Średniowieczne grodzisko Wiślan zostało Cudem Polski 2025. To wyjątkowy punkt fotograficzny i nieodkryta atrakcja Ponidzia
Obecnie spokojne i sielankowe Ponidzie było niegdyś świadkiem wyjątkowych wydarzeń historycznych. Zamieszkiwało je wojownicze plemię Wiślan, po których zostało nam niewiele śladów: jednym z nich jest ogromne Grodzisko w Stradowie – największy tego typu obiekt w Polsce. Po wygranej w „Cudach Polski 2025” ma szansę zostać ponownie odkryte przez turystów.
Grodzisko w Stradowie zostało laureatem plebiscytu „Cuda Polski 2025” organizowanym przez „National Geographic Traveler”. Reprezentant Ponidzia zwyciężył w województwie świętokrzyskim i skradł serca głosujących. To wspaniały punkt fotograficzny i miejsce owiane legendą dawnych Słowian. Jak je odwiedzić? Centrum plemienia Wiślan i największy gród wczesnośredniowieczny Grodzisko w Stradowie to największe grodzisko w Polsce, którego początki sięgają VIII–IX wieku. Archeolodzy potwierdzają, że był to centralny ośrodek władzy i administracji plemienia Wiślan, który zamieszkiwały nawet tysiące ludzi. Naukowcy sukcesu grodu upatrują w jego strategicznym położeniu oraz dostępności wody i żyznych gleb. Wały grodziska osiągają do 12 metrów wysokości i nawet 20 metrów szerokości. Z góry rozciąga się imponująca panorama na okoliczne pola Ponidzia – malowniczego regionu województwa świętokrzyskiego – a sam obiekt zachwyca rozmiarem i stanem zachowania unikatowym na skalę całego kraju. Robi kolosalne wrażenie i przenosi w czasy pierwszych Słowian. Z czego składa się grodzisko? Centrum administracyjne Wiślan – czyli plemienia zachodniosłowiańskiego z grupy plemion lechickich, zamieszkującego we wczesnym średniowieczu tereny w dorzeczu górnej Wisły – składa się z głównego grodu (tzw. Zamczyska rozciągającego się na ponad 1,5 ha) oraz trzech rozległych podgrodzi: Barzyńskiego, Mieściska i Walików, które pełniły funkcje mieszkalne i gospodarcze. Cały obszar mierzy razem 25 ha. Według badań na terenie grodziska odnaleziono pozostałości 211 wczesnośredniowiecznych obiektów. Znajdują się tu także cztery cmentarzyska, w tym jedno w obrębie Zamczyska – tam najprawdopodobniej chowano plemienną elitę. Jak odwiedzić Grodzisko w Stradowie? Grodzisko znajduje się w południowej części województwa świętokrzyskiego, w gminie Czarnocin, na wzgórzu Garbu Wodzisławskiego (352 m n.p.m.). Oddalone jest o około 60 km zarówno od Krakowa, jak i od Kielc, więc dla mieszkańców tych miast jest idealnym pomysłem na jednodniową wycieczkę. Na miejscu zmodernizowaną całą infrastrukturę turystyczną: znajdziemy tam parking, nowe ścieżki, specjalne kładki, aleje, schodki czy punkty widokowe, z których wykonać można zachwycające zdjęcia pofałdowanych pól Ponidzia. Przy dobrej pogodzie dostrzeżemy nawet majaczący na horyzoncie zarys Beskidów. Zwiedzanie Grodziska w Stradowie to spotkanie z historią, polskim dziedzictwem i niezwykłą przyrodą województwa świętokrzyskiego. To miejsce zachwyci wszystkich tych, którzy szukają nieoczywistych kierunków podróży. Nic dziwnego, że zostało Cudem Polski! Sponsorem plebiscytu jest: Źródło: National Geographic Polska, UJ Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Polska starówka doceniana w niemieckim plebiscycie. Kraków prześcignął europejskie stolice
Niemiecka platforma turystyczna Tourlane opublikowała listę najurokliwszych starówek z podziałem na pięć regionów. W europejskim rankingu górą było krakowskie Stare Miasto, które prześcignęło między innymi Rzym, Wiedeń czy Florencję. Miasta oceniano pod kątem czterech różnych kryteriów.
Tourlane to turystyczna platforma online. Użytkownicy, dzięki konsultacji z ekspertami turystycznymi, mogą zaplanować swoją podróż „od A do Z”. Przy projektowaniu wyprawy bierze się pod uwagę wszystko: od lotów, przez noclegi, po atrakcje lokalne. Dzięki pomocy profesjonalistów użytkownik jest w stanie zaplanować swoje wczasy według indywidualnych preferencji, biorąc pod uwagę budżet, styl podróży i zainteresowania. Trzeba jednak pamiętać, że wycieczki z Tourlane różnią się od popularnych wczasów realizowanych przez biura podróży. Niemiecka platforma daje nam możliwość kompleksowego zaplanowania wycieczki, jednak w trakcie wakacji jesteśmy zdani na siebie, a z ekspertami możemy się jedynie kontaktować drogą online. Jak powstała lista? Mimo że ranking odnosi się w dużym stopniu do wymiarów estetycznych starówek, autorzy listy podkreślają, że zestawienie zostało wyłonione na podstawie obiektywnej analizy danych. Łącznie oceniano 65 miast z całego świata, podzielonych na pięć regionów: Europa, Ameryka Łacińska, USA, Azja, Bliski Wschód / Północna Afryka. Starówki zostały ocenione pod kątem czterech parametrów: age (wiek starego miasta) – liczony od momentu, kiedy pojawiły się pierwsze potwierdzone ślady osadnictwa, walkability (łatwość zwiedzania pieszo) – łatwość w poruszaniu się pomiędzy najważniejszymi atrakcjami starówki, cena pieszej wycieczki z przewodnikiem – nie obejmowała cen wejściówek do poszczególnych atrakcji, popularność w mediach społecznościowych – liczba postów na Instagramie z hashtagiem odpowiadającym danemu staremu miastu. Największą wagę przypisano parametrowi walkability (50%), potem wiekowi (20%), kosztom zwiedzania (20%) i na końcu popularności na Instagramie (10%). Portal wyłonił najlepsze stare miasta w każdym z pięciu regionów. Gdy spojrzymy na poszczególne tabele, dostrzeżemy kilka mniej oczywistych destynacji, co czyni ranking jeszcze ciekawszym. Kraków na czele Europy Mieszkańcy stolicy Małopolski mogą być dumni ze swojego Starego Miasta. Zajęło bowiem najwyższą lokatę spośród wszystkich europejskich miast biorących udział w plebiscycie. Stare Miasto z Sukiennicami było przede wszystkim najlepsze pod kątem kategorii „walkability” i cen wycieczek z przewodnikiem. W porównaniu do drugiego Neapolu, krakowska starówka okazała się tańsza o średnio 7 euro, będąc również najtańszym starym miastem z całej finałowej dziesiątki. Ekspertom turystycznym nie umknęła również świetna piesza infrastruktura historycznego centrum Krakowa. Podium rankingu zostało zamknięte przez starówkę w niemieckiej Ratyzbonie, znanej z jednego z najbardziej urokliwych jarmarków bożonarodzeniowych. Na kolejnych miejscach ulokowały się m.in. Wilno, Ryga czy Porto. Warto również zaznaczyć, że w pierwszej dziesiątce pojawił się drugi polski akcent. Miejsce ósme zajęła warszawska starówka. Starówki na innych kontynentach Choć miejsca takie jak stare miasto kojarzyć się mogą głównie z miastami europejskimi, to plebiscyt objął również inne kontynenty. W Ameryce Łacińskiej triumfowała kolumbijska Kartagena, zbudowana w duchu kolonialnej architektury. Na kontynentach mniej kojarzących się ze starówkami wygrywały kolejno: Augustine na Florydzie (USA), wietnamskie Hoi An (Azja), tunezyjskie Sousse (północna Afryka oraz Bliski Wschód). Pełna lista dostępna jest na stronie Tourlane. Źródło: Tourlane Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Zamek, o którym zapomniała Polska. Fredro pisał tu „Zemstę”?
Poziomem popularności nawet nie zbliża się do zamku Książ w Wałbrzychu czy słynnego Ogrodzieńca, mimo to zamek Kamieniec w Korczynie-Odrzykoniu potrafi zaskoczyć. Jak piszą turyści, aura tego miejsca jest „nie do podrobienia”.
Spis treści: Zamek Kamieniec i Aleksander Fredro – historia, która przetrwała upadek Rzeczypospolitej Lata PRL i kryzys lat 90. – trudna historia odbudowy zamku Kamieniec Zamek Kamieniec dziś – godziny otwarcia, bilety i opinie turystów Zamek Kamieniec w Korczynie-Odrzykoniu (województwo podkarpackie) spodoba się głównie miłośnikom dawnych ruin, legend i historii, którzy w trakcie wycieczek wolą unikać tłumów. Obiekt ten – w rankingu popularności – jest bowiem daleko w tyle za innymi turystycznymi perłami, takimi jak zamek w Malborku, Ogrodzieniec czy zamek Czocha. Zaskakuje jednak ciekawą historią i aurą tajemnicy. Zamek Kamieniec i Aleksander Fredro – historia, która przetrwała upadek Rzeczypospolitej Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1348 roku. Wówczas Kamieniec był własnością króla Kazimierza Wielkiego. Kilkadziesiąt lat później został podarowany przez Władysława Jagiełłę podkanclerzemu Klemensowi z Moskorzewa. To on rozbudował obiekt, który wkrótce stał się jego rezydencją. W kolejnych latach zamek się zmieniał, podobnie jak jego właściciele. Ostatecznie rola Kamieńca jako warowni i punktu strategicznego skończyła się w pierwszej połowie XVII w. „Podczas potopu szwedzkiego zamek poważnie ucierpiał i pomimo remontów podejmowanych przez kolejnych właścicieli, w połowie XVIII w. coraz bardziej chylił się ku upadkowi, a w 1786 roku był już zrujnowany” – czytamy na oficjalnej stronie poświęconej budowli. Przemiana zamku w ruinę symbolicznie wiązana jest z upadkiem Rzeczypospolitej. Jednocześnie coraz częściej obiekt zaczynał gościć w krainie sztuki; widok budowli pojawiał się na płótnach słynnych artystów. Jednym z nich był Jan Matejko. W 1860 roku stworzył cykl rejestrujący wygląd Odrzykonia. Warto zaznaczyć, że budowla jest także kojarzona z literaturą. W 1829 roku ówczesny kapitan armii napoleońskiej, hrabia Aleksander Fredro dzięki małżeństwu z Zofią Jabłonowską został właścicielem zamku odrzykońskiego. Lata PRL i kryzys lat 90. – trudna historia odbudowy zamku Kamieniec W okresie PRL-u rozpoczęto prace konserwatorskie obiektu. W roku 1952 zabezpieczono najbardziej zagrożone odcinki elewacji, prowadzono tam również badania archeologiczne. Z wieloetapowego projektu i planu modernizacji tylko część została wykonana. Prawdziwy kryzys nadszedł w 1990 roku, wówczas prace zostały wstrzymane decyzją wojewody. „Nastąpił trudny okres dla obiektu, faktycznie pozbawionego opieki właścicielskiej, skazanego na dewastację wandali i pseudoturystów. Zamek położony na granicy dwóch gmin: Korczyny i Wojaszówki, stał się problemem zarówno dla służb konserwatorskich, jak i władz samorządowych” – czytamy na stronie obiektu. Osiem lat później komisyjnie budowla została uznana za własność Skarbu Państwa i oddana mu w wieloletnią dzierżawę. Zamek Kamieniec dziś – godziny otwarcia, bilety i opinie turystów Obecnie tajemnicze ruiny zamku można zwiedzać codziennie w okresie od 25 kwietnia do 31 października w godz. 10:00 do 17:00. Poza sezonem obiekt jest niedostępny dla turystów indywidualnych z uwagi na trudne warunki terenowe oraz prowadzone prace konserwatorskie. Bilet wstępu umożliwiający zwiedzanie ruin zamku Kamieniec oraz interaktywnej sali tortur kosztuje 15 zł dla osoby dorosłej i 11 zł dla młodzieży szkolnej. Na miejscu organizowane są również kreatywne warsztaty dla dzieci z zakresu ceramiki. Biorąc pod uwagę opinie internautów zamieszczane w sieci, największym atutem tego miejsca jest aura tajemniczości i walory historyczne. „Kameralny zamek i piękne widoki”, „Bardzo ciekawy obiekt”, „Idealne miejsce pokazujące piękno historii i jej ulotne chwile” – czytamy w opiniach turystów. Źródło: zamekkamieniec.pl Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Polscy kandydaci na listę UNESCO. O miejsce walczyć będzie m.in. pruska twierdza
Do końca 2025 roku Polska ma czas na złożenie wniosku nominacyjnego do UNESCO. O prestiżowe wyróżnienie walczyć będzie wiele polskich obiektów łączących wartości przyrodnicze i kulturowe. Przybliżamy sylwetki kandydatów i tłumaczymy proces wyboru Listy Światowego Dziedzictwa.
Zanim obiekt trafi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, musi przejść przez długą procedurę formalną i szereg ocen eksperckich. Proces ten może trwać nawet 18 miesięcy. Eksperci analizują dokumentację przygotowaną przez państwo zgłaszające obiekt, sprawdzając jej zgodność z kryteriami UNESCO. Następnie wysłannicy organizacji odwiedzają dane miejsce, spotykają się z władzami lokalnymi, konserwatorami i przedstawicielami społeczności, a także oceniają stan zachowania zabytków, ich integralność i autentyczność. Na podstawie raportu końcowego najwyższe organy UNESCO podejmują decyzję, czy obiekt zostanie: wpisany na listę – jeśli spełnia wszystkie wymagania, odłożony – gdy konieczne jest uzupełnienie dokumentacji i ponowne rozpatrzenie, odesłany – w przypadku braków formalnych lub niekompletnej dokumentacji, odrzucony – gdy obiekt nie spełnia kryteriów UNESCO. Obecnie grze o miejsce na liście znajduje się kilka polskich obiektów. Wśród nich są i takie, które na wydanie decyzji czekają już od kilku lat. Zespół Staromiejski w Lublinie Zespół Staromiejski w Lublinie znajduje się na liście potencjalnych obiektów UNESCO od 2020 roku. Wówczas Polska zgłosiła to wyjątkowe założenie urbanistyczne do organizacji z siedzibą w Paryżu. W skład kompleksu staromiejskiego wchodzą m.in.: rynek z kamienicami reprezentującymi tzw. „renesans lubelski”, Zamek Lubelski – świadek kluczowych wydarzeń historycznych, takich jak podpisanie Unii Lubelskiej w 1569 roku, a także cały średniowieczny układ urbanistyczny miasta. Twierdza Srebrna Góra Świeżym polskim kandydatem do UNESCO jest pruska twierdza w Srebrnej Górze na Dolnym Śląsku, w Górach Sowich. Zbudowana w latach 1765–1777 na rozkaz króla Prus Fryderyka II Wielkiego, uznawana jest za największą górską twierdzę w Europie. Kompleks zajmuje ponad 60 hektarów, a cały system obronny rozciąga się na powierzchni przekraczającej 100 hektarów. W skład twierdzy wchodzą potężne bastiony, forty, rozległe podziemne korytarze i magazyny amunicji. Co istotne, fortyfikacja okazała się na tyle skuteczna, że nigdy nie została zdobyta. Najpoważniejsza próba miała miejsce w 1807 roku, podczas oblężenia przez wojska napoleońskie, które zakończyło się niepowodzeniem. Dolina Dolnego Sanu Listy UNESCO obejmują zarówno obiekty o wyjątkowym znaczeniu historycznym, jak i te wyróżniające się walorami przyrodniczymi. Dolina Dolnego Sanu łączy w sobie obie te wartości. Na 130-kilometrowym odcinku rzeki — od Jarosławia aż po jej ujście do Wisły — odnaleźć można liczne ślady obecności dawnych społeczności polskiej, ruskiej i żydowskiej. Drewniane cerkwie i kościoły, a także synagogi i macewy, czyli żydowskie płyty nagrobne, przypominają o czasach, gdy te tereny stanowiły prawdziwy tygiel kulturowy. Polskie osiedla modernistyczne Lista światowego dziedzictwa kulturowego nie ogranicza się wyłącznie do wiekowych zabytków. Obok średniowiecznych budowli znaleźć na niej można także modernistyczne kompleksy mieszkaniowe z XX wieku. Najbardziej spektakularne przykłady stanowią osiedla Nikiszowiec i Giszowiec w Katowicach oraz śródmieście Gdyni z lat 20. XX wieku. Te realizacje dowodzą, że dziedzictwo kulturowe nie musi opierać się wyłącznie na odległych w czasie obiektach – kultura, którą warto chronić, powstaje bowiem każdego dnia. Źródło: Noizz Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Najbardziej zadbane zabytki nagrodzono w ministerialnym konkursie. Perełki z całej Polski
Ogólnopolski konkurs „Zabytek zadbany” odbywa się od wielu lat. Wyróżniane są w nim obiekty, nad którymi sprawowana jest najlepsza opieka konserwatorska. Właśnie poznaliśmy zwycięskie zabytki tegorocznej edycji.
Spis treści: Różne kategorie zabytków – różne wyzwania Zwycięskie obiekty z całej Polski Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wraz z Generalnym Konserwatorem Zabytków co roku przeprowadza ogólnopolski konkurs „Zabytek zadbany”. W tym roku była to jubileuszowa, 50. edycja. Nagrodzono w niej 22 obiekty doskonale utrzymane i objęte wzorowa opieką konserwatorską. Wśród nich znalazły się zarówno turystyczne hity, jak i mało znane zabytki, które warto poznać. Różne kategorie zabytków – różne wyzwania W tym roku do konkursu zgłoszono 67 obiektów z całej Polski. Nagrody i wyróżnienia przyznano 22 zabytkom, w kilku kategoriach pozwalających docenić różne wyzwania związane z ich utrzymaniem w dobrym stanie. A są to: Kategoria specjalna: właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu Adaptacja obiektów zabytkowych Architektura i budownictwo drewniane Zabytki techniki Zwycięskie obiekty z całej Polski Pierwsze miejsca w każdej z kategorii zdobyły następujące zabytki: Kościół Świętego Jana w Gdańsku, jedna z najcenniejszych i najbardziej monumentalnych gdańskich świątyń. Jego obecna forma architektoniczna pochodzi z II połowy XV w. Kompleksowe prace konserwatorskie i rewaloryzacyjne rozpoczęły się w 1995 roku. Kościół łączy przeznaczenie sakralne i rozbudowane funkcje kulturalne. Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i zespół poklasztorny w Żaganiu. Początki zespołu sięgają XIII wieku. Do cennej gotyckiej świątyni przylega budynek klasztoru. Na szczególną uwagę zasługuje w nim biblioteka z freskami autorstwa Georga Wilhelma Neunhertza w skrzydle wschodnim i wzbogacony barokowym wystrojem hol opacki w skrzydle północnym. Ogrody przypałacowe w kompleksie pałacowo-ogrodowym w Kamieńcu Ząbkowickim. Równocześnie z budową pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim w 1838 roku rozpoczęto formowanie rozległego parku krajobrazowego ze zwierzyńcem. W roku 1859 dobudowano wielopoziomowe tarasy ogrodowe z licznym elementami architektury ogrodowej i układem basenów i fontann. Całość prac została zakończona w 1872 roku. Pawilon wystawowy Hala Betonowa „Betonhaus” w Poznaniu. Budynek powstał jako pawilon wystawowy na Wschodnioniemiecką Wystawę Przemysłu, Rzemiosła i Rolnictwa w 1911 roku. Zaprojektowany przez architektów Klotha i Schneidera, należy do pionierskich budowli wykonanych w nowatorskiej technologii żelbetonu. W 1930 roku urządzono w nim sale gimnastyczne dla Uniwersytetu Poznańskiego. Do roku 2013 użytkowany był przez AWF. Kościół filialny Świętego Sebastiana w Kosinie. Drewniany kościół Świętych Męczenników Fabiana i Sebastiana został wzniesiony w trzeciej dekadzie XVIII wieku, jako budynek jednonawowy, z dachem dwuspadowym. Przed 1763 rokiem dobudowano kruchtę od zachodniej strony świątyni. Budynek dawnej parowozowni wachlarzowej z warsztatami – Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej. 19-stanowiskowa hala parowozowni wachlarzowej z 1909 roku, z układem torowym i sprawną obrotnicą kolejową jest miejscem ekspozycji najcenniejszych eksponatów Muzeum Kolejnictwa. W zespole znajduje się także m.in. hala zapadni kolejowej, kuźnia, piaskownia, olejarnia, pomieszczenia z tematycznymi wystawami stałymi. Zabytkowy tabor kolejowy także doprowadzono do pełnej sprawności. Z pełną listą nagrodzonych i wyróżnionych zabytków można zapoznać się na stronie NID. Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ostrów Tumski skrywa więcej niż katedrę. Co archeolodzy znaleźli pod ziemią?
Ostrów Tumski jest w Polsce niejeden. To unikatowe miejsca, które były kolebką chrześcijaństwa i państwowości. Znajdują się w kilku polskich miastach i pełne są zabytków, legend oraz znaczeń historycznych.
