Najpiękniejsze polskie zamki według „Travelera” – TOP 10 zamków w Polsce, które musisz zobaczyć
Najpiękniejsze polskie zamki kryją w sobie nie tylko architektoniczne piękno, ale i burzliwą historię, legendy oraz tajemnice przeszłości. Jeśli planujesz weekendową wyprawę lub szukasz inspiracji na wakacje, przewodnik przygotowany przez ekspertów National Geographic Traveler pomoże odkryć miejsca, które zachwycają od wieków i niezmiennie przyciągają tłumy turystów.
Spis treści: Gotycki kolos na północy – co skrywa zamek w Malborku? Zamek Moszna – 99 wież, legendy templariuszy i nocleg w historycznych komnatach Zamek Czocha – sceneria filmowa i legendarne przejścia podziemne Tajemnice księżnej Daisy. Co warto wiedzieć o zamku w Książu? Zamek w Niedzicy – Janosik w dybach, widok na Tatry i ludowa sztuka Spisza Zamek w Będzinie – Orle Gniazdo z muzeum broni i rycerską karczmą Zamek w Gołuchowie – żubry, pałac i spacer po bajkowym parku Zamek w Krasiczynie – renesansowe malowidła, cesarze i mroczne lochy Zamek Ogrodzieniec – rycerskie turnieje, ruiny i podziemna karczma Zamek w Pieskowej Skale – Maczuga Herkulesa, ogrody i renesansowy klimat W Polsce znajdziemy ponad 400 zamków, z których wiele to prawdziwe perły architektury – zarówno średniowiecznej gotyckiej, renesansowej, jak i barokowej. W tym zestawieniu zebraliśmy 10 wyjątkowych budowli, które zachwycają nie tylko formą, ale i malowniczym położeniem. Niektóre z nich pamiętają czasy Piastów, inne stały się sceną dla współczesnych filmów. Każdy z nich skrywa wyjątkową atmosferę i opowieść wartą poznania. Gotycki kolos na północy – co skrywa zamek w Malborku? Z pewnością słyszał o nim każdy Polak, choć nie został wzniesiony przez naszych przodków. Zamek w Malborku, bo o nim mowa, to nie tylko ikona architektury gotyckiej, ale również jeden z największych ceglanych zamków na świecie. Nie bez powodu mówi się o nim jako o największej na północ od Alp górze cegieł – na jego budowę zużyto ponad 4,5 miliona cegieł, co czyni go ewenementem na skalę światową. Budowla została wzniesiona w XIII wieku przez Zakon Krzyżacki, który uczynił z Malborka swoją główną siedzibę. Od tego czasu zamek pełnił funkcje militarne, administracyjne, a także religijne. Dziś, po wielu rekonstrukcjach i pieczołowitych renowacjach, jest jednym z najcenniejszych zabytków średniowiecznej Europy i znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Aby zwiedzić cały obiekt potrzeba dobrych kilku godzin, lecz z pewnością nie będzie to czas stracony. Na turystów czekają liczne trasy zwiedzania – zarówno z przewodnikiem, jak i w wersji audio. Można tu zobaczyć wiele różnych ekspozycji, m.in. kolekcję bursztynów, autentyczne zbroje rycerskie, średniowieczne narzędzia, broń, a także unikatowe elementy wyposażenia zamkowego z różnych epok. Dodatkowo, co roku prezentowane są imponujące wystawy czasowe, które przyciągają nie tylko miłośników historii, ale także sztuki, archeologii czy militariów. Wnętrza zamku stanowią też tło dla wydarzeń kulturalnych, takich jak koncerty, pokazy rekonstrukcji historycznych czy turnieje rycerskie. Zamek w Malborku to miejsce, które powinien odwiedzić każdy – niezależnie od wieku czy zainteresowań. To podróż w czasie, która pozwala poczuć atmosferę średniowiecza, zrozumieć zawiłości historii Polski i Europy oraz zachwycić się architektonicznym rozmachem dawnych mistrzów budownictwa. Zamek Moszna – 99 wież, legendy templariuszy i nocleg w historycznych komnatach Będąc w Opolu, koniecznie musisz odwiedzić Zamek Moszna, położony zaledwie 35 km od miasta. To jedno z najbardziej bajkowych i rozpoznawalnych miejsc na mapie Polski. Jak głosi legenda, Moszna w średniowieczu należała do Zakonu Templariuszy, co tylko dodaje miejscu tajemniczości i historycznej głębi. Zamek Moszna zdumiewa swoimi rozmiarami i architektoniczną różnorodnością – to monumentalna budowla, która wygląda jak połączenie pałacu Disneya z gotycką twierdzą. W jego skład wchodzi aż 99 wież o różnej wysokości oraz 365 pomieszczeń, co symbolicznie nawiązuje do dni i tygodni w roku. Całość została zbudowana w otoczeniu przeogromnego parku krajobrazowego, w którym rosną kilkusetletnie dęby i lipy, tworzące magiczną, niemal bajkową atmosferę. Największą atrakcją kompleksu jest sam pałac o unikalnym stylu łączącym elementy neogotyku, neorenesansu i baroku. Zamek był siedzibą arystokratycznej rodziny Tiele-Wincklerów – wpływowych przemysłowców śląskich. Dziś przyciąga nie tylko turystów, ale i filmowców, artystów czy organizatorów wydarzeń kulturalnych. Tuż przy pałacu znajduje się szklana oranżeria, w której rosną egzotyczne rośliny – idealne miejsce na chwilę wytchnienia wśród tropikalnej zieleni. Miłośnicy zwierząt również znajdą tu coś dla siebie, bowiem wciąż działa stadnina koni angielskich pełnej krwi, co jest ewenementem na skalę krajową. Jeśli planujesz zatrzymać się tu na dłużej, warto skorzystać z noclegu w historycznych komnatach zamku, gdzie możesz poczuć klimat dawnych czasów. Na miejscu działa również Restauracja Zamkowa, serwująca tradycyjne specjały kuchni śląskiej i opolskiej, przygotowywane z lokalnych składników. Ciekawostką, o której nie wszyscy wiedzą, jest fakt, że aż do 2013 roku w zamku funkcjonował Ośrodek Terapii Nerwic, który stosował m.in. muzykoterapię – leczenie dźwiękiem i rytmem. Dziś zamek w Mosznej to nie tylko zabytek, ale żywe centrum kultury, sztuki i wypoczynku, idealne zarówno na romantyczny weekend, jak i rodzinny wyjazd. Zamek Czocha – sceneria filmowa i legendarne przejścia podziemne Zamek Czocha to jeden z najbardziej tajemniczych i malowniczo położonych zamków w Polsce. Wzniesiony jako warownia w XIII wieku