Oddał strzały do papieża, potem mówił o boskim planie. Kim dziś jest Ali Ağca?
Ali Agca, sprawca jednego z najgłośniejszych zamachów w historii, zasłynął z ataku na papieża Jana Pawła II. Obywatel Turcji należący do skrajnie nacjonalistycznej organizacji Szare Wilki oddał na placu Świętego Piotra w Watykanie strzały, które poważnie zraniły Ojca Świętego. Skazany po tym akcie na dożywocie, po blisko 30 latach opuścił więzienie. Do dzisiaj niektóre szczegóły zamachu pozostają niewyjaśnione.
Spis treści: Burzliwe dzieciństwo Agcy Pierwszy zamach Zamach na papieża Przyczyny zamachu Przebaczenie i nawrócenie Kim stał się Ağca po zamachu? Gdy 13 maja 1981 roku o 17:17 na placu Świętego Piotra w Watykanie padły strzały, cały świat na chwilę zamarł. Pojmany chwilę później Ali Agca – autor zamachu na papieża Jana Pawła II – zaczął wykrzykiwać frazę „I only, I only” (tylko ja, tylko ja), której dokładnego znaczenia nie wyjaśniono aż do dzisiaj. Czego jeszcze nie wiemy o żyjącym do dziś tureckim zamachowcu? Burzliwe dzieciństwo Ağcy Ali Ağca, a właściwie Mehmet Ali Ağca, przyszedł na świat w 1958 roku w ubogiej rodzinie zamieszkującej turecką, południowo-wschodnią prowincję. Panująca tam bieda zmusiła młodego obywatela do zdobywania pieniędzy mało etycznymi sposobami. Ağca od najmłodszych lat zaczął parać się drobnymi kradzieżami i przemytem przez granicę turecko-bułgarską. Nielegalna działalność sprawiła, że przyszły zamachowiec został dostrzeżony przez ekstremistyczną organizację Szare Wilki, która w tamtym czasie odpowiadała za szereg aktów agresji wewnątrz kraju ze stolicą w Ankarze. Skrajnie nacjonalistyczna grupa kierowała się ideą panturkizmu – poglądu, według którego kraj powinien dążyć do zjednoczenia wszystkich ludów tureckich w jeden organizm. Swoje poglądy Szare Wilki manifestowały poprzez akty skrajnej agresji wywołujące chaos w XX-wiecznej Turcji. Do jednego z takich działań miał wkrótce zostać zaangażowany przyszły zamachowiec na życie papieża. Pierwszy zamach Dwa lata przed historycznymi wydarzeniami z placu Świętego Piotra Ali Ağca miał szansę wykazać się w bojówkowych strukturach. Na cel zamachu został wytypowany turecki dziennikarz Abdi İpekçi. Szarym Wilkom nie podobały się lewicowe poglądy głoszone przez redaktora ze Stambułu, za które İpekçi zapłacił własnym życiem. 1 lutego 1979 roku ofiara została zastrzelona przez Ağcę na ulicy. W przeciwieństwie do późniejszego zamachu, sprawcy udało się uciec, a do więzienia trafił dopiero jakiś czas później, po tym, gdy anonimowy donosiciel złożył zeznania obciążające mordercę İpekçiego. Okres odsiadki Ağcy nie trwał jednak zbyt długo. Już w 1980 roku, czyli kilka miesięcy po osadzeniu, terroryście udało się uciec z tureckiego więzienia i przedostać do Bułgarii. Ucieczka Turka do dziś pozostaje niewyjaśniona – według wielu w procesie tym musiała uczestniczyć dobrze zorganizowana grupa zewnętrzna, która ułatwiła mordercy opuszczenie więziennych murów. Zamach na papieża Do najsłynniejszych wydarzeń z udziałem Alego Ağcy doszło 13 maja 1981 roku. Tego dnia papież Jan Paweł II wjechał swoim papamobile na plac Świętego Piotra w Watykanie, by tradycyjnie pozdrowić wiernych. W wiwatującym tłumie znajdował się 23-letni wówczas Turek, którego wizyta w Stolicy Apostolskiej miała odmienić bieg historii. Podczas gdy Karol Wojtyła pozdrawiał ludzi zgromadzonych w sercu Watykanu, zamachowiec oddał dwa strzały w korpus papieża. Po oddaniu strzałów Ağca skierował się pędem w stronę wyjścia z placu. Według niektórych przekazów terrorysta miał jeszcze rzucić w kierunku papamobile granat, ale szybka interwencja służb porządkowych uniemożliwiła to działanie. Miesiąc po zatrzymaniu obywatela Turcji rozpoczął się jego proces sądowy, zakończony po dwóch dniach wyrokiem dożywocia. Już wtedy wiadomo było, że zamach na głowę Kościoła okazał się nieudany, a Jan Paweł II przeżyje atak Alego Ağcy. Przyczyny zamachu Do dziś nie wiadomo, jakie przesłanki kierowały Ağcą w momencie oddawania strzałów na placu Świętego Piotra. Wiemy, że na dwa lata przed wydarzeniami z Watykanu zamachowiec otwarcie krytykował papieża, pisząc do tureckiej gazety, że jeśli Jan Paweł II przyjedzie z pielgrzymką do Turcji, zostanie tam zabity. Mimo gróźb papieska wizyta przebiegła bez jakichkolwiek zakłóceń. Większość teorii tłumaczących motywy ataku odnosi się do tzw. bułgarskiego śladu. Zachodni śledczy i dziennikarze, badając sprawę, zaczęli się bowiem doszukiwać możliwych związków Ağcy z bułgarskim wywiadem i służbami bloku wschodniego, które miały być zamieszane w przygotowanie zamachu na Karola Wojtyłę. Polski papież wraz z Lechem Wałęsą byli w latach 80. traktowani jako symbole oporu wobec komunizmu. To zrodziło hipotezy, że morderstwo mogło być elementem walki z tym politycznymi, wrogimi wobec Związku Radzieckiego działaniami. Początkowe zeznania Ağcy przybliżały śledczych do wersji zakładającej udział bułgarskiego wywiadu w zamachu. Przed sąd doprowadzono nawet kilku pracowników bułgarskiej ambasady w Rzymie, którzy mieli zlecić zamach i pomagać Turkowi w jego realizacji. Brak jednoznacznych dowodów doprowadził jednak do uniewinnienia bułgarskich oskarżonych, a kolejne, pełne sprzeczności zeznania Ağcy dodatkowo osłabiły tę wersję wydarzeń. Karol Wojtyła w trakcie swoich wystąpień otwarcie podkreślał, że nie wierzy w obecność tzw. bułgarskiego śladu. Przebaczenie i nawrócenie Jednym z najsłynniejszych aktów świętości, których dopuścił się Jan Paweł II, było przebaczenie człowiekowi, który kiedyś targnął się na jego życie. Do historii przeszło spotkanie ofiary z atakującym z grudnia 1983 roku. Zdjęcie wykonane podczas ich 25-minutowej rozmowy znalazło się na okładce amerykańskiego tygodnika „Time”. Szczątkowych informacji z owianej tajemnicą rozmowy udzielił przyjaciel Wojtyły, ks. Andrzej Bardecki, który zjadł z papieżem śniadanie dzień po odwiedzinach Ağcy. Zamachowiec miał w trakcie spotkania odnosić się