciwieństwie do jedzenia, które przerywamy, kiedy już nie jesteśmy głodni, oddychanie nigdy nie ustaje. A zatem nawet mikroskopijne ślady różnych związków chemicznych, które przyswajamy w ten sposób, z czasem zaczynają się sumować do większych ilości. Aeroskładniki są przez nasze ciało absorbowane dzięki sieci niewielkich naczyń krwionośnych, które znajdują się w nosie, płucach czy w gardle. Co ciekawe, płuca mogą przyswajać znacznie większe molekuły niż jelita – nawet 260 razy większe. W ten sposób różne cząsteczki nienaruszone mogą trafić do naszego układu krwionośnego oraz do mózgu. Tak do organizmu dostarczane są różnego rodzaju substancje: leki, ale też kofeina albo nawet narkotyki, jak kokaina. Taki sposób podawania sprawdza się w przypadku związków, które są skuteczne nawet w niewielkich stężeniach i …

shutterstock2082348412-98391e5.jpg
width: 1000
height: 667

Czerwone mięso może zwiększać ryzyko demencji. Ile porcji tygodniowo powinniśmy jeść
type: item
date: 2024-08-06T10:55:08.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: demencja
subject: odkrycia
subject: służba zdrowia
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Częste jedzenie przetworzonego czerwonego mięsa sprzyja pojawieniu się zespołu otępiennego. Natomiast zastąpienie mięsa orzechami i warzywami zmniejsza niebezpieczeństwo zapadnięcia na demencję aż o jedną piątą. To wnioski z nieopublikowanego jeszcze badania przedstawione na Alzheimer’s Association International Conference 2024 w Filadelfii.
encoded: W tym artykule: Analiza ludzkiego zdrowia przez cztery dekady Ryzyko zespołu otępiennego mniejsze o 14% Co powoduje zespół otępienny? Wieloletnie badania zidentyfikowały nowy prawdopodobny czynnik ryzyka powodujący demencję. Jest nim częste sięganie po przetworzone czerwone mięso. Wystarczy jeść tygodniowo dwie porcje boczku, salami, mortadeli czy kiełbasy, by niebezpieczeństwo zapadnięcia na zespół otępienny znacząco wzrosło. Co ciekawe, zastąpienie przetworzonego czerwonego mięsa orzechami i warzywami daje efekt przeciwny. Włączenie do diety groszku, fasoli i tofu w miejsce wędlin czy hot-dogów obniża ryzyko demencji. Naukowcy, którzy przedstawili wyniki swoich analiz podczas konferencji w Filadelfii, podkreślają ważną rzecz. Obecnie nie ma jednego konkretnego produktu, o którym można by z całą pewnością powiedzieć, że chroni przed demencją czy jedną z jej form, chorobą Alzheimera. Albo że ją powoduje. Analiza ludzkiego zdrowia przez cztery dekady Dotychczas przetworzone czerwone mięso wiązano z większym ryzykiem zapadnięcia na raka i cukrzycę typu 2. A także z zawałem serca i udarem. Jednak nowe badania wskazują, że ten rodzaj żywności może również pogarszać nasze funkcje poznawcze. Amerykańscy naukowcy ustalili to, analizując dane zbierane w programach Nurses’ Health Study i Health Professionals Follow-Up Study. Dotyczyły 130 tys. amerykańskich pielęgniarek i pracowników służby zdrowia. Badacze sięgnęli po informacje o ich stanie zdrowia z ostatnich czterech dekad. Dodatkową zaletą było to, że uczestnicy obu programów raz na 2–5 lat wypełniali szczegółowe kwestionariusze dotyczące diety. Musieli odpowiedzieć, jak często jedzą przetworzone czerwone mięso oraz orzechy i warzywa. Ryzyko zespołu otępiennego mniejsze o 14% W analizowanym okresie na demencję zapadło ponad 11 tys. osób z monitorowanej grupy. Jak policzyli naukowcy, silny związek z pojawieniem się zespołu otępiennego miało jedzenie przetworzonego czerwonego mięsa. Dwa tych, którzy sięgali po nie dwa raz…

jedzenie-przetworzonego-czerwonego-miesa-moze-zwiekszac-ryzyko-demencji-dwie-porcje-tygodniowo-az-o-14-proc-a8e702f.jpg
width: 1000
height: 667

