To jedna z najmroczniejszych postaci XX wieku. „Rzeźnik z Lyonu” przez lata unikał kary dzięki współpracy z USA
Klaus Barbie z okrutną precyzją realizował politykę Trzeciej Rzeszy. Przez swoją lojalność wobec zbrodniczego systemu i czyny, których dopuścił się podczas wojny, stał się jednym z najbardziej poszukiwanych przestępców wojennych na świecie. Pełen cynizmu, nawet po upadku III Rzeszy czuł się nietykalny. Został współpracownikiem USA, ale sprawiedliwość w końcu zatriumfowała, a Barbie dokonał żywota w celi więziennej, w tym samym mieście, które niegdyś terroryzował.
Spis treści: Ideologia nazistowska wyjściem z trudnej sytuacji Biurokrata zagłady Terror w Lyonie Barbie w służbie USA Zbrodniarz stał się przedsiębiorcą, doradcą i… narkotykowym baronem Pułapka de Hoyosa Proces w Lyonie Szacuje się, że zbrodniarz noszący przydomek „Rzeźnik z Lyonu” osobiście doprowadził do śmierci ponad 4000 osób i wysłał do obozów zagłady 7500 Żydów, z których większość zakończyła życie w komorze gazowej obozu Auschwitz-Birkenau. Nie oszczędzał nikogo. Miał na sumieniu nawet dzieci. Do końca uważał się za nazistę, a okrutne czyny, których się dopuścił, przepełniały go dumą. Ideologia nazistowska wyjściem z trudnej sytuacji Nikolaus „Klaus” Barbie przyszedł na świat 25 października 1913 roku w Bad Godesberg, malowniczo położonym miasteczku w pobliżu Bonn. Urodził się jako nieślubne dziecko. Jego ojciec, również Nikolaus, był nauczycielem, ale to nie pedagogika ,a trauma wojenna definiowała jego postawę. Jako weteran walk pod Verdun, ranny w szyję i zgorzkniały, stał się człowiekiem surowym, skłonnym do nadużywania alkoholu i brutalnej dyscypliny wobec syna. W 1933 roku, w tym samym, w którym Hitler doszedł do władzy, zmarł ojciec Klausa. To wydarzenie zamknęło przed nim drogę do studiów teologicznych. Osierocony, nie mógł sobie pozwolić na kontynuowanie nauki, więc zamiast służyć Bogu, młody Klaus zdecydował się poświęcić nowemu bożkowi Niemiec – Führerowi. Dzięki zaangażowaniu w Hitlerjugend i wolontariacie w obozie pracy w Szlezwiku-Holsztynie, drzwi do kariery w SS stanęły przed nim otworem. Do zbrodniczej organizacji wstąpił 26 września 1935 roku. Biurokrata zagłady Barbie nie trafił na front jako zwykły żołnierz. Dzięki swojemu nieprzeciętnemu intelektowi i wręcz fanatycznemu oddaniu sprawie, wstąpił do Sicherheitsdienst, czyli wywiadu SS. To właśnie tam przeszedł intensywne szkolenie w kwaterze głównej na Alexanderplatz w Berlinie, gdzie uczył się metod przesłuchań i inwigilacji. Praca w oddziale obyczajowym, polegająca na tropieniu prostytutek, homoseksualistów i Żydów, zradykalizowała go i pozbawiła resztek empatii. W 1940 roku III Rzesza podbiła Holandię. Dla Barbiego była to szansa na „wykazanie się w terenie”. Skierowany do Amsterdamu, do Centralnego Biura Emigracji Żydowskiej (Zentralstelle für jüdische Auswanderung), stał się prawą ręką Willy’ego Lagesa. To tam Barbie nauczył się, że ludobójstwo to przede wszystkim logistyka i skrupulatne listy nazwisk. W 1941 roku odegrał istotną rolę w tłumieniu strajku w Amsterdamie. Tym samym udowodnił, że nawet w walce z cywilami nie cofnie się przed użyciem najbrutalniejszych środków. Szybko awansował, otrzymując stopień SS-Untersturmführera i Krzyż Żelazny II klasy w uznaniu jego „gorliwości”. Terror w Lyonie W 1942 roku został wysłany do Francji. Po krótkim pobycie w Dijonie, awansował na szefa Gestapo Lyonie. Nie trafił tam przypadkiem. Lyon stanowił serce francuskiego ruchu oporu, a labirynt ulic i korytarzy był idealnym miejscem dla partyzanckich działań. Zadaniem Barbiego było zmiażdżenie tego oporu za wszelką cenę. Siedziba Gestapo w hotelu Terminus stała się synonimem piekła na ziemi. To właśnie tam Barbie osobiście nadzorował i przeprowadzał okrutne tortury. Ofiary opisywały go jako człowieka, który podczas bicia czy topienia więźnia w lodowatej wodzie z amoniakiem potrafił zachować zimny spokój, a nawet głaskać kota siedzącego mu na kolanach. Do najtragiczniejszych wydarzeń, związanych z pobytem Barbiego w Lyonie, zalicza się aresztowanie Jeana Moulina. Człowiek, który zjednoczył francuskie podziemie przez 21 dni był poddawany niewyobrażalnie okrutnym praktykom. Gestapowcy łamali mu kości i przypalali skórę. Mimo bólu, którego nie można sobie nawet wyobrazić, Moulin nie ugiął się i nie wydał nikogo. Zbrodnią, która najbardziej wstrząsnęła opinią publiczną, był najazd na Izieu. 6 kwietnia 1944 roku Barbie wydał rozkaz aresztowania dzieci ukrywających się w tamtejszym sierocińcu. W telegrafie do Paryża meldował o „oczyszczeniu” placówki, a dzieci nazywał wprost „towarem” do wysyłki na wschód. Barbie w służbie USA W 1945 roku III Rzesza upadła. Niektórzy naziści postanowili zakończyć życie na własnych zasadach, a wielu znalazło schronienie w Ameryce Południowej. Klaus Barbie postanowił ukryć się w Niemczech. Wiedział jednak, że nie uda mu się pozostać niezauważonym. W związku z tym, postanowił zrobić to, co potrafił najlepiej – zaczął manipulować, tym razem nie swoimi ofiarami, a nowymi panami sytuacji. Już w 1946 roku rozpoczął współpracę z amerykańskim CIC – Counter Intelligence Corps. To jeden z najbardziej kontrowersyjnych momentów w powojennej historii. Amerykanie, choć początkowo udawali nieświadomość, doskonale wiedzieli, z kim mają do czynienia. Jednak uznali „Rzeźnika z Lyonu” za zbyt cenny nabytek, by oddać go Francuzom. Dla oficerów CIC Barbie był „wybitnym ekspertem od komunistów”. W realiach rodzącej się zimnej wojny, jego wiedza o francuskich strukturach lewicowych i rozbudowana sieć informatorów, którą dysponował, były dla Amerykanów ważniejsze od sprawiedliwości. Przez kilka lat Barbie żył pod ochroną USA jako opłacany agent, mimo że francuskie sądy dwukrotnie skazywały go zaocznie na karę śmierci. Ekstradycja nie wchodziła w grę Kiedy presja Francji na ekstradycję stała się nie do zniesienia, CIC nie wydało Barbiego przed oblicze sądu. Zamiast tego w 1951 roku zorganizowano jego ucieczkę tzw. „szczurzym szlakiem”. Wykorzystując kontakty z chorwackim księdzem Krunoslavem Draganoviciem, Barbie wraz z żoną i dwójką dzieci wyjechał do Boliwii pod nowym nazwiskiem – Klaus Altmann. Zbrodniarz stał się przedsiębiorcą, doradcą i… narkotykowym baronem W boliwijskich realiach nazistowski zbrodniarz zaczął rozkwitać. Klaus Altmann stał się wpływową postacią w La Paz i Cochabambie. Jego umiejętności z okresu Gestapo okazały się niezwykle przydatne dla boliwijskich dyktatorów. Barbie doradzał im w kwestiach bezpieczeństwa wewnętrznego, szkoląc boliwijskie służby w technikach tortur i tłumienia opozycji politycznej. Jako współzałożyciel firmy Transmaritima Boliviana, zajmował się handlem bronią na wielką skalę. Paradoksalne było to, że firma żeglugowa działała w kraju niemającym dostępu do morza, co dobitnie świadczyło, że była jedynie przykrywką dla brudnych interesów. Barbie otrzymał nawet stopień podpułkownika w boliwijskiej armii i paszport dyplomatyczny, który pozwalał mu na swobodne wizyty w Europie i USA. W latach 70. i 80. Barbie stał się kluczowym graczem w raczkującym jeszcze handlu kokainą na ogromną skalę. Współpracował z Roberto Suárezem Gómezem, a nawet spotkał się z samym Pablo Escobarem, by oferować ochronę transportów narkotyków w zamian za fundusze na walkę z komunizmem. Pułapka de Hoyosa Wydawało się, że „Rzeźnik z Lyonu” uniknie sprawiedliwości. Jednak w 1971 roku na jego trop wpadli Beate i Serge Klarsfeldowie, słynni łowcy nazistów. Dzięki ich determinacji świat dowiedział się, że Klaus Altmann to w rzeczywistości Klaus Barbie. Przełomem był rok 1972, kiedy francuski dziennikarz Ladislas de Hoyos namówił Barbiego na wywiad. Altmann twierdził, że nie mówi po francusku, więc rozmowa odbywała się w języku niemieckim. Jednak w kluczowym momencie de Hoyos zadał mu pytanie po francusku, a ten odruchowo odpowiedział. Mało tego, dał się nabrać na prostą sztuczkę, biorąc do ręki przedmioty, które podawał mu dziennikarz. Na wszystkich pozostawił swoje odciski palców i tym samym ostatecznie rozwiał wszelkie wątpliwości. Proces w Lyonie Klaus Barbie został aresztowany i wydany Francji dopiero w 1983 roku, gdy do władzy w Boliwii doszedł rząd demokratyczny. Jego proces, który rozpoczął się w maju 1987 roku, stał się wydarzeniem o skali globalnej. Obroną Barbiego zajął się Jacques Vergès, znany jako „adwokat diabła”. Obrońca przyjął dość nietypową strategię. Zamiast bronić klienta przed zarzutami, atakował francuski system kolonialny, oskarżając Francję o podobne zbrodnie. Ta cyniczna linia obrony miała na celu relatywizację winy, ale w obliczu zeznań ocalałych okazała się nieskuteczna. 4 lipca 1987 roku sąd przysięgły w Lyonie uznał Barbiego za winnego wszystkich zarzucanych mu zbrodni przeciwko ludzkości i skazał go na dożywotnie więzienie. 25 września 1991 roku zbrodniarz zmarł na białaczkę w więzieniu Saint-Joseph w Lyonie. Źródło: National Geographic Polska Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Irma Grese siała postrach w Auschwitz-Birkenau. Jej niewyobrażalne okrucieństwo do dziś budzi grozę
Irma Grese, jeden z najokrutniejszych trybów w niemieckiej machinie zagłady, zapisała się na kartach historii krwawymi literami. Młoda kobieta, tak naprawdę dopiero przekraczająca próg dorosłości, była jedną z najokrutniejszych nadzorczyń w obozie Auschwitz-Birkenau. Jak to możliwe, że zwyczajna dziewczyna z wiejskiej rodziny stała się symbolem bestialstwa?
Spis treści: Traumatyczne dzieciństwo Zanim stała się katem, chciała pomagać Ucieczka w ideologię Piękna bestia z Birkenau Proces w Lüneburgu Wśród wykonawców planu „ostatecznego rozwiązania” nie brakowało potworów o iście sadystycznych skłonnościach. Właściwie każdy strażnik w dowolnym obozie koncentracyjnym musiał mieć w sobie coś nieludzkiego, by móc wykonywać swoje okrutne obowiązki. Jednak jedna osoba wyróżniała się w tym pokaźnym gronie okrucieństwem, które wykraczało dalece poza granice ludzkiej wyobraźni. To Irma Grese, nazwana przez więźniów „piękną bestią”. Traumatyczne dzieciństwo Irma Grese urodziła się 7 października 1923 roku we Wrechen – niewielkiej osadzie rolniczej w Meklemburgii, w regionie Feldberger Seenlandschaft. Była trzecim z pięciorga dzieci Alfreda Antona Alberta Grese i Berty Wilhelmine Winter. Rodzina Grese reprezentowała typową dla tego regionu i okresu warstwę pracującą. Alfred był zatrudniony jako starszy dojarz w lokalnym majątku ziemskim. Według relacji jej siostry, Helene, Irma w dzieciństwie była osobą wycofaną i nieśmiałą. Stroniła od konfliktów i nie przejawiała żadnych cech sadystycznych. Była raczej dzieckiem lękliwym, unikającym konfrontacji. Co zatem zadecydowało, że w przyszłości stała się katem dla tak wielu osób? Niewykluczone, że wpływ na to miała trauma, której doświadczyła jako 13-latka. W 1936 roku jej matka odebrała sobie życie, wypijając kwas solny. Dla dziewczynki w okresie dojrzewania, kiedy formuje się tożsamość, to wydarzenie musiało być ogromnym wstrząsem. Zanim stała się katem, chciała pomagać Po śmierci matki, Irma pozostała pod opieką surowego ojca. W wieku 14 lat rzuciła szkołę i opuściła rodzinny dom. Przeprowadziła się do Fürstenbergu, gdzie odbyła „rok pracy na roli” Reichsarbeitsdienst. Później pracowała w mleczarni i sklepie, ale to jej nie wystarczało. Chciała zostać pielęgniarką i to nie byle gdzie, bo w sanatorium w Hohenlychen, ekskluzywnym ośrodku SS. Dostała tam posadę pomocy pielęgniarskiej, ale próby zdobycia wymarzonej pracy spełzły na niczym. Grese kilkukrotnie podchodziła do egzaminu i za każdym razem uzyskiwała negatywny wynik. Ucieczka w ideologię Braki w wykształceniu zamknęły przed nią wiele drzwi, ale Grese i tak znalazła nową drogę zawodową. W tamtym czasie panowało duże zapotrzebowanie na nowych rekrutów, mogących zasilić szeregi SS. Dla niej, był to oczywisty wybór. Fascynację nazistowską ideologią przejawiała już jako nastolatka, gdy dołączyła do Bund Deutscher Mädel (Ligi Niemieckich Dziewcząt), żeńskiego odpowiednika Hitlerjugend. Tkwiąc w próżni po rozpadzie rodziny uwierzyła, że brutalność i przemoc mogą być cnotami służącymi wyższemu dobru narodu, a w kulcie siły, pogardzie dla słabości i podziale na „nadludzi” i „podludzi” znalazła odpowiedzi na swoje problemy emocjonalne. Inicjacja w piekle kobiet W lipcu 1942 roku, mając zaledwie 18 lat, Irma Grese została skierowana do Ravensbrücku. Był to główny obóz kobiecy w III Rzeszy, ale pełnił też funkcję centralnego ośrodka szkoleniowego dla nadzorczyń SS. To właśnie tam młode rekrutki przechodziły proces dehumanizacji. Tam trafiła pod skrzydła doświadczonych nadzorczyń. Jedną z jej nauczycielek była słynąca z sadyzmu Dorothea Binz. Szkolenie nie polegało na nauce regulaminów więziennych, a na systematycznym łamaniu barier moralnych. Młode strażniczki uczono, że litość jest słabością, a więzień nie jest człowiekiem, tylko numerem, wrogiem Rzeszy. W marcu 1943 roku, po niespełna roku „nauki”, została uznana za gotową do transferu do miejsca, które miało stać się areną jej najstraszniejszych zbrodni – do Auschwitz-Birkenau. Piękna bestia z Birkenau Początkowo pracowała jako telefonistka. Później pilnowała komanda budowy dróg i ogrodowego. Jej kariera rozkwitała. Pod koniec wojny zdobyła stopień oberaufseherin, czyli starszej nadzorczyni – drugą najwyższą rangę dostępną dla kobiety w strukturach obozowych. Jako zastępczyni Marii Mandel pełniła nadzór nad Obozem C w Birkenau. To właśnie tam zyskała swój przydomek. Według wspomnień ocalałych z piekła Auschwitz, Grese obsesyjnie dbała o swój wygląd. Była uosobieniem nazistowskiego ideału piękna – miała naturalne blond włosy, błękitne oczy i regularne rysy twarzy. Jej mundur był zawsze idealnie skrojony – często przerabiany przez więźniarki-krawcowe tak, by opinał jej sylwetkę i podkreślał figurę. Nosiła ciężkie oficerki, zawsze wypolerowane na błysk Najcharakterystyczniejszym elementem jej wizerunku był zapach. Grese w nadmiarze używała ciężkich perfum. Olga Lengyel, więźniarka i autorka wspomnień „Five Chimneys. A Woman Survivor’s True Story of Auschwitz”, pisała, że ta słodka woń luksusu mieszała się z zapachem palonych ciał, wywołując u więźniarek mdłości. To było narzędzie psychologicznej tortury. Perfumy miały przypominać ofiarom o utraconym świecie cywilizacji i podkreślały ich degradację. Sadystyczne praktyki Irmy Grese Grese czerpała wręcz perwersyjną przyjemność z fizycznego dręczenia kobiet. Często zmuszała wycieńczone, zagłodzone więźniarki do wielogodzinnych ćwiczeń, biegania, noszenia kamieni czy stania na baczność w deszczu i mrozie podczas niekończących się apeli. Ci, którzy upadali, byli bici do nieprzytomności lub zabijani. Inną jej „rozrywką” było szczucie więźniarek psami. Miała w zwyczaju wybierać młode, piękne więźniarki, którym zazdrościła urody. Biczowała je po piersiach, doprowadzając do powstania otwartych ran. W warunkach obozowych te szybko ulegały zakażeniu. Według świadectwa dr Giselli Perl, żydowskiej ginekolożki, kiedy stan ofiar był krytyczny, zaciągała je do obozowego szpitala. Zmuszała lekarkę do nacinania ropni. Bez znieczulenia i prymitywnymi narzędziami. Grese obserwowała te zabiegi z widocznym podnieceniem seksualnym. Widok bólu, krwi i nacinanego ciała wywoływał u niej drgawki rozkoszy. Relacje i romanse W obozowym piekle „piękna bestia” prowadziła ożywione życie towarzyskie i erotyczne. Miała utrzymywać relacje nie tylko z komendantem Josefem Kramerem i dr. Josefem Mengele, ale także ze swoją przełożoną, Marią Mandel. Wiadomo też, że zmuszała do spółkowania więźniów i więźniarki, mimo że groziły za to surowe konsekwencje. Najwyraźniej drzemiący w niej ogromny apetyt seksualny brał górę nad strachem. A może po prostu czuła, że jest bezkarna i stoi ponad zasadami? Proces w Lüneburgu W marcu 1945 roku została przydzielona do obozu Bergen-Belsen, gdzie otrzymała funkcję kierowniczki służby pracy. III Rzesza chyliła się już wtedy ku upadkowi. 15 kwietnia 1945 roku obóz został wyzwolony przez Brytyjczyków. 17 kwietnia Irma Grese została aresztowana. Zachowanie Grese podczas procesu było szokujące dla obserwatorów. Nie okazywała cienia skruchy czy żalu. Siedząc na ławie oskarżonych, często poprawiała włosy i śmiała się w momentach, gdy świadkowie opisywali makabryczne szczegóły. Traktowała proces jak farsę, wierząc w swoją niewinność lub po prostu gardząc sądem swoich wrogów. Dowody były jednak bezsprzeczne, a typową dla nazistów linią obrony – „wykonywałam tylko rozkazy” – nie podważyła swojej winy. Wyrok zapadł 17 listopada 1945 roku. Piękna bestia została skazana na śmierć przez powieszenie. Egzekucja odbyła się 13 grudnia, w więzieniu w Hameln. Grese umarła tak, jak żyła – wydając rozkazy. Swoje ostatnie słowa skierowała do kata Alberta Pierrepointa. „Schnell” – rzuciła władczym tonem, zanim ten zwolnił zapadnię. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Bucza stała się symbolem tragedii, ale także walki o sprawiedliwość. Agresorów czeka kara
Do marca 2022 roku Bucza była spokojnym, zielonym miastem w obwodzie kijowskim, cenionym za czyste powietrze i komfortowe warunki życia. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę stała się sceną niewyobrażalnego dramatu. W kwietniu świat obieg tragiczny obraz leżących na ulicach ciał, masowych grobów i zniszczonego sprzętu wojskowego. Obraz, który na zawsze wrył się w globalną świadomość. 33-dniowa okupacja zmieniła Buczę w trwały symbol brutalności imperialnej agresji.