wielokrotnie do wydarzeń z portugalskiej Fatimy, gdzie na początku XX wieku trójce dzieci objawiła się Matka Boska, przepowiadająca przyszłość ludzkości. Niemal 35 lat później przebywający już na wolności Ağca, w rozmowie z reporterem „Superwizjera” Jackiem Tadzikiem wrócił do tamtych wydarzeń. Tłumaczył, że zamach był częścią boskiego planu, który zakładał – według trzeciej tajemnicy fatimskiej – śmierć papieża. W kolejnych latach, podczas gdy Ağca pozostawał w więzieniu, Jan Paweł II podejmował kolejne działania w trosce o skazanego zamachowcę. W 1987 roku gościł w Watykanie matkę osadzonego, a w 2000 roku na prośbę głowy Kościoła Turek został zwolniony z włoskiego więzienia i przewieziony do ojczystego kraju, gdzie miał odbyć resztę kary. Wolność odzyskał 18 stycznia 2010 roku – po niemal trzech dekadach spędzonych za kratami. Kim stał się Ağca po zamachu? Wypowiedzi Ağcy w XXI wieku skupiają się w głównej mierze na jego chrześcijańskim nawróceniu. W 2009 roku zamachowiec chciał zostać ochrzczony, a jako miejsce przyjęcia pierwszego sakramentu wyznaczył sobie Watykan – miejsce, w którym kilkadziesiąt lat wcześniej wystrzelił pociski w stronę głowy Kościoła. Mehmet Ali Ağca starał się również o polskie obywatelstwo. W 2008 roku jego obrońca złożył wniosek w polskim konsulacie w Ankarze, który został jednak odrzucony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Ostatnie wydarzenia związane z mieszkającym obecnie w Turcji Ağcą dotyczą jego chęci uczestnictwa w pielgrzymce papieża Leona XIX do tureckiej miejscowości Iznik. Służby porządkowe nie dopuściły jednak Turka do uroczystości, a on sam tłumaczył swoją decyzję chęcią powitania głowy Kościoła na obchodach 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego. To już kolejna sytuacja, w której były zamachowiec został odsunięty od kościelnych wydarzeń. W 2014 roku mężczyzna złożył kwiaty przy grobie Jana Pawła II w Watykanie, po czym natychmiast został wydalony z Włoch. Źródła: Dzieje.pl, Polityka, EWTNS News, WP, RMF24 Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
900 mln widzów śledziło ten dramat. „September 5” odkrywa kulisy zamachu z 1972 r.
W filmie „September 5” odtworzono przebieg zamachu na izraelskich sportowców podczas igrzysk w Monachium w 1972 r. z perspektywy ekipy telewizji ABC, która na żywo relacjonowała rozwój wydarzeń. Transmisję śledziło 900 milionów widzów na całym świecie.
W tym artykule: Zamach w Monachium. Co wydarzyło się na igrzyskach w 1972 r.? O czym jest „September 5”? Fabuła filmu Gdzie obejrzeć „September 5”? Ponad pół miliarda ludzi na całym świecie śledziło na żywo historyczne lądowanie człowieka na Księżycu. Nikt wówczas nie przypuszczał, że jakiekolwiek wydarzenie – przynajmniej w perspektywie najbliższych dekad – zgromadzi jeszcze większą widownię. A jednak. Zaledwie trzy lata później, w 1972 r., gdy na igrzyskach w Monachium doszło do zamachu, przed telewizorami zasiadło blisko miliard osób. Film „September 5” wraca do tych dramatycznych chwil, odsłaniając kulisy pracy stacji ABC, która minuta po minucie relacjonowała rozwój wydarzeń z samego środka olimpijskiego piekła. Zamach w Monachium. Co wydarzyło się na igrzyskach w 1972 r.? 5 września 1972 r. cały świat wstrzymał oddech, gdy ok. godz. 4:00 nad ranem grupa palestyńskich terrorystów z organizacji „Czarny Wrzesień” wdarła się do wioski olimpijskiej w Monachium. Uzbrojeni napastnicy zaatakowali kwatery izraelskich sportowców, biorąc ich jako zakładników i żądając od władz Izraela uwolnienia palestyńskich więźniów. Pierwszymi ofiarami ataku byli trener zapaśników Mosze Weinberg oraz sztangista Josef Romano. Po ich śmierci terroryści przystąpili do realizacji kolejnej części swojego planu. Zażądali transportu na lotnisko Fürstenfeldbruck, skąd zamierzali odlecieć do Kairu. Niemieckie służby podjęły próbę odbicia zakładników, jednak operacja zakończyła się tragicznie. Żaden z uprowadzonych sportowców nie przeżył. W zamachu zginęło łącznie 11 Izraelczyków, niemiecki policjant oraz pięciu terrorystów, którzy zostali zastrzeleni podczas nieudanej akcji ratunkowej. Pomimo dramatycznych wydarzeń igrzyska nie zostały wstrzymane. Kolejnego dnia na Stadionie Olimpijskim odbyły się uroczystości żałobne z udziałem 80 tysięcy widzów i 3 tysięcy sportowców. O czym jest „September 5”? Fabuła filmu „September 5” odsłania kulisy zamachu z 1972 roku. Twórcy pokazują wydarzenia oczami dziennikarzy telewizji ABC, którzy zamiast relacjonować sportową rywalizację, niespodziewanie znaleźli się w samym centrum tragedii. Film ukazuje ich walkę z chaosem informacyjnym, presją czasu i ogromną odpowiedzialnością za to, co przekazywali na antenie milionom widzów na całym świecie. Końcowe napisy ujawniają, że był to pierwszy w historii zamach terrorystyczny transmitowany na żywo, a jego relację oglądało 900 milionów osób. W rolach głównych występują Peter Sarsgaard, John Magaro, Ben Chaplin oraz Leonie Benesch. Warto wspomnieć, że wyreżyserowana przez Tima Fehlbauma produkcja zdobyła nominację do Oscara w kategorii „najlepszy scenariusz oryginalny”. Gdzie obejrzeć „September 5”? Światowa premiera „September 5” odbyła się 29 sierpnia ubiegłego roku. Natomiast do kin w Polsce film trafił pod koniec lutego. Ze względu na tak krótką obecność na dużym ekranie wciąż nie jest dostępny w streamingu. Przypomnijmy, że nie jest to pierwsza produkcja filmowa opowiadająca o tragicznych wydarzeniach z 1972 roku. Wcześniej temat zamachu w Monachium poruszały m.in. „Monachium” z Danielem Craigiem w obsadzie oraz „21 godzin w Monachium”. Źródła: mat. pasowe UIP; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Ignacy Hryniewiecki to jedyny Polak, który zabił cara Rosji. Jednak niewiele to dało
W czasach zaborów wielu polskich bojowników brało na cel kolejnych rosyjskich carów. Atak udał się tylko jednemu romantycznemu terroryście. Nazywał się Ignacy Hryniewiecki. W jaki sposób udało mu się tego dokonać?