z rozkazu króla czeskiego Wacława I, miał za zadanie strzec południowo-zachodnich rubieży Królestwa Czech. Usytuowany na granitowym wzgórzu nad Jeziorem Leśniańskim, zamek przez wieki przechodził z rąk do rąk – od czeskich możnowładców, przez niemieckich arystokratów, aż po polskich właścicieli po II wojnie światowej. Jak każdy zamek o tak bogatej przeszłości, również Zamek Czocha skrywa wiele tajemnic i legend, które do dziś rozpalają wyobraźnię odwiedzających. Jedna z najbardziej znanych opowieści dotyczy Białej Damy – Gertrudy, która według przekazów miała zdradzić zamek w czasie wojen husyckich w 1431 roku. Wpuściła do środka husytów, za co została przeklęta przez własnego brata – obrońcę twierdzy. Od tamtej pory, zgodnie z legendą, jej duch błąka się po zamkowych korytarzach, nie mogąc zaznać spokoju. Ale to nie jedyna tajemnica tego miejsca. Zamek Czocha to także wiele niewyjaśnionych historii z czasów II wojny światowej. Mówi się o ukrytych tunelach, tajnych eksperymentach i działalności niemieckiego wywiadu. Wciąż pojawiają się spekulacje, że obiekt mógł być siedzibą nazistowskiej organizacji lub miejscem ukrycia bezcennych dzieł sztuki. Choć badacze próbują rozwikłać te zagadki, żadna z teorii nie została dotąd jednoznacznie potwierdzona. Co ciekawe, zamek Czocha od dawna przyciąga nie tylko turystów, ale również twórców filmowych. Jego monumentalne mury i klimatyczne wnętrza pojawiły się m.in. w takich produkcjach jak „Gdzie jest generał?”, „Poza lasem Sherwood”, a także w kultowym „Wiedźminie”. Polscy widzowie mogą kojarzyć go również z seriali „Tajemnica twierdzy szyfrów” oraz „Święta wojna”. Dziś zamek pełni funkcję hotelu i centrum konferencyjnego, ale również muzeum z udostępnionymi do zwiedzania komnatami, zbrojownią i lochami. Zamek Czocha to nie tylko perła architektury obronnej, ale także miejsce owiane legendami i pełne historycznych sekretów, które czekają na odkrycie. Tajemnice księżnej Daisy. Co warto wiedzieć o zamku w Książu? Trzeci co do wielkości zamek w Polsce, zaraz po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu, to majestatyczny Zamek Książ, położony na terenie malowniczego Książańskiego Parku Krajobrazowego. Ten monumentalny kompleks architektoniczny stanowi perłę Dolnego Śląska i jest integralną częścią Szlaku Zamków Piastowskich, który przybliża historię dynastii rządzącej Polską przez niemal 500 lat. Zamek słynie nie tylko z piękna i rozmachu, ale także z burzliwej i fascynującej historii. Od 1941 roku był jedną z kwater Adolfa Hitlera, a jego wnętrza zostały częściowo przystosowane do potrzeb III Rzeszy. W tym samym czasie, w jego piwnicach przechowywano część zbiorów berlińskiej Biblioteki Państwowej, co czyni to miejsce jednym z ważniejszych punktów na historycznej mapie II wojny światowej. Dziś wokół tego okresu narosło wiele teorii, w tym te o tajnych podziemnych tunelach i projektach nazistowskich – część z nich wciąż pozostaje niewyjaśniona. Turyści mają możliwość zwiedzania imponujących komnat, z których największe wrażenie robi Sala Maksymiliana – bogato zdobiona, reprezentacyjna przestrzeń, oraz pełen orientalnego uroku Salon Chiński. Wnętrza zamku to prawdziwa mozaika stylów architektonicznych – od baroku, przez neogotyk, po elementy secesji, co odzwierciedla zmieniające się gusta i epoki. Wokół zamku rozciągają się przepiękne ogrody tarasowe, uważane za jedne z najpiękniejszych w Europie Środkowej. Z ich poziomów rozpościerają się zapierające dech w piersiach widoki na Wąwóz Pełcznicy i okoliczne lasy. W bliskim sąsiedztwie działa również imponująca stadnina koni, która kontynuuje tradycje jeździeckie arystokratycznych właścicieli zamku. Na terenie obiektu znajduje się także restauracja, w której serwowane są dania kuchni regionalnej i europejskiej – idealne miejsce na odpoczynek po zwiedzaniu. Co ciekawe, wielu odwiedzających kojarzy też nazwę browar Książęce, który historycznie był powiązany z majątkiem zamkowym – piwo produkowano tu na potrzeby książęcego dworu. Zamek Książ to dziś jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc turystycznych na Dolnym Śląsku. Zachwyca nie tylko skalą i estetyką, ale również aurą tajemnicy, która unosi się nad jego dziejami. To miejsce, które trzeba zobaczyć – niezależnie, czy jesteś miłośnikiem historii, sztuki, czy po prostu pięknych widoków. Zamek w Niedzicy – Janosik w dybach, widok na Tatry i ludowa sztuka Spisza Ten piękny zamek, znany dziś jako Zamek Dunajec w Niedzicy, został wzniesiony w 1310 roku z rozkazu króla węgierskiego Karola Roberta z dynastii Andegawenów. Początkowo miał on formę drewnianej strażnicy granicznej, której głównym zadaniem była kontrola ważnego szlaku handlowego prowadzącego z Węgier do Polski przez Przełęcz Łupkowską. Z czasem, na przestrzeni wieków, obiekt został przekształcony w potężną, murowaną twierdzę, będącą jedną z najlepiej zachowanych budowli obronnych na terenie południowej Polski. Zamek ten słynie nie tylko z architektonicznego uroku, ale również z bogatej i barwnej historii. Jedną z największych ciekawostek jest fakt, że w tutejszym więzieniu miał być uwięziony legendarny zbójnik Janosik. Choć trudno potwierdzić to jednoznacznie źródłowo, legenda ta przyciąga wielu turystów. Na miejscu można zobaczyć autentyczne dyby oraz inne elementy dawnego wyposażenia karceru. Zamek położony jest malowniczo na skalnym wzniesieniu nad Jezioro Czorsztyńskie, a z jego tarasów rozpościera się imponujący widok na panoramę Pienin, zapory na Dunajcu oraz pobliski Zamek Czorsztyński, położony po przeciwnej stronie jeziora. Przy sprzyjającej pogodzie można dostrzec nawet ośnieżone szczyty Tatr, co czyni to miejsce jednym