Spis treści: Najważniejsze Ostrowy Tumskie w Polsce Ostrów Tumski jako miejsce żywej historii i duchowości Co odkryli archeolodzy? Słowo „ostrów” pochodzi ze staropolszczyzny i oznaczało wyspę, szczególnie na rzece lub pośród mokradeł. Z kolei „tumski” to przymiotnik od „tum” – archaicznego określenia katedry. Ostrów Tumski oznacza zatem „wyspę katedralną” – miejsce, w którym zbudowano główną świątynię diecezjalną. Ostrowy Tumskie były pierwszymi ośrodkami władzy świeckiej i kościelnej w Polsce. To tu powstawały grody piastowskie, katedry i siedziby biskupów. W wielu przypadkach miejsca te były jednocześnie pierwszymi osadami miejskimi w regionie. Odgrywały kluczową rolę w chrystianizacji kraju, administracji kościelnej i obronności. Najważniejsze Ostrowy Tumskie w Polsce Nie sposób mówić o Ostrowach Tumskich, nie zaczynając od Poznania. To właśnie tutaj, według większości badaczy, Mieszko I przyjął chrzest w 966 roku. Ostrów Tumski w Poznaniu był pierwszym miejscem rezydencji Piastów i lokalizacją najstarszego biskupstwa na ziemiach polskich. Do dziś znajduje się tu monumentalna Bazylika Archikatedralna św. Piotra i Pawła, której początki sięgają końca X wieku. W jej podziemiach spoczywają szczątki Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Warto odwiedzić także Rezerwat Archeologiczny Genius Loci, gdzie można zobaczyć relikty pałacu książęcego oraz unikatową strukturę baptysterium – miejsca chrztu Mieszka. Wrocław Ostrów Tumski we Wrocławiu to najstarsza część miasta, która zachowała swój unikatowy klimat i funkcję religijną. Od roku 1000 pełnił rolę siedziby biskupstwa. Dziś zachwyca nie tylko historycznym znaczeniem, ale też pięknem architektury. Centralnym punktem jest Archikatedra św. Jana Chrzciciela, perła gotyku z charakterystycznymi, strzelistymi wieżami. W jej wnętrzu znajdują się barokowe ołtarze, późnogotycki tryptyk i kaplica św. Elżbiety z relikwiami. Spacer po Ostrowie Tumskim to prawdziwa podróż w czasie – wąskie brukowane uliczki, stylowe latarnie gazowe i Most Tumski, zwany „mostem zakochanych”, nadają temu miejscu niemal magiczny klimat. Tum pod Łęczycą Nieco mniej znany, ale równie ważny jest Tum w Tumie – wsi położonej kilka kilometrów od Łęczycy. W czasach piastowskich był to gród o dużym znaczeniu strategicznym i religijnym. To właśnie tam odbywały się zjazdy książęce i synody. Dziś największą atrakcją jest monumentalna Archikolegiata w Tumie, jeden z najlepiej zachowanych przykładów romańskiej architektury w Polsce. Budowla z XII wieku zachwyca surowym pięknem i proporcjami. Prace archeologiczne prowadzone w Tumie przez dziesięciolecia ujawniły istnienie grodziska, ślady drewnianych wałów i konstrukcji sprzed ponad tysiąca lat. Ostrów Tumski jako miejsce żywej historii i duchowości Pomimo swego wiekowego rodowodu, Ostrowy Tumskie nie są skansenami. To przestrzenie, które wciąż tętnią życiem – zarówno religijnym, jak i kulturalnym. Odbywają się tu koncerty organowe, procesje, wydarzenia plenerowe i rekonstrukcje historyczne. Muzea i rezerwaty archeologiczne pełnią funkcje edukacyjne, a turyści chętnie wybierają te miejsca jako punkt obowiązkowy na mapie podróży po Polsce. Dla wierzących są to miejsca pielgrzymkowe, pełne sacrum i symboliki. Dla miłośników historii – żywe laboratoria średniowiecza. Dla zakochanych – romantyczne zaułki, jak choćby wspomniany Most Tumski we Wrocławiu. Każdy Ostrów Tumski to żywa mapa narodowej tożsamości. Miejsca te są świadkami przełomowych wydarzeń, takich jak chrzest Polski, koronacje, procesje i konflikty dynastyczne. Warto odwiedzić te miejsca nie tylko dla pięknych zabytków, ale też po to, by poczuć puls polskiej historii i zrozumieć jej duchowy wymiar. Co odkryli archeolodzy? W ostatnich dekadach prowadzone były liczne badania archeologiczne na Ostrowach Tumskich, które dostarczyły bezcennych informacji o początkach polskiej państwowości. Jednym z najważniejszych odkryć było odnalezienie reliktów palatium Mieszka I w Poznaniu, wraz z kaplicą i baptysterium. Prace prowadzone przez zespół prof. Hanny Kóčka-Krenz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza ujawniły nie tylko strukturę zabudowań, ale także ślady wczesnośredniowiecznych obrzędów religijnych. W Tumie archeolodzy z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN odkryli konstrukcje wałów grodowych, palisad i fundamentów drewniano-ziemnych, datowanych na przełom IX i X wieku. Badania wykazały, że miejsce to pełniło funkcję zarówno obronną, jak i religijną na długo przed powstaniem obecnej archikolegiaty. Źródła: Narodowy Instytut Dziedzictwa. Zabytki w Polsce, Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Najlepszy weekendowy trip w województwie mazowieckim. Te 3 relikty przeszłości znajdziecie w 1 miejscu
Planujecie wiosenny wypad weekendowy? Kochacie uroki polskich rejonów i nie chcecie wybierać się zbyt daleko? W Chlewiskach koło Szydłowca znajduje się perełka, która uchyli przed wami rąbek historii na pograniczu kilku wieków.
Niecałe 130 kilometrów od Warszawy znajduje się przepiękny kompleks, łączący w sobie walory historyczne, turystyczne i bioodnowy spa, który pozwoli nacieszyć umysł, duszę i ciało. Teren w Chlewiskach to nie tylko majestatyczny Pałac Odrowążów, ale także kilka reliktów historycznych, które zapadną wam w pamięci na długo. Zaplanujcie z nami weekend w województwie mazowieckim, dzięki któremu zgłębicie magię tego regionu. Studnia Dobiesława Odrowąża - relikt XV wieku Jednym z elementów posiadłości, który warto zwiedzić, jest studnia, której historia sięga połowy XV wieku. Została zbudowana pomiędzy 1460 a 1490 rokiem. Nazwano ją na cześć Dobiesława Odrowąża-Chlewickiego. Jej projekt przygotowano w oparciu o plan koła ze średnicą 180 cm. Jest głęboka na 13 metrów i pozwala na skorzystanie z wód o wyższej wartości mikrobiologicznej. To zasięg dalszy niż poziom wód gruntowych. Warto wspomnieć o surowcu, z którego została wykonana, gdyż to lokalny materiał. Przy jej budowie i projekcie wykorzystano łamany piaskowiec, który pochodził z lokalnych wyrobisk w niedalekiej odległości od Szydłowca. Spojenia wykonano z zaprawy wapienno-piaskowej, co wyróżnia cembrowinę wysoką jakością wykonania. View Burdaffi on the source website Baszta w Chlewiskach - relikt XVIII wieku Piętrowa konstrukcja, który stanowi idealny punkt widokowy na majestatyczny park Manor House SPA. Dobrze zlokalizowana baszta pozwala cieszyć się urokami szlacheckiej posiadłości, która jest okalana mazowieckimi krajobrazami. Ma ona gotycki wzór, a powstała jako integralna część sztucznych ruin w formie kamiennego ogrodzenia. Było ono zakończone kilkoma basztami, które miały utożsamiać gotycki wieżowy zamek. Jej unikalny charakter sprawił, że została zrekonstruowana w 2013 roku. Służyła kiedyś jako punkt widokowy z amboną strzelecką dawnego zwierzyńca. Od południowej strony przylegał do niej ogród owocowy wraz z oranżerią, który służył kojącym spacerom wśród natury. View Burdaffi on the source website Dworska lodownia na tyłach pałacowego wzgórza - relikt XIX wieku Dla wszystkich tych, których fascynują dworskie budynki, lodownia jest wyjątkowym miejscem. To tutaj, na przełomie XIX wieku składowano lód, który służył do izolowania i przedłużania terminu ważności wielu produktów spożywczych. Mieściła się ona na tyłach oficyny, gdzie front był skierowany w stronę ogrodu dzikiego. Została wykonana z kamienia, a jej wewnętrzna konstrukcja była wyposażona w szyb zapasowy, gdzie znajdowały się wspomniane zapasy lodu. Wbudowane cztery komory były częścią użytkową, które charakteryzują się kolebkami z cegieł. Konstrukcje ścian oraz sklepień były wzmacniane zaprawą wapienno-piaskową. Całość powstała na początku XIX wieku i stanowiła ważny element codziennego życia. Dziś mieści się tu Muzeum Rzeźb Bogów i Bożków Słowiańskich.
Miasto, którego mogą nam pozazdrościć obcokrajowcy. Jedna atrakcja przyciąga tłumy
Wolsztyn to jedno z najbardziej niezwykłych miast w Wielkopolsce. Położone niespełna 80 km od Poznania, zachwyca klimatem i żywą tradycją kolejnictwa, która wciąż przyciąga pasjonatów z całej Europy.
W tym artykule: Parowozownia w Wolsztynie Co warto zobaczyć w Wolsztynie? Wolsztyn – informacje praktyczne Za założyciela Wolsztyna uznaje się Peregryna Komorowskiego, rycerza Kazimierza Wielkiego. Jednak największy wpływ na rozwój miasta wywarli cystersi, którzy nadali mu charakterystyczny dla ówczesnego budownictwa kształt. Za symboliczny początek działalności zakonników uznaje się moment uzyskania przez nich zgody na zbudowanie międzyjeziornej grobli na Dojcy. Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego słowa „wollestein”, czyli „kamień wełny” (dawna jednostka miary kupieckiej). W przeszłości Wolsztyn i jego okolice były ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego na mapie Polski. Na terenie Wolsztyna swoje świątynie posiadali zarówno wyznawcy religii protestanckiej, katolickiej, jak i mojżeszowej. Obecny Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej wzniesiono w II połowie XVIII wieku. Poewangelicki Kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, którego początki sięgają XIX w., po II wojnie światowej został przejęty przez katolików. Z kolei wybudowaną w latach 1839–1840 synagogę zniszczyli hitlerowscy okupanci. Po 1945 r. budynek przerobiono na kino. Historia Wolsztyna ma też swoje ciemne strony. Miasto kilkukrotnie bardzo boleśnie dotknięte było przez zarazy i ogień. Najtragiczniejszy w skutkach pożar miał miejsce w 1810 roku na skutek wielotygodniowej suszy. Żywioł pochłonął ponad 70% domów, a także ratusz, kościół ewangelicki, synagogę, browar miejski i wieże kościoła katolickiego. Parowozownia w Wolsztynie Bezapelacyjnie największą atrakcją, z której słynie Wolsztyn, jest wybudowana w 1907 roku parowozownia. Przyciągająca rokrocznie tłumy turystów, zarówno tych krajowych, jak i zagranicznych. Trudno się jednak temu dziwić, ponieważ to jedyne miejsce na Starym Kontynencie, gdzie lokomotywy parowe wciąż wyjeżdżają na tory i odbywają się planowe przewozy pasażerskie. W obecnym rozkładzie jazdy znajdziemy połączenia do Leszna i Poznania. Parowozownia w Wolsztynie nadal pełni rolę zaplecza technicznego dla funkcjonujących lokomotyw parowych. Dzięki temu pasjonaci kolejnictwa mogą podpatrywać codzienne czynności związane z przygotowaniem maszyny do jazdy. Odwiedzający mają również możliwość zobaczyć na własne oczy wachlarzową halę postojową, warsztat z kuźnią oraz zespół urządzeń obsługujących lokomotyw. Czyli stację wodną z wieżą ciśnień i żurawiem wodnym, kanał oczystkowy ze składem opału i ponad 100-letnią obrotnicę. Ponadto na miejscu działa też wyposażony w zabytkowe maszyny warsztat ślusarski, kompresorownia oraz odlewnia panewka i kanały zapadni. Na terenie obiektu mieści się też niewielkie muzeum, przybliżające historię kolei. W izbie muzealnej znajdują się liczne przedmioty związane z kolejnictwem, takie jak stare bilety kolejowe, urządzenia sygnalizacyjne czy lampy naftowe używane przez kolejarzy. Zwiedzający podziwiać mogą również makietę przedstawiającą fragment tamtejszej stacji. Parowozownia w swoim dorobku posiada ok. 20 lokomotyw różnych serii, w tym m.in. słynny parowóz Pm36-2, znany jako „Piękna Helena”. Z kolei w ruchu planowym wykorzystywana jest jedna powojenna maszyna parowa – Pt47-65. Dodajmy, że rokrocznie, na przełomie kwietnia i maja, w Wolsztynie organizowana jest „Parada Parowozów”, która przyciąga do miasta tłumy miłośników kolei z całej Europy i nie tylko. Placówkę można także zwiedzać w ramach przypadającej w maju Nocy Muzeów. Co warto zobaczyć w Wolsztynie? Wolsztyn to jednak nie tylko atrakcje związane z parowozownią. Chętnie odwiedzanym przez turystów miejscem jest także położony niespełna kilometr od centrum miasta Skansen Budownictwa Ludowego Zachodniej Wielkopolski. Znajdujące się na miejscu stare chaty, stodoły i wiele innych budynków gospodarczych pozwalają przenieść się do odległych czasów olęderskich osadników. Uwagę zwiedzających z pewnością przykuje także jeden z najlepiej zachowanych w Polsce wiatraków kozłowych z 1603 roku. Skansen, będący częścią wolsztyńskiego Muzeum Regionalnego, zajmuje powierzchnię 3,5 ha. Wszystkie tworzące go obiekty usytuowane są zgodnie z ówczesną topografią wsi. W skład wspomnianego Muzeum Regionalnego w Wolsztynie wchodzą również Muzeum dr. Roberta Kocha i Muzeum Marcina Rożka. Pierwsze z nich upamiętnia postać Roberta Kocha, wybitnego niemieckiego mikrobiologa i laureata Nagrody Nobla z dziedziny medycyny. Odkrywca prątka gruźlicy w latach 70. XIX wieku przeprowadził się do Wolsztyna, gdzie pracował jako lekarz powiatowy. W dawnym domu naukowca, a dziś muzeum poświęconemu jego osobie, odwiedzający mogą oglądać przeróżne pamiątki związane z noblistą. Drugi z obiektów powstał na cześć Marcina Rożka, słynnego wielkopolskiego artysty XX wieku. Autor wielu znanych pomników i rzeźb zginął w Auschwitz, po tym, jak odmówił władzom II Rzeszy wykonania popiersia Adolfa Hitlera. Muzeum rzeźbiarza znajduje się w wybudowanej według jego koncepcji willi przy ul. 5 stycznia 34. W zbiorach placówki nie brakuje rzeźb, obrazów, rysunków autorstwa Rożka. Z okien willi roztacza się widok na Jezioro Wolsztyńskie, które zachwyca swoim urokiem o każdej porze roku. Szczególnie wiosną i latem, gdy pobliskie skwery, place i ulice zdobią tysiące wielobarwnych roślin. W ramach ciekawostki dodajmy, że Wolsztyn nazywany bywa „miastem kwiatów”. Wolsztyn kusi turystów nie tylko licznymi atrakcjami, ale również mnóstwem ciekawych wydarzeń i imprez. Od lat największym zainteresowaniem przyjezdnych, ale i mieszkańców cieszą się: Parada Parowozów (kwiecień/maj); Wolsztyński Tydzień Żeglarski (maj); Spotkania Folklorystyczne (czerwiec); Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej (wszystkie niedziele sierpnia); Międzynarodowy Festiwal Muzyki Country (drugi weekend sierpnia); Polska Man Triathlon (sierpień); Festyn Jesienny (wrzesień). Wolsztyn – informacje praktyczne Do Wolsztyna bez problemu dojedziemy pociągiem. Podróż z Poznania trwa ok. półtorej godziny. Tanio i smacznie zjecie w bistro „Europa”, nieopodal Muzeum Roberta Kocha. Po więcej informacji i ciekawostek na temat Wolsztyna odsyłamy was do siedziby Biura Promocji Turystyki przy ul. Kocha 12. Źródło: wielkopolska.travel Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zamek w Stobnicy znów budzi kontrowersje. Czy budowa zostanie ukończona?
Zamek w Stobnicy to niezwykle kontrowersyjny obiekt, ale nie ze względu na architekturę, która wyraźnie wyróżnia się na tle współczesnych trendów. Czy ten niezwykły obiekt jest dostępny dla zwiedzających? Jaka jest jego historia? Spór prawny o budowę trwa.