Spis treści: Zamach na cara Rosji Wcześniejsza próba zamachu Kim był Ignacy Hryniewiecki? Przebieg zamachu Skutki zamachu Do ataku doszło 13 marca 1881 roku. W okolicach Pałacu Zimowego w Sankt Petersburgu, na nabrzeżu kanału Jekaterińskiego, na sanie z podróżującym carem czekali zamachowcy. Należeli do rewolucyjnej organizacji Narodna Wola (Wola Ludu). Marzyły im się przemiany w Imperium Rosyjskim, obalenie jednowładztwa, demokratyzacja. Początkowo stawiali na działalność wśród ludu, polityczną edukację chłopów i agitację. Kiedy działania te nie przyniosły spodziewanych efektów i nie wzmogły rewolucyjnych nastrojów, narodowolcy postanowili uderzyć w samo serce systemu władzy: zabić cara. Zamach na cara Rosji Na celownik trafił Aleksander II Romanow. Car, który wprawdzie przeprowadzał w imperium reformy i miał łagodniejszy charakter od swego poprzednika Mikołaja I. Jednak ostro zwalczał rewolucjonistów marzących o głębszych przemianach. Carskie władze wyzywały ich od nihilistów, dla których nie ma nic świętego. Zamachowcy nazwali swój cel „Niedźwiedziem”. Próbowali kilka razy (m.in. w 1879 roku przygotowali atak na carski pociąg). Jednak dopiero 13 marca 1881 roku ich plany wypaliły. W grupie mającej zaatakować cara znalazł się niejaki Jelnikow. To fałszywe nazwisko. Naprawdę był to Ignacy Hryniewiecki – radykał, znany jednak z łagodnego usposobienia, pseudonim „Kociak”. Bardzo się ucieszył, że został wytypowany do grupy uderzeniowej. Wierzył, że tym razem atak się powiedzie i gotów był poświęcić własne życie. Zawalił naukę, porzucił studia, myślał tylko o walce. Wcześniejsza próba zamachu Hryniewiecki nie był pierwszym Polakiem, który zasadził się na życie Aleksandra II. Wcześniej, w 1867 roku, strzelał do niego w Paryżu polski imigrant, ex-powstaniec styczniowy Antoni Berezowski. Pistolet eksplodował przy wystrzale, kula ominęła cara. Berezowski został schwytany i skazany przez władze francuskie na zesłanie i ciężkie roboty na Nowej Kaledonii. Hryniewiecki miał zamiar doprowadzić sprawę o końca. Liczył się ze śmiercią, skoro napisał w pożegnalnym liście: „Aleksander II musi umrzeć. Dni jego są policzone. Umrze, a wraz z nim umrzemy i my, jego wrogowie, jego zabójcy. Historia dowodzi, że wspaniałe drzewo wolności domaga się ofiar”. A jednak Polakom łatwiej było identyfikować się z Berezowskim niż Hryniewieckim. Dlaczego? Kim był Ignacy Hryniewiecki? Ignacy pochodził z wielodzietnej rodziny Hryniewieckich spod Bobrujska, na dzisiejszej Białorusi. Urodził się w roku 1855. Szkolę średnią skończył w Białymstoku. Już wtedy, jak pisali koledzy rewolucjoniści, zaczął „marzyć o przebudowaniu świata na nowych podstawach wolności, równości i braterstwa”. Od 1875 roku studiował matematykę w Instytucie Technologicznym w Sankt Petersburgu. To tam przystał do narodowolców. Niektórzy rodacy zarzucali mu, że jest bardziej Litwinem niż Polakiem. Albo że zbyt wiele czasu spędza w kręgu rosyjskich rówieśników. Albo że skupia się tak naprawdę na sprawach reformy Rosji, a nie na losie Polski. Odpowiadał im: „Gdy pójdziecie do lasu, będę wówczas z wami. A teraz, gdy nic nie robicie, będę pracował dla sprawy swobody w Rosji”. Koledzy we wspomnieniach nieomal wystawili mu pomnik. „Zbierał pieniądze dla zesłanych, rozszerzał wydawnictwa, uczył się podrabiać paszporty, jednocześnie zaznajamiał się on z robotnikami, i pobudzał swych kolegów do propagandy w ich szeregach. Z charakteru cichy, skromny i małomówny, miał ogromny wpływ i powszechne poważanie, nie obrażał bowiem miłości własnej nikogo, sam zaś zawsze umiał słowo w czyn wprowadzić. Przekonania jego były bardzo głębokie, całą duszą wierzył w to, że wszystko – dla ludu, dla mas pracujących, i że osiągnąć te cele można tylko przez silną walkę. Jako człowiek był on nadzwyczaj dobry, łagodny, znakomity kolega. Nie mając najmniejszych śladów ambicji, był on bardzo skromnego pojęcia o swym rozumie i zdolnościach, dobroduszność i tolerancyjność jego skłaniały ku niemu tych nawet, którzy się z nim nie zgadzali” – pisało wydawane w Genewie rewolucyjne czasopismo „Przedświt”. Przebieg zamachu Kiedy 13 marca 1881 roku carski orszak pojawił się na nabrzeżu kanału Jekaterińskiego, ruszył do akcji Nikołaj Rysakow – pierwszy z zamachowców. Rzucona przez niego bomba dosięgła jednak tylko kozaka z carskiej obstawy i jakiegoś przechodnia. Żołnierze pojmali Rysakowa. Car odważnie wyszedł z sań, by obejrzeć poszkodowanych. Na własne nieszczęście. Wtedy bowiem pojawił się Hryniewiecki z kolejną bombą. Eksplozja śmiertelnie zraniła i cara, i zamachowca. Odłamki dosięgły też ludzi dookoła. Car zmarł po przewiezieniu do Pałacu Zimowego, Hryniewiecki – po zabraniu do szpitala. Koledzy przekazywali sobie z ust do ust testament zamachowca: „Wierzę, że swoją śmiercią zrobię wszystko, co do mnie należy. Nikt, nikt na świecie nie może zrobić więcej ode mnie, nie może więcej żądać”. Skutki zamachu Zamach się udał, jednak plany polityczne narodowolców spaliły na panewce. Nie wywołali społecznego zrywu ani lęku elit. Carskie władze pojmały konspiratorów, a następnie większość z nich powywieszały. Po zabitym carze tron objął Aleksander III, mający bardziej konserwatywne poglądy i rządzący twardszą ręką. Poprzednik wydawał się przy nim liberałem! Rosyjskie elity uznały, że Aleksander II zginął, ponieważ dopuszczał jakąkolwiek myśl o ustrojowych reformach i zastąpieniu jednowładztwa monarchią konstytucyjną. Aleksander III nie miał