Mikroplastik uszkadza twój mózg na 5 sposobów. Jak to się dzieje?
Zanieczyszczenie mikroplastikiem jest wszechobecne, a niewidoczne gołym okiem cząstki znajdują się w jedzeniu, wodze i powietrzu. Najnowsze badania wskazują, że mikroplastik może akumulować się w ludzkim mózgu, wywołując szereg reakcji prowadzących do uszkodzeń nerwów czy zaburzeń funkcji poznawczych. Naukowcom udało się wyróżnić 5 mechanizmów, przez które tak się dzieje.
Szacuje się, że dorośli mogą spożywać nawet 250 gramów mikroplastików rocznie. Ma on przyczyniać się do rozwoju wielu chorób neurodegradacyjnych: m.in. alzheimera czy parkinsona. Na jakie sposoby plastik szkodzi układowi nerwowemu i jak się zabezpieczyć? Jak mikroplastik trafia do mózgu? Mikroplastik to drobne fragmenty tworzyw sztucznych o średnicy poniżej 5 mm, które powstają w wyniku rozkładu większych odpadów plastikowych. Związki te przedostają się do organizmu na wiele sposobów: za pomocą zanieczyszczonych owoców morza, soli, żywności przetworzonej, torebek herbaty, plastikowych desek do krojenia, napojów czy warzyw uprawianych w skażonej glebie. Dodatkowo mikroplastiki obecne są w powietrzu – unoszą się z dywanów, są składnikiem kurzu czy syntetycznych tkanin. Rola bariery krew-mózg Choć większość mikroplastików jest usuwana z organizmu, badania wykazują, że mogą one gromadzić się w organach, w tym w mózgu. To odkrycie rodzi poważne obawy o wpływ mikroplastików na zdrowie neurologiczne człowieka. Jak dokładnie do niego przenikają? Bariera krew-mózg (BKM) to specjalistyczna struktura naczyń krwionośnych i komórek, która chroni mózg przed dostępem szkodliwych substancji z krwiobiegu. Jej zadaniem jest selektywne przepuszczanie składników odżywczych i blokowanie toksyn. Badania naukowe wykazują, że mikroplastik może osłabiać tę barierę, czyniąc ją bardziej przepuszczalną. Kiedy bariera staje się „nieszczelna”, do tkanki mózgowej mogą przedostawać się nie tylko mikroplastiki, ale również inne toksyczne związki i patogeny. 5 sposobów, na jakie mikroplastik niszczy mózg Międzynarodowy zespół badaczy z University of Technology Sydney oraz Auburn University, na podstawie dostępnych badań i literatury, wskazał 5 kluczowych mechanizmów dewastującego oddziaływania mikroplastiku na mózg. Swoje wnioski naukowcy opublikowali w czasopiśmie „Molecular and Cellular Biochemistry”. Są to: Pobudzanie komórek odpornościowych i wywoływanie stanu zapalnego – mózg traktuje mikroplastiki jako obce ciała, co prowadzi do aktywacji komórek odpornościowych i zapalenia. Wywoływanie stresu oksydacyjnego – mikroplastiki zwiększają liczbę niestabilnych cząsteczek tlenowych, które mogą uszkadzać komórki. Osłabiają także systemy antyoksydacyjne organizmu. Uszkodzenia bariery krew-mózg – mikroplastiki osłabiają tę barierę, czyniąc ją bardziej przepuszczalną. To ułatwia dostęp do mózgu toksyn. Zaburzenia funkcji mitochondriów – mikroplastiki zakłócają produkcję ATP, podstawowego paliwa dla komórek, co osłabia działanie neuronów. Bezpośrednie niszczenie neuronów – całościowe działanie mikroplastików prowadzi do bezpośredniej degeneracji komórek nerwowych. Źródła mikroplastiku i jak ich unikać Według naukowców z UTS i Auburn University mikroplastiki obecne są niemal wszędzie. W codziennym życiu jesteśmy narażeni na kontakt nawet poprzez plastikowe pojemniki i deski do krojenia, syntetyczne ubrania i pościel, suszarki bębnowe czy przetworzoną i pakowaną żywność. Aby ograniczyć narażenie, badacze zalecają: stosowanie naturalnych materiałów zamiast syntetycznych, unikanie plastiku w kuchni i podczas przechowywania żywności, ograniczenie spożycia wysoko przetworzonej żywności, częste wietrzenie i czyszczenie pomieszczeń, by zmniejszyć obecność mikroplastików w kurzu domowym. Dr Keshav Raj Paudel z UTS sugeruje potrzebę zmiany codziennych nawyków i redukcję użycia plastiku. Autorzy badania kontynuują prace laboratoryjne w celu lepszego zrozumienia mechanizmów wpływu mikroplastików na funkcjonowanie komórek mózgowych. Źródło: Molecular and Cellular Biochemistry, UTS Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wpływ samochodów na środowisko może cię zaskoczyć – nie chodzi tylko o spaliny
Wpływ samochodów na środowisko to nie tylko emisja spalin. Od produkcji po utylizację – poznaj mniej oczywiste aspekty szkodliwości aut, które wciąż umykają uwadze wielu kierowców.
Spis treści: Duży ślad węglowy Zużycie paliwa i emisje Zanieczyszczenie powietrza Skutki infrastrukturalne Wpływ samochodów na środowisko nie wynika wyłącznie z emisji podczas jazdy. Cały cykl życia pojazdu może niekorzystnie oddziaływać na planetę. Od materiałów użytych w produkcji, przez eksploatację i serwis, aż po utylizację — poniżej najważniejsze kwestie związane z samochodami i środowiskiem. Duży ślad węglowy Zanim auto wyjedzie na drogę, zużywa już sporo energii. Produkcja samochodów zostawia ogromny ślad, ponieważ trzeba wytworzyć stal, gumę, szkło, tworzywa sztuczne, lakiery i wiele innych materiałów. Dopiero potem nowe auto jest gotowe do jazdy. Koniec życia samochodu nie oznacza końca jego wpływu na środowisko. Toksyczne elektrolity z akumulatorów i inne substancje mogą pozostawać w środowisku długo po tym, jak pojazd przestanie nadawać się do użytku. Na szczęście zwały wraków na złomowiskach są dziś wyraźnie mniejsze. Około trzy czwarte przeciętnego współczesnego samochodu — w tym większość stalowej ramy oraz akumulatory pojazdów elektrycznych — da się poddać recyklingowi. Mimo to koszty środowiskowe związane z produkcją, recyklingiem i utylizacją są trudne do precyzyjnego oszacowania. W dużej mierze pozostają też poza kontrolą konsumentów. Zużycie paliwa i emisje Największa część oddziaływania samochodu na środowisko — nawet 80–90 procent — wynika ze spalania paliwa i emisji spalin. Naukowcy podkreślają, że zanieczyszczenie powietrza i gazy cieplarniane napędzają globalne ocieplenie. Na szczęście skala tego wpływu w dużej mierze zależy od kierowcy. Produkty ropopochodne budzą jednak zastrzeżenia jeszcze zanim zostaną spalone. Ich wydobycie jest energochłonne. Może też szkodzić lokalnym ekosystemom. Transport paliw pochłania duże ilości energii i niesie ryzyko katastrof środowiskowych, na przykład wycieków ropy. Gdy światowy popyt rośnie, a niekonwencjonalne źródła — takie jak piaski roponośne — stają się opłacalne, ekologiczne skutki wydobycia mogą gwałtownie wzrosnąć. To kolejny powód, dla którego efektywność paliwowa ma tak duże znaczenie. Częściowo dlatego pojazdy elektryczne (EV) mogą ograniczać wpływ na środowisko. Nie mają silników spalinowych. EV i hybrydy typu plug-in (PHEV) również oddziałują jednak na środowisko na etapie produkcji. PHEV-y spalają też benzynę, więc generują emisje. Skala tego wpływu bywa trudna do zmierzenia. Zależy od sposobu pracy baterii, częstotliwości ładowania oraz stylu jazdy. Zanieczyszczenie powietrza Samochody i ciężarówki to w USA główne źródło problemów z jakością powietrza. Odpowiadają za około jedną trzecią całkowitego zanieczyszczenia. Szczególnie niepokojące są substancje z rur wydechowych: podtlenek azotu, tlenek węgla i inne toksyny. Uwalniają się na wysokości ulicy, a więc tam, gdzie ludzie bezpośrednio je wdychają. To sprawia, że emisje z pojazdów mogą stanowić bardziej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia niż toksyny z kominów przemysłowych, które trafiają wysoko do atmosfery. Skutki infrastrukturalne Z samochodami wiąże się także budowa dróg i wynikające z niej rozlewanie się miast, zwłaszcza tam, gdzie brakuje sprawnego transportu publicznego. Budowa dróg silnie wpływa zarówno na emisje, jak i na świat zwierząt. Te efekty trudno dokładnie policzyć i oddzielić od innych czynników, takich jak wzrost populacji czy konsumpcja zasobów. Niestety, wielu z tych skutków nie da się łatwo ograniczyć samymi technologicznymi ulepszeniami, takimi jak lepsza efektywność paliwowa czy napęd elektryczny. Źródło: National Geographic
Cmentarzysko jak z horroru na dnie oceanu. Naukowcy w końcu poznają jego toksyczną tajemnicę
Badanie dna oceanicznego u wybrzeży Los Angeles w 2020 roku ujawniło ogromne wysypisko beczek z DDT i innymi toksycznymi odpadami. Teraz okazuje się, że zanieczyszczenia, które one emitują, uniemożliwiają rozwój życia w tym miejscu.
W 2020 roku badacze z Instytutu Oceanografii Scripps działającego przy Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego odkryli na dnie oceanicznym u wybrzeży Kalifornii co najmniej 25 tysięcy beczek zawierających pestycyd DDT. To dichlorodifenylotrichloroetan, organiczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, dawniej powszechnie stosowany jako środek owadobójczy. Jest jednak silnie toksyczny i badania naukowe wykazały, że również rakotwórczy. Cmentarzysko beczek w południowej Kalifornii Odkryte beczki znajdują się na głębokości ok. 900 metrów, na obszarze rozciągającym się od wyspy Catalina aż po wybrzeże Los Angeles. Stany Zjednoczone zakazały stosowania DDT w 1972 roku. W latach 70. na tym właśnie obszarze południowokalifornijskie zakłady przemysłowe stworzyły sobie miejsce zrzutu nielegalnych już toksycznych substancji. Odkrycie tego cmentarzyska pomogło wyjaśnić, dlaczego ślady dichlorodifenylotrichloroetanu wykrywane są u kalifornijskich ssaków morskich. W najnowszym badaniu naukowcy postanowili sprawdzić, jak beczki z toksycznymi substancjami wpływają na tamtejsze morskie środowisko. Zespół pod kierownictwem Johanny Gutleben, mikrobiolożki ze Scripps Institution, opublikował wyniki badań próbek osadów pobranych z okolic pięciu beczek. Trzy z badanych beczek miały wokół siebie białe obwódki przypominające halo (zjawisko optyczne obserwowane w atmosferze, które polega na pojawianiu się świetlistych pierścieni, łuków lub plam wokół Słońca albo Księżyca). Co się znajduje we wnętrzu beczek? Okazało się jednak, że w tym toksycznym środowisku jest więcej niebezpiecznych substancji niż tylko DDT. Wszystkie próbki wykazywały ekstremalnie wysokie pH (ok. 12) i bardzo małą liczbę żyjących tam mikrobów. Badacze doszli do wniosku, że beczki zawierały żrące odpady alkaliczne, które mogą uszkadzać materię organiczną i wypłukiwać duże stężenia potencjalnie toksycznych metali. – Do tej pory poszukiwaliśmy głównie DDT. Nikt wcześniej nie myślał o odpadach alkalicznych i być może będziemy musieli zacząć szukać również innych substancji – powiedziała Gutleben. Ze względu na odkrycie ograniczonych ilości DNA drobnoustrojów w pobliżu beczek naukowcy doszli do wniosku, że zidentyfikowane odpady prawdopodobnie przekształciły część dna morskiego w ekstremalne środowiska, w których większość organizmów żywych nie jest w stanie przetrwać, a życie po prostu się nie rozwija. Z małym wyjątkiem. Badacze odkryli ślady pewnych bakterii z rodzin przystosowanych do środowisk alkalicznych, takich jak głębinowe kominy hydrotermalne i alkaliczne gorące źródła. Naukowcom udało się również wyjaśnić, jak dochodzi do powstawania zjawiska przypominającego halo wokół beczek. Otóż gdy odpady alkaliczne wyciekają z pojemników, reagują z magnezem znajdującym się w wodzie i tworzą pewnego rodzaju mineralną formę wodorotlenku magnezu, czyli brucyt. Minerał ten tworzył swoistą skorupę wokół beczek, a następnie rozpuszczał się i osadzał w postaci białego pyłu. Długoterminowe zanieczyszczenie środowiska oceanicznego Biorąc pod uwagę fakt, że zanieczyszczenia utrzymują się na dnie oceanu od ponad 50 lat, należy je uznać za trwałe, które będą miały stały negatywny wpływ na środowisko. – To szokujące, że po ponad 50 latach nadal widoczne są skutki tego zanieczyszczenia – powiedział Paul Jensen, współautor ze Scripps Institute. Warto przypomnieć, że rocznie do oceanów trafia kilkadziesiąt milionów ton śmieci, z czego ok. 14 milionów ton to plastik. Część syntetycznych odpadów opada na dno morskie. Inne ulegają fragmentacji, tworząc drobiny mikroplastiku, który ma bardzo negatywny wpływ na wodne ekosystemy. Źródło: livescience.com Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Mikroplastik opanowuje lasy. Spodziewaliśmy się tego, ale teraz mamy dowody
Do tej pory mikro- i nanoplastik wykrywano zwykle w oceanach, rzekach czy na polach, do których przedostaje się za sprawą stosowanych przez rolników nawozów. Naukowcy pierwszy raz udowodnili, że skażone są nim także lasy. Skąd się w nich bierze?