W tym artykule: Zamek w Stobnicy: zwiedzanie Zamek w Stobnicy: bilety Zamek w Stobnicy: dojazd Zamek w Stobnicy: historia obiektu Największe kontrowersje wzbudza położenie budynku. Zamek w Stobnicy wzniesiono na skraju Puszczy Noteckiej, na obszarze Natura 2000. Łatwo można się domyślić, że takie położenie spotkało się z ogromną falą krytyki. Nie można jednak nie wspomnieć, że inwestycja ma też pokaźne grono zwolenników, głównie wśród mieszkańców wsi Stobnica i gminy Oborniki. Zamek Książ wybudowano w XIII wieku, podobnie jak zamek Czocha. W kolejnym stuleciu powstał zamek w Czersku, a w XV wieku ukończony został zamek w Liwie. W porównaniu z tymi warowniami i rezydencjami, zamek w Stobnicy to dosłownie młodzik, bo obiekt ten zaczęto wznosić w 2015 roku. To jeden z nielicznych współczesnych zamków w Polsce, przy czym należy podkreślić, że w tym przypadku, słowo „zamek” nie zostało użyte na wyrost. Obiekt w Stobnicy prezentuje typowo średniowieczny styl, przez co często jest porównywany do tak wspaniałych budowli, jak choćby zamek w Malborku. Zamek w Stobnicy: zwiedzanie Zamek w Stobnicy wznosi się na sztucznie usypanej wyspie, zlokalizowanej na skraju Puszczy Noteckiej. Ma 14 kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną, jest też zaopatrzony w kilkudziesięciometrową wieżę. W pierwszej połowie 2022 roku znaczną część obiektu pokryto elewacją w kolorze piaskowym, co jeszcze bardziej upodobniło go do średniowiecznych warowni. Abstrahując od wszelkich kontrowersji związanych z położeniem inwestycji, trzeba przyznać, że zamek prezentuje się imponująco. Potężna bryła, która góruje nad zieloną linią wyznaczoną przez szczyty drzew Puszczy Noteckiej, zachęca do zwiedzenia tego niezwykłego budynku, jednak w tym temacie nie mamy dobrych informacji – na razie obiekt nie jest udostępniony dla zwiedzających i trudno powiedzieć, czy kiedykolwiek będzie można obejrzeć jego wnętrza lub przynajmniej obejrzeć z bliska potężną bryłę budynku. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/zamek-w-stobnicy-opis-zwiedzanie-bilety-i-dojazd-historia-obiektu-fot-sz-archi-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-6ccbf5e.jpeg" width="1280" height="720" alt="Zamek w Stobnicy: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (Fot. SZ Archi, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" title="Zamek w Stobnicy: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (Fot. SZ Archi, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" /> Prace budowlane w Stobnicy wciąż trwają, więc obiekt nie jest dostępny dla zwiedzających. Dostępu na ogromny teren inwestycji strzeże płot zaopatrzony w drut kolczasty. Na miejscu obecni są też pracownicy ochrony. Co jakiś czas, w okolicy zamku, jak i w samym obiekcie, pojawiają się amatorscy eksploratorzy, ale trzeba z całą stanowczością podkreślić, że każde z tych wejść jest nielegalne. Na razie okazały zamek można podziwiać wyłącznie z daleka. Zamek w Stobnicy: bilety Nie sposób stwierdzić, czy kiedykolwiek będą sprzedawane bilety wstępu na zamek w Stobnicy. Wynika to z faktu, że jak dotąd, inwestor (poznańska spółka D.J.T.) nie zdradził jego przeznaczenia. Plotki wskazują, że ma to być luksusowy apartamentowiec, choć nie brakuje też niepotwierdzonych informacji, według których zamek jest budowany z przeznaczeniem na luksusowy hotel. Ta teza wydaje się o tyle prawdopodobna, że obiekt jest położony na obszarze wyjątkowo atrakcyjnym pod względem turystycznym. W 2022 roku pojawiły się też doniesienia, że budynek będzie łączył funkcję apartamentowca z lokalami na sprzedaż z częścią hotelową. Nic jednak nie jest pewne i do czasu wydania oficjalnego oświadczenia w tej sprawie nie możemy być pewni, czy turyści będą mogli zwiedzić tą niezwykłą budowlę. Zamek w Stobnicy: dojazd Stobnica to niewielka wieś sołecka, położona w gminie Oborniki (województwo wielkopolskie). Chcąc dostać się na miejsce, najlepiej kierować się w stronę Obornik - z okolic Poznania drogą nr 92, następnie drogą ekspresową S11 i drogą nr 11. Od strony Piły, do obornik można dojechać drogą nr 11. Na miejscu należy wjechać na trasę prowadzącą z Obornik do Wronek, która przebiega wzdłuż Warty. Podkreślamy, zamek w Stobnicy można podziwiać tylko z pewnej odległości. Z poziomu gruntu widoczna jest tylko niewielka część bryły budynku, bo teren inwestycji jest odgrodzony od dostępnych ścieżek gęstym pasem lasu. Wejście na teren obiektu jest surowo wzbronione, więc wycieczka do Stobnicy może okazać się wielkim rozczarowaniem. Zamek w Stobnicy: historia obiektu O zamku w Stobnicy zrobiło się głośno w 2018 roku, kiedy inwestycja została upubliczniona. Jej historia zaczęła się jednak trzy lata wcześniej, gdy organ właściwy w tej sprawie – starosta obornicki – wydał pozwolenie na budowę. Kontrowersyjne położenie zamku w Stobnicy Pierwsze zdjęcia monumentalnego budynku zaczęły pojawiać się latem 2018 roku. Uwagę mediów i opinii publicznej przyciągnęła nie tylko oryginalna bryła wielkiego obiektu, która nasuwa jednoznaczne skojarzenia ze średniowiecznymi warowniami. Największe kontrowersje wzbudziło położenie inwestycji – zamek powstaje w Puszczy Noteckiej, na terenie Natura 2000. Ekolodzy podnosili wówczas, że tak duża inwestycja nie może być realizowana w tym miejscu. Zamek w Stobnicy pod lupą służb Centralne Biuro Antykorupcyjne już w 2018 roku zaczęło przyglądać się inwestycji prowadzonej w niewielkiej wsi w gminie Oborniki. Niebawem, sprawą zainteresowała się też prokuratura. Po pewnym czasie wystosowano akty oskarżenia wobec sześciu osób związanych ze sprawą. Jeden z najpoważniejszych dotyczył rozpoczęcia inwestycji budowlanej pomimo przepisów wynikających z objęcia tego obszaru programem ochrony przyrody Natura 2000. Mimo to wojewoda Łukasz Mikołajczyk nie zadecydował o cofnięciu pozwolenia na budowę. W konsekwencji, doprowadziło to do jego dymisji (pod koniec 2020 roku), o którą wnioskował minister Mariusz Kamiński. Decyzja o zdymisjonowaniu wojewody pozwalała przypuszczać, że budowa zamku zostanie wstrzymana. Nie można było wykluczyć, że zapadnie decyzja o konieczności wykonania rozbiórki obiektu, jednak prace na terenie inwestycji nie zostały wstrzymane. Decyzja o pozwoleniu na budowę uznana za nieważną Decyzję o pozwoleniu na budowę, która została wydana w 2015 roku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za nieważną dopiero w sierpniu 2021 roku. To działanie było dla inwestora równoznaczne z koniecznością zakończenia prac. Należy jednak podkreślić, że historia zamku w Stobnicy nie kończy się w tym miejscu. Kolejne zwroty akcji W lutym 2022 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zadecydował o uchyleniu decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na mocy tej decyzji, prace mogły zostać legalnie wznowione. W czerwcu 2022 roku Sąd Rejonowy w Obornikach umorzył postępowanie wobec trzech z sześciu oskarżonych w sprawie budowy obiektu (na mocy aktu oskarżenia wystosowanego przez prokuraturę pod koniec 2020 roku). Decyzja ta dotyczyła Pawła N., Dymitra N. i Waldemara S. W marcu 2025 r. nastąpił kolejny zwrot akcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne dotyczące budowy. Wyrok NSA jest prawomocny. Oznacza to zatem, że pozwolenie na budowę jest ważne. Co dalej z zamkiem w Stobnicy? Inwestycja zdaje się powoli zmierzać ku końcowi. W połowie 2022 roku z zewnątrz budynek był już niemal kompletny. Nie wiadomo, na jakim etapie znajdują się prace wewnątrz obiektu. Z niepotwierdzonych informacji wynika, że koniec budowy jest planowany na 2025 rok. Jednak biorąc pod uwagę prawno-administracyjny galimatias, który towarzyszy tej inwestycji, trudno mówić o jakichkolwiek konkretach. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gratka dla miłośników zamków. Całkowicie za darmo zwiedzisz najsłynniejsze polskie obiekty
„Darmowy Listopad” to niepowtarzalna okazja, by bezpłatnie zwiedzić najsłynniejsze polskie rezydencje królewskie i odkryć ich najcenniejsze zbiory. Pełną listę obiektów biorących udział w tegorocznej edycji znajdziesz poniżej.
W tym artykule: „Darmowy Listopad 2024” – lista obiektów, które zwiedzisz za darmo „Darmowy Listopad 2024” w rezydencjach królewskich Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego już po raz trzynasty zaprasza na „Darmowy Listopad”. W czasie trwania akcji najsłynniejsze polskie rezydencje królewskie oferują dostęp do swoich wyjątkowych zbiorów całkowicie za darmo. Poza wystawami stałymi i czasowymi uczestnicy będą mogli skorzystać z bogatego programu wydarzeń edukacyjnych, w tym warsztatów, spotkań i konferencji. „Darmowy Listopad 2024” – lista obiektów, które zwiedzisz za darmo W tym roku akcja „Darmowy Listopad” odbywa się po raz trzynasty, a jej hasło przewodnie „Królewskie widowisko” zachęca do odkrywania bogactwa polskich rezydencji królewskich. To jedyna taka okazja w roku, by bezpłatnie zwiedzić najważniejsze zabytki i cenne zbiory narodowe. W tegorocznej edycji udział biorą cztery wyjątkowe obiekty: Zamek Królewski w Warszawie, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Zamek Królewski na Wawelu, Muzeum Łazienki Królewskie. „Darmowy Listopad 2024” w rezydencjach królewskich W wybrane weekendy goście będą mogli nie tylko bezpłatnie zwiedzać wystawy, ale również uczestniczyć w fascynujących wydarzeniach, które przybliżą niezwykłe historie związane z każdym z obiektów. Sprawdź, co czeka na ciebie w kolejnych tygodniach. 9–10 listopada – Zamek Królewski w Warszawie Bezpłatne zwiedzanie Trasy Królewskiej z okazji symbolicznego zakończenia odbudowy Zamku Królewskiego. Uroczystości związane z odtworzeniem tronu króla Stanisława Augusta w Sali Tronowej będą uświetnione tematycznymi spacerami i warsztatami plastycznymi dla rodzin. 16–17 listopada – Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie Weekend taneczno-teatralny, pełen warsztatów inspirowanych sztuką i kulturą pałacową. W programie m.in.: warsztaty „Zatańcz jak w Pałacu” dla rodzin, familijne zajęcia „Kamishibai – japoński teatr słowa i ilustracji”, warsztaty plastyczne „Kreska czyni cuda” z użyciem pióra i tuszu, oraz zajęcia narracyjne „Ilustracja mówi więcej niż tysiąc słów”, które przybliżą historię króla Jana III Sobieskiego i dębu Bartka. 23–24 listopada – Zamek Królewski na Wawelu Bezpłatny wstęp na II piętro zamku, gdzie zwiedzający mogą odkrywać Reprezentacyjne Komnaty Królewskie oraz wystawy „Niech żyje król! Koronacje Sasów na Wawelu” i „Arcydzieła z Kolekcji Lanckorońskich. Część 2”. Otwarte będą także podziemia Zamku z ekspozycjami „Wawel Zaginiony”, „Wawel Podziemny. Lapidarium” oraz wystawa „Wawel Odzyskany”. 29–30 listopada – Muzeum Łazienki Królewskie Z okazji 193. rocznicy powstania listopadowego muzeum zaprasza na spacery historyczne, międzypokoleniowe warsztaty „Widowiskowy Amfiteatr”, podczas których wspólnie powstanie haftowany obraz Amfiteatru w Łazienkach. W programie także spektakl „Didaskalia”, kuratorskie oprowadzanie po wystawie „Ikonosfera Wyspiańskiego. Noc Listopadowa” oraz warsztaty edukacyjne w Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa – oddziale Muzeum Łazienki Królewskie. Bilety w ramach akcji „Darmowy Listopad” można nabyć bezpośrednio w kasach lub za pośrednictwem strony internetowej poszczególnych placówek. Szczegółowe informacje na temat tegorocznej edycji wydarzenia znajdziecie również w mediach społecznościowych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Przypomnijmy, że pierwsza edycja akcji „Darmowy Listopad”, której organizatorem jest MKiDN, odbyła się w 2012 roku. Jej główny celem było zwiększenie dostępności do narodowych instytucji kultury oraz zachęcenie – przede wszystkim młodszego pokolenia – do odwiedzenia miejsc o szczególnym znaczeniu dla historii Polski. Od samego początku w wydarzeniu udział biorą wspomniane już rezydencje królewskie – Zamek Królewski na Wawelu, Zamek Królewski w Warszawie, Muzeum Łazienki Królewskie oraz Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. W 2020 r. ze względu na pandemię COVID-19 akcja „Darmowy Listopad” w całości zorganizowana była w formie online. Źródło: gov.pl Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zamek w Niepołomicach to miejsce z bogatą historią. Były tu chorągwie spod Grunwaldu i porodówka
Kazimierz Wielki rozpoczynał z tego miejsca anonimową podróż po chłopskich chatach. Władysław Jagiełło za to z niczym się nie krył i przywiózł tu pełno krzyżackich chorągwi zdobytych pod Grunwaldem. Stefan Batory ruszał stąd na dziką zwierzynę, Szwedzi wywieźli, co się da. Po II wojnie światowej miejsce to stało się najbardziej królewską porodówką w Polsce. To zamek w Niepołomicach – „mały Wawel”, oddalony o 25 kilometrów od Krakowa.
Spis treści: Zamek w Niepołomicach za czasów Kazimierza Wielkiego Czasy Jagiellonów Rozwój i upadek zamku Dzieje najnowsze „Zastał Niepołomice drewniane, a zastawił murowane”. Kazimierz Wielki przeszedł do historii nie tylko jako wybitny dyplomata i modernizator Polski, ale i jako budowniczy tutejszego zamku. Nie była to jeszcze perła renesansu. Za czasów ostatniego z Piastów na naszym tronie dominował tu gotyk. Sama warownia stanowiła zaś dla króla, podobnie jak i jego następców, punkt wypadowy do polowań w Puszczy Niepołomickiej, ale nie tylko. Zamek w Niepołomicach za czasów Kazimierza Wielkiego Legenda głosi, że Kazimierz właśnie stąd rozpoczynał swoje podróże incognito po miejscowych wioskach, aby lepiej poznać życie poddanych. Podczas jednej z takich wypraw zaszedł do jednej z najuboższych chat w okolicy, gdzie został jednak ugoszczony – jakże by inaczej – po królewsku. Jakiś czas później ponownie odwiedził chłopską rodzinę, tym razem w pełnym majestacie. W podziękowaniu za poczęstunek obdarował gospodarza ziemią, a jego małego synka woreczkiem dukatów. Czasy Jagiellonów Kazimierz gościł w Niepołomicach aż ośmiokrotnie, ale najlepsze zamek miał dopiero przed sobą. Władysław Jagiełło przedkładał jego pomieszczenia nad wawelskie salony. Nie bez powodu za pierwszego z Jagiellonów miejscowość doczekała się przydomka „druga stolica Polski”. Król objazdowy Niech przemówią zresztą liczby. Podczas panowania Jagiełły wystawiono tu 70 państwowych dokumentów. Sam władca blisko 50 razy ruszał z Niepołomic na polowania. Czy tutejsze lasy przywodziły mu na myśl puszcze litewskie, w cieniu których się wychował? Niewykluczone. W otoczeniu myśliwych nieraz występowała też królowa Jadwiga, najczęściej z sokołem na ramieniu. W związku z tym, że Jagiełło był „królem objazdowym” (łac. „rex ambulans”), jego pobyty w Niepołomicach, choć stosunkowo częste, nie mogły trwać długo. Zjeżdżał tu na dzień św. Marcina (11 listopada), uczestniczył w zjeździe panów koronnych i pod koniec miesiąca udawał się na Litwę. Bitwa pod Grunwaldem Opisując dzieje zamku i Niepołomic, nie sposób też nie wspomnieć o bitwie pod Grunwaldem. Dlaczego? Otóż jeden z największych triumfów polskiego, a w zasadzie polsko-litewskiego oręża, poprzedziły łowy zorganizowane przez króla Władysława w Puszczy Niepołomickiej (1409). W ten sposób władca zadbał o zapasy dla swoich rycerzy. Po grunwaldzkiej wiktorii czekała go kolejna wizyta w zamkowych progach. Wyjątkowa, bo Jagielle towarzyszyło liczne rycerstwo, a także wydarte nieprzyjacielowi chorągwie krzyżackie. Pobyt zwycięzców trwał do 25 listopada 1411 roku. Potem Władysław i jego wojowie wyruszyli do Krakowa, kończąc triumfalny pochód na Wawelu. Niepołomice chętnie odwiedzali również inni Jagiellonowie, zwłaszcza Zygmunt Stary i Zygmunt August. Za czasów ich panowania warownia diametralnie zmieniła swoje oblicze. Gotyk odszedł w niepamięć, a symbolem renesansowej przebudowy stały się arkady z krużgankami. Rozwój i upadek zamku „Mały Wawel” przyciągał także Stefana Batorego, choć stanowił głównie dla niego przystanek w drodze po grubego zwierza. Dla mieszkańców przyzamkowej osady miało to jednak mniejsze znaczenie. Najważniejszy był fakt, że rozkwitowi zamku towarzyszy rozwój gospodarczy okolicy (nowe browary, warsztaty i gospody). Niestety, w XVII wieku nad Niepołomicami zawisły czarne chmury. Gwoździem do trumny okazał się potop szwedzki. Najeźdźcy ogołocili zamkowe zabudowania do cna. Zabrali niemal wszystko, od mebli i obrazów, przez wyroby rzemiosła artystycznego i tkaniny, po myśliwskie trofea. Do czasu rozbiorów budowla nie odzyskała już dawnej świetności. Po upadku I Rzeczpospolitej znalazła się w zaborze austriackim. Austriakom służyła m.in. jako miejsce zakwaterowania urzędników i żołnierzy oraz szpital. Dzieje najnowsze Z kolei w XX wieku przeznaczenie zamku zmieniało się, jak w kalejdoskopie. Druga Rzeczpospolita? Mieściły się tu np. urząd pocztowy, nadleśnictwo, sąd i składnica kółek rolniczych. II wojna światowa? Na szczęście Niemcy nie obrócili królewskiej rezydencji w zgliszcza, choć przed nadejściem Armii Czerwonej zdążyli wysadzić podziemny skład amunicji. W efekcie zostały całkowicie zniszczone sklepienia piwniczne, ale mury zewnętrzne pozostały w większości nienaruszone. PRL? Komuniści zaadaptowali warownię na potrzeby społeczne. Zorganizowali tu pocztę, liceum, centralę telefoniczną, dom kultury, łaźnię miejską, a nawet izbę porodową i mieszkania komunalne. Kobiety ciężarne oraz lokatorzy zostali zatem swoistymi następcami królów, choć ich pobyt raczej nie odbywał się w królewskich warunkach. Obecnie w dawnej siedzibie Piastów i Jagiellonów znajduje się Muzeum Niepołomickie.
Zamek w Łańcucie był kiedyś znany w całej Europie. Do dziś zachwyca stylem i bogactwem zbiorów
Zbudowany na zamówienie rodu Pileckich zamek w Łańcucie jest jedną z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich w Polsce. Historia tego urokliwego miejsca sięga czasów Kazimierza Wielkiego. Ale współcześnie znany nam gmach powstał w pierwszej połowie XVII wieku w modnym wówczas stylu „palazzo in fortezza”.
Spis treści: Historia Łańcuta Zamek w Łańcucie – historia powstania Zamek w rękach Lubomirskich Magnacka siedziba Łańcut w rękach Potockich Luksusowa rezydencja Zamek w Łańcucie dziś Najbardziej znany obiekt w tym mieście to zamek w Łańcucie. Jednak sam Łańcut ma długą historię, której początki sięgają wczesnego średniowiecza. Założenie tego leżącego na pograniczu Podgórza Rzeszowskiego i Pradoliny Podkarpackiej miasta przypisuje się królowi Kazimierzowi Wielkiemu w 1349 roku. Historia Łańcuta Król ściągnął do nowego miasta niemieckich kolonistów z leżącego w Bawarii Landshut, znanego jako „strażnica kraju”. Właśnie ta nazwa została przeniesiona przez kolonistów i dostosowana fonetycznie do języka polskiego, dzięki czemu powstał „Łańcut”. Miasto było wymieniane w różnych formach: Landshut, Lanczuth (1375), Landssuth (1381), Lanchth (1384), Lanczuth (1494) oraz jeszcze jako Landshut w 1650 roku. W pobliżu Łańcuta w 1450 roku utworzono również niemiecką wieś Helwigau. Niemiecka ludność w okolicy Łańcuta zachowała swoją odrębność językową aż do pierwszej połowy XVIII wieku. Przez wieki Łańcut należał do kilku rodów, w tym Pileckich, Stadnickich, Lubomirskich i Potockich. A wraz z Łańcutem obronny pałac, który – szczęśliwie dla nas – zachował się do dziś. Zamek w Łańcucie – historia powstania Już w XV wieku, na wzgórzu w północnej części miasta wzniesiono zamek. Pierwotna konstrukcja była drewniana. Mimo to pozwalała bronić się mieszkańcom przed licznymi najazdami tatarskimi, które w XV wieku przetaczały się przez kresy. Zamek został rozbudowany przez ród Stadnickich około 1610 roku. Został znacznie powiększony oraz zyskał potężną fortyfikację w okresie przebudowy przypadającej na latach 1629–1641. Prace prowadzone były pod kierunkiem Macieja Trapoli – pochodzącego z Włoch architekta. Wsławił się on również przebudową zamku w Nowym Wiśniczu oraz zaprojektowaniem urokliwej krakowskiej Willi Decjusza. Zamek w rękach Lubomirskich Prace te zlecił i opłacił wojewody krakowski i ruski Stanisław Lubomirski. To najpotężniejszy magnat ówczesnej Polski, właściciel 18 miast, 313 wsi i 163 folwarków, obrońca Chocimia i Marszałek Trybunału Głównego Koronnego. Odkupił Łańcut od Stanisława Stadnickiego, zwanego „Diabełkiem”. Dziedzic Łańcuta z rodu Stadnickich znany był ze swojej gwałtowności, małostkowości i przede wszystkim okrucieństwa. Był zmuszony sprzedać rodzinną rezydencję Lubomirskiemu, aby mieć jak opłacić liczne grzywny za bandyckie napaści swoje, swych braci, a nawet ojca. W ten sposób pograniczna rezydencja zyskała nowych właścicieli, którzy zadbali o podkarpacką perłę. Magnacka siedziba Szczególną uwagę należy poświęcić innemu Stanisławowi Lubomirskiemu, który stał się „Panem na Łańcucie” w 1745 roku. Ten marszałek wielki koronny, uczestnik konfederacji barskiej walczący z wpływami rosyjskimi w Polsce i ceniony polityk poślubił Izabelę z Czartoryskich Lubomirską. Księżna, do której należał wówczas Pałac w Wilanowie, była znaną miłośniczką i kolekcjonerką sztuki. W czasie, gdy jej mąż angażował się w politykę, Izabella z Czartoryskich Lubomirska zleciła przebudowę zamku w Łańcucie, aby dostosować go do popularnego stylu rokoko. Przemieniła zamek w rezydencję pałacowo-parkową, współpracując z artystami takimi jak Szymon Bogumił Zug i Vincenzo Brenna. Zamek został unowocześniony i przystosowany do aktualnych potrzeb, a wnętrza wypełniono dziełami sztuki. W latach 70. XVIII wieku rozpoczęto prace nad parkiem otaczającym zamek, tworząc aleję z lip wzdłuż drogi krytej. Pod koniec XVIII wieku zamek w Łańcucie stał się jedną z najważniejszych rezydencji w Polsce. Tętniła życiem artystycznym i towarzyskim, bywali tam znani artyści i ważne osobistości. Łańcut w rękach Potockich Po śmierci księżnej Lubomirskiej w 1816 roku majątek trafił w ręce jej wnuka, Alfreda I Potockiego, który w 1830 roku ustanowił ordynację. Syn Alfreda, Alfred II Józef, nieczęsto odwiedzał Łańcut, co doprowadziło do pogorszenia stanu zamku i parku. Jednak jego następca, Roman Potocki, wraz z żoną Elżbietą, przywrócili rezydencję do dawnej świetności. W latach 1889–1911 przeprowadzono kompleksową modernizację zamku, dodając nowoczesne instalacje i przekształcając elewacje w stylu neobarokowym. Prace nad parkiem trwały od 1890 roku, a w jego sąsiedztwie utworzono Ogród Włoski i Ogród Różany. Luksusowa rezydencja Po tej modernizacji zamek w Łańcucie stał się jedną z najbardziej luksusowych rezydencji w Europie. Zamek odwiedzali liczni przedstawiciele arystokracji. Na początku XX wieku ordynacja łańcucka była jedną z największych w Polsce. W 1915 roku ordynatem został Alfred III Potocki. W latach 20. XX wieku zlecił kolejną modernizację, w tym instalację centralnego ogrzewania i stworzenie łaźni. Zamek stał się miejscem spotkań dla europejskich elit. Alfred III opuścił Łańcut w 1944 roku. Zmarł na emigracji w 1958 roku. Podczas II wojny światowej zamek nie ucierpiał. Alfred Potocki zdołał uciec na Zachód, wywożąc część zamkowych dóbr. Po wojnie zamek stał się muzeum. Oferuje zajęcia edukacyjne oraz organizuje ważne wydarzenia muzyczne, w tym Festiwal Muzyki od 1960 roku. Zamek pełni także funkcje reprezentacyjne. M.in. w 1996 roku odbyło się tu spotkanie prezydentów państw Europy Środkowej. Zamek w Łańcucie dziś Zamek w Łańcucie, jak niemal żadna z zachowanych polskich rezydencji, pokazuje magnackie życie okresu XVIII i XIX wieku. Posiada wielką salę balową, teatr dworski, galerię rzeźb i malarstwa. Do najcenniejszych dzieł sztuki należą m.in. autoportret Sofonisby Anguissoli z 1556 r. i rzeźba dłuta Antonia Canovy, przedstawiająca Henryka Lubomirskiego jako Amora. W Łańcucie znajduje się również największy w Polsce i najlepiej zachowany przykład biblioteki magnackiej. Liczy ona aż 22 tys. woluminów. Nie należy zapomnieć o powozowni z cennymi i wciąż używanymi na specjalne okazje powozami oraz o urokliwej oranżerii. Łańcucki zamek do dziś wygląda tak, jakby Stanisław i Izabela Lubomirscy mieli za chwilę powrócić w jego progi. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Zamek Książ z kolejną zagadką. Odkryto świadectwo pobytu wolnomularzy
Odznakę berlińskiej loży wolnomularskiej Fryderyk Wielki – Prometeusz znaleziono podczas prac porządkowych na terenie parku okalającego Zamek Książ w Wałbrzychu. Czy dawni właściciele zamku byli masonami?
