Oto najbardziej zanieczyszczone miasto w Polsce. Stężenie przekracza wszelkie limity
Szokujące dane z raportu Polskiego Alarmu Smogowego: mieszkańcy Nowej Rudy oddychali trującym powietrzem przez 73 dni 2024 roku, a poziom zanieczyszczeń aż siedmiokrotnie przekroczył normy.
Nowa Ruda na czele rankingu: powietrze siedem razy gorsze niż dopuszczalne normy Nowa Ruda, miasto w województwie dolnośląskim, zostało uznane za najbardziej zanieczyszczone w Polsce w 2024 roku. Tak wynika z najnowszego raportu opublikowanego przez Polski Alarm Smogowy. Dane nie pozostawiają złudzeń: poziomy zanieczyszczeń powietrza w tym mieście przekroczyły dopuszczalne normy aż siedmiokrotnie. Miasto zajęło pierwsze miejsce we wszystkich trzech analizowanych kategoriach: średnioroczny poziom benzo(a)pirenu, średnioroczny poziom pyłu PM10 oraz liczba dni smogowych. To czyni z Nowej Rudy lidera niechlubnego rankingu smogu w Polsce. Polski Alarm Smogowy: 73 dni smogowe i zatrute powietrze Raport ujawnia, że mieszkańcy Nowej Rudy w 2024 roku przez 73 dni oddychali powietrzem, którego jakość znacznie przekraczała normy bezpieczeństwa. Wśród zanieczyszczeń dominował benzo(a)piren – toksyczna substancja rakotwórcza, której obecność w powietrzu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. – To niedopuszczalne, że wciąż mamy miasta, w których poziomy benzo(a)pirenu są wielokrotnie przekraczane – alarmował Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego. Z kolei Anna Dworakowska z Krakowskiego Alarmu Smogowego podkreśliła, że smog może powodować choroby nowotworowe, problemy z oddychaniem oraz zaburzenia rozwojowe u dzieci. Radomsko i Łódzkie w czołówce zanieczyszczeń powietrza W niechlubnym rankingu tuż za Nową Rudą znalazło się Radomsko, miasto w województwie łódzkim. Co więcej, aż 10 z 30 najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce pochodzi właśnie z tego województwa. To niepokojący sygnał o skali problemu w centralnej części kraju. Raport wskazuje również, że średni poziom pyłu PM10 w Polsce wzrósł o 7% w porównaniu do 2023 roku. Pył PM10 jest jednym z głównych składników smogu i może prowadzić do poważnych chorób układu oddechowego oraz krążenia. Kryzys programu Czyste Powietrze i spowolnienie walki z węglem Eksperci zauważają, że walka ze smogiem w Polsce zwolniła. Jak informuje Polski Alarm Smogowy, tempo wymiany starych pieców węglowych znacząco spadło w 2025 roku, co spowodowało zahamowanie poprawy jakości powietrza. Dodatkowo program Czyste Powietrze, który miał wspierać finansowo mieszkańców w tej walce, znajduje się obecnie w kryzysie. – Jeśli nie przywrócimy dynamiki programu, kolejne lata przyniosą jeszcze gorsze wyniki – komentuje Piotr Siergiej. Organizacje apelują o pilne działania systemowe, które przyspieszą proces wymiany źródeł ciepła i poprawią efektywność wsparcia dla obywateli. Kraków z sukcesem: benzo(a)piren zniknął z pomiarów Wśród nielicznych pozytywnych wiadomości znalazł się przypadek Krakowa. Po raz pierwszy w historii pomiarów nie odnotowano w tym mieście przekroczeń norm benzo(a)pirenu. Eksperci podkreślają, że to efekt skutecznej polityki antysmogowej, która w Krakowie obejmowała m.in. całkowity zakaz palenia węglem oraz rozbudowę sieci ciepłowniczej. Ten przykład pokazuje, że walka ze smogiem może być skuteczna – pod warunkiem konsekwentnych i systemowych działań. Źródło: TVP World Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Inhalatory na astmę generują tyle dwutlenku węgla co 530 000 samochodów rocznie. Czy możemy coś z tym zrobić?
Inhalatory są podstawową metodą leczenia nie tylko astmy, ale także przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Stosowane są od wielu lat, ale nie bez kosztu dla środowiska – nowe badanie udowadnia, że emitują rocznie do atmosfery tyle zanieczyszczeń, co 530 000 samochodów benzynowych. Nie wszystkie jednak szkodzą. Co możemy zrobić lepiej?
Naukowcy odkryli, że inhalatory na astmę wygenerowały w ciągu ostatnich dziesięciu lat 2 mln ton CO2 rocznie, co jest równorzędne z emisją… 530 000 samochodów napędzanych benzyną. Swoje badania, analizujące trzy różne typy inhalatorów, opublikowali w czasopiśmie „JAMA”. Nie wszystkie inhalatory są tak samo szkodliwe. Inhalatory na astmę szkodzą środowisku Podczas badania przeanalizowano trzy różne rodzaje inhalatorów, między innymi najpopularniejsze inhalatory ciśnieniowe dozujące oraz inhalatory suche, w tym proszkowe. Naukowcy stwierdzili, że to inhalatory dozujące były najbardziej szkodliwe dla środowiska. W ciągu analizowanych 10 lat były odpowiedzialne za… 98% emisji CO2. Wszystko przez to, że zawierają propelenty w postaci hydrofluoroalkanów, które są silnymi gazami cieplarnianymi. Te powszechnie stosuje się w aerozolach, na których oparte są inhalatory. Mniej szkodliwe dla środowiska okazały się inhalatory zawierające mgiełkę proszkową, ponieważ dostarczają lek bezpośrednio do płuc bez potrzeby rozpylania szkodliwej dla planety substancji. Czy powinniśmy zrezygnować z inhalatorów? – Inhalatory na astmę zwiększają ślad węglowy amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej, narażając na ryzyko wielu pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego – mówi dr William Feldman, pulmonolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, główny autor badania. Wiedza na temat zanieczyszczeń generowanych przez inhalatory stwarza – według naukowców – ogromną szansę na ochronę pacjentów i planety. Skłania do poszukiwania alternatywnych, bardziej ekologicznych rozwiązań. – Kluczowym pierwszym krokiem do wprowadzenia zmian jest zrozumienie prawdziwej skali problemu. Na tej podstawie może zidentyfikować, co napędza te emisje i opracować ukierunkowane strategie ich redukcji – podsumowuje Feldman. Być może będzie do krok do dalszego rozwoju mniej popularnych inhalatorów proszkowych, które generują znacznie mniej zanieczyszczeń, czy opracowania innych metod leczenia astmy czy POChP. Źródło: JAMA Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Co jeść, by chronić płuca przed smogiem? Nauka nie pozostawia wątpliwości
Rozpoczął się sezon grzewczy. W konsekwencji w wielu miejscach w Polsce znów pojawi się smog. Okazuje się, że ratunkiem dla naszych płuc może być – chociaż w pewnym zakresie – dieta. Co jeść, by lepiej radziły sobie z pyłami w powietrzu?
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zanieczyszczone powietrza jest jednym z największych zagrożeń środowiskowych dla zdrowia ludzi. Dotyczy wielu rejonów świata. Jak podaje Poznański Instytut Technologiczny, w Polsce odpowiada ono za ok. 45 tys. nadmiarowych zgonów rocznie. Jednak wiele wskazuje, że te liczby mogą być niedoszacowane. Zdaniem badaczy z Uniwersytetu Harvarda i University College London zgonów związanych z brudnym powietrzem w Polsce jest blisko 94 tys. rocznie. Jak bronić się przed smogiem? Czy oprócz unikania wychodzenia na dwór i stosowania oczyszczaczy powietrza możemy coś zrobić? W poszukiwaniu idealnej diety chroniącej płuca Doktorantka z Uniwersytetu w Leicester w Wielkiej Brytanii Pimpika Kaewsri przedstawiła na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego w Amsterdamie w Holandii intrygujące wyniki badań. Badaczka przeanalizowała dane z brytyjskiego Biobanku, obejmujące około 200 000 uczestników. Porównała wzorce żywieniowe tej grupy ludzi – w tym spożycie owoców, warzyw i produktów pełnoziarnistych – z ilością powietrza wydychanego w ciągu jednej sekundy oraz narażeniem na zanieczyszczenie powietrza w postaci drobnych pyłów zawieszonych (PM2,5). Liczne badania pokazują, że narażenie na wyższe poziomy zanieczyszczenia powietrza wiąże się z pogorszeniem funkcji płuc. – Chcieliśmy zbadać, czy zdrowa dieta lub określone grupy produktów spożywczych mogą modyfikować lub częściowo łagodzić znane niekorzystne skutki zanieczyszczenia powietrza w funkcjonowaniu płuc – opowiada Kaewsri. Jabłko ratunkiem przed zanieczyszczonym powietrzem? Kluczową częścią zanieczyszczonego powietrza są pyły PM2,5. To bardzo drobne cząstki o średnicy 2,5 mikrometra lub mniejsze, uwalniane do powietrza na przykład przez samochody i fabryki. W analizach uwzględniono ten pył, ale tez inne czynniki: wiek, wzrost i status społeczno-ekonomiczny. Co się okazało? Na każdy wzrost narażenia na PM2,5 o pięć mikrogramów na metr sześcienny powietrza zespół zaobserwował spadek ilości powietrza wydychanego w ciągu jednej sekundy o 78,1 ml w grupie spożywającej mało owoców, w porównaniu z zaledwie 57,5 ml w grupie spożywającej dużo owoców. – Nasze badanie potwierdziło, że zdrowa dieta jest powiązana z lepszą funkcją płuc zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, niezależnie od narażenia na zanieczyszczenie powietrza. U kobiet, które spożywały cztery porcje owoców dziennie lub więcej, zaobserwowano mniejsze pogorszenie funkcji płuc związane z zanieczyszczeniem powietrza w porównaniu z kobietami, które spożywały mniej owoców – podsumowuje Kaewsri. Oznacza to, że spożywanie owoców może zmniejszyć wpływ zanieczyszczenia powietrza na funkcję płuc. W ocenie doktorantki zdrowa dieta, bogata w rośliny, powinna być promowana już od szkoły podstawowej. I to nie tylko w celu zapobiegania chorobom przewlekłym, ale także w celu zmniejszenia śladu węglowego diet bogatych w mięso. Źródła: University of Leicester, PIT Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Wpływ samochodów na środowisko może cię zaskoczyć – nie chodzi tylko o spaliny
Wpływ samochodów na środowisko to nie tylko emisja spalin. Od produkcji po utylizację – poznaj mniej oczywiste aspekty szkodliwości aut, które wciąż umykają uwadze wielu kierowców.
Spis treści: Duży ślad węglowy Zużycie paliwa i emisje Zanieczyszczenie powietrza Skutki infrastrukturalne Wpływ samochodów na środowisko nie wynika wyłącznie z emisji podczas jazdy. Cały cykl życia pojazdu może niekorzystnie oddziaływać na planetę. Od materiałów użytych w produkcji, przez eksploatację i serwis, aż po utylizację — poniżej najważniejsze kwestie związane z samochodami i środowiskiem. Duży ślad węglowy Zanim auto wyjedzie na drogę, zużywa już sporo energii. Produkcja samochodów zostawia ogromny ślad, ponieważ trzeba wytworzyć stal, gumę, szkło, tworzywa sztuczne, lakiery i wiele innych materiałów. Dopiero potem nowe auto jest gotowe do jazdy. Koniec życia samochodu nie oznacza końca jego wpływu na środowisko. Toksyczne elektrolity z akumulatorów i inne substancje mogą pozostawać w środowisku długo po tym, jak pojazd przestanie nadawać się do użytku. Na szczęście zwały wraków na złomowiskach są dziś wyraźnie mniejsze. Około trzy czwarte przeciętnego współczesnego samochodu — w tym większość stalowej ramy oraz akumulatory pojazdów elektrycznych — da się poddać recyklingowi. Mimo to koszty środowiskowe związane z produkcją, recyklingiem i utylizacją są trudne do precyzyjnego oszacowania. W dużej mierze pozostają też poza kontrolą konsumentów. Zużycie paliwa i emisje Największa część oddziaływania samochodu na środowisko — nawet 80–90 procent — wynika ze spalania paliwa i emisji spalin. Naukowcy podkreślają, że zanieczyszczenie powietrza i gazy cieplarniane napędzają globalne ocieplenie. Na szczęście skala tego wpływu w dużej mierze zależy od kierowcy. Produkty ropopochodne budzą jednak zastrzeżenia jeszcze zanim zostaną spalone. Ich wydobycie jest energochłonne. Może też szkodzić lokalnym ekosystemom. Transport paliw pochłania duże ilości energii i niesie ryzyko katastrof środowiskowych, na przykład wycieków ropy. Gdy światowy popyt rośnie, a niekonwencjonalne źródła — takie jak piaski roponośne — stają się opłacalne, ekologiczne skutki wydobycia mogą gwałtownie wzrosnąć. To kolejny powód, dla którego efektywność paliwowa ma tak duże znaczenie. Częściowo dlatego pojazdy elektryczne (EV) mogą ograniczać wpływ na środowisko. Nie mają silników spalinowych. EV i hybrydy typu plug-in (PHEV) również oddziałują jednak na środowisko na etapie produkcji. PHEV-y spalają też benzynę, więc generują emisje. Skala tego wpływu bywa trudna do zmierzenia. Zależy od sposobu pracy baterii, częstotliwości ładowania oraz stylu jazdy. Zanieczyszczenie powietrza Samochody i ciężarówki to w USA główne źródło problemów z jakością powietrza. Odpowiadają za około jedną trzecią całkowitego zanieczyszczenia. Szczególnie niepokojące są substancje z rur wydechowych: podtlenek azotu, tlenek węgla i inne toksyny. Uwalniają się na wysokości ulicy, a więc tam, gdzie ludzie bezpośrednio je wdychają. To sprawia, że emisje z pojazdów mogą stanowić bardziej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia niż toksyny z kominów przemysłowych, które trafiają wysoko do atmosfery. Skutki infrastrukturalne Z samochodami wiąże się także budowa dróg i wynikające z niej rozlewanie się miast, zwłaszcza tam, gdzie brakuje sprawnego transportu publicznego. Budowa dróg silnie wpływa zarówno na emisje, jak i na świat zwierząt. Te efekty trudno dokładnie policzyć i oddzielić od innych czynników, takich jak wzrost populacji czy konsumpcja zasobów. Niestety, wielu z tych skutków nie da się łatwo ograniczyć samymi technologicznymi ulepszeniami, takimi jak lepsza efektywność paliwowa czy napęd elektryczny. Źródło: National Geographic
Naukowcy alarmują: o tym zagrożeniu Polacy niewiele wiedzą. Ryzykujemy zdrowiem
Z raportu Zakładu Zdrowia Populacyjnego wynika, że statystyczny Polak nie wie, jakie substancje powodują smog i co najczęściej jest jego źródłem. To dobitny przykład, że informacyjnie nadal jest w tym temacie bardzo dużo do zrobienia.
Smog w Polsce to wciąż problem daleki od rozwiązania. Szacunki Europejskiej Agencji Środowiska wskazują, że co roku odpowiada za około 40 tys. przedwczesnych zgonów. Naukowcy z Zakładu Zdrowia Populacyjnego Szkoły Zdrowia Publicznego Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) Warszawy opublikowali nowy raport, w którym zbadali społeczną wiedzę na temat smogu. Wyniki są zatrważające. Najczęstsze mity o smogu Raport „Mapa postaw społecznych wobec zanieczyszczeń powietrza w Polsce” autorstwa zespołu CMKP (prof. Mateusz Jankowski, dr Justyna Grudziąż-Sękowska, dr Kuba Sękowski) wskazuje na niski poziom świadomości społecznej na temat smogu. Badanie przeprowadzono w czerwcu 2025 r. na 1092 dorosłych Polakach. Pokazało ono poważne luki w świadomości Polaków na temat smogu. Aż 71% badanych błędnie uważa, że głównym składnikiem smogu w Polsce jest dwutlenek węgla. To nieprawda – najbardziej szkodliwe są mikroskopijne cząsteczki pyłów PM2,5 i PM10 (o średnicy do 5 i 10 mikrometrów). Tylko połowa przepytanych wskazała domowe piece jako główne źródło smogu, podczas gdy faktycznie tzw. niska emisja odpowiada za większość zanieczyszczeń. Większość ankietowanych – znów błędnie – obwinia przemysł (72%) i transport (66%). Co Polacy wiedzą o wpływie smogu na zdrowie? Nieco lepiej wygląda wiedza o wpływie smogu na zdrowie. 91% badanych zgadza się, że smog wywołuje poważne choroby, głównie płuc (84%) oraz nowotwory (68%). Znacznie mniej osób wiąże go z chorobami serca (43%), przedwczesną śmiercią (40%) czy obniżeniem płodności (34%). Jedynie 7% ma świadomość, że zanieczyszczenia sprzyjają cukrzycy. Jak chronimy się przed smogiem? Trudno się dziwić, że w konsekwencji kuleje także wiedza o tym, jak się przed smogiem ochronić. Również w tym zakresie dane są niepokojące. Tylko 44% Polaków zamyka okna przy złej jakości powietrza. 37% unika wychodzenia z domu. 29% sprawdza bieżące dane o smogu. 19% używa oczyszczaczy powietrza. 10% zakłada maseczki ochronne. Czy na pewno chcemy walczyć ze smogiem? 75% respondentów uważa, że walka ze smogiem powinna być priorytetem władz. Ale gdy są pytani o poparcie dla konkretnych rozwiązań, odpowiedzi już nie są tak jednoznaczne. Nieco ponad połowa popiera wymianę pieców i podatki dla firm emitujących zanieczyszczenia. Znacznie mniejsze wsparcie zyskały strefy czystego transportu (27%), zamykanie kopalń (23%) i zakaz sprzedaży aut spalinowych (10%). Raport podkreśla, że skutki smogu najbardziej dotykają osoby w ubóstwie energetycznym, korzystające z tanich, emisyjnych źródeł ogrzewania, co pogłębia nierówności zdrowotne. Autorzy apelują o edukację od poziomu szkół, większą rolę lekarzy w informowaniu pacjentów oraz kampanie społeczne. Źródło: Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W Polsce jak w Afryce. Chodzi nie tylko o temperatury
Niebo nad Polską przybrało niezwykłe barwy, a na powierzchniach pojawił się drobny osad. To efekt napływu saharyjskiego pyłu, który dotarł do naszego kraju.
Spis treści: Pył saharyjski znów nad Polską Co to oznacza? W tym roku kwiecień obfituje w niecodzienne zjawiska na niebie. Kilka dni temu nocą nad Polską w wielu miejscach można było podziwiać zorzę polarną. To jednak niejedyne zjawisko, jakie warto odnotować. Nad nasz kraj po raz kolejny dotarł również pył saharyjski. Jego największe stężenie przypadło na dni 17 i 18 kwietnia. Zjawisko to można odczuć na terenie niemal całego kraju. Zmiany w powietrzu najbardziej widać jednak na południu, w Małopolsce i na Śląsku. Pył saharyjski znów nad Polską Kwiecień jest miesiącem, kiedy wiosna nadal mości się jeszcze w Polsce. Słoneczne dni przeplatają się pochmurnymi. Nie inaczej jest w tym roku. Po kilku dniach opadów i niższych temperatur, termometry zaczęły pokazywać wartości powyżej 20 stopni Celsjusza. Skąd taka zmiana? To wpływ mas gorącego powietrza znad Sahary. Przyniosły one ze sobą nie tylko wyższe temperatury, ale i pył saharyjski. W ostatnich latach to zjawisko atmosferyczne pojawia się coraz częściej w Europie. Eksperci łączą je ze zmianami klimatu. Pył saharyjski składa się głównie z drobinek piasku i pyłu mineralnego. Są one transportowane znad pustyni ku północy przez atmosferyczną cyrkulację powietrza. Do Polski pył trafia dzięki południowym i południowo-zachodnim wiatrom. Zmiany w powietrzu są widoczne w Polsce gołym okiem. W niektórych miejscach, m.in. w Tatrach czy w Częstochowie, niebo przybrało matowy, mleczny odcień. Z kolei podczas wschodów i zachodów słońca można było zaobserwować intensywne barwy żółci, pomarańczy, a nawet czerwieni. Pył osiada na samochodach czy oknach, pozostawiając warstwę drobnego, żółtawego nalotu. Co to oznacza? Specjaliści podkreślają, że choć pył saharyjski nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia większości ludzi, jego obecność może wpływać na jakość powietrza i widoczność. Ponieważ powoduje zabrudzenia na pojazdach i budynkach, zaleca się regularne czyszczenie powierzchni oraz monitorowanie komunikatów meteorologicznych. Dla większości osób zjawisko to ma charakter wyłącznie wizualny. Jednak cierpiący na astmę, alergie czy choroby układu oddechowego mogą odczuwać drobne dolegliwości, takie jak suchość gardła, katar, łzawienie oczu czy podrażnienie śluzówek. Źródło: Polsat News Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Rośliny doniczkowe oczyszczają powietrze z toksyn powodujących raka? Tak. Jest jednak jedno „ale”
Nowe badania wykazały, że popularne rośliny doniczkowe skutecznie usuwają z powietrza groźne dla zdrowia kancerogenne związki chemiczne. Jednak nie ma szans, by oczyściły nam powietrze w domu.
W tym artykule: Trzy gatunki roślin oczyszczające powietrze Najlepsze rośliny w usuwaniu zanieczyszczeń Badania NASA źródłem mitu o roślinach Rozwiązanie dla domu? Niestety, nie Przydatność roślin doniczkowych w oczyszczaniu powietrza badali naukowcy z Uniwersytetu Technologii w Sydney (University of Technology Sydney, UTS). Chcieli sprawdzić, czy zielone ściany z roślin doniczkowych mają szansę usuwać z atmosfery najgroźniejsze związki chemiczne pochodzące z oparów benzyny. Badanie nie było recenzowane. Finansowała je firma zajmująca się wyposażaniem biur i budynków w takie właśnie ściany. Przyniosło jednak bardzo ciekawe rezultaty. W kontrolowanych warunkach sprawdzono, czy pewne gatunki roślin poradzą sobie z oczyszczeniem powietrza z całego miksu toksyn. Okazało się, że tak. Już po kilku godzinach ich stężenie w komorach z roślinami spadło do 20 proc. wyjściowej ilości. Trzy gatunki roślin oczyszczające powietrze Naukowcy wybrali do badań trzy popularne gatunki roślin doniczkowych. Były to: epipremnum złociste (Epipremnum aureum), zroślicha stopowcowa (Syngonium podophyllum), zielistka Sternberga (Chlorophytum comosum). Rośliny zostały umieszczone w dziewięciu pleksiglasowych pojemnikach, po cztery w każdym. Do każdego wtłoczono niewielką ilość benzynowych oparów. Test trwał osiem godzin. Po tym czasie ilość szkodliwych lotnych związków organicznych (ang. volatile organic compounds, VOCs) w pojemnikach zmniejszyła się o 43 proc. Najlepsze rośliny w usuwaniu zanieczyszczeń Badacze podkreślają, że rośliny okazały się wyjątkowo skuteczne w usuwaniu najgroźniejszych z toksyn. Z pojemników zniknęło 98 proc. alkanów, 86 proc. pochodnych benzenu i 88 proc. cyklopentanów. – Rośliny mogą usunąć większość zanieczyszczeń z powietrza w ciągu zaledwie paru godzin – zauważa prowadzący badania prof. Fraser Torpy. – Co ważne, są najskuteczniejsze w usuwaniu najbardziej szkodliwych związków chemicznych, których źródłem jest benzyna – dodaje naukowiec. Badacz podkreśla również, że czym większe było stężenie toksyn w powietrzu, tym rośliny były skuteczniejsze w radzeniu sobie z nimi. Jego zdaniem wskazuje to, że rośliny przystosowują się do warunków, w jakich żyją. Badania NASA źródłem mitu o roślinach Czy to oznacza, że jeśli chcemy poprawić sobie powietrze w domu, powinniśmy się wybrać do najbliższej kwiaciarni po kilka sztuk popularnego epipremnum? Niestety, nie. Jeśli opisane wyżej badania zostaną powtórzone w warunkach zbliżonych do tych, jakie panują w budynkach czy biurowcach, mogą co najwyżej wykazać, że nasze zdrowie wspomogą wielkie zielone ściany wyposażone w zaawansowane technologie gwarantujące obieg powietrza. Natomiast doniczkowce na parapetach powietrza nie oczyszczą. Przekonanie, że to możliwe, wzięło się z badań NASA z 1989 roku. Testowano wówczas, czy rośliny mogłyby oczyszczać powietrze z toksyn na stacji kosmicznej. Wynik był pozytywny. Jednak w czasie eksperymentu rośliny były szczelnie zamknięte w pojemnikach o objętości poniżej metra sześciennego. Nijak ma się to do warunków panujących w domach czy biurach: z otwieranymi drzwiami i oknami, a także z pracującymi systemami klimatyzacji. Rozwiązanie dla domu? Niestety, nie Trzy lata temu ostatecznie obalono mit, że rośliny doniczkowe mogłyby filtrować powietrze w domu. W czasopiśmie „Journal of Exposure Science & Environmental Biology” ukazała się wówczas praca dwóch naukowców. Przeanalizowali oni wszystkie istniejące badania dotyczące możliwości oczyszczania powietrza z VOC przez rośliny. Wynik nie był zachęcający. Okazało się, że aby obecność roślin oczyszczała powietrze tak, jak klimatyzacja czy wietrzenie, powinno być ich między 10 a 1000 na metr kwadratowy. By zaś osiągnąć podobny efekt jak otwieranie okien, w domu o powierzchni 140 m kw. powinno być 680 roślin – albo pięć na metr kwadratowy. Lepszy efekt niż wietrzenie wymagałby zaś zmieszczenia na metrze kwadratowym aż stu roślin. – Od pewnego czasu istnieje powszechne błędne przekonanie [na ten temat roślin i oczyszczania powietrza – przyp. red.] – mówił wtedy Michael Waring, jeden z autorów pracy z Uniwersytetu Drexler. – Rośliny są wspaniałe. Jednak nie oczyszczają powietrza wystarczająco szybko, by miało to wpływ na jego jakość w domu czy w biurze – wyjaśniał. Nie zmienia to faktu, że posiadanie roślin w domu daje konkretne korzyści. Badania wykazały, że doniczkowce poprawiają nam nastrój i zwiększają produktywność. Źródła: UTS, Science Alert, Journal of Exposure Science & Environmental Biology, ScienceDaily. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Kwaśne deszcze – jak powstają i jakie są ich skutki?
Kwaśne deszcze to zjawisko obserwowane i badane od wielu lat, ale skutki, które wywołuje, przez długi czas pozostawały niedoszacowane. Obecny stan wiedzy naukowej pozwala jednoznacznie stwierdzić, jak poważne konsekwencje, nie tylko dla świata flory, ale także dla organizmów żywych i infrastruktury, mają zakwaszone opady. Czym są kwaśne deszcze? Jak powstają? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Czym są kwaśne deszcze? Jak powstają kwaśne opady? Jakie są skutki kwaśnych opadów? Kwaśne deszcze w Polsce Jak zapobiegać kwaśnym deszczom? W idealnych warunkach, opady atmosferyczne mają odczyn neutralny, czyli ich wartość pH wynosi ok. 7. W praktyce w większości przypadków mamy do czynienia z opadami lekko kwaśnymi. Dzieje się tak, ponieważ woda opadowa miesza się z tlenkami, które naturalnie występują w powietrzu. Prawdziwy problem ma miejsce dopiero, gdy jej pH spada poniżej 5,6. Czym są kwaśne deszcze? Jako pierwszy, zjawisko kwaśnych deszczy opisał w 1692 roku Robert Boyle – brytyjski chemik i fizyk. Samo pojęcie kwaśnego deszczu zostało wprowadzone i usystematyzowane dopiero 180 lat później, gdy Robert Angus Smith – szkocki chemik – opublikował książkę „Air and Rain: The Beginnings of Chemical Climathology”. Mówiąc o kwaśnych deszczach, na myśli trzeba mieć opady atmosferyczne o pH niższym niż 5,6, powstałe w następstwie reakcji wody z gazami występującymi w powietrzu. Substancje lotne, o których mowa, to przede wszystkim tlenki azotu, dwutlenek siarki, chlorowodór i siarkowodór. Porozmawiajmy o pogodzie! 6 zaskakujących ciekawostek Polacy mówią „leje jak z cebra”, ale u Anglików z nieba padają psy i koty. Jak dotąd nie udokumentowano nigdzie psiego ani kociego opadu, za to z deszczem spadały już na ziemię ryby, ż... Należy podkreślić, że mianem kwaśnego deszczu określa się także inne zjawiska atmosferyczne, opady śniegu i mgłę, wykazujące odczyn kwasowy. Pomiar kwasowości jest wykonywany w oparciu o skalę pH o zakresie od 0 do 14. Najniższa wartość określa odczyny najbardziej kwasowe (z nadmiarem jonów wodorowych H+), z kolei najwyższa – najbardziej zasadowe (z nadmiarem jonów wodorotlenkowych OH-). W samym środku skali znajduje się odczyn obojętny, czyli niewykazujący cech kwasowych i zasadowych (jony wodorowe i wodorotlenkowe znajdują się w stanie równowagi). Jak powstają kwaśne opady? Jakie są przyczyny występowania kwaśnych deszczy? Wbrew obiegowej opinii, do ich powstawania nie przyczynia się wyłącznie szkodliwa działalność ludzi. Oczywiście produkcja energii, spalanie paliw w środkach transportu i produkcja przemysłowa to wciąż główne czynniki wpływające na to zjawisko. Ale poza przyczynami antropogenicznymi należy wskazać także na pewne czynniki naturalne. Do tej grupy zaliczają się przede wszystkim pożary lasów, erupcje wulkanów i wyładowania atmosferyczne, a nie bez znaczenia jest też proces gnicia materii roślinnej. Kwaśne deszcze powstają, gdy w atmosferze dojdzie do połączenia kropel wody z substancjami gazowymi. Dotyczy to przede wszystkim dwutlenku siarki. SO2 odpowiada za występowanie ok. 60 proc. kwaśnych opadów w Europie. Inne zanieczyszczenia gazowe, które przyczyniają się do występowania tego zjawiska, to tlenki azotu, których źródłem jest przede wszystkim proces spalania paliw w środkach transportu. A także dwutlenek węgla, za którego emisję w największej mierze odpowiada produkcja przemysłowa oraz chlorowodór i siarkowodór. W tym miejscu trzeba wspomnieć, że kwaśne opady nie mają wyłącznie charakteru lokalnego, czyli na obszarze silnie zanieczyszczonym. Cząsteczki gazów mogą być przenoszone przez wiatr na znaczne odległości (sięgające setek kilometrów) od źródła ich występowania, a to pociąga za sobą poważne konsekwencje. Paradoksalnie, główną przyczyną takiego stanu są wysokie kominy zakładów energetycznych i przemysłowych, które miały rozwiązać problem zanieczyszczenia powietrza w bliskim sąsiedztwie ich występowania. To rozwiązanie doprowadziło jednak do sytuacji, w której emitowane zanieczyszczenia są uwalniane do atmosfery na dużej wysokości i w konsekwencji – mogą być niesione przez wiatr na znaczną odległość. Jakie są skutki kwaśnych opadów? Początek wzmożonego występowania kwaśnych opadów jest datowany na XVIII wiek, kiedy zachodzące zmiany społeczne, kulturalne, technologiczne i gospodarcze zapoczątkowały rewolucję przemysłową. Przez wiele lat, skutki tego zjawiska były marginalizowane, bo poważne badania na ten temat rozpoczęły się dopiero w latach 60. i 70. XX wieku. Co powodują kwaśne deszcze? Grad: co to jest i jak powstaje grad? Gdzie i kiedy powstaje gradobicie? Grad pojawia się w wielu miejscach na świecie, także w Polsce. Jak powstaje grad? Gdzie może wystąpić? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej. Najpoważniejsze udokumentowane konsekwencje tego zjawiska dotyczą flory i fauny. W pierwszej kolejności przyjrzyjmy się wpływowi, jaki wywierają na świat roślin. Kwasowy odczyn opadów atmosferycznych niszczy naturalną warstwę ochronną liści i igieł roślin zielonych, czego rezultatem jest nadmierne parowanie wody. Innym skutkiem jest rozpad chlorofilu, doprowadzający do zaburzenia procesu fotosyntezy, odbarwieniem liści i ich wzmożonym opadaniem. Pozostałe skutki kwaśnych opadów to: wzmożona wrażliwość roślin na czynniki atmosferyczne (temperaturę, suszę i wiatr), uszkodzenie systemu korzeniowego wynikające z zakwaszenia gleby, kumulacja metali ciężkich, niedobór substancji odżywczych, zaburzenia w obszarze gospodarki enzymami i substancjami wzrostowymi, spowolniony przyrost, spadek odporności na choroby i działalność szkodników, przyspieszony proces starzenia. Mówiąc o konsekwencjach kwaśnych opadów, nie można pominąć ich wpływu na świat zwierząt. Te konsekwencje omówimy na przykładzie ludzi, ale należy zaznaczyć, że w takim samym stopniu dotyczą one innych gatunków. Chroniczne bóle głowy i oczu, podrażnienia układu oddechowego doprowadzające do występowania napadów kaszlu, bólu gardła, a nawet zapalenia oskrzeli i astmy – to dopiero początek listy. Nie można też nie wspomnieć, że substancje chemiczne zawarte w kwaśnych opadach, zwłaszcza azotany i siarczany, po przedostaniu się do płuc mogą przyczynić się do wystąpienia zmian o charakterze nowotworowym. Skutki występowania kwaśnych opadów nie mają wyłącznie charakteru bezpośredniego. Dobrze udokumentowane są także konsekwencje pośrednie. Kwaśne deszcze wypłukują z otoczenia metale ciężkie. Te trafiają do wody i płodów rolnych, a skumulowane w organizmie przyczyniają się do wystąpienia wielu poważnych schorzeń. Nie można nie wspomnieć, że to niekorzystne zjawisko oddziałuje nie tylko na organizmy żywe, ale także na infrastrukturę wybudowaną ludzkimi rękoma. Kwaśny odczyn opadów atmosferycznych wywiera ewidentny wpływ na metale. Dotyczy to przede wszystkim stali węglowej, cynku, miedzi i niklu. W kontakcie z nimi znacząco przyspieszają proces korozji. Kolejna rzecz, kwaśne deszcze mają destrukcyjny wpływ na lakiery, którymi pokrywane są nadwozia samochodów i innych pojazdów mechanicznych. Dotyczy to nie tylko mokrej (opadów), ale także suchej depozycji, czyli drobinek kwasów opadających z atmosfery wraz z pyłami. Ta depozycja ma wyłącznie charakter lokalny, czyli występuje w pobliżu źródła zanieczyszczenia. Kwaśne deszcze wyrządzają największe szkody na obiektach architektonicznych, zwłaszcza zabytkowych. Materiały, których głównym składnikiem jest kalcyt (marmur, piaskowiec i wapień), rozpuszczają się w kontakcie z nawet słabo stężonym kwasem siarkowym i azotowym. W rezultacie na wielu pomnikach, pałacach i innych zabytkowych budowlach można zaobserwować wyraźne ubytki. Co istotne, nie wszystkie skutki oddziaływania kwaśnych deszczy są widoczne od razu po wystąpieniu opadów. Odczyn kwasowy wpływa na zmianę właściwości kamieni i niektóre uszkodzenia mogą wystąpić dopiero po wielu latach. Kwaśne deszcze w Polsce Zmiany w produkcji energetycznej i przemysłowej doprowadziły do ograniczenia występowania kwaśnych deszczy, nie oznacza to jednak, że problem został całkowicie zażegnany. Północne i środkowe obszary Europy (w tym także Polska) wciąż są w dużym stopniu zagrożone występowaniem tego zjawiska. Jeszcze w 1988 roku nasz kraj zajmował niechlubne drugie miejsce w Europie pod względem całkowitej emisji dwutlenku siarki. Wówczas kwaśne opady nie należały do rzadkości, a ich skutki są widoczne do dziś na wielu obszarach. W samych Sudetach przez cały czas występują połacie bezlistnych lasów, które bardziej niż uprawy leśne przypominają cmentarzyska. To „pamiątka” po klęsce ekologicznej, ogłoszonej w w 1982 roku w województwie jeleniogórskim. Burza śnieżna. Czym jest i jak powstaje to zjawisko. Zimowe burze zdarzają się rzadziej niż burze w lecie Burza śnieżna to dość rzadkie i spektakularne zjawisko. Czym są burze śnieżne? Jak powstają i jak się przed nimi zabezpieczyć? Poniżej odpowiadamy na każde z tych pytań. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/burza-sniezna-czym-jest-i-jak-powstaje-to-zjawisko-zimowe-burze-zdarzaja-sie-rzadziej-niz-burze-w-lecie-fot-getty-images-10c7fa1.jpeg" width="938" height="619" alt="Burza śnieżna. Czym jest i jak powstaje to zjawisko. Zimowe burze zdarzają się rzadziej niż burze w lecie (fot. Getty Images)" title="Burza śnieżna. Czym jest i jak powstaje to zjawisko. Zimowe burze zdarzają się rzadziej niż burze w lecie (fot. Getty Images)" /> Dzięki stosowaniu urządzeń odsiarczających, emisja dwutlenku siarki w Polsce znacząco spadła, a co za tym idzie – kwaśne opady stały się zjawiskiem niemal niewystępującym w naszym kraju. Nie oznacza to jednak, że problem nie istnieje, bo w wielu miastach każdego roku zdarzają się przekroczenia europejskich norm. Jak zapobiegać kwaśnym deszczom? Walka z kwaśnymi opadami jest prowadzona u źródła. Podstawą jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń, które doprowadzają do ich występowania. Działania, o których mowa, polegają przede wszystkim na wprowadzaniu coraz bardziej rygorystycznych norm powietrza, a co za tym idzie – ograniczeniu spalania paliw kopalnych w przemyśle i transporcie. Nadrzędne znaczenie w tej kwestii ma coraz szersze wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, ale minie jeszcze wiele lat, zanim OZE całkowicie wyprze źródła konwencjonalne. Póki co zamierzony rezultat w dużej mierze jest uzyskiwany poprzez odsiarczanie samych paliw, jak i spalin. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach
W płucach 11 z 13 badanych pacjentów znajduje się mikroplastik. Eksperci ostrzegają, że te drobne cząsteczki mogą przemieszczać się po ciele i osadzać w różnych narządach ludzkich.
W tym artykule: Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Plastikowe odpady są już wszędzie. W oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, w żywności, w kosmetykach, a nawet w kosmosie. Zanieczyszczamy naszą planetę na niewyobrażalną skalę. Uczeni alarmują, że jest to coraz bardziej niepokojące, szczególnie że wpływ na nasze zdrowie jeszcze nie jest dokładnie znany. Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy pierwszy raz w historii odnaleźli mikroplastik, który znajdował się głęboko w tkankach płucnych. Najbardziej niepokojące w odkryciu jest to, że cząsteczki zostały zidentyfikowane u większości badanych pacjentów. Odkrycia dokonali uczeni z University of Hull oraz lekarze ze szpitala Castle Hill w brytyjskim Cottingham. Najnowsze badanie zostało opublikowane w magazynie naukowym Science of the Total Environment. Zanieczyszczenie plastikiem naszej planety postępuje Obecne tempo globalnej emisji plastiku do środowiska może wywołać skutki, których nie będziemy w stanie odwrócić - przekonuje nowe badanie. Według autorów, zanieczyszczenie plastikiem jes... W marcu świat obiegła sensacyjna wiadomość o tym, że drobne cząsteczki plastiku pierwszy raz odkryto w ludzkiej krwi. Znajdowały się one u 17 z 22 badanych. Eksperci już wtedy ostrzegali, że mikroplastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody w ciele. Teraz mamy dowód, że mieli rację. Plastik jest już w naszych płucach. Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych W najnowszych badaniach naukowcy pobrali próbki tkanek płucnych od 13 pacjentów, którzy mieli przejść operacje chirurgiczne. W trakcie analizy okazało się, że u 11 osób znajdują się ślady plastiku. Naukowcy w trakcie badań analizowali cząstki o wielkości do 0,003 milimetra. Za pomocą spektroskopii zidentyfikowali rodzaj tworzywa sztucznego, który znalazł się w płucach badanych. Wykorzystano również próbki kontrolne, aby określić skalę zanieczyszczenia. Badacze odnaleźli w sumie 12 rodzajów drobin z tworzyw sztucznych. To głównie polipropylen, który używany jest głównie do produkcji plastikowych opakowań oraz PET, z którego tworzy się butelki. 1000 rzek odpowiada za 80 proc. plastiku trafiającego do oceanów. Najwięcej z Azji Zespół naukowców z Holandii i Niemiec stworzył listę 1000 rzek na całym świecie, które przenoszą do oceanów najwięcej tworzyw sztucznych. Rocznie to od 0,8 mln do 2,7 mln ton odpadów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jednym-z-krajow-najbardziej-dotknietych-kryzysem-zwiazanym-z-odpadami-sa-indie-fot-getty-images-624b518.jpeg" width="938" height="528" alt="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" title="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" /> Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc W najnowszym odkryciu najbardziej niepokojące jest to, że plastiku w powietrzu jest tak dużo, że swobodnie przedostaje się on do naszych płuc podczas oddychania. Autorzy badania przyznają, że chociaż drobinek mikroplastiku było relatywnie niewiele, to ich obecność widoczna była w całych płucach. Co ciekawe, im głębiej, tym cząsteczek było więcej. – Nie spodziewaliśmy się, że znajdziemy tak dużą ilość mikroplaktiku w najgłębszych częściach płuc – mówi autorka badania Laura Sadofsky. – Jest to o tyle zaskakujące, ponieważ drogi oddechowe są mniejsze w dolnej części płuc. Nie sądziliśmy, że cząstki tych rozmiarów mogą dotrzeć tak głęboko – dodała. Sadofsky twierdzi również, że ich odkrycie może być ważne w kontekście zwiększania naszej świadomości o zanieczyszczeniu tworzywami sztucznymi, a dodatkowo może pomóc w określeniu konkretnego wpływu na zdrowie. Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Mikroplastik to cząstki tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje na skutek rozpadu większych kawałków plastiku na mniejsze np. butelek lub foliówek, a nawet odpadów po rybołówstwie pod wpływem promieniowania UV i wody morskiej. Naukowcy stworzyli „bio-plastik”. W pełni biodegradowalny w ciągu godzin Zespół pod kierunkiem profesor Ting Xu ogłosił, że z powodzeniem stworzył materiał, który może prawie całkowicie ulegać biodegradacji w łatwych do osiągnięcia warunkach, jak wysoka te... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/04da57f7d4433e85854c598300739023454710c6-cec7923.jpeg" width="938" height="528" alt="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" title="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" /> Każdego roku wyrzucamy nawet 13 milionów ton plastikowych odpadów, a do 2050 roku ta liczba ma jeszcze kilkukrotnie wzrosnąć. Badania z poprzednich lat wykazały, że drobinki tworzyw sztucznych znalazły się nawet w łożyskach kobiet w ciąży. Mikroplastik jest na tyle lekki, że jego drobinki w bardzo dużych ilościach znajdują się w powietrzu. Naukowcy przyznają, że pilnie potrzebne są badania, czy jak te cząsteczki wpływają na organizm człowieka i czy zwiększa to ryzyko zachorowania np. na raka. Źródło: Science of the Total Environment, The Guardian
Nowy raport dotyczący najbardziej zanieczyszczonych krajów świata. Polska w europejskiej czołówce
Najnowsze dane firmy IQAir są niepokojące. W ubiegłym roku znacznie wzrosło zanieczyszczenie powietrza na całym świecie. W Polsce najgorzej było w Orzeszu, mieście w województwie śląskim.
W tym artykule: Na pierwszym miejscu Bangladesz, w którym norma została przekroczona aż 10-krotnie W Europie jesteśmy na 8. miejscu Raport jest ostrzeżeniem dla naszej planety Dlaczego smog jest niebezpieczny? IQAir to szwajcarska firma, która zajmuje się monitorowaniem jakości powietrza na świecie. W swoim najnowszym, pierwszym tak dużym raporcie przedstawiła bardzo niepokojące dane. Okazuje się, że praktycznie każdy kraj przekroczył normy ustalone przez Światową Organizację Zdrowia. Naukowcy ustalili, że tylko 222 miasta spełniały wytyczne WHO. W tym niechlubnym rankingu Polska nie jest prymusem w ujęciu światowym, ale w Europie jesteśmy w czołówce najbardziej zanieczyszczonych krajów. Na pierwszym miejscu Bangladesz, w którym norma została przekroczona aż 10-krotnie Autorzy raportu „2021 World Air Quality Report” przeanalizowali jakość powietrza w 6475 miastach ze 117 krajów. Badacze sprawdzali, ile wynosi stężenie pyłu zawieszonego PM2,5, który uznaje się najbardziej szkodliwy dla naszego zdrowia. W raporcie możemy przeczytać, że w samych Stanach Zjednoczonych nawet 97% miast nie spełnia normy ustalonej przez WHO. Kraków jest najbardziej zanieczyszczonym miastem na świecie W rankingu najbardziej zanieczyszczonych miast świata, Kraków pobił pakistańskie Lahaur i indyjskie Delhi. Na pierwszym miejscu wśród najbardziej zanieczyszczonych krajów świata znalazł się Bangladesz. Tam średnie roczne stężenie pyłów PM2,5 wynosi aż 76,9 µg/m³. Eksperci przypominają, że dopuszczalna średnia ustalona przez Światową Organizację Zdrowia to 5-10 µg/m³ w ujęciu rocznym, a wynik powyżej 50 µg/m³ jest już zagrożeniem dla życia i zdrowia. To oznacza, że mówimy tu o przekroczeniu normy nawet 10-krotnie. Na drugim miejscu uplasował się Czad z wynikiem 75,9, a podium zamyka Pakistan, gdzie średnie stężenie roczne wyniosło 66,8. Najbardziej zanieczyszczonym państwem z Europy jest Czarnogóra, która znalazła się na 16. miejscu. Tam roczna średnia PM2,5 jest na poziomie 35,2. Polska jest na 52. pozycji. Średnie zanieczyszczenie pyłem PM2,5 w naszym kraju wyniosło 19,1 µg/m³. W Europie jesteśmy na 8. miejscu W porównaniu światowych stolic najgorzej wypadła stolica Indii. W Nowym Delhi stężenie PM2,5 jest na poziomie aż 85 µg/m³. Warszawa znalazła się na 50. miejscu. Co smutne, w Europie przed nami są jedynie stolice Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Grecji, Gruzji i Ukrainy. To najbardziej zanieczyszczone miasto na świecie według najnowszego raportu Pakistańskie miasto Lahaur pobiło w tym niechlubnym rankingu indyjską stolicę. Dlaczego w tej 11 milionowej metropolii powietrze jest tak zanieczyszczone i co z tym robią władze Pakistanu? Jeżeli na tapet weźmiemy tylko Europę, nasz kraj wypada naprawdę źle. Jesteśmy na 8 miejscu w rankingu jakości powietrza. Na Starym Kontynencie najgorzej wypada Czarnogóra. Z kolei najlepsza sytuacja jest w Finlandii, Estonii oraz Islandii i krajach skandynawskich. Raport jest ostrzeżeniem dla naszej planety Autorzy raportu podkreślają, że ich badania to alarm i ostrzeżenie dla całej planety. Eksperci kolejny raz przypominają, że rządy powinny podjąć natychmiastowe działania, aby obniżyć emisję zanieczyszczeń powietrza. Tu przecież chodzi o ludzkie życie. Według Światowej Organizacji Zdrowia, każdego roku na świecie umiera kilka milionów osób na skutek wdychania smogu i zanieczyszczonego powietrza. Większość przedwczesnych zgonów ma związek z zatruciem pyłem zawieszonym PM2,5. WHO przypomina, że długotrwałe narażenie na jego działanie powoduje skrócenie średniej długości życia. Dlaczego smog jest niebezpieczny? Badania pokazują, że smog jest przyczyną wielu chorób układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, nerwowego i rozrodczego. Zaliczyć do nich można między innymi: choroby serca, astmę, infekcje dróg oddechowych. Dodatkowo osoby, które mają częsty kontakt ze smogiem, są bardziej narażone na zawały, nadciśnienie tętnicze i choroby nowotworowe. W Pekinie zamknięto autostrady i place zabaw z powodu smogu Na początku listopada Chiny zwiększyły dzienną produkcję węgla o ponad milion ton. Kilka dni później smog sparaliżował stolicę. Zanieczyszczone powietrze jest ogromnym zagrożeniem również dla kobiet w ciąży. Długotrwałe wdychanie smogu może być przyczyną przedwczesnych porodów lub nawet poronienia. Dlatego jeśli poziom smogu w mieście jest ekstremalnie wysoki, należy ograniczyć do minimum czas spędzany na zewnątrz. Jeżeli już musimy wyjść na dłuższy czas, warto założyć odpowiednią maseczkę antysmogową.
Pekin ostrzega przed smogiem w czasie Zimowych Igrzysk Olimpijskich
Już w lutym Pekin stanie się sportową stolicą świata. Niestety jakość powietrza w mieście nadal pozostawia wiele do życzenia.
W tym artykule: Pekin nadal zanieczyszczony Chiny walczą ze smogiem przed Igrzyskami Tegoroczne Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbędą się w Pekinie. Z uwagi na trwającą pandemię COVID-19 turniej zostanie zorganizowany z zachowaniem obostrzeń sanitarnych. I tak na trybunach zabraknie na przykład zagranicznych kibiców. Koronawirus to jednak niejedyne zmartwienie gospodarzy. Spadek emisji CO2 w Chinach. Po raz pierwszy od zakończenia lockdownu Czy to rzeczywiście „punkt zwrotny” w polityce klimatycznej Chin? Pekin nadal zanieczyszczony Mieszkańcy Pekinu od lat borykają się z wysoce zanieczyszczonym powietrzem. Pod koniec stycznia lokalne władze ogłosiły, że smog najprawdopodobniej będzie odczuwalny również podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich w lutym. Organizatorzy zastanawiają się, co zrobić, żeby sytuacja nie przeszkodziła w przebiegu rozgrywek sportowych. Po tym, jak w 2015 r. stolica Chin wygrała konkurs na zorganizowanie Zimowych Igrzysk Olimpijskich, zapowiedziano walkę z zanieczyszczeniami. Aby poprawić jakość powietrza w Pekinie, zamknięto dziesiątki elektrowni węglowych i przeniesiono ośrodki przemysłu ciężkiego poza miasto. Mimo drastycznych zmian według WHO warunki nadal są niekorzystne dla zdrowia i życia. Nie bez znaczenia jest to, Igrzyska odbywają się w lutym i zbiegają się z końcem zimy i początkiem wiosny na północy Chin. – Pogoda w tym czasie wyjątkowo nie sprzyja. Jeśli przewidzimy wysokie zanieczyszczenie, wszystkie miejscowości uruchomią plany awaryjne – zapowiedział Liu Youbin, rzecznik chińskiego ministerstwa środowiska, na konferencji prasowej. W praktyce oznacza to ograniczenie produkcji w środowiskach odpowiedzialnych za smog. W Pekinie zamknięto autostrady i place zabaw z powodu smogu Na początku listopada Chiny zwiększyły dzienną produkcję węgla o ponad milion ton. Kilka dni później smog sparaliżował stolicę. Chiny walczą ze smogiem przed Igrzyskami Zanieczyszczone powietrze to jeden z największych problemów współczesnego świata. Cząstki PM2,5 wywołują między innymi raka płuc i zawały serca. W 2021 r. ich stężenie w Pekinie spadło do 33 mikrogramów na metr sześcienny. To spadek o 1/3 w porównaniu do 2013 r. – wówczas stolica Chin znajdowała się w czołówce najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie. Choć poprawa jest odczuwalna, to do osiągnięcia optymalnych wartości wciąż Chińczykom daleko. Według WHO maksymalne stężenie szkodliwych cząstek w powietrzu to 5 mikrogramów na metr sześcienny. W ramach przygotowań do sportowego wydarzenia w sierpniu ubiegłego roku w Pekinie zmniejszono produkcję o połowę. Następne w 25 milionach gospodarstw domowych zastąpiono piece węglowe palnikami gazowymi lub elektrycznymi. Chińczycy chcą pokazać przy okazji Zimowych Igrzysk Olimpijskich, że potrafią wdrażać ekologiczne rozwiązania i odnoszą sukcesy w walce ze smogiem. Gospodarka kraju nadal jednak jest w prawie 60 proc. zasilana węglem. Według zestawienia przygotowanego przez IQAir w 2020 r. 42 z 100 najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie znajdowało się właśnie w Chinach. Pekin nie znalazł się na liście. Źródło: Phys.org
Kraków jest najbardziej zanieczyszczonym miastem na świecie
W rankingu najbardziej zanieczyszczonych miast świata, Kraków pobił pakistańskie Lahaur i indyjskie Delhi.
W tym artykule: Kraków na pierwszym miejscu Polityka antysmogowa Czarne chmury zgromadziły się nad stolicą małopolski. W przenośni i dosłownie, bo Kraków został właśnie najbardziej zanieczyszczonym miastem świata według rankingu jakości powietrza firmy IQAir. W ciągu jednej dobry, normy stężenia pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5 zostały przekroczone aż czterokrotnie. Tym samym wyprzedził pakistańskie miasto Lahaur, ostatniego lidera w tym niechlubnym rankingu. Kraków na pierwszym miejscu Rekordowe zanieczyszczenie odnotowano 14.12 we wtorek. Poziom pyłu PM10 osiągał nawet 230 mikrogramów na metr szcześcienny, gdzie normą jest 50. Natomiast poziom PM2,5 przekraczał 100 µg/m³. Tutaj za normę uznajemy 25 mikrogramów, a to oznacza, że w obydwu przypadkach przekroczono ją nawet o 400 proc. Drobny pył PM2,5 uznaje się za najbardziej szkodliwy dla naszego zdrowia. Władze miasta postanowiły, że tego dnia komunikacja miejska będzie bezpłatna na terenie całego Krakowa, a także gmin sąsiadujących. Ponadto mieszkańcy stolicy małopolski otrzymali SMS z alertem RCB: "Uwaga! Dnia 14.12 prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego. Zrezygnuj z aktywności na zewnątrz”. Dotyczy to szczególne kobiet w ciąży, seniorów, dzieci i osób, które zmagają się z chorobami układu oddechowego i krążenia. Polityka antysmogowa Pierwsze miejsce dla Krakowa w rankingu najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce może dziwić. W 2019 roku miasto wprowadziło uchwałę antysmogową. Zakładała ona, że na obszarze całego miasta w instalacjach spalania paliw dopuszczone jest stosowanie tylko paliw gazowych lub lekkiego oleju opałowego. To znaczy całkowity zakaz stosowania paliw stałych (węgla, drewna i innej biomasy). Uchwała obowiązuje wszystkie budynki na terenie Krakowa. Przepisy dotyczą kotłów, pieców, kominków oraz procesów produkcyjnych, wędzarni, suszarni, czy gastronomii. Miasto od tego czasu nie pojawiało się w raporcie najbardziej zanieczyszczonych miast w kraju, za który odpowiada Polski Alarm Smogowy. Według PAS jakość powietrza w tym mieście znacznie się poprawiła, a polityka antysmogowa przyniosła pozytywne skutki. Jak widać po najnowszym raporcie szwajcarskiej firmy IQAir. Działania władz miasta nie były wystarczające. Badania pokazują, że smog jest przyczyną wielu chorób układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, nerwowego i rozrodczego. Zaliczyć do nich można między innymi: choroby serca, astma, infekcje dróg oddechowych. Dodatkowo, osoby, które mają częsty kontakt ze smogiem, są bardziej narażone na zawały, nadciśnienie tętnicze i choroby nowotworowe. Zanieczyszczone powietrze jest ogromnym zagrożeniem również dla kobiet w ciąży. Długotrwały smog może być przyczyną przedwczesnych porodów lub nawet poronienia. Dlatego, jeśli poziom smogu w mieście jest ekstremalnie wysoki, należy ograniczyć do minimum czas spędzany na zewnątrz. Jeżeli już musimy wyjść na dłuższy czas, warto założyć odpowiednią maseczkę antysmogową. Źródło: Powietrze Małopolska, Rzeczpospolita, Wyborcza
To najbardziej zanieczyszczone miasto na świecie według najnowszego raportu
Pakistańskie miasto Lahaur pobiło w tym niechlubnym rankingu indyjską stolicę. Dlaczego w tej 11 milionowej metropolii powietrze jest tak zanieczyszczone i co z tym robią władze Pakistanu?
W tym artykule: Niechlubny lider Smog a zdrowie Co dalej? 17 listopada szwajcarska firma IQAir, która monitoruje jakość powietrza w skali globalnej odnotowała, że o godzinie 11:45 czasu lokalnego zanieczyszczenie powietrza wskazywało 373 jednostek. Przyjmuje się, że wszystko powyżej 300 jest zagrożeniem dla ludzkiego zdrowia. Mieszkańcy są zdesperowani. Domagają się od rządu, aby w końcu zadbał o ich bezpieczeństwo. Wielu z nich mówi, że nie stać ich nawet na opiekę lekarską. Niektórzy zaczęli na własną rękę walczyć ze smogiem, budując własne oczyszczalnie powietrza i wnosili pozwy przeciwko władzom Lahauru. Te z kolei odpowiedzialność zrzucają na sąsiadujące z Pakistanem Indie, które według pakistańskiego rządu są głównym producentem zanieczyszczenia powietrza. Niechlubny lider Francuska agencja AFP poinformowała, że powodem ekstremalnie dużego zanieczyszczenia powietrza jest powszechnie stosowany olej napędowy bardzo słabej jakości, dymu z sezonowego wypalania pól. Dodatkowo nie pomaga niska temperatura i bezwietrzna pogoda, przez którą cyrkulacja powietrza jest dużo słabsza, a smog utrzymuje się dłużej. Eksperci alarmują, że jednym z przyczyn, dlaczego w Pakistanie walka ze smogiem jest nieskuteczna, jest brak badań na temat zanieczyszczeń. Naukowcy, ekolodzy i eksperci zajmujący się środowiskiem przyznają, że trudno o skuteczną strategie, jeśli brakuje danych. View oEmbed on the source website Smog a zdrowie Żeby zobaczyć jak poważnym problemem jest smog wystarczy spojrzeć jak wygląda sytuacja w pakistańskich, czy indyjskich szpitalach. W ciągu ostatnich dni trafiła tam niezliczona liczba dzieci z problemami z oddychaniem. Rodzice są załamani. Każdego dnia boją się wychodzić wraz dziećmi z domu. Według badań smog jest przyczyną chorób układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, nerwowego i rozrodczego. Zaliczyć do nich można między innymi: choroby serca, astma, infekcje dróg oddechowych. Dodatkowo, osoby, które mają częsty kontakt ze smogiem, są bardziej narażone na zawały, nadciśnienie tętnicze i choroby nowotworowe. Zanieczyszczone powietrze jest ogromnym zagrożeniem również dla kobiet w ciąży. Długotrwały smog może być przyczyną przedwczesnych porodów lub nawet poronienia. Co dalej? Lahaur położone jest na wschodzie Pakistanu, przy granicy z Indiami. Jest stolicą prowincji Pendżab. Miasto jest ośrodkiem przemysłu włókienniczo-odzieżowego oraz wszelkiego rzemiosła. Tamtejszy Fort i ogrody Szalimar zostały wpisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W ogrodach znajduje się ponad 400 fontann, pawilony, 12 bram wejściowych, alejki i trawniki. Organizowane są w nim wystawy artystów, przyjęcia dla dyplomatów i koncerty. Teraz jednak to wszystko jest w cieniu problemów z powietrzem. Naukowcy już od wielu lat alarmowali pogarszającą się jego jakość. W 2015 roku opublikowano raport, w którym sugerowano, że rozwój przemysłu i coraz większa liczba pojazdów na drogach, przyczynia się do zwiększania zanieczyszczeń. Co więcej, już wtedy informowano o tym, że problem nie dotyczy tylko sezonu zimowego, a szarą „mgłę” widać było nawet w lato. Muhammad Bashir Khan, poseł partii rządzącej, powiedział mediom, że mają w planach posadzenie większej liczby drzew w miastach i regulację norm dotyczących emisji spalin w pojazdach osobowych. Na razie to tylko zapowiedzi. Zobaczymy co będzie dalej.
Mikroplastik jest już nawet w powietrzu!
Do tej pory mówiono głównie o problemie mikroplastiku obecnego w wodzie. Teraz okazuje się, że mikro cząsteczki plastiku są obecne również w powietrzu.
W tym artykule: Od Pirenejów po Antarktydę Mikroplastik może ogrzewać atmosferę Mikroplastik to określenie, którego używa się w odniesieniu do cząsteczek plastiku o średnicy poniżej 5mm. To górna granica wielkości drobin plastiku, które są tak określane. Niestety w naturze można obecnie zaobserwować znacznie mniejsze cząsteczki plastiku (powstające na skutek stopniowego rozkładu tego materiału), z których wiele jest tak małych i lekkich, że mogą być one unoszone przez wiatr. Od Pirenejów po Antarktydę W jednym z badań przeprowadzonych w 2017 r., okazało się, że średnie stężenie mikrowłókien w powietrzu we Francji wynosi od 1 do 60 na metr sześcienny (33% z nich okazało się mikroplastikiem). W innym badaniu sprawdzono jakość powietrza w Teheranie i oprócz typowych zanieczyszczeń, jakich można by się spodziewać, odnaleziono w nim 2649 cząstek mikroplastiku w 10 próbkach powietrza. Stężenie mikroplastiku wahało się od 83 do 605 cząstek na 30,0g pyłu ulicznego. W 2019 r. naukowcy natrafili z kolei na cząsteczki mikroplastiku w glebie w odległej części francuskich Pirenejów. Sama ilość zanieczyszczeń była tym, czego można by się spodziewać, jeśli próbka byłaby pobrana w środku ruchliwego miasta o skali Paryża. Jednak w wysokich górach obecność mikroplastiku zdziwiła naukowców. Początkowo podejrzewano, że mikroplastik jest unoszony przez prądy w atmosferze, co było nową tezą w tamtym momencie. Jednak, jeśli tak, oznaczało to bardzo niepokojącą rzecz: cząsteczki plastiku są teraz obecne również w powietrzu. Niedługo potem naukowcy z amerykańskiej Geological Survey (to instytucja o charakterze naukowo–badawczym, zajmująca się czterema dziedzinami: biologią, geografią, geologią i hydrologią) odkryli, że plastik opada również na Góry Skaliste na zachodzie USA, co potwierdza tezę francuskich naukowców. Według modeli badających zachowanie się ziemskiej atmosfery i prądy które w niej występują, cząsteczki mikroplastiku są w stanie dotrzeć z wiatrem aż na Antarktydę. Próbki zebrane na tym lodowo–śnieżnym kontynencie potwierdziły te założenia. Oznacza to, że mikroplastik został wyniesiony do atmosfery i rozprowadzony dość równomiernie. To niepokojące odkrycie, które musi zostać jeszcze zweryfikowane przez znacznie więcej badań. W porównaniu z badaniami dotyczącymi obecności mikroplastiku w glebie ziemi, te dotyczące tych zanieczyszczen w powietrzu są póki co dość skromne. Problem wydaje się o tyle poważny, że mikroplastik w powietrzu mógłby mieć nie tylko negatywny wpływ na zdrowie wszystkich organizmów oddychających powietrzem, ale najprawdopodobniej jego obecność nie pozostałaby bez wpływu na proces globalnego ocieplenia. Mikroplastik może ogrzewać atmosferę W jednym z badań naukowcy odkryli, że mikroplastiki w dolnych warstwach atmosfery rozpraszają światło ultrafioletowe i promieniowanie widzialne, co jak się uważa, mogłoby mieć efekt ochładzający powietrze. Niestety, jednocześnie cząsteczki te pochłaniają promieniowanie podczerwonego, które ma ocieplający wpływ na klimat powierzchniowy Ziemi. Co gorsza, pochłaniają one promieniowanie UV o specyficznej długości fali, którego nie pochłania większość cząstek obecna w powietrzu. To prowadzi do ich nagrzewania, co w efekcie nagrzewa atmosferę. Ostatecznie, po podsumowaniu wszystkich efektów jakie powoduje mikroplastik w atmosferze wydaje się, że może on się przyczyniać się do pogorszenia efektu cieplarnianego. Jak alarmują naukowcy, plastik ulega degradacji z upływem czasu i pod wpływem promieniowania UV pochodzącego ze Słońca, tworząc tzw. „wtórny mikroplastik”, co każe się spodziewać, że problem będzie jedynie narastał w nadchodzących latach. Póki co jednak, problem mikroplastiku w powietrzu jest jeszcze niewielki, więc jest czas na to, by podjąć działania. Ilość plastiku gromadzonego na wysypiskach śmieci i w środowisku naturalnym podwoi się w ciągu najbliższych trzech dekad, więc nie ma czasu do stracenia.
WHO pierwszy raz od 16 lat zaostrza normy jakości powietrza
Z danych WHO wynika, że w 2019 r. 90 proc. ludzi na świecie oddychało niezdrowym powietrzem. Przyszedł czas na zmiany.
W tym artykule: WHO wprowadza zmiany Najbardziej zanieczyszczony kraj na świecie Kolejne badania dowodzą, jak bardzo szkodliwy dla ludzi jest smog. Zanieczyszczone powietrze negatywnie wpływa nie tylko na drogi oddechowe, ale również na samopoczucie, a u kobiet może zaburzać cykl miesiączkowy. Mimo wielu akcji edukacyjnych ludzie na całym świecie wciąż się trują. Dlatego też Światowa Organizacja Zdrowia pierwszy raz od 16 lat zaostrzyła wytyczne dotyczące jakości powietrza. Chcesz walczyć z globalnym ociepleniem? Wyeliminuj z diety wołowinę i ryż W latach 2007–2013 57 proc. emisji gazów cieplarnianych związanych z żywieniem pochodziło z produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego. WHO wprowadza zmiany Zmiany dotyczą poziomu stężenia cząstek stałych PM 2.5, ozonu, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i tlenku węgla. Poprawa jakości powietrza oraz ograniczenie emisji gazów cieplarnianych to według WHO główne cele, nad jakimi powinny pracować państwa na całym świecie. Najbliższą okazją do przedyskutowania nowych strategii i działań będzie konferencja klimatyczna ONZ w Glasgow w listopadzie tego roku. Obecnie tylko jedno państwo realizuje założenia z 2015 r. Zgodnie z nowymi limitami średnie roczne stężenie PM 2.5 nie powinno przekraczać 5 mikrogramów na metr sześcienny – czyli dwukrotnie mniej niż do tej pory. Naukowcy ustalili, że długotrwała ekspozycja nawet na tak niskie stężenie nadal może wywoływać choroby serca i płuc czy udary mózgu. Ogłaszając zmiany w zapisie o jakości powietrza, specjaliści z WHO podkreślili, że prawie 80 proc. zgonów związanych cząstkami stałymi można uniknąć, zmniejszając poziom zanieczyszczeń. Pochodzenie PM ma dwa źródła: naturalne (składnik popiołu wulkanicznego) i od działalności człowieka – głównie spalanie paliw w gospodarstwach domowych, przemyśle czy rolnictwie. W 2021 r. europejskie lato było najgorętsze w historii Mimo licznych akcji edukacyjnych i dowodów na postępujące zmiany klimatyczne wiele osób nadal neguje coraz poważniejsze skutki globalnego ocieplenia. Najnowsze dane nie zostawiają miejsca na ... Najbardziej zanieczyszczony kraj na świecie Z danych WHO wynika, że w 2019 r. 90 proc. ludzi na świecie oddychało niezdrowym powietrzem (zgodnie z wytycznymi sprzed 16 lat). W niektórych krajach – przykładowo w Indiach – nadal obowiązują jednak niższe normy. Gdyby zastosować zaostrzone zapisy, niemal całe państwo uznano by za strefę zanieczyszczoną Indie już teraz są uważane za najbardziej zanieczyszczony kraj na świecie. 40 proc. populacji zamieszkuje równiny na północy kraju, gdzie stężenie szkodliwych cząsteczek powietrza jest najwyższe. Szacuje się, że z tego właśnie powodu średnia długość życia Hindusów zmaleje o około 2 lata. Niestety różnice w narażeniu na zanieczyszczone powietrze stale się pogłębiają. Problem ten najbardziej dotyczy krajów o niskich dochodach, które doświadczają intensywnego rozwoju gospodarczego i wielkoskalowej urbanizacji. Eksperci przekonują, że ograniczenia zanieczyszczenia powietrza przez zmniejszenie paliw kopalnych będzie miało podwójne korzyści – nie tylko poprawi stan zdrowia publicznego, ale też spowolni globalne opóźnienie.
Ponad 80% miast na świecie nie spełnia norm czystości powietrza
Ponad 80% miast na świecie nie spełnia norm Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących bezpiecznego powietrza, co sprawia, że jest to największym na świecie środowiskowym zagrożeniem dla zdrowia. Światowy Instytut ds. Zasobów i NASA połączyły siły by dać lokalnym władzom skuteczne narzędzia do poprawienia jakości powietrza.
W tym artykule: Światowy Instytut ds. Zasobów i NASA na pomoc Od Indonezji po Meksyk To dopiero początek Światowy Instytut ds. Zasobów i NASA na pomoc Rosnący problem zanieczyszczenia powietrza ma ogromny wpływ na samopoczucie ludzi, w tym na skłonność do zapadania na infekcje dróg oddechowych, choroby serca, udary i raka płuc. Zanieczyszczenie powietrza spowodowane działalnością człowieka, taką jak spalanie paliw kopalnych, jest również oczywiście związane z ocieplaniem się atmosfery w najbliższym czasie. Zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza może zatem przynieść niemal natychmiastowe korzyści dla zdrowia i klimatu. Pomimo wielu powodów do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza na całym świecie, wielu miastom, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach, brakuje narzędzi do zarządzania danymi, jak również zasobów finansowych i ludzkich, aby poprawić jakość powietrza. Gdyby miasta mogły uzyskać dostęp do wysokiej jakości prognoz, ich miejskie byłyby w stanie planować lepsze działania i polityki kontroli, społeczeństwo obywatelskie mogłoby monitorować zgodność aktywności władz z politykami miejskimi, a mieszkańcy mogliby działać w oparciu o informacje w czasie rzeczywistym. Innowacyjny Projekt CityAQ stworzony przez Światowy Instytut ds. Zasobów (WRI) ma na celu dostarczenie wiarygodnych, istotnych lokalnie, prognoz jakości powietrza oraz wizualizacji dla miast o ograniczonych zasobach, które stoją przed wyzwaniami związanymi z jakością powietrza. CityAQ wykorzystuje narzędzia i wiedzę NASA we współpracy z lokalnymi ekspertami z miast uczestniczących w projekcie, WRI i innymi organizacjami pozarządowymi. Od Indonezji po Meksyk W fazie pilotażowej WRI zidentyfikował grupę miast w Ameryce Łacińskiej, Afryce i Azji, które mogłyby skorzystać z tych prognoz jakości powietrza. Wybór wymagał od miast posiadania ciągłego i systematycznego monitoringu jakości powietrza. Do ostateczny zestawu miast zakwalifikowały się: Dżakarta w Indonezji, Addis Abeba w Etiopii, Guadalajara, Monterrey oraz stan Guanajuato w Meksyku, Bogota w Kolumbii, oraz brazylijskie Sao Paulo. Zespół WRI ds. jakości powietrza współpracował z ekspertami ds. jakości powietrza w tych miastach, przygotowując i udostępniając dane z ich lokalnych stacji monitoringu, które następnie zostały wykorzystane do wygenerowania dostosowanych prognoz CityAQ. W ramach tego procesu WRI pomogła ułatwić szerszy dostęp do dostępnych globalnych informacji o jakości powietrza poprzez włączenie lokalnych danych o jakości powietrza do platformy jakości powietrza OpenAQ oraz platformy WRI Resource Watch. Niektóre miasta stosują już podobne rozwiązania do prognozowania jakości powietrza i do celów diagnostycznych. Prognozy jakości powietrza są bardzo cenne, ponieważ pozwalają rządom i społeczeństwu na podejmowanie świadomych działań. Dzięki odpowiedniej komunikacji danych i wizualizacji z tych prognoz, ludzie są w stanie chronić się przed ryzykiem, zwłaszcza ci, którzy są bardziej podatni na zmiany jakości powietrza, takie jak osoby z chorobami układu oddechowego lub sercowo-naczyniowego, małe dzieci i kobiety w ciąży. Miasto Meksyk jest tego dobrym przykładem: Władze lokalne opracowały własną prognozę, łącząc model pogodowy, model emisji i model transportu chemicznego. Prognozy pozwalają decydentom na proaktywne planowanie łagodzenia skutków zanieczyszczenia na różne sposoby: ostrzeganie ludności, alarmowanie systemów opieki zdrowotnej, odwoływanie imprez na świeżym powietrzu lub ograniczanie emisji, które mogłyby pogorszyć warunki. Pozwalają one również na oszacowanie zachowania się zanieczyszczeń podczas zdarzeń mających miejsce poza ich jurysdykcją. Prognoza jest kluczowym elementem, który pozwala władzom na opracowanie i egzekwowanie strategii kontroli w celu osiągnięcia systemowej redukcji zanieczyszczenia powietrza. Podczas gdy nie wszystkie miasta posiadają obecnie modele prognoz opracowane specjalnie dla ich miast, globalne narzędzia jakości powietrza oparte na obserwacjach satelitarnych umożliwiają bezprecedensową możliwość dostępu do stale aktualizowanych prognoz jakości powietrza w dowolnym miejscu na świecie. Jednak te globalne modele mają zbyt małą rozdzielczość przestrzenną dla celów zarządzania miastem, co utrudnia identyfikację lokalnych zjawisk, które będą miały wpływ na jakość powietrza w mieście. Program CityAQ działa poprzez dostosowanie wyników globalnego modelu klimatycznego opracowanego przez NASA, biorąc pod uwagę lokalne dane z uczestniczących w projekcie miast. Obecnie miasta uczestniczące w projekcie badają potencjalne zastosowania prognozy. Na przykład sekretarz ds. zrównoważonego rozwoju w meksykańskim regionie Nuevo León rozpowszechnił prognozę jakości powietrza dla obszaru metropolitalnego Monterrey za pośrednictwem swojej strony internetowej i aplikacji mobilnej, umożliwiając obywatelom przewidywanie zagrożeń w przypadku ewentualnego epizodu zanieczyszczenia. W Bogocie , sekretarz ochrony środowiska dystryktu, który posiada system prognozowania jakości powietrza, również wykorzystuje jako narzędzie prognozę CityAQ. W Leon, w stanie Guanajuato, w Meksyku prognoza jakości powietrza zostanie umieszczona na stronie internetowej w celu informowania ludności. To dopiero początek W najbliższej przyszłości partnerzy będą dążyć do rozszerzenia projektu i zwiększenia liczby miast, które mają dostęp do prognozy jakości powietrza. WRI kontynuuje również współpracę w zakresie poprawy możliwości gromadzenia i monitorowania danych, a także wspiera wdrażanie prognozy dla miast uczestniczących w fazie pilotażowej. Dla wielu z nas, mieszkańców rozwiniętego świata, takie rozwiązania nie są niczym nowym czy imponującym, ale trzeba pamiętać, że mniej bogate regiony świata, które dodatkowo są bardzo zaludnione dopiero uczą się skutecznego działania. Władze lokalne i społeczności zdobywają doświadczenie w tym jak badać poziomy zanieczyszczeń oraz jak na nie reagować. To również cenny dowód na to, że nie wszystko musi dziać się wyłącznie za sprawą centralnych rządów. Władze miast w porozumieniu z różnymi instytucjami, takimi jak w tym przypadku, Światowy Instytut ds. Zasobów i NASA mogą osiągać obiecujące rezultaty i tym samym poprawić warunki bytowe milionów ludzi. Wypada tylko życzyć powodzenia i liczyć na więcej takich inicjatyw.
Ograniczenie spalin w lockdownie uratowało życie ponad 30 tys. ludziom na całym świecie
Znaczne osłabienie gospodarki, izolacja społeczna pogłębiająca kryzysy psychiczne u dzieci i młodzieży, miliony zgonów na całym świecie… – czy o pandemii koronawirusa da się w ogóle mówić w pozytywnym aspekcie? Naukowcy z Massachussets Institute of Technology twierdzą, że tak.
Badania ekspertów dowodzą, że ograniczenie ruchu samochodowego w czasie kilkumiesięcznych lockdownów przyczyniło się do zapobieżenia przedwczesnych zgonów około 32000 osób (z czego ponad 20000 dotyczy przypadków z Chin). Dzięki lockdownom podniosła się jakość powietrza Według naukowców z Massachussets Institute of Technology pandemia ma przynajmniej jeden pozytywny aspekt, a jest nim zmniejszenie stężenia dwutlenku azotu w powietrzu na całym świecie. Podobnej redukcji nie odnotowano jednak w przypadku ozonu i innych drobnych zanieczyszczeń powietrza, które powstają w wyniku tzw. reakcji wtórnych. Badania zostały opracowane na podstawie pomiarów naziemnych z 36 krajów w Europie, Ameryce Północnej i Azji Wschodniej. Naukowcy wzięli pod uwagę wpływ lokalnych obostrzeń sanitarnych oraz zachęcania do zostawania w domu na stan powietrza. Wartości te były różne w zależności od badanego regionu, co zdaniem ekspertów sugeruje, że polityka jakości powietrza powinna być dostosowana do konkretnych miejsc. Dwutlenek azotu pochodzi nie tylko z emisji spalin samochodowych. Gaz ten uwalania się również podczas spalania paliw kopalnych i stosowania w rolnictwie nawozów azotowych. Pod względem procentowym ustępuje miejsca CO2 w powietrzu, jednak jest od 200 do nawet 300 razy bardziej skuteczny w zatrzymywaniu ciepła. Pandemia smogu Temat pandemii od ponad roku utrzymuje się w nagłówkach mediów na całym świecie, przez na drugi plan zeszły inne problemy współczesnego świata, w tym, chociażby smog. Ostatnie wspólne badania naukowców z uniwersytetów medycznych w Białymstoku i Katowicach dowodzą, że zanieczyszczone powietrze zabija ludzi. Według Światowej Organizacji Zdrowia najbardziej szkodliwy jest pył zawieszony, czyli PM 2,5. Przez smog na Śląsku umiera trzy razy więcej ludzi niż na Podlasiu, które uchodzi za najbardziej zielony region w Polsce. W latach 2008-2017 dni z przekroczonym limitem dziennym pyłów PM 2,5 w Katowicach było 45,2 proc, a w Białymstoku niemal o połowę mniej – 24,9 proc. Badania potwierdziły przypuszczenia mieszkańców Śląska dotyczące wpływu jakości powietrza na zdrowie i samopoczucie mieszkańców. Jak mogliśmy przeczytać w raporcie Parlamentu Europejskiego, smog wpływa na stan pacjentów zakażonych koronawirusem. COVID-19 gorzej przechodzili ci, dla których gryzący dym był normą. Zła jakość powietrza nie dotyczy tylko Katowic, a większości dużych miast w Polsce. Normy nad Wisłą są średnio dwukrotnie większe niż w innych europejskich krajach.
USA: Zanieczyszczenia powietrza wynikające z produkcji mięsa zabijają prawie 13 tys. osób rocznie
Według ostatnich szacunków naukowców zanieczyszczenia powietrza wynikające z ogólnej produkcji żywności wiążą się z ok. 15900 przedwczesnymi zgonami co roku, przy czym aż 12700 spośród nich wynika z produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego.
W tym artykule: Jak zabija nas przemysł mięsny? Na ratunek zdrowiu i rolnictwu Jak zabija nas przemysł mięsny? Naukowcy od lat wiedzą, że rolnictwo przyczynia się do poważnego zanieczyszczenia powietrza, ale eksperci twierdzą, że nowe badanie oferuje pierwsze pełne rozliczenie zgonów związanych z produkcją niektórych rodzajów żywności. Kiedy myślimy o dużych źródłach zanieczyszczenia powietrza w USA, nasza wyobraźnia zazwyczaj zwraca się ku kominom i rurom wydechowym, ale okazuje się, że rolnictwo jest również głównym czynnikiem przyczyniającym się do zatruwania atmosfery. Badanie skupiło się na konkretnym rodzaju drobnych cząstek zanieczyszczeń, które są znane jako PM2.5. Pozostają one w powietrzu, którym oddychamy i mierzą ledwie ułamek średnicy ludzkiego włosa, lecz pomimo niewielkiego rozmiaru cząsteczki te zostały powiązane z milionami przedwczesnych zgonów na całym świecie, a także poważnymi problemami sercowo-naczyniowymi oraz oddechowym – zwłaszcza u dzieci i osób starszych. Cząsteczki PM2.5, które są wyrzucane do powietrza przez orkę i spalanie paliwa w sprzęcie rolniczym, stanowią jednak tylko część problemu – badanie wykazało, że większość przedwczesnych zgonów wynika z emisji amoniaku z odpadów zwierzęcych i nawozów, który reaguje z innymi substancjami chemicznymi, tworząc niebezpieczne cząstki stałe. "To dzieje się głównie przez amoniak, który jest uwalniany, gdy rolnicy używają nawozów azotowych – a używają ich dużo, lub ulatnia się z odchodów zwierzęcych" – powiedział Jason Hill, profesor na Uniwersytecie w Minnesocie i współautor badania. Jak wynika z badania, przedwczesne zgony wynikające z zanieczyszczeń pochodzących z rolnictwa koncentrują się w miejscach, w których przemysł mięsny kwitnie – Kalifornii, Pensylwanii, Karolinie Północnej i wzdłuż Pasa kukurydzy na Środkowym Zachodzie Stanów. Na ratunek zdrowiu i rolnictwu W swoim badaniu naukowcy zidentyfikowali sposoby, w jakie zarówno konsumenci, jak i rolnicy mogą pomóc w zmniejszeniu tego typu zanieczyszczeń. Konsumentom proponują ograniczenie spożycia czerwonego mięsa lub całkowite przejście na dietę opartą na roślinach, w tym weganizm, wegetarianizm i fleksitarianizm. Według szacunków badaczy mogłoby to ograniczyć ilość przedwczesnych zgonów nawet o 13100. Eksperci wskazują również, że zastąpienie czerwonego mięsa drobiem mogłoby zapobiec około 6300 zgonom rocznie. Badanie wskazuje również kilka sposobów, które mogą pomóc rolnikom ograniczyć produkcję amoniaku. Wśród nich jest między innymi bardziej precyzyjne stosowanie nawozów w celu zmaksymalizowania produkcji roślinnej oraz przykrywanie zwierzęcych odpadów i wtryskiwanie obornika w glebę zamiast jego rozpylania. Pomysły naukowców pochwalił Ian Faloona, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis, który w 2018 roku opublikował swoje badanie na temat produkcji również szkodliwego tlenku azotu przez rolnictwo, przyznając, że wprowadzenie tych zmian może być również korzystne finansowo dla rolników. – powiedział. Z kolei rzecznik prasowy federacji American Farm Bureau, którą uznaje się za głos amerykańskich rolników, zakwestionował wyniki badania. "Na pierwszy rzut oka wydaje się, że są one wypełnione lukami w danych i gigantycznymi skokami, które rozciągają definicję przyczyny i skutku” – powiedział – “Amerykańskie rolnictwo nieustannie robi więcej przy użyciu coraz mniejszej ilości zasobów naturalnych i jesteśmy dumni z tego postępu". Jako główny autor badania Hill powiedział, że mimo to ma liczy na to, że raport pokaże zarówno konsumentom, jak i rolnikom, że istnieją sposoby na zmniejszenie tego problemu. "To, że realnie możemy coś z tym zrobić, jest przesłaniem nadziei." – podsumował. Badanie opublikowano na łamach Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America.
Lockdown poprawił powietrze w większości krajów na całym świecie. Ale nie w Polsce
Lockdowny mając powstrzymać rozsiew koronawirusa w większości krajów przyczyniły się do poprawienia stanu powietrza. Niestety, efekt wydaje się tymczasowy.
Analizę IQAir's 2020 World Air Quality Report przygotował serwis prowadzący codzienny ranking miast z zatrutą atmosferą. W dniu pisania tych słów Kraków był na trzecim miejscu na świecie za Biszkekiem w Kirgistanie i Bombajem w Indiach. O tym, że pandemia poprawiła powietrze w Chinach, ale już nie w Polsce, wiemy od dawna. Były to dane cząstkowe z krótkich obserwacji. View oEmbed on the source website Informacje zawarte w raporcie IQAir pokazują, że w całym 2020 roku w stosunku do poprzedniego smog był mniejszy w 65 proc. miastach na Ziemi. W sumie dzięki związanym z pandemią ograniczeniu produkcji przemysłowej i wydobycia surowców, 84 proc. państw na świecie (ze 106 monitorowanych) doświadczyło lepszej jakości powietrza. - Związek między COVID-19 a zanieczyszczeniem powietrza mówi nam teraz znacznie więcej na temat tego drugiego. Szczególnie, że w wielu miejscach po prostu powietrze zwyczajnie ma lepszą jakość. Widać, że ta zmiana jest możliwa, ale tylko na skutek wspólnych, globalnych działań – stwierdzają autorzy raportu poświęconego obecności pyłów PM 2.5. Rekordzistami w Azji były miasta Singapur, Pekin i Bangkok. Tam też wprowadzono szczególnie ostre restrykcje dotyczące zamykania się biznesu i ograniczania transportu. W Pekinie poziom zanieczyszczeń spadł o 11 proc., w Chicago o 13 proc., w Delhi 15 proc., w Paryżu 17 proc. a w Londynie i Seulu o 16 proc. Niestety, czytamy raporcie IQAir, osiągnięty efekt nie utrzyma się długo. Niemal pewne, że wraz z podnoszeniem restrykcji i „powracaniem do normalności”, wróci też smog. Pandemia nie zmieniła też faktu, że tak jak były przed wirusem, w krajach Azji Południowowschodniej nadal jest 49 z 50 miast z najbardziej na świecie zanieczyszczonym powietrzem. IQAir zauważa, że generalnie jakość powietrza w 2020 roku mogłaby wszędzie być wyższa, gdyby nie „ekstremalne wydarzenia”, gdzie skażenie następowało na skutek wielkich burz piaskowych i pożarów, zjawisk bezpośrednio związanych z ocieplaniem się klimatu i pustynnieniem kontynentów. View oEmbed on the source website Właśnie w miastach najbardziej dotkniętych olbrzymimi pożarami, jak Sao Paulo, Los Angeles czy Melbourne poziom pyłów zawieszonych PM 2.5 był wyższy w 2020 roku niż w 2019. Z drugiej strony były też jasne punkty na mapie świata, jak Korea, gdzie powietrze uległo poprawie we wszystkich miastach. Ale tam wprowadzono restrykcje dotyczące dogrzewania się w chłodne dni węglem.
Elektrownia Bełchatów największym trucicielem w UE. W rankingu znalazły się też Kozienice
Elektrownia Bełchatów po raz kolejny znalazła się na pierwszym miejscu listy dziesięciu największych emitentów dwutlenku węgla w Unii Europejskiej. W rankingu przygotowanym przez Europejską Federację Transportu i Środowiska AISBL (T&E) królują elektrownie węglowe – dwie z Polski i aż sześć z Niemiec. Pozostałe dwa miejsca zajęli transportowi giganci.
Zgodnie z danymi opublikowanymi przez T&E Elektrownia Bełchatów, należąca do Polskiej Grupy Energetycznej, w roku 2019 wypuściła do atmosfery 32,74 Mt (megatony) dwutlenku węgla. To niewielka poprawa w porównaniu np. z rokiem 2017, kiedy Bełchatów w ciągu roku wyemitował ponad 37 Mt CO2. Nic dziwnego, że o Bełchatowie w Europie wciąż jest głośno. Ostatnio niechciany rozgłos elektrownia zyskała, kiedy w styczniu na jej teren chciała dostać się młoda aktywistka ekologiczna – Greta Thunberg. Greta chciała nagrać film dokumentalny częściowo poświęcony polskiemu „megatrucicielowi”. Ostatecznie nie dostała pozwolenie na filmowanie na terenie elektrowni, a ujęcia powstały na niedalekim punkcie widokowym. Szkodliwe substancje emitowane przez elektrownię w Bełchatowie mogą odpowiadać nawet za 1,2 tysiąca zgonów rocznie. Wywołanych nie tylko chorobami płuc, lecz także oddziaływaniem metali ciężkich na wątrobę, nerki, metabolizm. Nie ma szans na zamknięcie elektrowni w Bełchatowie, bo obecnie odpowiada ona za dostawę energii elektrycznej do blisko 20 proc. gospodarstw domowych w Polsce. Nie ulega jednak wątpliwości, że warto pochylić się nad modernizacją elektrowni i stopniowym ograniczaniem emisji szkodliwych gazów. Osiem elektrowni węglowych Na drugim miejscu zestawienia AISBL znalazła się Elektrownia Neurath położona w Nadrenii Północnej-Westfalii w Niemczech. Roczna emisja CO2 tej elektrowni oszacowano na 22,60 Mt, czyli o 10 Mt mniej niż polski gigant. Ranking największych emitentów CO2 w UE (T&E) Mimo mniejszej emisji dla poszczególnych elektrowni, to właśnie niemieckie zakłady energetyczne zdominowały zestawienie. W dziesiątce największych emitentów dwutlenku węgla znalazło się aż sześć niemieckich elektrowni. Najmniejsza z nich – „Schwarze Pumpe” w Spremberg – z emisją na poziomie 10,48 Mt CO2 rocznie, uplasowała się na 9. miejscu. Niewiele mniejszą emisją może „poszczycić się” elektrownia, która zajęła ostatnią lokatę rankingu – czyli elektrownia w Kozienicach (10,46 Mt) – druga co do wielkości elektrownia węglowa w Polsce. Niemcy, mimo mocnej, choć zapewne niechcianej pozycji w rankingu, ogłosili niedawno otwarcie nowej kopalni węglowej. Pod koniec maja tego roku poinformowali o otwarciu Datteln 4 w Zagłębiu Ruhry. Posiada ona moc 1100 megawatów. Zastąpi kilka innych dotychczas działających elektrowni i zasili około 100 tysięcy gospodarstw domowych. Decyzja o otwarciu nowej kopalni została masowo oprotestowana, szczególnie przez działaczy ekologicznych apelujących do władz o zwiększenie inwestycji w odnawialne źródła energii. Niemcy zapowiadają, że zrezygnują ze stosowania węgla do 2038 roku. View oEmbed on the source website W powietrzu i na morzu W rankingu „trucicieli UE” znalazło się też miejsce dla transportu. Po raz drugi w zestawieniu zagościł lotniczy gigant – tanie irlandzkie linie Ryanair z siedzibą w Dublinie. Po raz pierwszy Ryanair znalazł się w rankingu największych emitentów dwutlenku węgla w ubiegłym roku. Teraz – zgodnie z danymi za 2019 rok – wskoczył na 8. miejsce. Rejsy lotnicze obsługiwane przez tego przewoźnika rocznie odpowiadają za emisję 10,53 Mt dwutlenku węgla do atmosfery. Po raz pierwszy na listę trafiła inna firma transportowa – koncern żeglugowy Mediterranean Shipping Company (MSC), który posiada w swojej flocie jedne z największych kontenerowców świata. Przedstawiciele T&E chcą zwrócić uwagę, że transport morski także nie jest wolny od zanieczyszczeń i proponują wprowadzenie opłat za zbyt wysokie emisje dla obsługujących go firm i włączyć ten sektor do unijnego systemu handlu emisjami CO2. Głosowanie w tej sprawie ma się odbyć w Parlamencie Europejskim. „Energetyka i inne sektory z roku na rok zmniejszają swoje emisje CO2 w odpowiedzi na przepisy UE, ale zanieczyszczenie środowiska przez żeglugę pozostaje nietknięte. Posłowie do PE powinni głosować za systemem, który w końcu sprawi, że statki będą płacić za swoje emisje i reinwestować pieniądze w czystsze łodzie” – ocenia Faïg Abbasov, manager T&E, cytowany w komunikacie.
21 z 30 najbardziej zanieszczyczonych miast na świecie znajduje się w Indiach. Nowy raport
Jak wynika z nowego raportu, Indie po raz kolejny znalazły się na szczycie corocznej światowej listy miast o najgorszej jakości powietrza, podczas gdy chińskie miasta wykazały poprawę w stosunku do roku poprzedniego.
Według danych zawartych w raporcie IQAir AirVisual z 2019 r. dwadzieścia jeden z trzydziestu miast na świecie o największym zanieczyszczeniu powietrza znajduje się w Indiach, a aż sześć z nich jest w pierwszej dziesiątce. Naukowcy z IQAir, międzynarodowej firmy informatyczno-technicznej zajmującej się jakością powietrza, pozyskali dane do swojego raportu z naziemnych stacji monitorowania, które mierzą poziomy drobnego pyłu zawieszonego na metr sześcienny. PM 2.5 oznaczenie pyłu zawieszonego o średnicy nie większej niż 2,5 μm, który zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia jest najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka spośród innych zanieczyszczeń atmosferycznych. Obejmuje takie zanieczyszczenia, jak siarczany, azotany i czarny węgiel, których cząstki są na tyle małe, że przedostają się w głąb płuc i układu krążenia, narażając wdychającego na zaburzenia sercowo-oddechowe oraz upośledzenie funkcji poznawczych i immunologicznych. Ze średnim pomiarem stężenia PM 2.5 na poziomie 110.2, Ghaziabad w północnym stanie Uttar Pradesh zostało sklasyfikowane jako najbardziej zanieczyszczone miasto świata 2019 roku. To dziewięć razy więcej niż wynosi dopuszczalna norma ustalona przez amerykańską Agencję Ochrony Środowiska. W listopadzie ogłoszono stan zagrożenia dla zdrowia publicznego po tym, jak poziom wskaźnika jakości powietrza w niektórych częściach New Delhi przekroczył 800, czyli trzykrotność poziomu zanieczyszczeń uznawanego za niebezpieczny. Szczególny niepokój budzi Azja Południowa – to tu znajduje się aż 27 z 30 najbardziej zanieczyszczonych miast w Indiach, Pakistanie czy Bangladeszu. Pakistańskie Gujranwala, Faisalabad i Raiwind są jednymi z dziesięciu najbardziej zanieczyszczonych miast, a główne skupiska ludności, czyli New Delhi, Lahore i Dhaka zajmują odpowiednio 5, 12 i 21 miejsce. W ujęciu regionalnym najbardziej dotknięte problemem są Azja Południowa, Azja Południowo-Wschodnia i Bliski Wschód. Mimo to Azja Południowa odnotowała poprawę w stosunku do poprzedniego roku. Jako przyczyny spadku raport wskazuje na spowolnienie gospodarcze, sprzyjające warunki pogodowe i ogólne wysiłki w kierunku oczyszczania powietrza. Kryzys klimatyczny i urbanizacja Autorzy raportu podkreślili, że istnieją wyraźne przesłanki wskazujące na to, iż zmiany klimatyczne zwiększają ryzyko narażenia na zanieczyszczenia powietrza, zauważając, że powodują pustynnienie oraz zwiększoną częstotliwość pożarów lasów i burz piaskowych. Mamy tu do czynienia samonapędzającą się machina zanieczyszczeń – emisje gazów cieplarnianych są główną przyczyną pogarszania się jakości powietrza, ale i kryzysu klimatycznego, który sam w sobie jest powodem rosnącego poziomu zanieczyszczeń. Wiele krajów do produkcji energii nadal używa węgla, który w największym stopniu przyczynia się do szkodliwej emisji PM 2,5. Według raportu problem ten pogłębia gwałtowna urbanizacja w uprzemysłowionych miastach Azji Południowo-Wschodniej, która jest głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza i stanowi poważne wyzwanie dla zarządzania poziomem PM 2,5. Indonezyjska Dżakarta i wietnamskie Hanoi po raz pierwszy wyprzedziły Pekin wśród najbardziej zanieczyszczonych stolic świata, co autorzy raportu określili "historyczną zmianą odzwierciedlającą szybką industrializację tego regionu". Według raportu roczny poziom PM 2,5 w obu stolicach jest o 20% wyższy niż w Pekinie. "Szybko rozwijające się miasta muszą dokonać wyboru czy chcą rozwijać się w sposób zrównoważony" – powiedział Yann Boquillod, dyrektor ds. monitorowania jakości powietrza w IQAir. – “Głos ludzi przynosi zmiany. Do niedawna wzrost był ważniejszy niż środowisko, ale teraz obserwujemy bardzo wyraźny trend – ludzie domagają się więcej od swoich samorządów". W roku 2019 mieszkańcy Hanoi uświadomili sobie, jak zła jest jakość powietrza w ich mieście i kolektywnie skłonili rząd do działań mających na jej poprawę. Z kolei mieszkańcy Dżakarty w tym samym roku pozwali swój rząd o rosnący poziom zanieczyszczeń. Nie wszystkie kraje monitorują stan powietrza Raport autorstwa IQAir AirVisual obejmuje jedynie kraje, które kompleksowo monitorują jakość powietrza, jednak w wielu częściach świata nadal istnieje duża luka w danych na ten temat, więc w istocie łączna liczba miast przekraczających dopuszczalne progi zanieczyszczeń może być większa. Wspomniana publikacja jako pierwsza analizuje stan powietrza również w Angoli, na Bahamach, w Kambodży, Demokratycznej Republice Konga, Egipcie, Ghanie, na Łotwie, w Nigerii i Syrii, podczas gdy Afryka, kontynent liczący 1,3 miliarda mieszkańców, posiada mniej niż 100 stacji monitorujących, które udostępniają dane w czasie rzeczywistym. Według Światowej Organizacji Zdrowia zanieczyszczenie powietrza powoduje na całym świecie około 7 milionów przedwczesnych zgonów rocznie, głównie w wyniku chorób układu krążenia, nowotworów i infekcji dróg oddechowych. Szacuje się, że ponad 80% mieszkańców obszarów miejskich jest narażonych na poziomy jakości powietrza przekraczające limity wytyczone przez WHO, przy czym najbardziej zagrożone są kraje o niskich i średnich dochodach.
Smog uszkadza mózg jak choroba Alzheimera. Potwierdzają naukowcy z Meksyku
Badania z Meksyku pokazują negatywny wpływ smogu na mózg dzieci i młodych dorosłych. Uszkodzenia przypominają te wywołane chorobą neuronu ruchowego (ALS/NMD), Alzheimera albo Parkinsona.
Naukowcy, w tym z brytyjskiego Lancaster University, skupili się na zdrowiu osób przebywających większą część życia w środowisku z wysokim stężeniem zanieczyszczeń powietrza. Za cel wzięli 186 młodych mieszkańców miasta Meksyk w wieku od 11 miesięcy do 27 lat. Związki pyłów zawieszonych w powietrzu z objawami Alzheimera nie są czymś nowym. Już cztery lata temu badacze z uczelni w Lancaster wykazali obecność pochodzących ze smogu nanocząsteczek w korze przedczołowej mózgu. View oEmbed on the source website - Nowe badania pnia mózgu mieszkańców stolicy Meksyku wykazały nie tylko toksyczne molekuły ze skażonego powietrza o składzie przypominającym wyziewy z aut spalinowych, wspomniane już markery Alzheimera, ale także te pozostawiane przez chorobę Parkinsona oraz ALS – czytamy w informacji prasowej uczelni Lancaster University. Pień mózgu reguluje centralny układ nerwowy, kontroluje serce i częstotliwość, z jaką oddychamy. Także postrzeganie naszego ciała i jego poruszanie się w przestrzeni (np. zmysł równowagi). - U przebadanych dzieci i młodych dorosłych dostrzegliśmy nie tylko neuropatologiczne znamiona Alzheimera, Parkinsona i ALS, ale też dużą koncentrację nanocząsteczek bogatych w żelazo, aluminium i tytan. Szczególnie widoczne były one w istocie czarnej śródmózgowia (substantia nigra) oraz w móżdżku (cerebellum) – tłumaczy prof. Barbara Maher z brytyjskiej uczelni. Ekspertka zauważyła, że cząsteczki zawierające aluminium i żelazo wyglądem przypominają te powstające w procesach spalania i tarcia, odpowiednio w silnikach oraz układach hamulcowych samochodów. Mogą one powodować stany zapalne i nadprodukcję reaktywnych form tlenu, a to z kolei do tzw. stresu oksydacyjnego i śmierci neuronów. Molekuły tytanu miały bardzo charakterystyczny kształt igieł. Podobne odnajdywano też w nerwach otaczających przewód pokarmowy. Może to sugerować, tłumaczy prof. Maher, że po połknięciu owe nanocząsteczki przedostają się z układu pokarmowego do komórek nerwowych łączących go z pniem mózgu. Analizując wyniki badań neurologicznych naukowcy doszli do wniosku, że skażenie powietrza tego typu wystawia ludzi na ryzyko potencjalnego uszkodzenia mózgu. Znamiona wspomnianych chorób w postaci uszkodzeń komórkowych odnaleziono nawet u najmłodszego, 11-miesięcznego uczestnika badania. Wśród zauważalnych problemów naukowcy wymieniają związane z ALS nieprawidłowe fałdowanie się białek (ang. protein misfolding) czy uszkodzenia istoty czarnej śródmózgowia, łączonego bezpośrednio z rozwojem choroby Parkinsona w późniejszym okresie życia. Jedyne co mieli ze sobą uczestnicy badania to stałe przebywanie w silnie zanieczyszczonym powietrzu. View oEmbed on the source website Porównanie wyników testów neurologicznych mieszkańców tonącego w smogu miasta Meksyk z wynikami badań mózgów młodych Meksykanów żyjących innych regionach z czystszym powietrzem w przypadku tych drugich nie wykazało neurodegeneracyjnych zmian. - Wykryty związek między pomiędzy uszkodzeniami komórek oraz ich organelli, jak mitochondria, a tymi metalicznymi nanocząsteczkami są jak dymiący pistolet zostawiony na miejscu zbrodni – stwierdziła prof. Maher.
Psychodeliczne niebo nad Chile zdradza poziom zanieczyszczenia świetlnego
Zdjęcie wykonane przez Juana Carlosa Munoza, przedstawiające nocne niebo nad Santiago w Chile jest zachwycające, ale tylko pozornie – astronom wykorzystał techniki optyczne w celu ujawnienia stopnia zanieczyszczenia świetlnego w dużych miastach, nawet podczas postoju w zamknięciu.
Termin zanieczyszczenie świetlne odnosi się nadmiernego oświetlenia nocnego, spowodowane przez jego sztuczne źródła. Zanieczyszczenie tego typu utrudnia obserwację astronomiczną nieba, ale ma również negatywny wpływ na naturalnie przystosowaną do życia w ciemności faunę i florę oraz niekorzystne działanie na zdrowie człowieka. W przypadku roślin oświetlenie jest sygnałem aktywującym kwitnienie oraz okres spoczynku zimowego, a u zwierząt reguluje ono czynności fizjologiczne, orientację w przestrzeni, a także relacje z innymi osobnikami. Kalejdoskopowe ujęcie nocnego nieba nad Santiago zostało zrobione w czasie pandemicznego lockdownu i pokazuje rozmiar zanieczyszczenia świetlnego stolicy Chile. Astronom Juan Carlos Munoz uchwycił ten widok ze swojego balkonu. Jak sam mówi, stara się wpasować każde wykonane przez siebie nocne zdjęcie w "ziarnisty i inny świat". Podczas wykonywania tej fotografii przykrył obiektyw kratą dyfrakcyjną – elementem optycznym z wygrawerowanym rowkami, które rozdzielają światło rozchodzące się z budynków i ulic na różnej długości fale w pionowych pasmach. Rezultat ukazuje makijaż wielu różnych źródeł światła na sylwetce miasta, który przypomina finezyjny wzór wznoszący się na nocnym niebie. Lampy sodowe mają pomarańczowe widmo, lampy metalohalogenkowe emitują głównie światło zielone, niebieskie i fioletowe, podczas gdy białe diody LED są najjaśniejsze i emitują kolory w całym widzialnym spektrum (dobry przykład jest wyraźnie widoczny tuż obok środka zdjęcia). Munoz mówi, że robi tego rodzaju fotografie, by zwiększyć świadomość na temat zanieczyszczenia światłem. Ma również nadzieję, że ludzie zaczną w końcu ze sobą współpracować, żeby oświetlać miasta w bardziej efektywny sposób. "Nocne niebo jest dziedzictwem naturalnym, które należy do wszystkich mieszkańców i zasługujemy na to, by cieszyć się nim bez względu na to, gdzie mieszkamy. Dlatego właśnie musi być chronione przed zanieczyszczeniem – tak jak oceany czy atmosfera" – tłumaczy. Biorąc pod uwagę fakt, że od 1950 roku liczba ludności kraju, licząca obecnie około 18 milionów osób, potroiła się, nic dziwnego, że Chile cierpi z powodu zanieczyszczenia sztucznym światłem. Dlaczego Chile jest ulubionym miejscem astronomów? Poza obszarami kraju o suchych, pustynnych warunkach, prąd Humboldta transportuje tu zimną wodę z Antarktydy, co zapobiega tworzeniu się chmur na zachodniej stronie kraju. Na wschodzie położone są za to wysokie Andy, które zapobiegają pojawianiu się chmur tworzących się na Atlantyku. Daje to wspaniałe możliwości obserwowania gwiazd, a o Chile mówi się jako o Valhalli obserwacji kosmosu. Międzynarodowe obserwacje trwają tu już od lat 60., kiedy to organizacja AURA, która prowadzi obserwatoria dla konsorcjum 47 amerykańskich instytucji, otworzyła tu swoje obserwatorium. Wówczas nie było jednak problemu z nadmiernym świetlnym zanieczyszczeniem, a dziś stanowi on największe zagrożenie dla chilijskiej astronomii i międzynarodowych organizacji, które działają w Chile.
Naukowcy znaleźli najczystsze miejsce na Ziemi
Nie zawiera identyfikowalnych aerozoli ani innych cząsteczek wytwarzanych przez ludzi – tak czyste jest powietrze nad Oceanem Południowym. Właściwych pomiarów dokonał zespół z Colorado State University i orzekł, że właśnie tu powietrze jest najczystsze na Ziemi.
Zespół badaczy zajmujących się klimatem, kierowany przez Sonię Kreidenweis, postanowił odpowiedzieć na pytanie jak daleko w powietrzu przenoszą się cząsteczki aerozoli i zanieczyszczeń wytwarzanych przez ludzki przemysł, transport i energetykę. Najpierw wybrali obszar, który uznali za najmniej narażony na negatywne skutki ludzkiej działalności – rejon Antarktydy. Następnie udali się w rejs badawczy. Wypłynęli na wody Oceanu Południowego, przekraczając równoleżnik 40 stopni szerokości geograficznej południowej, aby zmierzyć skład powietrza w kilku punktach nad oceanem. Wykonali pomiary powietrza znajdującego się w warstwie granicznej, czyli najniższej części atmosfery, która styka się bezpośrednio z powierzchnią oceanu, a jej wysokość sięga nawet do 1,2 km. Z dala od ludzi? W próbkach nie znaleziono aerozoli ani innych cząstek, które byłyby związane z zanieczyszczeniem powstałym na skutek działalności człowieka. – Ogólnie badanie sugeruje, że Ocean Południowy jest jednym z niewielu miejsc na Ziemi, które zostały w minimalnym stopniu dotknięte działaniami antropogenicznymi – skomentował wyniki prac Thomas Hill z Colorado News na blogu uniwersyteckim. Poprzednie miejsce uznane za rejon, w którym panuje najczystsze powietrze na świecie, zostało zidentyfikowane przez naukowców w 2019 roku. Okrzyknięto nim Cape Grim w Tasmanii, w pobliżu północnego krańca Oceanu Południowego. Dobra atmosfera W nowych badaniach w próbkach powietrza naukowcy znaleźli liczne bakterie i mikroskopijne cząstki materii pochodzącej z oceanu. Cząstki te oraz bakterie krążyły w atmosferze i były przenoszone wraz z wiatrem. Zespół postanowił prześledzić drogę, jaką pokonały cząsteczki, żeby dowiedzieć się w jaki sposób i na jak odległy dystans mogą być przenoszone. Badacze zestawili dane dotyczące wiatru dla badanego regionu z analizą innych próbek pobranych z oceanu i atmosfery otaczającej główne miejsce testów. Dzięki temu prześledzono pochodzenie cząstek znalezionych w pierwotnym odczycie. – Byliśmy w stanie wykorzystać bakterie znajdujące się w powietrzu nad Oceanem Południowym jako narzędzie diagnostyczne do wnioskowania o kluczowych właściwościach dolnej części atmosfery – powiedział Hill. – Na przykład, że aerozole kontrolujące właściwości chmur nad Oceanem Południowym są silnie powiązane z procesami biologicznymi w oceanie i że Antarktyda wydaje się być izolowana od rozprzestrzeniania się mikroorganizmów z południowych kontynentów – dodaje. Katarzyna Grzelak
Ogromna piaskowa chmura nad Atlantykiem. Uchwycił ją amerykański satelita
Potężna chmura pustynnego piasku i pyłu przetacza się nad wodami Oceanu Atlantyckiego – taki obraz prezentują najnowsze fotografie wykonane przez amerykańskiego satelitę Landsat 8.
Landsat 8 to ostatnio wystrzelony satelita United States Geological Survey, wyposażony w najnowszej generacji przyrząd do teledetekcji – Operational Land Imager (OLI) – o szerokim zakresie dynamicznym. Teledetekcja to rodzaj badań wykonywanych z dużej odległości przy wykorzystaniu specjalistycznych sensorów. Badania teledetekcyjne można wykonywać z samolotów, przestrzeni kosmicznej lub z powierzchni ziemi. OLI świetnie radzi sobie z obserwacją Ziemi, a ostatnio zrobił zdjęcia wiatrów panujących nad Namibią, które zbierają pył i piasek i przenoszą go nad Ocean Atlantycki. Wiatry, które niosą ten pył, nazywane są fenami. To ciepły i suchy wiatr, wiejący z gór w doliny. W wyniku zmian fizycznych, następuje ogrzewanie i osuszanie spadającego powietrza oraz gwałtowne ocieplenie w obszarze jego oddziaływania. W Tatrach ten wiatr nazywamy halnym. Zdjęcia, na których w wysokiej rozdzielczości możemy podziwiać rozległą chmurę pyłu przesłaniającą wody Atlantyku, powstały 17 lipca. OLI doskonale zarejestrował chwilę, w której fen był aktywny, a jego prąd porwał pył z Namibii nad ocean. Namibia to suchy kraj z zaledwie dwoma stałymi naturalnymi jeziorami. Leży pomiędzy dwiema pustyniami – Kalahari i Namib. Występuje tutaj również najmniej opadów spośród wszystkich krajów Afryki Subsaharyjskiej. Wysoki i suchy Płaskowyż Centralny Namibii, obejmujący duży obszar ziemi biegnący pionowo w dół kraju, daje idealne warunki do tworzenia się tych górskich wiatrów. Satelity wielokrotnie wychwytywały momenty przenoszenia pyłów z wnętrza lądów na obszary morskie i oceaniczne. Wcześniej w tym miesiącu satelity Copernicus Sentinel i Aeolus należące do ESA śledziły ogromną smugę pyłu podróżującą z Sahary do Ameryki Północnej. W wielu przypadkach transport pyłu z obszarów śródlądowych do oceanów może być ważnym źródłem składników odżywczych dla fitoplanktonu. Czasami wiatry te przenoszą tak dużo składników odżywczych, że prowadzi to do zakwitu planktonu. Są to ważne wydarzenia w biosferze, ponieważ plankton stanowi podstawę wodnej sieci pokarmowej. Jednak wzbijanie się pustynnego piasku i pyłu w powietrze oraz przenoszenie go nad wodę czy inne lądy ma też swoje negatywne konsekwencje. Klimatolodzy ostrzegają, że postępujące z roku na rok ocieplenie klimatu i susze doprowadzą do wzrostu zanieczyszczenia powietrza. Zawieszone w powietrzu drobinki utrudniają oddychanie i prowadzą do niszczenie nie tylko ludzkiego zdrowia, ale też infrastruktury.