Spis treści: Narodziny letniska 33 dni koszmaru Dowody obaliły rosyjską propagandę Kręta droga do sprawiedliwości Bucza znajduje się w obwodzie kijowskim, w odległości około 34 km na północny zachód od stolicy Ukrainy. Rozpościera się nad niewielkimi rzekami, Buczą i Rokaczem – dopływami Irpienia. Jej strategiczne znaczenie podkreśla przebiegająca przez miasto międzynarodowa droga M07, łącząca Kijów z granicą polską w Jagodzinie. Przed inwazją, na powierzchni 26,57 kilometra kwadratowego mieszkało około 36 tys. osób. Narodziny letniska Na miejscu dzisiejszej Buczy istniała wieś Jabłuńka. Najstarsze wzmianki na jej temat są datowane na 1630 rok. Początek nowoczesnej Buczy jest nierozerwalnie związany z postępem technologicznym końca XIX wieku. Momentem zwrotnym była budowa linii kolejowej Kijów-Kowel w 1898 roku. Wokół nowo powstałej stacji kolejowej, nazwanej od pobliskiej rzeki Buczą, zaczęli osiedlać się pracownicy kolei. Szybko docenili malownicze krajobrazy i doskonałą jakość powietrza, co przyciągnęło uwagę kijowskiej burżuazji i urzędników. Bucza przekształciła się w popularny kurort i osadę dacz, gdzie elita stolicy wznosiła swoje domy letniskowe. Wiek transformacji Niewielka osada zaczęła się rozwijać w XX stuleciu. W 1938 roku Bucza otrzymała status osiedla typu miejskiego. Prawdziwy przełom nastąpił jednak już w niepodległej Ukrainie. 9 lutego 2006 roku otrzymała prawa miejskie, które weszły w życie 1 stycznia 2007 roku, co przypieczętowało jej status jako dynamicznie rozwijającego się, nowoczesnego ośrodka podkijowskiego. 33 dni koszmaru Gdy 24 lutego 2022 roku rozpoczęła się pełnoskalowa inwazja Rosji, Bucza znalazła się na jednej z głównych osi natarcia na Kijów. Już 27 lutego w mieście rozgorzały ciężkie walki, podczas których siły ukraińskie zniszczyły dużą kolumnę rosyjskiego sprzętu. Mimo zaciekłego oporu, do 5 marca siły rosyjskie przejęły pełną kontrolę nad miastem. Okupację prowadziły jednostki należące m.in. do 35. i 36. Armii Wschodniego Okręgu Wojskowego i elitarne dywizje powietrznodesantowe. Rozpoczął się okres terroru, który mer miasta, Anatolij Fedoruk, określił później jako „koszmar”. Najeźdźcy dopuścili się niewyobrażalnych czynów 31 marca, po wyzwoleniu miasta, światło dzienne ujrzały dowody systematycznych zbrodni, które zostały drobiazgowo udokumentowane przez międzynarodowe organizacje praw człowieka, śledczych i dziennikarzy. Najbardziej wstrząsającym i najcharakterystyczniejszym obrazem z Buczy stały się ciała cywilów ze związanymi z tyłu rękami, uśmierconych strzałem w tył głowy z bliskiej odległości. Human Rights Watch udokumentowało między innymi przypadek egzekucji grupy mężczyzn schwytanych 4 marca. Mieszkańcy ginęli bez żadnego powodu, wielu podczas wykonywania codziennych czynności. Raporty potwierdzają również wykorzystywanie cywilów jako żywych tarcz. Świadkowie i ocaleni opisywali systematyczne tortury, których dopuszczali się rosyjscy żołnierze. Okupacji towarzyszyły masowe grabieże domów i mieszkań. Rosyjscy żołnierze kradli wszystko, od biżuterii i telewizorów po sprzęt AGD, często dewastując przy tym nieruchomości. Ten niewyobrażalny akt przemocy nie był wynikiem chaosu czy załamania dyscypliny. Wiele dowodów wskazuje na systematyczny charakter rosyjskich działań. Relacje świadków opisują, jak żołnierze chodzili od drzwi do drzwi, sprawdzali dokumenty i telefony, poszukując byłych wojskowych, aktywistów lub osób z patriotycznymi tatuażami. Ukierunkowana eliminacja członków lokalnej obrony terytorialnej sugeruje, że była to celowa strategia „filtracji” – brutalna metoda pacyfikacji, znana z innych konfliktów prowadzonych przez Rosję, mająca na celu sterroryzowanie ludności i zdławienie wszelkiego potencjalnego oporu w zarodku. Epicentrum wydarzeń Symbolicznym epicentrum dramatycznych wydarzeń stała się ulica Jabłońska, przez media określana mianem „ulicy śmierci”. To właśnie tam, po wyzwoleniu, znaleziono najwięcej ciał. W toku dziennikarskich śledztw, wykorzystujących nagrania z monitoringu i dronów, zrekonstruowano przebieg wydarzeń, pokazując, jak rosyjscy żołnierze prowadzili cywilów na śmierć. Jednym z najlepiej udokumentowanych przypadków jest egzekucja członków samoobrony terytorialnej przy budynku biurowym na ulicy Jabłońskiej 144. Z ustaleń dziennikarzy „The New York Times” wynika, że po doprowadzeniu na dziedziniec biurowca, mężczyźni zostali zmuszeni do położenia się na ziemi. Rosjanie przeszukali zatrzymanych (z relacji świadków wynika, że szukali tatuaży wskazujących na wojskową przynależność), następnie zaprowadzili ich za budynek. Wówczas rozległy się strzały. Dowody obaliły rosyjską propagandę Dzięki zebranym dowodom, w tym porzuconym dokumentom wojskowym i analizie OSINT (wywiadu z otwartych źródeł), udało się zidentyfikować konkretne jednostki odpowiedzialne za zbrodnie. Najczęściej wymieniane są 64. Samodzielna Brygada Strzelców Zmotoryzowanych i 234. Gwardyjski Pułk Desantowo-Szturmowy z Pskowa. Kluczowe okazały się również dowody kryminalistyczne. Śledczy Amnesty International znaleźli na miejscach zbrodni łuski i pociski przeciwpancerne 7N12 kalibru 9x39 mm. Jest to amunicja specjalistyczna, używana w karabinach AS Wał i WSS Wintoriez, które znajdują się na wyposażeniu elitarnych rosyjskich jednostek, takich jak WDW i Specnaz, a których nie używa armia ukraińska. Skrupulatna praca analityków, dziennikarzy śledczych i ekspertów kryminalistycznych odegrała kluczową rolę w walce z dezinformacją. Natychmiast po ujawnieniu zbrodni, Rosja rozpoczęła kampanię propagandową, twierdząc, że wydarzenia z Buczy były „mistyfikacją” lub „inscenizacją”, przygotowaną przez Ukrainę. Jednak twarde, weryfikowalne dowody – zdjęcia satelitarne potwierdzające obecność ciał na ulicach w czasie, gdy miasto kontrolowali Rosjanie, i specjalistyczna amunicja – stworzyły niepodważalny zapis faktów, budując solidny fundament pod przyszłe procesy sądowe i ustanawiając nowy standard dla dokumentowania zbrodni wojennych w XXI wieku. Tragedia okupacji Ocaleni mieszkańcy opowiadali o ciągłym strachu, życiu w piwnicach bez prądu, wody i jedzenia. Posiadanie telefonu komórkowego, zwłaszcza ze zdjęciem zniszczonego rosyjskiego sprzętu, mogło być wyrokiem śmierci. W obliczu głodu, ludzie zmuszeni byli jeść karmę dla psów. Wstrząsające relacje mówią o konieczności grzebania sąsiadów i bliskich w prowizorycznych, płytkich grobach na własnych podwórkach, ponieważ stały ostrzał uniemożliwiał godny pochówek. Kręta droga do sprawiedliwości Odpowiedzialność za zbrodnie w Buczy jest ścigana dwutorowo. Z jednej strony, mamy powolny, za to fundamentalny proces międzynarodowy, prowadzony przez Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze, który koncentruje się na odpowiedzialności dowódców i najwyższych urzędników. Z drugiej, ukraiński wymiar sprawiedliwości prowadzi setki własnych dochodzeń, identyfikując i skazując, często zaocznie, poszczególnych rosyjskich żołnierzy. Ta dwutorowa strategia, wspierana przez międzynarodowe zespoły śledcze, zwiększa szansę na pociągnięcie winnych do odpowiedzialności na wszystkich szczeblach. W debacie publicznej i politycznej natychmiast pojawiło się pytanie: czy wydarzenia w Buczy noszą znamiona ludobójstwa? Parlamenty Ukrainy, Polski, Kanady i kilku innych państw oficjalnie uznały, że działania Rosji noszą znamiona takiego czynu. Jednak z perspektywy prawa międzynarodowego, udowodnienie tego jest niezwykle trudne. Proces ten wymaga nie tylko potwierdzenia masowych zbrodni, ale również szczególnego zamiaru zniszczenia, w całości lub w części, grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej. Choć rosyjskie działania w Buczy bez wątpienia kwalifikują się jako zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości, ostateczne rozstrzygnięcie najważniejszych kwestii będzie należeć do międzynarodowych trybunałów. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Przez osiem lat terroryzował Śląsk. Zabijał z nienawiści do kobiet
Wampir z Bytomia zapracował na swój pseudonim wyjątkową brutalnością, z jaką uśmiercał swoje ofiary. Seryjny morderca przez osiem lat siał postrach na ulicach śląskich miast. Żadna kobieta nie mogła czuć się bezpiecznie, a należy dodać, że szaleniec dopuszczał się także obrzydliwych zbrodni na dzieciach. Kim był Wampir z Bytomia? Co popychało go do zabijania? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Aresztowanie Marchwickiego nie zakończyło serii morderstw Nienawidził kobiet, bo w dzieciństwie doznał krzywdy Ofiary Wampira z Bytomia Wpadł przez romans Był okrutny i bezwzględny, a przy tym także inteligentny. Te cechy czyniły go wyjątkowo niebezpiecznym przestępcą. Wampir z Bytomia zaczął zabijać w 1974 roku. Zanim odpowiedział za pięć zabójstw, milicja przez osiem lat nie mogła wpaść na jego trop, mimo że jedną ze swoich ofiar zamordował dosłownie pod nosem stróżów prawa. Miał swoje zasady i doskonale wiedział, że przestrzeganie ich zapewni mu bezkarność. Gdyby nie wdał się w romans, być może zapisałby na swoim koncie znacznie więcej zbrodni. Aresztowanie Marchwickiego nie zakończyło serii morderstw Gdy 6 stycznia 1972 roku milicja aresztowała Zdzisława Marchwickiego, wówczas głównego podejrzanego w sprawie morderstw dokonywanych przez Wampira z Zagłębia, wydawało się, że kobiety będą mogły odetchnąć z ulgą. Seryjny morderca terroryzował Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie od listopada 1964 do marca 1970 roku, kiedy doszło do ostatniego morderstwa. Proces poszlakowy rozpoczął się 18 września 1974 roku. 28 lipca 1975 roku Sąd Wojewódzki w Katowicach uznał oskarżonego winnym zabójstwa 14 kobiet i usiłowania zabójstwa 6 kolejnych. Wymierzył Marchwickiemu najsurowszy wymiar kary. Wampir z Zagłębia oczekiwał na egzekucję w celi śmierci, ale to nie zakończyło serii brutalnych zbrodni. Początkowo milicja nie dopuszczała tego do świadomości, ale wkrótce, zanim Wampir został stracony, stało się jasne, że bestia ma naśladowcę. Załapano go dopiero osiem lat później. Zabójcą był Joachim Knychała. Co popchnęło go na ścieżkę zbrodni? Nienawidził kobiet, bo w dzieciństwie doznał krzywdy Joachim Knychała, przez media okrzyknięty Wampirem z Bytomia i Frankensteinem, urodził się 8 września 1952 roku w Bytomiu. Syn Polaka i Niemki nie miał łatwego startu. Knychała wychowywał się bez ojca. Zapracowana matka nie miała czasu, by opiekować się synem. Chłopiec przebywał pod opieką babki, która nie mogła wybaczyć córce związku z Polakiem. Kobieta o despotycznym charakterze nazywała wnuka „polskim bękartem” i znęcała się nad nim. Już wtedy zaczął żywić szczerą niechęć do kobiet, a wydarzenia, do których doszło, gdy Joachim miał osiemnaście lat, tylko ugruntowały w nim tę postawę. Miał zacząć jako nastolatek W 1970 roku ukończył górniczą zasadniczą szkołę zawodową i zatrudnił się w Kopalni Węgla Kamiennego „Julian” w Piekarach Śląskich. Gdy miał 19 lat, zaczęły się jego problemy z prawem. Knychała wraz z dwoma kolegami miał dopuścić się zbiorowego gwałtu na młodej dziewczynie. Nie przyznał się do winy. Przez cały czas utrzymywał, że jest wrabiany. Sąd nie zawierzył jego obronie. Wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Przez to wydarzenie, nienawiść do kobiet, którą wyniósł z rodzinnego domu, zaczęła w nim narastać. Na wolność wyszedł po odbyciu 16 miesięcy z zasądzonych 36. Znalazł pracę w kolejnej kopalni. Ożenił się, a kilka miesięcy później para doczekała się pierwszego dziecka. Wydawał się przykładnym mężem. Nikomu nie przyszło do głowy, że Knychała może być gwałcicielem i seryjnym mordercą. Ofiary Wampira z Bytomia Prawie rok przygotowywał się do pierwszej zbrodni. W tym czasie przeczesywał okolice Katowic, Chorzowa, Piekar Śląskich i Bytomia, szukając miejsc ustronnych, pozwalających szybko i dyskretnie oddalić się z miejsca zdarzenia. Pierwsza ofiara przeżyła 3 listopada 1974 roku, na klatce schodowej bytomskiego bloku na ulicy Wrocławskiej, napadł na 21-letnią Marię B. Uderzył ją młotkiem w tył głowy. Gdyby ofiara nie miała na sobie czapki, mogłaby nie przeżyć brutalnego ataku. Szczęśliwie dla niej, gruby materiał osłabił siłę uderzenia. Kobieta nie straciła przytomności. Podniosła alarm i w ten sposób spłoszyła napastnika. Niestety, niepowodzenie nie zniechęciło Knychały. Milicja nie podejrzewała wówczas, że Zdzisław Marchwicki ma naśladowcę. Sposób działania był bliźniaczo podobny, jednak ofiara przeżyła napaść. Podejrzewali, że to jednostkowy przypadek. Niestety, byli w błędzie. Druga ofiara nieświadomie ściągnęła na siebie tragedię Kolejną kobietę bestia zaatakowała niemal rok później, w Piekarach Śląskich. Tym razem Wampir z Bytomia zabił. 20 września 1975 roku Knychała wracał z drugiej zmiany w kopalni, gdy pod piwiarnią podeszła do niego bosa i zapłakana kobieta. Była nią 23-letnia Stefania M. Miała mu wyjaśnić, że pokłóciła się z chłopakiem i poprosić, by ten odprowadził ją do domu rodziców. Ten przystał na jej prośbę. Gdy upewnił się, że nie są przez nikogo obserwowani, wyciągnął siekierę ciesielską i wymierzył swojej ofierze cios. Ranną kobietę przeciągnął przez jezdnię, zgwałcił i porzucił. O zbrodnię oskarżono konkubenta ofiary, który w noc zabójstwa pokłócił się ze swoją partnerką. Dla milicji było to wygodne. Oskarżony miał przecież motyw. Nikt nie zadał sobie trudu sporządzenia portretu psychologicznego sprawcy. Całkowicie zignorowano fakt, że ciało ofiary nosiło oznaki przemocy seksualnej. Nie powołano grupy śledczej. Wampir z Bytomia poczuł się pewnie Sprawa zyskała medialny rozgłos. Gdy do Knychały dotarła wiadomość, że milicja jest pewna, że sprawca został ujęty, rozzuchwalił się. Kolejną ofiarę wybrał pół roku później. 11 kwietnia 1976 rok zaatakował w Bytomiu Helenę M. Ofiara przeżyła spotkanie z Wampirem, ale następna miała znacznie mniej szczęścia. A na kolejny atak nie trzeba było czekać długo. 6 maja w Chorzowie, po godzinie 22.00, w odległości zaledwie 50 metrów od swojego miejsca zamieszkania z rąk Knychały zginęła Mirosława S. Kobieta była głównym świadkiem w sprawie zabójstwa Jadwigi K., ostatniej ofiary Wampira z Zagłębia. Ciało znaleziono blisko linii tramwajowej numer 6. Rozebrana od pasa w dół kobieta zginęła w następstwie uderzenia tępym narzędziem w tył głowy. Tym razem milicja musiała wziąć pod uwagę, że Marchwicki może mieć naśladowcę. Wampir z Bytomia nie przestał zabijać Czy druga śmiertelna ofiara zaspokoiła w bestii żądzę krwi? Niestety nie. 30 października 1976 roku, w Bytomiu, zamordował 26-letnią Teresę R. Zbrodni dokonał w kamienicy na ulicy Rostka 21. Budynek mieścił się naprzeciwko komisariatu policji, niedaleko linii tramwajowej numer 6. 20 stycznia 1977 roku, w Siemianowicach Śląskich, Wampir napadł 20-letnią Barbarę R. Kobieta miała szczęście. Spodobała się szaleńcowi, więc by krew od razu nie zachlapała jej twarzy, nie uderzył jej za mocno. Później niedoszłego zabójcę spłoszył ojciec napadniętej. Tak jak poprzednie, także ta napaść miała miejsce blisko linii tramwajowej numer 6. Milicja była już pewna, że zabójstwa i napaści są ze sobą powiązane. Powołano grupę operacyjną, działającą pod kryptonimem Szóstka. Na podstawie zeznań Barbary R. sporządzono portret pamięciowy i manekina przedstawiającego napastnika. Milicja 7000 podejrzanych, ale Wampir nadal pozostawał nieuchwytny. Nie mógł powstrzymać się od zabijania Knychała zdawał sobie sprawę, że milicja dysponuje jego rysopisem. Skupił się na odgrywaniu roli przykładnego męża i ojca (w listopadzie 1977 roku urodziła się jego córka), ale nie wytrzymał długo bez zbrodni. Kolejny raz spróbował zabić 8 lutego 1978 roku w Bytomiu. Tym razem działał inaczej. Podczas libacji zaatakował scyzorykiem mocno upojoną Marię S. Kobieta, która spożywała z nim alkohol, przeżyła napaść. 5 miesięcy później, w Chorzowie, zaatakował dwie 15-latki. Ranne dziewczynki zdołały uciec. Kolejny raz obrał za cel dzieci już 23 czerwca. W lesie w Piekarach Śląskich zaatakował 11-letnią Halinkę S. i 10-letnią Kasię S. Starsze dziecko zginęło od razu. Kasia, mimo 27 ran tłuczonych głowy, przeżyła. Milicja odnalazła ją i jej martwą koleżankę następnego dnia. Powołana została druga grupa śledcza o kryptonimie Frankenstein. Milicja wypuściła go z rąk Po raz pierwszy zatrzymali Knychałę we wrześniu 1979 roku. Nie dość, że podobieństwo do portretu pamięciowego było niezaprzeczalne, to jedna z ofiar rozpoznała w nim swojego oprawcę. Teoretycznie, powinien trafić za kratki, jednak tak się nie stało. Dlaczego? Bo zapewnił sobie alibi. Gdy dochodziło do ataków, jego nazwisko widniało na kartach obecności w kopalni „Andaluzja”, gdzie pracował. Stróże prawa musieli go wypuścić. Wpadł przez romans Wampirowi zaczęły puszczać nerwy. 16 listopada 1979 roku, upojony alkoholem, zaatakował na ulicy kobietę z dzieckiem, ale to go nie pogrążyło. Sąd ukarał go jedynie za chuligański wybryk. Na jakiś czas przestał zabijać. Dopiero 8 maja 1982 roku dopuścił się kolejnej zbrodni. Tym razem ofiarą Wampira z Bytomia padła 17-letnia Bogusława L., szwagierka mordercy. Knychała miał z nią romans od 1979 roku. Zabił ją, ponieważ zagroziła, że wyjawi prawdę o nich jego żonie, a swojej siostrze. Podczas spaceru, uderzył ją w głowę kilofem, a następnie zgwałcił. Zbrodnię próbował upozorować na nieszczęśliwy wypadek. Przed Lekarzami pogotowia i milicjantami stwierdził, że kobieta miała upaść. Śledczy nie mieli jednak wątpliwości, że Knychała kłamie. Przyznał się do zbrodni Wampira z Bytomia aresztowano podczas pogrzebu jego ostatniej ofiary. Badanie wariografem potwierdziło, że zabił Bogusławę L. i zabijał w przeszłości. Wampir wreszcie wpadł w ręce stróżów prawa. Przyparty do muru, ze szczegółami opowiedział o zbrodniach, których dopuścił się w latach 70. Przyznał się do 5 zabójstw i 7 napaści. Skoro nie miał już nic do stracenia, mógł wyjawić więcej. Opowiedział śledczym o swoim dzieciństwie i nienawiści do kobiet. Wyjawił też, że inspirował się morderstwami popełnianymi przez Wampira z Zagłębia. 18 października 1983 roku rozpoczął się proces przed Sądem Wojewódzkim w Katowicach. Joachim Knychała został skazany na śmierć przez powieszenie. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy. Wampira z Bytomia stracono 21 maja 1985 roku, w więzieniu na ulicy Montelupich w Krakowie. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Oradour sur Glane było sceną okrutnych wydarzeń. Zginęło tam ponad 600 osób
Oradour sur Glane było niewielkim, sennym miasteczkiem, jakich nie brakuje w środkowej Francji. Po agresji przypuszczonej przez jedną z najokrutniejszych dywizji Waffen-SS, pozostały po nim tylko dogorywające ruiny. Od okrutnej zbrodni, której dopuścili się Niemcy minęło ponad 30 lat, a Oradour sur Glane nadal wygląda jak tuż po ataku. Dziś jest miejscem pamięci i symbolem przypominającym o bestialskiej rzezi niewinnych osób.