Spis treści: Tajemnicze znalezisko na Zamku Książ Czy właściciele zamku byli masonami? Masoni – kim byli? Zamek Książ w Wałbrzychu to jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska. Historia zamku rozpoczyna się w 1288 roku, gdy książę Bolko I Surowy wzniósł tam warownię obronną. Na przestrzeni lat zamek Książ wielokrotnie zmieniał właścicieli i był przebudowywany. W 1509 roku stał się własnością Konrada I von Hoberga („ch” w nazwisku rodowym pojawiło się dopiero w 1714 roku). Właśnie wtedy rozpoczęły się liczne przebudowy Książa. Zamek pozostał własnością tego szlacheckiego rodu aż do 1941 roku, gdy skonfiskowali go naziści w czasie II wojny światowej. Tajemnicze znalezisko na Zamku Książ W mediach społecznościowych wałbrzyskiego zamku opublikowano intrygującą informację. Podczas prac porządkowych w parku okalającym Zamek Książ jedna z ogrodniczek odnalazła tajemniczy przedmiot. Okazała się nim pochodząca sprzed stu lat odznaka berlińskiej loży wolnomularskiej Fryderyk Wielki – Prometeusz. Miejsce odkrycia być może nie jest przypadkowe. Okazały się nim krzewy rododendronów na ścieżce prowadzącej z drogi asfaltowej w stronę punktu widokowego Grób Olbrzyma. – Zabrudzony, ale ciągle błyszczący przedmiot znajdował się na powierzchni gruntu zasypany warstwą liści – poinformowali pracownicy zamku. Artefakt jest dość poważnie zniszczony, dlatego można stwierdzić, że w poszyciu parku zalegał długo. Czy właściciele zamku byli masonami? – Nie mamy twardych dowodów, że ktoś z rodziny Hochbergów był członkiem berlińskiej loży Fryderyk Wielki - Prometeusz. W tamtym okresie, jak i dziś, osoby wykształcone należały do lóż, których zadaniem było i jest wspieranie w samodoskonaleniu. Myślę, że w czasie, kiedy odznaka została zgubiona, członkostwo w jednej z wielu lóż nie było niczym nadzwyczajnym, choć rzeczywiście obnoszenie się z odznaką w codziennej sytuacji może być dość niezwykłe – przekazała National Geographic Polska kierownik Działu Muzealno-Edukacyjnego Zamek Książ, Katarzyna Sielicka. To ona dokonała identyfikacji zabytku. Katarzyna Sielicka zwraca uwagę na to, że odznakę znaleziono w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej osi widokowej. Podkreśla, że osie widokowe, razem z siecią ścieżek, nasadzeniami i małą architekturą ogrodową tworzyły scenerię dla dworskiego życia i przyjemnego spędzania czasu przez arystokrację. Hochbergowie, czyli właściciele zamku, utrzymywali stały kontakt z dworem w Berlinie i gościli w zamku wielu znamienitych gości związanych z tym środowiskiem. – Można zatem przypuszczać, że odznaka została zgubiona podczas jednego z takich spotkań przez członka berlińskiej loży – wskazuje. Jednak w ocenie Sielickiej są też inne możliwości. W latach 1929–1939 zamek był przez Hochbergów udostępniany turystycznie. Zguba może więc wiązać się np. z pierwszymi turystami odwiedzającymi rezydencję. Odznaka mogła też znaleźć się w ogrodach w związku z plądrowaniem przez szabrowników położonego nieopodal mauzoleum Hochbergów. – Aby powiedzieć coś więcej na ten temat, złożyłam do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek na poszukiwania zabytków w tamtym rejonie. Przeprowadzimy je jesienią i być może przyniosą one kolejne znaleziska, które pozwolą nam uzupełnić tę opowieść – przekazała National Geographic Polska Sielicka. Rzecznik prasowy Zamku Książ Mateusz Mykytyszyn poinformował, że ze względu na związek znaleziska z zamkiem oraz jego walory edukacyjno-wystawiennicze wystąpiono z wnioskiem o wyrażenie zgody na przechowywanie odznaki w Zamku Książ, gdzie zostanie wpisana do inwentarza zabytków ruchomych. Masoni – kim byli? Masoni (nazywani też wolnomularzami) są ruchem społeczno-etycznym. Wykrystalizował się on na przełomie XVII i XVIII w. Wolnomularzy od zawsze otaczał nimb tajemnicy, zwłaszcza w związku z niezwykłą oprawą towarzyszącą ich spotkaniom. Co ciekawe, ten ruch nie był i nie jest jednolity. Wolnomularze nie mają jednego lidera. Ich poglądy bywają różne nawet w kwestii religii. To, że istniało wiele odłamów masonerii, pomogło w precyzyjniejszej identyfikacji zabytku z Zamku Książ. Odznakę berlińskiej loży wolnomularskiej Fryderyk Wielki – Prometeusz należy datować na okres po 1925 roku. To wówczas z loży głównej wyodrębniła się gałąź Prometeusz, która zresztą funkcjonuje do dziś. Warto wiedzieć, że największa kolekcja druków masońskich w Europie liczy ok. 80 tys. egzemplarzy. Znajduje się w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu. Źródło: Zamek Książ Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zamek w Niedzicy uchodzi za miejsce nawiedzone. Przede wszystkim jest jednak malowniczą budowlą
Zamek w Niedzicy, zwany inaczej zamkiem Dunajec, był niegdyś warownią strzegącą granic Polski z Węgrami. Dziś jest jedną z atrakcji okolic Kotliny Nowotarskiej.
W tym artykule: Małe Mazury Zamek w Niedzicy – legendy Zapora Niedzica Obozowanie nad Jeziorem Czorsztyńskim Zamek w Niedzicy – noclegi Na zamku w Niedzicy straszy, o jeziorze zresztą też krążą mroczne historie. Ludzie gadają, że z zatopionej wsi Maniowy czasami słychać ujadanie psów. Mówią jeszcze, że w miejscu starego cmentarza duchy można zobaczyć. Tych starych, których pochowano, a potem przy budowie zbiornika i zapory przeniesiono w nowe miejsce. Dlatego nocą lepiej się tu nie zapuszczać. Zwłaszcza wtedy, kiedy te noce są gęste jak smoła. Małe Mazury Dziś księżyc w pełni, filmowo oświetla ruiny starego zamku w Czorsztynie i ptasią wyspę, na której rybitwy składają jaja. Na pomoście plaży Pieniny kołyszą się wędki. Jarosław Szczygieł rozkłada je wieczorem, by świtem sprawdzić, czy jakiś leszcz złapał się na haczyk. Sam dał się złapać temu miejscu, może na piękne krajobrazy, a może na harmonijny kontakt z naturą. Czuć go zwłaszcza wtedy, gdy tak jak ja zamieszka się w namiotach i budzi się wśród drzew czy porannych kłótni ptaków. Mówią o tym miejscu małe Mazury. Choć jezioro ma tylko 9 km długości, szerokie jest na niecałe 2, można tu uprawiać wszystkie sporty wodne, których dusza zapragnie. Na dodatek blisko tu w Pieniny i Gorce, łatwo też wypuścić się na rower. Jezioro otula 30-kilometrowa ścieżka rowerowa. Zamek w Niedzicy – legendy W lochach zamku w Niedzicy więziony był Janosik. Ale tak naprawdę, kiedy zaczynam zwiedzanie zamku Dunajec, mam przed oczami sceny z filmu „Wakacje z duchami”. I drżący, przejmujący głos: „Brunhildo, przebacz mi”. Dziś się z tego śmieję, ale kiedy oglądałem go w podstawówce, ciężko było później zasnąć samemu w pokoju. Dziś już wiem, że sceny serialu były kręcone właśnie tutaj. Na dziedzińcu i w komnatach tej średniowiecznej warowni wznoszącej się na wapiennej skale, kilkaset metrów nad taflą jeziora. Najpiękniejsze zamki w Małopolsce. Które z nich warto zwiedzić? Małopolskę śmiało można nazwać krainą zamków i w tym stwierdzeniu nie będzie nawet krzty przesady. Piękne rezydencje i monumentalne warownie stanowią stały element tamtejszego krajobraz... Najstarsze zachowane fragmenty zamku w Niedzicy – zamek górny i wieża, są dziś najbardziej charakterystycznymi punktami okolic Kotliny Nowotarskiej. Jest i studnia na pięknym dziedzińcu, i związana z nią legenda właśnie o Brunhildzie. Młodej i pięknej księżniczce zamordowanej przez swego małżonka, któremu nie w smak był temperament i chęć do zabawy młodej żony. Po jednej z kłótni małżonek tak mocno miał pchnąć swą ukochaną, że ta wypadła przez okno prosto do studni. Historia, którą za dnia opowiadają przewodnicy, nocą nabiera wyższej temperatury. Zwłaszcza kiedy się śpi u stóp imponującej warowni, a koledzy lubią straszyć. Zapora Niedzica Dunajec miał tak, że lubił wylewać. Jego wody niszczyły domy i plony, człowiek postanowił więc zaingerować w naturę. Decyzja o postawieniu zbiornika na rzece i zapory miała chronić ludzi, zapewnić im źródło wody pitnej, a przy okazji dostarczyć energii elektrycznej. Budowa, która rozpoczęła się w 1970 r., dla wielu ludzi była osobistą tragedią. Pod powierzchnią wody, w której dziś się kąpiemy, kryją się historie życia ludzi, którzy wraz z zalaniem kilku wsi przeniesieni zostali w nowe miejsca. Czasami same ożywają, tak jak zatopiona wieś Maniowy, która przed czterema laty wyłoniła się z wody, ukazując stare fundamenty domów, które przestały istnieć. Czorsztyńska tama jest największą zaporą ziemną w Polsce, można sobie nią pospacerować i popodziwiać. Sprytne urządzenia, które tam zainstalowano, zrzucają z tak wielką siłą wodę, że ta zasila elektrownię wodną. Można ją zwiedzić i poznać historię budowy, która jest opowieścią dogadywania się człowieka z naturą i pewnych ustępstw. Gdyby nie powstała, dolina Dunajca nadal byłaby zalewana, nie powstałoby też miejsce dla aktywnego wypoczynku. Obozowanie nad Jeziorem Czorsztyńskim Po całym dniu na wodzie wracam do obozowiska. Rozświetlone namioty przypominają wielkie świetliki, tyle że nie unoszą się w powietrzu. Te prawdziwe, świętojańskie, też można tu spotkać, kiedy siedzi się przy ogniu i obserwuje życie dookoła. Ruiny czorsztyńskiego zamku powoli wtapiają się w Gorce, za kilka godzin trudno je będzie rozróżnić. Chyba że rozświetli je księżyc – tutejszy sceniczny reflektor. Kiedyś zamek w Niedzicy był warownią strzegącą granic Polski z Węgrami, dziś jest jedną z atrakcji okolic. Czas odcisnął tu swoje piętno, ale w taki sposób, że to, co wczorajsze, co przeszłe i minione, oddaje z siebie co najlepsze temu, co dziś. Takie spotkania tworzą miejsca, w których człowiek staje się czujny i uważany. Powolny i uwolniony od tego, co na co dzień zmusza go, by pędził. Może pora, by się zatrzymać? Zamek w Niedzicy – noclegi Jeśli eko i tuż nad brzegiem jeziora, tak by rankiem pomoczyć nogi, to Glamp Natura Czorsztyn, Dla tych bardziej wygodnych – Kinga Hotel Wellness czy Willa Rycerz. Do wynajęcia apartamenty i agroturystyka.
Dolny Śląsk skrywa prawdziwą perłę. Niebawem przyciągnie tłumy z całego świata
Niewykluczone, że już wkrótce kolejny polski obiekt trafi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. O wpis powalczy jedyny tego typu w kraju, XVI-wieczny młyn papierniczy w Dusznikach-Zdrój.
W tym artykule: Młyn w Dusznikach-Zdrój na liście UNESCO Polskie obiekty na liście UNESCO Dolny Śląsk przez wielu bywa uznawany za najpiękniejszy region w Polsce. I trudno się temu dziwić, bowiem ta część kraju skrywa wiele fascynujących zabytków. Jednym z takich miejsc jest XVI-wieczny młyn w Dusznikach-Zdrój, który właśnie trafił na Listę Informacyjną UNESCO. Jak przekazało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, to „pierwszy krok do wpisania Europejskich Młynów Papierniczych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO”. Młyn w Dusznikach-Zdrój na liście UNESCO Starania Polski, Czech, Niemiec, Hiszpanii i Włoch o wpisanie Europejskich Młynów Papierniczych na Listę Informacyjną UNESCO zakończyły się sukcesem. Mowa o najcenniejszych historycznie młynach papierniczych na Starym Kontynencie: w Dusznikach-Zdroju, Velkych Losinach w Czechach, hiszpańskim Capellades, włoskiej Pescii oraz Homburgu i Niederzwönitz za naszą zachodnią granicą. Co ciekawe, inicjatorem całego przedsięwzięcia była polska strona. – Koncepcja wpisu na listę narodziła się w naszym muzeum już kilka lat temu. To ,że zdołaliśmy przekonać do niej wiele tak ważnych osób z kręgów ochrony zabytków z Polski oraz pięciu innych krajów, jest naszym ogromnym sukcesem – czytamy na facebookowym profilu Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju. View oEmbed on the source website Młyny papiernicze w Europie zaczęły powstawać już w średniowieczu. Do dziś zachowało się ich zaledwie kilkadziesiąt, a jednym z nich jest papiernia w Dusznikach-Zdrój. Pierwsze wzmianki o obiekcie pochodzą z 1562 roku. Początkowo budynek był nie tylko miejscem pracy, ale także siedzibą jego właścicieli, mających szlacheckie korzenie. Po II wojnie światowej na terenie dawnego młyna badacze natrafili na XVII- lub XVIII-wieczny zespół polichromii na drewnie. Malowidła przedstawiały m.in. biblijną scenę kuszenia Józefa przez żonę Putyfara. Od 1968 r. młyn pełni funkcję muzeum. Przypomnijmy, że młyn w Dusznikach-Zdrój, będący częścią Europejskich Młynów Papierniczych, jest piątym obiektem z Polski na Liście Informacyjnej UNESCO. W poprzednich latach podobne wyróżnione otrzymały także: Modernistyczne Centrum Gdyni (2019); Gdańsk – miasto wolności i pamięci (2005); Kanał Augustowski (2006); Pienińska dolina Dunajca (2006). To trzeba zobaczyć. 7 chorwackich obiektów wpisanych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO Do listy dołączył właśnie kolejny obiekt – tzw. stećki. Polskie obiekty na liście UNESCO Aktualnie na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO znajdziemy 17 obiektów z Polski. Pierwszy z nich, Stare Miasto w Krakowie, wpisany został w 1978 roku. Z kolei ostatni, czyli lasy bukowe położone na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, wyróżniono w 2021 r. Pełen wykaz do sprawdzenia poniżej. Stare Miasto w Krakowie Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni Auschwitz-Birkenau – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Puszcza Białowieska Stare Miasto w Warszawie Stare Miasto w Zamościu Średniowieczny zespół miejski Torunia Zamek Krzyżacki w Malborku Kalwaria Zebrzydowska – manierystyczny zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy Drewniane kościoły południowej Małopolski – Binarowa, Blizne, Dębno, Haczów, Lipnica Murowana, Sękowa Park Mużakowski Hala Stulecia we Wrocławiu Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach oraz system gospodarowania wodami podziemnymi Krzemionkowski region pradziejowego górnictwa krzemienia pasiastego Lasy bukowe w Bieszczadzkim Parku Narodowym Zaobserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl. Źródła: turystyka.wp.pl; gov.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Bogate znaleziska na zamku w Bolkowie. Wśród nich portrety królów Polski i Danii
Nieznane średniowieczne pomieszczenie, prawdopodobnie kaplicę, oraz ponad tysiąc fragmentów późnorenesansowych i barokowych kafli z wizerunkami królów Polski i Dani odkryli archeolodzy na zamku w Bolkowie na Dolnym Śląsku.
W tym artykule: Nowe badania archeologiczne na zamku w Bolkowie Efekty zaskoczyły archeologów Kafle piecowe z portretami władców i możnych Zamek w Bolkowie na Dolnym Śląsku to bardzo wiekowa budowla. Pierwsza wzmianka na jej temat pochodzi z 1277 roku, z czasów księcia legnickiego Bolesława II Łysego, zwanego Rogatką. Za panowania jego syna Bolka I twierdzę otoczono potężnymi kamiennymi murami obronnymi wraz z systemem bram. Wzniesiono także murowane budynki mieszkalne. Nowe badania archeologiczne na zamku w Bolkowie Archeolodzy powrócili na zamek w Bolkowie po to, aby rozpoznać najstarsze fazy jego budowy. Chcieli też się dowiedzieć, jak wyglądało to założenie w latach 70. XIII wieku. Wykopaliska rozpoczęły się latem 2023 roku. Otwarto trzy niewielkie wykopy zlokalizowane w południowej oraz północnej części obiektu. Ale projekt potrwa kilka lat. Kierownikami badań są dr Stanisław Wilk z Działu Archeologii Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze oraz dr Przemysław Nocuń z Zakładu Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii UJ w Krakowie. Efekty zaskoczyły archeologów Efekty pierwszego sezonu badań na zamku w Bolkowie przerosły oczekiwania archeologów. Odnaleźli m.in. kamienne fundamenty nieznanej dotąd średniowiecznej budowli zlokalizowanej w północnej części zamku. – Co prawda nie udało się odsłonić budowli w całości, ale jej obecność przed frontem pałacu książęcego zdaje się wskazywać na jej reprezentacyjną rolę, być może, kaplicy zamkowej. Hipoteza ta wymaga jednak potwierdzenia podczas kolejnego sezonu badań – zastrzegają odkrywcy. Dopytywany przez National Geographic Polska o to odkrycie dr Wilk powiedział: – Aby ostatecznie wyjaśnić chronologię i funkcję budowli zlokalizowanej w północnej części zamku, musimy zaczekać do następnego sezonu wykopaliskowego. Zespół architektów pod kierunkiem prof. Małgorzaty Chorowskiej skłonny jest interpretować ją jako kaplicę zamkową z końca XIII wieku – głównie ze względu na lokalizację i orientację murów – dodał archeolog. Zaznaczył jednak, że nie ma potwierdzenia tego w źródłach archeologicznych. Bo okazuje się, że fragmenty naczyń ceramicznych pozyskanych z otoczenia fundamentów budowli pochodzą z okresu późnego średniowiecza, czyli z XIV i XV wieku. Oprócz ceramiki archeolodzy odkryli tam również naczynia szklane, szyby okienne wraz z ołowianymi ramkami, a także żelazne groty bełtów kuszy, gwoździe, różnego rodzaju okucia, żelazną i srebrną sprzączkę do pasa, ozdobne srebrne szpile oraz dwie ołowiane plomby. Kafle piecowe z portretami władców i możnych Zdaniem naukowców najbardziej spektakularnych odkryć dokonano w południowo-wschodniej części zamku, między murem obwodowym a wieżą ostatecznej obrony. Warstwa gruzowiska skrywała tam ponad tysiąc fragmentów późnorenesansowych i barokowych kafli piecowych. Najprawdopodobniej wyrzucono je w XVIII wieku, kiedy zamek stał się własnością zakonu cystersów i został poddany przebudowie, lub na początku XIX w. Wówczas to, po sekularyzacji zakonu, budowla opustoszała i popadła w ruinę. Wśród kafli zwracają uwagę egzemplarze z portretowymi przedstawieniami europejskich władców, w tym króla Polski Zygmunta III Wazy, elektora saskiego Christiana II Wettyna, króla Danii Christiana IV Oldenburga oraz królowej duńskiej Anny Katarzyny. Oprócz nich na kaflach można dojrzeć XVII-wiecznych śląskich arystokratów. Wszystkie wizerunki wykonano z wielką dbałością o szczegóły. Niezwykle interesujące dla archeologów okazały się kafle wieńczące niegdyś jeden z pieców. Posiadają zdobienia w postaci symbolicznych wizerunków gwiazd i, prawdopodobnie, komet. Zamki i pałace Bawarii. Zabytki, które warto odwiedzić w największym niemieckim landzie W największym kraju związkowym Niemiec jest aż kilkadziesiąt twierdz, zamków i pałaców. Niektóre z nich liczą ponad tysiąc lat. Oto 5 najbardziej znanych zamków w Bawarii. – Nie bez znaczenia jest fakt, iż na kaflach tych widnieje data dzienna: 28 maja 1618 roku. Na razie nie wiadomo dokładnie, do jakiego wydarzenia data się odnosi. Warto jednak zauważyć, iż 23 maja 1618 roku wybuchła wojna trzydziestoletnia, a jesienią tego samego roku w wielu miejscach Europy obserwowano pojawienie się komety – powiedzieli National Geographic Polska badacze. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Pałac w Kozłówce nazywany bywa „podlubelskim Wersalem”. To prawdziwa perła na mapie Polski
Pałac w Kozłówce przez turystów bywa porównywany do francuskiego Wersalu, gdzie rezydentował słynny Król Słońce. Dowiedz się, jaką historię skrywa dawna siedziba rodziny Zamoyskich.
