Nowe najsłodsze zwierzę świata nie jest futrzane i nie ma wielkich oczu. Zostało wyłowione z oceanu przypadkiem
W sierpniu zeszłego roku naukowcy badający Zatokę Meksykańską natrafili na nietypowe zwierzę. Na plastikowej torbie z próbkami korali znaleźli małego pasażera na gapę. Różowy skorupiak został niedawno pokazany w sieci. I stał się viralem.
Spis treści: Nowe najsłodsze zwierzę świata Czy to jednak naprawdę krab? Dlaczego natura wytwarza kraby? Mały miłośnik jazdy na gapę Wygląda trochę słodko, trochę głupio, a przede wszystkim bardzo śmiesznie. Ma trzy pary odnóży oraz czwarte – ze szczypcami. A także kolce na całym ciele. Mimo to niewielkie zwierzątko raczej nikogo nie wystraszy. Jego czarne oczka i różowe ciałko wyglądają niewinnie. Intuicja podpowiada, że ich właściciel nas nie ugryzie, nie ukąsi ani nie opluje jadem. Poznaliśmy go dzięki badaczom z ekspedycji naukowej NOAA Fisheries. Jej celem było m.in. opracowanie metod ochrony koralowców w Zatoce Meksykańskiej. W ramach badań biolodzy morscy zbierali próbki koralowców z dna morskiego. Na powierzchnię transportowali je w plastikowych torbach. Na jednej siedziało pokazane wyżej stworzenie. Nowe najsłodsze zwierzę świata Kolczaste zwierzątko nie jest niespodzianką dla naukowców. To najprawdopodobniej młodociany osobnik z gatunku Neolithodes agassizii, żyjącego na Zachodnim Atlantyku. Skorupiaki te występują na różnych głębokościach – od 200 aż do 1900 m. Dorosłe zwierzęta dorastają do 12 cm (licząc bez odnóży), jednak ten powyżej ma zaledwie szerokość palca. Maleńki skorupiak natychmiast podbił sieć. Wpierw naukowcy z NOAA Fisheries pokazali go na portalu X, gdzie od razu zrobił furorę. Wideo, na którym widać go siedzącego na fioletowej rękawiczce, ma w tej chwili ponad 10 mln wyświetleń. Było też wielokrotnie repostowane, a wizerunek kolczastego zwierzątka ma szanse stać się memem. Czy to jednak naprawdę krab? Neolithodes agassizii należy do rodziny skorupiaków nazywanych po angielsku królewskimi krabami. Na pierwszy rzut oka nazwa pasuje jak ulał. Zwierzę ma głowotułów, pancerz zwany karapaksem, pierwszą parę odnóży zakończoną szczypcami. Na pozór idealny krab. Diabeł jednak tkwi w szczegółach. W przypadku kolczastego słodziaka jest nim liczba odnóży. Zwierzę ma ich trzy plus czwarte ze szczypcami. Kraby zaś – formalnie: zwierzęta zaliczane do infrarzędu Brachyura – mają o jedną parę odnóży więcej. Ten szczegół jest niezwykle istotny. Pokazuje, że różowy malec, wbrew wyglądowi i nazwie, wcale krabem nie jest. Należy do infrarzędu miękkoodwłokowców (Anomura). Jego i krabów ostatni wspólny przodek żył w oceanach 250 mln lat temu. Dlaczego natura wytwarza kraby? Zwierzątko stanowi podręcznikowy przypadek karcynizacji. Tym słowem określa się zaskakujące zjawisko, polegające na tym, że wśród skorupiaków w wyniku ewolucji często pojawiają się zwierzęta podobne do krabów. Czyli mające zbliżoną budowę ciała, choć z krabami jedynie daleko spokrewnione. Karcynizacja to z kolei efekt działania ewolucji zbieżnej (albo konwergencji). Powoduje ona, że na świecie mogą w różnych okresach i w różnych miejscach pojawiać się organizmy o podobnych cechach lub wyglądzie. I nie są wcale swoimi kuzynami. Ich podobieństwo to efekt zajmowania podobnych nisz ekologicznych i działania takiej samej presji selekcyjnej. Przykłady? I ptaki, i owady mają skrzydła. A rekiny (ryby) i delfiny (ssaki) – podobny plan budowy ciała. Mały miłośnik jazdy na gapę Młodziutki przedstawiciel Neolithodes agassizii najprawdopodobniej trafił na statek naukowców przez pomyłkę. Ale nie ludzką, tylko własną. Wcześniej zdarzało się, że skorupiaki te widywano na strzykwach z rodzaju Scotoplanes. Scotoplanes bywają określane jako morskie świnie (nie mylić ze świnkami morskimi, czyli gryzoniami). Morskie świnie to przydenne zwierzęta z półprzezroczystym ciałem. Padlinożercy, którzy spędzają całe dnie na morskim dnie, szukając resztek pożywienia. Neolithodes żyją na tych samych pustych, podwodnych równinach, pozbawionych naturalnych kryjówek. Dobrą strategią przetrwania, szczególnie gdy nie jest się jeszcze dorosłym osobnikiem, jest schowanie się pod nieszkodliwą strzykwę. I przejażdżka na jej brzuchu na gapę. Być może więc złapany przez NOAA słodziak po prostu pomylił plastikową torbę naukowców ze strzykwą? – zastanawia się autorka artykułu na portalu ScienceAlert. I stał się gwiazdą naszego internetu przez przypadek? Źródła: ScienceAlert, NOAA Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Już wiadomo, skąd 66 mln lat temu przyleciała planetoida, która zabiła dinozaury
Badania próbek osadów sprzed 66 mln lat pozwoliły odkryć pochodzenie obiektu, który wybił słynny krater Chicxulub i doprowadził do zagłady dinozaurów. „Zabójcą” wielkich gadów była planetoida węglista pochodząca aż zza Jowisza.