Badania zrealizowane na Uniwersytecie Technicznym w niemieckim Darmstadt dowodzą, że szkodliwy mikroplastik gromadzi się nie tylko w glebach rolniczych i miejskich, ale także w lasach. Kumuluje on toksyczne związki obecne w powietrzu. Swoje badania opublikowali w czasopiśmie „Communications Earth & Environment”. Skąd plastik bierze się w lesie? Według dr Collina J. Webera z Instytutu Geologii Stosowanej Uniwersytetu Technicznego w Darmstadt, mikroplastik początkowo osadza się na koronach drzew, które „wyczesują” go z powietrza. Transfer toksycznych związków najbardziej widoczny jest w lasach liściastych, bo te do gleby przedostają się zarówno poprzez deszcz, gdy są wymywane z górnych partii drzew, jak i podczas jesiennego opadania liści. Leśna gleba pod lupą naukowców Próbki do badań pobrano z czterech lasów znajdujących się na wschód od Darmstadt. Badacze zastosowali nową metodę analityczną, która pozwoliła im zmierzyć stężenie mikroplastiku osobno w glebie, w liściach i w osadach atmosferycznych. Wykorzystując specjalnie skonstruowane modele udało im się przeanalizować depozycję atmosferyczną – czyli proces przenoszenia i osadzania się składników zanieczyszczeń atmosferycznych na powierzchnię ziemi – aż od lat 50. XX wieku. – Nasze wyniki wskazują, że mikroplastik w glebach leśnych pochodzi głównie z depozycji atmosferycznej i z opadających liści. Inne źródła mają natomiast jedynie niewielki wpływ – wyjaśnia dr Weber. O czym alarmuje plastik w lesie? To pierwsze takie badanie, które pokazuje bezpośredni związek między mikroplastikiem obecnym w atmosferze a lasami. Do tej pory myślano, że gleba zanieczyszczana jest głównie przez stosowanie nawozów czy odpady. Okazuje się, że toksyczne związki przedostają się do lasów z powietrza, osiadają na liściach i z nimi dostają się do gleby. To sprawia, że lasy stają się dobrym wskaźnikiem poziomu zanieczyszczeń atmosferycznych. – Lasy już teraz są zagrożone przez zmiany klimatyczne, a nasze ustalenia sugerują, że mikroplastiki mogą obecnie stanowić dodatkowe zagrożenie dla ich ekosystemów – ostrzega niemiecki geolog. Niestety, jest też bardziej ponura konstatacja. To kolejny dowód na to, że mikroplastik krąży w powietrzu, którym wszyscy oddychamy. Źródła: phys.org, Communications Earth & Environment Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Łóżko zamiast fotela, cisza zamiast hałasu. Nowa sieć autobusów zmieni podróżowanie po Europie
Projekt ten ma na celu stworzenie zrównoważonej alternatywy dla lotów krótkodystansowych i uzupełnienie rosnącej infrastruktury nocnych połączeń kolejowych, odpowiadając na rosnące zapotrzebowanie na ekologiczne formy transportu w Europie.
Już wkrótce podróżowanie po Europie może zyskać zupełnie nowy wymiar. Na trasach łączących najważniejsze punkty turystyczne kontynentu pojawi się nowa sieć nocnych autobusów, która ma zmienić sposób, w jaki myślimy o transporcie dalekobieżnym. Inicjatywa realizowana przez szwajcarską firmę Twiliner obiecuje wypełnić „lukę komfortu”, czyli przestrzeń pomiędzy tanimi, ale niewygodnymi opcjami podróży a drogimi, luksusowymi środkami transportu. Projekt ma ambicję stać się odpowiedzią na rosnące potrzeby świadomych podróżnych, którzy chcą przemieszczać się wygodnie, ekologicznie i bez konieczności rezygnowania ze snu czy jakości wypoczynku. Nowy standard podróży w Europie. Komfort, który konkuruje z klasą biznes Nowa usługa ma ruszyć już w listopadzie 2025 roku i połączyć Szwajcarię, Luksemburg, Belgię, Holandię oraz Hiszpanię. Stojąca za tym projektem firma podkreśla, że nocne autobusy sypialne nie tylko zapewnią komfort porównywalny z klasą biznes w samolotach, ale także będą stanowić realną alternatywę dla lotów krótkodystansowych. Dla rosnącej grupy podróżnych, którzy zwracają uwagę na ślad węglowy, może to być wybór nie tylko wygodniejszy, ale również bardziej odpowiedzialny środowiskowo. Jak twierdzą przedstawiciele Twiliner, podróż autokarem generuje nawet o 85% mniej emisji CO₂ w porównaniu z samolotem. Dodatkowo pojazdy napędzane będą olejem napędowym HVO – paliwem wytwarzanym z tłuszczów odpadowych i olejów roślinnych, co jeszcze bardziej zmniejsza ich wpływ na środowisko. Jednak kluczowym elementem nowej oferty ma być komfort. To pierwsze autobusy w Europie, w których każdy z 21 foteli (18 na górnym pokładzie i 3 na dolnym) można jednym przyciskiem przekształcić w pełnowymiarowe łóżko. Konstrukcja siedzeń inspirowana jest klasą biznes w lotnictwie i obejmuje m.in. indywidualne poduszki i koce, stoliki, lampki do czytania, gniazdka elektryczne oraz dostęp do wifi. Pasażerowie będą mogli skorzystać też z przestronnej łazienki, przebieralni, a także baru z przekąskami na dolnym pokładzie. Co więcej, podróżni będą mieli możliwość przewozu jednej walizki (do 23 kg) oraz bagażu podręcznego (do 5 kg). Po wcześniejszej rezerwacji akceptowane będą również przedmioty niestandardowe, takie jak rowery, narty czy deski surfingowe – co sugeruje, że nowa sieć ma szansę zaspokoić potrzeby nie tylko osób udających się w podróż służbową, ale także bardziej wymagających turystów. Europejska siatka nocnych autobusów ma objąć największe metropolie Nowa sieć zadebiutuje na dwóch trasach: z Zurychu do Amsterdamu (z przystankami w Bazylei, Luksemburgu, Brukseli i Rotterdamie) oraz z Zurychu do Barcelony (przez Gironę). Połączenia będą realizowane kilka razy w tygodniu, a w 2026 roku prawdopodobnie staną się codzienne. Ceny biletów w jedną stronę zaczynają się od około 180 euro. Na trasach nie przewidziano postojów poza obowiązkowymi zmianami kierowców, co ma zapewnić płynność i maksymalnie wykorzystać czas podróży na odpoczynek. Twiliner wyraźnie podkreśla, że jego usługa jest skierowana do dorosłych podróżnych oraz starszych dzieci, które potrafią dostosować się do spokojnego otoczenia. Dzieci poniżej piątego roku życia nie będą przyjmowane na pokład. Firma chce utrzymać atmosferę sprzyjającą wypoczynkowi i ciszy, nawiązując tym samym do tradycji nocnych wagonów sypialnych, w których podróż była nie tylko środkiem transportu, lecz również formą regeneracji. W perspektywie kilku lat Twiliner planuje rozszerzyć swoją działalność i połączyć 25 najpopularniejszych europejskich miast w ramach kompleksowej sieci nocnych przejazdów. Źródło: Euronews, Twiliner Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zamiast żab plastik i niedopałki. Polskie bociany mają iście śmieciową dietę
Bociany w Polsce coraz częściej żywią się odpadami. Ich jadłospis mówi wiele o stanie naszego środowiska. W diecie ponad jednej trzeciej badanych par lęgowych znaleziono śmieci.
W tym artykule: Dieta bocianów Analiza diety Naukowiec w gnieździe Niepokojący skład diety Gdy myślimy o bocianach, przed oczami często staje nam obrazek majestatycznie kroczącego ptaka wśród mokradeł. W takim środowisku ma on szukać swojego pożywienia i najlepiej smakowitych żab. A jaka jest prawda o diecie tych zwierząt? Dieta bocianów Co na żabią dietę bocianów mówi ekspert? – Otóż to dawno i nieprawda, bo żab jest zwyczajnie za mało, a tak naprawdę nawet w warunkach eksperymentalnych nigdy nie stanowią ulubionego dania bocianów – wyjaśnia prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. – A w diecie polskich bocianów, niestety łatwiej o znalezienie śmieci niż tychże przysłowiowych żab – dodaje. Analiza diety Skąd wiemy o tym, że bociany są na śmieciowej diecie? Przyjrzeli się jej naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Uniwersytetu Zielonogórskiego, Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Stowarzyszenia Ptaki Silesiana. Badacze wzięli na warsztat niestrawione resztki pokarmu, które bociany białe (Ciconia ciconia) – podobnie jak ptaki drapieżne i sowy – wypluwają. Dzięki temu naukowcy mają cenny materiał do badań. Wyniki ich dociekań opublikowano w czasopiśmie „Environmental Science and Pollution Research”. Bocian biały to jeden z dwóch gatunków bocianów zamieszkujących Polskę i Europę. W naszym kraju gniazduje też bocian czarny (Ciconia nigra). – Analiza wypluwek to bardzo pracochłonne zajęcie, wymagające specjalistycznej wiedzy o tym, jak zachowują się resztki pokarmu po przejściu przez przewód pokarmowy bociana, jednak dostarcza niesamowitych wyników – wyjaśnia prof. Jerzy Karg z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Badacz był odpowiedzialny za opis składu diety z wypluwek. Metoda badawcza nie była dla ptaków groźna. Kiedyś, aby poznać dietę ptaków, zabijano osobniki i analizowano zawartość żołądków. Inna – polega na prowokowaniu wymiotów. Bociany białe ważą od 1,5 do 2 kg, a rozpiętość ich skrzydeł sięga do 1,5 m. Na wolności żyją około 12 lat. Wbrew stereotypowi nie wiążą się w parcy na całe życie. Wierne są tylko przez jeden sezon lęgowy. Naukowiec w gnieździe Aby pozyskać wypluwki ornitolodzy musieli dostać się do bocianich gniazd. – Najłatwiej takie prace wykonać podczas obrączkowania młodych bocianów w gniazdach – podkreślą współautorzy publikacji – Joachim Siekiera z Grupy Silesiana i dr Kazimierz Walasz z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego, od lat zaangażowani w badania nad bocianem białym. To dzięki nim i szerokiej rzeszy współpracowników i firm energetycznych zarządzających liniami przesyłowymi udało się zebrać wypluwki ze 117 gniazd bocianich położonych w południowej i południowo-zachodniej Polsce. Gdzie odlatują bociany? Nie każdy osobnik zimuje w Afryce Na pytanie, gdzie odlatują bociany, przeważnie pada odpowiedź „do ciepłych krajów”. Czyli jakich? Listę państw, w których boćki przeczekują okres zimowy, prezentujemy poniżej. Niepokojący skład diety W diecie ponad jednej trzeciej badanych par lęgowych znajdowano sztuczne odpady, z czego najwięcej było plastiku i filtrów papierosów. Antropogeniczne śmieci znaleziono w blisko 23 proc. badanych wypluwek, przy czym najbardziej rozpowszechnione były plastik (8,4 proc.) i filtry papierosowe (6,9 proc.). – Można wręcz powiedzieć, że nasze wyniki są doprawdy alarmujące i wskazują na szeroko rozpowszechniony problem zanieczyszczenia środowiska przez odpady produkowane przez człowieka, nawet w obszarach wiejskich – mówi prof. Tryjanowski. W ocenie eksperta to, co bociany zjadają, odzwierciedla stan naszego środowiska. – Te wyniki są wyraźnym sygnałem, że musimy działać na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń w środowisku – zaapelował naukowiec. Były to pierwsze tego typu badania bocianiej diety w Polsce. Źródła: Environmental Science and Pollution Research Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Oceany są pełne plastikowych śmieci. Jak je zbierać z wodnego bezkresu, podpowiada sztuczna inteligencja
Międzynarodowy zespół naukowców z Holandii i Wielkiej Brytanii opracował nowatorską metodę wytyczania tras statków. Dzięki niej oczyszczanie mórz i oceanów z plastiku będzie efektywniejsze nawet o 60 procent.
Spis treści" Plastik w oceanach to wielki problem Dzięki AI usuwanie plastiku będzie wydajniejsze Usuwanie plastikowych odpadów z mórz i oceanów to zadanie trudne i skomplikowane, ale w obliczu zanieczyszczenia środowiska niezbędne. Stosuje się tu kilka metod. Na przykład pływające bariery, które wyłapują plastik, kierując go do centralnego punktu zbiorczego, skąd trafia na pokłady statków. Używa się też statków wyposażonych w siatki lub ramiona do zbierania odpadów. W ujściach rzek instalowane są też systemy filtrujące, mające zatrzymać odpady, zanim trafią one do oceanu. Armada statków oczyszczających wody to jednak podstawa walki z plastikiem w oceanach. Dlatego bardzo ważna jest nowa metoda, opracowana z użyciem algorytmu sztucznej inteligencji, która ogromnie usprawnia zbieranie odpadów przez statki. Plastik w oceanach to wielki problem Szacuje się, że w oceanach znajduje się ponad 170 bilionów (170 000 000 000 000) kawałków plastiku, o łącznej wadze przekraczającej 2 miliony ton. Liczba ta obejmuje zarówno duże odpady (makroplastik), jak i drobne cząstki (mikroplastik). Największe stężenie plastiku występuje w tzw. Wielkiej Pacyficznej Plamie Śmieci, czyli ogromnym skupisku dryfujących odpadów pomiędzy Kalifornią a Hawajami. Problem ciągle narasta – każdego roku do oceanów trafia bowiem kolejne 8–12 milionów ton plastiku. Według szacunków fundacji Ellen MacArthur z 2016 roku do roku 2050 w oceanach może być wagowo więcej plastiku niż ryb. Dzięki AI usuwanie plastiku będzie wydajniejsze Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie „Operations Research” prezentują przełomowe zastosowanie sztucznej inteligencji (AI) w walce z zanieczyszczeniem oceanów plastikiem. Zespół naukowców z Holandii i Wielkiej Brytanii opracował innowacyjny algorytm, który zwiększa efektywność zbierania plastikowych odpadów z oceanów o ponad 60%, bez konieczności inwestowania w nową infrastrukturę.​ Dotychczas nie pochylano się specjalnie nad efektywnym wytyczaniem tras statków zbierających plastik. Nowy algorytm analizuje w czasie rzeczywistym dane o rozmieszczeniu odpadów oraz prognozy pogody, aby wyznaczyć najbardziej efektywne trasy dla statków. Potrafi zaproponować optymalne trasy w ciągu paru sekund, nawet na masową skalę. Dzięki temu zbieranie odpadów jest maksymalnie wydajne, co przekłada się na znaczne zwiększenie ilości usuniętego plastiku.​ Zbieranie danych do opracowania algorytmu trwało przez dwa lata, od 2022 do 2024 r. Organizacja The Ocean Cleanup, znana z działań na rzecz oczyszczania oceanów, już wdrożyła ten algorytm w swoich operacjach na Pacyfiku. „Nasza praca pokazuje, że badania nad sztuczną inteligencją nie przydają się wyłącznie w świecie finansów i technologii. Mogą też aktywnie rozwiązywać problemy związane z ochroną środowiska” – mówi Jean Pauphilet z London Business School, jeden z autorów innowacyjnego algorytmu. Źródło: Operations Research Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler” i „Kaleidoscope”. Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Drzewa wytropią nielegalną działalność? Niezwykła metoda szpiegowania
Dzięki badaniu zawartości rtęci w drzewach, możliwe jest wskazanie miejsc, w których prowadzone jest nielegalne wydobycie złota w Amazonii. Tym samym dzika przyroda może „szpiegować” górników.