W tym artykule: Historia Pałacu w Kozłówce Muzeum w Kozłówce Ciekawostki o Pałacu w Kozłówce Pałac w Kozłówce – informacje praktyczne Lubelskie zamki i pałace są jednymi z największych atrakcji regionu. W czasie podróży po wschodniej Polsce z pewnością warto zatrzymać się w oddalonej o ok. 30 km od Lublina wsi Kozłówka, gdzie na zwiedzających czeka jedyna polska rezydencja arystokratyczna niezniszczona przez armię niemiecką, radziecką ani nawet przez półwiecze komunizmu. Zwiedzając Pałac w Kozłówce, turyści mają wrażenie, że nie są w muzeum, lecz w pokojach u hrabiego. Tym bardziej, że wrażeń estetycznych nie psują muzealne gabloty, sznurki czy barierki – dyrekcja funkcjonującego tu od lat 70. Muzeum Zamoyskich praktycznie z nich zrezygnowała. Jaką historię skrywa siedziba rodziny Zamoyskich? O tym, ale i nie tylko, piszemy w dalszej części artykułu. Historia Pałacu w Kozłówce W lipcu 1944 r. do podlubelskiej Kozłówki wkracza Armia Czerwona. Radziecki oficer brutalnie wyważa drzwi porzuconego przez właścicieli pałacu Zamoyskich i staje oniemiały. Widzi setki obrazów w złoconych ramach, kryształowe lustra i cenne starodruki. Jego wzrok przyciąga marmurowy kominek będący (o czym oficer, rzecz jasna, nie ma zielonego pojęcia) kopią znajdującego się w Wersalu. Oczami wyobraźni widzi, jak jego żołnierze palą w nim drogocennymi meblami, rzeźbionymi zegarami i cennymi książkami. Robi się mu tego wszystkiego żal. Każe więc zabić deskami wejścia i okna, a przed drzwiami stawia żołnierza, by pilnował majątku polskiego arystokraty. Historia tego niezwykłego miejsca sięga XVIII w. Ale apogeum świetności to dopiero rok 1903, kiedy hrabia Konstanty Zamoyski założył tu ordynację. – Miał ambicję stworzyć tu rezydencję marzeń. Zamawiał więc u artystów kopie najwspanialszych dzieł, jakie widział w życiu – opowiada Anna Fic-Lazor, dyrektor Muzeum Zamoyskich w Kozłowce, a wcześniej główna konserwatorka obiektu. I tak kaplicę pałacową żywcem „przeniósł” z Wersalu. Nagrobek Zofii Czartoryskiej – z kościoła Santa Croce z Florencji. Na imponującą klatkę schodową zamówił rzeźbę wzorowaną na Mojżeszu Michała Anioła. A do salonu – kopie obrazów m.in. Tycjana i van Dycka. Nie żałował też pieniędzy na oryginały. Dziś od pieców z miśnieńskich kafli, gdańskich szaf czy pieców z miśnieńskich kafli, gdańskich szaf czy niezwykłego zbioru porcelany z manufaktur niemieckich, francuskich, chińskich i japońskich może się zakręcić w głowie. Zamoyscy uwielbiali też nowinki techniczne. Już na przełomie XIX i XX w. zainstalowali kanalizację i wodociąg. Wraz z tą infrastrukturą do Kozłówki zawitał unikatowy na skalę europejską luksus nowoczesnych łazienek. Jego świadectwem jest ustawiony w wyłożonej kafelkami toalecie mahoniowy mebel, który po dokładniejszych oględzinach okazuje się umywalnią z kryształowym lustrem i marmurowym blatem. Spod ruchomego zlewu wysuwa się elegancki bidet i naczynie do mycia nóg. Obok, za parawanem, malowana w kwiaty angielska muszla klozetowa. Aż szkoda było pewnie na tym siadać! – Zamiłowanie Zamoyskich do oryginalnych sprzętów przejawiało się też w kolekcjonowaniu instrumentów muzycznych – tłumaczy Anna Fic-Lazor. Przykład? Umieszczona w najbardziej reprezentacyjnym Salonie Czerwonym (pomieszczenie ma 114 m kw. i 9 m wysokości!) pianola z przełomu XIX i XX w. Niby tradycyjny fortepian, ale z przystawką. Dzięki obracającym się rolkom perforowanej taśmy mechanizm mógł wygrywać na klawiszach instrumentu zapisane utwory. Zamoyscy mieli takich muzycznych gotowców kilkaset, koncerty mogły więc trwać całymi dniami. Muzeum w Kozłówce Ale muzeum w Kozłówce to także jedyna tego typu w Europie Galeria Sztuki Socrealizmu. Kilka lat po wojnie w pałacu urządzono Centralną Składnicę Muzealną Ministerstwa Kultury. Po 1956 r., kiedy socrealizm zaczął odchodzić do lamusa, do tutejszych magazynów zwożono z całej Polski rzeźby i obrazy wychwalające komunizm. W sumie ponad półtora tysiąca eksponatów. W latach 90. dyrektor placówki Krzysztof Kornacki zlecił wybór najciekawszych z nich i w budynku dawnej powozowni urządził wystawę czasową. – Zainteresowanie zwiedzających było ogromne. Ostatecznie postanowiliśmy stworzyć stałą galerię tego typu prac – tłumaczy Kornacki. Dziś kolekcję dopełniają zdemontowane pomniki Lenina, Marchlewskiego i Bieruta. Zamek w Oporowie to perła, z której możemy być dumni. Niewielu o nim wie Zamek w Oporowie to prawdziwa perła wśród polskich zamków, choć słyszało o nim niewielu. Wzniesiony na sztucznie usypanej wyspie obiekt należy do jednych z najlepiej zachowanych tego typu b... Ciekawostki o Pałacu w Kozłówce W ramach ciekawostki, dodajmy, że to w Pałacu w Kozłówce Stanisław Bareja nakręcił sceny kultowej komedii „Poszukiwany, poszukiwana”. W filmie grany przez Wojciecha Pokorę pracownik muzeum zostaje niesłusznie oskarżony o kradzież obrazu. Po rozpaczliwych poszukiwaniach odnajduje go w mieszkaniu nieznającego się na sztuce dygnitarza. Film okazał się proroczy. Gdy w 1977 r. otwierano w Kozłówce muzeum, okazało się, że brakuje m.in. dziesięciu eksponatów, które przed laty „od Zamoyskich” wypożyczył sobie do gabinetu któryś z ministrów kultury. Okazało się, że polityk zabrał je do domu, na dodatek wkrótce zmarł. Po jego śmierci dziewięć cennych dzieł odnaleziono u jego byłej kochanki, która nie miała pojęcia, jak wartościowe precjoza u siebie przechowuje. Niestety jeden przedmiot nie wrócił do pałacu do dziś. Kto wie, czy wciąż nie leży gdzieś na strychu spadkobierców byłego ministra? Jedno jest pewne – Bareja, nawet gdyby się bardzo starał, takiego scenariusza by nie wymyślił. Pałac w Kozłówce – informacje praktyczne Pałac w Kozłówce, ze względu na obowiązkowe prace konserwatorskie, nie jest otwarty przez cały rok. Chętni mogą odwiedzać wnętrza rezydencji Zamoyskich można zwiedzać od wiosny do jesieni. W sezonie obiekt czynny jest od wtorku do niedzieli w godz. 10:00 – 15:00. Zwiedzanie w grupach do 25 osób, pod opieką pracownika, z odtworzeniem nagrania przewodnika, trwa niepełna godzinę; zwiedzanie z nagraniem dostępne również w języku angielskim, niemieckim, hiszpańskim i ukraińskim. Dzienna ilość biletów jest limitowana; bilet normalny kosztuje 40 zł, a ulgowy – 30 zł. Środa jest dniem bezpłatnego zwiedzania pałacu. Więcej informacji do sprawdzenia na oficjalnej stronie muzeum – muzeumzamoyskich.pl. Źródła: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, archiwum National-Geographic.pl
Największe pałace I Rzeczpospolitej. Kiedyś świadczyły o potędze, dziś często są tylko ruinami
Największe pałace I Rzeczpospolitej w większości są dziś w ruinie. Wciąż jednak potrafią robić wielkie wrażenie.
W tym artykule: Pałac w Białej Podlaskiej, czyli państwo Sanguszków Pałac w Tulczynie – przytłaczający monumentalizm Pałac w Puławach – słynne dzieło Czartoryskich Pałac w Różanie – wielka rezydencja Sapiehów Magnateria w czasach Rzeczpospolitej Obojga Narodów dysponowała niebotycznymi sumami pieniędzy. Najbogatsi i najpotężniejsi mogli pozwolić sobie na iście królewskie luksusy. Nie dość, że budowali swoje wystawne siedziby, to w XVIII w. posiadali nierzadko także prywatne armie. Ogrom arystokratycznych zamków nie świadczy o bogactwie I Rzeczpospolitej. Był on raczej efektem pychy i ambicji. Biała Podlaska, Tulczyn, Puławy czy Różana to zaledwie kilka przykładów miejscowości, gdzie można zobaczyć pozostałości po monumentalnych pałacach. Pałac w Białej Podlaskiej, czyli państwo Sanguszków Na początku XVIII w. otoczony bastionami pałac w Białej Podlaskiej stał się obiektem rozległych prac upiększających dzięki inicjatywie Anny z Sanguszków Radziwiłłowej. Wielka rozbudowa pałacu miała dopiero nadejść wraz z przejęciem majątku przez jej syna. Hieronim Sanguszko był człowiekiem stroniącym od państwowych zawirowań politycznych. Skupiał się on na swoich włościach. Był też jednym z najbogatszych magnatów. Dlatego mógł sobie pozwolić w Białej Podlaskiej na rezydencję godną władcy. Ulokowano tu teatr, rozpoczęto rozbudowę pałacu, wyremontowano też fortyfikacje z ubiegłego wieku. Hieronim Sanguszko rozbudował struktury swojego małego dominium. Jego prywatne wojsko liczyło kilka tysięcy ludzi. On sam zafascynowany był musztrą w pruskim stylu. Oznaczało to kary i więzienia dla podwładnych za najdrobniejsze przewinienia. Plan wielkiej rozbudowy został pokrzyżowany przez śmierć Hieronima. Plany zrealizowane przez jego brata, który odziedziczył posiadłość, nie były już tymi samymi. Do dziś zachował się tylko budynek bramy. Główny pałac czeka ponoć na odbudowę. Pałac w Tulczynie – przytłaczający monumentalizm W latach 1781–1782 Stanisław Szczęsny Potocki wzniósł gigantyczny kompleks pałacowy, uznawany przez współczesnych za jeden z najokazalszych. Klasycystyczny pałac połączony był z dwoma budynkami oficyny monumentalną kolumnadą. Natomiast za pałacem roztaczał się wielki, romantyczny park w stylu angielskim. Szczęsny Potocki to postać chyba najbardziej kojarzona z konfederacją targowicką. Istotnie, Tulczyn był jej głównym ośrodkiem w 1792 r. Wielki majątek po śmierci właściciela zaczął jednak podupadać. Dzisiaj, po latach starań, kompleks odzyskuje swój dawny blask. A przynajmniej odzyskiwał do początku wojny w Ukrainie, ponieważ na terenie tego kraju dzisiaj znajduje się Tulczyn. Pałac w Puławach – słynne dzieło Czartoryskich Najpopularniejszy z wymienianych tu obiektów to pałac w Puławach. Nie jest aż tak monumentalny, jak pozostałe, ale na pewno nie mniej ważny. Małżeństwo Izabeli i Adama Kazimierza Czartoryskich stworzyło w Puławach jeden z najważniejszych ośrodków kulturalnych w kraju. Wszyscy najważniejsi artyści, twórcy i politycy w kraju działali lub gościli na tym dworze. Sam pałac był obiektem opracowań najważniejszych architektów działających w Polsce, takich jak Tylman z Gameren czy Jan Zygmunt Deybel. Ten drugi nadał pałacu rysy rokokowe. Puławy stały się ważnym ośrodkiem politycznym, ponieważ ród Czartoryskich był mocno zaangażowany w politykę państwa. Utrzymywał również prywatne oddziały wojskowe i zakładał manufaktury. Za czasów małżeństwa Czartoryskich, pod koniec XVIII w. zlecono kolejną przebudowę. Zajęli się nią architekci Joachim Hempel i Piotr Aigner. Z rokokowego założenia przekształcono cały kompleks w romantyczny zakątek. Park geometryczny został obsadzony drzewami. Po terenie ogrodu rozsiano szereg romantyzujących budowli, np. Świątynię Sybili czy Dom Gotycki. Pałac w Puławach jest dobrze zachowany i można go zwiedzać. Pałac w Różanie – wielka rezydencja Sapiehów Zniszczony w 1698 r. pałac w Różanie powstał na nowo dzięki nakładom Aleksandra Sapiehy. W latach 80. XVIII w. powstał tu wielki reprezentacyjny kompleks pałacowy w tzw. stylu stanisławowskim. Autorem założenia był Johann Samuel Becker. Sapieha był wielkim miłośnikiem teatru i muzyki. W jednym skrzydle pałacu znajdowały się sala teatralna, biblioteka i galeria sztuki. W Różanie założono również manufaktury włókiennicze. Pałac stoi dziś w ruinie na Białorusi. Sama masywność pozostałości budynków robi wrażenie. Po zniszczeniach z czasów I i II wojny światowej wyremontowano natomiast, z kontrowersyjnym skutkiem, wielką bramę pałacową.
Niesamowite odkrycie w polskim mieście. Odnaleziono rytualną żydowską łaźnię sprzed ponad 300 lat
Podczas wykopalisk archeologicznych w Oświęcimu naukowcy odkryli pozostałości drewnianej mykwy. To żydowska łaźnia, w której dokonywano rytualnego oczyszczenia przez zanurzenie w wodzie. Konstrukcja pochodzi sprzed 300 lat.
W tym artykule: Mykwa pochodzi z początków osadnictwa żydowskiego w Oświęcimiu Mykwa jest wyjątkowo dobrze zachowana Czym jest mykwa? Nieopodal Parku Pamięci Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu odbywa się budowa nowego parkingu podziemnego. Polscy archeolodzy postanowili wykorzystać tę sytuację i przeprowadzili wykopaliska w tym miejscu. Kilka dni temu badaczom udało się odnaleźć pozostałości mykwy wykonanej z drewna dębowego, która znajdowała się kilka metrów pod ziemią. Mykwa pochodzi z początków osadnictwa żydowskiego w Oświęcimiu – Początkowo, gdy odkopaliśmy kilka schodów prowadzących w dół i drewnianą podłogę, wydawało się, że może to być fragment drewnianej chaty. Po zdjęciu kolejnych warstw ziemi okazało się, że jest to drewniana mykwa – mówi cytowany przez portal „Oświęcim Nasze Miasto” archeolog Grzegorz Mądrzycki z Pracowni Archeologicznej Turris. Wstępna identyfikacja wykazała, że może pochodzić nawet z XVII lub XVIII wieku. Tomasz Kuncewicz, dyrektor miejscowego Muzeum Żydowskiego, w rozmowie z Polską Agencją Prasową, zauważa, że mykwa może pochodzić z wczesnego okresu osadnictwa żydowskiego w Oświęcimiu. Jerozolima więcej zawdzięcza Herodowi niż Salomonowi? Przeszłość Ziemii Świętej nie jest łatwa do zrekonstruowania Jerozolima jest dziś miejscem kultu wyznawców największych monoteistycznych religii świata: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Na swój prestiż pracowała przez wieki, ale jej przeszłość... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jerozolima-wiecej-zawdziecza-herodowi-niz-salomonowi-przeszlosc-ziemii-swietej-nie-jest-latwa-do-zrekonstruowania-2b81e4e.png" width="938" height="528" alt="Jerozolima więcej zawdzięcza Herodowi niż Salomonowi? Przeszłość Ziemii Świętej nie jest łatwa do zrekonstruowania" title="Jerozolima więcej zawdzięcza Herodowi niż Salomonowi? Przeszłość Ziemii Świętej nie jest łatwa do zrekonstruowania" /> Przyjmuje się, że początek osadnictwa żydowskiego w Oświęcimiu miał miejsce w połowie XVI wieku. 21 lutego 1457 roku król Polski Kazimierz IV Jagiellończyk wykupił od czeskiego księcia Jana IV Księstwo Oświęcimskie. Wkrótce w ramach rozwoju miasta wydał zgodę na osadnictwo społeczności żydowskiej w mieście. Mykwa jest wyjątkowo dobrze zachowana Historycy są jednak zgodni co do tego, że Żydzi żyli w Oświęcimiu znacznie wcześniej. Jednak pierwsze wzmianki pochodzą z „Inwentarza procentów wszystkich oświęcimskich”. W dokumencie czytamy, że król Kazimierz Jagiellończyk potwierdził nadane w przeszłości przywileje. Żydzi w mieście zajmowali się głównie propinacją (produkcją i sprzedażą alkoholu w obrębie posiadanych dóbr), lichwą i handlem. Jak powstało państwo polskie? Czy wiedziałeś, kiedy pojawili się pierwsi ludzie na ziemiach Polski? Uważa się, że powstanie państwa polskiego miało miejsce wraz z chrztem Mieszka I w 966 roku. To właśnie wtedy nasz kraj zaczęto nazywać Polską. Jednak pierwsi ludzie żyli na tych ziemiac... Eksperci zwracają uwagę na to, że jest to niezwykle odkrycie. Mykwa jest wyjątkowo dobrze zachowana. – To znalezisko ma niepowtarzalną wartość historyczną i architektoniczną – mówi w rozmowie z Gazetą Krakowską badacz architektury Ryszard Głowacki. – Nie przypominam sobie, żeby w Polsce kiedykolwiek wcześniej natrafiono na taki ślad osadnictwa społeczności żydowskiej – dodaje uczony. Czym jest mykwa? Mykwa w judaizmie to łaźnia lub zbiornik z wodą, w której wykonuje się rytualne kąpiele. Obmycia dokonuje się w specjalnym basenie poprzez całkowite zanurzenie, które ma na celu duchowe oczyszczenie. Kąpiel wykonywana jest zarówno przez ortodoksyjnych, jak i niektórych konserwatywnych Żydów. Rytuał jest obowiązkowy w przypadku wielu okoliczności, m.in. przed ślubem lub po okresie żałoby. Co ciekawe, w mykwie obmywają się też neofici, którzy przyjmują judaizm. W Polsce znajduje się wiele mykw, które są świadectwem kultury i tradycji Żydów. Znaleźć można je m.in. w Brańsku, Ciechanowcu, Łęczycy, Piasecznie i Birczy. Większość z nich to niestety ruiny. Jednak najstarsza i jedna z najlepiej zachowanych znajduje się na krakowskim Kazimierzu przy ul. Szerokiej 6. Została wzniesiona w 1567 r., a budynek, w który znajduje się ta rytualna łaźnia, zachował się do dzisiaj. Obecnie znajduje się kawiarnia, restauracja i księgarnia. Co ważne, w naszym kraju wciąż funkcjonuje kilka mykw. – W każdej działającej Gminie Żydowskiej musi być mykwa. W Polsce regularnie działające mykwy znajdują się w Warszawie, Łodzi, w Krakowie i we Wrocławiu. Ta ostatnia jest najnowsza i została otwarta w 2018 roku – mówi w rozmowie z National Geographic Nina Nowakowska, dziennikarka TVN24 i edukatorka w Jung Warsze. – Mykwy i cmentarze to były miejsca, które otwierano zaraz po pojawieniu się Żydów w danej miejscowości. Oprócz tego domy modlitwy i szkoły żydowskie, czyli chedery – dodaje dziennikarka. Źródło: Wirtualny Sztetl, Oświęcim Nasze Miasto Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wawel Północy. Katedra oliwska i jej krypty do dziś kryją tajemnice. A może nawet skarby?