W tym artykule: Krater, którego wszyscy szukali Planetoida czy kometa? Badania granicy K-T Glen Penfield i Antonio Camargo byli dwoma geofizykami zatrudnionymi przez meksykańską państwową spółkę naftową Pemex. W 1978 r. dostali zadanie przebadania fragmentu Zatoki Meksykańskiej na północ od Jukatanu. Ich celem było wytypowanie miejsc pozwalających na wykonanie odwiertów. Praca wymagała zebrania danych geofizycznych, m.in. magnetycznych. Penfield zauważył, że występują w nich anomalie, które zmapował. Następnie sięgnął po inny typ danych zgromadzonych jeszcze w latach 40., określających anomalie siły ciężkości. Połączył jedne informacje z drugimi – i nagle na mapie obejmującej Zatokę Meksykańską i Jukatan otrzymał okrąg średnicy ok. 180 km. Penfield od razu domyślił się, że odkrył gigantyczny krater uderzeniowy. Krater, którego wszyscy szukali Sęk w tym, że nie zainteresowało to niemal nikogo. W 1980 r. geofizyk natknął się w czasopiśmie „Science” na artykuł podpisany m.in. przez Waltera Alvareza. Tekst opisywał badania warstwy osadów sprzed 66 mln lat, wyjątkowo bogatej w iryd. Alvarez i inni autorzy artykułu uznali, że pierwiastek ten to pozostałość po wielkiej planetoidzie lub komecie, która uderzyła w Ziemię i zapoczątkowała tzw. wymieranie kredowe. To właśnie wówczas z planety zniknęły dinozaury. Teoria Alvareza miała pewną lukę. Mianowicie – nie znano wówczas odpowiednio dużego i jednocześnie odpowiednio starego krateru, który powstałby po takim uderzeniu. Penfield pomyślał, że odkryta przez niego na Jukatanie struktura mogłaby pasować. Napisał list do Alvareza. Nigdy nie doczekał się odpowiedzi. Rok później wraz z kolegą przedstawili swoje wnioski na konferencji stowarzyszenia geofizyków SEG. Ich raport nie przyciągnął wielkiej uwagi. Podobnie jak jeden artykuł prasowy, który go relacjonował. Odkrycie Penfielda zaczęto brać na poważnie dopiero w latach 90. Dziś krater znaleziony przez dwóch geofizyków jest już powszechnie znany jako krater Chicxulub (od miejscowości Chicxulub Pueblo, gdzie wypada jego środek). W XXI naukowcy przeanalizowali wszystkie dostępne dowody i potwierdzili, że właśnie tam pod koniec kredy uderzył obiekt, który spowodował zagładę dinozaurów. Planetoida czy kometa? Co to był za obiekt? Planetoida albo kometa, odpowiadali dotychczas badacze. Jednak w ostatnim numerze „Science” ukazała się praca odrzucająca hipotezę komety. Jej autorzy uważają, że śmierć wielkich gadów spowodowała stosunkowo rzadka planetoida typu C. Wskazują również miejsce w Układzie Słonecznym, z którego pochodził ten ogromny kawał skały. Zdaniem Maria Fishera-Gödde i jego współpracowników – autorów nowej pracy w „Science” – mordercza planetoida uformowała się aż za orbitą Jowisza. Nie oznacza to jednak, że nadleciała prosto stamtąd. Możliwe, że powstała w samych początkach Układu Słonecznego, ponad 4,5 mld lat temu. Z zewnętrznej części Układu mogła wówczas trafić do pasa asteroid między Marsem i Jowiszem. – Nie możemy być pewni, gdzie ta planetoida się ukrywała, zanim uderzyła w Ziemię – przyznaje Fisher-Gödde. Tajemniczy krater znaleziony w oceanie może mieć związek z zagładą dinozaurów Naukowcy odkryli w pobliżu wybrzeży Zachodniej Afryki krater ukryty pod powierzchnią oceanu. Pochodzi sprzed ok. 66 mln lat, czyli z okresu, kiedy wyginęły dinozaury. Zdaniem badaczy, nie da s... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/tajemniczy-krater-znaleziony-w-oceanie-moze-miec-zwiazek-z-zaglada-dinozaurow-fot-getty-images-05c1757.jpeg" width="938" height="620" alt="Tajemniczy krater znaleziony w oceanie może mieć związek z zagładą dinozaurów (fot. Getty Images)" title="Tajemniczy krater znaleziony w oceanie może mieć związek z zagładą dinozaurów (fot. Getty Images)" /> Badania granicy K-T Naukowcy przebadali próbki pobrane z tzw. granicy K-T. To warstwa rozgraniczająca osady pochodzące z kredy od tych z późniejszego paleogenu. To właśnie granicę K-T badał Alvarez, odkrywając, że irydu jest w niej aż 160 razy więcej niż w warstwach sąsiednich. Fisher-Gödde poszedł jego tropem. Tym razem jednak skupił się na izotopach rutenu. Ruten występuje na Ziemi niezwykle rzadko, natomiast w planetoidach całkiem często. Ma wiele odmian – izotopów – a ich skład stanowi swoistą „pieczątkę w paszporcie” planetoidy. Na jego podstawie można wywnioskować, z jakiego rodzaju planetoidą mamy do czynienia i skąd ona pochodzi. Dzięki analizie izotopów rutenu naukowcy rozróżniają planetoidy typu C – węgliste – i częstsze planetoidy typu S, zawierające krzemiany. I to właśnie badanie próbek osadów z granicy K-T wykazało, że za krater Chicxulub odpowiada planetoida typu C pochodząca zza Jowisza. Naukowcy uważają również, że właśnie ten rodzaj planetoid przyniósł na Ziemię wodę. Źródła: Phys.org, Science, Wikipedia, Scientific American. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Niedawno odkryty gatunek walenia jest zagrożony wyginięciem. Zostało tylko 51 osobników
Gatunek walenia został odkryty zaledwie w ubiegłym roku, a już okazuje się, że jest zagrożony. Zwierzę żyje w wodach Stanów Zjednoczonych, dlatego eksperci apelują do prezydenta Joe Bidena, aby ten podjął działania ochronne.
W tym artykule: Walenie Rice’a zidentyfikowano jako nowy gatunek dopiero w 2021 roku „Krytycznie zagrożony” gatunek Duży wpływ na spadek populacji miała eksplozja Deepwater Horizon Walka z czasem o przetrwanie Waleń Rice’a (Balaenoptera ricei) to endemiczny gatunek fiszbinowca, który żyje w Zatoce Meksykańskiej. Przez wiele lat był błędnie identyfikowany jako subpopulacja płetwala Bryde’a, którego pozycja taksonomiczna, swoją drogą, wciąż jest niejasna. Walenie Rice’a zidentyfikowano jako nowy gatunek dopiero w 2021 roku Dopiero w 2021 roku dokładna analiza szkieletowa oraz badania genetyczne pozwoliły wyodrębnić walenia Rice’a jako zupełnie nowy gatunek. Problem polegał na tym, że wieloryby Rice’a i Bryde’a wyglądają prawie identycznie. Okazało się jednak, że ten pierwszy miał znacznie szerszą kość nosową, unikatowy kształt kości czołowej, a dodatkowo zaobserwowano różnice na poziomie DNA. Walenie Rice’a dorastają do 12 metrów długości, ważą ok. 27 ton i mają jeden z najbardziej zróżnicowanych repertuarów dźwiękowych spośród wszystkich znanych waleni na świecie. Ponadto jest to jedyny wieloryb, który żyje tylko w wodach Stanów Zjednoczonych. „Krytycznie zagrożony” gatunek Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody wpisała walenia do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych i określiła jego status jako „krytycznie zagrożony”. Organizacja oceniła, że powodem, dla którego populacja gatunku drastycznie się zmniejszyła, jest industrializacja Zatoki Meksykańskiej (chodzi głównie o przemysł gazowy i naftowy). Zagrożeniem dla waleni są również porzucony sprzęt rybacki oraz zderzenia ze statkami, które pływają po zbiorniku. Niedawne badania wykazały , że pozostało tylko 51 osobników tego gatunku. Właśnie dlatego grupa 101 międzynarodowych ekspertów wystosowała list otwarty do administracji Joe Bidena, w którym apelują o pilne działania. Najnowsze badania pokazują, że światło słoneczne pomaga usuwać skutki wycieku ropy naftowej do oceanów Naukowcy odkryli, że światło słoneczne ma dużo większy wpływ na ratowanie oceanów, które ucierpiały wskutek wycieku ropy naftowej. Czy przyroda sama po nas posprząta? – Jeżeli nie zostaną podjęte pilne działania ochronne, wkrótce możemy być świadkami wyginięcia tego gatunku walenia – czytamy w liście. – Przy tak małej populacji, utrata nawet jednego osobnika zagraża przetrwaniu całego gatunku – dodają eksperci. Duży wpływ na spadek populacji miała eksplozja Deepwater Horizon Autorzy listu zwracają uwagę również na to, jak duży wpływ na populację waleni Rice’a miała eksplozja platformy wiertniczej Deepwater Horizon. Do katastrofy ekologicznej doszło 20 kwietnia 2010 roku w Zatoce Meksykańskiej. W wyniku wybuchu doszło do 87-dniowego wycieku ropy. Do wody dostało się wówczas ponad 600 tysięcy ton nafty. Naukowcy uważają, że bezpośrednim skutkiem tego wydarzenia było unicestwienie 20% populacji waleni Rice’a. Eksperci zwracają uwagę na to, że walenie są również niezwykle podatne na tzw. zanieczyszczenie hałasem, który jest emitowane przez m.in. rafinerie. Podczas badań sejsmicznych w poszukiwaniu złóż ropy, wytwarzane są potężne fale dźwiękowe, które zakłócają komunikację i nawigację waleni. Co więcej, walenie, które znajdą się w pobliżu takich prac, mogą zostać trwale ogłuszone. Walka z czasem o przetrwanie W liście podkreślono, że Stany Zjednoczone powinny zrezygnować ze wszelkiej działalności sejsmicznej na terenie Zatoki Meksykańskiej i wycofać się z najnowszego programu wydobycia ropy na tym obszarze. Zagrożone wyginięciem wieloryby są niepokojące chude. Dlaczego ma to znaczenie? Z nowego badania wynika, że północnoatlantyckie wieloryby właściwe są w gorszej kondycji niż ich południowi kuzyni, częściowo z powodu zaplątywania się w sprzęty rybackie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/samica-wieloryba-z-polnocnego-atlantyku-i-jej-nowe-ciele-plywaja-u-wybrzezy-florydy-na-ziemi-pozostalo-tylko-400-takich-ssakow-morskich-photograph-by-brian-j-skerry-nat-geo-image-collection-9312cb9.jpeg" width="938" height="625" alt="Samica wieloryba z Północnego Atlantyku i jej nowe cielę pływają u wybrzeży Florydy. Na Ziemi pozostało tylko 400 takich ssaków morskich (Photograph by Brian J. Skerry, Nat Geo Image Collection)" title="Samica wieloryba z Północnego Atlantyku i jej nowe cielę pływają u wybrzeży Florydy. Na Ziemi pozostało tylko 400 takich ssaków morskich (Photograph by Brian J. Skerry, Nat Geo Image Collection)" /> Eksperci twierdzą, że ważne jest również wprowadzenie ograniczeń prędkości statków oraz przekierowanie tras poza siedliska waleni Rice’a. Uczeni zaznaczają, że są to główne wymogi, które mogą uratować populację tych zwierząt. Naukowcy podkreślają, że wymienione w liście niebezpieczeństwa dotyczą tak naprawdę waleni na całym świecie. Jednak sytuacja w Zatoce Meksykańskiej jest bezprecedensowa, ponieważ rozgrywa się tam walka o przetrwanie gatunku. Walka, którą wciąż można wygrać. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Odnaleziono płaskorzeźby starożytnych Olmeków. Przedstawiają wizerunki władców w dziwnym transie
Płaskorzeźby zostały odnalezione w Meksyku, w gminie Tenosique, która znajduje się w stanie Tabasco. Naukowcy szacują, że mogą pochodzić nawet sprzed 3 tys, lat i należały do starożytnych Olmeków.