zamiaru powtórzyć tego błędu. A do walki z rewolucjonistami powołał do życia Ochranę – niesławną tajną policję polityczną. W miejscu zamachu na Aleksandra II nowy władca Rosji nakazał wznieść efektowną, bogatą świątynię: Sobór Zmartwychwstania Pańskiego na Krwi. Z kolei Hryniewiecki nawet dziś nie jest w Polsce zbyt znany, gdzieniegdzie doczekał się ulic. Czyżbyśmy nie lubili terrorystów? Lecz przecież po terroryzm sięgali również Bronisław Piłsudski i Józef Piłsudski. Sześć lat po Hrynieweckim zaplanowali oni zamach na cara Aleksandra III, a pomagał im… starszy brat Lenina. Źródła: Edward Radziński, „Aleksander II. Ostatni wielki”, Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2005 Marcin Szymaniak, „Polskie zamachy”, Znak Horyzont, Kraków 2019 „Przedświt”, nr 2-3/1882 Nasz ekspert Adam Węgłowski Adam Węgłowski – dziennikarz i pisarz. Były redaktor naczelny magazynu „Focus Historia”, autor artykułów m.in. do „Przekroju”, „Ciekawostek historycznych”. Wydał serię kryminałów retro o detektywie Kamilu Kordzie, a także książki popularyzujące historię, w tym „Bardzo polską historię wszystkiego” oraz „Wieki bezwstydu”. Napisał też powieść „Czas mocy” oraz audioserial grozy „Pastor” – rozgrywający się na przełomie wieków XVII i XVIII w Prusach. W swoich rodzinnych stronach, na Mazurach, autor umiejscowił także powieści „Pruski lód ” oraz „Upierz”.
Ogłosili zniesienie wiz dla Polaków. Teraz władze ostrzegają przed podróżą do tego kraju
Światowe ambasady alarmują o ryzyku zamachu w popularnym kurorcie wakacyjnym. Turyści przebywający na miejscu proszeni są o zachowanie czujności i ścisłe przestrzeganie wskazówek lokalnych władz.
W tym artykule: Zagrożenie terrorystyczne na Sri Lance Sri Lanka walczy z powodziami Pod koniec sierpnia media obiegła wiadomość o decyzji władz Sri Lanki o tymczasowym zawieszenie ruchu bezwizowego dla obywateli 35 krajów, w tym Polski. Choć nowe przepisy miały obowiązywać od października, wciąż nie weszły w życie. Powód? Sprzeciw tamtejszego parlamentu wobec zmian w systemie wizowym. – Chociaż poprzedni gabinet to zatwierdził, parlament został rozwiązany przed wdrożeniem tego w życie – zaznaczyła rzeczniczka lankijskiego rządu, Vijitha Herath. Dodając jednocześnie, że aktualnie trwają rozmowy z Departamentem Prokuratora Generalnego, których celem jest wypracowanie alternatywnego rozwiązania. Zagrożenie terrorystyczne na Sri Lance Temat zniesienia przez Sri Lankę obowiązku wizowego w ostatnich dniach zszedł jednak na dalszy plan po niepokojących doniesieniach Ambasady Stanów Zjednoczonych w Kolombo. Amerykańska placówka dyplomatyczna przekazała, że popularna wśród turystów Zatoka Arugam Bay na wschodnim brzegu może stać się kolejnym celem ataku terrorystycznego. – Otrzymaliśmy wiarygodne informacje ostrzegające o ataku na popularne miejsca turystyczne w rejonie zatoki Arugam. Obywatele USA są stanowczo proszeni o unikanie Arugam Bay i zachowanie czujności – poinformowała Ambasada USA. Jak podają lankijskie media, planowany zamach miałby być odwetem Hezbollahu za śmierć jego przywódcy, Hasana Nasrallaha, którego Izrael zabił podczas nalotu na Bejrut. Nie od dziś wiadomo, że Sri Lanka to jeden z najchętniej obieranych kierunków przez izraelskich turystów. O zachowanie szczególnej ostrożności, a także unikanie miejsc, które mogą być celem potencjalnych ataków, zaapelowało polskie MSZ. – MSZ zaleca obywatelom RP unikanie obszaru Arugam Bay do odwołania. Osobom przebywającym na miejscu zaleca się unikanie miejsc publicznych, pozostanie w bezpiecznym miejscu i stosowanie się do zaleceń władz lokalnych – czytamy w komunikacie resortu dyplomacji. Ministerstwo przypominało również o zgłoszeniu swojej podróży w systemie Odyseusz. Rejestracja nie jest obowiązkowa, ale może okazać się niezwykle pomocna w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych Obawy są tym bardziej uzasadnione, że pięć lat temu ten położony w Azji Południowej, na wyspie Cejlon kraj padł ofiarą ataków terrorystycznych. 21 kwietnia 2019 roku Sri Lanką wstrząsnęła seria krwawych zamachów na kościoły i hotele. Do eksplozji doszło w trzech świątyniach w Kolombo, Negombo i Batticaloa oraz trzech obiektach noclegowych w pierwszym z wymienionych miast – Shangri-La Colombo, Kingsbury Hotel i Cinnamon Grand Colombo. Dwa kolejne wybuchy miały miejsce na przedmieściach stolicy. W wyniku wielkanocnych ataków śmierć poniosło blisko 270 osób, a co najmniej 500 zostało rannych. Sri Lanka walczy z powodziami Gdyby tego było mało, Sri Lanka – podobnie jak południowa część Polski – w ostatnich tygodniach zmagała się z ulewnymi deszczami i powodziami. Żywioł pochłonął życie trzech osób, a blisko 7 tysięcy zmusił do ewakuacji. Z danych lankijskiego centrum zarządzania kryzysowego wynika, że skutki powodzi odczuło niemal 134 tys. mieszkańców, a gwałtowne ulewy doprowadziły do uszkodzenia przeszło 250 domów i wielu dróg oraz do podtopienia pól. W stolicy kraju, Kolombo, zamknięto wszystkie szkoły. Źródła: lk.usembassy.gov; gov.pl; podroze.wprost.pl; archiwum redakcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Strzały w Mayerlingu. Tajemnicza zbrodnia z zaskakującym finałem
Sto trzydzieści lat temu rodem Habsburgów wstrząsnęła niewyobrażalna i tajemnicza tragedia. Możliwe, że kosztowała ich utratę imperium! Spekulacje, czy w Mayerlingu doszło do podwójnego samobójstwa, morderstwa czy zamachu, były tak intrygujące, że doprowadziły do… kradzieży zwłok.