Spis treści: Jak wygląda Oradour sur Glane? Co wydarzyło się w Oradour sur Glane? Proces zbrodniarzy Decyzja o zachowaniu Oradour sur Glane Ruiny budynków publicznych, szkielety domów, wraki samochodów – w Oradour sur Glane czas zatrzymał się 10 czerwca 1944 roku, kiedy miasteczko stało się masowym grobem, w którym spoczęli jego mieszkańcy. Tego dnia zginęły 642 osoby, w tym kobiety i dzieci. Niemcy nie oszczędzili nikogo. Mordowali nawet niemowlęta. Ocalało zaledwie kilku mieszkańców, którzy cudem zdołali umknąć okrutnym oprawcom. Jak wygląda Oradour sur Glane? To nie „ghost town”, jakich wiele na całym świecie. Oradour sur Glane w niczym nie przypomina miast takich jak Centralia i innych, które uległy wyludnieniu w następstwie katastrof naturalnych czy z przyczyn ekonomicznych. Historia francuskiego miasteczka, której ślady są tam widoczne dosłownie na każdym kroku, jest znacznie bardziej przejmująca. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że Oradour sur Glane to spokojna, żyjąca swoim własnym rytmem wieś, w której nigdy nie wydarzyła się żadna tragedia. To dlatego, że po wojnie miejscowość odbudowano. Wystarczy jednak przejść kilkaset metrów i minąć muzeum, by dotrzeć do ruin, które pozostawiono w nienaruszonym stanie. Do dziś widoczne są tam ślady po kulach, podpaleniach i eksplozjach. Co wydarzyło się w Oradour sur Glane? W 1936 roku żyło tam około 1600 osób, zajmujących się głównie handlem i rolnictwem, z czego ponad 300 osiedliło się w ścisłym centrum, gdzie biło serce miasteczka. Znajdowało się tam kilka szkół, hotel, zakłady rzemieślników i sklepy. Życie toczyło się tam powolnym rytmem, aż do 1940 roku, gdy Niemcy przypuścili atak, a Oradour sur Glane znalazło się w granicach kolaborującej z okupantem Francji Vichy. Mimo to miasteczko trzymało się z dala od działań wojennych. Aż do 10 czerwca 1944 roku, kiedy oddział pod dowództwem Adolfa Diekmanna, w akcie bestialskiej zemsty, wymordował niemal wszystkich jego mieszkańców. Najokrutniejsi żołnierze Hitlera ruszyli do walki 6 czerwca 1944 roku alianci wylądowali w Normandii i rozpoczęli operację zmierzającą do wyzwolenia Europy spod okupacji. Niemcy nie zamierzali jednak oddać zajętych ziem bez walki. Naczelne dowództwo Wermachtu o przeniesieniu do Normandii trzymanych w rezerwie oddziałów. Do walki skierowane został między innymi oddziały 2. Dywizji Pancernej „Das Reich”, które na froncie wschodnim wykazały się wręcz nieludzkim okrucieństwem. Jednostka utworzona w 1938 roku uczestniczyła w inwazji na Francję w 1940 roku. Później uczestniczyła w walkach na Bałkanach i na froncie wschodnim. Tam żołnierze zdołali podejść pod samą Moskwę, pozostawiając po sobie zgliszcza i ciała cywili. Poniosła jednak dotkliwe straty. Ci, którzy przeżyli, zostali przeniesieni do obozu Souges. Zrekonstruowana dywizja mogła wrócić do walki. Pojmanie Helmuta Kämpfe 8 czerwca 1944 roku zmotoryzowane oddziały „Das Reich” wyruszyły przeciwko aliantom. Po drodze mieli rozprawić się z ruchem oporu. 9 czerwca Niemcy dotarli do Tulle, gdzie z rozkazu Heinza Lammerdinga powiesili 99 mieszkańców. Była to zemsta za wcześniejsze zajęcie miasta przez partyzantów, którzy w środkowej Francji uformowali silne, dobrze zorganizowane oddziały. Ruch oporu nie zamierzał rezygnować z walki. Tego samego dnia oddział z Oradour sur Vayres pojmał kilku żołnierzy „Das Reich”, w tym wysokiego rangą oficera Helmuta Kämpfe. Sturmbannführer został stracony 10 czerwca. Niemiecka odsiecz Jeden z pojmanych zdołał wymknąć się partyzantom. Uciekinier powiadomił siły SS, że w rękach ruchu oporu znalazł się oficer. Zapadła decyzja o podjęciu próby uwolnienia schwytanych jeńców. Przeciwko partyzantom skierowano liczący około 150 żołnierzy oddział pod dowództwem Adolfa Diekmanna. Batalion miał udać się do miasteczka Oradour sur Glane, gdzie według relacji uciekiniera jeńcy mieli być przetrzymywani (co było błędną informacją). Diekmann otrzymał rozkaz odbicia pojmanych, a gdyby ich nie znalazł, miał pojmać wystarczająco dużo mieszkańców, by ruch oporu chciał negocjować. Po drodze Diekmann miał dojść do wniosku, że pojmany oficer już nie żyje. Postanowił zignorować rozkaz i zmienić cel operacji. Nie chodziło już o odbicie pojmanych ani o pozyskanie jeńców do ewentualnej wymiany. Celem stała się krwawa zemsta. Atak na bezbronne miasteczko Niemcy dotarli na miejsce wczesnym popołudniem. Mieszkańcy Oradour sur Glane najprawdopodobniej nie spodziewali się agresji. Ruch oporu prawie tam nie istniał, więc teoretycznie Niemcy nie mieli wyraźnych podstaw do podjęcia zbrojnych działań. Część batalionu otoczyła miasteczko i zablokowała wszystkie drogi wyjazdowe. Reszta wkroczyła do centrum. Mieszkańcy byli wyłapywani i spychani na rynek. Ci, którzy z jakiegokolwiek powodu nie mogli dotrzeć do miejsca zgromadzenia, byli zabijani tam, gdzie zastał ich wróg. Po zebraniu wszystkich mieszkańców, SS-mani przystąpili do selekcji. Oddzielili mężczyzn od kobiet z dziećmi. Mężczyźni zostali zapędzeni do stodół. Kobietom i najmłodszym mieszkańcom rozkazano udać się do kościoła. Chwilę później rozpoczął się krwawy pogrom. Masowy mord na mieszkańcach Oradour sur Glane Mężczyzn rozstrzeliwano bronią maszynową. Padali jeden po drugim, a gdy karabiny ucichły, podoficer wyszukiwał tych, którzy dają jakiekolwiek oznaki życia. Ranni byli dobijani strzałem w głowę z pistoletu. Ciała przykryli słomą. Nie dlatego, że oprawcy nie mogli patrzeć na potworność, której się dopuścili. Chodziło tylko o to, by łatwiej pozbyć się ciał. Gdy agresor upewnił się, że wszyscy są martwi, padł rozkaz podłożenia ognia. Kobiety i dzieci spotkał tak samo okrutny los. Niemcy najpierw strzelali do nich, następnie zaczęli wrzucać granaty do kościoła. Na koniec podpalili budynek. Po dokonanym mordzie, splądrowali całą wieś i podpalili zabudowania. Część żołnierzy wróciła do kwater. Ci, którzy pozostali, otrzymali rozkaz wykopania masowego grobu. Przeżyło zaledwie kilka osób Według oficjalnych danych, 10 czerwca 1944 roku Niemcy zamordowali 642 osoby. Było im obojętne, do kogo strzelają. Od ich pocisków zginęli mężczyżni, kobiety, dzieci i niemowlęta. Pogrom ludności cywilnej przeżyło zaledwie nieliczni. Wśród nich było kilku mężczyzn, którzy uniknęli postrzału w głowę i wydostali się z płonącej stodoły, i kobieta – Marguerite Rouffanche. Zbrodniarz nie został ukarany Po powrocie do siedziby pułku, zbrodniarz Diekmann zaraportował standartenführerowi Stadlerowi o działaniach, które podjął wobec mieszkańców Oradour sur Glane. Został za to postawiony przed sądem polowym, ale kary uniknął. Swoim batalionem dowodził nadal, być może dlatego, że Niemcy potrzebowali doświadczonych oficerów, choć prawdopodobne wydaje się, że sam proces został przeprowadzony dla czystej formalności. Nie istnieją żadne dowody, które wskazywałyby na to, ale nie można wykluczyć, że Diekmann dokonał rzezi w Oradour sur Glane na podstawie odgórnego rozkazu. W tym miejscu warto postawić pytanie: po co wysyłać słynący z okrucieństwa wobec cywili oddział, jeżeli nie dla przeprowadzenia krwawego pogromu? Co osiągnęli Niemcy? Nawet jeżeli Diekmann działał samowolnie, okupant sporo zyskał na przeprowadzonej przez niego operacji. Francuski ruch oporu na jakiś czas musiał zmniejszyć skalę swoich działań. Powód był bardzo prosty – ludność cywilna nie chciała podzielić losu mieszkańców Oradour sur Glane i przestała sprzyjać partyzantom. A przecież ich działania były w dużej mierze uzależnione od poparcia cywili. Proces zbrodniarzy Co stało się z dowódcą, z rozkazu którego zginęło ponad 600 osób? Zginął 30 czerwca 1944 roku. Podczas walk w Normandii, został raniony odłamkiem granatu. Uniknął sprawiedliwości z rąk sądu. Ta miała dosięgnąć zaledwie 21 żołnierzy SS, którzy uczestniczyli w rzezi, jednak w praktyce stało się inaczej. Proces przed sądem w Bordeaux rozpoczął się w 1953 roku. Na ławie oskarżonych zasiadła garstka uczestników okrutnych wydarzeń. Większość, bo aż 14 osób, pochodziła z francuskiej Alzacji, która po 1940 roku znalazła się w granicach III Rzeszy, a jej mieszkańców wcielano do niemieckiej armii (po wojnie ponownie stali się obywatelami Francji). I tu pojawił się problem. Z jednej strony sprawcy masakry zasługiwali na najsurowszą karę, z drugiej reintegracja z Alzacją była jednym z priorytetów w powojennej Francji. Proces zakończył się surowymi wyrokami. Wobec dwóch oskarżonych sąd orzekł karę śmierci, jednak wszyscy skazani szybko odzyskali wolność. Francuski parlament zniósł postanowienia, na mocy których zapadły wyroki. Decyzja o zachowaniu Oradour sur Glane O zachowaniu ruin niewielkiej miejscowości, w której SS-mani dokonali rzezi niewinnych cywili, francuskie władze zadecydowały 28 listopada 1944 roku. Oradour sur Glane stało się symbolem zbrodni, których Niemcy dopuścili się podczas II wojny światowej. Do dziś nie zmieniło się tam nic. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Kim była Dagmar Overbye? „Dziewczyna z igłą” ukazuje prawdziwą historię
„Dziewczyna z igłą” Magnusa von Horna inspirowana jest postacią Dagmar Overby. Kobieta swoimi zbrodniami na początku XX wieku wstrząsnęła całą Danią i stała się symbolem bezwzględnego okrucieństwa.
W tym artykule: O czym jest „Dziewczyna z igłą”? Dagmar Overbye – historia duńskiej dzieciobójczyni Zbrodnie Dagmar Overbye „Dziewczyna z igłą” – gdzie obejrzeć? „Dziewczyna z igłą” jest filmem, obok którego nie da się przejść obojętnie. Po jego obejrzeniu trudno nie zadawać sobie pytań o źródła okrucieństwa w świecie i o to, czy przedstawiona historia wydarzyła się naprawdę. I choć wydaje się to nieprawdopodobne, odpowiedź brzmi: tak. Dagmar Overbye istniała, a jej czyny – mimo upływu dekad – nadal wstrząsają. O czym jest „Dziewczyna z igłą”? „Dziewczyna z igłą” („The Girl with the Needle”) w reżyserii Magnusa von Horna to koprodukcja polsko-duńsko-szwedzka. Akcja filmu rozgrywa się w Kopenhadze tuż po I wojnie światowej. Młoda szwaczka imieniem Karoline (w rolę głównej bohaterki wciela się Victoria Carmen Sonne) z dnia na dzień traci wszystko, kiedy okazuje się, że jest w ciąży. Zostaje bez środków do życia i dachu nad głową. Ratunek pojawia się niespodziewanie. Schronienie i pracę jako mamka w swojej agencji adopcyjnej oferuje jej Dagmar (Trine Dyrholm). Gdy wydaje się, że znalazła bezpieczne miejsce, jej życie ponownie wymyka się spod kontroli. To, co miało być ratunkiem, staje się największym koszmarem. Nominowana do Oscara w kategorii „najlepszy film międzynarodowy” produkcja inspirowana jest prawdziwą historią Dagmar Overbye. Kobiety, której zbrodnie przed stu laty zaszokowały całą Danię i wciąż nie dają o sobie zapomnieć. Dagmar Overbye – historia jednej z najgroźniejszych kobiet w Danii Fabuła filmu szokuje, ale jeszcze bardziej przeraża fakt, że wydarzyła się naprawdę. Dagmar Overbye istniała, a jej czyny po dziś dzień budzą grozę i niedowierzanie. Aby zrozumieć, kim była (anty)bohaterka „Dziewczyny z igłą” i co doprowadziło ją do popełnienia tak makabrycznych zbrodni, trzeba cofnąć się do przełomu XIX i XX wieku. Dagmar przyszła na świat w 1887 roku w niewielkiej duńskiej wiosce. Jej rodzina ledwo wiązała koniec z końcem, a buntownicza natura przyszłej przestępczyni była od najmłodszych lat dodatkowym źródłem problemów. Gdy w wieku 12 lat została złapana na kradzieży, rodzice uznali, że jedynym rozwiązaniem jest oddanie jej pod opiekę surowych rolników na wyspie Fionia. Efekt był zgoła odmienny. Znów zaczęła sięgać po cudzą własność, co skończyło się dla niej dziewięcioma miesiącami w areszcie dla kobiet. Po wyjściu na wolność sprawiała wrażenie, że zostawiła przeszłość za sobą i chce rozpocząć nowy rozdział. Dagmar znalazła pracę jako kelnerka, a niedługo później wyszła za mąż i urodziła syna. Niestety, chłopiec zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach. Sine usta mogły świadczyć o zakrztuszeniu się. Jako oficjalną przyczynę śmierci lekarze podali zapalenie płuc. Kolejne lata nie przyniosły niczego dobrego. Dagmar ponownie doświadczyła nieszczęśliwej miłości i dwukrotnie zaszła w ciążę. Jedno dziecko – pod presją partnera – oddała do adopcji, a drugie porzuciła w stogu siana, mimo że wcześniej stanowczo sprzeciwiała się aborcji. Zrozpaczona i przytłoczona swoimi wyborami podjęła próbę targnięcia się na swoje życie, jednak w ostatniej chwili została uratowana. Zbrodnie Dagmar Overbye Dagmar sprawiała wrażenie, że pragnie wykorzystać drugą szansę od losu. Po trzech latach odebrała córkę z sierocińca i zamieszkały razem w Kopenhadze, gdzie założyła własną cukiernię. Biznes nie przyniósł jednak oczekiwanych zysków, a kryzys wywołany I wojną światową ostatecznie zmusił ją do jego zamknięcia. Chcąc zarobić, postanowiła założyć agencję adopcyjną, która w rzeczywistości była przykrywką dla jej przestępczej działalności. Pierwsze niemowlę trafiło do niej w kwietniu 1916 r. Kilka dni później pozbawiła je życia, a ciało porzuciła w publicznej toalecie na cmentarzu. Bez wyrzutów sumienia kontynuowała swój proceder, czerpiąc z niego korzyści finansowe. Zwabiała zdesperowane matki obietnicami lepszego życia dla ich dzieci, po czym dopuszczała się wobec nich czynów, które dziś określilibyśmy jako wyjątkowo brutalne. Koniec jej zbrodniczej działalności nastąpił w 1920 r., gdy jedna z „klientek” wróciła po swoją córkę. Dagmar próbowała ją oszukać, twierdząc, że dziewczynka znalazła już nową rodzinę. Kobieta nie uwierzyła w te zapewnienia i zgłosiła sprawę na policję. Na miejscu funkcjonariusze odkryli przerażające dowody jej zbrodni, w tym kości niemowląt. Podczas śledztwa Dagmar przyznała się do zabicia szesnaściorga dzieci. Niewykluczone, że ofiar mogło być znacznie więcej – nawet 25. Początkowo skazana na karę śmierci, ostatecznie otrzymała wyrok dożywotniego pozbawienia wolności. Zmarła za kratami w 1929 roku, mając 43 lata. „Dziewczyna z igłą” – gdzie obejrzeć? Film „Dziewczyna z igłą” miał swoją światową premierę w 2024 r. Do polskich kin trafił na początku tego roku i nadal jest grany. Jednocześnie zaczyna pojawiać się na platformach streamingowych w opcji do wypożyczenia. Źródła: kvindebiografiskleksikon.lex.dk; materiały prasowe dystrybutora; National Geographic Polska Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Nieoczekiwanie odkrycie na Westerplatte. Dowód na egzekucję cywilów
Szczątki czterech mężczyzn odkryli archeolodzy w czasie wykopalisk na półwyspie Westerplatte. Są to polscy jeńcy cywilni z okresu II wojny światowej, którzy byli zmuszeni do pracy przymusowej. Ich zwłoki ukryto w schronach.