W tym artykule: Kim byli Olmekowie? Archeolodzy odnaleźli dwie płaskorzeźby przedstawiające olmeckich władców Z czego słynęli Olmekowie? Meksyk jest miejscem, w którym wciąż znaleźć można duchy przeszłości i ślady dawnych cywilizacji. W ciągu ostatnich miesięcy archeolodzy odnaleźli wiele artefaktów, które dotyczyły Majów i Azteków. To choćby odcięta kamienna głowa majańskiego boga kukurydzy sprzed 1300 lat i aztecki ołtarz, w którym znajdowały się ludzkie prochy. Każde kolejne znalezisko przybliża nas do wiedzy o ludziach, którzy niegdyś zamieszkiwali Mezoamerykę. Kim byli Olmekowie? Tym razem jednak badaczom udało się odkryć artefakty starożytnych Olmeków. To plemiona, które wykształciły swoją odrębną kulturę około 4 tys. lat temu. W przeciwieństwie jednak do Majów lub Azteków, wiemy o nich znacznie mniej. Historycy do dziś nie są pewni, jakim językiem posługiwali się ci ludzie, ani jak nazywali samych siebie. Olmekowie uważani są za twórców pierwszej cywilizacji Mezoameryki. Sam termin Olmeca pochodzi z języka narhuatl (Ōlmēcatl albo Ōlmēcah) i oznacza „ludzi z kauczuku” albo „ludzi z kraju kauczuku”. Tak Aztekowie nazywali ludność, która zamieszkiwała obszary nad Zatoką Meksykańską, a ich kraj nazywali Olmanem. Archeolodzy odnaleźli dwie płaskorzeźby przedstawiające olmeckich władców Naukowcy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii podczas ostatnich wykopalisk w gminie Tenosique odnaleźli dwie płaskorzeźby, które przedstawiają starożytnych władców Olmeków. Wykonano je z wapienia, mają okrągły kształt i średnice ok. 1,4 metra. Przedstawiają kwadratowe twarze mężczyzn, którzy na głowie mają koronę lub pewnego rodzaju diadem. Na samym dole wyrzeźbione są skrzyżowane ręce, a po bokach stopy. Piramidy Majów to jedna z najważniejszych atrakcji Meksyku. Wiesz, ile mają lat? Piramidy Majów to obowiązkowy punkt wycieczki do Meksyku. Co warto wiedzieć przed ich zwiedzaniem? Oto najciekawsze informacje. Archeolodzy porównali znalezione rzeźby z reliefami, które odkrywano w przeszłości. Na podstawie analizy stwierdzili, że rzeźby mogą przedstawiać wizerunki władców z regionu, który znajduje się między ujściem rzeki Chacamax do rzeki Usumacinta i ujściem rzeki San Pedro. Według naukowców lokalni przywódcy mają na twarzy charakterystyczny grymas, który może odnosić się do pewnego rodzaju rytuału, podczas którego mieli osiągać stan transu. Autorzy odkrycie zwracają uwagę na to, że ten rodzaj sztuki został zaadaptowany przez Majów, którzy wykorzystywali podobne płaskorzeźby do dekorowania swoich ołtarzy. Widać to m.in. na przykładzie świątyń w stanowisku archeologicznym Caracol, które znajduje się w dzisiejszym Belize. Naukowcy twierdzą, że w latach 500-300 p.n.e. dochodziło do przywłaszczania kulturowej spuścizny Olmeków. Z czego słynęli Olmekowie? Olmekowie podobnie jak większość cywilizacji prekolumbijskich zajmowali się głównie rolnictwem, rybołówstwem, myślistwem oraz handlem, głównie kauczukiem. Plemiona te uprawiały głównie kukurydze , fasole i dynie, chociaż niektórzy antropolodzy sugerują, że już w ich czasach znano uprawę bawełny, tytoniu i kakao. Największymi ośrodkami kulturowymi Olmeków były San Lorenzo, La Venta, i Tres Zapotes. Budowali m.in. masywne piramidy schodkowe ze świątyniami na ich szczycie. Olmekowie znali podstawy matematyki, potrafili obliczać dni roku oraz są twórcami hmerogilicznego pisma. Uważa się, że cywilizacja upadła prawdopodobnie ok. 900 r. p.n.e. z przyczyn nieznanych, chociaż niektóre centra kulturowe istniały jeszcze przez kilkaset lat. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Najnowsze badania pokazują, że światło słoneczne pomaga usuwać skutki wycieku ropy naftowej do oceanów
Naukowcy odkryli, że światło słoneczne ma dużo większy wpływ na ratowanie oceanów, które ucierpiały wskutek wycieku ropy naftowej. Czy przyroda sama po nas posprząta?