Spis treści: Po co używa się rtęci do wydobycia złota? Jak wytropić nielegalną działalność górniczą? Lasy południowoamerykańskiej Amazonii były przez dekady miejscem wydobycia złota. Teraz robi się to na mniejszą skalę i często w sposób nielegalny. Co gorsza, w tym celu wykorzystuje się rtęć, której emisje są szkodliwe dla zdrowia. Po co używa się rtęci do wydobycia złota? Rtęć jest używana w procesie rzemieślniczego i małoskalowego wydobycia złota. Górnicy dodają rtęć do wydobytej gleby i osadów zawierających złoto, co prowadzi do formowania się amalgamatu. Amalgamat to stop rtęci z innymi metalami, w tym przypadku ze złotem. Ten amalgamat można następnie łatwo oddzielić od reszty materiału. Po odzyskaniu amalgamatu rtęć jest wypalana, co pozwala na odzyskanie złota. Ale jednocześnie uwalnia rtęć w postaci gazu do atmosfery. Niestety, rtęć jest szkodliwym pierwiastkiem. Może powodować upośledzenie neurologiczne, sercowo-naczyniowe i behawioralne u ludzi. Jak wytropić nielegalną działalność górniczą? Międzynarodowy zespół naukowców zbadał słoje drzew gatunków rodzimych dla peruwiańskiej Amazonii. Chciał ustalić, czy drzewa mogłyby posłużyć do pokazania w przybliżeniu, gdzie i kiedy uwolniono rtęć do atmosfery. Swoje wnioski opublikowali na łamach „Frontiers in Environmental Science”. Okazało się, że słoje powszechnie występujących dzikich figowców (Ficus insipida) mogą być używane jako biomonitory do wykrywania rtęci pochodzącej z rzemieślniczego wydobycia złota. Próbki rdzeni drzew pobrano w dwóch miejscach oddalonych od miejsc prowadzonej działalności górniczej i trzech miejscach w promieniu pięciu kilometrów od miast górniczych, w których często spala się amalgamaty. Stężenia rtęci w słojach drzew były najwyższe w dwóch miejscach poboru próbek zlokalizowanych w pobliżu działalności górniczej. Oznacza to – zdaniem badaczy – że drzewa można wykorzystywać jako tanie i skuteczne narzędzie do badania emisji rtęci do atmosfery w strefie neotropikalnej, czyli w Ameryce Południowej i obrzeżach Ameryki Środkowej. Źródło: Frontiers in Environmental Science Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Ludzie zanieczyszczali środowisko już ponad 5 tys. lat temu. Naukowcy mają dowody
Ślady po zanieczyszczeniu środowiska ołowiem sprzed ponad 5 tysięcy lat, zidentyfikowano w rejonie Morza Egejskiego. Gdy nie istniały jeszcze piramidy egipskie, człowiek zaczął czynić spustoszenie wśród natury.
Spis treści: Nie powstały jeszcze piramidy, ale zanieczyszczenia – już były Rzymianie dorzucają do pieca Punkt zwrotny w historii – nie tylko ołów Z reguły gdy wspomina się o ołowiu w kontekście starożytności, wskazuje się na jego szerokie zastosowanie w czasach Imperium Rzymskiego. Niedawno naukowcy stwierdzili nawet, że częsty kontakt Rzymian z toksycznym ołowiem spowodował, że ich iloraz inteligencji uległ pogorszeniu. Teraz naukowcy mają dowody na to, że zanieczyszczenie tym pierwiastkiem w środowisku pojawiło się zdecydowanie wcześniej. Nie powstały jeszcze piramidy, ale zanieczyszczenia – już były Zespół niemieckich i greckich badaczy przeanalizował zawartość ołowiu w rdzeniach osadów morskich pobranych z całego Morza Egejskiego oraz rdzenia z torfowiska Tenaghi Philippon w lądowej Grecji. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma „Communications Earth & Environment”. Następnie przeanalizowali zawartość pyłków i zarodników z tych rdzeni oraz porównali z innymi, pobranymi wcześniej. Takie rdzenie są zapisem tysięcy lat historii naturalnej. Mające kilka metrów osady rejestrują zmiany w środowisku. Okazało się, że początek zanieczyszczania ołowiem spowodowanym przez działalność człowieka nastąpił już 5200 lat temu. Tym samym jest to najstarsze znane na świecie zanieczyszczenie środowiska ołowiem. Dotąd najstarsze wyniki pomiarów osiągnięto dla obszaru Serbii i były późniejsze o około 1200 lat. Potwierdzenie na to pochodzi tylko z rdzenia z lądowej Grecji. Co było przyczyną? To zanieczyszczenie pokrywa się w czasie z rozwojem na Półwyspie Bałkańskim 6–5 tysięcy lat temu technologii metalurgii i pozyskiwania srebra z rud ołowiu w wyniku ich prażenia. Okazuje się, że torfowisko Tenaghi Philippon jest zlokalizowane niedaleko zagłębia pradziejowych kopalń. Rzymianie dorzucają do pieca Jednak zdecydowanie wyższe poziomy ołowiu na obszarze egejskim pojawiły się około 2150 lat temu. Ich zawartość jest podwyższona w wielu rdzeniach pobranych z morza. Na skalę zanieczyszczenia w tym późniejszym okresie wskazuje dwu- lub trzykrotny wzrost zawartości ołowiu w stosunku do naturalnego poziomu bazowego we wszystkich rdzeniach. Przyczyną jest ekspansja Imperium Rzymskiego na wschodnie obszary Morza Śródziemnego i podporządkowanie Grecji przez Imperium Rzymskie po 146 roku p.n.e. Pod wpływem Rzymian na masową skalę zaczęto eksploatować złoża bogate w złoto, srebro i inne metale. „Włączenie greckich obszarów do rzymskiej sfery politycznej dało nowym władcom możliwość korzystania z zasobów naturalnych niedawno zdobytych prowincji, co doprowadziło do bezprecedensowego wzrostu eksploatacji greckich okręgów górniczych w celu wydobycia złota, srebra i innych metali” – zauważają autorzy artykułu. Wysokie poziomy ołowiu utrzymywały się w całym Cesarstwie Rzymskim i pierwszej połowie Cesarstwa Bizantyjskiego do około 800 roku n.e. Cząsteczki ołowiu były uwalniane do atmosfery w czasie prażenia rudy, więc zanieczyszczenie rozprzestrzeniało się na większe odległości. Ołów mógł też zanieczyszczać źródła wody pobliskich osad oraz glebę na polach uprawnych. Punkt zwrotny w historii – nie tylko ołów Zwiększona zawartość ołowiu w glebie czy w wodzie była tylko jednym z symptomów agresywnych zmian w środowisku naturalnym, które zaczęły się w 2 tysiące lat temu. Zanieczyszczenie tym pierwiastkiem związane jest też ze znacznymi zmianami w użytkowaniu gruntów, w tym wylesianiem i ekspansją rolnictwa na tereny dotąd dzikie. Metalurgia wymagała też dużych zasobów drewna, co miało swoje konsekwencje w środowisku naturalnym. „Doszliśmy do wniosku, że cezura zanieczyszczenia środowiska ołowiem od ok. 2150 lat p.n.e., kiedy Imperium Rzymskie zaczęło okupować starożytną Grecję, stanowi punkt zwrotny w historii środowiska regionu Morza Egejskiego” – czytamy w artykule naukowym. Badacze dodają, że wcześniej zanieczyszczenia występowały jedynie lokalnie. Rzymianie spowodowali, że stały się problemem globalnym. Źródło: Communications Earth & Environment Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Delfiny u wybrzeży USA „oddychają” mikroplastikiem. To pierwsze takie odkrycie
W najnowszym badaniu naukowcy opisują dowody na to, że delfiny wdychają mikroplastik, który obecny jest w oceanie. Badanie dotyczyły dzikich stworzeń, które żyją u wybrzeży Luizjany i Florydy.
Spis treści: Czym jest mikroplastik? Mikroplastik w oddechu delfinów Delfiny oddychają poliestrem, plastikiem do produkcji ubrań Mikroplastik jest coraz większym problemem dla naszej planety. Badania z ostatnich kilku lat pokazują, że te cząsteczki tworzyw sztucznych są już niemal wszędzie. Badacze odkryli, że poza tym, iż w olbrzymich ilościach występuje we wszelkich zbiornikach wodnych, to znajduje się także w organizmach niektórych istot żywych. Co więcej, odkryto go nawet w ludzkich płucach i mózgu. Czym jest mikroplastik? Mikroplastik to drobne cząsteczki plastiku o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje w wyniku rozkładu większych fragmentów tworzyw sztucznych. Może być też skutkiem ubocznym wytwarzania innych produktów, na przykład elektroniki, samochodów, zabawek, kart płatniczych, a nawet ubrań czy opakowań do żywności. Eksperci już od dawna wskazują, że mikroplastik najbardziej zagraża organizmom żyjącym w morzach i oceanach. Cząsteczki, które osadzają się praktycznie wszędzie, zostają następnie zjadane przez żyjące tam mniejsze zwierzęta. Te są z kolei pożywieniem dla stworzeń większych. W ten sposób plastik niejako podróżuje w górę łańcucha pokarmowego i rozprzestrzenia się po ekosystemach. Mikroplastik w oddechu delfinów Naukowcy z kilku amerykańskich uniwersytetów opublikowali właśnie pracę na łamach czasopisma „PLOS One”. Uczeni opisują w niej, że po raz pierwszy znaleźli dowody na to, iż ssaki morskie mogą wdychać mikroplastik, który obecny jest w oceanie. To kolejny sposób, w jaki te niebezpieczne cząstki dostają się do organizmu zwierząt. Przedmiotem badań w tym przypadku były butlonosy zwyczajne, które żyją u południowo-wschodnich wybrzeży USA. To gatunek ssaka z rodziny delfinowatych, który należy do najczęściej występujących i najszerzej rozprzestrzenionych gatunków delfinów. Butlonosy osiągają długość do nawet 380 cm i potrafią ważyć 500 kg. Ich ubarwienie waha się od jasnoszarego do brudnej bieli na brzuchu. Charakteryzują się obecnością dzioba, a ich żuchwa jest dalej wysunięta niż górna szczęka. Płetwa grzbietowa jest łagodnie zakrzywiona do tyłu. – Odkryliśmy, że delfiny mogą wdychać mikroplastik, nawet jeśli żyją na obszarach z dala od wysokiego poziomu aktywności człowieka. To pokazuje, że te cząsteczki są wszędzie, niezależnie od urbanizacji i ekspansji ludzi – powiedziała współautorka Miranda Dziobak, naukowczyni zajmująca się środowiskiem z College of Charleston w Południowej Karolinie. Delfiny oddychają poliestrem, plastikiem do produkcji ubrań W badaniu podkreślono, że na razie nie wiadomo, jaki wpływ na delfiny może mieć wdychany mikroplastik. Jednak uczeni podejrzewają, że cząsteczki te najprawdopodobniej negatywnie oddziałują na płuca tych ssaków. – Nie jesteśmy zaskoczeni tym odkryciem. Wiemy, że tworzywa sztuczne znalazły się już w praktycznie każdej części naszej planety, więc zanieczyszczenie dzikiej przyrody wydaje się niemal nieuniknione. Jesteśmy po prostu zawiedzeni sobą jako gatunkiem – mówi Dziobak. Aby zbadać oddech delfinów, naukowcy pobrali próbki od 11 dzikich butlonosów zwyczajnych. Sześć osobników pochodziło z zatoki Barataria w Luizjanie, a pięć z zatoki Sarasota na Florydzie. Badacze przykładali szalki Petriego do otworu oddechowego delfinów. Po zbadaniu próbek pod mikroskopem naukowcy odkryli, że każdy delfin wydychał co najmniej jedną cząsteczkę mikroplastiku. Co ciekawe, najwięcej odkryto poliestru, rodzaju tworzywa sztucznego stosowanego w produkcji odzieży. – Właściwie od dawna podejrzewaliśmy, że tak jak ludzie wdychają mikroplastik, który znajduje się w powietrzu, tak zwierzęta wdychają go w wodzie. Teraz jednak możemy z całą pewnością powiedzieć, że tak jest. Mamy na to dowody – tłumaczy CNN Greg Merrill, badacz i doktorant ekologii na Duke University w Durham w Karolinie Północnej. Źródło: New Scientist. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Doczekaliśmy się przełomu. Ta bakteria produkuje biodegradowalny plastik. Jak to możliwe?
Naukowcy wyhodowali bakterie zdolne do produkcji polimerów z aromatycznymi łańcuchami bocznymi. To otwiera drzwi do tworzenia biodegradowalnego plastiku o zwiększonej sztywności i stabilności termicznej. To dobra wiadomość dla naszej planety.
W tym artykule: Biodegradowalny plastik uratuje świat? Nowa generacja tworzyw sztucznych Dużo mówi się o szkodliwym wpływie plastiku na środowisko. Problem jest złożony, a na czym dokładnie polega? Przede wszystkim produkcja tworzyw sztucznych opiera się na surowcach ropopochodnych, co wiąże się z emisją dużej ilości gazów cieplarnianych. Procesy te prowadzą do zmian klimatu i zanieczyszczenia powietrza. Ponadto odpady plastikowe rozkładają się bardzo powoli. To powoduje gromadzenie się ogromnych ilości odpadów na lądzie i w oceanach, gdzie stanowią zagrożenie dla życia morskiego i całego ekosystemu. Plastik otacza nas nie tylko w sytuacjach codziennych, ale również wtedy, kiedy byśmy sobie tego nie życzyli. Szkodliwe mikodrobiny są już obecne w wodzie pitnej, a nawet naszych płucach. Jak temu zapobiec? Odpowiedzią na negatywny wpływ tworzyw sztucznych na środowisko i życie ludzkie mają być biodegradowalne plastiki. To takie tworzywa, które mogą się rozkładać w naturalnych warunkach. Najnowsze odkrycie bioinżynierów, opisane na łamach czasopisma naukowego „Trends in Biotechnology”, przybliża nas do tej wizji. Biodegradowalny plastik uratuje świat? Naukowcy z Korei dokonali przełomowego odkrycia. Udało im się zmodyfikować bakterie E. coli tak, aby produkowały polimery zawierające struktury pierścieniowe. Dzięki nim tworzywa sztuczne są bardziej sztywne i stabilne termicznie. To z kolei zwiększa ich potencjalne zastosowania w różnych branżach. Wyzwanie badawcze polegało na tym, że te pierścieniowe cząsteczki są zazwyczaj toksyczne dla mikroorganizmów. Naukowcy musieli więc stworzyć nową ścieżkę metaboliczną, która pozwalała bakteriom zarówno na produkcję, jak i tolerowanie tych związków. Postępu w produkcji tworzyw sztucznych był możliwy dzięki zastosowaniu mikroorganizmów do wytwarzania polimerów o strukturach aromatycznych. Są one kluczowe dla wielu przemysłowych materiałów, takich jak PET i polistyren. Wcześniejsze badania umożliwiły mikroorganizmom tworzenie polimerów z naprzemiennymi monomerami aromatycznymi i alifatycznymi. Jednak po raz pierwszy udało się uzyskać polimery składające się wyłącznie z monomerów o aromatycznych łańcuchach bocznych. Aby tego dokonać, naukowcy najpierw zrekombinowali enzymy pochodzące z innych mikroorganizmów, tworząc nową ścieżkę metaboliczną, która pozwoliła bakteriom na produkcję aromatycznego monomeru, fenylomleczanu. Następnie, przy pomocy symulacji komputerowych, zaprojektowali specjalny enzym polimerazy, zdolny do efektywnego łączenia tych monomerów w stabilny polimer. – Myślę, że bioprodukcja będzie kluczem do sukcesu w łagodzeniu zmian klimatycznych i globalnego kryzysu plastiku – mówi starszy autor Sang Yup Lee, inżynier chemik i biomolekularny w Korea Advanced Institute of Science and Technology. „Musimy współpracować na arenie międzynarodowej, aby promować produkcję opartą na biotechnologii, abyśmy mogli zapewnić lepsze środowisko dla naszej przyszłości. Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów Naukowcy wykryli znaczne ilości wielu rodzajów mikroplastiku w jądrach zarówno ludzi, jak i psów. Może to stanowić jedną z przyczyn spadku płodności. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mikroplastik-zamiast-plemnikow-naukowcy-wykryli-go-nawet-w-jadrach-ludzi-i-psow-fot-charnsitr-shutterstock-2d02e53.jpg" width="938" height="626" alt="Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów / fot. charnsitr/Shutterstock" title="Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów / fot. charnsitr/Shutterstock" /> Nowa generacja tworzyw sztucznych Otrzymany polimer jest biodegradowalny. Co więcej, ze względu na swoje wyjątkowe właściwości fizyczne, mógłby znaleźć zastosowanie w biomedycynie. Aby jednak w pełni ocenić jego potencjał, konieczne są dalsze badania. Kolejnym etapem prac badawczych ma być również opracowanie dodatkowych rodzajów aromatycznych monomerów i polimerów o zróżnicowanych właściwościach chemicznych i fizycznych. Dzięki wyższej masie cząsteczkowej mają one być odpowiednie do zastosowań przemysłowych, gdzie wymagana jest większa wytrzymałość i stabilność. Równocześnie naukowcy pracują nad dalszą optymalizacją opracowanej metody produkcji, aby umożliwić jej stosowanie na większą skalę. Nie wiadomo jednak, kiedy biodegradowalne tworzywa sztuczne miałyby zastąpić wszechobecny plastik. Można się jednak spodziewać, że zmiana nie obejmie w tym samym czasie wszystkich państw. Źródła: Trends in Biotechnology, EurekAlert. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Mikroplastik w próbkach archeologicznych sprzed 2 tysięcy lat. Może zagrażać zabytkom
W próbkach ziemi pobranych w czasie badań archeologicznych prowadzonych nawet ponad 40 lat temu znajduje się mikroplastik. To ustalenie zaskoczyło naukowców. Obecność mikroplastiku może zagrażać zabytkom.