Spis treści: Szczątku ludzkie w okopach. To nie żołnierze Niemiecka egzekucja cywilów na Westerplatte Jeńcy cywilni na Westerplatte. Co wiemy? Od kilku lat trwają prace mające na celu stworzenie na Westerplatte Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Dlatego na dużym obszarze półwyspu archeolodzy prowadzą wykopaliska. Chcą sprawdzić, co kryje się pod ziemią i oczyścić teren również z potencjalnie niebezpiecznych przedmiotów. Mowa tu o niewybuchach z II wojny światowej. Szczątku ludzkie w okopach. To nie żołnierze Muzeum II Wojny Światowej podsumowało właśnie kolejny sezon badań. Trwał od maja do listopada 2024 r. i objęło obszar ok. 1700 m kwadratowych. Taką powierzchnię mają na przykład trzy korty tenisowe. – Najważniejszym i zarazem najbardziej dramatycznym momentem tego sezonu było odkrycie dowodów niemieckiej zbrodni dokonanej na polskich jeńcach cywilnych w początkowym okresie wojny – podali muzealnicy. Są to szczątki czterech polskich jeńców cywilnych. Zlokalizowano je podczas poszukiwań stanowiska ogniowego armaty polowej wz. 1902 kal. 76,2 mm (tzw. putiłówki). Szkielety czterech osób spoczywały w pozostałościach dwóch drewniano-ziemnych schronów. Niemiecka egzekucja cywilów na Westerplatte Ofiarami okazali się mężczyźni w wieku 25-45 lat. Ślady obrażeń na kościach wskazują, że mogły powstać w wyniku postrzału. Dodatkowym potwierdzeniem hitlerowskiej zbrodni są znalezione przy szczątkach i w zasypisku schronów niemieckie łuski amunicji systemu Mausera wyprodukowane w 1922 i 1924 r. Badaczom ukazał się wstrząsający widok, bo ułożenie szczątków wskazuje, że dwie osoby w momencie śmierci klęczały lub kucały. Dwie pozostałe mogły zostać zastrzelone w pozycji stojącej bądź leżącej. Zmarli byli ubrani w cywilną odzież. Bardzo dobrze zachowało się skórzane obuwie. Archeolodzy odkryli też fragmenty tkanin, drobnych elementy galanterii odzieżowej i potnik kapelusza. W momencie śmierci mężczyźni mieli przy sobie przedmioty osobiste, takie jak okulary, grzebień czy ołówki. Wyposażenie zmarłych wskazuje na ich polską narodowość – na potniku kapelusza znajduje się wytłoczony napis „Bydgoszcz”. Z kolei na jednym z ołówków jest sygnatura podwarszawskiego producenta Stanisława Majewskiego. To, że Niemcy wykorzystywali i mordowali robotników przymusowych na Westerplatte, historycy wiedzieli z relacji różnych więźniów. Jednak w opisach pojawiała się informacja o wykorzystywaniu do tego celu lejów po bombach. Nowe znaleziska wskazują, że zagłębienia po rozebranych schronach nadawały się do ukrycia zwłok. Z analizy nawarstwień ziemi wynika, że pomiędzy rozbiórką schronów a śmiercią ofiar nie upłynęło wiele czasu. Jeńcy cywilni na Westerplatte. Co wiemy? Z ustaleń historyków wynika, że jeńców cywilnych doprowadzono na Westerplatte już 8 września, czyli dzień po kapitulacji Składnicy. Zajmowali się pracami rozbiórkowymi i porządkowymi do czerwca 1941 r. Jednak do egzekucji właśnie odkrytych ofiar doszło zapewne w pierwszych miesiącach wojny, na co wskazują znalezione w schronach łuski – pochodziły ze starych zapasów amunicyjnych. Poza tym ludzie ci ubrani byli lekko, a jeden z zamordowanych miał przy sobie kasztana. Wiele wskazuje, że byli to Polacy zatrzymani w trakcie pierwszych aresztowań polskiej ludności na Pomorzu. Westerplatte kojarzymy najczęściej z bohaterską obroną polskich żołnierzy przed przeważającymi siłami niemieckimi we wrześniu 1939 roku. Dlatego nie dziwi, że w czasie ostatnich prac wykopaliskowych archeolodzy natknęli się na kilkaset pocisków rakietowych, granatów ręcznych i moździerzowych oraz elementów amunicji strzeleckiej. Zajęli się nimi saperzy. Źródło: Muzeum II Wojny Światowej Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
SS-mani w zabijaniu rywalizowali z Wermachtem. Organizacja SS stoi za najstraszniejszymi zbrodniami nazizmu
Do SS zaciągali się na ochotnika zagorzali fanatycy. Na frontach II wojny światowej SS-mani popełniali najgorsze zbrodnie. Byli również ulubieńcami Adolfa Hitlera. Co sprawiło, że w szeregach tej osławionej formacji służył ponad milion ludzi? I czym Waffen-SS różniło się do Wermachtu?
W tym artykule: Korzenie paramilitarnych organizacji w nazistowskich Niemczech SA, czyli pierwowzór SS SS rozszerza swoje wpływy w niemieckim społeczeństwie Kto mógł zostać członkiem Waffen-SS? SS, czyli najbrutalniejsi zbrodniarze III Rzeszy Szczyt i upadek SS SS, czyli die Schutzstaffel der NSDAP. Tak w języku niemieckim brzmi pełna nazwa jednej z najbardziej zbrodniczych organizacji w historii ludzkości. Oddziały Ochronne Narodowsocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników początkowo były nieliczną, kadrową formacją mającą strzec bezpieczeństwa Adolfa Hitlera. W końcu swojego istnienia osiągnęła ona liczebność ponad 1 mln członków. Jak to się jednak stało, że gwardia przyboczna Hitlera przerodziła się w swoiste państwo w państwie? I dlaczego jej przywódcy tak mocno rywalizowali o względy Führera z najwyższą generalicją Wermachtu? Korzenie paramilitarnych organizacji w nazistowskich Niemczech Droga SS-manów do miana pretorian Adolfa Hitlera i do roli podpory jego partii nie była prosta. Protoplastą SS było SA. Pod tym równie krótkim skrótem kryje się inna nazistowska organizacja paramilitarna, czyli Die Sturmabteilung der NSDAP (Oddziały Szturmowe NSDAP). Skrajnie prawicowi bojówkarze zaczęli grupować się w niej zaraz po zakończeniu I wojny światowej wraz z rozwojem ruchu nazistowskiego. „Mein Kampf” – najbardziej kontrowersyjna i złowroga książka na świecie „Mein Kampf” to pozycja, obok której trudno przejść obojętnie. Do końca II wojny sprzedanych zostało ponad 10 milionów egzemplarzy. Przemyślenia Adolfa Hitlera na temat współczesnego ... Po kapitulacji Niemiec w listopadzie 1918 roku przez kraj przetaczały się zastępy zdemobilizowanych i często zdeprawowanych żołnierzy. W przegranej II Rzeszy nastroje społeczne były niezmiernie radykalne. Z jednej strony nad państwem wisiała groźba powodzenia rewolucji proletariackiej na wzór tej z Rosji Radzieckiej. Z drugiej, w pogrążonych powojenną apatią ludziach coraz mocniej buzowały ekstremistyczne, prawicowe przekonania. W społeczeństwie niemieckim mocno rezonowało hasło o ciosie w plecy, jaki miało dostać wojsko walczące na zachodnim froncie od socjalistycznego rządu, który przejął władzę po abdykacji cesarza Wilhelma II. Wielu Niemców nie chciało się pogodzić także ze stratą ziem wschodnich. Byli żołnierze licznie zaciągali się do ochotniczych oddziałów Freikorps. Brali udział nie tylko w tumultach i zamieszkach politycznych w kraju, ale i także w pacyfikacji polskich powstań śląskich. SA, czyli pierwowzór SS Pozbawieni nadziei na lepszą przyszłość kombatanci chętnie angażowali się również w tworzący się ruch narodowosocjalistyczny. Byli żołnierze wstępowali w szeregi wspomnianego SA, na czele którego stał bliski zausznik Adolfa Hitlera, czyli Ernst Röhm. Sturmabteilung szybko stało się brutalną pięścią raczkującego jeszcze NSDAP. Zastraszało ono oponentów politycznych Hitlera, organizowało wiece. Nie stroniło także od agresji, terroru i przede wszystkim jawnych i skrytobójczych mordów politycznych. W szczycie swojego rozkwitu SA osiągnęła liczebność ponad 2 mln członków. Działo to się w czasie przejmowania władzy w Niemczech przez nazistów. Zorganizowani na wojskowy sposób bojówkarze znacząco przyczynili się do osadzenia Hitlera w roli dyktatora niemieckiego państwa. Słynące z braku dyscypliny i bezwzględnej brutalności brunatne koszule zachowały jednak sporą niezależność. To właśnie stało się kością niezgody między Röhmem, a pragnącym pełni władzy i kontroli Adolfem Hitlerem. Kresem działalności SA i Röhma była „noc długich noży”. Miała miejsce w dniach 29–30 czerwca 1934 roku. Na skutek krwawej czystki wewnątrz swojej partii Hitler doprowadził do marginalizacji SA na rzecz innej, do tej pory mało znaczącej organizacji, czyli SS. Już na początku istnienia swojej organizacji SS-mani nosili charakterystyczne czarne mundury i czapki z trupią czaszką. W swojej organizacji utrzymywali niezwykle hierarchiczną i zorganizowaną na wojskowy sposób strukturę. Wszystko po to, by jeszcze skuteczniej bronić partii i jej wodza przed zagrożeniami zarówno z wewnątrz, jak i z zewnątrz. SS po „nocy długich noży” rozpoczęło błyskawiczny rozwój. SS rozszerza swoje wpływy w niemieckim społeczeństwie Sztafety Ochronne NSDAP, bo tak nieraz tłumaczy się także nazwę SS, od nielicznej gwardii przybocznej Hitlera jeszcze w ramach struktury SA, w bardzo szybkim tempie przeżyły niezwykle prężny rozwój. SS w ledwie kilka lat ewoluowało od wewnątrzpartyjnej policji do „państwa w państwie”. Od 1929 roku organizacją kierował Heinrich Himmler, a jego prawą ręką był Reinhard Heydrich, który skupił w swoich rękach władzę nad policją polityczną i kryminalną w całych Niemczech. SS znalazło się poza cywilną kontrolą sądów III Rzeszy i osiągnęło niemalże wyłączność w dziedzinie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. SS dzięki swojemu politycznemu poparciu przełamało także monopol na sprawy wojskowe Wermachtu, do którego Hitler nigdy nie miał pełni zaufania. W ten sposób jeszcze przed II wojną światową i atakiem na Polskę narodziły się Waffen-SS, niezależne od regularnej armii i policji siły zbrojne podlegające tylko Hitlerowi i kierownictwu SS. Kto mógł zostać członkiem Waffen-SS? W początkach swojego istnienia służbę w SS wyróżniał ściśle ochotniczy charakter i początkowo także specjalne kryteria poboru. Kontrolowano poglądy polityczne kandydatów do służby, ich rasę, a nawet wzrost (dla oficerów SS było to minimum 174 cm). W Waffen-SS zezwolono na służbę już od 17. roku życia (Wermacht powoływał pod broń minimalnie 18-letnich mężczyzn). Po upływie kilku lat umożliwiono także wstępowanie do jednostki tzw. volksdeutschom, czyli osobom deklarującym niemiecką narodowość z podbitych przez III Rzeszę terenów. Z czasem złagodzono także i pozostałe warunki przystąpienia do służby. Pełni gorliwości i ideologicznego zapału ochotnicy spod znaku trupiej główki szybko wyróżnili się bitnością i zaciętością na polu bitwy. Po doświadczeniach z kampanii polskiej i francuskiej, w czasie inwazji na Związek Radziecki, Waffen-SS i jej dowódcy z nadania politycznego rywalizowali o wojenne laury z zawodową kadrą oficerską Wermachtu. Rozgrywka o względy Führera dotyczyła choćby przydziałów na sprzęt i delegowania na poszczególne odcinki frontu i bojowe zadania. Na skutek tych wewnętrznych tarć i przetasowań w łonie niemieckiej machiny wojennej, pod koniec wojny to właśnie poszczególne dywizje i brygady SS należały do najlepiej wyposażonych, najbardziej doświadczonych i najwaleczniejszych oddziałów całości niemieckich sił na wszystkich frontach II wojny światowej. SS, czyli najbrutalniejsi zbrodniarze III Rzeszy Szeroki obszar działania SS obejmował także obozy koncentracyjne. Pośród 12 głównych urzędów tej organizacji był między innymi Główny Urząd Gospodarki i Administracji. To właśnie pod tę strukturę podlegał Inspektorat Obozów Koncentracyjnych, Rasy i Osadnictwa. W ten oto sposób to właśnie SS stało się głównym wykonawcą niemieckiego ludobójstwa na ludności żydowskiej, polskiej, radzieckich jeńcach i szeregu innych zniewolonych przez nazistów społeczności. Członkowie SS zgrupowani w tzw. Oddziałach Trupich Główek (SS Totenkopfverbände) stanowili obsadę załóg wartowniczych obozów koncentracyjnych i obozów zagłady III Rzeszy. Ich liczebność w 1945 roku przekroczyła 30 tys. Fanatyczni i najmocniej owładnięci nazistowską ideologią SS-mani od początku byli kierowani do najbardziej zbrodniczych przedsięwzięć III Rzeszy. Już we wrześniu 1939 w czasie wojny z Polską to właśnie członkowie SS z paramilitarnej formacji Einsatzgruppen dostali zadanie eksterminacji części polskiej inteligencji i potencjalnych polskich wrogów nazizmu. Te same oddziały w czerwcu 1941 rozpoczęły na masową skalę mordy na Żydach na froncie wschodnim. Działo się to jeszcze zanim Niemcy rozwinęli system obozów śmierci i przystąpili do tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Oprócz tego SS-mani mają na koncie niezliczone pacyfikacje wsi, mordy na jeńcach wojennych, masakry na cywilach i wiele innych zbrodni wojennych, zwłaszcza na froncie wschodnim II wojny światowej. Szczyt i upadek SS Szczyt wielkości i znaczenia SS przypadł na 1944 rok. Wówczas liczba członków tzw. Sztafet Ochronnych NSDAP oscylowała wokół 1 mln. Obok niemieckich strażników obozów koncentracyjnych i żołnierzy Waffen-SS w szeregach organizacji służyli także przedstawiciele innych nacji. Z początku włączano do swojego składu wyłącznie „czystych rasowo” Aryjczyków. Z czasem zarzucono te koncepcję i wcielano do SS także przedstawicieli podbitych niedawno narodów. Nierzadko także na drodze przymusowego poboru. To miejsce wciąż przyciąga badaczy tajemnic historii. Kwatera Hitlera Od początku sprawowania władzy wielki führer nie umiał pozbyć się lęku o własne życie. Najbezpieczniej czuł się w żelbetowych konstrukcjach bunkrów. Obok Niemców z Rzeszy i Austriaków szczególnie liczne były wydzielone oddziały: Holendrów – ok. 50 tys. członków, Belgów (zarówno Walonów, jak i Flamandów) – ok. 35–40 tys. żołnierzy, w końcowym etapie wojny także obywateli ZSRR – ok. 60 tys. (głównie Kozaków, Rosjan z byłej armii RONA, Tatarów), Łotyszy – ok. 40 tys., Ukraińców – 25 tys. Trybunał norymberski uznał po wojnie SS za zbrodniczą organizację. W powojennych dyskusjach o niemieckim sprawstwie zbrodni II wojny światowej właśnie krwawe Waffen-SS konfrontowane było z zakłamaną legendą o „nieskazitelnym i rycerskim” Wermachcie. Głosiła ona, że „zwykli” żołnierze z poboru nie zniżyli się w swojej brutalności do zideologizowanej i ochotniczej organizacji spod znaku dwóch błyskawic. W rzeczywistości jednak bliższe prawdy byłoby stwierdzenie, że koniec końców obie formacje mogłyby ze sobą konkurować w zakresie popełnionych zbrodni. Źródło: K. Grünberg, SS, czarna gwardia Hitlera, Warszawa, 1984. Nasz ekspert Hubert Rój Współpracownik redakcji National Geographic. Pasjonuje się historią XX wieku, a także gotowaniem. Nadmiar czasu wolnego najchętniej przeznacza na rzecz najważniejszą ze wszystkich rzeczy nieważnych, czyli futbol.