W tym artykule: Bez hamulców Czaszka i rewolwer Pełna cenzura Gra w kulki Ciąża, która zachwiała imperium W rękach patologów i bankierów Porwanie pomogło W grudniu 1992 r. Austriaków zszokowała informacja, że z grobu na zabytkowym cmentarzu koło opactwa w Heiligenkreuz zrabowano zwłoki. Nie byle kogo, bo Marii Vetsery – kochanki Rudolfa Habsburga, czyli syna cesarza Franciszka Józefa i następcy tronu Austro-Węgier. To właśnie ta młoda baronówna pożegnała się z życiem razem z Rudolfem w 1889 r., zaś ich tragiczna historia znalazła się na ustach całego świata. Było to samobójstwo czy ktoś je upozorował? A może doszło do zamachu? Rabunek z 1992 r. mógł oznaczać, że ktoś próbuje ukryć prawdę na wieki – nim pojawi się pomysł, by zwłoki przebadali współcześni kryminolodzy. Bez hamulców Arcyksiążę Rudolf Habsburg (ur. 1858 r.) był człowiekiem wykształconym i inteligentnym. Zapowiadał się na godnego następcę Franciszka Józefa I na tronie wielokulturowego 40-milionowego mocarstwa. Lecz jeszcze więcej niż talentów miał na koncie romansów. Nie przerwał ich nawet ożenek. Jego małżonka księżniczka Stefania Klotylda Koburg szybko przyzwyczaiła się do skoków w bok Rudolfa. Nie było to zresztą nic szokującego w świecie koronowanych głów. Gorzej, że odczuła romanse męża na własnej skórze w najgorszy możliwy sposób: zaraził ją chorobą weneryczną. Plotki o prowadzeniu się arcyksięcia nie tylko nie odstraszały kolejnych kochanek, lecz wręcz je przyciągały. Jesienią 1888 r. za sprawą hrabiny Larisch – bratanicy cesarzowej Elżbiety, matki Rudolfa – do arcyksięcia zbliżyła się siedemnastoletnia baronówna Maria Vetsera. Ta córka dyplomaty i bogatej Greczynki z kupieckiej rodziny była uroczą i inteligentną kokietką, czarującą mężczyzn pięknymi ciemnymi włosami, długimi rzęsami i bujnymi kształtami. Upatrzył ją sobie książę Miguel Bragança, pretendent do portugalskiego tronu. Lecz takie perspektywy wcale nie wyczerpywały ambicji młodej arystokratki, być może zachęcanej przez swoją matkę. Następca tronu cesarskiego: to była dopiero partia! Co z tego, że już żonaty. Pod wpływem lektur francuskich romansów Maria nie miała oporów przed nawiązaniem romansu. A hrabina Larisch, mająca opinię luksusowej stręczycielki na usługach Rudolfa, postanowiła za jednym zamachem spełnić marzenia dziewczyny i przypodobać się arcyksięciu. Przekazywała liściki, organizowała schadzki, zapewniła parze wynajęte mieszkanie. Za to wszystko była oczywiście hojnie wynagradzana. W Niemczech odkryto prawdopodobnie największy masowy grób w Europie. Pochowano w nim ponad 1000 osób Archeolodzy z Niemiec twierdzą, że odkryli prawdopodobnie największy masowy grób, jaki kiedykolwiek odnaleziono w Europie. Wstępne badania wykazały, że pogrzebano w nim ofiary epidemii czarn... Czaszka i rewolwer Póki para spotykała się pokątnie, Wiedeń milczał. Lecz Rudolf zaczął rozbijać się z Vetserą powozem. Na dodatek Maria zaczęła demonstracyjnie okazywać, z kim pozostaje w zażyłych relacjach. We włosach zaczęła nosić diadem, niczym koronę. A podczas balu w ambasadzie niemieckiej 27 stycznia 1889 r. nie oddała arcyksiężnej Stefanii należnych honorów. Już wcześniej pojawiały się głosy, że Rudolf chce unieważnić małżeństwo. Teraz wróciły ze zdwojoną siłą. Sprawa była śmiertelnie poważna. Do uszu Franciszka Józefa doszło, że Rudolf skontaktował się już ze Stolicą Apostolską w sprawie stosownego postępowania. Arcykatolickiemu cesarzowi nie mieściło się to w głowie! Uważał, że syn dla kaprysu kompromituje Habsburgów. Zażądał od Rudolfa honorowego zachowania. Miał zerwać z kochanką i skupić się na obowiązkach. Ale arcyksiążę miał już chyba tego dosyć. Kłócił się z ojcem, domagając się większego udziału w polityce cesarsko-królewskiej monarchii. Irytował się, że Austro-Węgry poddają się wpływom Niemców, kanclerza Bismarcka i cesarza Wilhelma II. Sam widział przyszłość państwa w jego wielokulturowości, w sojuszu z narodami słowiańskimi cesarstwa. Chciał liberalnych reform, ale mógł tylko o tym rozmawiać i pisać, incognito, w prasie. Widział, że z każdym dniem pozycja państwa Habsburgów słabnie i nie mógł nic na to poradzić. Nieudane małżeństwo z belgijską księżniczką, z którego nie pozwalano mu się wyplątać, tylko pogłębiało jego depresję. Był w coraz gorszej formie (być może także z powodu postępującego syfilisu). Zaglądał do kieliszka i sięgał po narkotyki. Miał obsesję śmierci. W gabinecie trzymał pod ręką czaszkę i rewolwer. W grudniu 1888 r. zaczął szukać partnerki do samobójstwa. Początkowo zaproponował to nie Vetserze, lecz 24-letniej aktorce Mitzi Kaspar. Kochance, z którą spotykał się równolegle z Marią. Aktorka jednak zbyt kochała życie, by zgodzić się na samobójczy pakt z arcyksięciem. Habsburg musiał szukać dalej. Pewnego dnia zastał Vetserę, jak w jego gabinecie z ciekawością ogląda czaszkę i rewolwer. Zdziwił się, ale nastolatka zapewniała, że wcale nie napawają jej lękiem. To wtedy Rudolf mógł pomyśleć, że wreszcie znalazł właściwą partnerkę do odejścia z hukiem z tego niewdzięcznego świata. Para wyglądała na zdesperowaną, choć znała się zaledwie kilka miesięcy. Vetsera ofiarowała arcyksięciu papierośnicę z wygrawerowanym zdaniem „Dziękuję przeznaczeniu”. On dał jej pierścień z