W tym artykule: Badania rzucają nowe światło na naszą wiedzę o tym, co dzieje się z ropą po wycieku Długość fali światła ma bardzo duże znaczenie w całym procesie Naukowcom udało się ustalić, jakie czynniki mają największy wpływ w całym procesie W 2010 roku doszło do eksplozji platformy wiertniczej Deepwater Horizon w Zatoce Meksykańskiej. To największa katastrofa ekologiczna w historii USA. W ciągu 87 dni do wody dostało się prawie pięć milionów baryłek ropy. Zmarło wówczas 11 osób, a 17 zostało rannych. Po 12 latach od tych wydarzeń naukowcy wciąż próbują odkryć, co dzieje się z ropą, która wydostała się do oceanu. Interesuje ich zwłaszcza, jak szkodliwy wpływ na ekosystemy ma taki wyciek. Badania rzucają nowe światło na naszą wiedzę o tym, co dzieje się z ropą po wycieku Najnowsze badania opublikowano 16 lutego w czasopiśmie naukowym "Science Advances". Naukowcy z Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI) opisali, w jaki sposób światło słoneczne miało pomóc w ratowaniu oceanu przed skutkami wycieku ropy z Deepwater Horizon. Według badaczy światło miało wpływ na usunięcie nawet 17 procent ropy, która wyciekła z platformy wiertniczej. Wyciek ropy w Oceanie Spokojnym. Odbudowa ekosystemów zajmie lata Gavin Newsom – gubernator Kalifornii – podkreślił, że katastrofa ekologiczna w Orange County to przypomnienie dla ludzi, jak „szkodliwe z wielu powodów mogą być paliwa kopalne”. W celu sprawdzenia wpływu światła słonecznego, badacze pobrali próbkę ropy naftowej pochodzącej z Deepwater Horizon. Następnie w warunkach laboratoryjnych naświetlali ją lampami LED, które emitowały fale o tej samej długości, co fale światła słonecznego. W etapie końcowym eksperymentu, naukowcy przeanalizowali skład chemiczny oleju naftowego. Promieniowanie wywołało reakcję, która wytworzyła nowe związki. One z kolei usprawniły proces rozpuszczenia ropy w wodzie. W zwykłych warunkach nie jest to możliwe, ponieważ ropa i woda nie mieszają się ze sobą. Te ciecze mają bowiem odmienne właściwości fizyczne. Długość fali światła ma bardzo duże znaczenie w całym procesie Naukowcy odkryli, że w całej reakcji chemicznej najważniejszymi zmiennymi były grubość warstwy oleju oraz długość fali światła. – W trakcie badań okazało się, że światło słoneczne ma równie istotny wpływ na procesy pozbywania się ropy z oceanów, takie jak biodegradacja czy osiadanie ropy na brzegach – mówił współautor badania, Collin Ward, chemik z WHOI. – To ekscytujące, ponieważ nasze badanie dostarcza nam nowych informacji na temat tego, co jeszcze może dziać się z ropą naftową po wycieku oraz jaki ma to wpływ na nasze ekosystemy – dodaje Danielle Haas Freeman, autorka badania z Massachusetts Institute of Technology. Głęboki dylemat - Zatoka Meksykańska Największe z odkrytych złóż ropy w USA leżą w głębinach Zatoki Meksykańskiej, gdzie wiercenia są niezwykle ryzykowne. Według naukowców, jeżeli znaczna część ropy naftowej ulega rozpuszczeniu w wodzie na skutek działania światła słonecznego, to oznacza, że mniej tej substancji trafia do wrażliwych miejsc w ekosystemach. Badacze podkreślają jednak, że potrzebne są dalsze obserwacje, jaki wpływ na organizmy mają efekty degradacji ropy na skutek promieniowania słonecznego. Nowe związki chemiczne mogą być przecież być równie szkodliwe. Naukowcom udało się ustalić, jakie czynniki mają największy wpływ w całym procesie – Proces rozpuszczania ropy pod wpływem światła jest znany chemikom już od wielu dekad – podkreśla Ward. – Natomiast w naszym najnowszym badaniu odkryliśmy, że proces ten znacznie zmienia się wraz ze zmianą długości fal świetlnych – dodaje chemik. Naukowcy zaznaczają, że ta wiedza umożliwiła im oszacowanie, jakie znaczenie ma światło słoneczne w procesie rozpuszczania ropy, która wyciekła z Deepwater Horizon. W Zatoce Meksykańskiej nadal stosuje się szkodliwe dla środowiska metody wydobycia ropy Wiosną 2010 r. w Zatoce Meksykańskiej doszło do katastrofy ekologicznej, której symbolem stały się pelikany z posklejanymi ropą naftową skrzydłami. Ponad 10 lat później w tym samym miejs... W warunkach laboratoryjnych duet badaczy wziął pod uwagę zróżnicowanie warunków, które mają wpływ na cały proces. To między innymi grubość warstwy ropy, pora roku, lokalizacja na świecie, skład chemiczny wody oraz wspomniana wcześniej długość fal światła. Na tej podstawie zauważyli, że każdy z tych czynników ma inne znaczenie dla całej reakcji. Uczeni podkreślają, że ta wiedza jest szczególnie istotna dla środowiska arktycznego, które jest szczególnie narażone na wycieki ropy. Naukowcy są zdania, że ich odkrycie jest krokiem ku lepszej reakcji na tego typu katastrofy ekologiczne. Im więcej będziemy wiedzieć, co dzieje się ze szkodliwymi substancjami, które trafiają do oceanów, tym skuteczniej będziemy w stanie zwalczać szkody, które wyrządzamy. Źródło: Science Advances
W Zatoce Meksykańskiej nadal stosuje się szkodliwe dla środowiska metody wydobycia ropy
Wiosną 2010 r. w Zatoce Meksykańskiej doszło do katastrofy ekologicznej, której symbolem stały się pelikany z posklejanymi ropą naftową skrzydłami. Ponad 10 lat później w tym samym miejscu nadal praktykuje się ekstremalne metody wydobycia ciekłej kopaliny i gazów. Najnowszy raport przedstawia niepokojące dane.
W tym artykule: Zatoka Meksykańska cały czas jest tykającą bombą Realne zagrożenie dla ludzi i zwierząt Z raportu opublikowanego na początku lipca przez Center for Biological Diversity w USA dowiadujemy się, jak powszechne i szkodliwe dla środowiska stały się ekstremalne metody wydobywania ropy naftowej i gazu w Zatoce Meksykańskiej. Jak dobrze pamiętamy, to właśnie w tym miejscu wiosną 2010 r. doszło do katastrofy ekologicznej po eksplozji platformy wiertniczej Deepwater Horizon. Plama ropy dotarła wówczas aż do wybrzeży stanu Luizjana. Wymownym symbolem tej tragedii stały się pelikany z posklejanymi ciekłą kopaliną piórami. Wichura uszkodziła Dąb Bartek. „Bardzo silny wiatr odłamał konar” 3 czerwca 1991 r. Dąb Bartek ucierpiał po uderzeniu pioruna. Teraz na skutek silnych wiatrów uszkodzona została korona liczącego kilkaset lat drzewa. Zatoka Meksykańska cały czas jest tykającą bombą Po przeanalizowaniu danych uzyskanych na mocy ustawy o wolności dostępu do informacji, autorzy raportu udokumentowali ponad 3 tys. przypadków szczelinowania hydraulicznego na morzu, 700 zakwaszeń studni przybrzeżnych i co najmniej 250 milionów litrów odpadów zrzuconych do Zatoki Meksykańskiej w przeciągu ostatniej dekady. Substancje chemiczne stosowane w szczelinowaniu i zakwaszaniu stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia nie tylko dzikich zwierząt. W przypadku ludzi mogą doprowadzać do nowotworów, chorób układu rozrodczego, a nawet śmierci. Co więcej, kontynuowanie opisanych w raporcie praktyk może zagrozić turystyce i rybołówstwu, branżom, które zapewniają około 2,85 miliona miejsc pracy mieszkańcom wybrzeży Zatoki Meksykańskiej. – „Szczelinowanie hydrauliczne na otwartych wodach zagraża mieszkańcom Zatoki Meksykańskiej o dzikiej faunie o wiele bardziej, niż opisuje to amerykański rząd. Aby chronić życie i klimat, powinniśmy zakazać tych ekstremalnych technik wydobycia. [...] 10 lat po eksplozji urzędnicy nadal nie zbadali rzetelnie ich wpływu na zdrowie publiczne. Jestem zdumiona niepowodzeniem w powstrzymaniu tego głównego źródła zanieczyszczeń” – mówi Miyoko Sakashita, dyrektor programu ds. oceanów w Center for Biological Diversity. Jeden ze słoni idących przez Chiny wrócił do domu. Co z resztą stada? Po opuszczeniu rezerwatu słonie pokonały łącznie ponad 500 kilometrów. Eksperci zaczynają zastanawiać się nad tym, co skłoniło je do ucieczki. Realne zagrożenie dla ludzi i zwierząt W ciągu ostatniej dekady szczelinowanie hydrauliczne stało się niemal codzienną praktyką w Zatoce Meksykańskiej. Metoda ta opiera się na zrzucaniu chemikaliów na dno oceanu w celu rozbicia skał, a następnie wydobycia ropy i gazu. Nie mniej szkodliwe jest zakwaszanie, czyli wstrzykiwanie do wody kwasu fluorowodorowego lub chlorowodorowego w celu uwolnienia paliw kopalnych spod skalnych ścian. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska cały czas zezwala na odprowadzanie do Zatoki Meksykańskiej nieskończonej ilości ścieków podchodzących ze szczelinowania. Z raportu wynika, że każda szczelina uwalnia około 81 tys. litrów chemikaliów, w tym polimerów i rozpuszczalników. Wiadomo, że wiele z nich szkodzi reprodukcji i rozwojowi żywych organizmów, jednak około 76 proc. środków stosowanych w szczelinowaniu nadal nie zostało zbadanych pod kątem ich wpływu na zdrowie ludzi i dzikich zwierząt. Pomimo potwierdzonych zagrożeń, rząd USA godzi się na praktykowanie szczelinowania i zakwaszania Zatoki Meksykańskiej w celu wydobywania ropy naftowej i gazów.