Sprawa mordercy z okolic Bydgoszczy wstrząsnęła całą Polską. Był wyjątkowo okrutny
Nie wystarczyło, że swoje ofiary podczas gwałtu dusił i ciął nożem. Musiał widzieć ból. Rozcinał piersi i brzuch. W amoku rozszarpywał zdarte z ofiar ubrania. Sprawa seryjnego mordercy z okolic Bydgoszczy wstrząsnęła całą Polską w latach 60 XX wieku
W tym artykule: Śpiewnik kościelny i Porterówka Polowanie na psychopatę Poszukiwania nie trwały długo Kolejne morderstwo, kolejne dowody Włosy ciemnoblond zaczesane do góry Przyznanie się do winy i druga twarz Stefana W momencie zbliżania się orgazmu zaciskał dłoń na szyi swojej ofiary, a następnie unieruchomioną ciął scyzorykiem. Zadawanie bólu podniecało go. Odczuwał przyjemność porównywalną z ejakulacją, do której w końcu nie dochodziło. Skłonności do psychopatycznych zachowań odkrył u siebie przed laty, gdy współżył z żoną. Nie zmasakrował jej, bo żal mu było dzieci. Zostałyby przecież sierotami. Gdy milicyjne samochody podjechały pod dom Stefana R., mieszkańca podbydgoskiego Osielska, po wsi rozeszły się plotki. Jego zatrzymanie było ogromnym zaskoczeniem dla okolicznych mieszkańców. Uchodził za grzecznego, spokojnego sąsiada. Nawet nie zaglądał zbyt często do kieliszka i ciężko pracował. Zdumienie przerodziło się w przerażenie, gdy okazało się, że Stefan to psychopatyczny morderca. Ta sprawa wstrząsnęła całą Polską. Śpiewnik kościelny i Porterówka 13 czerwca 1965 r. ciało pierwszej ofiary znaleziono w pobliżu ul. Smukalskiej, urokliwego zakątka Bydgoszczy, sto metrów w głąb lasu. Komenda Miejska MO w Bydgoszczy informacje o makabrycznym odkryciu otrzymała o godz. 7.30. Kobieta leżała na plecach. Kończyny dolne rozchylone. Prawą połowę głowy przykrywały resztki żółtej spódniczki. Śledczy notowali dalej: „W odległości 40 cm od prawego kolana leżał pantofel z prawej nogi. W odległości 35 cm od prawej dłoni denatki leżał drugi pantofel z lewej nogi. Tuż przy pantoflu na ziemi znajdowały się na gałązce drzewa dwa nieduże kawałki różowej halki. W odległości 13 cm od prawej dłoni leżały dalsze kawałki halki, a na ramieniu prawym – dwa ramiączka od stanika i halki. Takie same resztki odzieży z ramiączkami znajdowały się na lewym ramieniu denatki”. Wzgórek łonowy kobiety sprawca przysypał ściółką. Podobne zabrudzenia znaleziono w pochwie zmarłej. Na szyi pozostały ślady obtarć. Gardło kobiety zostało przecięte aż do kręgosłupa. W pobliżu głowy podłoże było przesiąknięte krwią na głębokość 5 cm. Przeprowadzający sekcję stwierdzili, że kolejne rany i nacięcia na piersiach oraz brzuchu psychopata zadał już po śmierci ofiary. W pobliżu znaleziono narzędzie zbrodni – scyzoryk. Aby zebrać z niego odciski, specjaliści użyli nawet fotografii pod mikroskopem, ale ślady były wyjątkowo niewyraźne. Śledczy zauważyli, że ziemia wokół ciała była niemal „przeorana” butami. Może kobieta walczyła o życie albo sprawca pastwił się nad nią w szale. Wokół leżały jej rzeczy, m.in. śpiewnik kościelny, 23 zdjęcia, 9 obrazków religijnych, 2 metryki. Na butelce porterówki, która leżała obok kobiety, milicja odkryła ślady palców. Zidentyfikowano tylko te należące do zamordowanej. Ofiarą była prostytutka. 25-letnia Zofia Ł. pochodziła z Łodzi, miała niepełnosprawne dziecko, które oddała do placówki w Chełmnie. Przerażający rytuał w neolitycznej Europie: kobiety związane i pogrzebane żywcem. Dziś tak zabija mafia Naukowcy znaleźli dwadzieścia prehistorycznych ofiar morderstwa metodą „incaprettamento”. Kiedyś składano je w ramach rytuału związanego z rolnictwem. Dziś brutalnych zabójstw tym spos... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/przerazajacy-rytual-w-neolitycznej-europie-kobiety-zostaly-wiazane-i-grzebane-zywcem-dzisiaj-tak-zabija-wloska-mafia-a419f85.jpg" width="938" height="492" alt="Przerażający rytuał w neolitycznej Europie. Kobiety zostały wiązane i grzebane żywcem. Dzisiaj tak zabija włoska mafia" title="Przerażający rytuał w neolitycznej Europie. Kobiety zostały wiązane i grzebane żywcem. Dzisiaj tak zabija włoska mafia" /> Polowanie na psychopatę Zofię najczęściej można było spotkać w okolicach bydgoskiego dworca PKP, gdzie szukała klientów. Nocowała albo u nich, albo na melinach – często balowała w towarzystwie podejrzanych typów. Przez najbliższe dni funkcjonariusze czatowali więc w okolicach dworca. Uwagę jednego z patroli zwrócił mężczyzna z podrapaną twarzą. Miał plamy krwi na ubraniu. W jego mieszkaniu znaleziono zakrwawione rzeczy. Niestety, okazało się, że to ślepy trop. Przesłuchanie koleżanki Zofii oraz kierowców obsługujących miejską linię do Smukały niewiele wniosły. Śledztwo utknęło w martwym punkcie. W tym czasie na komisariat zgłosiła się 19-letnia Natalia G. Została zgwałcona na początku sierpnia na Jachcicach, czyli nieopodal miejsca, gdzie znaleziono zamordowaną Zofię. Napastnik wykorzystał to, że 19-latka nie miała szans uciec przed nim. Nogę dziewczyny unieruchamiał ciężki gips. Uwagę milicjantów zwróciło zachowanie napastnika. Ofiarę ciął nożem, a sączącą się z ran krew zlizywał. Poranił twarz i szyję kobiety oraz pogryzł jej wargi. Zerwał bieliznę i członkiem dotykał organów płciowych. Nie zabił, bo przejeżdżający nieopodal samochodem usłyszeli krzyki dziewczyny. Ruszyli w ich stronę i spłoszyli gwałciciela. Co dziwne, sprawca pokazał dziewczynie swoje dokumenty. Na zawsze zapamiętała nazwisko gwałciciela – Ireneusz T. Poszukiwania nie trwały długo Milicjanci znaleźli go bez trudu. Palacz w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej miał już obszerną kartotekę. Zdarzyło mu się zaatakować funkcjonariusza, innym razem po pijanemu spowodował wypadek. Był pięciokrotnie skazany przez sąd za oszustwa, wyłudzenia, aż w końcu za okaleczenie – odgryzł kobiecie nos. Idealnie pasował do profilu zwyrodnialca, który zaatakował w czerwcu. Co więcej, znał ofiarę – Zofię Ł. Usłyszał więc zarzut zabójstwa. Ireneusz konsekwentnie wypierał się zbrodni. Jego upór tylko utwierdzał milicjantów w przekonaniu, że jest winny zabójstwa prostytutki. Jednak za jakiś czas musieli zmienić zdanie, tym bardziej że opis napastnika przedstawiony przez Natalię G. niezbyt pasował do podejrzanego. W marcu 1966 r. odkryto kolejne ciało. Zwłoki 29-letniej Danuty K. leżały przykryte grubą warstwą śniegu w lesie przy ścieżce do Rynkowa, na północnych obrzeżach Bydgoszczy. Po usunięciu śniegu oczom milicjantów ukazał się makabryczny widok. Ciało było obnażone od kolan w górę. Nogi ofiary rozchylono pod kątem 45 stopni. Prawą rękę ułożono wzdłuż ciała, lewą odrzucono w bok. Ofiara miała zaciśnięte palce. Dwa metry od ciała znaleziono wgnieciony ślad obcasów. Niestety, nie na tyle wyraźny, aby mógł posłużyć do ustalenia sprawcy. Czy istnieje zbrodnia doskonała? Fascynujący świat kryminalistyki Im więcej nauki w kryminalistyce tym lepiej może ona służyć sprawiedliwości. Także to ciało zostało okaleczone: lewa pierś była rozcięta, podobnie jak brzuch, na twarzy, a nawet plecach znajdowały się rany. Przyczyną śmierci było przecięcie żył szyjnych. Lekarz stwierdził, że ofiarę również duszono. Na ściółce zastygło mnóstwo krwi. Nawet odzież kobiety była pocięta, jakby sprawcy było mało i w amoku wyżywał się na rzeczach swojej ofiary. Kolejne morderstwo, kolejne dowody I znów na miejscu zdarzenia, 10 metrów od ciała, znaleziono narzędzie zbrodni. Niestety, ślady na nożu i w tym wypadku nie pozwalały na zebranie linii papilarnych. Podczas sekcji zwłok wyszedł na jaw jeszcze jeden makabryczny fakt. Danuta K. była w ciąży. Śledczy nie mieli wątpliwości – psychopata, zabójca Zofii Ł. znów zaatakował. I niestety, wyraźnie „nakręcał się”. Znalezienie kolejnej ofiary było kwestią czasu. Na miasto padł strach. Milicjanci pod dużą presją opinii publicznej i lokalnych władz zaczęli znów analizować materiały. Ustalili, że obie kobiety na miejsce zbrodni przyszły dobrowolnie – spożywały z napastnikiem alkohol i kanapki. Doskonale wiedziały, że dojdzie do kontaktów seksualnych, bieliznę miały złożoną w torebce. Wykluczono motyw rabunkowy, obie ofiary były ubogie. Na ręce ostatniej został zegarek, jedyna cenna rzecz, jaką posiadała. Pocięcie ciał ofiar i ich rzeczy osobistych wskazywało na seksualny motyw. Włosy ciemnoblond zaczesane do góry Wyniki sekcji pozwoliły zawęzić czas dokonania przestępstwa do 12–20 godzin przed znalezieniem ciała. Milicjanci dotarli do świadków, którzy widzieli 29-latkę w towarzystwie mężczyzny. Była z nim najpierw w lokalu „Gromada” przy ul. Cieszkowskiego, a potem w restauracji „Sielanka”. Gdy z niej wyszli, skierowali się na Osiedle Leśne, gdzie jest też stacja PKP. Świadkowie określili mężczyznę ksywą „Bogacz” – chwalił się grubym plikiem banknotów. Sprawa psychopaty stała się dla bydgoskich milicjantów priorytetem. Pracował nad nią osobny zespół stworzony do rozwikłania tej ponurej zagadki. W lokalnych gazetach opublikowano zdjęcie ofiary z prośbą do czytelników o wszelkie informacje. Na podstawie opisu świadków sporządzono rysopis tajemniczego towarzysza zamordowanej. Najwięcej szczegółów dostarczył pewien 80-latek. Oto, co zapamiętał: wzrost 170 cm, budowa szczupła, wiek około 35 lat, twarz podłużna, włosy ciemnoblond, zaczesane do góry, długie, czoło średnie z lekko zarysowanymi bruzdami, brwi ciemne łukowate, średnio grube. Świadkowie zapamiętali nawet szczegóły ubioru: kurtka przepasana paskiem szerokości około 5 cm, sprzączka przy pasku metalowa, błyszcząca, okrągła, końcówka paska przeciągnięta przez sprzączkę. Dlaczego one kochają morderców i zbrodniarzy? Jest odpowiedź: hybristofilia Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/brutalni-przestepcy-handlarze-narkotykami-gwalciciele-czy-seryjni-mordercy-maja-liczne-wielbicielki-dowodzi-historia-przestepczosci1-b43df28.jpeg" width="938" height="679" alt="Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości." title="Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości." /> Opis okazał się bardzo trafny. Milicjanci zwrócili uwagę na fakt, że zabójstwa popełniono w dniu, gdy w niektórych zakładach wypłacano pensje. Sprawdzali osoby, które otrzymywały wówczas wypłaty i dojeżdżały z okolic Bydgoszczy. Obu zbrodni dokonano w niedużej odległości od stacji na bydgoskim Rynkowie. W końcu milicjanci trafili na ślad Stefana R. Wspomniany 80-letni świadek na okazaniu jednoznacznie stwierdził, że to właśnie jego widział z Danutą K. Dwóch kolejnych świadków także go rozpoznało. Przyznanie się do winy i druga twarz Stefana 26 kwietnia 1966 r. Stefan R. przyznał się do obu morderstw. Podczas procesu wyszła druga natura spokojnego Stefana. Przyznał, że czerpał przyjemność z zadawania bólu. Potwierdziły to prostytutki, z których usług korzystał po wypłacie. Dusił je, a czasem kłuł szpilkami. Widać to było dla niego za mało. W końcu przechodzącą kobietę ugodził nożem w pośladek. Milicjanci nie dotarli do niej. A potem na drodze Stefana pojawiły się Zofia i Danuta. Wyjaśniło się też, dlaczego na miejscu zbrodni nie znaleziono odcisków palców. Od ciężkiej kowalskiej pracy Stefan R. miał zatarte linie papilarne. Jego sprawa przeszła do historii kryminalistyki. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy 13 listopada 1967 r. skazał R. na karę śmierci. Uznano, że w momencie zbrodni był w pełni świadomy swych czynów. Ale – jak zeznał – nie mógł się powstrzymać: „Ciągnęło mnie do tego, miałem ku temu wielką chęć”. Wyrok został wykonany w 1968 roku.
Józef Stalin był wyjątkowo bezwzględnym zbrodniarzem. To on powiedział, że śmierć milionów to statystyka
Józef Stalin był sowieckim rewolucjonistą i przywódcą Związku Radzieckiego od 1924 r. aż do swojej śmierci w 1953 r. Odpowiada za śmierć około 20 milionów ludzi. Prywatnie kochał kino i muzykę.
W tym artykule: Nazwisko i data urodzin Stalina wzbudzają kontrowersje Józef Stalin stworzył potęgę Największe zbrodnie Józefa Stalina Intrygujące fakty i ciekawostki o Józefie Stalinie Józef Stalin zmarł ponad 70 lat temu. Mimo to jego historia i spuścizna do dziś fascynuje i przeraża kolejne pokolenia. Co ciekawe, jeszcze w 2017 r. Rosjanie wskazali dyktatora jako najwybitniejszą postać w historii swojego narodu. Zbrodniarz wyprzedził między innymi poetę Aleksandra Puszkina. To może niepokoić jeszcze bardziej, kiedy dodamy kontekst ostatnich wydarzeń wojennych na granicy Rosji i Ukrainy. Nazwisko i data urodzin Stalina wzbudzają kontrowersje Nie wszyscy wiedzą pewnie, że Józef Stalin tak naprawdę urodził się jako Josef Wissarionowicz Djugaszwili. Dopiero po trzydziestych urodzinach zmienił nazwisko z oryginalnego. Dlaczego Stalin? Bo to oznacza człowieka ze stali. Według oficjalnych przekazów Stalin urodził się 18 grudnia 1879 r. Jednak w starym kalendarzu juliańskim jego urodziny wypadają 6 grudnia. Sam Stalin miał z kolei zmienić datę urodzin na 21 grudnia 1881 r. Wiadomo, że dzieciństwo Stalina nie było sielskie. Urodził się w biedzie jako syn szewca alkoholika i matki praczki. W wieku siedmiu lat zachorował na ospę, po której pozostały mu ślady na twarzy. To wystarczało, aby inne dzieci znęcały się nad nim. Przemocy doświadczał też w domu z rąk ojca. Była jedyną kobietą uwielbianą przez Hitlera i Stalina. Jej szpiegowska kariera jest wspominana do dziś Była kobietą, której udało się pogodzić rzeczy niemożliwe. Uwielbiali ją zarówno Hitler, jak i Stalin. Pierwszy jako aktorkę, drugi – jako swoją agentkę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/byla-jedyna-kobieta-uwielbiana-przez-hitlera-i-stalina-jej-szpiegowska-kariera-jest-wspominana-do-dzis-1b39285.jpg" width="517" height="700" alt="Była jedyną kobietą uwielbianą przez Hitlera i Stalina. Jej szpiegowska kariera jest wspominana do dziś" title="Była jedyną kobietą uwielbianą przez Hitlera i Stalina. Jej szpiegowska kariera jest wspominana do dziś" /> Józef Stalin stworzył potęgę Nie brakuje głosów, jakoby obraz Stalina był w Rosji mocno zniekształcony. To prawda, że pod jego rządami Związek Radziecki przekształcił się ze społeczeństwa chłopskiego w superpotęgę przemysłową i wojskową. Było to jednak okupione śmiercią milionów ludzkich istnień. Stalin jeszcze jako młodzieniec zaangażował się w politykę rewolucyjną i działalność przestępczą. Po śmierci przywódcy bolszewików Włodzimierza Lenina przechytrzył swoich rywali w walce o kontrolę nad partią. W trakcie II wojny światowej Józef Stalin sprzymierzył się ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią. Później jednak wdawał się w coraz bardziej napięte stosunki z Zachodem. Historycy określają ten okres jako zimną wojnę. Po jego śmierci Sowieci rozpoczęli proces destalinizacji. Największe zbrodnie Józefa Stalina Pod koniec lat dwudziestych XX wieku Józef Stalin wystartował z serią pięcioletnich planów mających na celu zrobienie ze Związku Radzieckiego potęgi przemysłowej. Plany przewidywały wymuszoną kolektywizację radzieckiego rolnictwa. W efekcie rząd przejął kontrolę nad gospodarstwami rolnymi. Choć dyktator zapewniał, że jego działaniom przyświeca słuszny cel, miliony rolników odmawiały współpracy. W zamian czekał ich okrutny los: rozstrzelanie lub wygnanie do obozów przymusowej pracy. Wymuszona kolektywizacja szybko doprowadziła do powszechnego głodu w całym Związku Radzieckim. Wówczas zginęły miliony ludzi. Stalin eliminował nie tylko ludzi nieposłusznych jego rozkazom. Dbał też o to, aby nie mieć przeciwników politycznych. Rozszerzył uprawnienia tajnej policji, zachęcał obywateli do wzajemnego szpiegowania. W połowie lat 30. rozpoczął nową kampanię politycznego terroru. Tym razem przeciwko tym samym członkom partii komunistycznej, którym zawdzięczał objęcie władzy. Ofiary polityczne Stalina liczono w dziesiątkach milionów. Jego głównym motywem była prawdopodobnie maksymalizacja swojej osobistej mocy. Jednym ze sposobów wymuszania posłuszeństwa przez Stalina były pokazowe procesy i egzekucje czołowych komunistów. W sierpniu 1936 r. Zinowjew i Kamieniew zostali postawieni przed sądem, aby powtórzyć sfabrykowane zeznania. Następnie zostali skazani na śmierć i rozstrzelani. W czerwcu 1937 r. marszałek Michaił Tuchaczewski, wówczas najbardziej wpływowa osobistość wojskowa, oraz inni czołowi generałowie zostali postawieni przed sądem wojskowym pod zarzutem zdrady stanu. Skończyło się to ich straceniem. Stalin likwidował nie tylko weteranów, szefów partii czy dowódców wojskowych. Wśród jego licznych ofiar znaleźli się też zagraniczni komuniści na terytorium ZSRR oraz członkowie NKWD. Ucierpiały również elity sowieckie, w tym sztuka, świat akademicki, przedstawiciele zawodów prawniczych i dyplomatycznych. Terror dotyczył też ogółu społeczeństwa. Niemal każdy był narażony na prześladowania i wymuszone donosy. Intrygujące fakty i ciekawostki o Józefie Stalinie Co warto wiedzieć o jednym z największych zbrodniarzy w historii? Te ciekawostki o Józefie Stalinie mogą zaskakiwać. Józef Stalin pobierał nauki w... seminarium duchowym. Szkoły jednak nie skończył. Dlaczego? Do dziś krąży wiele teorii tłumaczących, dlaczego wybrał inną drogę. Oficjalnie został wydalony z powodu opuszczenia egzaminów. Mówi się też jednak, że nie miał pieniędzy na opłacenie czesnego, a jego poglądy polityczne uderzające w cara Mikołaja II były nieakceptowane. Dyktator miał wielkie plany i wielkie zbrodnie na koncie. Sam za to był mężczyzną dość niskim. Nie mierzył nawet 170 cm. Jego wzrost wynosił około 167–168 cm. Stalin często jest porównywany do Adolfa Hitlera. O ich różnicach i podobieństwach można rozprawiać godzinami. Nieoczywistym faktem jest np. to, że obaj mieli słabość od sztuki. Hitler konkretnie do malarstwa, a Stalin do filmów. Kochał kino tak bardzo, że posiadał własną salę projekcyjną w każdym z prywatnych domów. Według archiwów Partii Komunistycznej, zbrodniarz uważał się za producenta, reżysera i scenarzystę, a także za ostatecznego cenzora w radzieckim kinie. Nie lubił francuskich pocałunków i nagości, dlatego na jakiś czas zakazał całowania w filmach. Ulubionym muzykiem Stalina była pianistka Maria Yudina. Ulubionym trunkiem Stalina było gruzińskie wino z nutami malin. Od kilku lat wino Khvanchkara powraca do łask po tym, jak Rosja w 2006 roku nałożyła na nie sankcje z powodu wątpliwej jakości. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Średniowieczne miasto zbrodni. Mordercami byli tam najczęściej klerycy i studenci
Najnowsze badania angielskich naukowców wykazały, że Oksford w okresie średniowiecza słynął z ponadprzeciętnej liczby morderstw. Badacze odkryli, że za wieloma aktami agresji stali… studenci.