W tym artykule: Mikroplastik – nowe zagrożenie? Plastik w próbkach archeologicznych Czy zabytki są zagrożone? Plastik jest wszechobecny. Gdy sortujemy śmieci w domu, najszybciej zapełnia się kubeł właśnie z plastikiem. Odpadki tego typu znajdowane są dosłownie wszędzie: na szczytach ośmiotysięczników, rzekach czy w lasach. Mikroplastik – nowe zagrożenie? W ostatnich latach szczególnie dużo mówi się o mikroplastiku. Czyli bardzo małych fragmentach plastiku, które w różny sposób odrywają się od przedmiotów z tego tworzywa. Z najnowszych badań wynika, że można je znaleźć zarówno w żywności, w kosmetykach, potencjalnie dziewiczych rejonach planety, a nawet w kosmosie. Uczeni alarmują, że jest to zjawisko coraz bardziej niepokojące. Wiele wskazuje na to, że mikroplastik negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Jak wygląda mikroplastik? Najczęściej trudno go dostrzec. To bardzo małe cząsteczki plastiku o wielkości od 1 μm (jedna tysięczna milimetra) do 5 mm. Pochodzą one z wielu różnych źródeł. Powstają z większych kawałków plastiku, które się rozpadły lub granulek żywicy używanych w produkcji tworzyw sztucznych. Plastik w próbkach archeologicznych Brytyjscy naukowcy dowodzą na łamach czasopisma „Science of the Total Environment”, że mikroplastik obecny jest nawet w archeologicznych próbkach gleby. Analizy wykonali eksperci z angielskich Uniwersytetów w Yorku i Hull przy wsparciu organizacji York Archaeology. Badacze zidentyfikowali mikrodrobiny plastiku zarówno w niedawno pobranych osadach, jak i w tym pozyskanych ponad 40 lat temu. Osady poddane badaniu położone były na głębokości ponad siedmiu metrów, w próbkach pochodzących z pierwszego lub początku drugiego wieku naszej ery i wydobytych pod koniec lat 80. XX wieku. To pierwsze dowody na tego typu zanieczyszczenie. Do tej pory udało się zidentyfikować 16 różnych typów polimerów. – Czujemy, że to ważny moment, potwierdzający to, czego powinniśmy byli się spodziewać. Czyli że to, co wcześniej uważano za nieskazitelne depozyty archeologiczne, doskonałe do zbadania, jest w rzeczywistości zanieczyszczone tworzywami sztucznymi. Dotyczy to również depozytów pobranych i przechowywanych w późnych latach 80. – podkreślił prof. John Schofield z Wydziału Archeologii Uniwersytetu w Yorku. Czy zabytki są zagrożone? Według powszechnie przyjętej doktryny konserwatorskiej, najlepiej jest pozostawić dużą część stanowiska archeologicznego w postaci nietkniętej, gdyż pozostałości na przykład w postaci drewnianych domostw dobrze zachowują się pod ziemią. Doskonale, gdy jest duża wilgotność gleby, tak jak w Biskupinie. Wówczas mamy szansę wydobyć świetnie zachowane relikty z surowców organicznych. Mikroplastik jest już nawet w powietrzu! Do tej pory mówiono głównie o problemie mikroplastiku obecnego w wodzie. Teraz okazuje się, że mikro cząsteczki plastiku są obecne również w powietrzu. – Myślimy o mikroplastiku jako o bardzo nowoczesnym zjawisku, ponieważ tak naprawdę słyszymy o nim dopiero od 20 lat. Profesor Richard Thompson ujawnił w 2004 roku, że jest on powszechny w naszych morzach. Zaczęło się to od lat 60. wraz z powojennym boomem w produkcji tworzyw sztucznych – zauważa dyrektor York Archaeology, David Jennings. Tymczasem, jak podkreśla Jennings, nowe badanie pokazują, że cząsteczki przeniknęły do osadów archeologicznych i, podobnie jak w przypadku oceanów, prawdopodobnie działo się to w podobnym okresie. Mikroplastk znaleziono na przykład w próbkach gleby pobranych i zmagazynowanych w 1988 r. w Wellington Row w Yorku. Brytyjscy badacze zwracają uwagę w publikacji, że mikroplastik przenikający w głąb ziemi może stanowić zagrożenie dla substancji zabytkowej i przyczynić do jej szybszego rozkładu. Na razie ustalono, że dziedzictwo archeologiczne zawiera takie toksyczne składniki. W jakim stopniu zanieczyszczenie mikroplastikiem zagraża samym zabytkom i czy wpływa na analizy pozyskanych sedymentów (na przykład określenie ich wieku)? Tego badacze będą próbowali dowiedzieć się w kolejnych ekspertyzach. – Obecność mikrodrobin plastiku może i będzie zmieniać skład chemiczny gleby, potencjalnie wprowadzając pierwiastki, które spowodują rozkład szczątków organicznych – ostrzega David Jennings. Źródło: Science of the Total Environment. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zanieczyszczenie światłem nasila się. Polskie niebo w nocy bywa jaśniejsze niż za dnia
Nocne niebo w Polsce w cale nie jest ciemne. W 2022 roku było ono średnio o blisko 150 proc. jaśniejsze niż niebo naturalne, a w miastach – kilka tysięcy razy jaśniejsze. Zanieczyszczenie światłem sięga nawet parków narodowych, zwłaszcza tych sąsiadujących z aglomeracjami.
W tym artykule: Zanieczyszczenie światłem w Polsce Przyczyny zanieczyszczenia światłem Dlaczego światło może być szkodliwe? Jak walczyć z zanieczyszczeniem światłem? Światło wywołuje pozytywne skojarzenia. Jest ono przecież wrogiem ciemności i mroku. Okazuje się jednak, że jego nadmiar może być szkodliwy, zwłaszcza w nocy. Świat od kilku dekad zmaga się z coraz większym zanieczyszczeniem światłem. Zanieczyszczenie światłem w Polsce Niedawno ukazał się nakładem Centrum Badań Kosmicznych PAN raport przygotowany przez grupę ekspercką Light Pollution Think Tank. To pierwszy taki dokument w Polsce, który kompleksowo diagnozuje stopień zanieczyszczenia światłem w naszym kraju. Co z niego wynika? – W 2022 roku naturalne nocne niebo nad Polską już nie występowało wcale. Bliskie ideałowi było tylko nad Bieszczadami – zaledwie o 6 proc. jaśniejsze niż niebo wolne od zanieczyszczenia światłem. Nad dużymi miastami to pojaśnienie wynosiło już kilka tysięcy procent – mówi cytowany w informacji prasowej główny redaktor raportu, dr hab. Andrzej Kotarba z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Dodaje, że w przypadku Warszawy, Krakowa, czy Poznania w 2022 roku niebo zawsze było jaśniejsze, niż powinno być po zmroku. – W tych miastach prawdziwa noc nigdy nie nastała – zaznacza dr Kotarba. Przyczyny zanieczyszczenia światłem Autorzy raportu zauważają, że na masową skalę modernizowane jest oświetlenie publiczne. Latarnie przy drogach czy chodnikach są oczywiście pożądane, ale instalowane często w sposób bezrefleksyjny. Moc LED-ów jest za duża, obudowy latarń kierują snop światła na boki lub w górę. Poza tym barwa „żarówek” jest zbyt zimna (powinna być bursztynowa, ciepła). – Niska świadomość społeczna zanieczyszczenia światłem w połączeniu z niekontrolowanym rozświetleniem nocy każą przypuszczać, że diagnozowany problem będzie się nasilał – uważają autorzy dokumentu. Dlaczego światło może być szkodliwe? Na zjawisko zwracają uwagę nie tylko zaniepokojeni astronomowie, którzy mają utrudnione obserwacje ciał niebieskich. Ale też biolodzy czy lekarze. Okazuje się, że niepożądane światło nocą zakłóca rytm dobowy u ludzi. Może to prowadzić do osłabienia układu odpornościowego, a nawet wzrostu zachorowań na raka. Zbyt silne światło to też zagrożenie dla kierowców, którzy mogą zostać po prostu oślepieni przez za mocne LED-y czy tablicę reklamową. Nadmiar sztucznego światła jest szkodliwy również dla zwierząt i roślin. Jak walczyć z zanieczyszczeniem światłem? Autorzy raportu uważają, że należy uwzględnić światło w definicji emisji. A co za tym idzie, przypisać mu normy emisji w zgodzie ze współczesnym stanem wiedzy naukowej na temat negatywnych skutków zanieczyszczenia światłem. Skoro są normy emisji zanieczyszczenia powietrza, to dlaczego nie miałoby być podobnych norm związanych ze światłem? Aż 96,8 % polskiego nieba jest zanieczyszczone światłem! To źle wpływa na nasze zdrowie Zanieczyszczenie światłem nieba może wywoływać zaburzenia snu, nastroju i metabolizmu. W CBK PAN powstają właśnie interaktywne mapy, które mają uświadomić wszystkim mieszkańcom miast, ... Tymczasem światło w polskim systemie prawnym nie jest interpretowane jako zagrożenie. Obowiązujące przepisy nie odzwierciedlają problemu nadmiarowego światła albo ograniczają się jedynie do rekomendacji i zaleceń, które nie są obligatoryjne. Ochrona naturalnej nocy miała charakter nieformalny i wynikała z działań oddolnych. Eksperci optują też za opracowaniem i wdrożeniem krajowej polityki zrównoważonego oświetlenia, która racjonalizowałaby użytkowanie publicznych i prywatnych instalacji oświetleniowych. Przyczyniłoby się to do redukcji zanieczyszczenia światłem w gminach nim dotkniętych i ochroniła przed degradacją naturalne środowisko nocy. Zanieczyszczenie światłem nie jest monitorowane przez żadną z państwowych służb. W ostatnich latach to niekorzystne zjawisko obserwowane jest przez badaczy z uczelni i instytucji naukowych oraz przez organizacje pozarządowe. Źródło: Light Pollution Think Tank. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zanieczyszczenie światłem to poważny problem nie tylko dla astronomów. Szkodzi ono także ludziom
Zanieczyszczenie światłem jest nie tylko bolączką dla astronomów prowadzących obserwacje gwiazd. Niepotrzebne sztuczne światło używane nocą źle wpływa na zachowania dzikich zwierząt i degraduje zdrowie ludzi. Co musisz wiedzieć o zanieczyszczeniu światłem?