Wieloryb znaleziony u wybrzeży Florydy to zupełnie nowy gatunek. Już zagrożony
Choć dopiero go opisano, już został uznany za zagrożony. Mowa o nowym gatunku wieloryba. Jednym ze znanych nam osobników był gigant znaleziony w styczniu 2019 roku na plaży w Everglades na Florydzie.
Wieloryb o długości 11,5 metra, który został wyrzucony na brzeg w w styczniu 2019 roku, okazał się zupełnie nowym gatunkiem. Początkowo, kiedy jego ciało znaleziono na Sandy Key - z niedowagą i twardą zbitką plastiku w jelitach - naukowcy sądzili, że jest to podgatunek płetwala Bryde'a (Balaenoptera brydei) - gatunku wieloryba fiszbinowego z grupy obejmującej humbaka i płetwala błękitnego. Podgatunek, do którego pierwotnie zakwalifikowano znalezione zwierzę, to płetwal Rice’a (Balaenoptera ricei), po raz pierwszy zauważony w 1990 roku. Jednak po analizie genetycznej kilku wielorybów Rice’a oraz zbadaniu czaszki osobnika znalezionego w Everglades, naukowcy stwierdzili, że pierwsze ustalenia nie były do końca właściwe. To nie podgatunek, a zupełnie nowy gatunek żyjący w Zatoce Meksykańskiej – podkreślili. Odkrycie opisano 10 stycznia w czasopiśmie Marine Mammal Science. W tym samym artykule, w którym naukowcy donoszą o ustanowieniu płetwali Rice’a nowym gatunkiem, zauważają też, że na Ziemi żyje mniej niż 100 osobników. A to sprawia, że gatunek należy uznać za „krytycznie zagrożony” - zgodnie z klasyfikacją National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Główna autorka badania Patricia Rosel, a także współautorka Lynsey Wilcox – obie z Southeast Fisheries Science Center – przyjrzały się zapisom dotyczącym płetwali Bryde’a na Karaibach i w Oceanie Atlantyckim na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Pierwsze badania genetyczne, mające ostatecznie doprowadzić do stwierdzenia, że mamy do czynienia z odrębnym gatunkiem, przeprowadzono już w 2008 roku. Wtedy badaczki zauważyły różnice w budowie czasek płetwali Bryde’a i Rice’a. Nowa analiza wykazała, że oprócz tego, że mają różne czaszki, wieloryby Rice’a mają nieco inny rozmiar niż wieloryby Bryde’a. Według NOAA mogą ważyć do 27 215 kilogramów i dorastać do 12,8 metra, podczas gdy wieloryby Bryde'a osiągają ponad 15,2 m i ważą ponad 24 947 kg. Zdaniem badaczek to „dowód na istnienie nieopisanego gatunku z rodzaju Balaenoptera w Zatoce Meksykańskiej”. Rosel uważa, że wieloryby z nowego gatunku mogą dożywać około 60 lat, ale biorąc pod uwagę, że jest ich tak niewiele, naukowcy potrzebują dalszej obserwacji, aby uzyskać lepszy obraz ich zwyczajów i życia. Ze względu na położenie w Zatoce Meksykańskiej wieloryby Rice’a są szczególnie narażone na wycieki ropy, zderzenia ze statkami, eksplorację podwodną czy produkcję energii.
Podwójny huragan może uderzyć w Zatokę Meksykańską. Czarny scenariusz się spełni?
Zatoka Meksykańska niejednokrotnie musiała mierzyć się z tropikalnymi burzami i huraganami. Nigdy jednak z dwoma jednocześnie. Do takiej koszmarnej kumulacji może dojść w najbliższych dniach – ostrzegają meteorolodzy i uważnie obserwują prognozy.
W historii pomiarów dwukrotnie – w 1959 i 1933 roku – Zatokę Meksykańską nawiedzały równocześnie dwie burze tropikalne. Nie były jednak wówczas na tyle silne, aby określić je mianem huraganów. Pierwszy w historii podwójny huragan może nawiedzić te rejony w najbliższych dniach. Taki scenariusz pokazały modele prognostyczne już 20 sierpnia. Choć wtedy jeszcze Laura i Marco – dwie tropikalne burze – nie zdążyły wystarczająco przybrać na sile. View oEmbed on the source website Marco to cyklon najniższej pierwszej kategorii, a więc stosunkowo słaby. W ostatnich dniach uderzył w południowe wybrzeże Stanów Zjednoczonych na pograniczu Teksasu i Luizjany. Prognozy wskazują, że Marco kieruje się na północ od obecnej lokalizacji, prosto w górę Zatoki. NHC (Krajowe Centrum ds. Huraganów) wydało ostrzeżenia przed cyklonem dla części Hondurasu i południowo-wschodniego Meksyku. Marco może zagrozić też wschodniemu Meksykowi. Laura okazuje się o wiele silniejszym cyklonem. NHC w obawie przed jej atakiem wydało ostrzeżenia dla większości Karaibów. Trasa Laury z wczesnych prognoz pokazuje, że znajdzie się nad terytorium Stanów Zjednoczonych, Wysp Dziewiczych, Haiti, Dominikaną, Kubą, Florydą, a następnie skieruje się do Zatoki Perskiej. Mapy prognostyczne pokazują, że między cyklonami może dojść do spotkania. Meteorolodzy stwierdzili, że nie można dokładnie przewidzieć, jak te dwie burze będą się zachowywać, jeśli dojdzie między nimi do interakcji. Jak na razie sytuacja wydaje się nie tak groźna, jak przewidywały najczarniejsze scenariusze – zakładające, że obie burze nasilą się i przejdą w huragany. Wówczas ich spotkanie byłoby niszczycielskie, a skutki uderzenia mogłyby być porównywalne do katastrofy, jaką sprowadził huragan Katrina. Na razie tylko jeden z obiektów zmienił się w niebezpieczny cyklon, ale jeszcze nie huragan. Drugi pozostaje tropikalną depresją – słabym cyklonem. Nadal jednak mogą uderzyć w Zatokę Meksykańską jeden po drugim, co sprawi, że Laura spotęguje wywołane przez Marco powodzie i zniszczenia. Ekspertów niepokoi jednak, że może dojść do tzw. „efektu Fujiwhary”, którego nazwa pochodzi od nazwiska japońskiego meteorologa Sakuhei Fujiwhary. To on jako pierwszy opisał zjawisko, w którym dochodzi do spotkania dwóch cyklonów lub huraganów. W czasie takiego spotkania burze zaczynają tańczyć wokół siebie. Washington Post donosi, że jednym ze skutków takiego tańca może być opóźnione przybycie Marco, co da mu więcej czasu na wzmocnienie się nad ciepłą wodą oceanu. View oEmbed on the source website W wyniku „efektu Fujiwhary” cyklony oddziałują na siebie i niczym drapieżniki próbują przejąć kontrolę nad przeciwnikiem. Niewykluczone, że jeden z cyklonów wchłonie drugi, wzmacniającym tym swoją siłę. Obserwatorzy podkreślają, że spotkanie burz może okazać się nie tak niszczycielskie, jak wydawałoby się na pierwszy rzut oka. Co więcej część z ekspertów uważa, że w Zatoce Meksykańskiej nie ma wystarczającej przestrzeni i warunków, które umożliwiłyby burzom odbycie takiego „tańca”. Burze pozostają pod stałą obserwacją, a przewidzenie, jak rzeczywiście zachowają się w razie spotkania jest praktycznie niemożliwe. Sezon huraganów 2020 jest wyjątkowo intensywny. Laura już 21 sierpnia)ustanowiła rekordy jako najwcześniejsza burza klasy L w historii. Cyklony tropikalne są określane kolejnymi literami alfabetu, gdy osiągają odpowiednią siłę. W tym roku miały miejsce już pierwsze burze klas C, E, F, G, H, I, J i K – zauważył na Twitterze meteorolog z Houston, Matt Lanza. National Oceanic and Atmospheric Administration twierdzi, że wraz z ociepleniem oceanów wywołanym zmianami klimatu, silne huragany będą prawdopodobnie występować częściej niż w poprzednich latach.
Key West: Tu nigdy temperatura nie spada poniżej zera
Tam, gdzie kurczaki mają swoje prawa, ciasto cytrynowe doroczny konkurs, a rośliny tropikalne drugą ojczyznę.