W tym artykule: Średniowieczne miasto zbrodni Najbardziej zdegenerowana grupa społeczna Seks, alkohol i morderstwa Historia Oksfordu sięga IX wieku, a miasto swoją nazwę zawdzięcza grodowi, który znajdował się nieopodal nad Tamizą. Pierwotna osada znajdowała się na granicy Mercji i Wessex, dwoma państwami istniejącymi w okresie siedmiowładztwa, czyli heptarchii. Ze względu na strategiczne położenie miejscowość miała istotne znaczenie obronne. Średniowieczne miasto zbrodni Jednak Oksford bardziej znany jest najbardziej ze swojego uniwersytetu, który uważany jest za jeden z najstarszych w Europie. Nie wiadomo dokładnie, kiedy powstał, ale niektóre dowody wskazują, że wykładano tu już w roku 1096, a powołany do życia zakon mnichów św. Jerzego, uważa się za historycznie pierwszy ośrodek kształcenia w mieście. Za oficjalny początek istnienia uniwersytetu przyjmuje się jednak 1167 r. Wówczas Henryk II zakazał angielskim żakom studiowania na Uniwersytecie Paryskim, co przyczyniło się do ich powrotu i osiedlenia w Oksfordzie. Wkrótce uczelnia zaczęła nabierać coraz większego znaczenia, a Oksford powoli stawał się miastem studenckim. Nie od dziś wiadomo, że studenckie życie rządzi się swoimi prawami. Średniowieczni studenci, którzy wyjeżdżali ze swoich rodzinnych stron na uniwersytety – tak jak i dziś – odczuwali uroki niezależności i wolności, co często wiązało się z nadużywaniem alkoholu, spędzaniem czasu na zabawach i balach, a nawet wizytami w zamtuzach. Nierzadko przez swój rozrywkowy tryb życia wpadali w mniej lub bardziej poważne kłopoty. Najbardziej zdegenerowana grupa społeczna Najnowsze badania angielskich naukowców skupiły się na analizie średniowiecznych zabójstw. Medieval Murder Maps to internetowy projekt Uniwersytetu w Cambridge, który przedstawia angielskie miasta w kontekście morderstw. Na dawnych mapach Londynu, Yorku i Oksfordu oznaczone są miejsca, w których dokonano zbrodni, a każde zostało oznaczone na podstawie śledztw i informacji koronerów z XIV wieku. Oksford liczył wówczas ok. 7 000 mieszkańców i ok. 1500 studentów. Pierwszy król Anglii: Egbert, Alfred czy Athelstan? Historia brytyjskiej monarchii ma 1200 lat Jest wielu kandydatów do tytułu pierwszego króla Anglii. Wśród nich wyróżnia się jeden człowiek. Oto historia, która doprowadziła do koronacji króla Athelstana. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kto-byl-pierwszym-krolem-anglii-to-zalezy-jak-zdefiniujemy-anglie-i-krola-fot-georgemiller381-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-7edebf6.jpg" width="938" height="528" alt="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" title="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" /> Badacze twierdzą, że wskaźnik zabójstw na mieszkańca w Oksfordzie był nawet 4–5 razy wyższy, niż w stolicy Angli lub Yorku. Spośród znanych sprawców z uniwersyteckiego miasta 75% z nich zostało zidentyfikowanych przez koronera jako „clericus”. W okresie średniowiecza nazwa ta odnosi się najczęściej do studentów, którzy w tej epoce byli głównie duchownymi. Co ciekawe, aż 72% wszystkich ofiar zabójstw w Oksfordzie również stanowili klerycy. – W średniowiecznym mieście uniwersyteckim, takim jak Oksford, panowały iście zabójcze warunki – powiedział prof. Manuel Eisner, główny badacz map morderstw i dyrektor Instytutu Kryminologii w Cambridge. Uczeni przyznali, że studenci byli zdecydowanie najbardziej agresywną spośród wszystkich grup społecznych i zawodowych z tych trzech angielskich miast. Seks, alkohol i morderstwa Wszyscy studenci Oksfordu byli mężczyznami, ponieważ kobiety nie miały wówczas możliwości uczęszczania na uniwersytety. Byli w wieku od czternastu do dwudziestu jeden lat. – Byli to bardzo młodzi mężczyźni uwolnieni od ścisłej kontroli rodzicielskiej, parafii lub gildii. Trafiali do środowiska pełnego szemranych ludzi, prostytutek, alkoholu i wszelkiej rozpusty – przyznają badacze. A przecież nic nie smakuje tak dobrze, jak owoc zakazany. – Wielu uczniów należało do regionalnych stowarzyszeń zwanych „nacjami”, co stanowi dodatkowe źródło konfliktów w społecznościach akademickich – wyjaśnia prof. Eisner. Analizując opisane przypadki zabójstw i opisy spraw sądowych można zauważyć, że to aktów przemocy dochodziło często z bardzo błahych powodów. Mogła być to zwykła zaczepka, a niekiedy sprzeczka. Wówczas w ruch szły miecze, noże lub sztylety i nikt nie przejmował się konsekwencjami. W końcu kilka miesięcy w więzieniu było wartych obronionego honoru. – Noże były wszechobecne w średniowiecznym społeczeństwie. W domach powszechnie używano siekier do cięcia drewna, a wielu mężczyzn nosiło przy sobie laskę – mówi dr Stephanie Brown, współautorka mapy morderstw. – Około 12% zabójstw w Londynie popełniano przy użyciu miecza – dodaje badaczka. Co ciekawe, za większość przestępstw winni zostali ukarani. Jednak zdarzały się przypadki, gdy niektórym zbrodnie uchodziły płazem. Tak było m.in. w sprawie niejakiej Margery de Hereford. To prostytutka, która została zamordowana zaraz po stosunku przez nieznanego sprawcę. Koroner stwierdził, że motywem zbrodni był prawdopodobnie brak pieniędzy za zapłatę, a następnie kłótnia, która miała tragiczne skutki. Stało się to w 1299 roku, a doszło do tego… w parafii St. Aldate. Oksford jako miasto zbrodni nie był jednak odosobnionym przypadkiem. Do zabójstw nierzadko dochodziło w kościołach i sanktuariach. Studenci nie mieli również skrupułów, aby używać broni na ulicy w biały dzień. Wiosną 1303 roku Adam de Sarum bawił się piłką na ulicy. Tego dnia napadło go trzech studentów z Irlandii, którzy dźgnęli go w twarz i poderżnęli gardło. Naukowcy ustalili, że do zabójstw w XIV-wiecznym Oksfordzie dochodziło nawet 50 razy częściej, niż w jakimkolwiek angielskim mieście współcześnie. Źródło: Uniwersytet w Cambridge Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jezioro Mead jest pełne tajemnic. To największy zbiornik wodny w Stanach Zjednoczonych
Ludzkie zwłoki odnaleziono po tym, jak jezioro Mead dotknęła susza i poziom wody gwałtownie zaczął się zmniejszać. Jedno z ciał znajdowało się w metalowej beczce.
W tym artykule: Jezioro Mead zaopatruje w wodę ponad 20 milionów ludzi Poziom wody w jeziorze Mead jest najniższy od lat Mroczne tajemnice jeziora Mead Poziom wody w jeziorze Mead jest najgorszy od ponad trzech dekad Jezioro Mead to sztuczny zbiornik, który znajduje się w Stanach Zjednoczonych, na pograniczu stanów Nevada i Arizona, 39 km na wschód od Las Vegas. Powstał na skutek przegrodzenia biegu rzeki Kolorado i spiętrzenie wody jeziora zaporą Hoovera, którą wybudowano w latach 1931–1936. Mead ma powierzchnię 640 km². Jego długość wynosi ok. 180 km, a głębokość nawet 162 metry. Mieści około 35 km³ wody, która wykorzystywana jest do zaopatrywania akweduktami miejscowości w dwóch stanach. Jezioro Mead zaopatruje w wodę ponad 20 milionów ludzi Jezioro Mead jest największym zbiornikiem wodnym w Stanach Zjednoczonych pod względem pojemności. Zbiornik jest głównym źródłem zaopatrzenia w wodę dla ponad 20 milionów ludzi, głównie z Arizony, Kalifornii i Nevady, a także części Meksyku. Wokół jeziora i na jego akwenie znajduje się obszar rekreacyjny – Lake Mead National Recreation Area. To obszar dla miejscowych, którzy pragną odpocząć od zgiełku dużego miasta i zażyć kąpieli podczas dotkliwych upałów, które w ostatnich latach stawały się szczególnie dokuczliwe. Również dla klimatu, ponieważ globalne ocieplenie spowodowało katastroficzne susze w Stanach Zjednoczonych, które dotknęły również Mead. Nazwa jeziora pochodzi od nazwiska Elwooda Meada, który w latach 1924–1936 był rządowym komisarzem Biura ds. Melioracji Stanów Zjednoczonych. To jeden z pomysłodawców i realizatorów budowy zapory Hoovera. Mead odpowiadał również za inne podobne projekty, takie jak zapora Grand Coulee na rzece Kolumbia w stanie Waszyngton oraz zapora na rzece Owyhee w stanie Oregon. Co ciekawe, podczas wypełniania się jeziora wodami rzeki Kolorado w latach 30. ubiegłego wieku, władze zmuszone były wysiedlić kilka miejscowości, które zostały zalane. Największą z nich była St. Thomas, którą ostatni mieszkaniec opuścił w 1938 roku. Przy niskich stanach wody, szczególnie podczas suszy, w jeziorze pozostałości miasteczka bywają widoczne nad powierzchnią wody. Poziom wody w jeziorze Mead jest najniższy od lat Eksperci zwracają uwagę na fakt, iż poziom wody w jeziorze jest najniższy od czasów, gdy trwało jeszcze jego napełnianie. Z powodu suszy jezioro pozostaje poniżej pełnej pojemności już od 1983 roku. To duży problem dla regionu, ponieważ mniej wody w jeziorze oznacza mniej wody w domach. Zdjęcia satelitarne z lat 2000–2022 dokładnie pokazują, że wody zaczyna ubywać w zatrważającym tempie. Poziom wody jest tak niski, że w niektórych regionach jezioro ujawniło niektóre swoje tajemnice. Naukowcy zidentyfikowali w zbiorniku łodzie, które w przeszłości zatonęły, a jedna z nich pochodziła z czasów II wojny światowej. Miała 56 metrów długości i znajdowała się ok. 1,5 km od wybrzeża Hemenway Harbor. Eksperci stwierdzili, że łódź została stworzona przez firmę Higgins Industries z Nowego Orleanu. Niektóre podobne modele wykorzystywano podczas D-Day, czyli lądowania aliantów w Normandii. Z kolei na początku maja 2022 roku poziom wody obniżył się tak bardzo, że ze zbiornika wyłoniła się metalowa beczka, w której znajdowały się ludzkie zwłoki. Na miejsce od razu przybyły odpowiednie służby. Okazało się, że ciało leżało na dnie od ok. 30 lat. Zachód USA boryka się z katastrofalną falą upałów, pożarami lasów i suszą Ogromna susza i zmiany klimatyczne sprawiają, że na Zachodzie USA zaczyna brakować wody. Alarmująco niski poziomu zbiorników wodnych w regionie zachodnich stanów USA, w niektórych przypadkac... Mroczne tajemnice jeziora Mead Odnalazł je turysta, który spędzał niedzielne popołudnie nad jeziorem. Świadek zeznał, że dostrzegł w środku szczątki człowieka, ponieważ beczka była już mocno skorodowana. Śledczy, którzy zajęli się tą sprawą, poinformowali, że osoba ta była najprawdopodobniej ofiarą morderstwa. Sekcja zwłok wykazała, że człowiek zmarł w wyniku rany postrzałowej. Policja z Las Vegas przekazała w komunikacie, że śledztwo jest w toku. Funkcjonariusze uważają, że ofiara została zamordowana w połowie lat siedemdziesiątych. Wskazuje na to m.in. odzież i obuwie, które ten człowiek miał na sobie. Ray Spencer, detektyw, który zajmuje się tą sprawą, powiedział, że spodziewa się, że jeżeli poziom wody wciąż będzie się obniżał, możemy znaleźć więcej ciał. To pierwszy taki przypadek na świecie. Pszczoły, osy i wiewiórki zamieszkały w ciele wisielca Choć brzmi makabrycznie, to doskonała okazja dla naukowców by nauczyć się jeszcze więcej o prawach przyrody. Nie pomylił się. Niecały tydzień później, kiedy poziom wody nieustannie się obniżał, odnaleziono kolejne zwłoki. Lekarze sądowi próbują ustalić przyczyny śmierci tego nieszczęśnika. Analiza wykazała, że nie było dowodów na to, że to kolejna osoba, która zmarła w wyniku „gangsterskich porachunków”. Ludzkie kości odnalazły dwie siostry, które pływały łódką po jeziorze. W pewnym momencie zeszły na osłoniętą przez suszę ławicę. Znalazły tam fragmenty czaszki. – Nie wiemy, co jeszcze znajdziemy w tym zbiorniku – mówi Oscar Goodman, były burmistrz Las Vegas. – Wygląda na to, że Mead może być „wygodnym” miejscem na pozbywanie się ciał – dodaje Goodman. Poziom wody w jeziorze Mead jest najgorszy od ponad trzech dekad Zmiany klimatyczne sprawiają, że poziom wody wciąż spada. Według NASA Earth Observatory region ten zmaga się z najgorszą suszą od ponad 1000 lat. Naukowcy szacują, że intensywność suszy w 40% spowodowana jest przez globalne ocieplenie. Jezioro Mead zmaga się z rekordową suszą. Poziom wody jest najniższy od 30 lat, fot. Getty Images W 2020 roku Mead osiągnęło zaledwie 35% swojej całkowitej pojemności. W 2021 roku rząd USA po raz pierwszy w historii ogłosił niedobór wody w rzece Kolorado. Doprowadziło to do obowiązkowych cięć zużycia wody w stanach na południowym zachodzie kraju. 9 maja 2023 roku poziom wody w jeziorze był najniższy od 30 lat. Eksperci szacują, że wody wciąż będzie ubywać, a co za tym idzie, ludność będzie zmagała się z jej regularnymi niedoborami. Źródło: CNN. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Najstraszniejsze zbrodnie ludzkości. Kiedy zginęło najwięcej ludzi? Ten ranking daje do myślenia
W której wojnie zginęło najwięcej ludzi? Czy liczba jej ofiar śmiertelnych była wyższa niż liczba ofiar niewolnictwa? Jak w tym kontekście ocenić europejski imperializm? Oto najstraszniejsze zbrodnie ludzkości.
W tym artykule: Najstraszniejsze zbrodnie ludzkości – lista według liczby ofiar Problemy z listą zbrodni Najstraszniejsze zbrodnie ludzkości – lista uwzględniająca populację świata Wnioski płynące z zestawienia najstraszniejszych zbrodni Historyk Matthew White, który zapewne jest bardzo pogodnym człowiekiem, poświęcił niemałą część swojej kariery, żeby sprawdzić, jakie były najstraszniejsze zbrodnie ludzkości. Jego strona internetowa Necrometrics (łapiecie?) to prawdziwa skarbnica – jeśli można tak to ująć – wiedzy o wojnach, ich ofiarach i innych słabych punktach w CV naszego gatunku. Najstraszniejsze zbrodnie ludzkości – lista według liczby ofiar Jeden z najciekawszych wątków prowadzonych przez niego badań dotyczy teorii, że XX wiek z jego wojnami, rewolucjami i reżimami totalitarnymi to najkrwawsze stulecie w historii. Chcąc sprawdzić prawdziwość tej często powtarzanej tezy, White stworzył listę zatytułowaną „Około dwudziestu prawdopodobnie najgorszych rzeczy, jakie ludzie zrobili sobie nawzajem”. Oto ona: II wojna światowa – XX wiek – 66 mln ofiar Mao Zedong (chodzi przede wszystkim o głód wywołany jego polityką) – XX wiek – 40 mln ofiar Czyngis-chan – XIII wiek – 40 mln ofiar rządy imperium brytyjskiego w Indiach (chodzi o głód wywołany polityką Brytyjczyków) – XIX wiek – 27 mln ofiar upadek dynastii Ming – XVII wiek – 25 mln ofiar powstanie tajpingów – XIX wiek – 20 mln ofiar Józef Stalin – XX wiek – 20 mln ofiar handel niewolnikami na Bliskim Wschodzie – VII–XIX wiek – 18,5 mln ofiar Timur Chromy, znany też jako Timur Lenk lub Tamerlan – XIV–XV wiek – 17 mln ofiar transatlantycki handel niewolnikami – XV–XIX wiek – 16 mln ofiar I wojna światowa – XX wiek – 15 mln ofiar podbój obu Ameryk – XV–XIX wiek – 15 mln ofiar rebelia An Lushana – VIII wiek – 13 mln ofiar dynastia Xin – I wiek – 10 mln ofiar Wolne Państwo Kongo – XIX–XX wiek – 10 mln ofiar wojna domowa w Rosji – XX wiek – 9 mln ofiar wojna trzydziestoletnia – XVII wiek – 7,5 mln ofiar upadek dynastii Yuan – XIV wiek – 7,5 mln ofiar upadek Rzymu – V wiek – 7 mln ofiar chińska wojna domowa – XX wiek – 7 mln ofiar Pol Pot: śmierć za okulary. Okrutne rządy przywódcy Kambodży i Czerwonych Khmerów Przywódca Czerwonych Khmerów, znany jako Pol Pot, doprowadził w Kambodży do masakry, która pochłonęła nawet jedną czwartą ludności kraju. Co dziesiąte dziecko zostało sierotą, 40 proc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pol-pot-smierc-za-okulary-okrutne-rzady-przywodcy-kambodzy-i-czerwonych-khmerow-fot-api-gamma-rapho-via-getty-images-69140db.jpeg" width="800" height="700" alt="Pol Pot: śmierć za okulary. Okrutne rządy przywódcy Kambodży i Czerwonych Khmerów (fot. API/Gamma-Rapho via Getty Images)" title="Pol Pot: śmierć za okulary. Okrutne rządy przywódcy Kambodży i Czerwonych Khmerów (fot. API/Gamma-Rapho via Getty Images)" /> Sytuacja tych, którzy chcieliby bronić honoru i przyzwoitości XX wieku, z pewnością nie przedstawia się najlepiej. Problemy z listą zbrodni Rankingi takie jak ten stwarzają wiele problemów, z czym na pewno zgodziłby się sam White (nieprzypadkowo użył słowa „prawdopodobnie” w tytule swojej listy). Po pierwsze, bardzo trudno jest podać liczbę ofiar śmiertelnych różnych wydarzeń, zwłaszcza tych najwcześniejszych. Historycy snują swoje domysły, ale tak naprawdę niczego nie możemy być pewni. Po drugie, trudno ustalić granice między jednym wydarzeniem a drugim. Czy druga wojna chińsko-japońska (1937–1945) to odrębny konflikt, czy część II wojny światowej? Nie ma dobrej odpowiedzi na to pytanie. Doprowadzając rzecz do skrajności, można by powiedzieć, że istnieje łańcuch przyczynowo-skutkowy łączący I wojnę światową, rosyjską wojnę domową, rządy Stalina, II wojnę światową, chińską wojnę domową i rządy Mao, co czyniłoby każde z tych wydarzeń częścią jednego wielkiego rozlewu krwi, w którym zginęło ponad 160 milionów ludzi. Może się to wydawać głupie, ale z pewnością nie jest to głupsze od udawania, że rosyjska wojna domowa nie miała nic wspólnego z I wojną światową. Ta broń truje nieprzerwanie już prawie 50 lat! Agent Orange w Wietnamie wciąż jest groźny. USA zaprzeczają Chemikalia, którymi Amerykanie opryskiwali wietnamską dżunglę w czasie zakończonej prawie 50 lat temu wojny, w tym osławiony agent orange, wciąż trują ludzi – twierdzą działacze zaanga... A co ze zgonami wywołanymi chorobą? Wliczanie zmarłych na grypę hiszpańską do liczby ofiar I wojny światowej może wydawać się niedorzeczne, ale równie niedorzeczne jest pomijanie rdzennych Indian, którzy zmarli na różne choroby przywleczone przez kolonizatorów, gdy podaje się liczbę ofiar europejskiej inwazji na obie Ameryki. Nie mam tutaj miejsca, żeby dyskutować kwestię działań intencjonalnych – tych przypadków, gdy Europejczycy specjalnie zarażali ospą tubylców, żeby zmieść całe ich plemię z powierzchni ziemi – z pewnością jednak jesteście świadomi także tego problemu. Porównując wydarzenia historyczne, wypadałoby też uwzględnić liczebność globalnej populacji. Zdarzenie, w wyniku którego ginie dziesięć milionów ludzi, jest z pewnością straszne. Ale czy nie jest ono straszniejsze w świecie liczącym 500 milionów ludzi niż w świecie liczącym pięć miliardów? Dotyczy wtedy przecież znacznie większej części jego mieszkańców. Najstraszniejsze zbrodnie ludzkości – lista uwzględniająca populację świata Steven Pinker z Harvardu wydaje się podzielać tę opinię, dlatego w swojej książce „Zmierzch przemocy. Lepsza strona naszej natury” zmodyfikował listę White’a, uwzględniając, jaki procent populacji całego świata stanowiły ofiary śmiertelne danego wydarzenia, i otrzymał coś mniej więcej takiego: Czyngis-chan – XIII wiek – 40 mln ofiar – 11,11% ówczesnej populacji świata rebelia An Lushana – VIII wiek – 13 mln ofiar – 6,05% dynastia Xin – I wiek – 10 mln ofiar – 5,88% handel niewolnikami na Bliskim Wschodzie – VII–XIX wiek – 18,5 mln ofiar – 5,14% upadek dynastii Ming – XVII wiek – 25 mln ofiar – 5% Timur Chromy, znany też jako Timur Lenk lub Tamerlan – XIV–XV wiek – 17 mln ofiar – 4,86% upadek Rzymu – V wiek – 7 mln ofiar – 3,5% transatlantycki handel niewolnikami – XV–XIX wiek – 16 mln ofiar – 2,91% II wojna światowa – XX wiek – 66 mln ofiar – 2,75% podbój obu Ameryk – XV–XIX wiek – 15 mln ofiar – 2,73% rządy imperium brytyjskiego w Indiach (chodzi o głód wywołany polityką Brytyjczyków) – XIX wiek – 27 mln ofiar – 1,93% upadek dynastii Yuan – XIV wiek – 7,5 mln ofiar – 1,79% powstanie tajpingów – XIX wiek – 20 mln ofiar – 1,67% wojna trzydziestoletnia – XVII wiek – 7,5 mln ofiar – 1,42% Mao Zedong (chodzi przede wszystkim o głód wywołany jego polityką) – XX wiek – 40 mln ofiar – 1,33% Józef Stalin – XX wiek – 20 mln ofiar – 0,83% I wojna światowa – XX wiek – 15 mln ofiar – 0,83% Wolne Państwo Kongo – XIX–XX wiek – 10 mln ofiar – 0,63% wojna domowa w Rosji – XX wiek – 9 mln ofiar – 0,5% chińska wojna domowa – XX wiek – 7 mln ofiar – 0,28% Ta lista również nie jest wolna od pewnych mankamentów. Ponieważ w zestawieniu uwzględniono tylko wydarzenia o największej łącznej liczbie ofiar, nie bierze ono pod uwagę wydarzeń o mniejszej bezwzględnej liczbie ofiar, które stanowiły jednak większą część populacji niż tamte. Poza tym porównuje ze sobą wydarzenia rozgrywające się na przestrzeni kilku wieków z wydarzeniami, które trwały kilka lat (to dlatego handel niewolnikami na Bliskim Wschodzie przesunął się na czwartą pozycję). Nie unikniemy też następującego pytania: jeśli planujecie zabić dziesięć milionów osób, to czy ocena moralna waszych zamiarów naprawdę zależy od tego, ilu ludzi zamieszkuje aktualnie planetę? Wnioski płynące z zestawienia najstraszniejszych zbrodni Ze wszystkich tych statystyk możemy wyciągnąć trzy wnioski natury ogólnej: W XX wieku zginęło mnóstwo ludzi, przy czym wartości bezwzględne (ilu ludzi zginęło) wyglądają znacznie gorzej niż wartości względne (jaki procent światowej populacji stanowili). Imperializm to okropna rzecz. Jeśli zależy wam na popełnianiu zbrodni ze szczególnym rozmachem, przeprowadźcie się do Chin. Prezentowany przez nas fragment (skróty i śródtytuły od redakcji) pochodzi z książki „(Prawie) wszystko dla zabieganych. Nawet nie przyszło wam do głowy, by to sprawdzić” autorstwa Jonna Elledge’a, wydanej przez Wydawnictwo Insignis w przekładzie Katarzyny Dudzik. Więcej informacji: https://www.insignis.pl/ksiazki/prawie-wszystko-dla-zabieganych/
Pol Pot: śmierć za okulary. Okrutne rządy przywódcy Kambodży i Czerwonych Khmerów
Przywódca Czerwonych Khmerów, znany jako Pol Pot, doprowadził w Kambodży do masakry, która pochłonęła nawet jedną czwartą ludności kraju. Co dziesiąte dziecko zostało sierotą, 40 proc. straciło jednego z rodziców. Wszystko w imię wydumanej, zbrodniczej ideologii.