W tym artykule: Czym jest zanieczyszczenie światłem? Rodzaje zanieczyszczenia światłem Dlaczego zanieczyszczenia światłem jest szkodliwe? Jak walczyć z zanieczyszczeniem świetlnym? Chcesz się wyspać i cieszyć się zdrowiem? Wyłącz światło Problem nadmiernego nocnego oświetlenia narasta Na co dzień mamy do czynienia z różnego rodzaju zanieczyszczeniami środowiska, które dotyczą powietrza, wody czy gleby. Wśród nich są pył, chemikalia, czy hałas. Ale czy światło może być niekorzystne? Przecież światło, w przeciwieństwie do mroku, wywołuje pozytywne skojarzenia. Czym jest zanieczyszczenie światłem? Zanieczyszczenie światłem (ang. light pollution) jest zaburzaniem nocnego środowiska naturalnego światłem emitowanym przez człowieka, głównie w postacie oświetlenia zewnętrznego. Mowa tu m.in. o latarniach, halogenach czy neonach. Nie oznacza to, że każde oświetlenie zewnętrzne należy uznać za generujące zanieczyszczenie świetlne. Takie zjawisko występuje tylko wtedy, kiedy sztuczne światło stosowane jest w sposób niewłaściwy. Rodzaje zanieczyszczenia światłem Eksperci wskazali na kilka kategorii zanieczyszczenia światłem. Wśród nich te są najważniejsze: smog świetlisty – mamy z nim do czynienia, gdy oświetlenie zewnętrzne emitowane jest ku niebu, ku górze. Następne jest rozpraszane przez chmury, mgły i cząsteczki zanieczyszczające atmosferę. Smog świetlisty widoczny jest w postaci łuny, którą można zaobserwować w miastach i na wsiach. olśnienie – bywa, że zewnętrzne źródła świata, np. LED-owe latarnie są zbyt silne, a ich światło zbyt rażące. Taka nadmierna jasność przyczynia się do powstawania kontrastów, które powodują nocą dyskomfort dla oczu obserwator– przyczynia się do wypadków drogowych. światło niepożądane – takim terminem określa się światło, które przedostaje się przez okna domów i mieszkań. W ten sposób przyczynia się do zaburzania snu. Dlaczego zanieczyszczenia światłem jest szkodliwe? Ciemność jest potrzebna nie tylko zwierzętom, ale też ludziom. Nie chodzi jedynie o możliwość oglądania pięknego rozgwieżdżonego nieba, ale też o zdrowie. Oto głównie problemy związane z nadmiarem sztucznego światła nocą: zdrowie ludzi – niepożądane światło nocą zakłóca rytm dobowy u ludzi. Jest to istotna medyczna przyczyna zmniejszonej produkcji melatoniny (hormon, dzięki któremu czujemy się senni), osłabienia układu odpornościowego, wzrostu zachorowań na raka; obserwacje astronomiczne – świetlisty smog powoduje, że w niektórych obszarach po prostu nie widać gwiazd i innych ciał niebieskich. Zjawisko to coraz bardziej przeszkadza nie tylko amatorom astronomii, ale też profesjonalnym obserwatorom; bezpieczeństwo na drodze – zjawisko olśnienia, spowodowane np. przez rażącą tablicę reklamową może doprowadzić do wypadku. dobrostan zwierząt – zdaniem naukowców nadmiar sztucznego światła jest szkodliwy m.in. dla ptaków. Dezorientuje migrujące ptaki. Bywa że, gdy te wpadną w snop światła, nie potrafią się z niego wydostać. Stwierdzono mniejszy poziom melatoniny u bocianów, gniazdujących w Zielonej Górze. Hormon ten odpowiada nie tylko za sen, ale też nawigację u tych zwierząt, zatem mogą mieć trudność z trafieniu do gniazd; rośliny – niektóre rośliny rosnące obok latarń mają zaburzone cykle życiowe i przestają kwitnąć. To z kolei może spowodować, że nie zostaną zapylone. Jak walczyć z zanieczyszczeniem świetlnym? Wbrew pozorom rozsądne gospodarowanie światłem jest bardzo proste. Wymaga jednak świadomych działań i przestrzegania kilku prostych zasad. Przy okazji można zaoszczędzić na zużyciu energii elektrycznej. świeć tam, gdzie jest to konieczne – nie wszystkie miejsca wymagają oświetlenia. Dlatego przy wyborze ustawienia latarni lub halogenu zastanów się dwa razy; obudowa latarni – korzystaj z takich obudów światła zewnętrznego, które kierują snop światła ku ziemi. Nie montuj „kul światła”, które powodują, że światło emitowane jest ku górze. Zwróć uwagę, by światło nie padało na elewacje budynków – tam światło nie jest potrzebne!; kolor światła – zwłaszcza w przypadku oświetlenie LED-owego pamiętaj, by wybrać ciepłą barwę (bursztynową) zamiast białej;. moc lampy – lampy LED-owe „kuszą”, by użyć większej mocy, bo przecież i tak pobierają niewiele energii. Zastanów się, czy lampa naprawdę musi tak mocna; elementy dodatkowe – by światło nie padało na elewacje budynków, warto posadzić między źródłem światła a domem drzewa. Drzewa ograniczają też rozproszenie wtórne światła, dzięki czemu ograniczone jest zjawisko smogu świetlistego. Chcesz się wyspać i cieszyć się zdrowiem? Wyłącz światło Jako kluczowy element walki z zanieczyszczeniem świetlnym można wskazać na zdrowie. Prawdziwą plagą jest obecnie bezsenność. Być może wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że ważne jest to, by spać w pokoju, w którym jest ciemno. Jest to związane z melatoniną, hormonem snu, który obniża ciśnienie krwi, poziom glukozy i temperaturę ciała. Są to istotne czynniki odpowiedzialne za spokojny sen. Melatoninę wydziela gruczoł zwany szyszynką, ale dzieje się to, gdy jest ciemno. Hormon ten odpowiada za pracę zegara biologicznego i regulujące rytmy dobowe, między innymi snu i czuwania. Tego hormonu jest mniej, gdy wpatrujemy się w ekran monitora lub telefonu komórkowego, które dodatkowo emitują niebieskie światło o krótkiej długości fal. Warto używać wieczorową porą filtrów światła niebieskiego. Sztuczne oświetlenie, które może docierać do sypialni z zewnątrz, przez okna, ale też znajdujące się w pokoju, nienaturalnie podnosi w nocy poziom kortyzolu, co zakłóca sen. Dodatkowe światło zaburza funkcjonowanie naszego zegara biologicznego. Nie tylko obniża jakość snu, ale też może prowadzić do nadwagi i otyłości. Taki wniosek wynika m.in. z badań przeprowadzonych na dużej grupie osób w Wielkiej Brytanii. Dlaczego Księżyc świeci? Jak to się dzieje, że nasz naturalny satelita potrafi przyćmić swoim blaskiem gwiazdy? Dlaczego Księżyc świeci? Ponieważ jego powierzchnia odbija światło pochodzące ze Słońca. A pomimo faktu, że czasami wydaje się świecić bardzo jasno, Księżyc odbija zaledwie od trzech... Problem nadmiernego nocnego oświetlenia narasta Coraz częściej dyskutuje się i działa w kierunku ograniczenia zanieczyszczeń powietrza. W ostatnich latach w Polsce rozpoczęła się debata publiczna na temat smogu i jego konsekwencji dla życia ludzi. Jednak ciągle niewiele osób zdaje sobie sprawę z zagrożenia związanego z nadmiarem światła nocną porą. – Zanieczyszczenie sztucznym oświetleniem w skali świata przyrasta w błyskawicznym tempie. Szacuje się, że tylko w USA jest to ok. 6 proc. rocznie. Pora zacząć więc bić na alarm – stwierdziła w rozmowie z portalem Nauka w Polsce emerytowana profesor Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, Krystyna Skwarło-Sońta. Źródła: 1. red. Sze-leung Cheung, Zanieczyszczenie światłem, Polskie Towarzystwo Astronomiczne 2019 2. Projekt Wygasz 3. Ciemne niebo 4. Nauka w Polsce - PAP Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Śmieci w oceanie jest coraz więcej. Niektóre ośmiornice zaczynają się w nich chować
Z roku na rok przybywa śmieci w oceanie. Naukowcy odkryli, że dziś ośmiornicom jest dużo łatwiej znaleźć schronienie w śmieciach niż muszlach czy koralowcach.
W tym artykule: Ośmiornice wykorzystują śmieci w oceanie Śmieci szkodzą morskim organizmom Dlaczego w oceanie jest tyle śmieci? Naukowcy w najnowszych badaniach skupili się na życiu ośmiornic. Przeanalizowali setki zdjęć, na których zaobserwowano ponad 200 tych głowonogów z 24 gatunków, które chowają się w śmieciach. Niektóre wchodziły do wnętrza szklanych butelek lub zardzewiałych puszek, a inne zakopywały się pod stertą plastikowych nakrętek. O odkryciu poinformowano na łamach czasopisma naukowego „Marine Pollution Bulletin”. Ośmiornice wykorzystują śmieci w oceanie Będąc na wakacjach, prawdopodobnie większość z nas przynajmniej raz w życiu zebrała z plaży muszle na pamiątkę. Nie zdajemy sobie jednak sprawy, że w ten sposób pozbawiamy naturalnych schronisk morskie stworzenia. Autorzy badania zwracają uwagę na to, że głowonogi muszą przystosowywać się do nowej rzeczywistości, a wiele z tych zwierząt po prostu umiera. Paradoksalnie, śmieci są dla nich często ratunkiem. View oEmbed on the source website Odpady są jednak dla ośmiornic tylko alternatywą. Naukowcy zaznaczają, że w pewien sposób te stworzenia uczą się radzić sobie w nowej rzeczywistości, ale ma to również negatywne konsekwencje. – To, co na pierwszy rzut oka może wyglądać jak coś pozytywnego, w dłuższej perspektywie może mieć szkodliwe skutki – alarmują naukowcy z Federalnego Uniwersytetu Rio Grande w Brazylii. To oni odpowiadają za najnowsze badania. Śmieci szkodzą morskim organizmom Badacze twierdzą, że ośmiornice, które chowają się w odpadach, są narażone na wpływ szkodliwych substancji, w tym metali ciężkich. Autorzy w swojej prezentacji pokazali zdjęcie głowonoga, który zaplątał się w stary, zdezelowany akumulator. Naukowcy ostrzegają, że niektóre śmieci mogą powodować również obrażenia fizyczne. Jak pokonać dryfujące w oceanie śmieci? Jest pomysł na rozwiązanie ​Jeśli chcemy oczyścić oceany z miliardów drobin dryfującego plastiku, na dryfujące śmieci należy polować w pobliżu wybrzeży - sugerują naukowcy na łamach "Environmental Research Let... Autorzy badania zauważają, że coraz więcej ośmiornic ukrywa się w puszkach po piwie, które np. wyrzucają turyści za burtę statków wycieczkowych. Nurkowie, którzy biorą udział w akcji czyszczenia oceanów, często nie zdają sobie sprawy, że w tych właśnie śmieciach osiadły zwierzęta. Wyłowione stworzenia najczęściej umierają... Dlaczego w oceanie jest tyle śmieci? Rocznie do oceanów trafia kilkadziesiąt milionów ton śmieci, z czego ok. 14 milionów ton to plastik. Część syntetycznych odpadów opada na dno morskie. Inne ulegają fragmentacji, tworząc drobiny mikroplastiku. Jest on już nawet w powietrzu. Badacze zauważyli, że ośmiornice preferują przedmioty wykonane ze szkła. To aż 40% spośród wszystkich przedmiotów, z których korzystały zwierzęta. Plastikowe odpady były wykorzystywane w ponad 24% przypadków. View oEmbed on the source website Co więcej, w przypadku tego drugiego rodzaju odpadów, zwierzęta zazwyczaj siadały na wierzchu sterty plastiku lub zakopywały się nim. Uczeni przyznają, że taka tendencja może wynikać z faktu, że szklane śmieci bardziej przypominają muszle. Autorzy podkreślają również, że gatunkiem, który najczęściej wchodził w interakcje ze śmieciami był Amphioctopus marginatus, czyli ośmiornica kokosowa. Co ciekawe, na niektórych zdjęciach widać, że niektóre osobniki walczą ze sobą o miejsce w szklanych słojach lub butelkach. Eksperci podejrzewają, że ma to związek z faktem, że naturalnych „schronów” jest coraz mniej. Naukowcy w badaniu zwrócili również uwagę, że w latach 2018–2021 znacznie wzrosła liczba interakcji ośmiornic ze śmieciami. To oznacza, że stan oceanów z roku na rok pogarsza się. Niestety, nic nie wskazuje na to, żeby to miało się zmienić. Badacze szacują, że ilość odpadów, które trafiają do wody w ciągu kolejnych lat wzrośnie kilkukrotnie. Źródło: Marine Pollution Bulletin.
Jedno z najstarszych jezior na świecie skrywa sekret. Dlaczego ma tak dziwne kolory?
Fotografia zrobiona w ramach misji Copernicus Sentinel-2 pokazuje jeden z najbardziej wyjątkowych akwenów świata – wenezuelskie jezioro Maracaibo. Jego wody mają niezwykły odcień jadeitu.
W tym artykule: Historia ukryta w wodzie Najpiękniejsze jezioro świata? Wszystkie kolory zanieczyszczeń Największe jezioro w Polsce, czyli Śniardwy, ma niecałe 114 km kw. I chociaż bywa nazywane „mazurskim morzem”, daleko mu do innych wielkich akwenów. Jednym z takich olbrzymów jest wenezuelskie jezioro Maracaibo. Jego powierzchnia to aż 13 500 km kw. – czyli jest od Śniardw prawie 120 razy większe! I tylko nieco mniejsze niż całe województwo lubuskie. Jezioro Maracaibo to największy naturalny zbiornik wodny w Ameryce Południowej. Leży bardzo blisko Zatoki Wenezuelskiej, z którą łączy go tylko niewielka cieśnina. Maracaibo bywa uznawane za lagunę – czyli fragment morza odcięty od reszty przez kawałek lądu. Ten potężny zbiornik zasilają również rzeki. Największa z nich to Catatumbo. Historia ukryta w wodzie Jezioro Maracaibo – poza tym, że jest ogromne – to również jeden z najstarszych akwenów na kuli ziemskiej. Powstało 36 mln lat temu, czyli na długo przed tym, jak na Ziemi pojawił się człowiek. Jego istnienie to efekt zapadnięcia się uskoków i wypiętrzenia Andów, do którego doszło w późnym eocenie. Od tego czasu kotlinę zalewała na zmianę słona woda morska i słodka woda przynoszona przez rzeki. Pod koniec ostatniego zlodowacenia do Maracaibo spłynęło tak dużo wody, że zbiornik zyskał na pewien czas bezpośrednie połączenie z Oceanem Atlantyckim. Dzisiaj akwen leży między dwoma dużymi miastami. Jedno, na zachód od cieśniny, to Maracaibo, drugie co do wielkości miasto Wenezueli (po stolicy kraju Caracas). Na wschodzie z kolei, poniżej cieśniny, znajduje się Cabimas. Oba miasta związane są z przemysłem naftowym. Stanowią ważne ośrodki wydobycia ropy. I jednocześnie – wyjaśnienie zagadkowego zdjęcia zrobionego z orbity. Najpiękniejsze jezioro świata? W listopadzie 2023 r. Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała zdjęcie Maracaibo z sierpnia tego roku. Powstało dzięki satelicie Sentinel-2 – jednemu z dwóch satelitów wchodzących w skład misji realizowanej w ramach programu Copernicus. Jej celem jest systematyczna obserwacja powierzchni Ziemi. A także obrazowanie w wysokiej rozdzielności zmian, jakie zachodzą na planecie. Jezioro Maracaibo nie było fotografowane pierwszy raz. Jednak tym razem ESA uzyskała wyjątkowe zdjęcie. W centrum akweny wody są ciemne i układają się w potężny wir. Na krawędziach z kolei kręcą się mniejsze zielonkawe wiry w odcieniu jadeitu. Na dole po lewej widać brązowawo-żółty ślad. To osady, które przynosi wpadający do zbiornika nurt rzeki Catatumbo. Wszystkie kolory zanieczyszczeń Co nadaje wodom Maracaibo ten rzadki jadeitowy odcień? Otóż jezioro zawiera bardzo bogate złoża ropy naftowej, odkryte w 1914 r. Od lat 20. XX w. ropa wydobywana jest na jego wybrzeżach na skalę przemysłową. Stąd pochodzi aż dwie trzecie ropy wydobywanej w całej Wenezueli. Przemysł wydobywczy odciska takie piętno na środowisku naturalnym, że widać to aż z orbity. „Niegdyś dziewicze wody Maracaibo zostały silnie zanieczyszczone przez wycieki z rur naftowych i ścieki spływające do jeziora” – napisano na koncie Flickr należącym do ESA. „Szmaragdowozielone wiry w wodach jeziora, widoczne na zdjęciu wykonanym w sierpniu 2023 r., wprawdzie wyglądają pięknie z kosmosu, jednak oznaczają niekontrolowane zakwity toksycznych sinic. Czyli organizmów, które stanowią poważne zagrożenie dla ekologii i zdrowia ludzkiego” – zauważają badacze z ESA. To właśnie zakwity sinic sprawiają, że Maracaibo wygląda jak pomalowane zielonkawą farbą. I to z ich powodu akwen jest regularnie fotografowany przez satelitę ESA. Obserwacja poziomu zanieczyszczeń pozwala monitorować zagrożenie, jakie mogą stanowić i dla zdrowia ludzi, i dla środowiska. Źródła: New Scientist, ESA, Sentinel. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Te chemikalia zatruwają planetę. Zagrożonych jest ponad 150 gatunków na wszystkich kontynentach
Najnowsze badania wykazały, że substancje chemiczne zwane opóźniaczami palenia są poważnym zagrożeniem dla dzikiej przyrody na całym świecie. Skażonych jest już ponad 150 gatunków zwierząt.