dedykacją obiecującą „miłość aż do śmierci”. Brzmiało to dosyć dwuznacznie. Pełna cenzura Rankiem 30 stycznia 1889 r. w pałacyku myśliwskim w Mayerlingu towarzystwo, które bawiło się razem z Rudolfem, odpoczywało po upojnej nocy. Kiedy kamerdyner arcyksięcia zapukał do drzwi jego pokoju, by poinformować o przygotowaniach do polowania, które Habsburg sam wcześniej zaplanował, nikt mu nie odpowiedział. Służący spróbował pół godziny później, ale znów bez rezultatu. Tym razem się przestraszył. Razem z przyjaciółmi Rudolfa – hrabią Hoyosem i księciem Koburgiem – postanowili wyważyć drzwi. W pokoju zobaczyli Rudolfa leżącego w łóżku w samej koszuli. Był blady jak trup, na ustach miał krew. Kamerdyner sądził, że mógł się otruć. Dopiero Koburg wypatrzył ranę postrzałową i rewolwer. Obok leżała młoda kobieta. Tymczasem hrabia Hoyos ruszył już z tragiczną informacją do Wiednia. Najpierw usłyszała ją cesarzowa Elżbieta, słynna Sisi. Nie była w stanie lub nie chciała powiedzieć całej prawdy mężowi. Stwierdziła, że Rudolf nie żyje, a otruła go jedna z kochanek, po czym sama zażyła strychninę. Musiało upłynąć trochę czasu, zanim cesarz dowiedział się, że w Mayerlingu znaleziono Rudolfa z przestrzeloną czaszką, z pistoletem w dłoni. Obok leżała z przestrzeloną lewą skronią Maria Vetsera. Ponieważ była praworęczna, można było wyciągnąć wniosek, że to nie ona się zabiła. Taka informacja nie mogła jednak trafić do opinii publicznej! Ba, nawet wersja o otruciu była zbyt szokująca. „Następca tronu, arcyksiążę Rudolf żyć przestał” – tylko taki lakoniczny komunikat wydał premier von Taaffe. Redaktorzy prześcigali się w wyrazach ubolewania i wychwalaniu zasług zmarłego, nikt jednak nie zagłębiał się w szczegóły zgonu. Polskojęzyczni mieszkańcy imperium mogli nawet przeczytać w krakowskim „Czasie” wierutne kłamstwa: „Dworskie relacje zgodne są w tym, że dziś z rana znaleziono w Mayerlingu następcę tronu nieżywego w łóżku i że umarł, o ile się zdaje na paraliż serca. Obiegające po mieście wieści o wypadku, o spadnięciu z powozu, o nieszczęściu zaszłym na polowaniu, o tym, że serce Arcyksięcia przestrzelone; wszystkie są nieautentyczne a zdaniem ludzi kompetentnych i rozważnych bezpodstawne”. Jednocześnie dwór cesarski przekonywał Stolicę Apostolską, że Rudolf zapadł na psychiczną chorobę, co przyczyniło się do tragedii. Taka interpretacja wydarzeń gwarantowała, że będzie można zorganizować Rudolfowi godny, uroczysty, katolicki pochówek. Każdy inny byłby wstydem dla Habsburgów. A co z dziewczyną, którą znaleziono u boku Rudolfa? Watykan mógł się o tym dowiedzieć, ale nie poddani Habsburgów. Władze nie tylko ukryły, że kochanka została zastrzelona. Udawały, że nikogo z Rudolfem nie było! Do austro-węgierskiej prasy nie mogło się przedostać ani jedno słowo o Marii Vetserze. Jej ciało potajemnie zabrano z Mayerlingu i pochowano pod osłoną nocy na cmentarzu w Heiligenkreuz. Gra w kulki Lecz przecieków dotyczących prawdziwych okoliczności śmierci nie dało się ukryć. Pisała o nich bez oporów zagraniczna prasa. Sprowadzane do Wiednia gazety rekwirowała wprawdzie policja, ale poczta pantoflowa robiła swoje. Nazwisko kochanki towarzyszącej arcyksięciu feralnej nocy stało się tajemnicą poliszynela. Brak pełnych wyjaśnień ze strony dworu potęgował plotki, prowadząc do kolejnych przypuszczeń dotyczących przyczyn i okoliczności tragedii. Narastały przez dziesięciolecia, a napędzane kolejnymi wspomnieniami i wywiadami członków rodu Habsburgów przybierały formy najbardziej fantastycznych hipotez. Ktoś rozpuścił plotkę, że Rudolf uwiódł i przyprawił o ciążę księżniczkę Aglaię von Auersperg. W efekcie został wyzwany przez jej brata na pojedynek. Miał odbyć się w stylu amerykańskim. To znaczy, że obaj uczestnicy losowali różnokolorowe kulki – kto wyciągnął czarną, musiał popełnić samobójstwo. Rudolf przegrał i honorowo dotrzymał słowa. Ktoś inny rozpowiadał, że para kochanków popełniła samobójstwo, bo zorientowała się że są rodzeństwem! W tej wersji Franciszek Józef miał przed laty romans z matką Vetsery. Z drugiej strony pojawiły się plotki, jakoby arcyksiążę zginął z ręki leśniczego z Mayerlingu, któremu uwiódł żonę. Albo że zabójstwo było efektem pijackiej orgii. Inni w ogóle nie wierzyli, że Rudolf zginął. Ich zdaniem nie trafił do grobu, lecz uciekł z Vetserą do Ameryki Południowej! Ciąża, która zachwiała imperium Nic jednak nie przebiło plotek, jakoby w chwili śmierci Maria była w ciąży z Rudolfem i to stało się bezpośrednią przyczyną tragedii. Wedle jednej z wersji wydarzeń Vetsera zmarła po nieudanej aborcji, a Rudolf nie był w stanie tego przeżyć. Według drugiej, spodziewając się dziecka z Marią, arcyksiążę postanowił za wszelką cenę doprowadzić do rozwodu ze Stefanią. To zapewne oznaczałoby nie tylko skandal, ale i wydziedziczenie syna przez cesarza. Jednak zdaniem niektórych badaczy Rudolf miał w rękawie jokera. Mógł liczyć na królewski tron Węgier, może nawet z Marią u swego boku! W 1888 r. dochodziło bowiem do ostrych napięć w cesarsko-królewskiej monarchii. Węgrom nie w smak było „zniemczanie” państwa. Bunt przeciw Franciszkowi Józefowi wisiał w powietrzu. Sojusznikiem Węgrów mógł stać się właśnie antyniemiecki, liberalny i buntowniczy