Katedra oliwska przyciąga sztuką sakralną i słynnymi organami. Ale ma również drugie, mniej znane oblicze – jest wielką nekropolią. Skrywa prochy książąt gdańsko-pomorskich, dlatego nazywa się ją czasem Wawelem Północy.
W tym artykule: Zmumifikowany opat w Oliwie Kto zniszczył katedrę oliwską? Ossuaria i sarkofagi Czy w katedrze oliwskiej są ukryte skarby? Awantura na pogrzebie Konarskiego Dlaczego opactwo oliwskie nazywano „spelunką łotrów”? 4 sierpnia 1684 r. w opactwie cystersów w Oliwie pojawili się dwaj lekarze. Ludwig von Hammen – medyk królewski i Johannes Schmiedt – lekarz gdański mieli zbadać zwłoki zmarłego przed pół wiekiem opata Adama Trebnica. Zmumifikowany opat w Oliwie Niosąc torby z narzędziami chirurgicznymi, weszli do kościoła klasztornego i w obecności konwentu otworzyli stojącą w Kaplicy Mariackiej trumnę. Widok, jaki ukazał się ich oczom, wprawił ich w zdumienie. Mimo upływu lat ciało opata nie nosiło żadnych oznak rozkładu! „Głowę, klatkę piersiową, brzuch znaleziono w całości, nie obróciły się w proch. Gałki oczne w obydwu oczodołach pozostały wypełnione […]. Karnacja twarzy dość blada […]. Żyły, nerwy, arterie w kończynach są wyraźnie zaznaczone. Wszystkie zwłoki pochowane w tym grobowcu we wcześniejszym i późniejszym czasie uległy rozkładowi, tylko to jedno ciało pozostało nienaruszone. Jest to przypadek, który zdarzył się wbrew porządkowi naturalnemu i nie stosuje się do powszechnych praw natury” – to fragment sporządzonego wówczas przez Schmiedta i von Hammena protokołu sekcyjnego. Gdańsk – co zobaczyć i zjeść? Stocznia i Wyspa Spichrzów to miejsca pełne sztuki, muzyki i świetnej kuchni Miasto nad Motławą to nie tylko stateczny gotyk, ale też nowoczesna architektura i barwny street art. Zachęcamy do odwiedzenia terenów Stoczni Gdańskiej i Wyspy Spichrzów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/185321ce903ea41601594fc2955b8f7eaa5be213-ec8ec20.jpg" width="938" height="625" alt="Gdańsk – co zobaczyć i zjeść? Stocznia i Wyspa Spichrzów to miejsca pełne sztuki, muzyki i świetnej kuchni (fot. Shutterstock)" title="Gdańsk – co zobaczyć i zjeść? Stocznia i Wyspa Spichrzów to miejsca pełne sztuki, muzyki i świetnej kuchni (fot. Shutterstock)" /> Od tamtego czasu nikt już nie oglądał ciała opata Trebnica. Trumnę pozostawiono w Kaplicy Mariackiej, a w 1910 roku przeniesiono ją do krypty pod Kaplicą Opatów. Stoi tam do dziś, zamknięta za grubymi dębowymi drzwiami. Czy ciało opata nadal opiera się działaniu czasu? To jedna z wielu tajemnic, jakie skrywają krypty katedry oliwskiej. Kto zniszczył katedrę oliwską? Przez ponad sześć stuleci istnienia konwentu oliwskiego (1186–1831) pod posadzką klasztornego kościoła (obecna katedra) grzebano zmarłych opatów, przeorów, mnichów kapłanów, braci konwersów, donatorów opactwa, arystokratów, ofiary wojen, epidemii… W sumie kilkaset pochówków, choć ich dokładna liczba jest dziś niemożliwa do oszacowania. Kościół plądrowali Prusowie, Brandenburczycy, Krzyżacy, husyci, Szwedzi, Rosjanie. Wszyscy rozpruwali grobowce w poszukiwaniu kosztowności, dewastując płyty nagrobne i sarkofagi. W 1577 roku opactwo niemal zrównali z ziemią gdańszczanie, mszcząc się na cystersach za forsowanie przez nich kandydatury Batorego na króla Polski. Gotyckie ołtarze, rzeźby, epitafia strawił wówczas pożar, a grobowce roztrzaskały walące się sklepienia. Batory wystawił gdańszczanom słony rachunek za zniszczenia – 20 tysięcy talarów w złocie. Dzięki temu, wykorzystując ocalałe mury, do 1582 roku cystersi postawili nowy kościół. W 1688 roku ozdobiono go barokowym portalem z piaskowca, i w takim kształcie przetrwał do dziś. Choć posadzka usiana jest płytami nagrobnymi, to jednak żadna nie pochodzi z czasów sprzed napadu gdańszczan. Czy zakonnicy próbowali wyłuskać spod gruzów świątyni ludzkie szczątki ze starych grobowców? Niewykluczone… Ossuaria i sarkofagi Proboszcz katedry oliwskiej dokonał zaskakującego odkrycia. Stojąc przed renesansowym ołtarzem św. Trójcy z 1688 roku, zauważył niewielki otwór w ozdobnej desce zamykającej predellę (podstawę nastawy ołtarzowej). Dziurkę od klucza. Klucz oczywiście przepadł wieki temu, więc ksiądz, wiedziony ciekawością, chwycił za pokrytą malowidłami listwę i… mocno szarpnął. Opadła z hukiem, ukazując ustawione w rzędzie ceramiczne urny. Pełne prochów i potrzaskanych kości. Prawdopodobnie zebranych ze zniszczonych w 1577 roku krypt. W katedrze znajduje się jeszcze jedno ossarium. Do dziś nieodnalezione. Złożono w nim szczątki fundatorów opactwa i jego hojnych patronów: książąt gdańsko-pomorskich z dynastii Sobiesławiców. Jedną z pierwszych pochowanych w kościele oliwskim osób był zmarły w 1205 roku namiestnik Pomorza Gdańskiego – Sambor I. Po nim spoczęli tu kolejni lokalni władcy – Mściwój I, Świętopełk II Wielki, Mściwój II. Obok nich grzebano członków książęcego rodu. Żony, dzieci, krewnych… Razem około 60 pochówków. W 1300 roku zakonnicy zebrali ich rozproszone szczątki i złożyli je pod północną ścianą prezbiterium. Tuż obok postawili Sobiesławicom symboliczny grobowiec z brązu. W 1433 roku zrabowali go plądrujący opactwo husyci. Kolejny pomnik zniszczyli w 1577 roku gdańszczanie. Gdy cystersi dźwignęli z ruin opactwo, zamówili w jednej z gdańskich pracowni nowy grobowiec. Kosztował jak na ówczesne czasy sporo, bo 800 florenów. Mimo wszystko jednak cena nie była wygórowana, bowiem za dłuto chwycił znakomity flamandzki rzeźbiarz i architekt Wilhelm van den Blocke. Wykonany przez niego sarkofag do 1889 roku stał w prezbiterium. A dziś podziwiać go można w nawie poprzecznej katedry. Czy w katedrze oliwskiej są ukryte skarby? Tajemnice skrywają też miejsca późniejszych pochówków. Choćby Krypta Opatów, wybudowana pod prezbiterium w drugiej połowie XVII wieku. Kryptę po sekularyzacji opactwa oliwskiego otwarto po raz pierwszy w roku 1839, szukając skarbów, rzekomo ukrytych w niej w 1655 roku przed Szwedami. Nic jednak nie znaleziono. Potem „dnia 24 XII 1880 r. mistrz ślusarski Mazurkiewicz oraz Schulz, mistrz kowalski z Gdańska, otrzymali pozwolenie na przeprowadzenie wykopalisk pod prezbiterium. Powoływali się przy tym na relację jednego ze służby ostatniego przeora Jana Bluhma, któremu przeor miał powierzyć tę tajemnicę. Prace trwały od 13 do 19 II 1881 r. […] Na jednej z trumien napisano wówczas ołówkiem: Skarbu szukali Mazurkiewicz i Juliusz Janzen. Zarówno władze kościelne w Pelplinie, jak również władze pruskie zabroniły dalszych poszukiwań” – tak dzieje krypty po rozwiązaniu opactwa opisuje ksiądz Zygmunt Iwicki w książce przewodniku po katedrze „Nekropolia oliwska”. „W marcu 1945 roku wojska sowieckie otworzyły kryptę, przy czym płyta marmurowa została uszkodzona, a trumny opatów otwarte. Ksiądz Lubomski [wikariusz katedralny] przeprowadził wówczas oględziny krypty i zobaczył po jej obu stronach trumny w większości bez napisów, ustawione jedna na drugiej”. Ksiądz Iwicki spenetrował kryptę w marcu 1971 r., kiedy została otwarta po raz ostatni. Stwierdził wówczas „że jej wymiary wynoszą 12x4,5 m. Przy jej wschodniej ścianie znajduje się mały otwór prowadzący do znajdującej się pod ołtarzem komory, w której leży mnóstwo ludzkich kości. W krypcie znajdowało się około 50 trumien”. Historia oliwskich organów Są wspaniałe. Ozdobione girlandami kwiatów, słońcem i gwiazdami oraz figurami grających aniołów. Składają się z 5100 piszczałek w 83 rejestrach. W chwili ukończenia były największymi... Budowniczym krypty był Michał Antoni Hacki (1630–1703). Świątobliwy mnich, zręczny dyplomata i tajny agent królewskiego kontrwywiadu w jednej osobie. We współpracy z szefem gdańskiej poczty rozszyfrował m.in. korespondencję dyplomatów francuskich, demaskując spisek wymierzony w Jana III Sobieskiego. Trumnę ze zwłokami Hackiego próbował odnaleźć podczas rekonesansu po krypcie ks. Iwicki. Bez skutku. Awantura na pogrzebie Konarskiego – Konarscy byli jedną z najznamienitszych rodzin Prus Królewskich – opowiada Robert Manowski, historyk i gdański przewodnik. – W listopadzie 1609 roku na pogrzeb Feliksa do Oliwy zjechała cała szlachecka śmietanka z okolicy. Wystawna stypa ciągnęła się trzy dni. Świetne jedzenie, wyborne wino… Gdy cystersi zamknęli w końcu piwnicę z klasztornymi dobrami i chcieli odprawić podpitych gości do domu, ci wzięli się za łby. Po bijatyce lekarze mieli pełne ręce roboty. Przeor Filip Adler zapisał wówczas w klasztornej kronice: „Ach co za requiem! Nie godzi się, żebyśmy takie pogrzeby urządzali!”. Płyta nagrobna Konarskich – potężny, wyrżnięty z wapienia blok z wykutymi płaskorzeźbami małżonków – jest najpiękniejszym zachowanym przykładem sztuki kamieniarskiej dawnego Gdańska. Trudno oderwać od niej wzrok. Ale to tylko jedna spośród 109 płyt nagrobnych znajdujących się w katedrze i krużgankach. Większość z nich to niepozorne (85 na 50 cm) bloki czerwonego wapienia, pod którymi złożono zwłoki cystersów. Nadgryzione zębem czasu, z całkowicie lub częściowo zatartymi inskrypcjami, są zazwyczaj ignorowane przez turystów. Dlaczego opactwo oliwskie nazywano „spelunką łotrów”? – To duży błąd – mówi Robert Manowski. – Pod tymi płytami spoczęło wiele barwnych postaci. Czasem kontrowersyjnych, bo życiorysy niektórych mnichów są jakby żywcem wyjęte z kart awanturniczych opowieści. Przykładem może być przeor i samozwańczy opat Klemens Montaw (1550–1605), którego płyta nagrobna leży obok Kaplicy Pięciu Ran. Za jego czasów opactwo oliwskie nazywano „spelunką łotrów”. Przez lata w gdańskim Dworze Artusa opowiadano sobie historię, jak to zdjęty z urzędu przeora Montaw, upiwszy się w „Wielkiej Karczmie”, wracał do klasztoru w towarzystwie bijącego w bęben dobosza i kilku uzbrojonych kompanów, z których jeden krzyczał: „Hic est prior Olivensis!” (To jest przeor Oliwy). Ściągawka sprzed 400 lat! Archeologiczna sensacja w Oliwie Jest to jakby rysunek techniczny. Sądzimy, że mógł on zostać wykonany przed budową sklepienia, aby budowniczowie mieli pod ręką jego schemat - oceniają naukowcy badający znalezisko – Próbujący zaprowadzić porządek w klasztorze opat Dawid Konarski wtrącił Montawa do lochu. Trzymał go pod kluczem, dopóki ten nie wskazał wszystkich skrytek, w których ukrył skradzione z klasztornego skarbca guldeny. Nietuzinkowymi postaciami byli też bracia konwersi. W 1609 roku, nie mogąc doprosić się przywilejów przysługujących mnichom kapłanom, uzbrojeni w broń palną zbiegli do Gdańska. Tam, w towarzystwie dam lekkich obyczajów, wsiedli na okręty i ruszyli w świat. Trzech z nich po latach wróciło do Oliwy. Ich płyty nagrobne wiszą w krużgankach – dodaje Manowski. Podobnych historii jest więcej. Wydobył je z klasztornych annałów i przypisał do poszczególnych płyt nagrobnych wspomniany już ks. Iwicki w swojej książce przewodniku. Warto wziąć ją do ręki i odbyć niecodzienny spacer po katedrze. Z wzrokiem wbitym w posadzkę wędrować od płyty do płyty, od życiorysu do życiorysu. To fascynująca podróż przez historię oliwskiego opactwa, którą tworzyli niezwykli ludzie. Święci i grzesznicy.
Opuszczone budynki w Polsce. Gdzie znajdują się najciekawsze z nich?
Można się na nie natknąć w każdym mieście, niekoniecznie dużym. Opuszczone fabryki, pałace, dworce czy szpitale przyciągały i przyciągają miłośników urbeksu. Niektóre są niszczejącymi zabytkami, inne zbudowano dopiero niedawno, a mimo to już popadły w ruinę. Gdzie znajdują się najsłynniejsze opuszczone budynki w Polsce?
W tym artykule: Jak znaleźć opuszczone miejsca? Szpital Psychiatryczny w Owińskach Pałac w Krzeszowicach Pałac w Pruszkowie Pałac w Kujawach Zakład Karny w Łęczycy Gazownia w Warszawie Jak znaleźć opuszczone miejsca? Ta lista właściwie nie ma końca. Każdy potrafiłby wskazać w swojej okolicy przynajmniej jeden opuszczony budynek. Mogą to być niedokończone domy, których budowę przerwano jeszcze w stanie surowym. Albo opuszczone fabryki – zakłady przemysłowe z okresu PRL, które upadły po 1989 r. i które nie dostały swojej drugiej szansy. Przy drogach ciągle można napotkać nieczynne stacje paliw, a nawet całe opuszczone wsie i opuszczone miasta. Jednak poza nimi w Polsce znajduje się również wiele porzuconych zabytków oraz opuszczone kościoły. A także inne budowle, niekiedy bardzo niezwykłe. Opuszczone budynki w Polsce – gdzie ich szukać i jaką kryją historię? Szpital Psychiatryczny w Owińskach Położony kilkanaście kilometrów na północ od Poznania w miejscowości Owińska przy drodze krajowej nr 196. Ten potężny gmach, mogący stanowić modelowy przykład nawiedzonego budynku, został wzniesiony w 1838 r. Rozbudowano go w 1880 r. W dwudziestym wieku dysponował 750 łóżkami, później ta liczba jeszcze się powiększyła. W międzywojniu jego dyrektorem był m.in. Mariusz Zieliński, neurolog i psychiatra, lekarz w Legionach Polskich. Zieliński był biegłym w najsłynniejszym procesie II Rzeczypospolitej. Czyli procesie Rity Gorgonowej, guwernantki skazanej za zabójstwo Elżbiety Zaremby, córki swojego pracodawcy i konkubenta. Mariusz Zieliński został zamordowany przez Rosjan w 1940 r. w Katyniu. Jego miejsce pracy po wybuchu wojny trafiło w ręce Niemców. Ci dokonali w Owińskach masowego mordu. W ramach akcji T4, mającej służyć zapewnieniu „czystości rasy” i usuwaniu osób „niewartych życia”, wymordowali pacjentów szpitala. Opuszczone miejsca na Śląsku. Te miejsca zachwycą fanów miejskich eksploracji Opuszczone miejsca na Śląsku przyciągają miłośników urbexu. Co to takiego? Gdzie można znaleźć zapomniane lokacje? Jak można przeczytać na stronie IPN, 1000 chorych zagazowano w bunkrze Fortu VII wschodzącego w skład Twierdzy Poznań. Ich zwłoki zostały pochowane w masowych grobach w lesie koło Obornik Wielkopolskich. W Owiństach testowano też pierwsze stacjonarne i mobilne komory gazowe. Na terenie opustoszałego szpitala naziści założyli filię obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Po wojnie w budynku umieszczono zakład wychowawczy dla młodzieży. Działał do początku lat 90. Później budowla została przejęta przez prywatnego właściciela i opustoszała. Na filmach eksplorerów widać gołe ściany z odpadającymi płatami tynku i okna zabite deskami. „Budynek jest niemal doszczętnie zniszczony” – można przeczytać w artykule na stronie kronikidziejow.pl. – „Mieszkańcy mówią, że nic im nie wiadomo o planach właściciela wobec obiektu. Nie zapowiada się, by odbudował to miejsce i przywrócił mu pierwotną świetność”. Pałac w Krzeszowicach Opuszczone pałace to jedne z najchętniej odwiedzanych tego typu budynków w Polsce. W tej kategorii mamy w czym wybierać. Swoich stron w Wikipedii doczekało się wiele budowli tego typu. Należą do nich renesansowy Pałac Bergmanna w Wojcieszowie Górnym w województwie dolnośląskim (zamieniający się w ruinę ze zniszczoną elewacją) czy piękny pałac Potockich w Krzeszowicach. Ten drugi, należący do rodziny Potockich, w czasie II wojny był letnią rezydencją generalnego gubernatora Hansa Franka. Później przeszedł na własność państwa. Mieścił się w nim dom opieki dla sierot wojennych. O ich losach można przeczytać w książce „Pałacowe dzieci” dr hab. Małgorzaty Michel. Kilka lat temu pałac wrócił do rodziny Potockich. Teren jest obecnie zamknięty. Zza ogrodzenia można jednak obejrzeć zniszczoną budowlę o charakterystycznej żółtej elewacji. Pałac w Pruszkowie Z kolei w pałacyku w Pruszkowie przy ul. Broniewskiego według „Faktu” mieli spotykać się sataniści, odprawiający czarne msze. Budynek jak z wiktoriańskiego horroru, stojący na zaniedbanej, porośniętej trawą działce, wzniesiono w 1908 r. Miał mieścić szpital dla pracowników kolei warszawsko-wiedeńskiej. Później ulokowano w nim szkołę podstawową, następnie zawodową, a w latach 80. – hotel. Teraz popada w ruinę. Pałac w Kujawach O wiele mniej znany opuszczony pałac znajduje się w Kujawach (miejscowości na południe od Opola). To była rezydencja rodziny von Thiele-Winckler zbudowana w XIX wieku. Początkowo pałac wzniesiono na planie litery L, później dobudowano do niego jeszcze jedno skrzydło. Dzięki temu dzisiaj ma kształt podkowy. Budynek ma charakterystyczne wysokie mansardowe dachy z ciemnoczerwonej cegłówki. Pod nimi harmonijnie układają się dwa rzędy wysokich okien. Po roku 1945 w pałacu mieściła się dyrekcja Państwowej Stadniny Koni w Mosznej, później szkoła podstawowa i biblioteka. Obecnie ofertę sprzedaży obiektu można znaleźć na stronie Agencji Nieruchomości Historycznych. Mieszkańcy okolicy skarżą się w internecie, że związane z historią regionu miejsce pozostaje zupełnie niezabezpieczone. Zakład Karny w Łęczycy „Zamknięte na stałe” – obwieszcza Google Maps, gdy wpisujemy w wyszukiwarkę nazwę jednego z najsłynniejszych opuszczonych kompleksów w Polsce. Więzienie w Łęczycy było zakładem karnym o zaostrzonym rygorze, jednym z najcięższych w Polsce. Nikt nigdy z niego nie uciekł. W średniowieczu w tym miejscu znajdował się klasztor dominikanów. Później kościół i klasztor otoczono wałami obronnymi. Miejsce zamieniono w więzienie w 1801 r. W XIX w. było rozbudowywane tak, by jak najlepiej spełniało funkcje miejsca odosobnienia. Najwięcej więźniów przetrzymywano w nim w okresie międzywojennym. W latach 80. do Łęczycy trafiali internowani działacze Solidarności. Więzienie działało do 2006 r. W latach dziesiątych przez pewien okres teren był otwarty dla zwiedzających i potencjalnych inwestorów. Zakład kilkukrotnie wystawiano na sprzedaż, jednak kupiec na razie się nie znalazł. W 2021 r. na terenie byłego więzienia pracowali archeolodzy. W Łęczycy kręcono filmy fabularne i dokumentalne, a także seriale. Najsłynniejsza produkcja to „Vabank” Juliusza Machulskiego. Gazownia w Warszawie Nazywane też Wolskim Koloseum, dwa XIX-wieczne zbiorniki na gaz przy ul. Prądzyńskiego są unikatową ozdobą stolicy. Od wielu lat te ogromne, ceglane rotundy poprzecinane rzędami okien zwracają uwagę każdego odwiedzającego Wolę. Zbiorniki na gaz zbudowano w 1888 r. (zachodni) i w 1900 r. (wschodni). Pierwszy, wyższy, pierwotnie miał tylko dwie kondygnacje, został jednak w 1912 r. podwyższony. Rotundy stanowiły część zakładów produkcji gazu, działającego do lat 70. poprzedniego wieku. Później pojawiały się różne pomysły, co można z nimi zrobić. „W latach 90. zamierzano przeznaczyć zbiorniki na Muzeum Powstania Warszawskiego, a Andrzej Wajda snuł plany umieszczenia w jednym ze zbiorników panoramy Powstania” – można przeczytać na stronie warszawskiej dzielnicy Wola. „Rotundy są obecnie w rękach prywatnego inwestora. Co jakiś czas powraca temat przeznaczenia ich na mieszkania i lofty, jednak obiekty nadal niszczeją, choć są najbardziej spektakularnymi budynkami Woli, unikalnymi w skali europejskiej”. Z taką oceną nie zgadza się właściciel rotund, Fundacja Rodziny Biernackich. Jej przedstawiciele zwracają uwagę, że obie Rotundy mają przeprowadzony gruntowny remont dachów. Odbudowano gzymsy i wieńce, wykonany został system odwodnienia, naprawiono elewacje. Co ciekawe, do remontu użyto cegieł wypalonych w cegielni specjalizującej się w dostarczaniu materiału do renowacji zabytków. Opuszczone miejsca na Pomorzu. 6 niesamowitych budynków. Jakie kryją tajemnice?. Samowola budowlana, marzenie o elektrowni jądrowej, miejsce spotkań masonerii… Opuszczone miejsca na Pomorzu to kopalnia historii niesamowitych, a czasami przyprawiających o dreszcz. Jak rotundy wygląda dzisiaj? Nadal otacza je metalowe ogrodzenie z graffiti. Od strony gazowni jednak wzniesiono znacznie solidniejszy płot. Teren przed nim jest porządkowany, co widać ze Skweru Alojzego Pawełka. Fundacja zapowiada, że w przyszłości w wyższej rotundzie ma powstać Metamuzeum – Centrum Techniki, a w niższej – sala koncertowo-widowiskowa. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Zamek Czocha w Leśnej na Dolnym Śląsku: historia, zwiedzanie, imprezy plenerowe, jak dojechać?
Zamek Czocha został wzniesiony w XIII wieku, jako obiekt obronny. Jak dojechać do Zamku Czocha? Co można zobaczyć w jego murach i jaka jest jego historia? Poniżej odpowiadamy na każde z tych pytań.
W tym artykule: Zamek Czocha w Leśnej: jak tam dojechać? Zamek Czocha w Leśnej: historia Zwiedzanie Zamku Czocha w Leśnej Imprezy plenerowe w Zamku Czocha Zamek Czocha - bilety Czas nie oszczędzał tej niezwykłej warowni, na szczęście dziś możemy podziwiać ją w niemal całej okazałości. O tym, jak bardzo niezwykły jest tajemniczy Zamek Czocha, najlepiej świadczy fakt, że jego wnętrza były tłem dla wielu produkcji kinowych i telewizyjnych, w tym dla adaptacji sagi o Wiedźminie pióra Andrzeja Sapkowskiego. Zamek Czocha jest niemal tak samo słynny, jak zamek w Malborku. Podobnie jak zamek Książ, został wybudowany w XIII wieku, jest więc starszy niż zamek w Czersku. Wzniesiono go w pięknej okolicy, niemal tak malowniczej jak ta, w której powstaje zamek w Stobnicy. Do naszych czasów dotrwał w znacznie lepszym stanie niż zamek w Liwie. Nie ulega wątpliwości, że Czocha to jeden z najpiękniejszych i najbardziej intrygujących tego typu obiektów w Polsce. Zamek Czocha w Leśnej: jak tam dojechać? Dolnośląski Zamek Czocha jest położony w gminie Leśna, w miejscowości Sucha. Wspaniała warownia wznosi się w dolinie Kwisy, nad Zalewem Leśniańskim. Podróż z Katowic (przez autostradę A4) powinna zająć mniej niż 4 godz., z Warszawy (przez drogę ekspresową S8) – ok. 5,5 godz., natomiast z Wrocławia (przez autostradę A4 i DW364) – ok. 2 godz. W pobliżu zamku mieści się duży parking, więc nie powinno być problemu ze znalezieniem miejsca, w którym można zostawić samochód. Należy jednak pamiętać, że parking jest płatny. Za postój samochodu osobowego trzeba zapłacić 10 zł, a autobusu – dwukrotnie więcej. Czy wiedźmini istnieli naprawdę? Tak w dawnej Polsce zwalczano upiory „Wiedźmin” to dziś nie tylko książki, ale też gry komputerowe, seriale i inne gadżety osadzone w świecie stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego. Czy słynny Geralt z Rivii miał swoich p... Na miejsce można dojechać komunikacją publiczną, ale warto pamiętać, że taką wycieczkę należy starannie zaplanować. Najprościej będzie udać się do Jeleniej Góry. Stamtąd odjeżdżają autobusy do Leśnej, ale przewoźnik zapewnia tylko kilka kursów dziennie, więc synchronizacja przyjazdu i odjazdu jest niezwykle istotna. Zamek Czocha w Leśnej: historia W miejscu, w którym wznosi się murowana warownia, w czasach średniowiecznych funkcjonował drewniany gród obronny. Budowa zamku rozpoczęła się w XIII wieku. Warto podkreślić, że do dziś nie ma pewności, kto właściwie był inicjatorem tej inwestycji. Najprawdopodobniej, warownia została wzniesiona z polecenia króla czeskiego Wacława Przemyślidy. Jednak istnieje teoria, według której inicjatorem inwestycji miał być jego syn – Przemysław II Ottokar. W latach 1253–1319 tamtejszymi terenami rządziła dynastia brandenburskich Askańczyków. W 1319 roku cały majątek przeszedł na własność księcia jaworsko-świdnickiego Henryka I. W 1339 roku władca dokonał wymiany ziemi wraz z zamkiem (i kilku innych majątków). Od króla Jana Luksemburskiego otrzymał w zamian połowę Głogowa, którą władał dożywotnio. Wówczas Czocha stała się lennem czeskiego władcy. Zarządzaniem zamkiem zajmowali się przedstawiciele rycerstwa czeskiego, w tym ród von Dohna. W 1417 roku warownia stała się własnością Heinricha von Renkerna. Jednak ze względu na najazdy przypuszczane na sąsiedzkie ziemie, zmuszono go do opuszczenia zamku. W 1420 roku zwierzchnictwo nad warownią objął Hartung von Klux – radca na czeskim dworze królewskim. Faktycznym zarządcą Czochy był jednak jego bratanek Dietrich. Ten jednak nie wywiązywał się ze swojej roli, bo bardziej niż na zarządzaniu rodzinnym majątkiem zależało mu na okradaniu kupców. W rezultacie Władysław Jagiełło zmusił radcę do odwołania zarządcy zamku. Na przestrzeni lat, zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli i powoli zaczął zmieniać swoją funkcję, stając się rezydencją. W 1909 roku został kupiony przez Ernsta Gütschowa – niemieckiego producenta wyrobów tytoniowych. Wówczas wykonana została duża przebudowa, w trakcie której zniknęło wiele najstarszych fragmentów zamku. Gütschow porzucił Czochę w 1945 roku. Warto wspomnieć, że według niepotwierdzonej teorii, w czasie II wojny światowej w zamku mieściła się szkoła szyfrantów Abwehry. Zamki Dolnego Śląska. Jaka jest ich historia i jakie tajemnice kryją? Zamki Dolnego Śląska odzyskują blask. I otwierają się na turystów. Dzięki temu w luksusie zarezerwowanym kiedyś dla błękitnokrwistych mogą pławić się dziś zwykli śmiertelnicy. Po wojnie zamek zaczął popadać w ruinę. Cenne wyposażenie, które pozostawił ostatni właściciel, było stanowiło łakomy kąsek dla szabrowników. Mieszkali tam greccy uchodźcy, którzy we wspaniałych pomieszczeniach trzymali zwierzęta gospodarskie. W 1952 roku Czochę przekształcono na Wojskowy Dom Wczasowy (obiekt o charakterze utajonym). Zamek stał się dostępny publicznie w 1996 roku, gdy stał się ośrodkiem hotelowym. Zwiedzanie Zamku Czocha w Leśnej Zwiedzanie Zamku Czocha to przeżycie jedyne w swoim rodzaju. Odwiedzający będą mogli poznać niezwykłą historię tego miejsca i zwiedzić jego najbardziej tajemnicze zakamarki – sekretne przejścia, które łączą liczne komnaty. Obiekt można zwiedzać zarówno za dnia, jak i w nocy. Dzienne zwiedzanie rozpoczyna się w Sali Rycerskiej, skąd goście przechodzą do Sali Marmurowej, bogato zdobionej kunsztownymi malowidłami ściennymi. Obiektem, na który warto zwrócić szczególną uwagę, jest kamienny kominek. Jedna z legend głosi, że zamurowano w nim kilkudniowe niemowlę. Do zwiedzania udostępniono także Skarbiec, imponującą Salę Biblioteczną, w której zgromadzono niezwykle obszerne zbiory i Salę Portretową zdobioną wizerunkami władców z dynastii Piastów. Jedną z największych atrakcji zamku jest słynna Komnata Książęca. Według legendy, pod okazałym łożem umieszczona była zapadnia, której wylot znajdował się w lochu. Nie można nie wspomnieć, że trasa zwiedzania uwzględnia też wizytę na wieży widokowej, z której rozpościera się wspaniała panorama okolicy zamku. Dzienne zwiedzanie odbywa się od 10:00 do 18:00, a w lipcu i sierpniu – do 20:00. Jeziora na Dolnym Śląsku. Podpowiadamy, gdzie warto się wybrać Jeziora dolnośląskie zwykle są tłumnie oblegane, zwłaszcza w sezonie letnim. Wśród nich można jednak znaleźć też zaciszne miejsca, które odwiedza niewiele osób. Niektóre są świetnie... Nocne zwiedzanie wprowadza wiele dodatkowych atrakcji. Goście zwiedzą tajne przejścia, usłyszą płacz dziecka zamurowanego w Sali Marmurowej. Gwoździem programu jest wizyta w Sali Tortur, w której panuje wyjątkowo mroczny klimat, całe wnętrze wypełnia atmosfera strachu i niepewności. Imprezy plenerowe w Zamku Czocha Oferta Zamku Czocha to także fantastyczne imprezy plenerowe, które mają stałą pozycję w repertuarze tego miejsca. Mowa o następujących wydarzeniach: „Podróż do Średniowiecza”, „Festiwal Pirotechniki Filmowej”, „Festiwal Kuchni Historycznej”, „Dni Rzemiosła”. Warto podkreślić, że nie wszystkie imprezy odbywają się na zamkowym dziedzińcu. W stałej ofercie jest także specjalny program zwiedzania: „Śladem wojennych Tajemnic Zamku Czocha”. W ramach tego wydarzenia zwiedzający będą mogli usłyszeć niezwykłe opowieści okraszone grą aktorską. Uczestnicy dowiedzą się sporo na temat zamkowych tajemnic i bogactw, które były gromadzone w Skarbcu, usłyszą o cudownej broni nazistów i odkryją okoliczności ucieczki ostatniego właściciela Zamku Czocha. Kolejną zamkową atrakcją jest pokój zagadek „Sekret Przedzamcza”. Osoby uczestniczące w zabawie będą musiały wydostać się z pokoju, ale żeby go opuścić, nie wystarczy odnaleźć drzwi i pociągnąć za klamkę. Pokój opuszczą wyłącznie ci, którzy rozszyfrują tajemnicze zagadki. Nie można nie wspomnieć, że na Zamku Czocha odbywają się także imprezy okolicznościowe. Pięknie położona warownia może być wspaniałym tłem dla wesela, chrzcin i komunii. Zamek Czocha - bilety Ile trzeba zapłacić za możliwość zwiedzenia tego niezwykłego obiektu i zapoznania się z jego tajemnicami? Zacznijmy od zwiedzania dziennego. Bilet normalny kosztuje 28 zł, a ulgowy – 20 zł. Ulga przysługuje dzieciom i młodzieży do 15. roku życia oraz osobom niepełnosprawnym. Można też zakupić bilety rodzinne. Wejściówka dla rodziny 2+2 kosztuje 130 zł, a dla rodziny z trójką dzieci – 154 zł. Warto zaznaczyć, że bilet rodzinny uprawnia nie tylko do standardowego zwiedzenia zamku z przewodnikiem, ale także do wejścia do Sal Tortur. Dolny Śląsk: impresje i kajobrazy Co czwarty zamek i pałac na terenie Polski stoi właśnie na Dolnym Śląsku. Sceneria jak z bajki, tajemnicza aura i legendy - wszystko to składa się na wyjątkowość Dolnego Śląska. Zobacz ... Osoby, które nie są zainteresowane zwiedzaniem zamkowych wnętrz, mogą kupić bilet uprawniający do wejścia na dziedzińce (zwiedzanie bez przewodnika). Cena? 8 zł za bilet normalny i 6 zł za ulgowy. Możliwe jest też zwiedzenie wyłącznie Sal Tortur. Cena biletu normalnego to 14 zł, a ulgowego – 10 zł. Na nocne zwiedzanie można kupić wyłącznie bilet normalny. Koszt jednej wejściówki to 60 zł. Wejście do pokoju zagadek zostało wycenione na 170 zł, natomiast zwiedzanie „Śladem wojennych Tajemnic Zamku Czocha” – na 50 zł. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Zamek Książ w Wałbrzychu. Zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu
Zamek Książ w Wałbrzychu to jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska. Jaka jest historia zamku Książ? Jak przebiega zwiedzanie i ile trzeba zapłacić za bilet wstępu? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Zamek Książ w Wałbrzychu: zwiedzanie Zamek Książ w Wałbrzychu: bilety Zamek Książ w Wałbrzychu: dojazd Zamek Książ w Wałbrzychu: historia obiektu Zamek Książ zachwyca wspaniałą architekturą, wciągającą historią, w której nie brakuje legend i tajemnic oraz licznymi atrakcjami czekającymi na przyjezdnych. Osoby chcące dobrze poznać to niezwykłe miejsce powinny zarezerwować sobie sporo czasu, bo wycieczka po zamku i otaczających go obiektach może zająć nawet cały dzień. Kompleks zamkowy zlokalizowany w wałbrzyskiej dzielnicy Książ jest niemal tak samo imponujący, jak zamek w Malborku – to trzecia pod względem wielkości tego typu budowla w Polsce, która ustępuje tylko zamkowi na Wawelu i wspomnianej twierdzy krzyżackiej. Podobnie jak zamek Czocha, został wzniesiony jako warownia obronna. Budowa rozpoczęła się w 1288 roku, więc jest to obiekt wyraźnie starszy niż zamek w Czersku i zamek w Liwie. Imponujących rozmiarów budowla jest wkomponowana w krajobraz Książańskiego Parku Krajobrazowego. Pod względem walorów widokowych, niemal dościga kontrowersyjny zamek w Stobnicy, wybudowany na skraju Puszczy Noteckiej. Zamek Książ w Wałbrzychu: zwiedzanie Obecnym właścicielem zamku jest gmina Wałbrzych. Zarządca (Zamek Książ w Wałbrzychu sp. z o.o.) przygotował kilka ciekawych tras zwiedzania, z których każda oferuje nieco inne atrakcje. Zamki Dolnego Śląska. Jaka jest ich historia i jakie tajemnice kryją? Zamki Dolnego Śląska odzyskują blask. I otwierają się na turystów. Dzięki temu w luksusie zarezerwowanym kiedyś dla błękitnokrwistych mogą pławić się dziś zwykli śmiertelnicy. Dzienne Zwiedzanie Podstawowa oferta dla osób indywidualnych obejmuje zwiedzanie zamku z audioprzewodnikiem. W trakcie wycieczki turyści mogą poznać historię Książa, obejmującą czas władania arystokratycznej rodziny von Hochberg i trudny, burzliwy okres II wojny światowej. Trasa prowadzi przez wspaniałe komnaty reprezentacyjne. Z nich zwiedzający udają się do pomieszczeń przebudowanych podczas działań wojennych, w ramach owianego aurą tajemnicy projektu „Riese”, realizowanego przez III Rzeszę. Dalsza część trasy pozwala zwiedzić m.in. Hol Myśliwski, Czarny Dziedziniec, Salę Rycerską i Salę Konrada, czyli najstarszą średniowieczno-renesansową część zamku. Dalej audioprzewodnik prowadzi na poddane modernizacji 3. piętro, gdzie mieszczą się zamkowe ekspozycje. Możliwe jest też zwiedzenie wystawy „Książ od kuchni”, w ramach której prezentowane są odzyskane fotografie zamkowe. Całą trasę można przejść w 90 minut. Po zakończonym zwiedzaniu, turyści muszą zdać audioprzewodnik, ale mogą ponownie cofnąć się do zamkowych pomieszczeń. W sezonie letnim można zostać na wspaniałych tarasach, by dalej chłonąć wyjątkową atmosferę tego niezwykłego miejsca. Podziemna Trasa Turystyczna Zarządca obiektu udostępnia też do zwiedzania zamkowe podziemia. Wycieczka trasą podziemną jest dostępna dla indywidualnych zwiedzających i grup zorganizowanych, składających się z minimum 15 osób. Półkilometrowa trasa podziemna przebiega wzdłuż miejsca poszukiwań domniemanego dworca kolejowego (przy zamkowych tarasach) i prowadzi w stronę budynku głównego. Pierwsza połowa kończy się przy zawale, czyli w obszarze wejścia do zasypanego szybu windowego. Wycieczka korytarzami wydrążonymi w litej skale, wybetonowaną halą i pobocznymi pomieszczeniami bunkra pozwala poznać tajemnice tego niezwykłego obiektu i teorie na temat funkcji, które miał pełnić. Przewodnik (bo zwiedzanie trasy podziemnej odbywa się wyłącznie w towarzystwie przewodnika) omówi też tragedię więźniów, którzy własnymi rękoma drążyli potężne tunele. Zwiedzanie trasy trwa 45 minut. Należy pamiętać, że ze względu na specyfikę podziemi, nie są one dostępne dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej i poruszających się na wózku. Nocne Zwiedzanie Ciekawą ofertą jest nocne zwiedzanie zamku. Gdy okolicę spowija mrok, Książ wydaje się jeszcze bardziej tajemniczy i intrygujący. Trasa obejmuje najciekawsze pomieszczenia zamkowe i miejsca, do których nie można wejść w ramach Dziennego Zwiedzania, w tym dawne piwnice hochbergowskie. Wyjątkową atmosferę nocnej wycieczki dodatkowo podsycają tajemnicze, momentami przerażające opowieści przewodnika (podobnie jak trasę podziemną, trasę nocną można przejść wyłącznie w towarzystwie osoby oprowadzającej). Z mroku zamkowych korytarzy i komnat wyłaniają się tajemnicze zjawy, inscenizujące straszliwe wydarzenia z mrocznej historii zamku. Nocna wycieczka trwa 90 minut. Warto pamiętać, że liczba miejsc w grupie jest ograniczona, więc dokonanie wcześniejszej rezerwacji biletu jest dobrym pomysłem. Tym bardziej, że ta atrakcja cieszy się dużą popularnością. Zwiedzanie jest dostępne zarówno dla osób indywidualnych, jak i grup zorganizowanych. Góry Sowie Turystyczne Mistrzostwa Blogerów to nie tylko możliwość znalezienia nieodkrytych krain we własnym kraju. To także inspiracja jak żyć i jak spełniać swoje marzenia. Bo czy nie jest tak, ż... Należy podkreślić, że zarządca zamku przygotował też edycje specjalne Nocnego Zwiedzania. To wydarzenia tematyczne, których motyw przewodni jest ściśle związany z konkretną datą, np. „Piątek 13-tego” mrozi turystom krew w żyłach, a atrakcja „Miłość aż po grób” jest utrzymana w typowo walentynkowej konwencji tematycznej. Nauka Poprzez Zwiedzanie Zamek Książ może pochwalić się też ciekawą ofertą dla szkół. Zajęcia w interesujący sposób przedstawiają historię obiektu, przesiąkniętą ciekawymi faktami i interesującymi mitami. Poruszane są też historie, których dotąd nie udało się wyjaśnić. Palmiarnia Odwiedzający zamek mogą zwiedzić też palmiarnię – wyjątkowy prezent Jana Henryka XV von Hochberga dla księżnej Daisy. Sercem obiektu jest XX-wieczny budynek z metalu i szkła, wyłożony zastygłą lawą pochodzącą z jednego z najsłynniejszych czynnych stratowulkanów – Etny. Palmiarnia w Wałbrzychu gromadzi ponad 250 gatunków roślin i jest jedynym w Polsce ogrodem zimowym, który zachował się do dziś w swojej historycznej konstrukcji. To tam pojawia się księżna Daisy, a pod ziemią krąży złoty pociąg. Ciekawostki o zamku Książ Poznaj najważniejsze informacje i ciekawostki o zamku Książ. To warto wiedzieć przed wycieczką do Wałbrzycha i „Perły Dolnego Śląska”. Mauzoleum Hochbergów Do zwiedzania udostępniono także mauzoleum rodu Hochbergów, zlokalizowane na Topolowej Górce (przy południowej bramie parku). Obiekt wzniesiono w 1734 roku. Pełnił wówczas funkcję punktu widokowego. 