W tym artykule: Opóźniacze palenia przenikają do środowiska Chemikalia wciąż zanieczyszczają planetę Opóźniacze przyspieszają śmierć zwierząt i ludzi Opóźniacze palenia zwane są również środkami opóźniającymi palność lub antypirenami. Te substancje chemiczne dodawane są m.in. do tworzyw sztucznych. Ich działanie ma zapobiegać zapłonowi lub zmniejszać szybkość spalania. Można je znaleźć w meblach, tapicerce, urządzeniach elektronicznych. A czasem nawet w produktach pochodzenia naturalnego, takich jak bawełna czy drewno. Opóźniacze palenia przenikają do środowiska Antypireny zawierają brom i chlor. Te substancje – zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej – od pewnego czasu są wycofywane z użycia. Powodem jest ochrona planety i zdrowia ludzi i zwierząt. Eksperci od dawna wskazują bowiem, że substancje te bardzo łatwo przenikają do środowiska. Dzieje się to wskutek wycieków, składowania odpadów, zanieczyszczania wód i parowania. Opóźniacze palenia przedostają się również do organizmów żywych. Najnowsze badania rzucają nowe światło wpływ tych związków chemicznych na nasze życie. Na podstawie danych badacze stworzyli mapę, która pokazuje zanieczyszczenie opóźniaczami palenia. Okazuje się, że ponad 150 gatunków dzikich zwierząt na wszystkich kontynentach jest skażonych tymi niebezpiecznymi chemikaliami. W najgorszej sytuacji mają być m.in. orki, pandki rude i szympansy. Chemikalia wciąż zanieczyszczają planetę – Środki zmniejszające palność nie sprawiają, że obudowy telewizorów i wnętrza samochodów stają się dużo bardziej ognioodporne. W rzeczywistości mogą jednak szkodzić ludziom i zwierzętom – stwierdziła Lydia Jahl, kierowniczka projektu i naukowczyni z Green Science Policy Institute. – Chociaż na pierwszy rzut oka te substancje mogą wydawać się skuteczne, wiele z nich powoduje rozległe i trwałe szkody – dodaje. Zanieczyszczenia wód – przyczyny, skutki i zapobieganie. Jak dbać o czystość wód? Jeszcze na początku XX wieku, do rzek, jezior i strumieni każdego dnia wpływało ok. 2 mln. ton ścieków, a jeden litr zanieczyszczał aż 8 litrów czystej wody. Sytuacja w obszarze światowej... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/zanieczyszczenia-wod-przyczyny-skutki-i-zapobieganie-jak-dbac-o-czystosc-wod-fot-getty-images-9e2ee44.jpg" width="933" height="700" alt="Zanieczyszczenia wód – przyczyny, skutki i zapobieganie. Jak dbać o czystość wód? (fot. Getty Images)" title="Zanieczyszczenia wód – przyczyny, skutki i zapobieganie. Jak dbać o czystość wód? (fot. Getty Images)" /> Naukowcy informują, że związki chemiczne, które mają bezpośredni wpływ na przyrodę, to nie tylko chemikalia starej generacji lub te wycofane już z rynku. Autorzy twierdzą, że oprócz polichlorowanych bifenyli (PCB) i polibromowanych eterów difenylowych (PBDE) do środowiska przeniknęły również nowsze zamienniki. – Choć wiadomo, że niektóre z nich powodują raka wątroby, tarczycy i nerek u zwierząt laboratoryjnych, są to substancje nadal powszechnie stosowane w produktach konsumenckich. Ich roczna produkcja wynosi ponad milion ton. Podobnie coraz popularniejsze staje się stosowanie fosforanów organicznych. Nawet niskie ich stężenia mogą wywoływać poważne szkody dla zdrowia – podkreślają badacze. Opóźniacze przyspieszają śmierć zwierząt i ludzi Naukowcy stwierdzili, że PCB występujące u orek powoduje większą śmiertelność wśród młodych. Co więcej, zwierzęta te mają znacznie słabszy układ odpornościowy niż przedstawiciele tego samego gatunku, u których nie wykryto zanieczyszczenia opóźniaczami. Badacze sugerują, że toksyny te przyczyniły się do śmierci dużych grup orek w okolicach Grenlandii, w Cieśninie Gibraltarskiej i na Hawajach. Co więcej, uczeni uważają, że zanieczyszczenie PCB może w ciągu następnego stulecia doprowadzić do wyginięcia połowy światowej populacji orek. – Orki nie powinny pływać w morzu pełnym środków toksycznych. Nauka jasno mówi, że te chemikalia mają bardzo negatywny wpływ na ich rozwój i życie – mówi Arlene Blum, dyrektorka wykonawcza Green Science Policy Institute. – Musimy zmienić nieskuteczne normy palności, aby zapobiec przedostawaniu się tych substancji toksycznych do środowiska, do organizmów dzikich zwierząt, a także do nas, ludzi – dodaje. Innym przykładem wpływu opóźniaczy palenia na środowisko są rzekotki krzyżowe. Badacze twierdzą, że najgorsza sytuacja dotyczy osobników, które żyją w pobliżu składowisk elektrośmieci w Chinach. Substancje chemiczne, które przedostają się do organizmów tych płazów, powodują kurczenie się wątroby, a związki chemiczne dostają się również do ich jaj. – Ta mapa pokazuje globalne konsekwencje wielokrotnego zastępowania szkodliwych środków opóźniających palność innymi, które okazują się podobnie szkodliwe – podsumowuje Lydia Jahl. Badacze podkreślają, że firmy stosujące te chemikalia opierają się wciąż na przestarzałych standardach i normach ustanowionych w latach 70. W rezultacie nowe alternatywy generują kolejne problemy. Źródło: Green Science Policy Institute. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Japonia wyleje ścieki z elektrowni Fukushima do oceanu. Naukowcy ostrzegają przed rakotwóczymi izotopami
Wiadomo, co się stanie z zanieczyszczoną wodą z elektrowni Fukushima. Zdania ekspertów są podzielone. Nie brakuje głosów, jakoby ścieki były bogate w szkodliwe dla ludzi pierwiastki.
W tym artykule: Japonia podjęła decyzję w sprawie elektrowni Czy Fukushima zatruje Ocean Spokojny? Ryzyko dla ekosystemów i ludzi Władze Japonii zapowiedziały, że już w czwartek 24 sierpnia 2023 r. wystartuje proces odprowadzania ścieków z uszkodzonej elektrowni jądrowej Fukushima-Daiichi do oceanu. Pomysł od początku wzbudza kontrowersje mieszkańców i ekspertów. Japończycy zapewniają jednak, że ścieki zawierające radioaktywny izotop zwany trytem i prawdopodobnie inne śladowe ilości promieniotwórczych substancji będą bezpieczne dla mórz i oceanów. Japonia podjęła decyzję w sprawie elektrowni Aby zrozumieć, co dokładnie dzieje się w Fukushimie, musimy cofnąć się do 2011 r. Wówczas na wschodnim wybrzeżu głównej wyspy Japonii doszło do trzęsienia ziemi o sile 9,1 w skali Richtera. W efekcie dwie fale tsunami uderzyły w elektrownię jądrową. Po stopieniu trzech reaktorów operatorzy zaczęli pompować do nich wodę morską, aby schłodzić stopione paliwo. 12 lat później skutkiem ubocznym trwającego procesu chłodzenia jest zanieczyszczanie ponad 130 ton wody dziennie. Eksperci z krajów sąsiadujących z Japonią uważają, że odprowadzanie ścieków, których używano do chłodzenia uszkodzonych reaktorów w elektrowni, stwarza zagrożenie dla środowiska. Szacuje się, że negatywny wpływ operacji odczują kolejne pokolenia, a skażenie może wpłynąć nie tylko na ekosystemy w pobliżu Japonii, ale nawet Ameryki Północnej. W 2021 r., po wieloletniej dyskusji, Japonia podjęła decyzję o wylewaniu do morza 500 000 litrów ścieków każdego dnia. Według firmy TEPCO, operatora instalacji, specjalny system filtrowania o nazwie ALPS usuwa z zanieczyszczonej wody wszystkie pierwiastki radioaktywne. Wyjątkiem jest tryt. Czy Fukushima zatruje Ocean Spokojny? Tony Hooker z Uniwersytetu w Adelajdzie zapewnił w rozmowie z agencją AFP, że poziom trytu jest znacznie niższy od limitu ustanowionego dla wody pitnej przez Światową Organizację Zdrowia. Jak dodaje, „tryt jest regularnie uwalniany z elektrowni jądrowych do dróg wodnych na całym świecie” i do tej pory nie zaobserwowano, aby miał szkodliwy wpływ na środowisko lub zdrowie. Nie wszyscy są jednak tego samego zdania. Ken Buesseler, radiochemik morski i doradca Forum Wysp Pacyfiku, kwestionuje skuteczność systemu filtracji ścieków. – Przypadkowe uwolnienie materiałów radioaktywnych z Fukushimy do Pacyfiku w 2011 r. było stosunkowo masowe, ale mimo to poziomy wykryte u zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej były miliony razy niższe niż najwyższe poziomy u wybrzeży Japonii, które były niebezpiecznie wysokie w pierwszych miesiącach – wspomina w rozmowie z National Geographic. – Nie sądzę, że [planowane – przyp. red.] odprowadzenia ścieków nieodwracalnie zniszczą Ocean Spokojny. Nie umrzemy. To nie jest ta sytuacja. Nie oznacza to jednak, że nie powinniśmy się martwić. W tym roku czeka nas powtórka katastrofy ekologicznej na Odrze? Szokujące ustalenia naukowców Naukowcy twierdzą, że katastrofa ekologiczna na Odrze może powtórzyć się już w tym roku. Badacze przyznają, że ryzyko jest naprawdę duże. Ryzyko dla ekosystemów i ludzi Buesseler ostrzega, że ​​nie wykazano jeszcze, aby system filtracji był skuteczny przez cały czas. Zwraca również uwagę na inne „bardzo niepokojące pierwiastki, których nie udało się oczyścić”. Wśród nich są cez i stront-90, izotop zwiększający ryzyko nowotworów kości i białaczki. Japoński rząd długo próbował przekonać sceptyków do swojego pomysłu. Jednym z argumentów były transmisje przedstawiające ryby żyjące na co dzień w zanieczyszczonej wodzie. Tu rodzi się jednak pytanie, czy 12 lat wystarcza, aby ocenić wpływ tych pierwiastków na organizmy żywe? Według szacunków cały proces uwalniania ścieków do oceanu zajmie od 30 do 40 lat i będzie kosztować około 55 miliardów dolarów. Źródło: National Geographic. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Wyspa Śmieci jest 5 razy większa od Polski i nadal rośnie. Naukowcy biją na alarm
Wyspa Śmieci, znana także jako Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, od dekad przykuwa uwagę badaczy i naukowców z całego świata. Dryfujące „wysypisko” obejmuje obszar ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci? Jak duża jest Wyspa Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci stała się domem dla organizmów morskich Tworzywa sztuczne to jedno z największych zagrożeń dla mórz i oceanów. Niestety, mimo nieustannych apelów ekologów i ekoorganizacji, sytuacja z roku na rok się pogarsza, a zanieczyszczenie naszej planety zwiększa się. Szacuje się, że każdego roku do oceanów trafia nawet 14 milionów ton plastiku. Na pływające odpady (np. siatki) szczególnie narażone są małe żółwie morskie. Wiele z nich nie dożywa roku. Zwierzęta dławią się wyrzucanymi do wody odpadami. Te w reakcji z promieniami słonecznymi rozkładają się na tysiące szkodliwych związków chemicznych. Zwierzęta nie zawsze są świadome zagrożenia, a czasami po prostu nie mają wyjścia i adaptują się do skrajnie niebezpiecznych warunków. W ostatnim czasie naukowcy zauważyli, że coraz więcej organizmów kolonizuje pływające skupiska plastikowych odpadów. Dla wielu z nich to sposób na przetrwanie. Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, czyli dryfujące „wysypisko” na Pacyfiku, staje się swego rodzaju nowym ekosystemem. Gdzie znajduje się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci położona jest na Oceanie Spokojnym, pomiędzy Hawajami a Kalifornią. Dokładna lokalizacja nieustannie dryfującego największego wysypiska na Ziemi jest trudna do ustalenia, bowiem zależy ona od siły prądów morskich i wiatrów. Choć pierwsze wzmianki o Wyspie Śmieci pochodzą z końcówki lat 80. minionego wieku, to odkryta została w 1997 roku przez amerykańskiego oceanografa Charlesa Moore'a. W 2022 r. – w ramach akcji The Ocean Cleanup – ustalono, że 2/3 znajdujących się na wyspie plastikowych odpadów pochodzi z Japonii oraz Chin. Przeprowadzone badania wykazały, że do powstania Wyspy Śmieci przyczynili się także Koreańczycy z Południa, Tajwańczycy, Kanadyjczycy oraz Amerykanie. Jak duża jest Wyspa Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci obejmuje obszar ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych i jest mniej więcej dwa razy większa od Teksasu, czyli drugiego co do wielkości stanu w USA, i aż pięciokrotnie od Polski. Szacuje się, że to największe skupisko pływających odpadów o masie około 79 tys. ton. Plama powiększa się w coraz szybszym tempie. Naukowcy podkreślają, że choć dominują w niej plastikowe odpady, to nie tylko one trafiają do oceanów. W ramach badań naukowcy zbadali plastikowe przedmioty o średnicy ponad 5 centymetrów. W śmieciach, w tym w starym sprzęcie rybackim i artykułach gospodarstwa domowego, odkryli ponad 40 gatunków przybrzeżnych, takich jak pluskwy morskie, mięczaki i skorupiaki. Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki Plastikoza to nowa choroba, która jest wywołana przez tworzywa sztuczne. Naukowcy z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy opisali schorzenie, które jest związane ze spożycie... – To prawie tak, jakby pojawiła się nowa wyspa – mówią autorzy badań. Wielką Pacyficzną Plamę Śmieci trudno zauważyć gołym okiem, ponieważ tworzy ją zbiór maleńkich fragmentów plastiku zebranych przez prądy oceaniczne. Inne, większe elementy to między innymi boje, sieci, a nawet części statków rybackich. Naukowcy obawiają się, że plastikowe tratwy mogą pomóc w przenoszeniu gatunków do nowych regionów. Pytaniem bez odpowiedzi jest to, w jaki sposób autostopowicze mogą konkurować z rodzimą florą i fauną otwartego oceanu, które już zadomowiły się na pływających szczątkach. W miarę utrzymywania się zanieczyszczenia mórz plastikiem, plamy odpadów mogą być coraz częstszym zjawiskiem. Wielka Pacyficzna Plama Śmieci stała się domem dla organizmów morskich Autorzy badań opublikowanych na łamach czasopisma naukowego „Nature Communications” odkryli, że gatunki morskie, takie jak pąkle czy równonogi (skorupiaki podobne do krewetek) żyją wśród śmieci, które unoszą się na powierzchni Oceanu Spokojnego między wybrzeżem Kalifornii a Hawajami. Pomimo trudnych warunków na otwartym Pacyfiku, gdzie często brakuje pożywienia i schronienia, organizmy wydają się dobrze prosperować. – Biogeografia gatunków przybrzeżnych znacznie wykracza poza to, co wcześniej uważaliśmy za możliwe – komentuje Linsey Haram, pracownica naukowa w Smithsonian Environmental Research Center i współautorka badań. Źródło: Nature Communications
Woda w weneckim kanale przybrała nienaturalnie zielony kolor. Władze miasta szukają winnych
Mieszkańcy Wenecji zauważyli w niedzielę rano tajemniczą, zieloną ciecz w Wielkim Kanale, niedaleko mostu Rialto. Władze szukają odpowiedzialnych za ten incydent, a aktywiści nie przyznają się do winy. Czy substancja jest niebezpieczna dla zdrowia?
W tym artykule: Współczesne problemy Wenecji Tajemnicza zielona ciecz w weneckim kanale Aktywiści zwracają uwagę na problemy naszej planety Wenecja to jeden z najbardziej turystycznych regionów Włoch. Miasto położone w lagunie na licznych bagnistych wyspach przyciąga niepowtarzalną atmosferą, wspaniałą architekturą i infrastrukturą oraz słynnym karnawałem i festiwalem filmowym. Nic dziwnego zatem, że obszar znalazł się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a odwiedzający słoneczną Italię chcą zobaczyć to magiczne miejsce. Współczesne problemy Wenecji Chociaż włoskie miasto na wodzie zachwyca niezapomnianymi widokami oraz kusi wycieczkami gondolą wzdłuż wąskich kanałów, region zmaga się ze swoimi problemami. Po pierwsze – Wenecja tonie. Eksperci twierdzą, że rocznie poziom wody podwyższa się o kilka milimetrów. Szacuje się, że pod koniec XXI wieku zabytkowa zabudowa ma znaleźć się nawet pół metra pod wodą. Władze postanowiły, że w mieście powstanie specjalny system śluz, który ma kontrolować tę sytuację. Innym problemem Wenecji są częste powodzie. Ulice są wówczas zatapiane, a domy zalewane, co jest szczególnie uciążliwe dla mieszkańców. Z drugiej strony, jak nie nadmiar wody, to susza. Globalne ocieplenie od wielu lat daje o sobie znać i w okresie letnim kanały niemalże całkowicie wysychają. Gondolierzy muszą wówczas udać się na przymusowy urlop, a turyści są niepocieszeni. Nie mogą kursować wówczas również taksówki wodne, pogotowie, a także promy. Naukowcy zwracają uwagę, że prowadzi to również do dramatycznej sytuacji flory i fauny regionu. Tajemnicza zielona ciecz w weneckim kanale W niedzielę na listę zmartwień Wenecjan trafiła nowa udręka. Woda w Wielkim Kanale (wł. Canale Grande) zmieniła kolor na fluorescencyjny zielony. Rano mieszkańców powitał widok wielkiej fosforyzującej plamy, która spowodowała niemałą konsternację. – Rano w Canale Grande pojawiła się plama fosforyzującej zielonej cieczy, zgłoszona przez niektórych mieszkańców w pobliżu mostu Rialto. Prefekt zwołał pilne spotkanie z policją w celu zbadania pochodzenia cieczy – poinformował na Twitterze Luca Zaia, prezydent regionu Veneto. Regionalna agencja ochrony środowiska pobrała próbki wody. Ustaliła, że tajemnicza ciecz nie jest trująca i nie zagraża zdrowiu. Wenecja po raz pierwszy od 500 lat otwiera jeden z najbardziej tajemniczych zabytków. Co to takiego? Od XVI wieku nikt go nie widział od środka. Chodzi o budynek, który znajduje się na Placu św. Marka. Teraz właściciele postanowili w końcu udostępnić zabytek zarówno dla mieszkańców, j... Luca Zaia uważa, że ktoś celowo wypuścił substancję do kanału. prawdopodobnie była to forma happeningu lub protestu. Prezydent zaznacza jednak, że obawia się, iż precedens stanie się pożywką dla przyszłych wandali, którzy mogą chcieć pójść tą samą drogą. – Niepokoi mnie ryzyko ewentualnej rywalizacji, jeśli chodzi o takie gesty. Mogą stać się zachętą dla osób szukających rozgłosu – dodaje Zaia. Aktywiści zwracają uwagę na problemy naszej planety Miejski radny Andrea Pegoraro od razu wskazał winnych twierdząc, że za incydentem stoją aktywiści klimatyczni. Jednak żaden aktywista nie przyznał się do zanieczyszczenia kanału. Co ciekawe, zaledwie tydzień wcześniej grupa Ultima Generazione (Ostatnie Pokolenie) wlała do fontanny di Trevi w stolicy Włoch czarny płyn z węgla drzewnego. Z kolei na początku maja inni działacze na rzecz ekologii wlali czarną substancję do fontanny Czterech Rzek na Piazza Navona. Podobnie było w przypadku fontanny Barcaccia u stóp Schodów Hiszpańskich. Portal CNN przypomina, że to nie pierwszy raz, gdy woda w kanale weneckim przybrała zielony kolor. W 1968 roku argentyński artysta Nicolás García Uriburu wlał do kanału barwnik o nazwie fluoresceina. To organiczny związek chemiczny, który w roztworach zasadowych wykazuje zielonożółtą fluorescencję. Do incydentu doszło w trakcie słynnego Biennale w Wenecji. Uriburu chciał wówczas zwrócić uwagę całego świata na problemy związane z ekologią, a także na fakt, jak człowiek zanieczyszcza naturę. Źródło: CNN Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki
Plastikoza to nowa choroba, która jest wywołana przez tworzywa sztuczne. Naukowcy z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy opisali schorzenie, które jest związane ze spożyciem plastiku.
W tym artykule: Naukowcy po raz pierwszy opisali chorobę u ptaków, którą wywołuje plastik Choroba została stwierdzona u gatunku burzyka Plastik ma bardzo negatywny wpływ na pisklęta Naukowcy już od wielu lat alarmują, jak szkodliwy jest plastik dla organizmów żywych. Tworzywa sztuczne zanieczyszczają naszą planetę na niewyobrażalnie dużą skalę. Do oceanów rocznie trafia ponad 10 milionów ton materiałów składających się z polimerów syntetycznych. Plastikowe odpady znajdują się jednak już wszędzie. W lasach, jaskiniach, na szczytach większości gór, w żywności i kosmetykach. Syntetyczne śmieci zostawione przez człowieka są nawet w kosmosie. Naukowcy po raz pierwszy opisali chorobę u ptaków, którą wywołuje plastik Badania z 2022 roku po raz pierwszy wykazały, że tak zwany mikroplastik znajduje się już nawet w ludzkich płucach. Obecność drobnych cząsteczek wykryto u większości badanych pacjentów. Eksperci już ostrzegali, że plastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody.. Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? Bakterie są w stanie rozłożyć plastik zanieczyszczający morskie ekosystemy. Po raz pierwszy wykazano to w laboratorium, w serii zaplanowanych eksperymentów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bakterie-naprawde-zjadaja-plastik-czy-to-rozwiaze-nasz-problem-z-odpadami-zanieczyszczajacymi-oceany-fot-maaike-goudriaan-nioz-01f2b9c.jpg" width="938" height="625" alt="Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? (fot. Maaike Goudriaan, NIOZ)" title="Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? (fot. Maaike Goudriaan, NIOZ)" /> Teraz najnowsze badania naukowców z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie potwierdziły, że materiał ten wywołuje chorobę, na którą zaczynają umierać ptaki. Autorzy odkrycia nazwali ją plastikozą (plasticosis). Schorzenie objawia się tym, że w przewodzie pokarmowym zwierząt powstają blizny, które są skutkiem spożywania ostrych kawałków tworzyw sztucznych. Eksperci twierdzą, że to pierwszy potwierdzony przypadek choroby u dzikich zwierząt, którą wywołuje plastik. Choroba została stwierdzona u gatunku burzyka Uczeni prowadzili badania ptaków na australijskiej wyspie Lord Howe przez ponad 10 lat. Podczas tej dekady zwrócili uwagę na to, że ptaki morskie są niezwykle skażone plastikiem. Autorzy opisują, że ptaki spożywają tworzywa sztuczne unoszące się na powierzchni wody, ponieważ błędnie myślą, że jest to pokarm. Co więcej, niektórevosobniki chwytały plastik, a następnie karmiły nim pisklęta. Dr Alex Bond i dr Jennifer Lavers postanowili bliżej przyjrzeć się gatunkowi Ardenna carneipes z rodziny burzykowatych, który zamieszkuje wyspy i wybrzeża Atlantyku. Uczeni chcieli sprawdzić, jaki wpływ na organizm zwierząt ma spożywanie plastiku. – Badanie wyraźnie pokazuje, że plastik mam bezpośredni wpływ na organizm ptaków. Spożywanie tworzyw sztucznych, które są wszechobecne, prowadzi do powstawania blizn i deformacji tkanki, co skutkuje ciągłym stanem zapalnym. Choroba wpływa negatywnie na zdrowie i szanse przeżycia dzikich zwierząt – twierdzi Alex Bond z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie i współautor badania. Plastik ma bardzo negatywny wpływ na pisklęta Naukowcy odkryli, że im więcej plastiku zjadał ptak, tym więcej blizn pojawiało się w jego układzie pokarmowym. Badacze twierdzą, że choroba może prowadzić do stopniowego rozpadu struktur znajdujących się w żołądku gruczołowym. To części układu pokarmowego, która znajduje się pomiędzy przełykiem a żołądkiem mięśniowym. Autorzy podkreślają, że choroba spowoduje, iż ptaki staną się dużo bardziej podatne na infekcje i pasożyty. Będzie miała również negatywny wpływ na zdolność do trawienia pokarmu i wchłaniania niektórych witamin. Zbadano plastik, który 20 lat przeleżał na dnie oceanu. Wyniki nie są optymistyczne Przypadkowo – w trakcie prowadzenia zupełnie innych badań – naukowcy pracujący w wodach Oceanu Spokojnego natknęli się na plastikowe opakowania sprzed ponad 20 lat. I postanowili zbadać, ... – To pierwsze badanie, w którym w ten sposób zbadano układ pokarmowy ptaków. Wyniki jasno wskazują, że konsumpcja plastiku może spowodować poważne uszkodzenia układu pokarmowego zwierząt – mówi dr Bond. Uczeni podkreślają, że dolegliwość nie jest widoczna na pierwszy rzut oka. Jednak sugerują, że wkrótce może zostać zidentyfikowana u innych gatunków. Biorąc pod uwagę zanieczyszczenie planety plastikiem, plastikoza może być dużo bardziej powszechna, niż sądzimy. Dr Bond i dr Lavers twierdzą, że spożywanie plastiku jest niezwykle groźne dla piskląt. To dlatego, że mają znacznie mniejsze żołądki, które są znacznie bardziej podatne na uszkodzenia. Badacze odkryli, że tworzywa sztuczne znajdowały się w odchodach nawet 90% młodych. Naukowcy twierdzą, że takie zanieczyszczenia mogą negatywnie wpływać na ich rozwój. Źródło: Journal of Hazardous Materials Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Kraje Unii Europejskiej mniej szkodzą środowisku. Przerzuciły obciążenia ekologiczne na Europę Wschodnią
Konsumenci z Unii Europejskiej „eksportują” negatywny wpływ na środowisko do swoich sąsiadów z Europy Wschodniej. Ale to kraje UE zatrzymują większość korzyści ekonomicznych związanych z konsumpcją towarów i usług.
W tym artykule: Poprawa sytuacji ekologicznej w Unii Europejskiej UE „eksportuje” szkody ekologiczne do biedniejszych państw Potrzebna jest bardziej odpowiedzialna konsumpcja Kto konsumuje najwięcej? Problem nadmiernej konsumpcji budzi coraz większy niepokój uczonych. – Ludzie wkrótce wyginą. Chyba, że znajdziemy 5 planet takich jak Ziemia – stwierdził niedawno naukowiec ze Stanfordu. Według The World Counts już teraz potrzebujemy dwóch planet takich, jak Ziemia, by zaspokoić potrzeby ludzkości. Teraz badania wykazały, że kraje Unii Europejskiej „eksportują” skutki swojej nadmiernej konsumpcji. Szczególnie dotkliwie odczuwają to kraje Europy Wschodniej. To one doświadczają największej presji na środowisko związanej z konsumpcją w obrębie UE – twierdzi międzynarodowy zespół naukowców. Wyniki ich pracy opublikowało czasopismo naukowe „Nature Sustainability”. Poprawa sytuacji ekologicznej w Unii Europejskiej Badacze wzięli pod uwagę 10 wskaźników środowiskowych, mierzonych w latach 1995–2019. Wskaźniki te obejmowały: Kiedy w końcu przejemy wszystko? To jest możliwe [REPORTAŻ] To jedna z najbardziej naturalnych czynności, jak oddychanie czy chodzenie. Siadamy przy stole, bierzemy do ręki widelec i wkładamy do ust smakowity kęs nieświadomi, że razem z obiadem na nas... emisje gazów cieplarnianych, zużycie materiałów, użytkowanie gruntów, zużycie wód powierzchniowych i gruntowych, emisje pyłu zawieszonego (PM) i utlenianie fotochemiczne, utratę różnorodności biologicznej, ekotoksyczność słodkowodną, morską i lądową. Mimo rosnącego poziomu konsumpcji w UE, wskaźniki te spadły w przypadku 27 krajów unijnych. W przypadku Holandii i Szwecji dotyczyło to wszystkich dziesięciu kategorii. Austria, Czechy, Włochy, Polska, Rumunia i Słowenia odnotowały spadki dziewięciu wskaźników. Czyli stan środowiska w Unii generalnie uległ poprawie. UE „eksportuje” szkody ekologiczne do biedniejszych państw Jednak wpływ konsumpcji w UE na środowisko jest odczuwalny na całym świecie. Siedem z uwzględnionych przez naukowców wskaźników wzrosło poza granicami Unii. – Największą presję ekologiczną w związku z unijną konsumpcją odczuwają wschodni sąsiedzi UE. Mówimy tu o krajach takich jak Albania, Czarnogóra, Serbia, Ukraina i Mołdawia – wyjaśnia prof. Yuli Shan z Uniwersytetu w Birmingham, jeden z autorów badań. Wzrost obciążeń ekologicznych związanych z konsumpcją w UE odnotowano także w Brazylii, Chinach, Indiach i na Bliskim Wschodzie. Bogatsze kraje korzystają z zagranicznych surowców i fabryk, oszczędzając własne środowisko. Przenoszą też swój przemysł ciężki do krajów, w których normy ochrony środowiska są mniej rygorystyczne. Warto podkreślić jednak, że taką politykę stosują również USA, Australia, Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Chiny. Pogłębia to niebezpiecznie globalne nierówności. Najbogatsze państwa świata mają średni przychód na osobę około 100 razy wyższy niż najbiedniejsze. Tymczasem ponad 85% korzyści ekonomicznych związanych z konsumpcją pozostaje w krajach członkowskich UE. Uczeni zwracają też uwagę, że w obrębie samej Unii widać nierówny podział kosztów i korzyści. Potrzebna jest bardziej odpowiedzialna konsumpcja – Dla dobra naszej planety presja środowiskowa i wpływ konsumpcji w bogatych krajach muszą się znacznie zmniejszyć. Trzeba ograniczyć eksport szkód ekologicznych do biedniejszych regionów – podkreśla prof. Shan. – Wielu bardzo zamożnych konsumentów w UE żyje w sposób nieproporcjonalny do globalnych szkód środowiskowych i zużycia zasobów. Ograniczanie nadmiernej konsumpcji powinno być priorytetem – dodaje inny autor badań, Benedikt Bruckner z Uniwersytetu w Groningen. Jak to zrobić? Naukowcy na pierwszym miejscu wymieniają bardziej zrównoważony transport i zmianę nawyków żywieniowych. Powinniśmy unikać podróży samolotami i samochodami osobowymi z silnikami spalinowymi. Lepsze rozwiązania to pociągi i pojazdy elektryczne. W diecie natomiast należy ograniczyć udział mięsa i produktów wysokoprzetworzonych. Kto konsumuje najwięcej? Oto lista państw o najwyższym poziomie konsumpcji na gospodarstwo domowe (dane za rok 2021): Jak naprawić szkody klimatyczne? Zacznij od siebie Czy jedna osoba z 7 mld jest w stanie sama czegoś dokonać? Tak, zmiana klimatu to bowiem problem konsumpcji przez jednostki. USA, Luksemburg, Szwajcaria, Singapur, Norwegia, Kanada, Islandia, Wielka Brytania, Australia, Niemcy, Austria, Finlandia, Dania, Belgia, Cypr. Średnia konsumpcja w Polsce jest wyższa niż m.in. w Korei Południowej, w Czechach i na Węgrzech. Źródło: Nature Sustainability
Krokodyle zadomowiły się w toksycznej rzece w Kostaryce. Ścieki najwyraźniej im nie przeszkadzają
Jedna z najbardziej zanieczyszczonych rzek Ameryki Środkowej okazała się oazą dla krokodyli. W Tárcoles żyje ogromna populacja krokodyli amerykańskich, gatunku narażonego na wyginięcie.
W tym artykule: Brudna rzeka Tárcoles Krokodyl amerykański to żywa skamieniałość Krokodyle w ściekach to atrakcja turystyczna Rzeka Tárcoles wypływa z południowych zboczy Kordyliery Środkowej. Najpierw płynie na zachód, później skręca na południe i przecina Park Narodowy Carara. Uchodzi do Zatoki Nicoya, a jej wody wpadają do Oceanu Spokojnego. Tárcoles ma tylko 111 km długości, jednak jej dorzecze obejmuje ponad 2 tys. km kw. To ponad 4 proc. całego terytorium Kostaryki. Na tym terenie żyje m.in. 50 gatunków ptaków i innych zwierząt, w tym krokodyli amerykańskich (Crocodylus acutus). Te ostatnie są szczególnie interesujące dla naukowców. Okazuje się bowiem, że nie przeszkadza im gigantyczne zanieczyszczenie rzeki. Tárcoles uważana jest za najbrudniejszą rzekę nie tylko w Kostaryce, ale całej Ameryce Środkowej. Brudna rzeka Tárcoles Do Tárcoles spływają przede wszystkim ścieki komunalne i przemysłowe z San Jose, stolicy Kostaryki. Jak podaje AIDA, organizacja zajmująca się ochroną środowiska w Ameryce Środkowej i Południowej, absolutna większość z nich nigdy nie przeszła procesu oczyszczania. Czy to największy krokodyl na świecie? „Szef rzeki” miał 7 metrów długości Największy krokodyl na świecie w historii wyginął. Co wiadomo o przodkach krokodyli? Media zelektryzowała wiadomość o odkryciu okazów największego gatunku zamieszkującego Australię. Efekt? – W wodach Tárcoles można znaleźć metale ciężkie, azotany, azotyny oraz wiele ludzkich zanieczyszczeń – mówi Ivan Sandoval, biolog z Narodowego Uniwersytetu Kostaryki. Mimo to w rzece żyje nawet 2 tys. krokodyli amerykańskich . – To jest wyjątkowo zanieczyszczony teren. A jednak w jakiś sposób nie wpłynęło to negatywnie na populację tych zwierząt – mówi naukowiec. Krokodyle amerykańskie mają status narażonych na wyginięcie. Krokodyl amerykański to żywa skamieniałość Krokodyle amerykańskie to potężne zwierzęta: mają 4 metry długości i ważą kilkaset kilogramów. Występują od Florydy po północną część Ameryki Południowej. Spotkanie z nimi może być niebezpieczne dla człowieka. W kilku krajach odnotowano, że zwierzęta te zaatakowały ludzi. Jednak nie są uważane za najgroźniejsze z krokodyli. Znacznie od nich niebezpieczniejsze są krokodyle różańcowe (Crocodylus porosus), występujące w Ameryce południowo-wschodniej i w północnej Australii. Jak ocenili naukowcy z Kostaryki, populacja krokodyli amerykańskiej w Tárcoles jest „zdrowa i ogromna”. Zwierzęta nie miały problemu z ponad 150 rodzajami bakterii, które Sandoval odkrył w wodach Tárcoles. Biolog określił ten gatunek krokodyli jako „żywą skamieniałość”. – Zwierzęta te nie zmieniły się przez miliony lat i są perfekcyjnie „zaprojektowane” przez naturę – mówi badacz. Krokodyle w ściekach to atrakcja turystyczna Krokodylom nie jest więc straszna trująca rzeka. Nie oznacza to jednak, że można uznać te wielkie gady za bezpieczne. Ich widok jest jedną z atrakcji turystycznych, przyciągających ludzi do Tárcoles. Wśród turystów popularne są np. wycieczki łodziami, w czasie których można oglądać te ogromne zwierzęta. Krokodyle są większe i bardziej niebezpieczne od aligatorów. Czym się różnią i skąd się wzięły na Florydzie? Naukowcy twierdzą, że krokodyle nilowe są dużo bardziej niebezpieczne niż amerykańskie krokodyle i aligatory. A od 2000 roku już cztery osobniki zostały znalezione na Florydzie. Niestety, ludzie w czasie takich wycieczek karmią krokodyle – mimo, że jest to zakazane. Może to sprawić, że zwierzęta przyzwyczają się do widoku i bliskości turystów. Ponad połowa terytorium Kostaryki pokryta jest lasem. Kraj jest tak cenny przyrodniczo, że aż jedna trzecia jego powierzchni podlega różnym formom ochrony przyrody. Parki narodowe i rezerwaty mają chronić 500 tys. gatunków żywych organizmów, żyjących na terytorium Kostaryki (czyli 4 proc. wszystkich na świecie). To tak dużo, że Kostaryka uważa jest za najbardziej bioróżnorodne państwo na planecie. Tym istotniejsze jest więc, by tamtejsza przyroda była jak najlepiej chroniona. Źródła: ScienceAlert, AIDA. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach
W płucach 11 z 13 badanych pacjentów znajduje się mikroplastik. Eksperci ostrzegają, że te drobne cząsteczki mogą przemieszczać się po ciele i osadzać w różnych narządach ludzkich.
W tym artykule: Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Plastikowe odpady są już wszędzie. W oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, w żywności, w kosmetykach, a nawet w kosmosie. Zanieczyszczamy naszą planetę na niewyobrażalną skalę. Uczeni alarmują, że jest to coraz bardziej niepokojące, szczególnie że wpływ na nasze zdrowie jeszcze nie jest dokładnie znany. Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy pierwszy raz w historii odnaleźli mikroplastik, który znajdował się głęboko w tkankach płucnych. Najbardziej niepokojące w odkryciu jest to, że cząsteczki zostały zidentyfikowane u większości badanych pacjentów. Odkrycia dokonali uczeni z University of Hull oraz lekarze ze szpitala Castle Hill w brytyjskim Cottingham. Najnowsze badanie zostało opublikowane w magazynie naukowym Science of the Total Environment. Zanieczyszczenie plastikiem naszej planety postępuje Obecne tempo globalnej emisji plastiku do środowiska może wywołać skutki, których nie będziemy w stanie odwrócić - przekonuje nowe badanie. Według autorów, zanieczyszczenie plastikiem jes... W marcu świat obiegła sensacyjna wiadomość o tym, że drobne cząsteczki plastiku pierwszy raz odkryto w ludzkiej krwi. Znajdowały się one u 17 z 22 badanych. Eksperci już wtedy ostrzegali, że mikroplastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody w ciele. Teraz mamy dowód, że mieli rację. Plastik jest już w naszych płucach. Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych W najnowszych badaniach naukowcy pobrali próbki tkanek płucnych od 13 pacjentów, którzy mieli przejść operacje chirurgiczne. W trakcie analizy okazało się, że u 11 osób znajdują się ślady plastiku. Naukowcy w trakcie badań analizowali cząstki o wielkości do 0,003 milimetra. Za pomocą spektroskopii zidentyfikowali rodzaj tworzywa sztucznego, który znalazł się w płucach badanych. Wykorzystano również próbki kontrolne, aby określić skalę zanieczyszczenia. Badacze odnaleźli w sumie 12 rodzajów drobin z tworzyw sztucznych. To głównie polipropylen, który używany jest głównie do produkcji plastikowych opakowań oraz PET, z którego tworzy się butelki. 1000 rzek odpowiada za 80 proc. plastiku trafiającego do oceanów. Najwięcej z Azji Zespół naukowców z Holandii i Niemiec stworzył listę 1000 rzek na całym świecie, które przenoszą do oceanów najwięcej tworzyw sztucznych. Rocznie to od 0,8 mln do 2,7 mln ton odpadów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jednym-z-krajow-najbardziej-dotknietych-kryzysem-zwiazanym-z-odpadami-sa-indie-fot-getty-images-624b518.jpeg" width="938" height="528" alt="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" title="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" /> Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc W najnowszym odkryciu najbardziej niepokojące jest to, że plastiku w powietrzu jest tak dużo, że swobodnie przedostaje się on do naszych płuc podczas oddychania. Autorzy badania przyznają, że chociaż drobinek mikroplastiku było relatywnie niewiele, to ich obecność widoczna była w całych płucach. Co ciekawe, im głębiej, tym cząsteczek było więcej. – Nie spodziewaliśmy się, że znajdziemy tak dużą ilość mikroplaktiku w najgłębszych częściach płuc – mówi autorka badania Laura Sadofsky. – Jest to o tyle zaskakujące, ponieważ drogi oddechowe są mniejsze w dolnej części płuc. Nie sądziliśmy, że cząstki tych rozmiarów mogą dotrzeć tak głęboko – dodała. Sadofsky twierdzi również, że ich odkrycie może być ważne w kontekście zwiększania naszej świadomości o zanieczyszczeniu tworzywami sztucznymi, a dodatkowo może pomóc w określeniu konkretnego wpływu na zdrowie. Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Mikroplastik to cząstki tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje na skutek rozpadu większych kawałków plastiku na mniejsze np. butelek lub foliówek, a nawet odpadów po rybołówstwie pod wpływem promieniowania UV i wody morskiej. Naukowcy stworzyli „bio-plastik”. W pełni biodegradowalny w ciągu godzin Zespół pod kierunkiem profesor Ting Xu ogłosił, że z powodzeniem stworzył materiał, który może prawie całkowicie ulegać biodegradacji w łatwych do osiągnięcia warunkach, jak wysoka te... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/04da57f7d4433e85854c598300739023454710c6-cec7923.jpeg" width="938" height="528" alt="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" title="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" /> Każdego roku wyrzucamy nawet 13 milionów ton plastikowych odpadów, a do 2050 roku ta liczba ma jeszcze kilkukrotnie wzrosnąć. Badania z poprzednich lat wykazały, że drobinki tworzyw sztucznych znalazły się nawet w łożyskach kobiet w ciąży. Mikroplastik jest na tyle lekki, że jego drobinki w bardzo dużych ilościach znajdują się w powietrzu. Naukowcy przyznają, że pilnie potrzebne są badania, czy jak te cząsteczki wpływają na organizm człowieka i czy zwiększa to ryzyko zachorowania np. na raka. Źródło: Science of the Total Environment, The Guardian
Tak słońce rozkłada plastik. „Dziesiątki tysięcy związków”
Niestety, mimo wielu kampanii edukacyjnych plastikowych odpadów w środowisku jest coraz więcej. Naukowcy zbadali proces ich rozpadu w wodzie.
W tym artykule: Nowe informacje o rozkładzie plastiku Co słońce robi z plastikiem? Co stanie się z plastikową torebką zostawioną na długie godziny na słońcu? Lepiej nie sprawdzać. Zrobili to już naukowcy i ustalili, że siatka po prostu się rozsypie, a petrochemiczne pozostałości zostaną rozwiane po okolicy. Cząsteczki te są zagrożeniem dla środowiska, jednak rozkład plastiku może wiązać się z jeszcze poważniejszymi konsekwencjami. Przybywa opuszczonych stacji na Antarktydzie Antarktyda to największa pustynie na Ziemi. Jest ona jednak coraz bardziej naznaczona działalnością człowieka. Nowe informacje o rozkładzie plastiku Naukowcy z Woods Hole Oceanographic Institution przeprowadzili badanie, które wykazało, że światło słonecznie nie tylko rozkłada plastikowe śmieci, ale też przekształca ich podstawowe polimery, tworząc tym samym niebezpieczną mieszkankę chemikaliów. Wbrew pierwotnym przypuszczeniom cały proces nie trwa wielu lat, a mniej niż 100 godzin. Właśnie dlatego tak ważne jest ograniczanie używania plastikowych opakowań. Siatki bardzo często zamiast do recyklingu lądują na wysypiskach śmieci. W najgorszych wypadkach wyrzucane gdziekolwiek plastikowe odpady trafiają do rzek, mórz lub oceanów. Szacuje się, że w akwenach na całym świecie pływa już ponad 600 tys. ton plastikowych śmieci. Część plastikowych odpadów jest zjadana przez zwierzęta morskie, nierzadko doprowadzając do ich zgonu. Reszta rozkłada się na coraz mniejsze i coraz bardziej szkodliwe kawałki. Ich skład długo był zagadką dla ekologów. Archiwalne nagranie tygrysa tasmańskiego po raz pierwszy w kolorze Od połowy lat 30. ubiegłego wieku wilki workowate zaczęto coraz rzadziej obserwować na wolności. Gatunek oficjalnie uznano za wymarły w 1986 r. Co słońce robi z plastikiem? W swoich badaniach naukowcy wykorzystali torby polietylenowe z największych amerykańskich supermarketów. Opakowania zostały opisane pod kątem składu oraz właściwości chemicznych. Następnie zanurzono je w zjonizowanym roztworze, imitującym wodę morską. Połowa próbek na sześć dni trafiła do zaciemnionego pomieszczenia. Reszta była w tym czasie naświetlana sztucznym światłem słonecznym. W pierwszej grupie badacze zaobserwowali niewielkie ilości rozpuszczonych związków organicznych, za to w drugiej nowopowstałych chemikaliów było znacznie więcej. – To zdumiewające, że światło słoneczne może rozkładać plastik, który jest zasadniczo jednym związkiem, na dziesiątki tysięcy związków, które rozpuszczają się w wodzie – komentuje badania chemik Collin Ward. Przeprowadzony eksperyment rzuca nowe światło na obecność plastikowych odpadów w środowisku i proces ich rozkładu. Niestety, mimo wielu kampanii edukacyjnych zanieczyszczeń jest coraz więcej. Ich ogromne ilości w połączeniu z ociepleniem klimatu mogą przynieść tragiczne skutki. – Musimy zbadać tworzywa sztuczne, które są reprezentatywne dla tych, które faktycznie przedostają się do środowiska, a także zbadać działające na nie procesy wietrzenia – zapowiada Ward. Źródło: Environmental Science & Technology