z najbardziej fotogenicznych punktów widokowych w całym regionie. Obiekt nie jest w pełni udostępniony dla zwiedzających – tylko część zamku można obejrzeć od środka. Jednak to, co dostępne, w zupełności wystarcza, by poczuć ducha przeszłości. W sezonie letnim szczególnie warto odwiedzić spichlerz zamkowy, w którym prezentowana jest sztuka ludowa Spisza – regionu o niezwykle bogatej kulturze i tradycji pogranicza. Zamek w Niedzicy to miejsce, w którym historia spotyka się z legendą, a niezwykłe położenie naturalne sprawia, że każda wizyta tutaj to niepowtarzalne doświadczenie. Może więc przy okazji kolejnej wyprawy w góry warto zboczyć z głównego szlaku i odwiedzić to pełne uroku miejsce? Zamek w Będzinie – Orle Gniazdo z muzeum broni i rycerską karczmą Zamek w Będzinie został wybudowany z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego jako część słynnego systemu warowni znanych pod nazwą Orle Gniazda. Twierdze te miały za zadanie chronić zachodnią granicę Królestwa Polskiego oraz zabezpieczać szlaki handlowe biegnące z Krakowa ku Śląskowi i Czechom. Dzięki swojemu strategicznemu położeniu nad rzeką Czarną Przemszą, zamek w Będzinie stanowił kluczowe ogniwo średniowiecznego systemu obronnego. Na przestrzeni wieków zamek był wielokrotnie niszczony, odbudowywany i modernizowany. Szczególnie ucierpiał w czasie najazdów szwedzkich oraz pożarów, jednak jego znaczenie militarne i administracyjne przez długi czas pozostawało niezaprzeczalne. Twierdza miała również za zadanie czuwać nad bezpieczeństwem wodnych i lądowych dróg handlowych, które stanowiły krwiobieg ówczesnej gospodarki. Dziś w murach zamku funkcjonuje Muzeum Zagłębia, które działa nieprzerwanie od 1956 roku. W jego zbiorach znajduje się niezwykle bogata kolekcja broni, obejmująca eksponaty od średniowiecza po czasy współczesne. Oprócz tego odwiedzający mogą zobaczyć m.in. dokumenty, mapy, pieczęcie, zabytki kultury materialnej regionu oraz ekspozycje poświęcone historii miasta Będzina i okolic. Zamek to jednak nie tylko historia i muzealne sale. W jego zabytkowych murach działa również stylowa karczma rycerska, w której serwowane są tradycyjne staropolskie specjały – od sycących zup, przez pieczyste, po słodkości inspirowane kuchnią dawnych wieków. To wyjątkowe miejsce, gdzie można nie tylko odpocząć, ale też poczuć smak dawnej epoki. Zamek w Będzinie to doskonały przykład rekonstrukcji średniowiecznego dziedzictwa, w którym łączy się funkcja edukacyjna, turystyczna i kulturalna. Jego imponująca sylwetka, widoczna z wielu punktów miasta, wciąż przypomina o dawnym znaczeniu i potędze obronnej regionu Zagłębia. Zamek w Gołuchowie – żubry, pałac i spacer po bajkowym parku Zamek w Gołuchowie to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych zamków Wielkopolski i prawdziwa perła polskiej architektury rezydencjonalnej. Ta niezwykle urokliwa budowla zachwyca nie tylko swoją historią i formą, ale również malowniczym otoczeniem, które tworzy unikalny kompleks krajobrazowo-kulturowy. Początki zamku sięgają XVI wieku, kiedy to powstała tu renesansowa rezydencja. Jednak swój obecny, bajkowy wygląd zamek zawdzięcza Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej, która w drugiej połowie XIX wieku przebudowała go w stylu francuskiego renesansu, inspirując się zamkami nad Loarą. Dzięki jej staraniom, zamek stał się nie tylko luksusową rezydencją, ale również ważnym ośrodkiem kultury i sztuki, z bogatą kolekcją dzieł europejskich. Zamek otacza zdumiewający park krajobrazowy, uznawany za jeden z najpiękniejszych w Polsce. Na jego terenie znajdują się nie tylko wspaniały pałac, ale również liczne budynki dworskie, które niegdyś pełniły funkcje gospodarcze i mieszkalne. Dziś są one częściowo zaadaptowane do potrzeb turystycznych i muzealnych. Unikalną atrakcją Gołuchowa jest również hodowla żubrów, znajdująca się na obrzeżach parku. To jedno z nielicznych miejsc w Wielkopolsce, gdzie można z bliska zobaczyć te majestatyczne zwierzęta, będące symbolem polskiej przyrody i ochrony gatunkowej. Na zwiedzających czeka również stylowa restauracja, która serwuje dania inspirowane kuchnią regionalną, w eleganckim, dworskim klimacie. Całość tworzy miejsce idealne zarówno na rodzinną wycieczkę, jak i romantyczny weekend. Zamek w Gołuchowie to nie tylko zabytek, ale także przestrzeń pełna życia – z wydarzeniami kulturalnymi, wystawami i atrakcjami edukacyjnymi. Odwiedzając to miejsce, można poczuć ducha historii, zanurzyć się w naturze i doświadczyć harmonii między dziedzictwem a przyrodą. Zamek w Krasiczynie – renesansowe malowidła, cesarze i mroczne lochy Położony malowniczo na prawym brzegu Sanu, Zamek w Krasiczynie to prawdziwy klejnot polskiej architektury renesansowej, uważany za jeden z najcenniejszych tego typu obiektów w Europie Środkowej. To jeden z najbardziej znanych zamków na Podkarpaciu. Jego monumentalna bryła, bogata symbolika i artystyczne detale sprawiają, że to miejsce nie tylko przyciąga turystów, ale także fascynuje historyków sztuki i architektury. Zamek powstał na przełomie XVI i XVII wieku z inicjatywy Stanisława Krasickiego, wojewody podolskiego, i był częścią rodzinnej rezydencji magnackiego rodu. Budowla wyróżnia się czterema narożnymi basztami, z których każda miała inne symboliczne znaczenie: boskości, władzy, mądrości i odwagi. Centralnym punktem jest imponujący dziedziniec z arkadowymi krużgankami, typowymi dla stylu włoskiego renesansu. To, co czyni zamek w Krasiczynie naprawdę wyjątkowym, to jego bogate dekoracje naścienne – tzw. sgraffito, czyli technika malarska polegająca na nakładaniu i zeskrobywaniu warstw tynku, aby uzyskać wzory. Te zdobienia pokrywają