Turystyczny autobus co pół godziny zatrzymuje się nieopodal pensjonatu „Southernmost Point”. Największą atrakcją na tym końcu wyspy jest kolorowa boja, która uzmysławia przyjezdnym, że znajdują się na wysuniętym najbardziej na południe krańcu Stanów Zjednoczonych. Ja jednak nie dołączam do grupy amatorów zwiedzania na siedząco – wolę wyspę przejść na piechotę, własnymi ścieżkami. Tu nie chodzi o ambicję. Po pierwsze, Key West to zaledwie 6 km wzdłuż i 3 wszerz. Poza tym mam do odwiedzenia paru starych znajomych. Ciekawe, jak się miewa Nancy i jej podopieczni? Wejście do „Secret Garden” – prywatnego ogrodu botanicznego na Free School Lane – nic a nic się nie zmieniło. Podobnie jak 10 lat temu, mam kłopoty z jego odnalezieniem. Za niepozorną bramą ukryty jest ziemski raj Nancy Forrester – malarki, opiekunki pięciu kotów, 16 hałaśliwych papug, właścicielki imponującej kolekcji palm (aż 150 gatunków!), która od ponad ćwierć wieku tworzy z orchidei, ananasowców i innych roślin tropikalnych żywą galerię sztuki. W 2005 r. huragan Wilma zmienił oblicze jej ogrodu, zrywając parasole dużych liści i niszcząc tym samym rośliny cieniolubne rosnące pod nimi. Jednak niezwykły charakter tego miejsca w dalszym ciągu oczarowuje turystów, którzy trafiają tu albo sami, albo w zorganizowanej grupie pasjonatów roślin wizytujących przydomowe ogrody. Bo wyspę można zwiedzać na wiele sposobów: podążając szlakiem zabytkowych XIX-wieczych rezydencji z obszernymi werandami i wylegującymi się na nich kotami, uczestnicząc w nocnym spacerze z lampionem w ręku, tropiąc duchy i słuchając legend z epoki wiktoriańskiej czy poszukując spuścizny po przybyszach z Kuby. Można też zamiast od lądu podejść do Key West od wody i zapisać się na kurs nurkowania lub wybrać się łódką ze szklanym dnem na oglądanie rafy koralowej w dzień, a rozgwieżdżonego karaibskiego nieba nocą, popijając przy tym kieliszek szampana. Albo wypożyczyć rower i objechać całą wyspę, znajdując sobie mniej uczęszczany skrawek plaży, by się na nim poopalać. Warto wszystkiego spróbować, zaczynając od darmowego spaceru po Duval Street – najdłuższej i najpopularniejszej ulicy ze sklepami, restauracjami i wieloma innymi atrakcjami, na której końcu można podziwiać spektakularne zachody słońca z sykiem zanurzającego się w wodach Zatoki Meksykańskiej. Jeśli ktoś, tak jak ja, przyleciał tu w styczniu z zupełnie innej strefy klimatycznej, swoje pierwsze kroki powinien skierować do kubańskiej fabryki ręcznie robionych skórzanych sandałów. Po wyjściu z „Kino Sandals” w nowym i tanim obuwiu można już po kolei odkrywać uroki Key West. Nie każdemu będzie odpowiadał zgiełk wydobywający się z kultowego baru „Sloppy Joe”, w którym „Papa” Hemingway wraz z kumplami osuszył niejedną butelkę. Razić też mogą przytulone pary mężczyzn i ich kluby, w których swoje czary roztaczają mocno teatralni transwestyci. Ale jeśli oddalimy się od północnego końca ulicy Duval w kierunku południowym, przyjemnie zaskoczyć nas może motylarnia, gdzie setki bajecznie kolorowych motyli z całego świata fruwa w otoczeniu kwitnących roślin i gromadki miłośników przyrody. Po drugiej stronie ulicy znajduje się mniej odwiedzany, ale równie egzotyczny „The Chicken Store” – sklep z kurczakami, w którym można sobie nabyć maskotkę lub adoptować kurczaka, ale w żadnym wypadku kupić go na rosół. Obrońcy praw kurczaków namawiają do podpisania petycji, w której walczą o bezpieczeństwo i wolność swoich pupili. Miłośników kur i kogutów jest na Key West sporo. W „Blue Heaven” – restauracji znajdującej się nieopodal muzeum Hemingwaya – ptaki chodzą między stolikami, beztrosko grzebiąc w trocinach w poszukiwaniu resztek jedzenia. A nuż się trafi okruszek key lime pie – lokalnego przysmaku, którego nie może zabraknąć w najbardziej nawet skromnej kawiarnianej karcie. Każdy restaurator na wyspie za punkt honoru ma wzięcie udziału w konkursie na najlepsze cytrynowe ciasto. Kto wygra w tym roku? Najlepiej przekonać się o tym samemu. GARŚĆ FAKTÓW • Lokalizacja: Na końcu łańcucha wysp Florida Keys, 240 km od Miami i zaledwie 145 km od Hawany. • Ludność: 25,5 tysiąca. • Historia: John Simonton, biznesmen z Alabamy, odkupił wyspę w 1821 r. od Hiszpanów za 2 tys. dolarów. • Warto wiedzieć: średnia temperatura roczna wynosi 26OC, nigdy nie notuje się wartości poniżej zera.
Największe z odkrytych złóż ropy w USA leżą w głębinach Zatoki Meksykańskiej, gdzie wiercenia są niezwykle ryzykowne.
Był upalny czerwcowy dzień. W lokalnej kwaterze BP w Houma w Luizjanie tłoczyli się zasępieni mężczyźni i kobiety w jaskrawych kamizelkach. Na ścianach największego „pokoju dowodzenia” wielkie ekrany pokazywały mapy rozlewu oraz lokalizację statków ratowniczych. Konsultant Mark Ploen, zastępca dowódcy sztabu kryzysowego, w ciągu 30 lat kariery uczestniczył w zwalczaniu skutków katastrof na całym świecie – od Alaski po deltę Nigru. Teraz otaczali go ci sami ludzie, z którymi przed 20 laty pracował przy likwidacji gigantycznego wycieku z tankowca Exxon Valdez u wybrzeży Alaski. Należący do BP odwiert Macondo – zlokalizowany 80 km od brzegu, milę pod powierzchnią morza – w ciągu czterech dni wypluwał tyle ropy, ile wyciekło z Exxon Valdez. Pod koniec kwietnia eksplozja wydobywającego się z niego gazu zmieniła Deepwater Horizon, jedną z najnowocześniejszych platform wiertniczych na świecie, w stertę stopionego, pogiętego żelastwa. Nic podobnego nie zdarzyło się w Zatoce Meksykańskiej od 1979 r., kiedy na płytkich wodach zatoki Campeche doszło do wybuchu meksykańskiej platformy Ixtoc I. Od tamtej pory technika wiertnicza tak się rozwinęła, a popyt na ropę stał się tak wielki, że kompanie naftowe nie mogły oprzeć się pokusie i wierciły poza szelfem, na coraz głębszych wodach. Agencja BOEMRE (Bureau of Ocean Energy Management, Regulation and Enforcement) dawna Służba Zarządzania Minerałami (MMS), agencja rządowa sprawująca nadzór nad wierceniami u wybrzeży USA, utrzymywała, że prawdopodobieństwo eksplozji nie przekracza jednego procenta, a nawet gdyby doszło do wybuchu, dużego wycieku nie będzie. W kwaterze BP w Houma ponad tysiąc osób zajmowało się organizacją akcji oczyszczania. W terenie dziesiątki tysięcy przemierzały plaże w białych kombinezonach, z samolotów i helikopterów wypatrywały zmian na powierzchni wody, walczyły z rozprzestrzeniającą się plamą ropy za pomocą skimmerów (zgarniaczy ropy), specjalnie przystosowanych łodzi rybackich i deszczu chemicznych dyspersantów. Na morzu ropy, wokół miejsca nazywanego przez Ploena po prostu „źródłem”, unosiła się na falach mała armada. Ze statku wiertniczego Discoverer Enterprise dobiegał ogłuszający huk towarzyszący spalaniu metanu wyłapywanego ze zbuntowanego szybu. W pobliżu dwa kutry do połowu krewetek ciągnęły zaporę przeciwolejową i wypalały ropę na powierzchni