Rudolf. Nie znajdując u ojca zrozumienia dla swoich planów i wizji, arcyksiążę mógł zdecydować się na pójście własną drogą. Nawet kosztem rozpadu państwa. Świadczyć może o tym historia ujawniona po latach przez skazaną na niesławę hrabinę Larisch. Kilka dni przed strzałami w Mayerlingu wystraszony arcyksiążę chciał zdeponować u niej jakieś supertajne dokumenty. U niej, bo hrabina była jedną z niewielu osób, którym ufał i której tajna policja nie łączyła z polityką. Miłośnicy spiskowych teorii podchwycili ten wątek. Ich zdaniem w zdeponowanej skrzynce mogły znajdować się dokumenty świadczące o spisku. A gdyby Rudolf rzeczywiście zamierzał doprowadzić do rozpadu CK monarchii, jego życie istotnie znalazłoby się w niebezpieczeństwie. Byłoby aż zbyt wielu chętnych, by go zabić! Poczynając od cesarskich służb, które musiałyby ukarać go za zdradę i zapobiec wojnie domowej, kończąc na obcych wywiadach – np. niemieckim. W końcu kanclerz Bismarck i kajzer Wilhelm II nie znosili Rudolfa, chętnie widzieliby innego następcę tronu austro-węgierskiego. A już na pewno nie w smak była im zmiana układu sił w tej części świata ograniczająca wpływy niemieckie. W rękach patologów i bankierów Ekshumacja zwłok pozwoliłaby wyjaśnić choć część z niejasnych okoliczności tragedii. Czy Vetsera na pewno została zastrzelona? Czy w chwili śmierci była w ciąży? I czy w ogóle to ona leży grobie? Okazja nadarzyła się sama – po II wojnie światowej. Grób Vetsery naruszyli wtedy szukający kosztowności czerwonoarmiści okupujący Austrię do 1955 r. Rodzina Vetsery zorientowała się, że doszło do dewastacji i po tym, jak Rosjanie opuścili kraj, dla porządku pozwoliła lekarzowi zbadać stan szczątków Marii. Stwierdził on rozległe uszkodzenie czaszki: nie wiadomo jednak, czy powstało od kuli, czy doszło do niego podczas barbarzyńskiego otwarcia mogiły przez Rosjan. To badanie niewiele więc wyjaśniło. Sprawa odżyła po zniknięciu zwłok Vetsery w 1992 r. Szybko okazało się, że stali za tym nie żadni tajemniczy spiskowcy, lecz niejaki Helmut Flatzelsteiner – handlarz meblami, mający obsesję na punkcie tragedii w Mayerlingu. Nie zamierzał ukrywać prawdy o tragedii z 1889 r., lecz chciał ją odkryć. Porwał szczątki Vetsery, aby prywatnie zlecić ich badania kryminalistyczne. Nie wyjawił oczywiście lekarzom, skąd naprawdę pochodzą dostarczone im kości. Udał, że chodzi o dawno zmarłą osobę z jego rodziny. Interesował go jej wiek, przyczyna zgonu i fakt, czy była w ciąży. Kolejne analizy wykazały, że to faktycznie zwłoki młodej kobiety. Nie znaleziono śladu, by w chwili śmierci była w ciąży. Stan czaszki faktycznie uniemożliwiał stwierdzenie, czy została zastrzelona. Porwanie pomogło Porwanie zwłok przez Flatzelsteinera (którego, notabene, ukarano za to tylko grzywną) wykluczyło więc pewne fantastyczne hipotezy, choć sprawy nie rozwiązało. Na kolejny krok do prawdy trzeba było czekać do 2015 r. Ujawniono wtedy, że w sejfie prywatnego Banku Schoeller znaleziono pożegnalne listy Vetsery do rodziny. Były zamknięte w kopercie zalakowanej pieczęcią Rudolfa. Wynikało z nich, że dziewczyna szykowała się do wspólnego samobójstwa z arcyksięciem i zdecydowała się na ten krok z miłości. Kto ukrył te listy i dlaczego, nie ujawniono. Lecz zapewne był to ktoś z dworu cesarskiego lub kół rządowych, które manipulowały śledztwem i chciały ukryć prawdę przed poddanymi Habsburgów. Paradoksalnie, przez to przyczyniły się też do powstania niestworzonych plotek! W tej sytuacji większą zagadką Mayerlingu pozostaje, co by było, gdyby Rudolf nie zginął. Po jego zgonie trzeba było bowiem wskazać nowego następcę tronu. Franciszek Józef więcej synów nie miał. Ostatecznie wybór padł na bratanka Franciszka Ferdynanda. Zdecydowanie mniej liberalnego i bardziej proniemieckiego niż Rudolf. Ale Franciszek Ferdynand też nie miał szczęścia. To od zamachu na niego w Sarajewie (1914 r.) rozpoczęła się I wojna światowa, a w konsekwencji upadek domu Habsburgów. Tragedia rozgrywała się na oczach sędziwego Franciszka Józefa, który żył aż do 1916 r. Możliwe, że gdyby udzielił Rudolfowi o jedną ostrą reprymendę mniej, cesarstwo by przetrwało, a historia świata potoczyłaby się zupełnie innym torem. Nasz ekspert Adam Węgłowski Adam Węgłowski – dziennikarz i pisarz. Były redaktor naczelny magazynu „Focus Historia”, autor artykułów m.in. do „Przekroju”, „Ciekawostek historycznych”. Wydał serię kryminałów retro o detektywie Kamilu Kordzie, a także książki popularyzujące historię, w tym „Bardzo polską historię wszystkiego” oraz „Wieki bezwstydu”. Napisał też powieść „Czas mocy” oraz audioserial grozy „Pastor” – rozgrywający się na przełomie wieków XVII i XVIII w Prusach. W swoich rodzinnych stronach, na Mazurach, autor umiejscowił także powieści „Pruski lód ” oraz „Upierz”.
Terroryści uderzyli w centrum Wiednia, są ranni i zabici. „Ohydny zamach”
W poniedziałek wieczorem na ulicach Wiednia doszło do kilku strzelanin. Austriackie służby potwierdziły, że w tym samym czasie doszło do ataków w co najmniej sześciu lokalizacjach na terenie miasta. Według oficjalnych doniesień w atakach zginęło sześć osób, choć początkowe doniesienia mówiły o większej liczbie ofiar. Kilka osób zostało też rannych, pozostają w szpitalach.