aż 7000 m² zamkowych murów i zostały wykonane według precyzyjnego planu ikonograficznego. Przedstawiają popiersia cesarzy rzymskich, królów Polski oraz postaci świętych, tworząc niezwykłą galerię renesansowej idei władzy, wiary i historii. Podczas zwiedzania zamku warto zatrzymać się w kaplicy zamkowej, która zachwyca bogactwem detali oraz grobowcu rodu Sapiehów – późniejszych właścicieli zamku. Duże wrażenie robią także doskonale zachowane podziemia, w których znajduje się m.in. izba tortur, stanowiąca mroczny, lecz fascynujący element historycznej ekspozycji. Dziś zamek pełni funkcję nie tylko muzealną, ale także reprezentacyjną i kulturalną. Odbywają się tu liczne koncerty, konferencje, wystawy oraz wydarzenia okolicznościowe. Cały kompleks otoczony jest pięknym parkiem krajobrazowym, idealnym na spacer i chwilę relaksu w cieniu wielowiekowych drzew. Zamek w Krasiczynie to miejsce, gdzie sztuka, historia i symbolika łączą się w spójną całość, tworząc przestrzeń, która inspiruje, edukuje i zachwyca swoją estetyką. Dla każdego miłośnika renesansu, architektury i kultury – wizyta tutaj to obowiązkowy punkt na mapie podróży po Polsce. Zamek Ogrodzieniec – rycerskie turnieje, ruiny i podziemna karczma Zamek Ogrodzieniec, uznawany za najpiękniejszy i największy zamek Jury Krakowsko-Częstochowskiej, to także jedyna ruinowana twierdza w naszym zestawieniu, która mimo swojego stanu zachowania zachwyca rozmachem i monumentalnością. Położony na szczycie najwyższego wzniesienia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej – Góry Janowskiego (515 m n.p.m.), oferuje nie tylko niesamowite widoki, ale i fascynującą podróż w głąb historii Polski. Początki zamku sięgają czasów Kazimierza Wielkiego, czyli pierwszej połowy XIV wieku, kiedy to wzniesiono tu kamienną twierdzę obronną jako część systemu Orlich Gniazd – strategicznych warowni chroniących południowo-zachodnie granice Królestwa Polskiego. Na przestrzeni wieków zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli i był przebudowywany, a swój największy rozkwit przeżywał w XVI wieku, kiedy stał się renesansową rezydencją magnacką rodu Bonerów. Dziś, mimo że obiekt pozostaje w stanie ruiny, każde ze skrzydeł zamku jest udostępnione do zwiedzania. Turyści mogą eksplorować podziemia, w których znajdują się dawne komnaty, lochy i zbrojownia, a także klimatyczna Karczma Rycerska, serwująca tradycyjne potrawy inspirowane kuchnią średniowieczną. Na dziedzińcu zamkowymustawione są kramy z pamiątkami, rękodziełem i replikami dawnych artefaktów. Latem Zamek Ogrodzieniec tętni życiem – odbywają się tu turnieje rycerskie, inscenizacje bitew, koncerty muzyki dawnej oraz warsztaty historyczne, które przyciągają tysiące turystów z całej Polski i zagranicy. To idealne miejsce nie tylko dla miłośników historii, ale także dla rodzin z dziećmi, które chcą aktywnie i edukacyjnie spędzić czas na świeżym powietrzu. Zamek Ogrodzieniec zdobył również popularność jako plan filmowy, m.in. w serialu „Wiedźmin”, co jeszcze bardziej zwiększyło jego rozpoznawalność i atrakcyjność turystyczną. Zamek Ogrodzieniec to nie tylko ruiny, ale żywe dziedzictwo polskiego średniowiecza, które dzięki staraniom lokalnych organizatorów i pasjonatów historii, nadal opowiada swoją opowieść – pełną bitew, rycerskiego honoru i dawnej potęgi. Zamek w Pieskowej Skale – Maczuga Herkulesa, ogrody i renesansowy klimat Jak moglibyśmy zapomnieć o jedynym zamku na świecie strzeżonym przez Maczugę Herkulesa? Oto on – Zamek w Pieskowej Skale, uznawany za jeden z najpiękniejszych zamków Małopolski. Położony w samym sercu Ojcowskiego Parku Narodowego, w otoczeniu monumentalnych skał wapiennych, stanowi niezwykle malowniczy punkt na trasie Szlaku Orlich Gniazd. Zamek ten, pierwotnie powstały w XIV wieku z fundacji Kazimierza Wielkiego, z biegiem lat przeszedł liczne przebudowy i przekształcenia. Dzisiejszy kształt zawdzięcza głównie epokom renesansu i baroku, które nadały mu elegancki, rezydencjonalny charakter. Całość kompleksu można podzielić na dwie główne części: przedgrodzie, pełniące niegdyś funkcje gospodarcze i militarne, oraz właściwy zamek renesansowy, który zachwyca swoim kunsztem architektonicznym i dekoracyjnym. Jednym z największych atutów obiektu jest okazałe muzeum, będące oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu. Ekspozycja obejmuje m.in. malarstwo europejskie, meble, rzemiosło artystyczne oraz oryginalne elementy wyposażenia dawnych wnętrz dworskich. Zwiedzający mają również dostęp do kilku tarasów widokowych, z których rozpościerają się wspaniałe panoramy na Dolinę Prądnika i otaczające ją skały. Jednak największą atrakcją przyrodniczo-krajobrazową jest Maczuga Herkulesa – wysoka na 25 metrów wapienna skała o charakterystycznym kształcie, która stała się symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego. Dojście pod Maczugę możliwe jest urokliwą ścieżką turystyczną, biegnącą przez dolinę, wzdłuż stawów i pałacowych ogrodów, które otaczają zamek. To miejsce jest nie tylko świadkiem historii, ale także przestrzenią pełną natury, sztuki i spokoju. Dzięki połączeniu wartości architektonicznych, przyrodniczych i kulturowych, Zamek w Pieskowej Skale stanowi idealne miejsce na jednodniową wycieczkę, romantyczny spacer czy rodzinne zwiedzanie. Niewiele jest miejsc, w których historia tak harmonijnie współgra z naturą. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Zamki Dolnego Śląska. Jaka jest ich historia i jakie tajemnice kryją?
Zamki Dolnego Śląska odzyskują blask. I otwierają się na turystów. Dzięki temu w luksusie zarezerwowanym kiedyś dla błękitnokrwistych mogą pławić się dziś zwykli śmiertelnicy.