W tym artykule: Kambodża i chaos w Indochinach Pol Pot, czyli Brat nr 1 Szalona utopia studenta, znanego jako Pol Pot Śmierć groziła nawet za to, że miałeś okulary Pol Pot kontra Wietnam Koniec władzy Pol Pota Do końca 2022 roku ma zakończyć działalność międzynarodowy trybunał do spraw osądzenia Czerwonych Khmerów. Powstał o wiele za późno, by zatrzymać mordy. Te – wedle rozmaitych szacunków – kosztowały życie od 1,7 do 2,5 mln ludzi. Za późno także, by schwytać i osądzić wielu z oprawców. Główny z nich, Pol Pot, zmarł w 1998 roku, nigdy nie odpowiedziawszy za swoje zbrodnie. Kambodża i chaos w Indochinach Kambodża, kraj o wielkiej historii i wspaniałych zabytkach, od 1863 roku była pod dominacją Francji. Zmieniła to dopiero II wojna światowa, okupacja japońska, rozpad francuskiego imperium kolonialnego oraz powojenne nowe porządki w całych Indochinach. Od 1953 do 1970 roku wyzwolone państwo funkcjonowało jako Królestwo Kambodży, trudno jednak było w nim o spokój. Ścierały się rozmaite wizje: monarchistyczna, demokratyczna, komunistyczna. Tarcia nasiliły się podczas wojny wietnamskiej, która rozgorzała w bezpośrednim sąsiedztwie. Król Norodom Sihanouk pozwolił jednostkom komunistycznego Wietnamu (Wietkongowi) operować na terenie kambodżańskiego pogranicza. Nie było to w smak USA. Gdy premierem Kambodży został proamerykański generał Lon Nol, zmienił oczywiście tę politykę. Obalił przy tym monarchię, ustanowił republikę i zdławił lewicowe ruchy powstańcze. Król musiał uciekać do komunistycznych Chin. Stamtąd poparł walczący z Lon Nolem ruch tzw. Czerwonych Khmerów, będących frakcją Komunistycznej Partii Kambodży. Kambodża: Tropikalny raj po przejściach Coraz bardziej trendy, ale jeszcze nie zepsuta masową turystyką. Miotająca się między piekłem najnowszej historii a rajem ciągle nieskażonej natury. Ostatnio wieją dla niej pomyślne wiatr... Wkrótce stali się oni siłą dominującą. Ze wsparciem północnego Wietnamu, udanie walczącego u siebie z Amerykanami i ich sojusznikami, Czerwoni Khmerzy odnosili kolejne sukcesy. Samoloty USA zaczęły bombardować bazy Wietkongu w Kambodży, czym Waszyngton jeszcze bardziej zraził do siebie miejscowych. W efekcie Czerwoni Khmerzy wiosną 1975 roku przejęli władzę w Kambodży. Pol Pot, czyli Brat nr 1 Rządziła nimi tzw. Najwyższa Organizacja (Angkar Loeu). Otaczała ją aura tajemnicy. Początkowo nikt nie wiedział dokładnie, kim jest przywódca Czerwonych Khmerów, funkcjonujący jako „Brat nr 1”. Włoski korespondent wojenny Tiziano Terzani (autor książki „Duchy. Korespondencje z Kambodży”), który sam cudem uniknął śmierci z rąk ludzi „Brata nr 1”, tak pisał 6 czerwca 1976 roku: „Odkąd 17 kwietnia ubiegłego roku Czerwoni Khmerzy wkroczyli triumfalnie do Phnom Penh, żeby w ciągu kilku godzin ewakuować pod przymusem ponad dwa miliony mieszkańców stolicy, którzy ledwo zdążyli się ucieszyć z końca wojny, nad krajem zapadła kurtyna milczenia. Żaden zachodni dziennikarz nie został wpuszczony do Phnom Penh (...) Opowieści uchodźców przedstawiają Czerwonych Khmerów jako bandę morderców złaknionych krwi, ich reżim zaś jako najbardziej nieludzki w dziejach Kambodży. Oficerowie pokonanych wojsk Lon Nola zostali ponoć wymordowani wraz z rodzinami; później kolej przyszła na zwykłych żołnierzy, cywilnych funkcjonariuszy dawnej administracji i wszystkich młodych ludzi z jakimkolwiek wykształceniem. Szczegóły egzekucji są makabryczne: żeby oszczędzić kul, skazańców zabija się kijami i bagnetami albo dusi plastikowymi workami zawiązanymi u szyi. Dzieci są jakoby ćwiartowane albo chwytane za nóżki i rzucane o drzewo”. Dziennikarz nie potrafił wtedy uwierzyć w te opowieści. Niestety, okazały się prawdziwe. Wyszło też na jaw, kto kieruje tą rzezią. Niejaki Pol Pot, wcześniej znany pod nazwiskiem Saloth Sar. To on był ideologiem masakr w Kambodży, której nazwę zmienił na Demokratyczna Kampucza. Szalona utopia studenta, znanego jako Pol Pot Urodził się w 1925 roku w zamożnej, wielodzietnej rodzinie farmerskiej. Miała ona powiązania z dworem królewskim, co zapewniło Saloth Sarowi dostęp do szkół, a następnie wyjazd na stypendium do Paryża. Pojawił się tam w 1949 roku, lecz zamiast nauką w Szkole Radioelektrycznej (EFR), zajął się polityką. Słuchał wykładów Jean-Paul Sartre’a, wczuł się w ducha rosnącej rebelii, wciągnął go ruch komunistyczny. Odwiedził Jugosławię, potem wrócił do Azji. Tam najpierw skontaktował się z Wietnamczykami, a potem udał się do komunistycznych Chin, gdzie przeszkoliły go miejscowe służby specjalne. Wtedy też ożenił się ze swoją rodaczką Khieu Ponnary. To pierwsza w historii kambodżańska studentka, absolwentka lingwistyki na paryskiej Sorbonie, na dodatek politycznie zaangażowana. "Chciałbym, aby już nikogo nie spotkał mój los." Pola skaczącej śmierci w Kambodży [REPORTAŻ] Aki Ra delikatnie odgarnia palcami ziemię i odsłania ciemnozieloną minę zagrzebaną 5 cm pod powierzchnią gruntu. Mina przypomina dużą konserwę. Na tej polnej drodze w północno-zachodniej... Po powrocie do Kambodży Saloth Sar stał się „Pol Potem” i wraz z Czerwonymi Khmerami zaczął wcielać w życie swoją ideologię. Zainspirowany był rewolucją francuską, Stalinem i Mao Zedongiem. Chciał przebudować państwo, a właściwie zrównać stary porządek z ziemią. Zamierzał przejąć władzę wpierw w sojuszu ze zrewoltowaną kambodżańską „burżuazją”, a potem dokręcić jej śrubę. Wytępić inteligencję i mniejszości narodowe. Wygnać ludzi z miast do wsi i zaprząc do niewolniczej pracy. Wyrugować wszystko, co obce. Wytępić religie. Od wszystkich wymagać absolutnego posłuszeństwa. Pol Pot twierdził, że miejscowa mentalność, obyczaje, tradycje, literatura i sztuka, wszystko „zostało całkowicie zniszczone przez imperializm amerykański i jego sługusów”. Dlatego polpotowcy niszczyli zachodnie sprzęty. Książki i skarby kultury – palili. Biblioteki, świątynie, szkoły, urzędy, szpitale – zamknęli i zdewastowali. To miał być „Rok Zerowy” nowej ery. Ery Czerwonych Khmerów. Śmierć groziła nawet za to, że miałeś okulary Dla wrogów nie mieli litości. A byli nimi właściwie wszyscy, niewyglądający na prostych chłopów. Jeśli nosiłeś okulary, miałeś delikatne dłonie, znałeś języki obce – ginąłeś lub trafiałeś do więzienia, gdzie strażnikami byli wyrwani z rąk rodziców kilkunastoletni fanatycy, poddani „praniu mózgu”. Ludzie ginęli bez względu na wiek i płeć. Zabijano ich, czym się da. Kobiety gwałcono, ciężarnym rozcinano brzuchy. Co dziesiąte dziecko zostało sierotą, 40 proc. straciło jednego z rodziców. Co do dzieci: polpotowcy za kradzież banana potrafili zabić nawet dziesięciolatka. „Zaprowadzane przez Czerwonych Khmerów reformy niszczą tradycyjne struktury społeczne, z rodziną i religią włącznie; wszyscy muszą uczestniczyć w wielogodzinnych sesjach krytyki wzajemnej i autokrytyki. Ludność zostaje zuniformizowana, dosłownie: wolno nosić jedynie tradycyjne czarne bluzy i spodnie, strój uniseks biednych chłopów. Obie płci muszą też krótko strzyc włosy” – opisuje Konstanty Gebert w książce „Ostateczne rozwiązani. Ludobójcy i ich dzieło”. W kraju zapanował straszliwy głód. „W czasie rządów Czerwonych Khmerów ludzie jedli nie tylko szczury. Jedli szarańczę, locusty, świerszcze, czerwie, czerwone mrówki i ich jaja. Łapali w lesie tarantule i gotowali je albo piekli w ogniskach. Owijali w liść bananowca żaby, podobnie jak przed 1975 rokiem robili to z rybami albo różnymi rodzajami mięsa, i piekli w ogniu. Jedli słonie, żółwie, jaszczurki, węże wodne i nie tylko wodne, skorpiony i zupę z jaj termitów. Jedli gotowane bądź pieczone nietoperze, a nawet pili ich krew, wierząc, że to – jako że nietoperze jedzą dużo owoców – da im siłę i zdrowie” – pisze Witold Szabłowski w reportażu „Jak nakarmić dyktatora”. Nic dziwnego, że w Demokratycznej Kampuczy zdarzały się akty kanibalizmu. A do bezmyślnej rzezi, którą urządził Pol Pot w ojczyźnie, doszła jeszcze agresja zewnętrzna. Pol Pot kontra Wietnam Dyktator zaatakował dawnych sojuszników z Wietkongu. Chciał z siedmioma milionami Kambodżan pokonać pięćdziesiąt milionów Wietnamczyków! I tu doszło do ciekawego paradoksu. Wspólnota międzynarodowa nie tylko nie reagowała na zbrodnie Czerwonych Khmerów, ale zajęli oni miejsce w ONZ jako legalne władze kambodżańskie. Powód tego poparcia? Rosnąca siła i niezależność komunistycznego Wietnamu nie były w smak ani USA, ani Chinom, ani sąsiedniej Tajlandii. Bardzo krótka historia Kambodży To jedyny kraj, który najważniejszą budowlę w kraju umieścił na narodowej fladze. Nie ma tu ani jednej restauracji McDonald's, a społeczeństwo jest uznawane za najbardziej otwarte w całej ... Pol Pot nie miał jednak szans w starciu z Wietnamczykami. W 1979 roku jego zbrodnicza władza nad umęczoną Kambodżą się skończyła. Musiał wycofać się w niedostępne góry, gdzie będzie wegetował jeszcze przez kilka lat. Potem świat jakby o nim zapomni, a sytuacja w kraju bardzo powoli będzie się normalizowała. Wietnamczycy wycofają wojska, z wygnania wróci król. Koniec władzy Pol Pota Lecz ziemia wciąż pełna była min i masowych grobów. Nowe plony rosły na czaszkach zabitych. „Pola śmierci” (The Killing Fields) – tak od ich zwyczajowego określenia zatytułowano brytyjski film fabularny z 1984 roku, w reżyserii Rolanda Joffé, który przybliżył całemu światu prawdę o skali kambodżańskiej tragedii. Za ściganie winnych wzięto się późno. Dlatego właśnie Terzani pytał dramatycznym tonem w „Corriere della Sera” z 20 czerwca 1992 roku: „Dlaczego zbrodnie nazistów zostały uznane za takie przez całą społeczność międzynarodową, a zbrodnie Czerwonych Khmerów nie? Być może dlatego, że ofiary tych pierwszych to byli Żydzi, biali, a ofiary tych drugich stanowili prości Kambodżanie o ciemnej skórze? Może dlatego, że w Norymberdze zwycięzcy mieli sposobność narzucić swoją sprawiedliwość zwyciężonym, gdy tymczasem w tej przeklętej wojnie indochińskiej, zakończonej bez wyraźnego podziału na wygranych i przegranych, za to z milionami zabitych, nikt nie jest w stanie wytoczyć nikomu procesu, a sprawiedliwość pozostaje jedną z wielu daremnych nadziei?”. Winnych osądzono niewielu. Pol Pot zmarł w bazie na granicy tajlandzko-kambodżańskiej w 1998 roku. Przypuszcza się, że 73-letni były dyktator Kampuczy mógł zostać otruty. Kraj zaś do dziś dźwiga brzemię po jego niezliczonych i nierozliczonych zbrodniach.
Nadchodzi „Raport mniejszości”: algorytm przewiduje tydzień wcześniej, gdzie zostanie popełnione więcej przestępstw
Naukowcy z Uniwersytetu Chicagowskiego opracowali program, który prognozuje, w jakich częściach miasta mogą pojawić się przypadki łamania prawa. Twierdzą, że jego skuteczność sięga 90 proc.
W tym artykule: Na jakich danych „wytrenowano” algorytm? Jak badać przestępstwa w mieście? Czy przestępstwo da się przewidzieć? Czy odpowiednio rozwinięty system sztucznej inteligencji oparty na uczeniu maszynowym może wspomóc władze miasta w zapobieganiu przestępstwom? Zdaniem badaczy z Chicago jest to możliwe. Naukowcy napisali algorytm wykorzystujący publiczne dane o przypadkach łamania prawa – przestępstwach i wykroczeniach – w różnych okresach i w różnych częściach miasta. Model prognozuje z tygodniowym wyprzedzeniem, gdzie i kiedy mieszkańcy Chicago mogą być na bakier z prawem. Naukowcy zastrzegają: ich algorytm nie sprawi, że przestępca – jak w filmie „Raport mniejszości” nakręconym na podstawie opowiadania Philipa K. Dicka – zostanie aresztowany jeszcze przed popełnieniem zbrodni. Jednak może pomóc organom ścigania w zwiększeniu poziomu bezpieczeństwa w mieście. Na jakich danych „wytrenowano” algorytm? Socjolodzy i badacze zajmujący się analizą danych wykorzystali dwa rodzaje publicznych informacji. Zasilili program historycznymi danymi z Chicago dotyczącymi przestępstw z dwóch kategorii. Pierwsza obejmowała najgroźniejsze przestępstwa – zabójstwa, napaści czy pobicia. Druga – przestępstwa przeciwko mieniu, takie jak kradzieże czy włamania. Wadliwa sztuczna inteligencja może podejmować seksistowskie lub rasistowskie decyzje – naukowcy ostrzegają Robot, którym sterował popularny system sztucznej inteligencji, okazał się seksistą i rasistą. Naukowcy wykazali, że konsekwentnie faworyzował mężczyzn, osoby o białym kolorze skóry i w... Wykorzystano te właśnie dane celowo. Zdaniem badaczy istnieje największa szansa, że zbrodnie z wyżej opisanych kategorii będą zgłaszane policji również w tych częściach miasta, w których mieszkańcy nie ufają organom ścigania i nie współpracują z nimi. Z podobnego powodu naukowcy nie zdecydowali się wykorzystać danych dotyczących różnego rodzaju przestępstw narkotykowych. W tego rodzaju przypadkach policja najczęściej wykazuje uprzedzenia (m.in. rasowe). Jak badać przestępstwa w mieście? Dotychczas, próbując przewidywać zbrodnie, naukowcy wykorzystywali model epidemii. Przestępstwa miały pojawiać się w pewnych „gorących punktach”, a potem rozprzestrzeniać na całą okolicę. – Takie podejście ignoruje jednak naturalną topologię miasta – zauważa socjolog James Evans, współautor pracy. Nie uwzględnia bowiem sieci transportowych i komunikacyjnych, w także różnic w statusie społeczno-ekonomicznym mieszkańców niektórych dzielnic. Model badaczy z Chicago działa inaczej. Dzieli miasto na kwadraty o boku 300 metrów i prognozuje prawdopodobieństwo łamania prawa na danym terenie. Ignoruje przy tym tradycyjne sąsiedztwa i dystrykty policyjne, których praca również może być podatna na stereotypy i uprzedzenia. Czy przestępstwo da się przewidzieć? Ishanu Chattopadhyay, starszy autor artykułu, przestrzega, iż algorytm nie powinien służyć jako narzędzie wspomagające stróżów prawa w ich codziennej pracy. Innymi słowy, nie chodzi o to, by na terenie, który program wskaże jako „zagrożony zbrodnią”, pojawiło się więcej stróżów prawa, ściągniętych z innych miejsc. Sztuczna inteligencja pomaga walczyć z kłusownikami. Ma przewidywać ich ruchy Najnowsza technologia może pomóc strażnikom dzikiej przyrody w walce z przemytnikami. – To program do symulacji – mówi Chattopadhyay. – Pozwala sprawdzić, co się stanie, jeśli w pewnym rejonie miasta wzrasta liczba przestępstw lub aktywność policji. Nie jest magiczny, ma swoje ograniczenia. Jednak pozwala sprawdzać, jak systemy miejskie ewoluują – wyjaśnia naukowiec. Jego zdaniem program jest po prostu dodatkowym narzędziem, które władze miejskie mogą wykorzystać do zarządzania i podnoszenia poziomu bezpieczeństwa. Niestety, algorytm wykazał już, że policja inaczej pracuje w bogatszych, a inaczej w biedniejszych dzielnicach. W tych pierwszych jest więcej aresztowań, co wskazuje, że stróże prawa inaczej reagują na zgłoszenia w zależności od tego, skąd napływają. Naukowcy podkreślają, że przetestowali swój program na danych z łącznie siedmiu amerykańskich miast. W każdym przypadku sprawdził się równie dobrze jak w Chicago. Źródła: Nature Human Behaviour, phys.org. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Wyspy Jeffreya Epsteina zostały wystawione na sprzedaż. Pieniądze mają trafić na fundusz, który wspiera jego ofiary
Najnowsze doniesienia wskazują, że dwie wyspy, które niegdyś należały do zmarłego finansisty, multimilionera i pedofila Jeffreya Epsteina mają zostać sprzedane. Szacuje się, że mogą kosztować ok. 125 milionów dolarów.
