National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-23T07:06:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Grał według zasad systemu – i ocalił ponad tysiąc istnień. Historia Oscara Schindlera nie jest oczywista
items: Życie straciło tu ponad 1,1 mln osób. Auschwitz-Birkenau to symbol piekła na ziemi
items: Archiwum Ringelbluma: historia warszawskich Żydów ukryta w metalowych bańkach po mleku
items: Była kronikarką Holokaustu. Jej dziennik jest jednym z najważniejszych świadectw zagłady Żydów
items: Ta substancja miała być środkiem owadobójczym. Stała się narzędziem masowego mordu
items: Ludzki genom przetrwa miliardy lat. Naukowcy zapisali go w ultrawytrzymałym krysztale
items: Już wiadomo, skąd 66 mln lat temu przyleciała planetoida, która zabiła dinozaury
items: Jak wyginęły dinozaury? Uczeni do dziś spierają się o to, jaka katastrofa wywołała wymieranie 66 mln lat temu
items: Asteroida, która unicestwiła dinozaury spowodowała gigantyczną falę tsunami, która przemierzyła pół globu
items: Wykryto ogromną asteroidę zmierzającą prosto w kierunku Ziemi! Co teraz?
items: Czy bomba atomowa może jednak uratować Ziemię przed asteroidą?

Grał według zasad systemu – i ocalił ponad tysiąc istnień. Historia Oscara Schindlera nie jest oczywista
type: item
date: 2026-03-23T07:05:23.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: II wojna światowa
subject: kraków
subject: niemcy
subject: zagłada
subject: żydzi
description: Oskar Schindler – bawidamek, ryzykant i agent niemieckiego wywiadu, przy okazji był człowiekiem, który zaryzykował cały swój majątek i życie, by wyrwać z rąk machiny zagłady 1200 istnień. Mówimy tu o jednej z najbardziej niejednoznacznych postaci historycznych. Heroizm nie zawsze ma czyste ręce. Jednak czy w kontekście czynów, których dokonał, ma to jakiekolwiek znaczenie?
encoded: Spis treści: Jak Schindler został „gaunerem”? Małżeństwo z Emilie Pelzl Szpiegostwo i Abwehra Krakowskie imperium Oskara Schindlera Ewolucja postawy Lista Schindlera Od bohatera do bankruta Historia Oskara Schindlera nie jest czarno-biała, jak mogłoby się wydawać. Pozornie niemiecki przedsiębiorca wydaje się być postacią nieskazitelną. Nie można jednak nie wspomnieć, że w tym przypadku najwyższe poświęcenie przeplata się z egoizmem, a „narzędziem zbawienia” jest oportunizm. Nie zmienia to jednak faktu, że gdyby nie on, lista ofiar Holocaustu byłaby dłuższa. Jak Schindler został „gaunerem”? Oskar Schindler urodził się 28 kwietnia 1908 roku w Svitavach (Zwittau), przemysłowym mieście na Morawach, które w tamtym czasie były częścią Austro-Węgier. Był to wówczas wielokulturowy region, gdzie Morawianie koegzystowali z Niemcami sudeckimi i Żydami. Rodzina Schindlerów reprezentowała lokalną klasę wyższą. Ojciec Oskara, Johann, pracował w branży ubezpieczeniowej, ale bez większych sukcesów. Los odwrócił się, gdy zaczął sprzedawać generatory prądu dla rolnictwa i przemysłu. Matka, Francisca z domu Luserová, nazywana w rodzinie Fanny, była opisywana jako kobieta elegancka, ale borykająca się z nieustannymi problemami zdrowotnymi. Zmarła w 1935 roku, w wieku 53 lat. Edukacja i pierwsze skandale W szkole Schindler nie odnosił spektakularnych sukcesów. Co więcej, już wtedy ujawnił drzemiącą w nim skłonność do sięgania po nieszablonowe, a przy tym – także moralnie wątpliwe rozwiązania. Po ukończeniu szkoły podstawowej, uczęszczał do gimnazjum technicznego. Jego edukacja zakończyła się jednak już w 1924 roku. Młody Oskar został wydalony z placówki za fałszowanie dokumentów szkolnych. To właśnie wtedy wśród lokalnej społeczności zyskał przydomek „Schindler-gauner”, czyli krętacz, oszust. Poprawa nie przyszła z postępującym wiekiem. Uwielbiał luksusowy, wystawny i hulaszczy tryb życia, co nierzadko sprowadzało na niego problemy. Dwukrotnie został aresztowany za pijaństwo, najpierw w…

GettyImages-514682514-550efd8.jpg
width: 2919
height: 2949

Życie straciło tu ponad 1,1 mln osób. Auschwitz-Birkenau to symbol piekła na ziemi
type: item
date: 2025-07-11T10:00:40.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: Naziści
subject: niemcy
subject: wojna
subject: zagłada
subject: żydzi
description: Auschwitz-Birkenau to symbol jednego z najczarniejszych rozdziałów w historii ludzkości. To tutaj niemieccy naziści z nieznaną wcześniej światu pedantycznością mordowali swoje ofiary w imię zbrodniczej ideologii. Ich ciała palono w piecach, by zatrzeć ślady ludobójstwa.
encoded: W tym artykule: Początki obozu Auschwitz-Birkenau. Od więzienia do fabryki śmierci Holokaust na terenie obozu Auschwitz-Birkenau Ilu ludzi zginęło w Auschwitz? Nieludzkie warunki życia i umierania w Auschwitz Próby ucieczki z Auschwitz-Birkenau Marsze śmierci, czyli tragiczny koniec tragicznej historii obozów zagłady Auschwitz jako symbol Najpierw był tu obóz koncentracyjny, w którym zamykano więźniów politycznych. Później stał się obozem zagłady, gdzie zamordowano ponad 1 mln ludzi. Taką drogę przeszedł obóz Auschwitz, gdzie Niemcy postanowili urządzić centrum ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej, czyli Holokaustu. Początki obozu Auschwitz-Birkenau. Od więzienia do fabryki śmierci Początki funkcjonowania niemieckiego obozu koncentracyjnego na terenie Oświęcimia nie zwiastowały tak tragicznego dalszego ciągu wydarzeń. Obóz założony został z inicjatywy szefa SS Heinricha Himmlera w 1940 roku, a więc jeszcze przed niemiecką inwazją na Związek Radziecki. A przede wszystkim jeszcze przed niemiecką decyzją o pełnej eksterminacji Żydów w styczniu 1942 r. Bezpośrednią przyczyną powstania Konzentrationslager Auschwitz było przede wszystkim rozładowanie coraz bardziej przepełnionych więzień, aresztów i obozów przede wszystkim na terenach sterroryzowanej, okupowanej Polski. W tych właśnie więzieniach tłoczyli się pierwsi więźniowie polityczni z wykluwającego się ruchu oporu, osoby próbujące przedostać się przez zieloną granicę do Francji, do odbudowywanego wojska polskiego, a także duchowni i inteligencja. Archeolodzy odkryli tunel na terenie dawnego obozu zagłady Grupa archeologów kierowana przez Wojciecha Mazurka z Chełma oraz Yorama Haimiego z Izraela trafiła na ślady podziemnego tunelu, wykopanego prawdopodobnie przez więźniów z Sonderkommando Dalsza rozbudowa obozu i budowa szeregu podobozów zbiegła się w czasie z „przyspieszeniem” diabolicznej niemieckiej maszyny wojennej. Wówczas doszło do stworzenia całego kompleksu obozowego na czele z obozem macierzystym oboz…

Auschwitzpieklo-8f39019.jpg
width: 3717
height: 2421

Archiwum Ringelbluma: historia warszawskich Żydów ukryta w metalowych bańkach po mleku
type: item
date: 2025-06-16T08:35:03.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: zagłada
subject: żydzi
description: W listopadzie 1940 roku na terenie warszawskiego getta zaczęło powstawać archiwum Ringelbluma. Dokument, który skrupulatnie opisywał losy żydowskiej dzielnicy w trakcie II wojny światowej, do dzisiaj nie został w pełni odkryty. Do tej pory udało się wydobyć spod powierzchni Warszawy dwie z trzech części archiwum.
encoded: Spis treści: Dlaczego archiwum Ringelbluma powstało? Prace nad archiwum Ukrycie i odnalezienie archiwum Znaczenie odkrycia Pomysł na powstanie dokumentacji powstał z inicjatywy historyka dr. Emanuela Ringelbluma oraz jego grupy „Oneg Szabat” (radość soboty). Nazwa nawiązywała do cyklicznych sobotnich spotkań członków stowarzyszenia, w trakcie których omawiano dotychczasowe efekty prac archiwizacyjnych. Dlaczego archiwum Ringelbluma powstało? Do pracy nad dokumentacją Ringelblum zaangażował inteligencję żyjącą na terenie ówczesnego getta. Członkami Oneg Szabat byli m.in. sekretarz Hersz Wasser, rabin Izrael Lichtensztajn oraz dziennikarka Rachela Auerbach. Za główny cel postawili oni sobie udokumentowanie każdego aspektu życia społeczności żydowskiej. Od początku zakładali oni późniejsze wykorzystanie tworzonych przez nich relacji, które w przyszłości pomogą w lepszym zrozumieniu obrazu tego, co wydarzyło się w trakcie II wojny. Okrucieństwa stosowane wobec ludności żydowskiej cechowały się wyjątkową skalą, która w opinii Ringelbluma byłaby trudna do zaakceptowania przez pokolenia powojenne. Prace nad archiwum Początkowo archiwiści zajmowali się głównie dokumentacją życia codziennego w getcie. Członkowie Oneg Szabat opisywali np. ulice wraz z obowiązującym na nich handlem. Interesujące świadectwo funkcjonowania getta stanowią materiały zebrane przez Rachelę Auerbach, dotyczące codzienności kobiet, osób starszych oraz żydów w kryzysie bezdomności. Dzięki tym zapiskom do współczesnych czasów przetrwała wiedza o codzienności getta warszawskiego – jego okrucieństwie, biedzie i zagładzie. Archiwizacja nabrała jeszcze bardziej dramatycznego charakteru w roku 1942, kiedy to do członków „Oneg Szabat” zaczęły docierać coraz bardziej konkretne i przerażające informacje o masowych mordach Żydów na wschodzie – m.in. w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof), gdzie stosowano ciężarówki gazowe, oraz w okolicach Lublina. W maju i czerwcu 1942 r. raporty te zaczęły być systematycznie weryfikow…

ArchiwumRingelbluma-cdf36b3.jpg
width: 2450
height: 1138

Była kronikarką Holokaustu. Jej dziennik jest jednym z najważniejszych świadectw zagłady Żydów
type: item
date: 2025-05-25T12:25:34.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: II wojna światowa
subject: wojna
subject: zagłada
subject: żydzi
description: Anna Frank była jedną z ofiar bestialskiego pogromu Żydów, którego podczas II wojny światowej dopuścili się Niemcy. Holokaust dosięgnął kilku milionów osób, jednak to właśnie jej nazwisko w największym stopniu jest dziś utożsamiane z tragicznymi w skutkach działaniami, zmierzającymi do „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”. Anna Frank zginęła w niemieckim obozie zagłady, jednak pamiętnik, który prowadziła w trakcie ukrywania się przed prześladowcami, zapewnił jej nieśmiertelność.
encoded: Spis treści: Nie zdołali uciec przed prześladowaniem Pamiętnik Anny Frank Aresztowanie Anny Frank Zdrada czy przypadek? Kto wydał kryjówkę rodziny Franków? Pamięć o Annie Frank nie zginęła 4 sierpnia 1944 roku kryjówkę, w której ukrywali się Frankowie, najechali Niemcy. Cała rodzina została aresztowana i zesłana do obozu przejściowego, skąd trafili do fabryki śmierci. Wojnę przeżył tylko Otto Frank. Jego żona i dwie córki zginęły. Symboliczny grób Anny i Margot, jej siostry, znajduje się na terenie Bergen-Belsen, jednak po nastolatce zostało coś więcej niż tylko kamienna tablica z wyrytym nazwiskiem. Dziennik Anny Frank, wydany wkrótce po zakończeniu wojny, jest uważany za jedno z najważniejszych świadectw Holokaustu. Nie zdołali uciec przed prześladowaniem Anna Frank urodziła się 12 czerwca 1929 roku, we Frankfurcie nad Menem. Jej rodzina od wielu pokoleń mieszkała w Niemczech, ale gdy w 1933 roku do władzy doszedł Adolf Hitler, Otto i Edith Frankowie zadecydowali o emigracji. W nadziei, że tam uda im się uniknąć prześladowań, a ich dwie córki będą dorastać w normalnych warunkach, osiedlili się w Amsterdamie. Niestety, ich nadzieje okazały się płonne. W 1940 roku, gdy Niemcy zajęli Holandię, prześladowania społeczności żydowskiej dotarły także tam. W wojennych realiach, przesiąkniętych nazistowską ideologią i antysemityzmem, normalność nie istniała. Anna i jej starsza siostra Margot musiały przerwać naukę w szkole Montessori i przenieść się do żydowskiego liceum. Z każdym miesiącem sytuacja stawała się coraz trudniejsza. Życie w ukryciu Kiedy nad Frankami zawisła groźba zesłania do obozu koncentracyjnego, Otto Frank musiał podjąć decyzję o ukryciu rodziny przed prześladowcami. Z pomocą swoich byłych pracowników, w oficynie kamienicy, która wcześniej należała do prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa Nederlandse Opekta Mij, zorganizował schronienie. Kryjówka, w której Frankowie spędzili ponad dwa lata, znajdowała się na ulicy Prinsengracht 263 w Amsterdamie. Fran…

anna-frank-5db5e38.jpg
width: 1000
height: 667

Ta substancja miała być środkiem owadobójczym. Stała się narzędziem masowego mordu
type: item
date: 2025-05-18T11:03:14.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: obóz koncentracyjny
subject: zagłada
description: Cyklon B w czasie II wojny światowej stał się oliwą smarującą tryby niemieckiej machiny zagłady. W poszukiwaniu najwydajniejszej metody „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, nazistowscy oprawcy opracowali okrutny system eksterminacji. W komorach gazowych obozów życie straciło ponad milion niewinnych ofiar, przede wszystkim Żydów, ale także Polaków, Sowietów i Romów. Wszyscy oni umierali w niewyobrażalnych mękach.
encoded: Spis treści: Odpowiedzialni za zagładę Środek owadobójczy stał się narzędziem masowego mordu Pierwsze użycie Cyklonu B na ludziach Niewyobrażalnie okrutna śmierć Machina śmierci ruszyła Ręka sprawiedliwości dosięgnęła tych, którzy przyczynili się do zagłady Jak na ironię, Cyklon B, symbol Holokaustu, wymyślił Niemiec żydowskiego pochodzenia – Fritz Haber. W zamyśle naukowca (który w 1918 roku został nagrodzony Noblem za opracowanie metody syntezy amoniaku), specyfik ten miał służyć do zabijania insektów – pcheł i wszy. Sprawdził się doskonale podczas I wojny światowej, gdy był używany do dezynfekcji mundurów i bielizny. Utalentowany chemik z całą pewnością nie zdawał sobie sprawy, że opracowany przez niego specyfik w niedalekiej przyszłości posłuży do masowej eksterminacji jego narodu. Odpowiedzialni za zagładę W 1933 roku, gdy w nazistowskich Niemczech rozpoczęło się prześladowanie Żydów, Fritz Haber uciekł, by ratować życie. Cyklon B był jednak nieprzerwanie produkowany. Już w czasie wielkiej wojny, wytwarzaniem insektycydu zajmowała TASCH, czyli Technischer Ausschuss für Schädlingsbekämpfung (Komisja Techniczna ds. Walki ze Szkodnikami). Po wojnie instytucja została przekształcona w spółkę Degesch (Deutsche Gesellschaft für Schädlingsbekämpfung), której udziałowcami były czołowe niemieckie przedsiębiorstwa chemiczne. Prawa do znaku handlowego i dystrybucji miały dwie spółki (de facto kontrolowane przez Degesch) – Heli i Testa. Pierwsza prowadziła sprzedaż po zachodniej stronie Łaby, druga – po wschodniej. To właśnie Testa zaopatrywała większość obozów zagłady. Środek owadobójczy stał się narzędziem masowego mordu Czym właściwie był Cyklon B? Silny insektycyd miał formę szaro-niebieskiego granulatu, wytwarzanego z ziemi okrzemkowej. Granulki były nasączone cyjanowodorem, związkiem chemicznym zbudowanym z wodoru, węgla i azotu. Zanim w niemieckich obozach zagłady stanęły komory gazowe, Cyklon B był wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem – do odwszawiania i dezynfe…

cyklon-B-Majdanek-ef093c4.jpg
width: 3648
height: 2736

Ludzki genom przetrwa miliardy lat. Naukowcy zapisali go w ultrawytrzymałym krysztale
type: item
date: 2024-09-20T09:23:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: dna
subject: genom
subject: ludzkość
subject: zagłada
description: Naukowcy z Anglii zapisali pełny ludzki genom w niesamowicie wytrzymałym krysztale. Nie jest mu straszne promieniowanie kosmiczne ani ekstremalnie wysokie temperatury. Czy dzięki temu wynalazkowi ludzkość będzie mogła się odrodzić za miliardy lat?
encoded: Spis treści: Zachować genom na przyszłość Kryształ pamięci – rewolucyjna technologia? Kryształ pamięci bezpieczny w podziemiach Genomem określamy kompletny zestaw informacji genetycznej danego organizmu. U wszystkich organizmów komórkowych genom tworzy dwuniciowy DNA (kwas dezoksyrybonukleinowy). Każdy człowiek ma inny, unikatowy genom. DNA można określić jako chemiczny kod, zawierający zapis instrukcji dotyczących produkcji białek dla organizmów żywych. Zachować genom na przyszłość Ludzkość świadoma jest licznych zagrożeń, które na nią czekają: globalne katastrofy czy niszczycielskie wojny. Dlatego co jakiś czas pojawiają się projekty mające na celu zachowanie na przykład różnych gatunków roślin na wypadek globalnej katastrofy. Na wyspie Spitsbergen w tunelu wydrążonym w wiecznej zmarzlinie znajduje się Globalny Bank Nasion. Naukowcy z Uniwersytetu Southampton w Anglii poszli o krok dalej. Postanowili unieśmiertelnić kod życia, czyli genom, w tym przypadku ludzki. Zapisali pełny ludzki genom w, jak to określają, „krysztale pamięci 5D”. To kryształ do przechowywania danych, który może przetrwać miliardy lat. Badacze liczą, że kod życia zaklęty w tym materiale może przyczynić się do przywrócenia populacji ludzkości z zagłady za tysiące, miliony, a nawet miliardy lat. W ocenie twórców tego formatu zapisu, technologia ta mogłaby również zostać wykorzystana do stworzenia trwałego zapisu genomów zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt. Kryształ pamięci – rewolucyjna technologia? Opracowany przez Anglików kryształ jest odpowiednikiem topionego kwarcu, jednego z najbardziej wytrzymałych chemicznie i termicznie materiałów na Ziemi. Ten nośnik wytrzymuje ekstremalnie wysokie i ekstremalnie niskie temperatury do 1000 st. C. Kryształ może również wytrzymać bezpośrednią siłę uderzenia do 10 ton na centymetr kwadratowy i pozostaje niezmieniony przez długą ekspozycję na promieniowanie kosmiczne. Jak przekonują naukowcy z Southampton, w przeciwieństwie do innych formató…

human-genome-stored-on-1-df887af.jpg
width: 2880
height: 2364

Już wiadomo, skąd 66 mln lat temu przyleciała planetoida, która zabiła dinozaury
type: item
date: 2024-08-19T14:01:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: jukatan
subject: planetoidy
subject: Wolny czas
subject: zagłada
subject: zatoka meksykańska
description: Badania próbek osadów sprzed 66 mln lat pozwoliły odkryć pochodzenie obiektu, który wybił słynny krater Chicxulub i doprowadził do zagłady dinozaurów. „Zabójcą” wielkich gadów była planetoida węglista pochodząca aż zza Jowisza.
encoded: W tym artykule: Krater, którego wszyscy szukali Planetoida czy kometa? Badania granicy K-T Glen Penfield i Antonio Camargo byli dwoma geofizykami zatrudnionymi przez meksykańską państwową spółkę naftową Pemex. W 1978 r. dostali zadanie przebadania fragmentu Zatoki Meksykańskiej na północ od Jukatanu. Ich celem było wytypowanie miejsc pozwalających na wykonanie odwiertów. Praca wymagała zebrania danych geofizycznych, m.in. magnetycznych. Penfield zauważył, że występują w nich anomalie, które zmapował. Następnie sięgnął po inny typ danych zgromadzonych jeszcze w latach 40., określających anomalie siły ciężkości. Połączył jedne informacje z drugimi – i nagle na mapie obejmującej Zatokę Meksykańską i Jukatan otrzymał okrąg średnicy ok. 180 km. Penfield od razu domyślił się, że odkrył gigantyczny krater uderzeniowy. Krater, którego wszyscy szukali Sęk w tym, że nie zainteresowało to niemal nikogo. W 1980 r. geofizyk natknął się w czasopiśmie „Science” na artykuł podpisany m.in. przez Waltera Alvareza. Tekst opisywał badania warstwy osadów sprzed 66 mln lat, wyjątkowo bogatej w iryd. Alvarez i inni autorzy artykułu uznali, że pierwiastek ten to pozostałość po wielkiej planetoidzie lub komecie, która uderzyła w Ziemię i zapoczątkowała tzw. wymieranie kredowe. To właśnie wówczas z planety zniknęły dinozaury. Teoria Alvareza miała pewną lukę. Mianowicie – nie znano wówczas odpowiednio dużego i jednocześnie odpowiednio starego krateru, który powstałby po takim uderzeniu. Penfield pomyślał, że odkryta przez niego na Jukatanie struktura mogłaby pasować. Napisał list do Alvareza. Nigdy nie doczekał się odpowiedzi. Rok później wraz z kolegą przedstawili swoje wnioski na konferencji stowarzyszenia geofizyków SEG. Ich raport nie przyciągnął wielkiej uwagi. Podobnie jak jeden artykuł prasowy, który go relacjonował. Odkrycie Penfielda zaczęto brać na poważnie dopiero w latach 90. Dziś krater znaleziony przez dwóch geofizyków jest już powszechnie znany jako krater Chicxulub (od miejsc…

juz-wiadomo-skad-66-mln-lat-temu-przyleciala-asteroida-ktora-zabila-dinozaury-4243d1c.jpg
width: 2880
height: 2080

Jak wyginęły dinozaury? Uczeni do dziś spierają się o to, jaka katastrofa wywołała wymieranie 66 mln lat temu
type: item
date: 2023-05-31T06:43:48.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: paleontologia
subject: zagłada
subject: zwierzęta
description: Co sprawiło, że 66 mln lat temu przetrwała tylko część gatunków roślin i zwierząt? Wciąż nie jest pewne, jak wyginęły dinozaury. Oto przegląd stanu wiedzy na ten temat.
encoded: W tym artykule: Teorie dotyczące tego, jak wyginęły dinozaury Uderzenie planetoidy lub komety Erupcje wulkaniczne Jak wyglądała zagłada dinozaurów? Badania w kraterze Chicxulub Skutki uderzenia planetoidy Sześćdziesiąt sześć milionów lat temu wymarły ostatnie z nielotnych dinozaurów. Identyczny los spotkał olbrzymie mozazaury i plezjozaury w morzach oraz pterozaury w przestworzach. Plankton, podstawa łańcucha pokarmowego w oceanach, również mocno ucierpiał. Wiele rodzin ramienionogów i gąbek morskich zniknęło, podobnie jak kryjące się w twardych muszlach amonity. Zmniejszyła się różnorodność rekinów. Większość roślinności uschła. W sumie więcej niż połowa żyjących na świecie gatunków zniknęła z powierzchni Ziemi. Co spowodowało to masowe wymieranie, które nastąpiło pod koniec kredy i na początku trzeciorzędu? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi na to pytanie. Tym bardziej, że trzeba znaleźć wytłumaczenie, dlaczego większość ssaków, żółwie, krokodyle, żaby i salamandry przeżyły. Ptakom się upiekło. Podobnie ślimakom, małżom, rozgwiazdom i jeżowcom. Rośliny odporne na warunki klimatyczne i będące w stanie przetrwać skrajności poradziły sobie dobrze. Teorie dotyczące tego, jak wyginęły dinozaury Naukowcy skłaniają się w większości ku dwóm teoriom, które mogą wyjaśnić wymieranie w kredzie. Pierwsza to uderzenie ciała niebieskiego, takiego jak kometa bądź planetoida. Druga zakłada nagły wzrost aktywności wulkanicznej. Wszyscy sądzą, że dinozaury ryczały. Tymczasem naukowcy twierdzą, że wydawały ptasie odgłosy Naukowcy znaleźli najstarszą zachowaną krtań nieptasich dinozaurów. Jak się okazało, różni się ona budową zarówno od krtani gadów, jak i od aparatu głosowego ptaków. Pewne cechy tej ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wszyscy-sadza-ze-dinozaury-ryczaly-tymczasem-naukowcy-twierdza-ze-wydawaly-ptasie-odglosy-fot-de-agostini-via-getty-images-b706cd7.jpg" width="938" height="616" alt="Wszyscy sądzą, że dinozaury ryczały. Tymcz…

jak-wyginely-dinozaury-uczeni-do-dzis-spieraja-sie-o-to-jaka-katastrofa-wywolala-wymieranie-66-mln-lat-temu-ryc-getty-images-ecd7383.jpg
width: 2200
height: 1363

Asteroida, która unicestwiła dinozaury spowodowała gigantyczną falę tsunami, która przemierzyła pół globu
type: item
date: 2022-10-05T12:38:56.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: asteroida
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: fale
subject: planetoidy
subject: tsunami
subject: zagłada
description: Asteroida, która doprowadziła do zagłady dinozaurów spowodowała liczne kataklizmy, w tym olbrzymie tsunami. Do tej pory naukowcy zastanawiali się, jak wysoka mogła być fala. Okazuje się, że gigantyczna!
encoded: W tym artykule: Jakie były skutki uderzenia asteroidy, która spowodowała masowe wymieranie? Symulacja komputerowa wykazała, jak silne było tsunami sprzed 66 mln lat Po 10 minutach fala znajdowała się już 220 km od miejsca uderzenia asteroidy Około 66 mln lat temu w Ziemię, w miejsce, w którym znajduje się dzisiejszy półwysep Jukatan w Meksyku, uderzyła asteroida o średnicy 10 km i masie biliona ton. Zdarzenie spowodowało serię kataklizmów, m.in. tsunami, trzęsienia ziemi oraz wyrzucenie pyłu, który przez lata unosił się w powietrzu, doprowadzając do poważnych zmian klimatycznych. Jakie były skutki uderzenia asteroidy, która spowodowała masowe wymieranie? W tym roku naukowcy odkryli, że uderzenie planetoidy wyrzuciło do stratostrefy dużo większą ilość siarki, niż dotychczas przypuszczano. Uczeni stwierdzili, że dużych rozmiarów chmura przez kilkaset lat powodowała ograniczenie promieniowania słonecznego. Taki stan rzeczy miał spowodować jeszcze większe ochłodzenie klimatu. Rodzaje dinozaurów - ciekawostki i opisy gatunków. Co wiemy o tych pradawnych gadach? Jakie rozróżniamy gatunki dinozaurów? Zapraszamy na wycieczkę do prehistorycznego świata, którym władały olbrzymie potwory. Najnowsze badania rzucają nowe światło na skalę zniszczeń, które wywołało uderzenie planetoidy. Naukowcy z Uniwersytetu w Michigan twierdzą, że tsunami, które powstało zaraz po zderzeniu, miało aż 4,5 km wysokości. Co więcej, fala przetoczyła się niemalże przez połowę naszej planety, powodując katastrofalne szkody i zabijając miliony zwierząt. Odkrycie zostało opublikowane na łamach czasopisma naukowego „AGU Advances”. Symulacja komputerowa wykazała, jak silne było tsunami sprzed 66 mln lat Naukowcy przeprowadzili pierwszą w historii globalną symulację siły tsunami, które wywołało uderzenie asteroidy. Krok po kroku stworzyli model rozchodzenia się fali w ciągu pierwszych dwóch dni od upadku planetoidy. Autorzy napisali w swojej pracy, że siła tsunami była nawet o 30 000 razy większa od tego n…

asteroida-86147e4.jpg
width: 5615
height: 3158

Wykryto ogromną asteroidę zmierzającą prosto w kierunku Ziemi! Co teraz?
type: item
date: 2021-10-21T02:05:50.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: meteory
subject: Technologia
subject: zagłada
description: Co moglibyśmy zrobić, gdyby okazało się, że zagraża nam podzielenie losu dinozaurów unicestwionych przez uderzenie asteroidy? Naukowcy mają kilka pomysłów.
encoded: W tym artykule: Krótka historia kolizji Ziemi z asteroidami Co moglibyśmy zrobić? Póki co, mamy czas Niedawno pisaliśmy o serii asteroid, które w najbliższych tygodniach miną Ziemię w bliskiej (pod kosmicznym względem) odległości. Żadna z nich nie jest na kursie kolizyjnym z nasza planetą, więc nie musimy się martwić. W historii Ziemi (i naszej cywilizacji również) zdarzały się jednak momenty, w których jej położenie zbiegało się w czasie i przestrzeni z torem lotu dużych, kosmicznych głazów, jakimi są asteroidy. Krótka historia kolizji Ziemi z asteroidami Najbardziej doniosłym uderzeniem asteroidy w naszą planetę o którym wiemy, było to sprzed około 65 mln lat, które doprowadziło do wyginięcia dinozaurów (pomimo istniejących teorii o tym, że tak naprawdę to inne czynniki, jak aktywność wulkaniczna, doprowadziły do ich zniknięcia, obecnie panuje szeroki, naukowy konsensus na temat tego, że to właśnie asteroida była przyczyną ich zagłady). Asteroida o średnicy około 10 km uderzyła w wybrzeże półwyspu Jukatan, zmieniając oblicze życia na Ziemi na zawsze. Pozostałością po tym zdarzeniu jest krater o nazwie „Chicxulub". W Arizonie znajduje się chyba najsłynniejszy, a na pewno najlepiej zachowany krater na świecie. Liczący ok. 1,2km średnicy krater (zwany Kraterem Barringera) jest efektem uderzenia asteroidy mierzącej, jak się szacuje, jedynie około 50 m, do którego doszło mniej więcej 50 tys. lat temu. W 1908 roku, asteroida lub kometa o rozmiarach około 20 m, eksplodowała z siłą około tysiąc razy większą niż bomba atomowa, która zniszczyła Hiroszimę w 1945 roku, w atmosferze nad Wschodnio–Syberyjską Tajgą. Ostatnim wydarzeniem związanym z asteroidą, komentowanym szeroko na całym świecie, był przelot meteoru czelabińskiego, który w lutym 2013 roku rozpadł się ok. 30 km nad powierzchnią Ziemi. Dezintegracja obiektu o średnicy jedynie około 20 m i szacowanej masie 10 tys. ton spowodowała falę uderzeniową, która uszkodziła w sumie 7500 budynków. rater Chicxulub 60 mln lat …

asteroidy-1ffd91f.jpeg
width: 2190
height: 1369

Czy bomba atomowa może jednak uratować Ziemię przed asteroidą?
type: item
date: 2021-10-20T01:20:06.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: bomba atomowa
subject: nasa
subject: Technologia
subject: zagłada
description: Wyniki najnowszych badań NASA dają nadzieję na skuteczną obronę Ziemi przed asteroidą mogącą zniszczyć życie na naszej planecie.
encoded: W tym artykule: Seria przelotów w pobliżu Ziemi Broń atomowa może się jednak przydać? Film „Armageddon" to czysta fantazja, ale... Nowe oprogramowanie „Spheral" Obrona planetarna to nie science–fiction Nie tak dawno temu, okazało się, że w stroną centralnego Układu Słonecznego zmierza gigantyczna asteroida. Zanim jednak dotrze w nasze okolice, już w najbliższych tygodniach Ziemię minie cała seria innych, dość pokaźnych asteroid. Jest ich co najmniej osiem. Wszystkie one mają rozmiary przynajmniej 140 metrów i jako takie są sklasyfikowane jako obiekty potencjalnie niebezpieczne (z ang.: PHO). Według systemu NASA zajmującego się śledzeniem asteroid (NASA Asteroid Tracker), trzy z tych asteroid mają przelecieć obok naszej planety już w ciągu najbliższych kilku dni, a pięć kolejnych przemknie w bezpośrednim sąsiedztwie Ziemi w listopadzie. Seria przelotów w pobliżu Ziemi Dzisiaj, 20. października Ziemię minie asteroida 1996 VB3, której wielkość jest szacowana na około 130 metrów. Minie Ziemię w odległości 3,2 miliona kilometrów, co oczywiście w żaden sposób nie zagraża naszej planecie, jednak w skali kosmicznej, można powiedzieć, że kosmiczna skała minie nas z bardzo bliska. Najciekawszymi (z punktu widzenia astronomów) obiektami, które przemkną w pobliżu Ziemi będą: asteroida 2004 UE, która przeleci obok nas w odległości 4,2 miliona kilometrów. Będzie to również największy obiekt z grupy gości, którzy odwiedzą ziemskie sąsiedztwo, bowiem jego rozmiary szacuje się na od 170 metrów do 380 metrów. Inną, masywną asteroidą która przeleci tuż obok (pamiętajmy wciąż, że mówimy o odległościach w skali kosmicznej) nas jest 1982 HR (znana również pod bardziej poetycką nazwą: 3361 Orfeusz). To masywna asteroida, której rozmiar szacuje się na około 300 metrów i która najbliżej Ziemi znajdzie się 21. listopada. To, oprócz astronomicznej ciekawostki dla wąskiej grupy ekspertów, przypomnienie, że wszyscy znajdujemy się na planecie w przestrzeni kosmicznej, w której są tysiące asteroi…

asteroida-ec49a8c.jpeg
width: 2311
height: 1298