W tym artykule: Zamki Dolnego Śląska - Książ. Perłowa klątwa Zamki Dolnego Śląska - Kliczków. Cmentarz koni Zamki Dolnego Śląska - Czocha. Twierdza szyfrów Zamki Dolnego Śląska - Krobielowice. U grobu feldmarszałka Angielska księżna Daisy wcale Jana Henryka nie kochała. Nie potrafiła jednak odmówić ręki dziedzicowi von Hochbergów, trzeciej pod względem majątku rodziny w całych Prusach. Toteż w 1891 r. zgodziła się na ślub, który w londyńskim Westminsterze pobłogosławiła sama królowa Wiktoria. W zamian mąż przyrzekł jej życie jak z bajki. Długo się starał dotrzymać obietnicy, choć baśń zakończyła się koszmarem, którego nie powstydziliby się bracia Grimm. Zamki Dolnego Śląska - Książ. Perłowa klątwa Przemierzając kolejne komnaty w XIII-wiecznym zamku w Książu (dziś to dzielnica Wałbrzycha), próbuję sobie to ich bajkowe życie wyobrazić. Gdy zamieszkali tu po ślubie, obiekt był już po XVIII-wiecznej przebudowie, ale to dopiero oni przekształcili go w największą imprezownię Prus. Dolny Śląsk był wówczas wśród niemieckiej arystokracji szalenie modny, w dobrym tonie było mieć tam rezydencję albo przynajmniej bywać na tamtejszych salonach. Książ ze względu na swój rozmach świetnie się do tego nadawał, wszak dziś to największy (po Malborku i Wawelu) zamek na polskich ziemiach. Zdobiona stiukami i malowidłami barokowa Sala Maksymiliana, w której urządzano najwykwintniejsze bale, dzięki zawieszonym nad kominkami lustrom wydaje się jeszcze większa niż w rzeczywistości. Bawili się tu pruski cesarz Wilhelm II, rosyjski car Mikołaj oraz przyszły prezydent USA John Adams. Czarnymi Schodami przechodzę na tarasy – to tu latem odbywały się legendarne biesiady. Młodym Hochbergom tego przepychu jednak nie starczało. Jan Henryk ufundował swojej Daisy egzotyczną podróż, m.in. do Egiptu i Indii. Kiedy dopłynęli do Adeny, ekstrawagancki mąż zatrudnił ubogich poławiaczy pereł, którzy mieli jej znaleźć materiał na kilkunastometrowy naszyjnik. Wysilali się biedacy strasznie, jeden z nich zmarł z przemęczenia, przeklinając w ostatnich słowach ród Hochbergów. To podobno stąd wzięły się późniejsze kłopoty Książa i jego właścicieli. Macie w planach wycieczkę na Dolny Śląsk? Podpowiadamy, co warto zwiedzić Zwiedzając Dolny Śląsk, szybko dojdziemy do wniosku, że właściwie każdy zakątek tego niezwykłego regionu zasługuje na miano atrakcji. Bądźmy szczerzy, mówimy tu o jednym z najciekawszy... Śmierć córki Daisy, później jej rozwód z księciem, wreszcie w 1936 r. aresztowanie przez gestapo syna zwiastowały także mroczny okres w życiu zamku. W 1941 r. przejęli go naziści, bo Adolf Hitler postanowił tu urządzić swoją kwaterę główną. Zaczął się dramatyczny, choć fascynujący rozdział historii Książa. Z obiektu usunięto większość arystokratycznego wyposażenia. Pod olbrzymią budowlą wykopano za to 50-metrowe tunele, w których mieściły się ciężarówki, a nawet podziemna stacja kolejowa. Dziś można zwiedzać obetonowane sztolnie będące częścią wydrążonego pod dziedzińcem schronu przeciwlotniczego oraz 100 m tunelu. Ale wiadomo, że to jedynie ułamek „podziemnego miasta”, którego do chwili obecnej nie zdołano w pełni odkryć. Dzięki powojennym zabiegom konserwatorskim na zamku udało się przywrócić klimat średniowiecza. W piwnicznych lochach rycerz Krzysztof (przedstawia się jako „zbój łamignat” i „skryba zamkowy”) ku uciesze dzieciarni podpisuje certyfikaty pobytu w Książu. Ale mrocznej historii wojennej wymazać się nie da. Według relacji Himmlera w czasie wojny prowadzono tu pseudomedyczne prace nad wyhodowaniem nadczłowieka, idealnego Niemca odpornego na wszelkie bakterie. Tylko dlaczego ciągle nie udało się znaleźć śladów owego makabrycznego laboratorium? Wciąż nie znaleziono też przeklętego naszyjnika, który w czasie wojny miano pochować wraz ze zmarłą Daisy. Nie jest nawet pewne, gdzie znajduje się jej grób. Klątwa poławiacza pereł najwyraźniej trwa. Zamki Dolnego Śląska - Kliczków. Cmentarz koni Nie wiem, jaka klątwa ciążyła nad zamkiem w Kliczkowie położonym pośród Borów Dolnośląskich, 12 km od Bolesławca. Kroniki twierdzą, że była to jedna z najpiękniejszych magnackich rezydencji na Śląsku. Jej komnaty wypełniały zabytkowe włoskie meble, dzieła sztuki, a przede wszystkim trofea myśliwskie. Bo właśnie polowania były specjalnością Kliczkowa. Wielokrotnie przyjeżdżał na nie sam pruski cesarz. W 70-hektarowym parku urządzono nawet unikatowy na skalę europejską cmentarz dla koni i psów myśliwskich. XIII-wieczne mury zamku przetrwały kolejne walki i oblężenia, o mały włos nie przegrały jednak z ludzką głupotą i barbarzyństwem. Zniszczeń dokonała tu po wojnie Armia Czerwona, ale my Polacy nie byliśmy wcale lepsi. „Nasi” wandale w 1949 r. wzniecili tu pożar, później nad stajnią załamał się dach, rujnując część zamkowych sklepień. Zdewastowano najcenniejsze na Śląsku ceramiczne piece i kominki, a przewracające się drzewa rozwaliły przypory ujeżdżalni. Miejscowa ludność rozkradła nawet kamienne pomniki pochowanych w parku zwierząt. Jeziora na Dolnym Śląsku. Podpowiadamy, gdzie warto się wybrać Jeziora dolnośląskie zwykle są tłumnie oblegane, zwłaszcza w sezonie letnim. Wśród nich można jednak znaleźć też zaciszne miejsca, które odwiedza niewiele osób. Niektóre są świetnie... I nagle stał się cud. W latach 90. znalazła się firma, która postanowiła uratować zabytek. Niewiarygodne, ale dokonano tego w półtora roku. Absolutny rekord świata! Dziś jest tu luksusowe centrum konferencyjne, hotel oraz spa. Podczas spaceru po zamkowych wnętrzach trudno uwierzyć, że wiele elementów to rekonstrukcje. Inspirowana brytyjskim gotykiem Sala Teatralna czy utrzymana w stylu napoleońskim Sala Balowa wyglądają jak w czasach świetności. Nowi właściciele dbają też o myśliwskie tradycje – m.in. organizują Mistrzostwa Polski w Wabieniu Jeleni (za pomocą dźwięków rogów) oraz coroczną galę jeździecką. Zamki Dolnego Śląska - Czocha. Twierdza szyfrów Ponad siedem wieków tradycji ma też zamek Czocha górująca nad malowniczą doliną Kwisy. Jest najbardziej tajemniczym zamkiem w Polsce – podobno ma 40 tajnych przejść, z czego do dziś odkryto zaledwie 14. Choć potężnego gmaszyska nie sposób nie zauważyć, przez lata udawano, że nie istnieje. Hitlerowcy urządzili tu supertajną szkołę szyfrantów Abwehry. Po wojnie był tu natomiast wojskowy dom wczasowy. Ale