W tym artykule: „Wyspa Grzechu” trafia na sprzedaż Posiadłość Epsteina miały odwiedzać znane osobistości Dochód ze sprzedaży wysp ma trafić ma trafić do ofiar Epsteina Kim był Jeffrey Epstein? Epstein przez lata uciekał od odpowiedzialności za swoje zbrodnie Chodzi o wyspy Great Saint James i Little Saint James, które leżą na wschód od Portoryko i są częścią Wysp Dziewiczych Stanów Zjednoczonych. Jeffrey Epstein tę pierwszą kupił w 2016 roku, natomiast drugą 18 lat wcześniej. Wall Street Journal podaje, że zostały wystawione na sprzedaż za 125 milionów dolarów. „Wyspa Grzechu” trafia na sprzedaż Little Saint James ma powierzchnię ok. 28-32 hektarów. Amerykański multimilioner kupił ją w 1998 roku. Na miejscu są cztery wille, lądowisko dla helikopterów, prywatna przystań, dwa baseny i trzy prywatne plaże. W 2008 roku pojawiły się pierwsze zarzuty, że Epstein wykorzystuje nieletnie kobiety. Przez lata sprowadzał je między innymi na swoją wyspę. W dokumentach sądowych czytamy, że miał „gwałcić i więzić swoje ofiary”. Niektóre dziewczyny mogły mieć nawet 11 lat. Śledczy ustalili, że Epstein mógł również sprzedawać niektóre nieletnie innym milionerom, którzy również je wykorzystywali seksualnie. Wkrótce Little Saint James nazwano „Wyspą Grzechu” lub „Wyspą Pedofilów”… Posiadłość Epsteina miały odwiedzać znane osobistości Little Saint James miały odwiedzać znane osobistości. Na podstawie analizy dzienników lotów wyspę odwiedzał między innymi syn królowej Elżbiety II - Andrzej, książę Yorku. W 2010 roku media po raz pierwszy poinformowały o ich znajomości. Było to jednak przed tym, jak prokuratura oficjalnie oskarżyła Epsteina o wykorzystywanie nieletnich. W marcu 2006 roku wyspę odwiedził również sławny astrofizyk Stephen Hawking wraz z grupą naukowców. Wszyscy zostali zaproszeni na konferencję, którą zorganizował Jeffrey Epstein. Wyspy dziewicze, czyli jak ptaki skusiły Rockefellera Kolumb nadał im nazwę Wysp św. Urszuli i Jedenastu Tysięcy Dziewic – na pamiątkę mocno wątpliwej legendy o córce angielskiego rycerza zamordowanej przez Hunów. Po nim cumowali tu na kró... Media przed laty informowały również o tym, że były prezydent Stanów Zjednoczonych Bill Clinton miał odwiedzać Epsteina na wyspie. Dziennikarze "The Independent" opisali, jak prezydent USA miał podróżować prywatnym odrzutowcem do Little Saint James. Jednak dziennik lotów multimilionera nie zawierał żadnych informacji, które dotyczyły takich lotów. W 2019 roku rzecznik Clintona oświadczył, że ten nigdy nie odwiedził wyspy. Dochód ze sprzedaży wysp ma trafić ma trafić do ofiar Epsteina Great Saint James jest wyspą większą, która zajmuje powierzchnię ok. 67 hektarów. Epstein miał kupić tę wyspę za ok. 20 milionów dolarów. Obszar jest jednak w dużej mierze niezagospodarowany. 13 lat amerykańskiej trzeźwości. Dlaczego w USA wprowadzono prohibicję? 17 stycznia 1920 roku weszła w życie 18. poprawka do konstytucji Stanów Zjednoczonych, która wprowadziła prohibicję. Czy tak zwany „szlachetny eksperyment” się udał? Daniel Weiner, pełnomocnik majątku Jeffreya Epsteina twierdzi, że cały dochód ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczony na specjalny fundusz, który ma rekompensować ofiarom zbrodnie Amerykanina. Dodaje również, ze do tej pory już 121 milionów dolarów z majątku przestępcy seksualnego zostało przekazane do programu odszkodowań. Kim był Jeffrey Epstein? Jeffrey Epstein urodził się w Nowym Jorku w 1953 roku. W latach 70. pracował jako nauczyciel matematyki w elitarnej szkole Dalton School. Nawiązał tam wiele cennych kontaktów, ponieważ świadkowie twierdzą, że miał być „uwielbiamy zarówno przez uczniów, jak i rodziców”. Wkrótce Amerykanin otrzymał propozycję pracy w banku Bear Stearns od jednego z ojców. Tam rozpoczyęła się jego kariera. W sierpniu 1981 roku Epstein założył własną firmę konsultingową International Assets Group. Sześć lat później dostał intratną posadę w awers Financial Corporation, gdzie zarabiał nawet 25 tysięcy dolarów miesięcznie (dziś to ok. 57 tysięcy), a rok później założył swoje przedsiębiorstwo inwestycyjne. Epstein doszedł do gigantycznych pieniędzy i przyjaźnił się z najbardziej wpływowymi osobami na świecie. To między innymi Donald Trump, Leslie Wexner, Bill Clinton i Książę Andrzej. Epstein przez lata uciekał od odpowiedzialności za swoje zbrodnie Pierwsze zarzuty wobec Epsteina pojawiły się już w 2005 roku. Miał wówczas zapłacić 14-letniej dziewczynie za to, żeby się rozebrała. Multimilioner został oskarżony również o molestowanie. Dlaczego one kochają morderców i zbrodniarzy? Jest odpowiedź: hybristofilia Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/brutalni-przestepcy-handlarze-narkotykami-gwalciciele-czy-seryjni-mordercy-maja-liczne-wielbicielki-dowodzi-historia-przestepczosci1-b43df28.jpeg" width="938" height="679" alt="Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości." title="Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości." /> W toku śledztwa okazało się, że ofiar Epsteina było więcej. W jego domu znaleziono dwie ukryte kamery oraz liczne fotografie nieletnich. W 2006 roku został oskarżony o cztery przypadki stosunku seksualnego z nieletnimi i jeden gwałt. Epstein trafił do aresztu, lecz wyszedł za kaucją. W kolejnej rozprawie ława przysięgłych stwierdziła, że mężczyzna jest niewinny. W 2008 roku Epstein znowu został oskarżony o wykorzystywanie nieletnich. Trafił wówczas do aresztu na 18 miesięcy. Wyszedł na wolność po ponad 13 miesiącach, co wywołało olbrzymi skandal. W 2019 roku prokuratura ponownie postawiła mu zarzuty molestowania, znęcania się nad kobietami i wykorzystywania nieletnich. Groziło mu 45 lat więzienia, a proces miał rozpocząć się w czerwcu 2020 roku. 10 sierpnia 2019 roku Epstein popełnił samobójstwo w areszcie. Przynajmniej według oficjalnej wersji, ponieważ jego prawnicy kwestionowali przyczynę śmierci. Źródło: The Guardian
Miejsce tajemniczej zbrodni z 1892 roku wystawione na sprzedaż. Jako hotel B&B
Historia mieszkańców tego domu wstrząsnęła całym światem. Lizzie Borden miała zatłuc siekierą swojego ojca i macochę. Proces zakończył się uniewinnieniem, ale tamte wydarzenia wciąż rozpalają wyobraźnię turystów. Teraz „dom zbrodni” wystawiono na sprzedaż.
Lizzie Borden została oskarżona o zamordowanie ojca i macochy po tym, jak ciała tej dwójki znaleziono rankiem 4 sierpnia 1892 roku w domu w Fall River w stanie Massachusetts. Andrew Borden i Abby Borden zostali zabici przez wielokrotne ciosy toporkiem w głowę i ciało. Andrew dostał 11 ciosów, a Abby aż 19. Makabryczna zbrodnia wstrząsnęła opinią publiczną. W stan oskarżenia szybko postawiono córkę Andre – Lizzie. Sąsiedzi i bliscy rodziny twierdzili, że powszechnie wiadomo o konflikcie młodej kobiety z macochą i ojcem. Między kobietami miało często dochodzić do kłótni. Na winę Lizzie miała też wskazywać pewna niezwykła cecha domu, którego historia sięga czasów, gdy Andrew Borden przebudował go dla swojej rodziny w 1872 roku. Chodzi o brak korytarzy - poza podestem na drugim piętrze. „Aby dostać się na drugie piętro, trzeba było przejść przez jeden z pokoi” – podaje strona internetowa Muzeum Lizzie Borden, którego siedzibą jest dom Bordenów. „Andrew został zabity około półtorej godziny po Abby, a nieznajomy przebywający w domu miałby niewiele możliwości pozostania w ukryciu” – pisze Cara Robertson, autorka książki „The Trial of Lizzie Borden” („Proces Lizzie Borden”, 2019). Wątpliwości budziły też niespójności w zeznaniach Lizzie z feralnej nocy. Świadkowie opisywali, że na dzień przed zbrodnią widzieli kobietę podobną do Lizzie, która próbowała kupić kwas pruski (śmiertelną truciznę) w miejscowej aptece. Jakby tego było mało, w czasie dochodzenia odkryto, że Borden spaliła sukienkę, którą miała na sobie, kiedy odkryła ciało ojca. Rzekomo dlatego, że przypadkowo poplamiła ją farbą. Mimo wszystkich poszlak, sędziowie przysięgli uznali, że nie ma wystarczających dowodów, aby skazać Lizzie i wydali wyrok uniewinniający. Zbrodnia oficjalnie pozostała więc nierozwiązana, co tylko podsycało publiczną fascynację historią Bordenów. Zainteresowanie sprawą kryminalną sprzed lat było tak ogromne, że w 1996 roku splamiony krwią budynek kupiła dwójka inwestorów – Martha McGinn i Ron Evans. Postanowili oni przekształcić dom w muzeum Lizzie Borden i hostel B&B. Niepowtarzalna okazja Kontrowersyjny pomysł spodobał się żądnym wrażeń turystom. Wyposażony w meble i dekoracje z epoki, a także w rodzinne pamiątki Bordenów hostel oferuje noclegi i wyżywienie. Do dyspozycji gości są cztery pokoje i dwa apartamenty. Apartamenty to większe pokoje, w których kiedyś mieszkali Andrew i Abby oraz Lizzie i jej starsza siostra Emma, której nie było w domu, gdy zamordowano jej ojca i macochę. W jednym z mniejszych pokoi, pokoju Johna V. Morse'a - wujka Lizzie, który przebywał tu noc przed morderstwem, znaleziono ciało Abby. Obecny właściciel stwierdził, że jest gotowy do przejścia na emeryturę i postanowił wystawić do na sprzedaż za 2 miliony dolarów. dom na sprzedaż za 2 miliony dolarów. „To niesamowita okazja, aby posiadać i obsługiwać jedną z największych atrakcji turystycznych Nowej Anglii. Przyjmuj gości z całego świata. Jest to inwestycja wykończona pod klucz, przyjmująca lukratywne wycieczki całodniowe i wieczorne imprezy oraz popularne miejsce noclegowe i śniadaniowe” - reklamuje posiadłość biuro nieruchomości. Sprzedaż obejmuje cała działalność turystyczną, znaki towarowe, prawa intelektualne i majątkowe. A „hotel” można go kupić w zestawie z wiktoriańską rezydencją „Maplecroft”, w której Lizzie spędziła resztę życia po uniewinnieniu.
Australijscy komandosi mordowali afgańskich cywili i fałszowali raporty. Wyniki śledztwa
Po czterech latach śledztwa komisja śledcza w sprawie domniemanych zbrodni wojennych popełnianych przez australijskich żołnierzy w Afganistanie ogłosiła wyniki swoich prac. Wynika z nich, że członkowie elitarnych oddziałów zamordowali z zimną krwią 39 afgańskich cywili fałszując raporty i pozorując zbrodnie tak, by wyglądały na element działań zbrojnych.
Dowódca australijskich sił zbrojnych gen. Angus Campbell, któremu oficjalnie przekazano właśnie wyniki śledztwa, zapowiedział na konferencji prasowej przyjęcie wszystkich rekomendacji wymienionych w raporcie. Gen. Campbell przeprosił też naród Afganistanu za krzywdy wyrządzone przez żołnierzy i zapowiedział, że podjęta będzie próba rekompensaty finansowej dla rodzin ofiar. View oEmbed on the source website Zgodnie z raportem, wojskowa komisja zaleca Australijskiej Policji Federalnej (AFP) wszczęcie śledztwa wobec 19 osób z oddziałów Australijskich Służb Specjalnych które, jak wskazują ”niezbite dowody”, winne mogą być 36 zbrodni wojennych, w tym morderstw i okrutnego traktowania cywili podczas 23 różnych incydentów. W sumie, donosi kierujący śledztwem gen. bryg. Paul Brereton, udział pośredni lub bezpośredni miało w nich 25 członków australijskiego personelu wojskowego stacjonującego w Afganistanie od 2009 do 2013 roku. Część z tych osób nadal służy w wojsku. Żołnierze tego kraju byli obecni w Afganistanie w ramach prowadzonej od 2001 do 2015 roku operacji Slipper oraz operacji Highroad (od 2015). Z 26 tys. 41 żołnierzy zginęło w akcji. Obecnie na tej misji przebywa w Afganistanie 80 członków australijskich sił zbrojnych. Przedstawiając ustalenia śledczych, gen. Campbell opisał obecne u części członków elitarnych jednostek SAS ”pragnienie krwi” objawiające się powszechnie tolerowanym ”mordowaniem dla sportu”. ”Kultura wojownika”, jak nazwano ją w raporcie, czyniła z dowódców oddziałów komandosów ”półbogów” wyznaczających swoim podwładnym zadania sprzeczne zarówno z prawem jak i honorem żołnierza. View oEmbed on the source website W jednym przypadku, nazwanym w raporcie ”najbardziej hańbiącym w historii australijskich sił zbrojnych”, komandosi SAS zatrzymali podczas patrolu dwóch 14-letnich chłopców. Uznali ich za ”sympatyków Talibów”, poderżnęli dzieciom gardła a ciała porzucili koło pobliskiej rzeki. Wskazani w raporcie dowódcy oddziałów SAS uważali, twierdzą śledczy, że ze względu na ”elitarny charakter” ich jednostek nie podlegają ani przyjętym zasadom walki, ani generalnie przepisom regulującym stacjonowanie wojsk kontyngentu australijskiego w Afganistanie. Podobnie jak to dzieje się w kulturze gangsterskiej, młodych żołnierzy zmuszano do krwawej inicjacji (ang. blooding) do oddziału, polegającej na zabiciu człowieka z zimną krwią. Co szczególnie podkreślił szef sił zbrojnych, nie działo się w czasie walki, tylko z dala od frontu. Ofiarami były albo osoby cywilne, albo więźniowie. Śledczy dotarli do “bezspornych dowodów” na sukcesywne ukrywanie tych zbrodni poprzez umieszczanie przy zabitych sprzętu elementów wyposażenia, jak broń czy krótkofalówki. Chodziło o możliwość upozowania ofiary do zdjęcia tak, by zabójstwo wyglądało na element prowadzonych działań zbrojnych. Według Nishanka Motwani, szefa działającej w Kabulu niezależnej organizacji badawczej Afghanistan Research and Evaluation Unit, wyniki śledztwa pokazujące żołnierzy australijskich jako sprawców zbrodni wojennych pomogą Talibom zrzucać winę za cierpienia cywili na obce wojska pomimo, że islamskie oddziały same odpowiadają za śmierć ponad 100 tys. obywateli Afganistanu.
Milionerka zafascynowana zbrodniami odtwarza je w niesamowitych miniaturach. Piękne, ale trochę straszne
Kolekcja zatytułowana The Nutshell Studies of Unexplained Death przedstawia prawdziwe morderstwa w miniaturze.Na pierwszy rzut oka miniatury w biurze lekarza wojskowego w Maryland wygl ądają jak zwykłe domki na lalek. Jednak wystarczy spojrzeć do środka, by zobaczyć, że każda miniatura przedstawia starannie wykonane miejsce zbrodni – łącznie z maleńkimi narzędziami i miniaturowymi śladami zbrodni. I wszystkie opierają się na prawdziwych przestępstwach. Frances Glessner Lee, dziedziczka fortuny firmy produkującej traktory i sprzęt rolniczy International Harvester, miała obsesję na punkcie dochodzeń w sprawach karnych. Ku przerażeniu swojej rodziny, Frances większość życia – wydając przy tym małą fortunę – spędziła na budowaniu makiet przedstawiających miejsca prawdziwych morderstw z Nowej Anglii i włączała do nich dowody ze śledztwa. Makiet wciąż używa się podczas szkoleń nowych śledczych przy analizowaniu miejsc zbrodni. Nawet w dzisiejszych czasach tropy zawarte w makietach stanowią ściśle strzeżone tajemnice. Glessner Lee nazywała te sceny Nutshell Studies of Unexplained Death i budowała je w ważnym celu: by ze zwyczajnych policjantów zrobić elitarnych śledczych zajmujących się zabójstwami. Stworzyła wydział medycyny sądowej na Harwardzie i tygodniowe seminarium, wciąż co roku organizowane w Baltimore, podczas którego używa się makiet, by uczyć sztuki obserwacji i analizy miejsc zbrodni. Te makiety nie tylko miały być używane do szkolenia śledczych. Dzięki nim Glessner Lee poradziła sobie z wizerunkiem outsiderki i stała się szanowanym kryminologiem w swoich czasach. Obecnie często nazywa się ją „matką nauk sądowych”. Glessner Lee budowała makiety w latach 40. i 50. ubiegłego stulecia w pomniejszonej skali, zmniejszając szczegóły wyciągnięte z raportów z autopsji, dokumentacji policyjnej i zeznań świadków – okraszając je dozą tajemniczości. Czasami zmieniała nazwiska i daty w opisach scen i swobodnie traktowała elementy, które nie były istotne w śledztwie, jak tapety i wystrój wnętrz. Na niektóre miniatury wydała tyle, ile w tamtych czasach mógł kosztować normalnych rozmiarów dom – twierdzi Bruce Goldfarb, asystent głównego lekarza sądowego w Maryland i w praktyce opiekun makiet. - Nie miały przypominać zabawek. Makiety miały być jak najbardziej realistyczne – podkreśla Goldfarb.| Źródło: National Geographic News, pełna wersja artykułu znajduje się tutaj. Tekst: Erika Engelhaupt
Roztocza to doskonali detektywi! Pomagają ludziom rozwiązywać zagadki kryminalne
W kryminalistyce od dawna zwraca się uwagę, jakie owady i której fazie rozwoju znajdują się na miejscu popełnienia morderstwa. Okazuje się, że równie pomocne mogą być roztocza – donoszą naukowcy w „Journal of Medical Entomology”.
Entomologię, czyli naukę o owadach, z powodzeniem wykorzystuje się w kryminalistyce. Służy ona np. do ustalenia, kiedy dokonano morderstwa. W ciele lub w jego sąsiedztwie składają jaja owady, których larwy żywią się tkankami. W ściśle ustalonym czasie przechodzą one kolejne cykle rozwojowe, a zatem znajomość tych cykli może pomóc w ustaleniu czasu popełnienia zbrodni. Większość badań w dziedzinie entomologii sądowej skupia się na owadach. Jednak autorzy najnowszej publikacji dowodzą, ze pomocne w kryminalistyce mogą być również mikroskopijne roztocza. Naukowcy pod kierunkiem dr Meaghan Pimsler z Texas Agricultural and Mechanical University (USA) opisują badania, w ramach których roztocza Myianoetus muscarum znajdowane były na zwłokach w towarzystwie muchówki Synthesiomyia nudiseta. Muchówka powszechnie używana jest przez entomologów sądowych do oszacowania momentu zgonu. Zdaniem naukowców badanie roztoczy może pomóc w dokładniejszym ustaleniu, kiedy rozpoczął się proces rozkładu zwłok. Roztocza Myianoetus muscarum żerują na rozkładających się szczątkach zwierząt, w tym ludzi. Nie potrafią jednak latać, dlatego muszą korzystać z transportu za pomocą much, żeby znaleźć kolejne zwłoki. Jak spekulują badacze, mogą one jednak rywalizować z owadami o pożywienie, spowalniając ich rozwój, a przez to wprowadzając w błąd entomologów. Dlatego potrzebne są precyzyjniejsze ustalenia na temat wzajemnego oddziaływania roztoczy i muchówek. Źródło: PAP