wody, w wyniku czego utworzyła się łukowata ściana płomieni i olbrzymi pióropusz czarnego dymu. Wody zatoki poniżej 300 m pod poziomem morza to jedno z najtrudniejszych na ziemi miejsc do wiercenia. Łagodnie nachylony szelf kontynentalny nagle opada, przechodząc w silnie urzeźbiony teren z głębokimi kanionami, grzbietami oceanicznymi i wulkanami błotnymi wyrzucającymi błoto na wysokość 150 m. Z naturalnych wypływów w morskim dnie wycieka ponad 2 tys. baryłek ropy dziennie. Ale złoża o znaczeniu gospodarczym leżą głęboko pod dnem, często poniżej pokładów plastycznej soli, wrażliwych na trzęsienia ziemi. Temperatury na dnie morza są bliskie zera, podczas gdy złoża ropy mogą mieć temperaturę 150OC – są jak butelki wody sodowej po wstrząśnięciu, tylko czekają, by wystrzelić, gdy ktoś je otworzy. Także złoża gazu ziemnego magazynujące metan i hydraty metanu (naturalne struktury wody i metanu) – zamarznięte, ale niestabilne termodynamicznie – czają się w podmorskich osadach, zwiększając ryzyko wybuchu. Przez dziesiątki lat astronomiczne koszty głębokich wierceń sprawiały, że platformy wiertnicze nie oddalały się daleko od brzegu. Lecz kurczące się zasoby, skaczące w górę ceny i spektakularne odkrycia złóż na pełnym morzu zapoczątkowały globalną gorączkę morskiej ropy. Nowe pola pojawiły się w samą porę, by zrównoważyć postępujący spadek wydobycia z płytkich akwenów. Obecnie eksploatacja ropy w Zatoce Meksykańskiej stanowi 30 proc. produkcji USA, z czego połowa pochodzi z wód głębokich (305–1524 m), a jedna trzecia z bardzo głębokich (1525 m lub więcej). Należący do BP szyb Macondo, przebijający słup 1525 m wody i 3960 m skał pod dnem morza, nie był szczególnie głęboki. Przemysł naftowy ma na swoim koncie odwierty na morzu o głębokości 3048 m oraz wiercenia na łączną głębokość 10 683 m. Od pierwszych lat XXI w. raporty sporządzane przez branżę naftową i instytuty naukowe ostrzegały o rosnącym ryzyku eksplozji głęboko pod wodą, zawodności głowic przeciwerupcyjnych i trudnościach w zatamowaniu ewentualnego wycieku. Podkreślano przede wszystkim fakt, że szyby na głębokim morzu poddawane są ogromnym ciśnieniom, mogą więc wypluwać nawet 100 tys. baryłek ropy dziennie. Agencja MMS takie obawy rutynowo bagatelizowała. Studium opracowane przez nią w 2007 r. stwierdzało, że w latach 1992–2006 w Zatoce Meksykańskiej miało miejsce jedynie 39 eksplozji na ponad 15 tys. pracujących tam szybów. Tylko niektóre wybuchy spowodowały większy wyciek ropy, zaledwie jeden przyniósł skutek śmiertelny. Z Macondo od początku były kłopoty. Do wywiercenia tego szybu BP wynajęło Transocean – firmę z siedzibą w Szwajcarii. Pierwsza platforma wiertnicza Transoceanu przestała być zdatna do użytku po uderzeniu huraganu Ida, zaledwie po miesiącu. Deepwater Horizon rozpoczął swe pechowe działanie w lutym 2010 r. Na początku marca przewód wiertniczy utkwił w otworze, taki sam los spotkał urządzenie wysłane na dół, aby zlokalizować miejsce awarii. Trzeba było się wycofać i wiercić wokół przeszkody. E-mail wysłany przez BP wspominał, że w czasie wykonywania odwiertu wystąpiły problemy z „opanowaniem szybu”. Na tydzień przed eksplozją inżynier wiertnik pisał: To jest pechowy szyb. 20 kwietnia Deepwater Horizon miał sześciotygodniowe opóźnienie w stosunku do planu, co kosztowało BP pół miliona dolarów dziennie. Planując odwiert, BP zdecydowało się wiercić w najszybszy możliwy sposób – wybrano model otworu z długą kolumną rur wiertniczych umieszczonych pomiędzy złożem ropy a głowicą szybu. Taki otwór ma dwie bariery oddzielające ropę od głowicy przeciwerupcyjnej na dnie morza: cementowy korek na dnie szybu i metalowe szczęki przy samej głowicy. Kiedy eksplodował szyb Macondo, nie były one zaciśnięte. W dodatku kongresowi śledczy i eksperci twierdzą, że przy cementowaniu BP cięło koszty. Nie wtłoczono cieczy buforującej w przestrzeń pomiędzy rurami okładzinowymi i ścianą otworu. Taka praktyka pozwala cementowemu zaczynowi porządnie stwardnieć. Nie wprowadzono do środka wystarczającej ilości centralizatorów – elementów, które dają pewność, że cement utworzy pełne uszczelnienie dookoła rur okładzinowych otworu. Nie przeprowadzono też testu sprawdzającego, czy cement związał właściwie. A tuż przed wypadkiem, podczas przygotowań do zakończenia prac i odłączenia platformy od szybu, zastąpiono ciężką płuczkę wiertniczą w szybie znacznie lżejszą wodą morską. BP odmówiło komentarza na ten temat. Niewykluczone, że wszystkie decyzje były legalne, na pewno zaoszczędziły BP czasu i pieniędzy – jednak każda z nich zwiększała ryzyko wybuchu. Śledczy przypuszczają, że w nocy 20 kwietnia wielka poduszka gazu jakoś przedostała się przez obudowę, być może przez puste przestrzenie w cemencie, i wystrzeliła w górę. Głowica przeciwerupcyjna winna była powstrzymać to uderzenie na dnie morza; jej tarany hydrauliczne powinny zgiąć rurę wiertniczą jak słomkę do lemoniady, blokując wytrysk i chroniąc znajdującą się powyżej platformę. Ale ten automatyczny mechanizm bezpieczeństwa był w kiepskim stanie. Gdy na platformie trysnął gejzer płuczki, nie udało się uruchomić zaworów bezpieczeństwa. Według obliczeń BP sprzed wypadku w najgorszym razie wyciek z szybu miał objętość 162 tys. baryłek dziennie. Plan przeciwdziałania jego ewentualnym skutkom dla całej zatoki zakładał, że koncern jest w stanie odzyskać prawie 500 tys. baryłek ropy dziennie przy użyciu standardowych technologii, tak więc nawet najgorszy scenariusz nie powinien wyrządzić większych szkód rybołówstwu i dzikim zwierzętom, w tym morsom, wydrom i uchatkom. Tyle że w Zatoce Meksykańskiej nie ma morsów, wydr ani uchatek. Poza tym plan BP wymieniał nazwisko morskiego biologa, który od lat nie żyje, jako osoby mającej w razie potrzeby pełnić rolę eksperta. Był też japoński adres rozrywkowej strony internetowej, który miał być adresem dostawcy sprzętu do zwalczania ewentualnego wycieku. Te szeroko komentowane gafy występowały także w planach reagowania kryzysowego innych firm naftowych. Najwyraźniej mechanicznie skopiowano je z dawniejszych planów opracowanych dla Arktyki. Kiedy doszło do wycieku, podjęte przez BP działania tylko w niewielkim stopniu spełniły obietnice koncernu. Na początku sierpnia naukowcy stwierdzili, że zniszczony szyb po eksplozji codziennie wyrzucał 62 tys. baryłek ropy – to ogromna ilość, niemniej daleko poniżej najbardziej pesymistycznego scenariusza założonego przez BP. W czerwcu Mark Ploen szacował, że jego ludzie używający skimmerów zbierają 15 tys. baryłek. Zwyczajne wypalanie ropy, metoda zastosowana po wycieku z Exxon Valdez, było bardziej skuteczne. Flota BP do spalania liczyła 23 statki, w tym łodzie poławiaczy krewetek, które ogradzały plamy ropy, a potem podpalały ciecz za pomocą napalmu. Środek Zatoki Meksykańskiej. W czerwcu Discoverer