Połowie przypadków demencji można zapobiec. Zidentyfikowano 14 czynników ryzyka zespołu otępiennego
type: item
date: 2024-08-01T10:03:20.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: demencja
subject: raport specjalny
subject: służba zdrowia
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Co zrobić, by zapobiec demencji albo przynajmniej opóźnić jej nadejście? Naukowcy rozbudowali listę czynników ryzyka, które sprzyjają rozwinięciu się zespołu otępiennego. Jest ich 14 i odpowiadają za połowę przypadków demencji rozpoznawanych na świecie.
encoded: W tym artykule: Nowe czynniki ryzyka demencji Co powoduje zespół otępienny? Jak zapobiegać demencji? Żyjemy coraz dłużej. Jednak dodatkowe lata życia, które zyskujemy, wiążą się z ryzykiem pojawiania się schorzeń charakterystycznych dla późnego wieku. Jednym z nich jest demencja, zwana też zespołem otępiennym. Demencja dotyka głównie ludzi po 65. roku życia, częściej kobiety niż mężczyzn. Szacuje się, że do 2050 roku liczba osób z demencją potroi się. W połowie XXI wieku na świecie będzie żyło 153 mln ludzi zmagających się z utratą funkcji poznawczych. Tradycyjnie pojawienie się demencji wiązano z wiekiem oraz czynnikami genetycznymi. To oznaczało, że przypadłość uważano za w dużym stopniu niezależną od naszego trybu życia. Jednak to się zmienia. W dużym raporcie opublikowanym właśnie w czasopiśmie „Lancet” naukowcy wymieniają aż 14 czynników ryzyka demencji, na które mamy wpływ. Odpowiadają one za prawie 50 proc. przypadków demencji na świecie. Nowe czynniki ryzyka demencji Raport został przygotowany przez 27 ekspertów zajmujących się zespołem otępiennym. Wnioski z niego są optymistyczne. Naukowcy twierdzą, że już w młodym wieku pojawiają się czynniki ryzyka demencji, których możemy uniknąć. Dowodzą, że nie jesteśmy skazani na demencję, co więcej – nigdy nie jest za wcześnie ani za późno, by spróbować zmniejszyć niebezpieczeństwo zapadnięcia na zespół otępienny. Poprzednią listę czynników ryzyka zespół ekspertów „Lancetu” przygotował w 2020 r. Wówczas znajdowało się na niej 12 pozycji, odpowiadających za 36 proc. przypadków demencji na świecie. W tym roku zostały do niej dodane dwie kolejne. Są to wysoki poziom cholesterolu w średnim wieku – powoduje 7 proc. wszystkich przypadków zespołu otępiennego – oraz nieleczona utrata wzroku w późnym wieku (2 proc.). Co powoduje zespół otępienny? Jak wygląda cała lista? Eksperci podzielili ją na grupy związane z wiekiem. Do każdego czynnika przypisali liczbę oznaczającą procent przypadków demencji, za które odpowiada. Wczesne…

polowie-przypadkow-demencji-mozna-zapobiec-naukowcy-zidentyfikowali-14-czynnikow-ryzyka-zespolu-otepiennego-ef85344.jpg
width: 2121
height: 1414

Jedzenie cukru postarza? To może być prawda w przypadku kobiet
type: item
date: 2024-07-31T13:24:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: cukier
subject: dna
subject: geny
subject: odżywianie
subject: wiek
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Unikanie słodyczy i wszystkich pokarmów zawierających cukier może wpływać na nasz wiek biologiczny. Badanie z udziałem kobiet wykazało, że dieta bogata w witaminy i minerały, za to uboga w cukier, sprzyja „odmładzaniu” organizmu na poziomie komórkowym.
encoded: W tym artykule: Na jakiej jesteś diecie? Pokarmy bogate w cukier Jedzenie cukru postarza Liczba ludności na Ziemi rośnie – do końca tego wieku może być nas już 10 miliardów. Jednocześnie jednak społeczeństwa się starzeją. W 2050 roku na świecie będzie 1,5 mld 65-latków i osób starszych. Zmiana w strukturze społecznej szczególnie dotknie kraje Zachodu, ale również Chiny. Trend ten jest znany naukowcom od dawna. Badacze od kilkunastu lat głowią się już nie tylko nad tym, jak przedłużyć nam życie, ale również nad tym, co zrobić, by ostatnie dekady życia ludzi upływały w zdrowiu. To wymagało opracowania zupełnie nowych mierników. Obok wieku metrykalnego pojawiło się więc pojęciu wieku biologicznego, opisujące stopień zużycia organizmu. Z punktu widzenia nauki – i nas samych – coraz mniej istotne staje się, ile mamy lat metrykalnie. A coraz bardziej, w jakim stanie znajduje się nasz organizm. Na jakiej jesteś diecie? Tempo starzenia się biologicznego można przyspieszyć, spowolnić, a nawet cofnąć. W tym tygodniu opublikowano badania sugerujące, że ten ostatni efekt może powodować przejście na dietę wegańską. Wczoraj zaś naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco opublikowali wyniki badań pokazujące, że na wiek biologiczny kobiet ogromny wpływ ma spożywanie cukru. W badaniach wzięły udział mieszkanki Północnej Kalifornii w wieku średnio 39 lat. Wśród 342 uczestniczek były osoby zarówno białe, jak i czarne. Naukowcy pobrali im krew, oceniając tzw. metylację DNA. Tak określa się epigenetyczne modyfikacje DNA, wpływające na ekspresję genów, jednak bez ingerowania w kod genetyczny. Analizując proces metylacji można, w uproszczeniu, ocenić, jak bardzo „młode” są nasze komórki. Uczestniczki eksperymentu zostały również poproszone o opis swojej diety. Naukowcy oszacowali, jak bardzo jest ona zbliżona do klasycznej diety śródziemnomorskiej oraz do diety szczególnie bogatej w antyoksydanty i substancje o działaniu przeciwzapalnym. Zaliczono do nich witaminy A, C, B12 …

jedzenie-cukru-postarza-to-moze-byc-prawda-dla-kobiet-a629372.jpg
width: 1000
height: 667

Już osiem tygodni diety wegańskiej obniża wiek biologiczny. Wykazało to badanie na bliźniakach
type: item
date: 2024-07-29T14:10:10.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: medycyna
subject: mięso
subject: odżywianie
subject: rośliny
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Przejście na dietę wegańską jest korzystne dla zdrowia już w krótkim okresie. Naukowcy doszli do tego wniosku, przeprowadzając badanie na 21 parach bliźniaków. U połowy z nich przejście na dietę wegańską obniżyło wiek biologiczny.
encoded: W tym artykule: Co zwiększa wiek biologiczny? Osiem tygodni bez mięsa i nabiału Odmładzająca dieta wegańska? Ile masz lat? Zazwyczaj odpowiadamy na to pytanie, podając wiek metrykalny. Jednak dla naszego stanu zdrowia i samopoczucia istotniejszy może być wiek biologiczny. Naukowcy używają tego pojęcia, by mierzyć stopień zużycia naszego organizmu. A także poszczególnych narządów, ponieważ – w zależności od trybu życia lub predyspozycji biologicznych – mogą się one starzeć w różnym tempie. Wiek biologiczny może, ale nie musi pokrywać się z metrykalnym. Niekiedy nasz organizm starzeje się szybciej, niż wynika to z liczby przeżytych lat, niekiedy wolniej. Rozbieżności mogą być bardzo duże. W 2015 r. w czasopiśmie „PNAS” ukazały się badania, w których naukowcy szacowali wiek biologiczny metrykalnych 38-latków. Dla jednego z uczestników wyniósł on 61 lat. Dla innego – tylko 28. Wszystkich nas jednak łączy jedno. Chcielibyśmy, by nasze organizmy starzały się jak najwolniej. Najnowsze badania, opublikowane w czasopiśmie „BMC Medicine”, podpowiadają, że ogromny wpływ na to może mieć dieta. Co zwiększa wiek biologiczny? Na wiek biologiczny – na poziomie całego organizmu – wpływa wiele czynników. Duża ich część jest już dobrze znana. Nasze ciało postarzają m.in.: przebyte choroby, siedzący tryb życia, palenie papierosów, kłopoty ze snem, czynniki psychologiczne – takie jak np. samotność. Jak łatwo się domyśleć, kolejnym punktem na tej liście jest sposób odżywiania. To, co jemy, wpływa zasadniczo na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. A także na nasze organizmy na poziomie komórkowym. Właśnie sprawdzili to badacze m.in. z Uniwersytetu Stanforda. Ich celem było ustalenie, jak na wiek biologiczny – mierzony zmianami w tzw. metylacji DNA – wpłynie przejście na dietę wegańską. Osiem tygodni bez mięsa i nabiału Testy były rygorystyczne. Naukowcy zaprosili do badań 21 par bliźniaków. Każda para miała przez osiem tygodni przejść na dwie różne diety. Pierwsza grupa bliźniaków odżywia…

juz-osiem-tygodni-diety-weganskiej-zmniejsza-wiek-biologiczny-wykazalo-to-badanie-na-blizniakach-8bda3d4.jpg
width: 1000
height: 667

Prowadzisz siedzący tryb życia? Kawa zrównoważy wszystkie negatywne skutki siedzenia
type: item
date: 2024-07-03T05:14:58.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: czas na kawę
subject: kawa
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Naukowcy odkryli niespodziewany związek między siedzącym trybem życia a piciem kawy. Gorzki napój ma dobroczynny wpływ na zdrowie wszystkich, którzy każdego dnia muszą spędzać długie godziny na krześle.
encoded: W tym artykule: Siedzący tryb życia? Pij kawę Jak przeprowadzono badanie? Na co jeszcze pomaga kawa? Kawa przedłuża życie. Taki wniosek wyciągnęli dwa lata temu naukowcy, analizując dane zdrowotne aż 450 tys. osób. Okazało się wówczas, że pijąc 2–3 filiżanki kawy dziennie, mamy większe szanse żyć dłużej niż ci, którzy w ogóle po kawę nie sięgają. Naukowcy ustalili, że kawa przedłuża życie, m.in. obniżając ryzyko zapadnięcia na różnego rodzaju choroby układu krążenia. Zawdzięczamy to jej składowi. Poza kofeiną, kawa zawiera aż różnych 100 substancji biologicznie aktywnych. Co istotne, we wspomnianym badaniu pozytywny efekt dawało picie wszystkich odmian gorzkiego napoju. A więc nie tylko kawy parzonej, ale również rozpuszczalnej i bezkofeinowej. Nowa analiza wpływu kawy na nasze zdrowie prowadzi do kolejnego bardzo optymistycznego wniosku. Z badań opublikowanych w czasopiśmie „BMC Public Health” wynika, że kawa stanowi remedium na bolączkę pracowników umysłowych XXI w. Czyli na siedzący tryb życia. Siedzący tryb życia? Pij kawę Siedzenie długo i bez zmieniania pozycji może mieć dla nas dramatyczne skutki. Przede wszystkim ryzykujemy zrujnowaniem kręgosłupa i to nawet w młodym wieku. Siedzenie sprzyja również otyłości, cukrzycy typu II i może podnosić poziom cholesterolu. Oczywiście najłatwiejszym sposobem zapobiegania fatalnym efektom siedzenia byłoby jak najczęściej wstawać. Albo przynajmniej zmieniać pozycję, choćby wiercąc się na krześle. Tyle teorii, którą najczęściej bardzo trudno zamienić w praktykę. Intensywnie pracując, nieraz siedzimy bez ruchu godzinami. Teoretycznie można to „odpracować”, zapewniając sobie 30-40 minut aktywności fizycznej dziennie. Jednak znalezienie choćby pół godziny na intensywny spacer może być często niewykonalne. Co wówczas? Należy pić kawę. Zdaniem naukowców z chińskiego uniwersytetu Soochow sięgnięcie po gorzki napój równoważy negatywne skutki siedzenia nawet przez sześć godzin dziennie. Jakie zwyczaje związane z kawą panują w różn…

kawa-zdrowa-b59bb6b.jpg
width: 2121
height: 1414