tajemnicą poliszynela jest to, że odbywały się tu szkolenia agentów komunistycznego wywiadu i kontrwywiadu. Dlatego Czochę usunięto nawet z oficjalnych map. Dolny Śląsk: impresje i kajobrazy Co czwarty zamek i pałac na terenie Polski stoi właśnie na Dolnym Śląsku. Sceneria jak z bajki, tajemnicza aura i legendy - wszystko to składa się na wyjątkowość Dolnego Śląska. Zobacz ... Jej wcześniejsze losy też są pokręcone. Według legendy trzy wieki temu właściciel Joachim von Nostitz przyłapał swą żonę Ulrikę na zdradzie, kazał więc ją utopić w istniejącej do dziś Studni Niewiernych Żon. Obecnie chroni jej solidna krata, bo niewykluczone, że ukryto w niej fragmenty cennego wyposażenia dawnej kaplicy. Studnię penetrował współpracujący z Travelerem dziennikarz i eksplorator Marcin Jamkowski. Na dnie znalazł jedynie pół metra kuchennego popiołu. – Warto poszukać głębiej, jednak do tego potrzebny byłby archeolog – mówi. Ale od razu dodaje, że może lepiej studni nie badać i nie psuć legendy. Niech opowieści o skarbach zgromadzonych przez Ernsta Gütschowa nadal rozpalają wyobraźnię. Ostatni właściciel tutejszych dóbr był drezdeńskim przemysłowcem, który w USA dorobił się na handlu tytoniem. Na początku XX w. kupił Czochę i kazał przerobić tak, by nikt nie miał wątpliwości, że to własność rodu o wielowiekowych tradycjach. Co rzecz jasna nie było prawdą. Efekt? Dziś to chyba „najbardziej średniowieczny” zamek na Śląsku, choć swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie sprzed stu lat. Obiekt służył też jako skarbiec – w tym celu stworzono tu cały system tajnych kryjówek i przejść. Pan Piotr, przewodnik, pokazuje mi winiarnię, którą chroniły wielkie pancerne drzwi. Niemożliwe, żeby trzymano w niej tylko wina. A może przechowywano tu insygnia koronacyjne carów, które podobno wylicytował od Romanowów Gütschow? Teoretycznie po wojnie polska administracja odnalazła tutejszy skarbiec. Podziemnego pomieszczenia strzegły 33-centymetrowe drzwi pancerne ze skomplikowanym szyfrem. Polacy nie umieli ich otworzyć, dlatego musieli przekupić Niemców. Po zabezpieczeniu zawartości sejfu zniknęli miejscowy burmistrz, dwóch szefów milicji i pracownik starostwa. Wraz z nimi, oczywiście, odnalezione kosztowności. Dolny Śląsk na tych zdjęciach zapiera dech w piersiach. Zwycięzcy konkursu National Geographic [GALERIA] W ramach tegorocznego Festiwalu Podróżników National Geographic odbyła się II edycja konkursu fotograficznego "Podziel się wrażeniami z Dolnego Śląska". Z dumą prezentujemy: trzy zwycięs... Dziś część badaczy przypuszcza jednak, że odkryte precjoza były tylko przykrywką. Ernst, wiedząc o nadchodzącej Armii Czerwonej, nie mógł pozostawić swego rzeczywistego majątku wrogom. A że współpracował z hitlerowcami, kosztowności pewnie gdzieś wywiózł. Może jednak ukryte na zamku wciąż czekają na odnalezienie? Jeśli to prawda, Ernst strzeże ich, groźnie spoglądając z malowidła w Sali Marmurowej. W Czosze funkcjonuje publicznie dostępny ośrodek hotelowo-konferencyjny. Hitem są organizowane co jakiś czas turnieje rycerskie oraz nocne zwiedzanie zamku z Białą Damą (to ta utopiona w studni nieszczęśnica!). Z lochów wydobywają się wtedy dźwięki tajemniczych wybuchów, czuć zapach siarki i nafty. Słowem: wszystko tak jak przystało na zamek. Zamki Dolnego Śląska - Krobielowice. U grobu feldmarszałka Na koniec podróży po „Śląskiej Dolinie Loary” jadę do odległych o 20 km od Wrocławia Krobielowic. Znajduje się tu coś, co jest zbyt duże na pałac, a zbyt małe na zamek. Przez lata czteroskrzydłowy gmach w stylu renesansu i baroku stanowił rezydencję legendarnego feldmarszałka Gebharda Blüchera, naczelnego dowódcy Prus, pogromcy Napoleona pod Lipskiem, Waterloo i Kaczawą. Majątek należący wcześniej do zakonników otrzymał on od cesarza w nagrodę za zwycięstwo nad Francuzami. W pakiecie dostał jeszcze 11 okolicznych wsi, miał więc za co postawić gorzelnię, browar i karczmę. Choć Blücher jeszcze za życia cieszył się sławą bohatera narodowego, prywatnie nie był ze spiżu. Nieustannie wdawał się w romanse, urządzał libacje, a – co najgorsze – bratał się z miejscowymi Polakami, wzbudzając zgorszenie niemieckich arystokratów. Magiczny Dolny Śląsk: Kłodzko i inne czasy Oszałamiająca natura, przykurzone pałace, cudowne miasteczka. Kotlina Kłodzka to kraina magiczna. Wie o tym Olga Tokarczuk. Teraz wiem i ja. W 1819 r., mimo że dobiegał osiemdziesiątki, pojechał do sąsiedniej wsi do kochanki. Wracając po paru głębszych, spadł z konia i poważnie się poturbował. Kilka dni później zmarł. W jego pogrzebie uczestniczyło 20 tys. żołnierzy oraz sam cesarz z żoną. Nieopodal rezydencji wybudowano mu istniejące do dziś mauzoleum, do którego przez wieki pielgrzymowali pruscy patrioci. Złote lata Krobielowic skończyły się po II wojnie. Potomkowie Blüchera uciekli stąd przed nadchodzącą Armią Czerwoną, która spustoszyła majątek. Dzieła zniszczenia dopełnili Polacy – znikły m.in. bezcenna kareta Napoleona oraz zrabowane w czasie wojen elementy zastawy stołowej Cesarza Francuzów. Dla pałacu zaczął się ponury czas. Był tu PGR, więc w arystokratycznych wnętrzach zamieszkali kombajniści, traktorzyści i oborowi. Później i oni je opuścili, bo obiekt popadał w ruinę. Istniejące do dziś mauzoleum sprofanowano – szczątki wodza służyły podobno okolicznej dzieciarni do makabrycznych zabaw. Ale i ta historia ma swój happy end. W latach 90. mieszkający na dalekich Wyspach Cooka Christopher Vaile, potomek Blücherów i Potockich, usłyszał od prababki o pozostawionym na Śląsku rodowym skarbie. Chris, osoba majętna, odszukał Polskę i Krobielowice ze „swoim” pałacem, któremu przywrócił dawny blask. Weekend na Dolnym Śląsku. Sprawdź, co warto zobaczyć w dawnym Księstwie Nyskim Jest tu wszystko, co lubię. Mroczne historie o czarownicach. Skarby i dachy tak strome, że ześlizguje się z nich nawet diabeł. Tajemnice biskupów. Do tego plaże i łagodne wzgórza. To Księ... Urządził tu hotel i restaurację, w piwnicy stworzył winiarnię, a obok pole golfowe. Dziś bywa tu regularnie, pod jego okiem urządzone zostało Muzeum Bitwy pod Waterloo. Z roku na rok stan świetności obiektu jest przywracany. Obserwując to wszystko, trudno się oprzeć wrażeniu, że historia po raz kolejny zatacza koło. Na szczęście tym razem zamki i pałace Dolnego Śląska są na górze!