Enterprise zaczął zbierać ropę bezpośrednio przy zniszczonej głowicy przeciwerupcyjnej, do połowy lipca zwiększając wydajność do 25 tys. baryłek dziennie. To ilość wciąż zdecydowanie mniejsza od deklarowanych przez BP przed katastrofą niemal 500 tys. baryłek. W połowie lipca kompania zdołała umieścić szczelną kopułę na szybie, po 12 tygodniach tamując wytrysk ropy. Do środowiska dostało się 4,9 mln baryłek ropy. Naukowcy obliczyli, że BP udało się usunąć czwartą jej część. Druga ćwiartka wyparowała lub rozpuściła się i rozpierzchła, tworząc drobne cząsteczki. Trzecia pozostaje rozproszona w wodzie w postaci kropelek, które mogą być toksyczne dla niektórych organizmów. I wreszcie ostatnia ćwierć – prawie pięciokrotnie większa niż wyciek z Exxon Valdez – pozostaje w środowisku w postaci plam ropy na powierzchni wody albo w formie kul smoły na plażach. Katastrofa Deepwater Horizon stała się największym w dziejach przypadkowym wyciekiem ropy do oceanu. Rozmiarami przewyższa go tylko świadomie spowodowany przez człowieka wypływ w Kuwejcie w 1991 r. podczas wojny w Zatoce Perskiej. W maju naukowcy zaczęli monitorować chmury metanu i kropelki ropy dryfujące na głębokości 900–1200 m na odległość do 48 km od uszkodzonego szybu. Jednym z nich jest biogeochemik Mandy Joye z Uniwersytetu Stanu Georgia. Odkryła ona „chmurę” ropy o rozmiarach Manhattanu, w której stężenie metanu było najwyższe, jakie kiedykolwiek wykryła w zatoce. Bakterie ucztujące na rozlanej ropie i metanie pozbawiają wodę tlenu – w jednym miejscu pomiary Joye w warstwie wody o grubości 180 m, na głębokości, gdzie normalnie żyją ryby, wykazały niebezpiecznie niską, groźną dla życia zawartość tlenu. Ponieważ w głębi zatoki mieszanie wód zazwyczaj przebiega powoli, takie ubogie w tlen strefy mogą utrzymywać się przez dziesiątki lat, twierdzi Joye. Podczas czerwcowego rejsu zespół Joye pobierał próbki wody w promieniu mili od Discoverer Enterprise – dość blisko, by słychać było apokaliptyczny ryk ogromnego płomienia metanu. Gryzące opary ropy, oleju i asfaltu paliły płuca. Wszędzie w zasięgu wzroku kobaltowobłękitne głębiny zatoki pokryte były brązowawoczerwonymi plamami. Joye wróciła do kabiny zamyślona. – Przypadek Deepwater Horizon jest konsekwencją globalnego uzależnienia od ropy – powiedziała. – Takie wypadki są nieuniknione, bo wiercimy w coraz głębszych akwenach. Prowadzimy niebezpieczną grę. Jeśli to nie jest sygnał, by przestawić się na zieloną energię, to ja nie wiem, co by to mogło być.
Varadero ciągnie się wzdłuż całej długości półwyspu Hicacos wciśniętego pomiędzy Zatokę Cardenas, a Cieśninę Florydzką, ok. 140 km na wschód od Hawany. Plaża jest niekiedy nazywana Playa Azul (niebieska plaża) a jej szerokość sięga 100 m.
Nazwa: Varadero Państwo: Kuba Długość: 24 km Lokalizacja: Varadero Region: Matanzas Akwen: Zatoka Meksykańska Podłoże: biały, drobny piasek Sezon: od grudnia do kwietnia Opalanie topless: tak Rafy koralowe: tak Sporty: nurkowanie, jachty, golf, skydiving, żaglówki, rowery i narty wodne, skoki ze spadochronem, snorkeling, kanoe, kajaki Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Najbliższe międzynarodowe lotnisko, Juan Gualberto Gómez International Airport (VRA), znajduje się w odległości ok. 40 km na zachód od Varadero. Do kurortu można dotrzeć taksówką. Varadero ciągnie się wzdłuż całej długości półwyspu Hicacos wciśniętego pomiędzy Zatokę Cardenas, a Cieśninę Florydzką, ok. 140 km na wschód od Hawany. Plaża jest niekiedy nazywana Playa Azul (niebieska plaża) a jej szerokość sięga 100 m. Obmywają ją ciepłe wody Prądu Zatokowego (Golfsztromu). Na obrzeżu rosną palmy i inna tropikalna roślinność. Na wielu odcinkach plaży znajdują się wypożyczalnie parasoli i leżaków, a tuż przy niej hotele, bary i restauracje. Kurort zaczął się rozwijać kiedy magnat przemysłowy Irénée du Pont zbudował tu swoją rezydencję (Xanadú Mansion) w 1926 roku. W latach czterdziestych w ślad za nim poszły różne osobistości świata show biznesu, a także gangsterzy w tym sławny Al Capone. Obecnie, Varadero posiada ponad 50 hoteli z ok. 15 tysiącami pokoi i wciąż się rozwija tworząc jeden z największych kurortów na Karaibach. Do Varadero w okresie od grudnia do lutego najczęściej przyjeżdżają Kanadyjczycy i Europejczycy, a od czerwca do sierpnia przeważa tu społeczność lokalna. Od maja do października występują opady deszczu, a między sierpniem a listopadem pojawiają się huragany. Przez cały rok panuje tu wysoka wilgotność od 75% do 95%. Varadero nie dysponuje typową publiczną komunikacją miejską. Miasteczko oferuje jedynie specjalne panoramiczne autobusy, które kursują między wszystkim głównym hotelami. Nie brakuje tu także taksówek, a w większości hoteli można wynająć rower albo skuter, które są tu popularnym środkiem komunikacji. Oprócz mnóstwa barów, restauracji i dyskotek, w miasteczku znajduje się wiele atrakcji dla rodzin z dziećmi. Najmłodsi mogą na przykład popływać w z delfinami w Delfinario lub odwiedzić podwodny park. Całą rodziną można się wybrać na wycieczkę statkiem ze szklanym dnem umożliwiającym zobaczenie m.in. zatopionej fregaty czy wraku samolotu pasażerskiego. Na półwyspie zasmakujemy także doskonałej kuchni włoskiej, hiszpańskiej, azjatyckiej oraz oczywiście kubańskiej. W Varadero można także wypożyczyć jacht lub łódź motorową na cały dzień, pograć w golfa lub kręgle, wybrać się na jazdę konną, albo spróbować podniebnego nurkowania (skydiiving). Nie brakuje tu także galerii sztuki, ekskluzywnych sklepów a także kina i teatru na świeżym powietrzu. Można też zwiedzić słynną rezydencję Xanadu. Godne uwagi są także pobliskie miasta Matanzas (32 km) i Cardenas (12km). Choć Varadero kojarzy się głównie z ekskluzywnymi hotelami, znajdują się tu także kempingi. Miłośnicy wędkarstwa mają do wyboru trzy mariny gdzie można łowić ryby (m.in. makrelosz). Z półwyspu organizowana jest cała gama wypraw nurkowych (także w jaskiniach), wycieczki katamaranem ze szklanym dnem oraz zwiedzanie jaskiń. Warta uwagi jest między innymi jaskinia Bellamar, która stanowi jedną z najpiękniejszych grot na wybrzeżu karaibskim. 2 km tych podziemnych tuneli wypełniają wyjątkowe stalagmity, stalaktyty oraz kryształy kalcytu. Równie ciekawa jest 8 kilometrowa Santa Catalina, gdzie odkryto ślady cywilizacji prekolumbijskiej oraz Ambrosio z prehistorycznymi malowidłami. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Grecja - Falasarna Bermudy - Horseshoe Bay Tajlandia - Maya Bay Tajlandia - Pattaya Bahamy - Pink Sands Beach Malta - Ramla il-Hamra Francja - Plage de Rondinara Francja - Plage de Saleccia Portugalia - Praia De São Rafael Grecja - Balos Maroko - Legzira Tanzania - Nungwi Włochy - La Pelosa Grecja - Tsambika Tajlandia - Patong Cypr - Zatoka Figowa Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie