National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-26T15:02:43.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Pandy są płodne tylko jeden dzień w roku. To cud, że jeszcze nie wyginęły
items: Wróble z Norwegii ratują życie innych zwierząt. Wielka misja niewielkich ptaków
items: Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
items: Dwa razy uznawano go za wymarłego. Jeden z najrzadszych kotów świata ponownie odkryty w Tajlandii
items: Najrzadsza papuga świata powraca. Tylu piskląt nie było od pół wieku
items: Te pingwiny masowo umarły z głodu, a my tego nie zauważyliśmy. Zniknęło 95% z nich w ciągu 8 lat
items: Lwy ryczą na dwa sposoby. Ten drugi może uratować im życie. Naukowcy zaczęli go rozumieć
items: Kamery uchwyciły moment, który wzruszył naukowców. Maleństwo z Kenii daje nadzieję dla całego gatunku
items: „Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
items: Dwa procent nadziei. Atlantyckie olbrzymy wracają z krawędzi wyginięcia
items: To maleństwo może uratować ginący gatunek. „Pisklę 101” daje nową nadzieję
items: Kuliki cienkodziobe oficjalnie wyginęły. Oto, dlaczego zniknięcie tych ptaków powinno nas martwić
items: 27 tysięcy zamiast pół miliona. Dlaczego nie widzimy tragedii nosorożców?
items: Krytycznie zagrożony ptak widziany na Mazowszu. To jedyny raz w tym roku
items: Słodkie chomiki giganty zagrożone. Wrocław dał im szansę
items: Radioaktywne rogi nosorożców? To sposób naukowców z RPA na przemytników
items: „Rekin-anioł” pojawił się w Walii po latach. Budzi nadzieję wśród naukowców
items: Ostatnia deska ratunku dla nosorożca północnego. Niezwykły wysiłek przyrodników
items: Najrzadszy i najpiękniejszy sęp Europy powrócił w Alpy. Przez przesądy wyginął sto lat temu
items: 500 gatunków ptaków może wyginąć w ciągu następnego stulecia – ostrzegają naukowcy
items: Ta ryba demon nie istnieje. Mimo to w Meksyku można ją kupić na targu
items: Ma na imię Goliath, liczy sobie 135 lat i właśnie po raz pierwszy został ojcem
items: Ośmiornica przejechała się na najszybszym rekinie świata. „Oceany są pełne niezwykłych rzeczy”
items: Na zboczach podwodnych gór znaleziono 50 nowych gatunków. A także rybę wyglądającą, jakby miała wybuchnąć
items: Czy zebra jest czarno-biała czy biało-czarna? Nietypowe umaszczenie ma swój cel

Pandy są płodne tylko jeden dzień w roku. To cud, że jeszcze nie wyginęły
type: item
date: 2026-01-31T09:43:08.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: pandy
subject: rozmnażanie
subject: zagrożone gatunki
description: Pandy wielkie – sympatyczne niedźwiedzie i symbol Chin – uprawiają seks tylko raz w roku. Dochodzi wtedy do dziwnych rytuałów i brutalnych walk: wszystko po to, by wykorzystać w pełni jeden dzień ich płodności. Jak to się stało, że wciąż udaje im się przetrwać?
encoded: Jednym z najbardziej fascynujących aspektów biologii pand wielkich jest ich ekstremalnie krótki okres płodności. Jest ograniczony do jednego lub dwóch dni w roku, a specyfikacja cyklu rozrodczego wymusza na naukowcach i opiekunach w zoo precyzyjne monitorowanie ich stanu. Są niezwykle wymagające. Kiedy i jak rozmnażają się pandy wielkie? Pandy wielkie (Ailuropoda melanoleuca) są samotnikami, które w pojedynkę przemierzają jasno określone, rozległe terytoria. Spotykają się tylko raz w roku – w okresie godowym, który trwa na wiosnę. Większość samic wchodzi w ruję pomiędzy połową marca a połową kwietnia. Okres ten jest niezwykle krótki – samica jest gotowa do zapłodnienia tylko przez kilka dni, przy czym szczyt rui przypada na 24 godziny. Na około dwa tygodnie przed owulacją zachowania komunikacyjne pand ulegają intensyfikacji. Samice znaczą teren, pocierając okolicę odbytu o drzewa i skały i zostawiając tam wydzieliny z gruczołów. Sygnały te przyciągają samce, które w bambusowym lesie poszukują i gromadzą się wokół samicy. Brutalne walki samców i dziwne rytuały samic Samce konkurują ze sobą o względy samicy. Dochodzi do wokalizacji przypominających szczekanie i warczenie, a także do fizycznych starć. Zwierzęta rzucają się na siebie, zadają ciosy łapami, a nawet próbują chwycić za kark przeciwnika pazurami i powalić go na ziemię. Po ustaleniu dominacji zwycięski samiec odpędza konkurentów i pozostaje w pobliżu samicy, czekając, aż ta zejdzie z drzewa, by umożliwić kopulację. Zbliżenie możliwe jest tylko, gdy samica przyjmie pozycję lordozy – opuszcza przednią część ciała, wygina grzbiet i unosi tylną część, umożliwiając penetrację. Po odbyciu stosunku zarówno samiec, jak i samica wydają dźwięk przypominający beczenie kozy. Samiec następnie wykonuje tzw. „roll back” – siada na zadzie, przyciąga do siebie samicę i trzyma ją możliwie jak najdłużej. Seks pand pod lupą: dlaczego to takie trudne? Rozmnażanie pand wielkich jest wyjątkowo trudne z kilku powodów. Po pierwsze, c…

GettyImages-160298593-fa3d91f.jpg
width: 3750
height: 2500

Wróble z Norwegii ratują życie innych zwierząt. Wielka misja niewielkich ptaków
type: item
date: 2026-01-07T14:14:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dna
subject: geny
subject: norwegia
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Na wyspach północnej Norwegii – a dokładnie w regionie Helgeland – żyją niewielkie populacje wróbli, które mogą uratować wiele zagrożonych gatunków zwierząt. Wszystko dzięki naukowcom, którzy bacznie się im przypatrują.
encoded: W norweskim regionie Helgeland naukowcy od 30 lat prowadzą intensywne badania nad dzikimi populacjami wróbli zwyczajnych. Zgromadzili wyjątkową bazę danych obejmującą tysiące osobników, a wnioski z niej płynące mogą stać się przełomowe dla ratowania dzikiej przyrody zagrożonej zamianami klimatu. Genetyczne sekrety wróbli Wróbel zwyczajny (Passer domesticus) przez lata kojarzył się głównie z ptakiem codziennym, często obecnym w miastach i we wsiach. Okazuje się, że w zrozumieniu zachowania jego genów może skrywać się sekret przetrwania w zmieniającym się klimacie… ale potrzebne są do tego idealne warunki. Czemu wróble muszą być aż z Norwegii? Pozornie nie różnią się od tych spotykanych w Polsce. Kenneth Aase – autor projektu badania ptaków – tłumaczy, że chodzi izolację wysp regionu Helgeland. Tamtejsze wróble dzielą się na niewielkie populacje o znikomym zasięgu, co pozwala rejestrować i śledzić losy niemal wszystkich wróbli od narodzin aż do śmierci. I odkryć ich tajemnice. Predykcja genomowa – nowy oręż w walce o dziką przyrodę Badanie Kennetha Aase’a, realizowane w ramach projektu GPWILD NTNU, finansowanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych, koncentruje się na wykorzystaniu narzędzia statystycznego nazywanego predykcją genomową. Metoda ta, wcześniej stosowana głównie w rolnictwie i medycynie, umożliwia przewidywanie cech jeszcze nienarodzonego osobnika tylko na podstawie informacji genetycznych. Najlepiej działa jednak w obrębie jednej populacji. W kontekście wróbli predykcja genomowa pozwala określić np., czy dany osobnik będzie miał większą masę ciała i czemu tak się dzieje – co może wpływać na jego przeżywalność. Dotychczas narzędzie to nie było wykorzystywane w badaniach dzikich zwierząt, jednak dzięki obszernym danym (zbieranym przez 30 lat) z Helgeland naukowcy mogą wreszcie testować jej skuteczność. Z Helgeland aż na Svalbard Wnioski płynące z analiz genomu wróbli domowych mają szerokie zastosowanie – te pozornie niewielkie ptaki mogą przysłużyć si…

GettyImages-1370300541-1-4d5fb5d.jpg
width: 4961
height: 3720

Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
type: item
date: 2026-01-07T08:01:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: nowa gwinea
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: zagrożenia
subject: zagrożone gatunki
description: Czy kazuar to naprawdę najniebezpieczniejszy ptak na świecie? Jego ataki są niezwykle rzadkie, ale przyczyniły się do nadania mu etykiety zabójcy. Jednak dziś to on jest w opałach. Największym zagrożeniem dla przetrwania kazuarów jest utrata siedlisk i działalność człowieka.
encoded: Spis treści: Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Jak kazuary zyskały złą sławę? Kazuar: troskliwy ojciec Bohaterowie mitów i ekosystemów Kazuary znikają. Jak je chronić? Kazuary mierzą ponad półtora metra wysokości, potrafią biec z prędkością do 50 km/godz. i skakać na wysokość dwóch metrów. Ważą do 80 kg i posiadają ostre jak brzytwa szpony o długości 12 centymetrów, a ich potężne kopnięcie może łamać kości, uszkadzać narządy wewnętrzne, a nawet być śmiertelne. Dwa odnotowane w historii przypadki śmierci ludzi sprawiły, że ptak ten trafił do Księgi Rekordów Guinnessa jako „najniebezpieczniejszy na świecie”. Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Naukowcy twierdzą jednak, że skupianie się na ich potencjalnej agresji przysłania fakt, jak ważne są one dla nauki, historii i równowagi ekosystemów. Kazuary, podobnie jak większość współczesnych ptaków, są bezpośrednimi potomkami teropodów (dwunożnych dinozaurów), a ich hełmiasta narośl na głowie wybitnie przypomina prehistorycznych przodków. Jak mówi Todd Green, paleontolog z New York Institute of Technology, badanie tych ptaków działa niczym wehikuł czasu, pomagając paleontologom wyobrazić sobie, jak mogły zachowywać się wymarłe dinozaury. Jak kazuary zyskały złą sławę? Allen Sheather z Cassowary Recovery Team uważa, że przez ponad 30 lat pracy z tymi ptakami błędnie je ocenialiśmy. Twierdzi on, że kazuary to ptaki bardzo ciekawskie, co bywa mylnie interpretowane jako agresja. Już podczas II wojny światowej ostrzegano żołnierzy stacjonujących w Nowej Gwinei, aby trzymali się od nich z daleka. Sheather wspomina jedno ze swoich spotkań z kazuarem: ptak podszedł do niego, gdy pracował przy domu – jedynie go obserwował, podniósł kilka owoców i odszedł. W historii odnotowano tylko dwa śmiertelne ataki kazuarów na ludzi: w 1926 roku w Australii (nastolatek zaatakował ptaka kijem) oraz w 2019 roku na Florydzie (właściciel ptaka w niewoli). Badanie 150 ataków w Queensland wykazało, że w większości przypadków ptaki broniły…

kazuar-167c710.jpg
width: 3504
height: 1971

Dwa razy uznawano go za wymarłego. Jeden z najrzadszych kotów świata ponownie odkryty w Tajlandii
type: item
date: 2025-12-29T14:24:09.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: koty
subject: obserwacje
subject: ochrona gatunkowa
subject: tajlandia
subject: zagrożone gatunki
description: Kotek kusy, jeden z najrzadszych drapieżników świata, został zauważony w Tajlandii po 30 latach od ostatniej obserwacji. Unikatowe nagrania z fotopułapek zaskoczyły naukowców i dały nową nadzieję na przetrwanie gatunku.
encoded: Kotek kusy (Prionailurus planiceps) należy do najrzadszych i najbardziej zagrożonych dzikich kotowatych na świecie. O niezwykłej obserwacji po długiej przerwie poinformowały władze rezerwatu Princess Sirindhorn Wildlife Sanctuary w Tajlandii oraz krajowy departament d.s. parków narodowych i ochrony dzikich zwierząt i roślin. Kotek kusy: rzadki, zagadkowy i skryty Zasięg występowania tego rzadkiego kota ogranicza się do Azji Południowo-Wschodniej: Tajlandii, Malezji, Sumatry i Borneo. Kotek kusy jest nieduży – ma wielkość kota domowego oraz charakterystyczne duże i blisko osadzone oczy, przystosowane do widzenia po zmroku. Ostatnia udokumentowana obserwacja miała miejsce także w Tajlandii, w 1995 roku. Od tego czasu był uważany za wymarłego w tym kraju. Wcześniej sądzono tak w roku 1985. Generalnie obserwacje tego gatunku to wielka rzadkość. Żyje w gęstwinie wilgotnych lasów deszczowych i namorzynowych, zawsze w pobliżu wody. To środowisko niezwykle trudne do badania dla naukowców. O jego trybie życia i rozmnażaniu tak naprawdę niewiele wiadomo. W niewoli odnotowano zaledwie trzy mioty w historii. Fotopułapki zmieniają naukę W obserwacjach tak rzadkich gatunków w tak trudnym terenie nieocenione są fotopułapki. Tak było i w tym przypadku. W Princess Sirindhorn Wildlife Sanctuary badanie z ich użyciem rozpoczęto w 2024 roku. Od tej pory kotka kusego udało się zarejestrować aż 29 razy. – Ponowne odkrycie jest ekscytujące, ale jednocześnie niepokojące – powiedział agencji AFP weterynarz i badacz Kaset Sutasha z Uniwersytetu Kasetsart. Podkreślił, że fragmentacja siedlisk sprawia, iż populacje kotka kusego stają się coraz bardziej izolowane. Póki co naukowcy nie wiedzą, ile osobników nagrały kamery. Kotek kusy nie ma charakterystycznych osobniczych wzorów na futrze, co utrudnia liczenie. Zaskakujące cechy kotka kusego – tego nie potrafi większość kotów Rattapan Pattanarangsan, kierownik programu ochrony w organizacji pozarządowej Panthera uważa, że osobników może być całk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/12/0e829bdd-c666-4375-88a0-25415af2c8052dfe0350-7969f2d.jpg
width: 1200
height: 800

Najrzadsza papuga świata powraca. Tylu piskląt nie było od pół wieku
type: item
date: 2025-12-16T06:55:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: nowa zelandia
subject: papugi
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Krytycznie zagrożona, nielotna papuga kakapo z Nowej Zelandii, zbliża się do najlepszego sezonu lęgowego od 1977 roku. Naukowcy nie kryją ekscytacji – to największy sukces w historii ochrony tego gatunku.
encoded: Kakapo – jedyna na świecie nielotna papuga i jeden z najrzadszych gatunków ptaków na świecie – będzie miała najlepszy sezon lęgowy od 1977 roku. Według szacunków Nowozelandzkiego Departamentu Ochrony Przyrody (DOC) oraz Programu Odbudowy Kakapo, aż 84 samice w wieku rozrodczym mogą przystąpić do lęgów w tym sezonie. Jego początek rozpoczyna się w grudniu. Byłby to bezprecedensowy wynik, najlepszy w całej historii monitoringu tego krytycznie zagrożonego gatunku. Co sprawiło, że kakapo wraca do lęgów? Kakapo są niezwykłe nie tylko dlatego, że należą do najrzadszych zwierząt świata. Są też nielotami, najcięższymi papugami na świecie i prowadzą nocny tryb życia. Dlaczego ich najlepsze lęgi szykują się właśnie teraz? Kluczowym czynnikiem jest wyjątkowy urodzaj owocóq drzew rimu (Dacrydium cupressinum). To gatunek iglastego drzewa, należący do rodzaju obłuszynów. Rośnie tylko w Nowej Zelandii. Owoce te są podstawą diety kakapo w okresie lęgowym. Są też naturalnym sygnałem inicjującym okres godowy papug. A w tym roku zaobserwowano wyjątkowo dużo zawiązków owoców. W 2026 wykluje się najwięcej piskląt Ostatni udany sezon lęgowy miał miejsce w 2022 roku, kiedy wykluło się 57 piskląt. Na początku programu ochrony, w 1995 roku, kakapo były na skraju wyginięcia. Żyło wtedy tylko 51 osobników, w tym zaledwie 20 samic. Dziś globalna populacja liczy około 237–240 ptaków. To wielki sukces, ale nie można jeszcze ogłosić pełnego zwycięstwa: gatunkowi nadal zagraża niska różnorodność genetyczna, podatność na choroby oraz nieregularny cykl rozrodczy. Wciąż znaczenie ma dosłownie każde pisklę. Sezon godowy kakapo Kakapo rozpoczynają gody w okolicach Bożego Narodzenia, z kulminacją w styczniu. Samce zbierają się na tokowiskach i wydają charakterystyczne, niskie buczące dźwięki, które przyciągają samice. Po wyborze partnera samice samodzielnie wysiadują jaja i wychowują młode. Jaja składane są w lutym i marcu, a pisklęta wykluwają się po około miesiącu. Kakapo dożywają sędziwego wieku, naw…

kakapo-4d89aaa.jpg
width: 8640
height: 5488

Te pingwiny masowo umarły z głodu, a my tego nie zauważyliśmy. Zniknęło 95% z nich w ciągu 8 lat
type: item
date: 2025-12-06T13:27:06.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: pingwiny
subject: ptaki
subject: RPA
subject: wyginięcie gatunków
subject: wymieranie gatunków
subject: zagrożone gatunki
description: Żyjące u wybrzeży RPA pingwiny przylądkowe masowo wymarły z głodu w okresie linienia – wtedy, kiedy były najbardziej bezbronne. Przyczyną ich tragedii jest długa reakcja łańcuchowa całego ekosystemu, a najbardziej przyłożyły się do tego sardynki.
encoded: Szacuje się, że w dwóch najważniejszych koloniach lęgowych pingwinów przylądkowych, czyli na należących do RPA wyspach Dassen i Robben, w ciągu 8 lat wyginęło około 95% ptaków, które w 2004 roku się tam rozmnażały. Drastyczne spadki populacji i masowe przypadki śmierci głodowej pokazują, jak bardzo zwierzęta są wrażliwe na zmiany środowiskowe i działalność człowieka. Czemu umarło tak wiele pingwinów przylądkowych? Pingwiny przylądkowe (Spheniscus demersus) raz do roku przechodzą proces linienia, podczas którego wymieniają wszystkie swoje pióra. W tym okresie, trwającym około 21 dni, ptaki nie mogą polować – utracona warstwa piór pozbawia je izolacji termicznej i charakterystycznej dla tego gatunku wodoodporności. Aby przetrwać ten czas, pingwiny muszą wcześniej zgromadzić zapasy tłuszczu. Od 2004 roku biomasa sardynek (Sardinops sagax) u zachodniego wybrzeża RPA osiągała poniżej 25% swojej maksymalnej obfitości. Tak się składa, że ryby te są głównym pokarmem pingwinów. Brak sardynek równał się braku zapasów tłuszczu nielotów, a to oznaczało niemożliwość regeneracji zmęczonych organizmów i masową śmierć. Czy jest jeszcze szansa na uratowanie pingwinów? W 2024 roku pingwin przylądkowy został oficjalnie sklasyfikowany jako krytycznie zagrożony. Globalny spadek populacji gatunku w ciągu ostatnich 30 lat wyniósł niemal 80%. Chociaż sytuacja zdaje się – i jest! – dramatyczna, naukowcy wskazują, że są jeszcze działania, które mogą pomóc w uratowaniu tych ptaków. Zdaniem ekspertów konieczne jest przede wszystkim odbudowanie zasobów sardynek w kluczowych obszarach żerowania pingwinów. Jednocześnie podkreślają oni, że poprawa rozrodu tych ryb zależy głównie od warunków środowiskowych, takich jak temperatura czy zasolenie wód. Wpływ ma także intensywne rybołówstwo rejonach ich kolonii. Katastrofa ekologiczna u wybrzeży RPA Spadek biomasy sardynek wiąże się z globalnymi zmianami klimatycznymi. Wzrost temperatury i zmiany zasolenia wód u wybrzeży południowej Afryki wpłynęły na p…

GettyImages-1127261084-8ed23b3.jpg
width: 6000
height: 4000

Lwy ryczą na dwa sposoby. Ten drugi może uratować im życie. Naukowcy zaczęli go rozumieć
type: item
date: 2025-11-22T08:58:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: lew
subject: ochrona zwierząt
subject: sawanna
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Myśleliśmy, że o lwach wiemy już wszystko. Jak bardzo się myliliśmy! Naukowcy udowodnili, że królowie sawanny wydają nie jeden, ale dwa różne rodzaje ryków, które pomagają im w komunikacji i w których – co ważne – zapisane jest wiele lwich cech charakterystycznych. Dzięki temu udaje je zrozumieć, a przez to... uratować tysiące zwierząt przed wyginięciem.
encoded: Zespół badaczy z University of Exeter dokonał zaskakującego odkrycia – afrykańskie lwy wydają nie jeden, ale dwa różne rodzaje ryku. Oprócz znanego dotychczas pełnogłosowego, gardłowego ryku, który kojarzymy z wytwórnią filmową MGM, naukowcy zidentyfikowali wcześniej niesklasyfikowany „ryk pośredni”. Okazuje się, że jest wyjątkowy dla każdego osobnika. W jaki sposób to odkrycie może uratować całą populację? Czemu lew tak ryczy w księżycową noc? Ryk 200-kilogramowego drapieżnika słychać na sawannie nawet z odległości 8 km, co czyni go jednym z najgłośniejszych zwierząt żyjących na lądzie. Lwy ryczą w celu oznaczania terytorium swojego panowania, odstraszania rywali, zakomunikowania udanego polowania czy przekazywania informacji innym członkom stada. Naukowcy ustalili jednak, że ryki lwów są wyjątkowymi sygnaturami dla danych osobników, które zawierają informacje o płci, wieku i innych cechach zwierzęcia. To sugeruje, że nagrania samych dźwięków sawanny mogą pomóc naukowcom w liczeniu lwów na danym terenie, a tym samym w szacowaniu gęstości populacji, określaniu ich zwyczajów czy zachowań. W ramach badania naukowcy rozmieścili 50 specjalnie zaprojektowanych mikrofonów w Parku Narodowym Nyerere w Tanzanii i przymocowali czujniki akustyczne do obroży pięciu lwów w rezerwacie Bubye Valley w Zimbabwe. W sumie zespół zarejestrował 3149 wokalizacji lwa afrykańskiego (Panthera leo). Ryk rykowi nierówny Szkopuł tkwił w tym, że wiele informacji „zapisanych” było właśnie w drugim, niedawno odkrytym rodzaju ryku: ryku pośrednim. Trudnością okazała się jego identyfikacja – ta opierała się na ocenie specjalistów, co mogło prowadzić do błędów wynikających z ludzkiego uprzedzenia. Postanowili więc skorzystać z nowoczesnej technologii i zaprzęgli do pracy sztuczną inteligencję. Po raz pierwszy w historii naukowcy użyli AI do automatycznego rozróżniania typów ryku lwa. Nowa metoda osiągnęła dokładność na poziomie 95,4%, co stanowi ogromny postęp względem dotychczasowej, subiektywnej a…

GettyImages-521563410-4cb7e16.jpg
width: 5400
height: 3600

Kamery uchwyciły moment, który wzruszył naukowców. Maleństwo z Kenii daje nadzieję dla całego gatunku
type: item
thumbnail: nosorozec-kenijski-1c49285.avif
date: 2025-11-18T14:17:44.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: kenia
subject: nosorożce
subject: ochrona przyrody
subject: zagrożone gatunki
description: W Parku Narodowym Chyulu Hills w Kenii doszło do wydarzenia, które daje nadzieję na ocalenie całego gatunku. Kamery uchwyciły samicę krytycznie zagrożonego nosorożca kenijskiego z nowo narodzonym młodym.
encoded: Narodziny krytycznie zagrożonego nosorożca kenijskiego (Diceros bicornis michaeli) wywołały ogromną radość wśród naukowców i miłośników przyrody na całym świecie. Nosorożec kenijski to jeden z podgatunków nosorożca czarnego. Jest ich w sumie 7 i wszystkie żyją w Afryce. Cały gatunek jest na skraju wyginięcia, głównie z powodu kłusownictwa. Rogi nosorożców czarnych są uważane za lekarstwo w tradycyjnej medycynie chińskiej, są też cenioną ozdobą m.in. w Jemenie i na Bliskim Wschodzie. Wzruszające nagranie: mały nosorożec i jego matka Narodziny młodego nosorożca kenijskiego na wolności to niezwykle ważne wydarzenie. Niewielka, izolowana populacja w Kenii przez całe dekady znajdowała się na granicy wymarcia. Pierwsze podejrzenia o pojawieniu się maleństwa pojawiły się wiosną, gdy strażnicy zauważyli charakterystyczne, małe ślady wśród śladów dorosłej samicy. Kilka miesięcy później kamerom-pułapkom organizacji Big Life Foundation i Kenya Wildlife Service udało się uchwycić pierwsze kadry matki z młodym w trudno dostępnym górskim rejonie Kenii. Matką okazała się młoda samica Namunyak, której imię w lokalnym języku Maa znaczy „błogosławiona”. Jej maleństwo ma około pół roku, a jego płeć pozostaje nieznana – póki co nie udało się kamerom uchwycić żadnego ujęcia które by to rozstrzygnęło, a maluch niemal zawsze chowa się za matką. Przyrodnicy jeszcze nie nadali mu/jej imienia. Jakie są szanse na przetrwanie malucha? Cielęta nosorożców są wyjątkowo narażone na ataki drapieżników, choroby i zagrożenia ze strony ludzi, więc młode jest teraz w kluczowym momencie swojego życia. Dotychczasowe obserwacje wskazują jednak, że maluch jest zdrowy, aktywny i przejawia typowe dla jego wieku zachowania, m.in. bawi się. Narodziny te powiększyły lokalną populację do zaledwie 9 osobników. To skrajnie mało, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że nosorożce czarne były kiedyś szeroko rozpowszechnione we wschodniej Afryce. Masowe kłusownictwo w latach 70., napędzane ogromnym popytem na rogi, doprowadził…

nosorozec-kenijski-1c49285.avif
width: 3072
height: 1731

„Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
type: item
date: 2025-10-25T08:45:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: zagrożone gatunki
description: Numbaty, czyli mrówkożery workowate, to niewielkie ssaki żywiące się termitami. Do XX wieku można je było spotkać na rozległych suchych obszarach Australii. Jednak w latach 70. XX wieku niemal całkowicie zniknęły, do czego przyczyniło się drapieżnictwo ze strony lisów i kotów oraz utrata siedlisk na rzecz człowieka. Ale jest iskierka nadziei. W dwóch rezerwatach zaobserwowano pojawienie się młodych tego gatunku.
encoded: Spis treści: Numbat: rzadki jak panda wielka Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Nadzieja na powrót numbatów po latach suszy Fotoreporter Australian Wildlife Conservancy (AWC) – niezależnej australijskiej organizacji non-profit, której celem jest ochrona zagrożonej dzikiej przyrody i ekosystemów w Australii – nagrał pięć młodych numbatów wychodzących ze swojej nory w Parku Narodowym Mallee Cliffs. Kolejne dwa udało mu się zaobserwować w rezerwacie Scotia Wildlife Sanctuary. Chociaż to zaledwie siedem kilkunastocentymetrowych maluchów, specjaliści zajmujący się odnowieniem populacji gatunków zagrożonych nie kryją swojego zachwytu. Numbat: rzadki jak panda wielka – To wyjątkowe odkrycie, zwłaszcza że mówimy o gatunku, który tak trudno dostrzec na wolności. Zaobserwowanie siedmiu młodych świadczy o tym, że populacja rozmnaża się w sprzyjających warunkach i coraz lepiej się stabilizuje – skomentowała zdarzenie Rachel Ladd, ekolożka z AWC. Organizacja AWC ściśle współpracuje z zarządem australijskich parków narodowych, prowadząc projekty ponownego wprowadzania numbatów na tereny wolne od drapieżników. W 2020 roku, gdy AWC – we współpracy z ministrem środowiska Nowej Południowej Walii Mattem Keanem – uruchomiło pilotażowy program odnowy populacji, gatunek ten był na granicy wyginięcia. – Mrówkożery workowate to niezwykle efektowny i bardzo rzadki gatunek, który niegdyś występował od południowo-zachodniej części Nowej Południowej Walii po południowo-zachodnią Australię Zachodnią. Obecnie na świecie żyje zaledwie około 1000 osobników, co czyni numbata gatunkiem rzadszym niż czarny nosorożec czy panda wielka – mówił wówczas minister Kean. Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Dzięki rozbudowie sieci ogrodzonych obszarów wolnych od drapieżników, udało się stworzyć bezpieczne schronienie dla tak zagrożonych wyginięciem gatunków jak numbaty, bilby (torbacze królicze) i szczury gniazdowe większe. Według ekspertów z AWC, numbaty zaobserwowane…

numbaty-e9420c0.jpg
width: 2813
height: 1875

Dwa procent nadziei. Atlantyckie olbrzymy wracają z krawędzi wyginięcia
type: item
date: 2025-10-24T11:15:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ocean atlantycki
subject: ochrona gatunkowa
subject: wieloryby
subject: zagrożone gatunki
description: Wieloryb biskajski to jeden z najbardziej zagrożonych gatunków na Ziemi. Najnowsze dane z 2025 roku przynoszą jednak promyk nadziei – populacja tych olbrzymów nieznacznie wzrosła. Czy to wystarczy, by odwrócić los gatunku?
encoded: Dobre wiadomości napłynęły z północnego Atlantyku. Populacja krytycznie zagrożonego wieloryba biskajskiego (Eubalaena glacialis) po raz kolejny nieznacznie wzrosła. Według najnowszych szacunków z 2024 roku, na świecie żyją teraz 384 osobniki. To wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem. Dane opracowali naukowcy z Anderson Cabot Center for Ocean Life przy New England Aquarium we współpracy z amerykańską NOAA. Uwzględniono w nich także nowonarodzone cielęta. Ostrożny optymizm badaczy Liczba wielorybów biskajskich wzrosła dokładnie o 2,1% w porównaniu z rokiem 2023 (376 osobników). Heather Pettis, kierująca programem badań i przewodnicząca North Atlantic Right Whale Consortium podkreśla, że choć wzrost jest niewielki, to pozwala na „ostrożny optymizm”. Jednak wobec tak małej liczby osobników wciąż konieczne są zdecydowane działania ochronne. Dla wieloryba biskajskiego każdy rok może okazać się kluczowy. Życie z liną w pysku: największe zagrożenia Największymi zagrożeniami dla tych zwierząt są sieci rybackie, w które regularnie wpadają. Poza tym są ofiarami kolizji ze statkami. W 2024 roku odnotowano: 5 zgonów, 16 przypadków zaplątania i 8 kolizji. Rok 2025 przyniósł wyraźną poprawę – póki co nie stwierdzono żadnej śmierci, tylko jedno zaplątanie i jedną kolizję. Naukowcy zaznaczają jednak, że niektóre osobniki wciąż pływają z resztkami lin i sieci z poprzednich lat, a do końca roku pozostało jeszcze kilka miesięcy. Ciekawym przykładem jest samiec oznaczony jako „Catalog #5110”, zauważony z linami oplątanymi wokół pyska w grudniu 2024 r., a potem ponownie w kwietniu 2025 r. w zatoce Cape Cod (USA). Mimo prób odplątania i ogromnego zaangażowaniu kilku organizacji, nie udało się usunąć wszystkiego i zwierzę nadal żyje z liną w pysku. Późne narodziny w nietypowych miejscach W sezonie 2025 urodziło się 11 cieląt, w tym cztery od samic rodzących po raz pierwszy. To wynik niższy od oczekiwań, ale ważny sygnał, że starsze samice też rodzą. Część porodów nastąpiła w nietypowych …

MoiraBrown-MWB0195-NEA-S4-96c2295.jpg
width: 3008
height: 2000

To maleństwo może uratować ginący gatunek. „Pisklę 101” daje nową nadzieję
type: item
date: 2025-10-17T07:03:03.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: belgia
subject: brazylia
subject: hodowla
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
subject: zoo
description: Tej pięknej papugi w naturze już nie ma. Żyła na niewielkim obszarze, w gęstych lasach brazylijskiej Amazonii. Od 2019 roku jest uznawana za gatunek wymarły na wolności. Jej przetrwanie zależy już tylko od osobników żyjących w niewoli. Pojawiła się nowa iskierka nadziei – w ogrodzie zoologicznym w Belgii właśnie wykluło się pisklę ary modrej.
encoded: Ara modra to piękna papuga, której niestety już w naturze nie zobaczymy. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) w 2019 roku ogłosiła ją gatunkiem wymarłym na wolności. Ostatni dziki osobnik widziany był w 2000 roku. Obecnie wszystkie istniejące ary modre żyją w niewoli – w ogrodach zoologicznych i ośrodkach hodowlanych uczestniczących w międzynarodowych programach ochrony. Jeden z nich – prywatne ZOO Pairi Daiza w Hainaut (Belgia) – właśnie dochował się pisklęcia. Był to długi i trudny proces. Sukces hodowców ary modrej w Belgii Belgijska placówka od lat uczestniczy w globalnym programie ochrony ary modrej. Współpracuje m.in. z brazylijskim instytutem ICMBio (Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation) oraz ogrodem zoologicznym w São Paulo. W Pairi Daiza mieszka dwanaście takich papug. Tylko trzy z nich są pokazywane publicznie. Pozostałe przebywają w odizolowanej wolierze, z minimalnym kontaktem z ludźmi, ze względu na ich niezwykłą wrażliwość i płochliwość. Wysiłki belgijskich hodowców, by ary modre rozmnożyć, przez całe lata nie przynosiły efektu. Od początku ich obecności w placówce ptaki złożyły już dokładnie 100 jaj. Niestety, żadne nie było zapłodnione. Dopiero jajko numer 101 okazało się sukcesem. Dlaczego? Dokładnie nie wiadomo. Opiekunowie przypuszczają, że mogło być skutkiem ostatnich zmian w diecie ptaków, które wpłynęły korzystnie na ich płodność. Jak wyhodowano cenne pisklę? Para papuzich rodziców była niedoświadczona, więc zapłodnione jajo zostało od razu zabrane z gniazda i przekazane pod opiekę zespołu specjalistów. Po starannej inkubacji, 21 września 2025 roku wykluło się zdrowe pisklę! Od tego czasu jest karmione ręcznie, co dwie godziny, przez całą dobę. Jak podkreśla opiekun ptaków, Thomas Biagi, to praca wyczerpująca, ale niezwykle satysfakcjonująca. Cały zespół ZOO ma świadomość, że w jego rękach leży przyszłość jednego z najrzadszych gatunków na świecie. Nowonarodzone pisklę nie ma jeszcze pięknego błękitnego upierzenia – na ra…

BL4A3206-ff567b0.jpg
width: 6000
height: 4000

Kuliki cienkodziobe oficjalnie wyginęły. Oto, dlaczego zniknięcie tych ptaków powinno nas martwić
type: item
date: 2025-10-15T12:22:08.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: bagna
subject: ptaki
subject: wyginięcie gatunków
subject: wymieranie gatunków
subject: zagrożone gatunki
description: Pierwsze odnotowane wymieranie ptaków bytujących jednocześnie w Europie, Afryce Północnej i Azji Zachodniej dzieje się właśnie na naszych oczach. To niechlubny zaszczyt, którego nie chce dostąpić żaden gatunek. Ofiarą zostały kuliki cienkodziobe, ale nowa Czerwona Lista Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody jest jeszcze bardziej alarmująca.
encoded: Kuliki cienkodziobe to gatunek oficjalnie wymarły – tak wynika z najnowszej aktualizacji Czerwonej Listy Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Jak do tego doszło, co oznacza to tragiczne wyginięcie niezwykłych ptaków i jak mają się pozostałe europejskie gatunki? Oficjalnie wymarłe ptaki Pierwsze oznaki spadku populacji zaczęto zauważać już w 1912 roku. Niestety, nie zostały wdrożone odpowiednie systemy ochrony tych zwierząt. Przez kolejne dekady populacja stopniowo spadała, jednak dopiero w 1988 roku zaklasyfikowano go do gatunków wymagających szczególnej ochrony. Było zbyt późno – od końca XX wieku nie zaobserwowano żadnego osobnika. W miłośnikach ptaków wciąż tliła się nadzieja, jednak kuliki cienkodziobe w październiku 2025 roku zostały uznane za wymarłe przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody. Jakim ptakiem był kulik cienkodzioby? Kuliki cienkodziobe wyróżniały się w tłumie. Stały dumnie na długich, smukłych nogach i prezentowały spiczasty, czarny dziób. Tym bardziej żal, że już nigdy więcej nie usłyszymy ich dźwięcznego, przenikliwego i nieco niepokojącego głosu. Kuliki żywiły się małymi owadami, skorupiakami i mięczakami. Cienkie dzioby były im potrzebne do sondowania mułu w poszukiwaniu pożywienia, a rola, którą odgrywały jako drapieżniki w ekosystemach wodnych nie została zastąpiona. Ich zniknięcie będzie miała konsekwencje dla innych gatunków. Miejsca lęgowe kulika znajdowały się na zachodniej Syberii, a na zimowiska przylatywał nad Morze Śródziemne. Był więc turystą, z którym mieliśmy wiele wspólnego. Czemu kuliki wyginęły? Przede wszystkim jako główną przyczynę spadku liczebności wskazuje się… polowania. Te znacząco przetrzebiły populację tych brodzących ptaków. To, w połączeniu z osuszaniem ich siedlisk – bagien – i przerabianiu ich na trawiaste łąki pod wypas zwierząt hodowlanych doprowadziło do szybkiej utraty miejsc lęgowych. Szeroki zasięg ptaka dodatkowo utrudniał jego ochronę. Kuliki umierały często, rodziły się rzadko i niewiele można było z t…

GettyImages-585287233-fbeccf1.jpg
width: 5600
height: 3733

27 tysięcy zamiast pół miliona. Dlaczego nie widzimy tragedii nosorożców?
type: item
date: 2025-09-25T05:59:29.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: nosorożce
subject: nosorożec biały
subject: wyginięcie gatunków
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Chociaż proces wymierania nosorożców nieco się uspokoił, to według ekologów nie ma powodów do radości. Nie zgadzają się oni na cieszenie się z 27 000 osobników na całym świecie, podczas gdy sto lat temu niemal pół miliona z nich zasiedlało Afrykę i Azję. Czy znieczuliliśmy się na drastyczne zmniejszanie populacji zwierząt? Winny może być znany i niebezpieczny syndrom psychologiczny.
encoded: Opublikowany niedawno raport „State of Rhino” przygotowany przez Międzynarodową Fundację Nosorożców pierwszy raz od dawna nie wykazał drastycznego spadku populacji tych niezwykłych zwierząt. Chociaż może się to wydawać pozytywną informacją, to według ekologów po prostu tak bardzo przyzwyczailiśmy się do tragicznej sytuacji, że zaczęliśmy ją akceptować. Populacja nosorożców na świecie Jak wyglądają liczby? W Afryce populacja nosorożców czarnych wzrosła do 6788 osobników z 6195. W ich przypadku tendencja jest pozytywna, bo w wyniku kłusownictwa w latach 90. XX wieku było ich zaledwie 2300. Nie zawsze jednak tak było – w 1960 roku tropikalne stepy przemierzało 100 000 nosorożców. Niestety, spadła populacja najliczniejszego gatunku tych niezwykłych zwierząt, czyli nosorożców białych. Liczba przedstawicieli zmalała do 15 752 z 17 464 osobników. Walka z kłusownikami trwa, ale populacja wciąż utrzymuje się na stałym poziomie. Nie inaczej sprawa ma się w Azji – kontynent przemierza 4075 nosorożców większych (czyli o 61 osobników więcej niż przed rokiem. Krytyczną sytuację przeżywają nosorożce sumatrzańskie i jawajskie, których populacje zmniejszyły się odpowiednio do 34 z 47 osobników oraz do 50 z 76 osobników. Odpowiedzialni są oczywiście kłusownicy. Nosorożce na skraju wymarcia Naukowcy biją na alarm. Oczywiście, powinniśmy być zadowoleni, że populacja nosorożców nie pikuje pionowo w dół, jak miało to miejsce w poprzednich latach. Naszą reakcję określają jednak mianem syndromu „przesuwającego się punktu odniesienia” (ang. shifting baseline syndrome). Jest to zjawisko, w którym stopniowa, powolna zmiana otoczenia lub jakości środowiska jest niezauważalna, ponieważ obserwatorzy przyzwyczajają się do nowych, gorszych warunków. Nasze oczekiwania stają się coraz niższe wraz z postępującym kryzysem. Ich zdaniem zaakceptowanie liczby 27 000 nosorożców jako wyniku godnego celebracji jest nieakceptowalne i zwiastuje katastrofę tej rodziny zwierząt. Jak chronić ginące gatunki? Na c…

GettyImages-2218956543-6f2c633.jpg
width: 5505
height: 3491

Krytycznie zagrożony ptak widziany na Mazowszu. To jedyny raz w tym roku
type: item
date: 2025-09-22T13:41:09.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: obserwacje
subject: ornitologia
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Czajka towarzyska to ptak krytycznie zagrożony, a do tego nie występujący w Polsce. Widziano ją jednak w nadwiślańskiej wsi w województwie mazowieckim. Dla ornitologów to prawdziwa sensacja.
encoded: Sezon migracji ptaków już w pełni. Ornitolodzy co i rusz chwalą się niezwykłymi obserwacjami rzadkich gatunków. Niektóre z nich goszczą w Polsce sporadycznie, inne są sensacją ze względu na swój zagrożony status. Tak też jest w przypadku sensacyjnej obserwacji ostatnich dni: w Polsce pojawiła się krytycznie zagrożona czajka towarzyska. Gdzie i kiedy zaobserwowano czajkę towarzyską? To pierwsza obserwacja tego ptaka w 2025 roku. Czajkę towarzyską wypatrzył Mariusz Godlewski. 20 września 2025 zaobserwował ją w Starych Gniewniewicach – nadwiślańskiej wsi na Mazowszu, położonej niedaleko północnych krańców Puszczy Kampinoskiej. Czajka towarzyska była w stadzie innych, znacznie powszechniejszych czajek zwyczajnych. „Ten krytycznie zagrożony azjatycki gatunek ciągle jeszcze zalatuje do nas w miarę regularnie, a szczyt pojawów przypada właśnie na wrzesień. Gratulacje!” – pisze portal Birding Poland. Czajka towarzyska: zasięg występowania i wygląd To ptak faktycznie bardzo rzadki. Czajka towarzyska (Vanellus gregarius) w naturze występuje na południu Rosji i w Kazachstanie. Na zimę migruje do ciepłych krajów w Afryce, na Bliskim Wschodzie i na subkontynencie indyjskim. Kraje które wybiera najczęściej to: Sudan, Erytrea, Izrael, Palestyna, Liban, Arabia Saudyjska, Iran, Pakistan i Indie. O tej porze roku ptak ten jest w tzw. szacie spoczynkowej. Jego pióra mają pustynny, szaro-beżowy kolor, z jaśniejszym brzuchem i czarną „czapeczką” na głowie. W sezonie lęgowym przybiera bardziej jaskrawe ubarwienie, z dużo ciemniejszym brzuchem. W odróżnieniu od „naszej” czajki zwyczajnej nie ma na głowie charakterystycznego czubka. Dlaczego ten ptak jest tak rzadki? Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2004 roku klasyfikuje czajkę towarzyską jako gatunek krytycznie zagrożony. Według najnowszych danych jej populacja być może nareszcie wzrasta i jest ostrożnie szacowana na około 17 tys. osobników na całym świecie. Ogromne stada czajek towarzyskich obserwowano w 2007 roku w Turcji …

AdobeStock396511519-f7de9ba.jpeg
width: 3708
height: 2481

Słodkie chomiki giganty zagrożone. Wrocław dał im szansę
type: item
date: 2025-08-21T11:15:20.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ssaki
subject: zagrożone gatunki
subject: zoo
description: Odważne jak psy, rzadkie jak białe kruki. Chomiki europejskie walczą o przetrwanie. Dzięki wysiłkom przyrodników mają realną szansę wrócić na polskie pola. Do małego cudu doszło właśnie we Wrocławiu.
encoded: Na niektórych polskich polach nadal żyją chomiki europejskie. W ciągu półwiecza ich zasięg terytorialny zmniejszył się jednak o ok. 70-80%. Teraz można je spotkać głównie w południowo-wschodniej części naszego kraju. Przyrodnicy na pomoc chomikom europejskim Polscy przyrodnicy działają na rzecz ochrony tego zagrożonego wyginięciem gatunku. Jedna z inicjatyw ma miejsce w ZOO we Wrocławiu. Placówka ta prowadzi hodowlę zachowawczą chomików europejskich. W praktyce oznacza to próbę ich rozmnożenia, a następnie wypuszczenia do naturalnego środowiska. ZOO we Wrocławiu poinformowało właśnie, że w jego murach przyszło na świat pięć chomików europejskich. To 3 samce i 2 samiczki. Otrzymały nawet imiona: Bryg, Bosman, Brzask, Burza i Bryza. – ZOO Wrocław uczestniczy w programie ochrony chomika europejskiego prowadzonym między innymi przez Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jednym z założeń projektu jest powrót chomików do natury. Potomstwo naszych par będzie w przyszłości trafiać tam, skąd pochodzą ich rodzice – do środowiska naturalnego, a konkretnie pod Jawor – mówi lek. wet. Tomasz Jóźwik, prezes wrocławskiego ZOO. Chomiki i ich potrzeby Zwiedzający wrocławskie muzeum nie zobaczą jednak chomików. Przyrodnicy chcą im bowiem stworzyć jak największy komfort. – Chomiki potrzebują spokoju i zapewnienia dobrych warunków hodowlanych. Stworzenie im odpowiednich okoliczności rozrodu jest sprawą kluczową. Hodowla jest typowo zachowawcza, a chomików nie można w naszym zoo zobaczyć na ekspozycji. Ich tryb życia i ciekawostki na temat gatunku są zaprezentowane przy zagrodzie żubrów, gdzie znajdują się tablice edukacyjne oraz przekrój przez model chomiczej nory – mówi Monika Górska, brygadzistka w Wydziale Małych Ssaków ZOO Wrocław. Co wiemy o chomikach europejskich? Egzemplarze tego gatunku pojawiły się na obszarze Polski już kilkadziesiąt tysięcy lat temu. Osiągają ponad 30 cm długości ciała, a ważą nawet 1 kg. Zamieszkują pola uprawne – tam kopią nory do głębokości nawet 2 m. …

chomik-b523ff4.png
width: 900
height: 600

Radioaktywne rogi nosorożców? To sposób naukowców z RPA na przemytników
type: item
date: 2025-08-04T11:45:34.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: nosorożce
subject: RPA
subject: zagrożone gatunki
description: Radioaktywne rogi nosorożców to nie fikcja, a realny sposób na walkę z kłusownictwem. Naukowcy z RPA wykorzystują zaskakującą metodę, która ma ochronić zagrożone gatunki przed wyginięciem. Działa na lotniskach i granicach.
encoded: Spis treści Nowe podejście do ochrony nosorożców Czy izotopy nie zagrażają zdrowiu zwierząt? Promieniowanie jako narzędzie wykrywania przemytu W Republice Południowej Afryki rozpoczęła się niezwykła kampania antykłusownicza – naukowcy z Uniwersytetu Witwatersrand rozpoczęli wstrzykiwanie w rogi nosorożców radioaktywnych izotopów, które mają uprzykrzać życie przemytników. Zabieg ten pozwala na łatwe wykrycie przemycanych rogów nosorożców na lotniskach czy przejściach granicznych. Nowe podejście do ochrony nosorożców Przygotowania do startu programu nazwanego Rhisotope trwały już od kilku lat. To wspólny projekt fizyków i ekologów z Uniwersytetu Witwatersrand w RPA, w który zaangażowali się także przedstawiciele sektora energetyki. Chcieli oni rozwiązać problem malejącej populacji nosorożców i wzrastającego problemu kłusownictwa. Wiele osób może kojarzyć charakterystyczną fotografię, na której grupa uzbrojonych żołnierzy pilnuje ostatniego nosorożca północnego. Dzięki staraniom naukowców obecnie może być nieco łatwiej. Testy przeprowadzone w zeszłym roku okazały się skuteczne: wszczepienie w rogi zwierząt materiałów radioaktywnych pozwoliło wykrywać je na lotniskach i granicach, a dzięki temu skutecznie ścigać przestępców. Czy izotopy nie zagrażają zdrowiu zwierząt? Sprawą bezpieczeństwa nosorożców zajęli się fizycy z Instytutu Promieniowania i Zdrowia Uniwersytetu Witwatersrand. – Wykazaliśmy ponad wszelką wątpliwość, że proces ten jest zupełnie bezpieczny dla zwierząt, a przy tym pozwala na wykrywanie rogów nosorożców przez międzynarodowe systemy bezpieczeństwa nuklearnego – mówi James Larkin, dyrektor naukowy Rhisotope. Promieniowanie jako narzędzie wykrywania przemytu Pomysł naukowców okazał się bardzo skuteczny: izotopy sprawiają, że rogi wykrywalne są nawet wewnątrz masywnych kontenerów transportowych. Larkin dowodzi ponadto, że nawet pojedynczy róg o znacznie zmniejszonym stężeniu promieniowania, niż to wykorzystywane w programie, pozwala na uruchomienie alarmu…

GettyImages-2158767564-314c423.jpg
width: 4000
height: 2667

„Rekin-anioł” pojawił się w Walii po latach. Budzi nadzieję wśród naukowców
type: item
date: 2025-07-28T12:38:38.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: obserwacje
subject: rekiny
subject: walia
subject: zagrożone gatunki
description: Jeden z najrzadszych rekinów na świecie został po raz pierwszy od czterech lat uchwycony na nagraniu z kamery śledzącej delfiny w Zatoce Cardigan w Walii. Raszpla zwyczajna jest gatunkiem krytycznie zagrożonym.
encoded: Spis treści Krytycznie zagrożona raszpla u wybrzeży Walii „Rekin-anioł”: ofiara trałowania i degradacji środowiska Jak i gdzie żyją raszple? Raszple to rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, w której większość gatunków jest zagrożona, niektóre krytycznie. Obserwacja w Walii dotyczy raszpli zwyczajnej, jednego z najbardziej zagrożonych gatunków. Sarah Perry, menedżerka ds. ochrony i badań morskich w organizacji Wildlife Trust of South and West Wales, powiedziała, że było to „rzadkie i ekscytujące spotkanie”. Krytycznie zagrożona raszpla u wybrzeży Walii Ryba została sfilmowana przez podwodną kamerę przy okazji do badania grupy delfinów butlonosych, które żyją u wybrzeży Walii. To pierwszy raz od czterech lat, kiedy zaobserwowano tę rybę. Wcześniej młody osobnik tego gatunku został uchwycony na kamerze we wrześniu 2021 roku. Po raz pierwszy widziano ram raszplę w 2019 roku i naukowcy uważają że to znak istnienia nowej, walijskiej populacji. Sarah Perry dodała, że nowe obserwacje raszpli „pojawiają się w kluczowym momencie, gdy Senedd (parlament Walii) i rząd Wielkiej Brytanii rozważają zakaz trałowania w obszarach chronionych”. „Rekin-anioł”: ofiara trałowania i degradacji środowiska Raszple, po angielsku nazywane „angelshark” (rekin-anioł) były niegdyś powszechne we wschodnim Atlantyku i Morzu Śródziemnym, ale ich populacja gwałtownie zmniejszyła się z powodu degradacji siedlisk i połowów. Raszple padały ofiarami tzw. połowów przypadkowych, kiedy to wpadały w sieci rybackie przy okazji łowienia innych ryb, szczególnie za pomocą włoków. To sieci używanie do połowów przydennych, uważanych za wyjątkowo szkodliwe dla środowiska. Połowy włokami niszczą morskie dno, zagrażając całemu ekosystemowi dennemu. Jak i gdzie żyją raszple? Raszple są rekinami przydennymi. Większość czasu spędzają zakamuflowane w osadach na dnie morskim, gdzie czyhają na ryby. W 2019 roku eksperci stwierdzili, że Walia może być kluczowym siedliskiem dla raszpli zwyczajnej, która wcześniej najliczniej w…

AdobeStock560511152-bc52fdb.jpeg
width: 5472
height: 3648

Ostatnia deska ratunku dla nosorożca północnego. Niezwykły wysiłek przyrodników
type: item
date: 2025-07-25T07:04:39.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: nosorożce
subject: nosorożec biały
subject: ochrona przyrody
subject: ssaki
subject: zagrożone gatunki
description: Ten gatunek nosorożca jest na skraju całkowitego wyginięcia – przy życiu pozostały tylko dwie samice. A jednak naukowcy nie ustają w próbach jego ocalenia, a National Geographic – w dokumentacji tego niezwykłego przedsięwzięcia.
encoded: Spis treści Ratowanie nosorożca północnego: in vitro, surogatki i „hormonalny zwiadowca” Czy komórki macierzyste pomogą w ratowaniu nosorożca? Udział National Geographic Niedawno naukowcy osiągnęli przełom w ratowaniu nosorożca północnego. Udało się doprowadzić do pierwszej na świecie udanej ciąży przy użyciu zapłodnienia in vitro. Chociaż surogatka imieniem Curra zmarła po kilku miesiącach ciąży z powodu infekcji bakteryjnej, samo zagnieżdżenie się zarodka potwierdziło skuteczność metody. Ratowanie nosorożca północnego: in vitro, surogatki i „hormonalny zwiadowca” W ramach projektu „BioRescue”, międzynarodowy zespół naukowców planuje w najbliższych miesiącach kolejną próbę implantacji zarodka nosorożca północnego. Surogatką zostanie samica nosorożca południowego. To drugi podgatunek nosorożca białego, nie zagrożony tak bardzo jak nosorożec północny. Dotychczas udało się stworzyć około 30 zarodków z zachowanego nasienia samców oraz komórek jajowych jednej z dwóch ostatnich samic imieniem Fatu. Druga – Najin – ma już 35 lat. Obie żyją w rezerwacie Ol Pejeta w Kenii pod stałą ochroną. Ten ambitny projekt ma na celu przywrócenie populacji tego gatunku w ich naturalnym środowisku. Z pewnością jednak zajmie to dekady. Wyzwań jest wiele – od ograniczonej liczby zarodków, przez konieczność zsynchronizowania cyklu płciowego samic, po edukację potomstwa przez istniejące jeszcze nosorożce, by mogły uczyć się właściwych dla swojego gatunku zachowań społecznych. Aby nie przegapić odpowiedniego momentu na implantację zarodka, naukowcy korzystają z pomocy wysterylizowanego samca, który ma pełnić funkcję „zwiadowcy hormonalnego”. Kopulacja wywołuje bowiem u samicy fizjologiczne zmiany, które zwiększają szanse powodzenia implantacji. Czy komórki macierzyste pomogą w ratowaniu nosorożca? BioRescue nie poprzestaje na technice in vitro – planuje także wykorzystać zaawansowane metody inżynierii komórkowej. Zespół pracuje nad przekształceniem komórek skóry z zakonserwowanych tkanek w ko…

Zrzut-ekranu24-7-202514124www.nationalgeographic.com-797ab75.jpeg
width: 1220
height: 813

Najrzadszy i najpiękniejszy sęp Europy powrócił w Alpy. Przez przesądy wyginął sto lat temu
type: item
date: 2025-07-17T06:03:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: alpy
subject: ochrona gatunkowa
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Orłosęp brodaty znów króluje w Alpach. Po stu latach nieobecności ten niezwykły ptak zyskał szansę na przetrwanie w Europie. Dzięki wysiłkom ekologów i programowi reintrodukcji jego alpejska populacja powoli rośnie.
encoded: Spis treści Dlaczego orłosęp zniknął z Alp? Reintrodukcja orłosępa przynosi efekty Niezwykłe fakty o orłosępie brodatym Po raz pierwszy od wielu dekad Alpy stały się miejscem, gdzie przy dużej dozie szczęścia można zobaczyć jednego z najniezwyklejszych ptaków Europy. Orłosęp brodaty, dzięki programowi reintrodukcji realizowanemu przez szwajcarską organizację Vulture Conservation Foundation, żyje i rozmnaża się, powoli budując stabilną populację. Dlaczego orłosęp zniknął z Alp? Jednak sto lat temu tych ptaków już nie można było zobaczyć w Alpach. Lokalna populacja została wytępiona, ponieważ wyznaczano nagrody za ich zabicie — wierzono bowiem, że porywają i zabijają jagnięta, a nawet małe dzieci. Ostatni dziki orłosęp brodaty w Alpach został zastrzelony w 1913 roku w dolinie Aosty we Włoszech. Orłosęp wymarł nie tylko w Alpach – kiedyś zamieszkiwał m.in. Bałkany, Grecję, Hiszpanię, Korsykę, Sycylię i Sardynię. Jego europejskie populacje przeżyły wyłącznie w Pirenejach i na Krecie. Poza Europą występuje m.in. w Afryce, Turcji, Iranie i Azji Środkowej aż po Mongolię i Chiny. Reintrodukcja orłosępa przynosi efekty Dzięki projektowi reintrodukcji, prowadzonemu przez Vulture Conservation Foundation, populacja tych ptaków ponownie pojawiła się w Alpach i rośnie. W 1986 roku VCF rozpoczęła wypuszczanie osobników wychowanych w niewoli. Od tego czasu wypuszczono nad Alpy 264 ptaki. Obecnie ich alpejska populacja utrzymuje się samodzielnie. Od 1997 roku urodziło się 522 młodych osobników na wolności. Ptaki zostały uznane za gatunek chroniony przez Unię Europejską w 2009 roku, a we Francji za ich zabicie grozi kara do 150 000 euro grzywny i trzy lata więzienia. Obecnie VCF szacuje, że w Alpach żyje 460 orłosępów, a w 2024 roku na wolności urodziło się 61 młodych ptaków. Tam, gdzie kiedyś rolnicy polowali na „gypaète barbu” lub „lammergeiera”, jak nazywa się te ptaki po francusku i niemiecku, dziś ściągają miłośnicy ptaków, licząc na dostrzeżenie pięknego orłosępa, który wrócił …

AdobeStock503487458-c4f210d.jpeg
width: 3696
height: 2379

500 gatunków ptaków może wyginąć w ciągu następnego stulecia – ostrzegają naukowcy
type: item
date: 2025-06-27T13:29:22.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ptaki
subject: wymieranie gatunków
subject: zagrożone gatunki
description: Działalność człowieka przyczynia się do bezprecedensowego zagrożenia dla ptaków. Brytyjscy naukowcy szacują, że utrata siedlisk i zmiany klimatu doprowadzą do wielkiego wymierania ptasich gatunków. Nawet 500 z nich może zniknąć w ciągu 100 lat.
encoded: Spis treści Co ustalili naukowcy z Uniwersytetu w Reading? Niektóre gatunki znikają szybciej Zmiany klimatu i utrata siedlisk mogą doprowadzić do wyginięcia 500 gatunków ptaków w najbliższym stuleciu – ustalili badacze z Uniwersytetu w Reading. Ich badanie, opublikowane w czasopiśmie „Nature Ecology & Evolution” ujawnia, że liczba ta jest trzykrotnie wyższa niż liczba wszystkich udokumentowanych wyginięć ptaków od 1500 roku n.e. Co ustalili naukowcy z Uniwersytetu w Reading? Wymarcie zagrożonych gatunków, takich jak m.in. strojnoczub nagoszyi, hełmoróg, czy gołoliczka krótkodzioba, znacznie zmniejszyłoby bioróżnorodność ptaków na całym świecie, szkodząc ekosystemom. Wiele unikalnych gatunków ptaków pełni w nich ważne funkcje. Naukowcy odkryli, że nawet przy całkowitej ochronie przed zagrożeniami wywołanymi przez człowieka – takimi jak utrata siedlisk, polowania i zmiany klimatu – około 250 gatunków ptaków i tak jest raczej nie do uratowania. – Wiele ptaków jest już tak zagrożonych, że samo ograniczenie wpływu człowieka ich nie uratuje. Te gatunki potrzebują specjalnych programów odnowy populacji, takich jak hodowla w niewoli i odbudowa siedlisk, aby przetrwać – mówi Kerry Stewart, główna autorka badania z Uniwersytetu w Reading (Wielka Brytania). Według badaczki stoimy w obliczu bezprecedensowego w nowożytnych czasach kryzysu wymierania ptaków. Potrzebujemy natychmiastowych działań, by ograniczyć zagrożenia ze strony człowieka w różnych siedliskach i wprowadzić specjalne programy ratunkowe dla najbardziej zagrożonych gatunków. Niektóre gatunki znikają szybciej Badacze przeanalizowali stan populacji niemal 10 000 gatunków ptaków, korzystając z danych Czerwonej Listy Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). Przewidywali ryzyko wyginięcia na podstawie zagrożeń, z jakimi mierzy się każdy gatunek. Symulacje wykazały, że ptaki o większych ciałach są bardziej podatne na polowania i zmiany klimatu, natomiast ptaki o szerokich skrzydłach bardziej cierpią z powodu utraty…

AdobeStock399553345-5c9e313.jpeg
width: 3912
height: 2838

Ta ryba demon nie istnieje. Mimo to w Meksyku można ją kupić na targu
type: item
date: 2025-06-17T11:50:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: meksyk
subject: ryby
subject: zagrożone gatunki
subject: zwyczaje
description: Mityczne ryby można w Meksyku kupić na bazarze – choć nie istnieją. Tworzy się je z zagrożonych gatunków płaszczek, które wyglądem przypominają istoty z legend. Przerażające rzeźby wykonane z ryb przypominają śmiejące się demony.
encoded: Spis treści: Jak powstają „ryby demony” sprzedawane turystom Historia pez-diablo Problem ochrony zagrożonych gatunków rochowatych Od potwora z Loch Ness po jednorożce, mityczne stworzenia od dawna fascynują ludzi. Czasem ta fascynacja prowadzi w zaskakujące rejony. Na przykład w Meksyku ludzie tworzą pez diablo – spreparowane okazy ryb wyglądające jak istoty mityczne. Jak powstają „ryby demony” sprzedawane turystom Pez diablo znane są też jako garadiávolos lub rayas chupacabras i mają różne zastosowania. Wykonuje się je z wysuszonych i odpowiednio uformowanych tzw. ryb gitarowych – płaszczek z rodziny rochowatych, które należą do najbardziej zagrożonych ryb morskich na świecie. Czasem są traktowane jako magiczne talizmany, innym razem sprzedawane jako pamiątki turystyczne lub nawet rzekome środki lecznicze na raka czy anemię. Ich wygląd kojarzy się z mitycznymi stworzeniami – wszystko dzięki charakterystycznej budowie ryb używanych do wyrobu takich pamiątek. Proceder ma miejsce m.in. w Meksyku. Historia pez-diablo Niektóre płaszczki z rodziny rochowatych (Rhinobatidae) mają nozdrza położone tuż nad otworem gębowym, przypominające dziwaczne oczy. To właśnie ta anatomiczna osobliwość pozwala tworzyć z nich przerażające „rzeźby” przypominające hybrydy człowieka i demona. Tradycja tworzenia takich stworów sięga XVI wieku w Europie, gdzie płaszczki formowano na kształt smoków i uznawano za talizmany lub źródła nadprzyrodzonej mocy. W XX wieku płaszczki z rodziny rochowatych zaczęły być wykorzystywane do podobnych celów. Pierwszy znany przypadek takiego spreparowanego okazu opisano w 1933 roku. Od tamtej pory pojawiały się one w kolekcjach etnograficznych i licznych publikacjach prasowych w Ameryce Północnej jako lokalne sensacje. Problem ochrony zagrożonych gatunków rochowatych Problem polega jednak na tym, że rochowate to ryby mocno przetrzebione. Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) aż dwie trzecie znanych ich gatunków jest zagrożonych wyginięciem. Wystę…

trade-in-a-mythical-fi-1d1cdf6.jpg
width: 1920
height: 1352

Ma na imię Goliath, liczy sobie 135 lat i właśnie po raz pierwszy został ojcem
type: item
date: 2025-06-16T10:08:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: galapagos
subject: zagrożone gatunki
subject: żółwie
subject: zoo
description: Żółw słoniowy w Zoo w Miami zadziwił opiekunów. Potężny samiec jest prawdopodobnie najstarszym nowym ojcem na świecie. Dopiero w wieku 135 lat dorobił się potomstwa. Zoo zgłosiło wyczyn Goliatha do Księgi Rekordów Guinnessa.
encoded: Spis treści Najstarszy ojciec świata – niezwykła historia Goliatha Historyczne narodziny w Zoo Miami Żółw słoniowy – symbol ewolucji i długowieczności W Zoo Miami miało miejsce wyjątkowe wydarzenie – najstarszy mieszkaniec ogrodu zoologicznego, żółw słoniowy z Galapagos o imieniu Goliath, świętował 135 urodziny oraz... swój pierwszy w życiu Dzień Ojca. To także pierwszy raz w historii Zoo Miami, kiedy udało się doprowadzić do skutecznego rozmnożenia żółwia słoniowego. Najstarszy ojciec świata – niezwykła historia Goliatha Goliath waży 234 kilogramy (517 funtów) i według oficjalnych danych wykluł się na wyspie Santa Cruz, należącej do archipelagu Galapagos, 15 czerwca 1890 roku. Przybył do Bronx Zoo w Nowym Jorku w 1929 roku, a po wielu latach, w 1981 roku, został przeniesiony do Zoo Miami. Choć przez lata miał intymne relacje z różnymi samicami, dopiero teraz udało mu się zostać ojcem. Matką jego pierwszego potomka jest żółwica Sweet Pea, która trafiła do Crandon Park Zoo na Florydzie jako dorosły osobnik w 1960 roku, co pozwala oszacować jej wiek na 85–100 lat. Historyczne narodziny w Zoo Miami Z ośmiu jaj złożonych przez Sweet Pea 27 stycznia jedno wykluło się po 128 dniach inkubacji – 4 czerwca. To pierwsze w historii Zoo Miami narodziny żółwia słoniowego, gatunku zagrożonego wyginięciem. Liczba tych żółwi drastycznie spadła przez działalność człowieka i wprowadzenie gatunków inwazyjnych na wyspy Galapagos. Dziś największymi zagrożeniami dla nich są zmiany klimatyczne i utrata siedlisk. Nowo wykluty żółwik wydaje się zdrowy i przebywa na osobnym wybiegu. W warunkach naturalnych małe żółwie słoniowe nie są wychowywane przez rodziców – od momentu wyklucia zdane są całkowicie na siebie. Goliath i Sweet Pea nie mają kontaktu z maluchem i z pewnością za nim nie tęsknią. Mają się dobrze i przebywają w swojej części wybiegu, gdzie mogą być oglądani przez publiczność. Ron Magill, rzecznik Zoo Miami, z dumą ogłosił narodziny jako wyjątkowy moment i wyraził uznanie dla wyt…

galapagos-tortoise-cel-883a1ca.jpg
width: 1400
height: 933

Ośmiornica przejechała się na najszybszym rekinie świata. „Oceany są pełne niezwykłych rzeczy”
type: item
date: 2025-03-21T15:26:53.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: nowa zelandia
subject: odkrycia
subject: ośmiornica
subject: rekiny
subject: zagrożone gatunki
description: Naukowcy nagrali wyjątkową scenę: głowonoga, który wdrapał się na grzbiet ryby. Ośmiornica była obserwowana – i nagrywana – podczas dziesięciominutowej przejażdżki na ostronosie atlantyckim, najszybszym rekinie świata.
encoded: W tym artykule: Nietypowy duet na powierzchni oceanu Ośmiornica z głębin i najszybszy rekin świata Rekin zagrożony wyginięciem To się wydarzyło w grudniu 2023 roku. Ekipa biologów morskich prowadziła badania w Hauraki Gulf, zatoce przy Wyspie Północnej Nowej Zelandii. W pewnym momencie zauważyli coś nietypowego. Był to rekin ostronosy (Isurus oxyrinchus), zwany też ostronosem atlantyckim, superszybki drapieżnik. Na głowie miał coś dużego i pomarańczowego. Jedną z badaczek biorących udział w tamtej ekspedycji była prof. Rochelle Constantine z Uniwersytetu Auckland. – Duża, metalicznie szara płetwa grzbietowa zwiastowała dużego rekina. Ale chwileczkę, co to za pomarańczowa plama na jego głowie? Boja? Rana? – tak Constantine wspomina zaskoczenie, jakie poczuł cały zespół. – Wypuściliśmy drona, włożyliśmy GoPro do wody i wtedy zobaczyliśmy coś niezapomnianego: ośmiornicę siedzącą na rekinie, uczepioną jego głowy mackami – opowiada badaczka. Nietypowy duet na powierzchni oceanu Naukowcy przezwali nietypową parę „sharktopus” (od shark i octopus, angielskich słów oznaczających rekina i ośmiornicę). Obserwowali i filmowali niezwykły duet przez dziesięć minut, po czym popłynęli w swoją stronę. Przez ten czas ośmiornica pozostawała uczepiona ryby. – Ośmiornica trzymała wszystkie swoje macki razem na głowie rekina, być może po to, by uniknąć zauważenia – wspomina prof. Constantine. – Była w stanie utrzymać się na swoim miejscu, ponieważ rekin płynął powoli. Podejrzewam, że ośmiornica odpadłaby, gdyby poruszał się szybciej – dodaje. View oEmbed on the source website Ośmiornica z głębin i najszybszy rekin świata Widok był zaskakujący i to nie tylko dla amatorów dzikiej przyrody. Także specjalistom w dziedzinie biologii morskiej trudno jest wytłumaczyć, w jaki sposób oba zwierzęta się spotkały. Ośmiornice żyją na dnie morskim. Z kolei rekiny ostronose żerują na otwartych oceanicznych wodach i większość czasu spędzają blisko powierzchni. Jakby tego było mało, ośmiornica wybrała so…

2025-03-21-123352-Marine-mystery-of-octopus-riding-shark-YouTube-e70c27c.png
width: 1633
height: 929

Na zboczach podwodnych gór znaleziono 50 nowych gatunków. A także rybę wyglądającą, jakby miała wybuchnąć
type: item
date: 2024-04-15T13:59:04.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: nowy gatunek
subject: oceany
subject: ryby
subject: Wolny czas
subject: zagrożone gatunki
description: Ekspedycja naukowa zbadała jedną z najbardziej tajemniczych części Pacyfiku. Podwodne łańcuchy górskie w pobliżu wybrzeży Chile okazały się domem kilkudziesięciu nowych gatunków. A także wielu takich, które miały w ogóle nie występować w tym regionie.
encoded: W tym artykule: Tajemnicze podwodne góry Wyprawa na stoki podmorskich szczytów Mieszkańcy morskich głębin Ochrona podmorskich gatunków 50–60 – co najmniej tyle nowych gatunków odkryli uczestnicy ekspedycji Schmidt Ocean Institute. Wyprawa miała na celu zbadanie jednego z najsłabiej poznanych regionów świata. To podmorski łańcuch górski Salas y Gómez Ridge. Rozciąga się od wybrzeży Chile aż do Wyspy Wielkanocnej. Tajemnicze podwodne góry Salas y Gómez oraz sąsiedni mniejszy Nazca to dwa potężne podwodne łańcuchy górskie. Mają prawie 3 tys. km – ich długość odpowiada z grubsza szerokości całej Ameryki Południowej. Ukrywają się pod wodami południowo-wschodniego Pacyfiku. Większość z tych pasm znajduje się na pełnym morzu, poza jurysdykcją jakiegokolwiek kraju. W skład Salas y Gómez i Nazca wchodzi ponad 200 podmorskich gór. Zimny Prąd Peruwiański i Rów Atakamski skutecznie odizolowują je od innych rejonów Pacyfiku. To sprawia, że łańcuchy Salas y Gómez oraz Nazca są tajemniczą, słabo poznaną krainą o wysokiej bioróżnorodności. Naukowcy szacują, że ponad połowa występujących tu organizmów jest endemiczna. Czyli nie występuje nigdzie indziej na świecie. Żyje tam również ponad 80 zagrożonych i krytycznie zagrożonych gatunków. Wyprawa na stoki podmorskich szczytów Nic dziwnego, że biolodzy morscy są zainteresowani jak najlepszym poznaniem środowiska naturalnego Salas y Gómez i Nazca. Najnowsza wyprawa do tego regionu – skupiająca się na łańcuchu Salas y Gómez Ridge – rozpoczęła się 4 lutego. Trwała 40 dni. Wzięło w niej udział 25 naukowców z pięciu krajów. Specjaliści przyjrzeli się bliżej zboczom 10 podmorskich gór – sześciu z nich po raz pierwszy. Wykorzystali do tego zdalnie sterowany podmorski pojazd, który mógł opuścić się na 4500 m poniżej poziomu morza. Na głębokościach badacze natrafili na prawdziwe skarby. Stworzenia, jakich nigdy nie widziano w tych rejonach. Oraz takie, których ludzie w ogóle nie widzieli nigdy wcześniej. Mieszkańcy morskich głębin Wśród fauny S…

na-zboczach-podwodnych-gor-znaleziono-50-nowych-gatunkow-a-takze-rybe-wygladajaca-jakby-miala-wybuchnac-9209b33.jpg
width: 1200
height: 675

Czy zebra jest czarno-biała czy biało-czarna? Nietypowe umaszczenie ma swój cel
type: item
date: 2024-04-09T09:12:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: Edukacja
subject: genetyka
subject: Lifestyle
subject: ochrona zwierząt
subject: zagrożone gatunki
subject: zebra
description: Nie wszystkie zebry mają czarne i białe paski. Nieliczne osobniki na skutek mutacji mają sierść wyblakniętą, rudą, przypominającą złoto lub z cętkami zamiast pasków. Zachwycające? Niestety, najnowsze badania mówią, że zwierzęta z nieprawidłowym umaszczeniem mogą stanowić dramatyczny dowód na to, jaka przyszłość czeka ten gatunek.
encoded: W tym artykule: Jakiego koloru jest zebra? Skąd się biorą nietypowe paski zebry? Jak geny wpływają na populacje zebr? Co grozi zebrom o nietypowym umaszczeniu? Zebry zazwyczaj zamieszkują afrykańskie sawanny, łąki, lasy oraz nawet górskie tereny. Te społeczne zwierzęta często poruszają się w stadach, zapewniając sobie wzajemną ochronę przed drapieżnikami. Zebry są roślinożercami, głównie pasąc się na trawie, a ich unikatowe paski zebry mogą pełnić funkcję kamuflażu, regulacji temperatury lub nawet odstraszania much. Jakiego koloru jest zebra? Czy zebra jest bardziej czarno-biała czy biało-czarna? Kiedy patrzymy na te fascynujące zwierzęta, zazwyczaj widzimy czarne paski na białym tle. Jeśli jednak przyjrzymy się dokładnie, dostrzeżemy, że zebry są właściwie czarne i pokryte białymi pasami. Te paski to wynik pigmentacji. Potocznie jednak opisuje się zebry jako zwierzęta czarno-białe. Właśnie ze względu na uderzający kontrast ich pasków na tle koloru. W naturze można jednak spotkać również inne kolory zebr. W 2019 roku w rezerwacie narodowym Masai Mara w Kenii naukowcy zarejestrowali źrebaka, którego ciemnobrązowe ciało pokrywały białe plamki. W 2018 roku zaobserwowano zebrę blondynkę, której ciemne pasy wyglądały jak wyblakłe. W 2011 roku z kolei znaleziono zebrę tak gęsto pokrytą brunatnym futrem, że pasków praktycznie nie było widać. Skąd się biorą nietypowe paski zebry? Takie aberracje spowodowane są przeważnie mutacjami genetycznymi wpływającymi na produkcję melaniny – naturalnego barwnika w skórze. U ssaków występują dość rzadko. A naczęściej spotykaną jest albinizm – całkowity brak barwnika. Prof. Brenda Larison z Uniwersytetu Kaliforniejskiego w Los Angeles odkryła jednak coś niezwykłego. Względnie duża liczba – aż 5% zebry stepowej żyjącej w pobliżu jeziora Mburo w Ugandzie miała nietypowe umaszczenie. – Obserwacja dziwnie umaszczonych zebr doprowadziła mnie do pytania. Czy powodem, dla którego jest tak wiele różnych odmian zebr, jest wsobność populacji? – mó…

zebra-282f9fd.jpg
width: 2121
height: 1414