Uzbrojeni zamachowcy zaatakowali w centrum Wiednia. Jako pierwsi strzały usłyszeli mieszkańcy miasta. W sieci nie brakuje nagrań z momentów ataku, na których widać uzbrojonych ludzi biegnących ulicami, słychać też serie wystrzałów. Nagrania są systematycznie usuwane, m.in. na prośbę policji, która apeluje o zachowanie spokoju i nie upublicznianie materiałów. Pierwszy atak rozpoczął się około godz. 20. na ulicy Seitenstettengasse, gdzie uzbrojeni w długą broń terroryści zaczęli strzelać do ludzi zgromadzonych w okolicach Schwedenplatz położonego ok. 600 m od słynnej wiedeńskiej katedry św. Szczepana. View oEmbed on the source website Do godziny 23. wiedeńska policja potwierdziła ataki w sześciu różnych lokalizacjach. O tym, że na ulicach Wiednia doszło do kilku zaplanowanych ataków, oficjalnie poinformował minister spraw wewnętrznych Karl Nehammer. Policja natychmiast zwróciła się do mieszkańców miastach z prośbą o pozostanie w domach. Pierwsze medialne doniesienia mówiły bowiem m.in. o przetrzymywaniu zakładników w jednej z restauracji oraz o ataku na synagogę. „Strzały oddano w dzielnicy Śródmieście. Są poszkodowani. Trzymaj się z dala od wszelkich miejsc publicznych, nie korzystaj z komunikacji miejskiej. Nie udostępniaj żadnych filmów ani zdjęć” - napisała wiedeńska policja na Twitterze. Wciąż nie ma dokładnych oficjalnych danych o liczbie zabitych i rannych. Lokalny dziennik „Die Presse” pisze o co najmniej siedmiu ofiarach śmiertelnych (w tym co najmniej jednym zamachowcy), oraz rannych, którzy trafili do szpitali, spośród których siedem osób jest w bardzo ciężkim stanie. View oEmbed on the source website Kto stoi za zamachem? Jeszcze w poniedziałek późnym wieczorem w sprawie zamachu głos zabrał austriacki minister spraw wewnętrznych Karl Nehammer. W rozmowie z dziennikarzami powiedział, że według niego „był to zamach terrorystyczny”. Jednak przed zakończeniem obławy i ujęciem lub zabiciem zamachowców, władze Austrii oficjalnie nie podawały, kto stoi za atakami. Choć – jak zauważa portal rp.pl – sugestie, że sprawcami są radykalni islamiści, były bardzo czytelne. Jako jeden z pierwszych, udział islamistów w ataku zasugerował prezydent Francji, Emanuel Macron, zamieszczając na Twitterze wymowny wpis. „My, Francuzi, dzielimy szok i smutek narodu austriackiego, który dziś wieczorem uderzył w serce ich stolicy, Wiednia. Po Francji atakowany jest przyjacielski kraj. To jest nasza Europa. Nasi wrogowie muszą wiedzieć, z kim mają do czynienia. Nie poddamy się” - napisał Macron. View oEmbed on the source website To jasne odniesienie do ostatnich wydarzeń we Francji, która również doświadczyła ataków terrorystycznych. Młody Czeczen bestialsko zamordował francuskiego nauczyciela za to, że ten w czasie jednej z lekcji miał prezentować uczniom karykaturę Mahometa, z kolei w w Nicei młody Tunezyjczyk zamordował trzy osoby w tamtejszej bazylice. Także kanclerz Austrii Sebastian Kurz wspomniał o „ohydnym zamachu terrorystycznym”, a eksperci komentujący ataki w austriackiej telewizji otwarcie sugerowali, że chodzi o zamach dokonany przez dżihadystów. We wtorek rano, na specjalnie zwołanej konferencji prasowej, szef MSW Karl Nehammer oficjalnie przyznał, że w zamachach brał udział co najmniej jeden zwolennik Państwa Islamskiego. Podał, że sprawca posiadał pas z materiałami wybuchowymi, który okazał się atrapą, oraz karabin automatyczny. Dżihadysta zginął w trakcie obławy, a po zidentyfikowaniu zwłok, służby zlokalizowały i przeszukały jego mieszkanie. Znalezione tam materiały pozwoliły stwierdzić, że mężczyzna jest zwolennikiem ISIS. Jak podają austriackie media, wciąż trwa pościg za uczestnikami zamachów. Choć większość z nich schwytano bądź zabito w trakcie obławy, na wolności nadal może pozostawać nawet trzech terrorystów. Aby uniemożliwić im ucieczkę zaostrzono kontrole na granicy kraju, a w akcję zaangażowano wojsko. Uderzenie przed lockdownem Część komentujących zauważa, że do ataków doszło tuż przed drugim niemal całkowitym zamknięciem kraju spowodowanym pandemią koronawirusa. Media zwracają uwagę, że lockdown zaczyna obowiązywać od wtorku, a więc w poniedziałek wieczorem spora część osób mogła chcieć po raz ostatni wybrać się do restauracji czy pubu. Schwedenplatz, na którym doszło do pierwszego uderzenia, słynie jako popularne miejsce spotkań, a także lokalizacja wielu modnych lokali. W pobliżu mieszczą się także synagoga i siedziba gminy żydowskiej, co może oznaczać, że to te lokalizacje były głównym celem. Jak dotąd austriackie władze nie wydały w tej sprawie oficjalnego oświadczenia. Atak potępiła cała austriacka klasa polityczna. Prezydent Alexander Van der Bellen zapowiedział "zdecydowaną obronę wolności i demokracji".
Od początku roku władze Stanów Zjednoczonych wprowadzają kolejne obostrzenia w stosunku do pasażerów, lecących do USA z krajów podejrzanych o kontakty z terrorystami. Wyrywkowe kontrole dotyczyć będą także wszystkich innych, podróżujących do Ameryki.
Kto znalazł się na „czarnej” liście służb granicznych amerykańskich lotnisk? Przede wszystkim: Sudan, Nigeria, Pakistan, Jemen, Syria, Iran, Irak, Afganistan, Kuba i Somalia. Pasażerowie lecący z tych krajów poddawani będą rewizjom osobistym, a ich bagaże podręczne dokładnemu i wnikliwemu prześwietlaniu. Amerykanie decyzję o wprowadzeniu jeszcze ostrzejszych przepisów celnych podjęli po próbie zamachu, do jakiej doszło w Boże Narodzenie zeszłego roku, na pokładzie samolotu z Amsterdamu do Ditroit. W trakcie przesłuchania zamachowca, Nigeryjczyka, Umara Faruka Abdulmutallaba, wyszło na jaw, że spędził on kilka miesięcy w Jemenie pod „opiekuńczymi” skrzydłami ludzi z Al-Kaidy, która zresztą wzięła na siebie odpowiedzialność za nieudaną próbę ataku. Tekst: Agnieszka Budo