Macie w planach wycieczkę na Dolny Śląsk? Podpowiadamy, co warto zwiedzić
Zwiedzając Dolny Śląsk, szybko dojdziemy do wniosku, że właściwie każdy zakątek tego niezwykłego regionu zasługuje na miano atrakcji. Bądźmy szczerzy, mówimy tu o jednym z najciekawszych obszarów, nie tylko w skali kraju, ale i Europy. Ta niezwykła kraina jest prawdziwym klejnotem na turystycznej mapie Polski, a największe atrakcje Dolnego Śląska sprawiają, że wycieczka w te strony zapada w pamięć na bardzo długo. Które z nich warto zobaczyć? Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa, bo każde miejsce na Dolnym Śląsku opowiada zupełnie inną historię i urzeka na swój własny sposób. Poniżej wymieniamy te, które po prostu trzeba uwzględnić w planie wycieczki.
W tym artykule: Województwo dolnośląskie: co warto zobaczyć? Z czego słynie Dolny Śląsk? Zamek Czocha Zamek Książ Kompleks Riese Jezioro Bystrzyckie Park Narodowy Gór Stołowych Kopalnia złota w Złotym Stoku Kraina Wygasłych Wulkanów Świdnica Przemierzając polskie województwa, trudno oprzeć się wrażeniu, że niektóre regiony są szczególnie uprzywilejowane pod względem ilości atrakcji turystycznych. Podobnie jak województwo małopolskie, dolnośląskie jest niemal kompletne pod tym względem (niemal, bo brakuje mu tylko dostępu do morza). To bez wątpienia czyni je jednym z najbardziej urokliwych zakątków w kraju. Województwo dolnośląskie: co warto zobaczyć? Niewielkie miasteczka z uroczymi starówkami, obiekty pamiętające czasy największych konfliktów zbrojnych, stare kopalnie, wspaniała przyroda obszarów górskich, malownicze jeziora czy wreszcie jedno z najpiękniejszych miast w Polsce (mowa oczywiście o Wrocławiu) - to tylko kilka przykładów miejsc wartych odwiedzenia. W województwie dolnośląskim, coś dla siebie znajdą miłośnicy pięknej architektury, zabytków i osoby, które najlepiej czują się z dala od miejskiego zgiełku. Wybór miejsc do odwiedzenia nie będzie łatwy, bo na Dolnym Śląsku znajdziemy tak dużo atrakcji, że wskazanie tych, które warto zobaczyć w pierwszej kolejności, okaże się nie lada wyzwaniem. Z czego słynie Dolny Śląsk? Spośród licznych atrakcji tego regionu, na szczególną uwagę zasługują zabytkowe zamki i pałace. Murowane warownie i ociekające przepychem rezydencje to prawdziwe bogactwo tej ziemi, co wynika z bogatej historii regionu. Jako że to właśnie zamki na Dolnym Śląsku stanowią jeden z najbardziej wyrazistych symboli tego regionu, punktem wyjścia do naszej wycieczki będzie bodaj najsłynniejsza z tamtejszych warowni. Zamek Czocha Nasze zestawienie otwiera jedna z najbardziej tajemniczych twierdz na Dolnym Śląsku. Zamek Czocha został wzniesiony w XIII wieku, na granitowo-gnejsowym wzgórzu rzucającym cień na Jezioro Leśniańskie. Powstał na polecenie Wacława II, jako forteca obronna, ale w XVI wieku zmieniło się jego przeznaczenie - twierdza została przebudowana na rezydencję. Dlaczego nazwaliśmy ten obiekt tajemniczym? Ponieważ znaleziono tam kilkanaście tajemnych przejść, a specjaliści są zdania, że ukrytych korytarzy jest znacznie więcej. Aurę tajemniczości potęgują też wszechobecne, ale sprytnie ukryte symbole masońskie - nieoczywiste wizerunki szatana czy potrójne schody. Zamek Książ Kolejna wspaniała rezydencja w naszym zestawieniu. Zamek Książ jest największym tego typu obiektem na Dolnym Śląsku i trzecim największym w Polsce. Ustępuje tylko krakowskiemu zamkowi królewskiemu i twierdzy malborskiej. Nie ma pewności co do tego, kiedy wzniesiono ten fascynujący obiekt. Jak wskazują źródła historyczne, zamek miał być elementem tytularnym Bolka I, co sugeruje, że został wybudowany po 1291 roku. W czasie II wojny światowej miał być jedną z kwater Adolfa Hitlera. Wiele tajemnic skrywają podziemia zamku. Te mogły być magazynem broni, ale istnieje też teoria, według której miały tam być prowadzone prace nad niemiecką bombą atomową. Kompleks Riese Skoro o czasach wojennych mowa, kolejnym obiektem na naszej liście jest kompleks Riese, czyli słynny Wilczy Szaniec. Potężna fortyfikacja to w zasadzie podziemne miasto. Długie korytarze łączą bunkry z wieloma pobliskimi i nieco bardziej oddalonymi miejscami. Obiekty, które udało się odkryć, to: wspomniany wcześniej Książ, Jugowice Górne, Walim, Włodarz, Jawornik, Rzeczka, Osówka, Głuszyca, Sokolec, Soboń, Wielka Sowa, Moszna, Gontowa, przy czym do zwiedzania udostępniono tylko trzy z nich: Osówkę, Włodarz i Rzeczkę. Jezioro Bystrzyckie Jeziora na Dolnym Śląsku należą do największych atrakcji tego regionu. W województwie nie brakuje malowniczych akwenów, położonych w pięknej okolicy. To sprawia, że wybór tego, który w największym stopniu zasługuje na uwagę, jest mocno utrudniony. My stawiamy na wspaniałe Jezioro Bystrzyckie. Akwen położony jest w Dolinie Bystrzycy, u podnóża Zamku Grodno. Zaplecze noclegowe jest tam doskonale rozwinięte, podobnie jak inne elementy infrastruktury turystycznej. Na terenie jeziora obowiązuje ścisła strefa ciszy, więc ryk silników z całą pewnością nikomu nie zakłóci wypoczynku. Park Narodowy Gór Stołowych Z Gór Sowich przenosimy się do malowniczych Gór Stołowych. Tamtejszy park narodowy jest jednym z najpiękniejszych w kraju. Niesamowicie ukształtowane formacje skalne robią piorunujące wrażenie, a krajobrazy, jakie można podziwiać z najwyższych szczytów, zapierają dech w piersiach. Polecamy wycieczkę Szczeliniec Wielki, na którego szczycie znajduje się schronisko górskie z tarasem widokowym. Kopalnia złota w Złotym Stoku Zabytkowa kopalnia złota to atrakcja położona tuż przy granicy polsko-czeskiej. Dla odwiedzających przygotowano wspaniałą podziemną trasę z licznymi atrakcjami. Poza zwyczajową kopalnianą ekspozycją, można tam zobaczyć jedyny w Polsce podziemny wodospad. Kraina Wygasłych Wulkanów W zachodniej części województwa dolnośląskiego znajdziemy obszar usiany górami o stożkowym kształcie. To prawdziwy raj dla osób zafascynowanych geologią - różnorodność skał wulkanicznych może przyprawić o zawrót głowy. Wypada jednak podkreślić, że nie trzeba być badaczem dziejów Ziemi, by docenić to niezwykłe miejsce. Imponujące formacje skalne, jak choćby słynne Organy Wielisławskie lub mniej znane Małe Organy Myśliborskie, zrobią wrażenie na każdym. Świdnica Wymieniając ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku, nie można pominąć miast i miasteczek. Wrocław jest oczywistą destynacją, ale nie zapominajmy, że równie atrakcyjne, co stolica województwa, są też małe miejscowości dolnośląskie. My polecamy wycieczkę do Świdnicy - jednego z najpiękniejszych zakątków regionu. Punkty obowiązkowe do odwiedzenia to zachwycające Stare Miasto i Kościół Pokoju pw. Świętej Trójcy, wpisany na listę UNESCO.
Na zamku Czocha historia wcale nie jest nudna. Czas na 14. z 50 podróży, które trzeba w życiu odbyć
Hitlerowcy pracowali tu nad bronią atomową i rozpracowywali objęte ścisłą konspiracją szyfry Armii Czerwonej. W PRL szkolono agentów komunistycznego wywiadu. Nic dziwnego, że jeszcze dwadzieścia kilka lat temu obiektu nie było na żadnych mapach, a bram do niego strzegli uzbrojeni żołnierze. Może dlatego kiedy kilka lat temu przyjechał tu znany dziennikarz i tropiciel historii Bogusław Wołoszański, niewiele o tym miejscu wiedział. – Trafiłem tu przez przypadek, szukając planów zdjęciowych do serii Sensacje XX wieku. Przyznam, że zamek mnie oczarował – mówi Wołoszański. Obiekt tak go zainspirował, że umieścił w nim akcję swojej powieści,która potem posłużyła jako kanwa kultowego serialu Tajemnica twierdzy szyfrów. I to już nie był przypadek. Bo zdaniem Wołoszańskiego wiele wskazuje na to, że właśnie na zamku Czocha w czasie drugiej wojny światowej działała grupa niemieckich kryptologów związanych z ośrodkiem Pers Z. Udało jej się opracować urządzenie (nazwane Rybą Mieczem) umożliwiające odczytywanie najważniejszych radzieckich depesz. Maszyna, swoisty prototyp komputera, została pod koniec wojny przejęta przez Amerykanów i jeszcze przez lata służyła im do tropienia sowieckich szpiegów. – Uważam, że coraz więcej danych przemawia za moją hipotezą – przekonuje Wołoszański. Przykład? Badania zamkowej winnicy, które wykazały, że prowadzące do niej drzwi chroniły żelbetowe konstrukcje. – Nikt mnie nie przekona, że w ten sposób chroniono nawet najlepsze trunki! – zauważa dziennikarz. Tym bardziej że według relacji świadków podczas remontu pobliskiej tamy leśniańskiej i dostrzeżono niewidoczne na co dzień zabetonowane wejście w zamkowej skale. Może to być dowód, że pod gmachem znajdują się podziemne pomieszczenia. Ustalenia te potwierdza pan Piotr, przewodnik, który oprowadza mnie po zamku. – Pracuję tu od kilku lat, a mimo to ciągle natykam się na jakieś zagadki. Przykład? Niezliczone tajne przejścia, których jest tu około czterdziestu. Dotychczas zidentyfikowano kilkanaście – mówi. Ten system labiryntów to już jednak nie dzieło hitlerowców, lecz Ernsta Gütschowa, bogatego fabrykanta z Drezna, który w 1909 r. kupił XIII-wieczny zamek. Podobno był masonem, podobno odprawiał tu jakieś tajne obrzędy, podobno miał ogromny majątek, który ukrył w zamkowych czeluściach. Pieniądze połączone z kompleksem mieszczańskiego pochodzenia sprawiły, że niemiecki przedsiębiorca dokonał gigantycznej przebudowy obiektu, nadając mu średniowieczny wygląd. Jej efektem jest m.in. zachwycająca do dziś Komnata Książęca, którą dziś wynajmują nowożeńcy na noc poślubną. Zanim się do niej wejdzie, warto się zatrzymać przy rokokowym lustrze z kryształu. Podobno ma ono moc spełniania życzeń, co sprawia, że w maju ustawiają się przed nim… kolejki maturzystów. W tym roku mogą przy okazji wziąć korepetycje z historii – na zamek wraca bowiem ekipa Wołoszańskiego. Wiosną dziennikarz będzie tu nagrywał odcinki serialu Skarby Trzeciej Rzeszy. Ma plan, by przy okazji zbadać konstrukcje gmaszyska georadarem. Czy urządzenie potwierdzi istnienie podziemnych pomieszczeń? Nawet jeśli tak, jedno jest pewne: Czocha kryje jeszcze tyle tajemnic, że nadal pozostanie najbardziej tajemniczym zamkiem w Polsce. NO TO W DROGĘ: GDZIE ■ Zamek Czocha znajduje się w miejscowości Sucha, w gminie Leśna, 2 godz. jazdy samochodem od Wrocławia, tel.+48 (75) 721 11 85. KIEDY ■ Zwiedzanie od poniedziałku do niedzieli w godz. 10.00–16.30. WARTO WIEDZIEĆ ■ Na zamku funkcjonuje publicznie dostępny ośrodek hotelowo-konferencyjny. Na miejscu też restauracja, sauna i siłownia. Hitem ostatnich miesięcy jest nocne zwiedzanie zamczyska. www zamekczocha.com