149 lat później przekształcono go w kaplicę grobową. Podziemna krypta stała się miejscem pochówku bezimiennej córeczki Jana Henryka XV i księżnej Daisy, Jana Henryka XVI i jego dwóch żon – Marii von Kleist i Matyldy – oraz Daisy von Pless. Należy jednak podkreślić, że doczesne szczątki przedstawicieli arystokratycznego rodu zostały stamtąd przeniesione w 1945 roku, gdy na tamtejsze ziemie wkroczyła Armia Czerwona. Dokąd? To jedna z nierozwikłanych tajemnic zamku Książ. Tarasy zamkowe Dla odwiedzających udostępniono także XVIII-wieczne tarasy i ogrody zamkowe. Obecnie w Książu znajduje się aż 14 tarasów, zlokalizowanych na różnych poziomach, a ich łączna powierzchnia przekracza 2 ha. Największy z nich – Taras Północny (Taras Arkadowy) – jest zalesiony. Pozostałe prezentują się równie atrakcyjnie. Przykładowo, na Tarasie Bogini Flory można podziwiać wspaniałą rzeźbę jego patronki, Taras Wodny jest oflankowany basztami, a na Tarasie Różanym wybudowano sześciostopniową fontannę kaskadową. Explore Wałbrzych Jeżeli atrakcje zamku Książ to za mało, można zdecydować się na skorzystanie z oferty Explore Wałbrzych. W ramach jednego biletu, można zwiedzić aż cztery atrakcje: zamek Książ, palmiarnię, Kopalnię Węgla Kamiennego Julia, Muzeum Porcelany. Na tak obszerną wycieczkę warto zarezerwować cały dzień. Zamek Książ w Wałbrzychu: bilety Zarządca zespołu zamkowego przygotował kilka rodzajów biletów, które pozwalają zobaczyć różne atrakcje. Wejściówki można kupić w systemie online (wówczas przed wejściem należy okazać wydrukowany bilet lub jego wersję cyfrową, wyświetlaną na ekranie urządzenia mobilnego) lub na miejscu. Najpiękniejsze zamki w Małopolsce. Które z nich warto zwiedzić? Małopolskę śmiało można nazwać krainą zamków i w tym stwierdzeniu nie będzie nawet krzty przesady. Piękne rezydencje i monumentalne warownie stanowią stały element tamtejszego krajobraz... Podstawowa oferta pozwala zwiedzić zamek (z audioprzewodnikiem) i palmiarnię (bez przewodnika). Cena biletu normalnego to 49 zł, a ulgowego – 39 zł. Bardziej rozbudowany pakiet umożliwia zwiedzenie zamku (z audioprzewodnikiem), palmiarni (bez przewodnika) i uzdrowiska (bez przewodnika). Ta oferta została wyceniona na 50 zł (bilet normalny) i 40 zł (bilet ulgowy). Kolejny rodzaj biletu upoważnia do wejścia na zamek (z audioprzewodnikiem), do Stada Ogierów, gdzie właściciele obiektu hodowali konie szlachetnej krwi (bez przewodnika), oraz do palmiarni (bez przewodnika). Za taką wycieczkę trzeba będzie zapłacić 54 zł (bilet normalny) lub 44 zł (bilet ulgowy). Kolejny pakiet umożliwia zwiedzenie zamku (z audioprzewodnikiem), zamkowych podziemi (z przewodnikiem) oraz palmiarni (bez przewodnika). Taką atrakcję wyceniono na 69 zł. Bilet ulgowy jest tańszy o 10 zł. Kompleksowa oferta, tzw. All Day Ticket, obejmuje wejście na zamek, do podziemi, palmiarni, Stada Ogierów i mauzoleum. Za najbardziej rozbudowany pakiet trzeba zapłacić 79 zł (bilet normalny) lub 69 zł (bilet ulgowy). Nie można zapomnieć o Nocnym Zwiedzaniu i specjalnych edycjach tej atrakcji. Wejście na trasę nocną zakupione w systemie online kosztuje 60 zł. Za bilet zakupiony na miejscu trzeba zapłacić 65 zł. Edycje specjalne tego wydarzenia są wyceniane odpowiednio na 65 zł i 69 zł. Program Explore Wałbrzych kosztuje 81 zł (bilet normalny) lub 59 zł (bilet ulgowy). Możliwy jest też zakup biletów upoważniających do zwiedzania pojedynczych atrakcji wchodzących w skład zespołu zamkowego. Zamek Książ w Wałbrzychu: dojazd Zamek Książ jest położony w dogodnej lokalizacji, umożliwiający łatwy dojazd. Osoby poruszające się samochodem, w centrum Wałbrzycha powinny kierować się na drogę 35 i jechać w kierunku Świebodzic. Poruszający się komunikacją publiczną, mogą skorzystać z dwóch linii autobusowych: 8 i 12, którymi można dojechać niemal pod sam zamek. Zamek Książ w Wałbrzychu: historia obiektu Historia zamku Książ rozpoczyna się w 1288 roku, gdy książę Bolko I Surowy kazał wybudować warownię obronną. Prace zakończyły się 4 lata później. Obiekt nosił nazwę Książęca Góra, a Bolko I tytułował się „panem na Książu” (tytuł zachowali jego następcy). Najciekawsze zamki w Polsce: poznaj historie tych niezwykłych miejsc Średniowieczne zamki, barokowe rezydencje, twierdze i warownie. Mimo zniszczeń wojennych, nieustannych grabieży i licznych barbarzyńskich najazdów, w Polsce znajduje się ogromna liczba różn... Gdy wygasł ród Piastów z linii świdnicko-jaworskiej, na mocy traktatu sukcesyjnego zamek stał się własnością królów czeskich z dynastii Luksemburgów. W 1463 roku Książ stał się własnością czeskiego króla Jerzego z Podiebradów. W 1482 roku zamkiem zaczął władać węgierski król Maciej Korwin. Pod rządami Georga von Steina – dowódcy królewskich wojsk – obiekt zaczął pełnić funkcję mieszkalno-reprezentacyjną. Na przestrzeni lat, zamek Książ wielokrotnie zmieniał właścicieli, a 11 czerwca 1509 roku stał się własnością Konrada I von Hoberga („ch” w nazwisku rodowym pojawiło się dopiero w 1714 roku). Właśnie wtedy rozpoczęły się liczne przebudowy Książa. Zamek pozostał własnością szlacheckiego rodu aż do 1941 roku, kiedy został skonfiskowany przez nazistów. W 1943 roku w Książu realizowano intensywne prace budowlane, których prawdopodobnym celem było przygotowanie jednej z głównych kwater Adolfa Hitlera. Właśnie wtedy powstały podziemne tunele pod zamkiem. W latach 1945–1946, w Książu stacjonowały oddziały Armii Czerwonej. W kolejnych latach, zdewastowany zamek był regularnie plądrowany. Obiekt stopniowo popadał w ruinę. Dopiero w latach 1956–962 obiekt zaczął być stopniowo zabezpieczany. W 1974 roku rozpoczęła się odbudowa barokowych sal. Od 1991 roku, obiektem zarządza gmina Wałbrzych. Obecnie zamek Książ jest najbardziej rozpoznawalną wizytówką Wałbrzycha i jedną z głównych atrakcji województwa dolnośląskiego. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Zamek w Liwie: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu
Zamek w Liwie to obiekt o niezwykle bogatej historii, która dosłownie jest przesiąknięta niepokojącymi legendami. Bez wątpienia, to jedna z ciekawszych warowni na Mazowszu i jednocześnie – jedna z największych atrakcji tego regionu, zwłaszcza w oczach osób zakochanych w historii. Co można zobaczyć w zamku w Liwie? Ile trzeba zapłacić za bilet? Jak dojechać na miejsce? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Zamek w Liwie: zwiedzanie Zamek w Liwie: bilety Zamek w Liwie: dojazd Zamek w Liwie: historia obiektu Legenda o Żółtej Damie To nie tajemnica, że polskim zagłębiem dawnych warowni i rezydencji jest Dolny Śląsk. Trzeba jednak wiedzieć, że także Mazowsze nie pozostawia miłośników historii z niedosytem. Dla nich, jedną z ciekawszych propozycji jest zamek w Czersku. Jedną, ale z pewnością nie jedyną, bo zamek w Liwie to równie interesujący obiekt, co Czersk. Nie jest tak okazały, jak zamek w Malborku ani tak stary, jak zamek Czocha. Podobnie jak zamek w Stobnicy, został wybudowany na sztucznej wyspie, jednak okolica, która go otacza, nie jest tak malownicza, jak Puszcza Notecka. Mimo to, zamkowi w Liwie nie można odmówić niepowtarzalnego uroku. Zamek w Liwie: zwiedzanie Zamek w Liwie nie zdołał oprzeć się wpływowi czasu i innych destrukcyjnych czynników. Pozostała po nim tylko jedna baszta i fragment murów. Na szczęście nie oznacza to, że można skreślić ten obiekt z planu wycieczki po Mazowszu, bo Liw wciąż ma wiele do zaoferowania. Obecnie w zamkowych murach mieści się Muzeum Zbrojownia – miejsce, które przywraca do życia dawne czasy. Ekspozycja obejmuje wiele wspaniałych eksponatów, wśród których największą grupę stanowią militaria pochodzące z okresu od XV do XX wieku. Oprócz tego, goście odwiedzający muzeum mogą podziwiać portrety przedstawiające znanych i zasłużonych wojskowych, sceny bitewne oraz krajobrazy z zamkami i miastami na pierwszym planie. Nie zabrakło też obszernego zbioru historycznych map. Poza tym, na muzealne zbiory składają się antyczne meble, tkaniny, żyrandole i cenne znaleziska archeologiczne. Zamki i pałace na Mazowszu. 5 weekendowych wycieczek w okolice Warszawy Chcesz choć na chwilę uciec od miejskiego zgiełku? Zbliżający się weekend to idealna okazja, by wyruszyć w wycieczkę w okolice Warszawy i odkryć nieznane zabytki. Oto zamki i pałace na Ma... Już w hallu gości wita XVII-wieczny obraz „Scena batalistyczna” pędzla Jacoba Wevera. Dzieło przykuwa uwagę nie tylko swoimi rozmiarami, ale także wielopostaciową kompozycją i dynamiką. Oprócz tego, w hallu można zobaczyć m.in. XVIII-wieczne portrety sarmackie. O niepowtarzalnym klimacie, który panuje w tym pomieszczeniu, decydują także antyczne meble, w tym wspaniała szafa gdańska i barokowe lustro. Największym pomieszczeniem w zamku jest Sala Rycerska. Obecnie odbywają się tam różne wydarzenia kulturalne, w tym także koncerty. Ściany sali są przyozdobione bogatą kolekcją portretów przedstawiających polskich królów i obrazy prezentujące kunsztownie przedstawione sceny batalistyczne. Klimatu dopełniają historyczne zbroje i broń drzewcowa. Ścianę klatki schodowej, która prowadzi na mansardę, zdobi portret sławnej Żółtej Damy, a jak głosi legenda, ta niezwykła postać pojawia się tam także osobiście (o ile taki przysłówek można zastosować w odniesieniu do ducha, bo Żółta Dama nie jest istotą materialną), zawsze o północy. Inne wspaniałe eksponaty, prezentowane w tym miejscu, to m.in. kunsztowne miedzioryty prezentujące polskie miasta i zamki. Niewielka antresola gromadzi imponującą kolekcję zabytkowych mebli. Wygospodarowano tam także miejsce na pochodzący z 1912 r. obraz Tadeusza Ajdukiewicza, przedstawiający konnych myśliwych tureckich. Bez cienia wątpliwości, gwoździem programu jest wizyta w zbrojowni. Pomieszczenie podzielono na cztery sale, w których prezentowane są militaria pochodzące z różnych okresów. W sali pierwszej prezentowane są przede wszystkim XV-, XVI- i XVII-wieczne hełmy oraz cenne znaleziska archeologiczne, które odkryto w pobliżu zamku. Sala druga gromadzi broń palną i białą, pochodzącą z XVI, XVII, XVIII i XIX wieku. W trzeciej sali przeważają pamiątki po okresie napoleońskim, natomiast w czwartej poruszono tematykę związaną z I i II wojną światową. Nie można nie wspomnieć o galerii „Podziemie”, w której znalazło się miejsce na wystawy czasowe i stałą ekspozycję. Ta jest poświęcona legendom, które decydują o wyjątkowym charakterze zamku w Liwie i najdawniejszym jego dziejom. Ekspozycja składa się z artefaktów odkrytych w toku prac archeologicznych. Odwiedzający mogą podziwiać także wspaniałą makietę zamku z przygródkiem autorstwa Adama Świtlaka. Tajemnice, które kryją się w murach zamku w Liwie, można bliżej poznać w oddzielnej sali. Warto wspomnieć, że Muzeum Zbrojownia prowadzi także działalność edukacyjną. W ruinach zamku odbywają się lekcje muzealne, w ramach których omawiana jest kultura rycerska i sarmatyzm oraz prezentowane są najróżniejsze rodzaje broni i uzbrojenia. Rzecz jasna, lekcje połączone są ze zwiedzaniem tajemniczego zamku. Ekspozycję główną, wystawianą w barokowym dworze, wystawy prezentowane w piwnicach i zamkową wieżę można zwiedzać od wtorku do niedzieli. We wtorek, środę i czwarte zamek jest otwarty dla odwiedzających od 10:00 do 16:00, natomiast w piątki i soboty – od 10:00 do 18:00. W niedziele muzeum jest czynne w godzinach 11:00–18:00. Zamek w Liwie: bilety Ile trzeba zapłacić za możliwość obejrzenia wspaniałej ekspozycji, którą prezentuje Muzeum Zbrojownia? Jak się okazuje, niewiele. Bilet normalny kosztuje 16 zł, natomiast ulgowy (przysługujący uczniom, studentom, emerytom i rencistom, nauczycielom, osobom powyżej 65. roku życia i kombatantom) jest o połowę tańszy. Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? Największe zamki na świecie onieśmielają swoją monumentalnością. O jakich obiektach mowa? Zapraszamy na wycieczkę szlakiem największych zamków świata. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7decce358126aef67909db173b6c2d61d6164210-7ced1d9.jpeg" width="938" height="623" alt="Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? (fot. DEA / W.BUSS/De Agostini via Getty Images)" title="Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? (fot. DEA / W.BUSS/De Agostini via Getty Images)" /> Darmowe wejście przysługuje dzieciom do lat siedmiu i osobom niepełnosprawnym. Warto podkreślić, że w każdą środę wstęp do muzeum jest wolny dla wszystkich. Nie można nie wspomnieć, że Muzeum Zbrojownia uczestniczy w programie „Kulturalna Szkoła na Mazowszu”. Dzięki temu do 31 grudnia 2022 roku grupy z mazowieckich szkół mogą zwiedzić zamek i obejrzeć wszystkie ekspozycje za złotówkę. Zamek w Liwie: dojazd Liw to niewielka wieś, położona w powiecie węgrowskim. Dojazd na miejsce nie powinien nastarczyć większych trudności, wystarczy kierować się na Warszawę. Osoby podróżujące z południowej części kraju mogą wybrać autostradę A1 i drogę ekspresową S8. Między Piasecznem a Pruszkowem, trzeba zjechać na drogę ekspresową S2, która następnie przechodzi w autostradę A2. Zjazd na węźle Ryczołek. Z północy dotrzemy na miejsce drogą ekspresową S7,z której należy zjechać na DW615. Zjeżdżamy na obwodnicę Ciechanowa, a następnie – na DK60. Dalej jedziemy DW618, DK62 i DW637. Zamek w Liwie: historia obiektu Historia zamku w Liwie rozpoczyna się w XV wieku, kiedy murator Niclos rozpoczął budowę murowanej warowni na sztucznej wyspie, usypanej na bagnach Liwca. Zamek powstał ze względu na szczególne znaczenie militarne tego obszaru. W tamtych czasach Liwiec był naturalną granicą Mazowsza i Litwy. Murowana twierdza była jedną z sześciu, które wybudowano w czasie panowania księcia mazowieckiego Janusza I Starszego. Obiekt wzniesiono na planie prostokąta zbliżonego do kwadratu. Mierzył 32x33 m. Składał się z dwóch równoległych budynków, między którymi znajdował się dziedziniec. Książę Janusz I nie doczekał końca budowy. Prace kontynuował jego wnuk – Bolesław IV. Finalna warownia dość wyraźnie odbiegała od pierwotnych założeń. Mury były niższe, niż zakładano, a zamiast wieży wybudowano występ bramny ze zwodzonym mostem. Najpiękniejsze zamki w Małopolsce. Które z nich warto zwiedzić? Małopolskę śmiało można nazwać krainą zamków i w tym stwierdzeniu nie będzie nawet krzty przesady. Piękne rezydencje i monumentalne warownie stanowią stały element tamtejszego krajobraz... W XVI wieku ziemiom mazowieckim zagrażały najazdy, przede wszystkim tatarskie. W obliczu zagrożenia wojennego warownia została umocniona (prawdopodobnie w 1512 roku). Mury kurtynowe zostały podwyższone z 6 do 12 m, nadbudowano także basztę. Warto wiedzieć, że Liw był ostatnim fragmentem Księstwa Mazowieckiego, który pozostał w rękach władców z dynastii Piastów. W 1526 roku nastąpiła inkorporacja Mazowsza do Korony. Tylko Liw wraz z zamkiem i przynależnymi wsiami został przydzielony księżnej Annie. W latach 1547–1556 zamek znajdował się pod zarządem królowej Bony. Nastąpiła wówczas kolejna istotna przebudowa obiektu. Wieża została podwyższona o 2 piętra, a zwieńczył ją wysoki hełm z hurdycjami. Unikatowym elementem zamku w Liwie był przygródek, który tworzyły następujące obiekty: brama, brama wielka, stajenka mieszcząca trzy konie, domek, stajnia wielka mieszcząca do 40 koni, piekarnia, dom grodzki, dom wielki, kuchnia, nowa kuchnia, domek, stary domek, szpital, siedzenie letnie. W XVII i XVIII wieku zamek był wyraźnie zaniedbywany. Osłabiony obiekt nie był w stanie przeciwstawić się najeźdźcom i w rezultacie został dwukrotnie spalony – podczas potopu szwedzkiego i wojny północnej. W XIX wieku miał miejsce kolejny pożar. Od tego czasu budynek systematycznie rozbierano. Legenda o Żółtej Damie Zamek w Liwie jest tłem wielu legend, a jedną z najbardziej interesujących jest historia o Żółtej Damie. Ową postacią jest Ludwika – żona kasztelana władającego zamkiem. Gdy w tajemniczych okolicznościach zaczęły ginąć kosztowności, którymi obdarowywał swoją wybrankę, zaczął ją podejrzewać o niewierność. Sąd uznał ją winną zdrady, a karą za zbezczeszczenie przysięgi małżeńskiej była śmierć. Zamki, pałace i ruiny w Świętokrzyskim: gdzie warto się wybrać? Województwo świętokrzyskie to nie tylko piękna przyroda i malownicze góry. Znajdziesz tu także zamki i pałace. Ruiny w Świętokrzyskim przyciągają rzesze turystów. Kapelan zamkowy ulitował się nad nieszczęsną kobietą i zażądał złagodzenia wyroku. W rezultacie, sędziowie zaufali sądowi bożemu – Ludwika miała w jedną noc przewiercić palcem cegłę. Gdyby się to udało, zostałaby uwolniona od kary. Tak się jednak nie stało. Po egzekucji wyszło na jaw, że zaginione klejnoty zostały „skradzione” przez srokę, która schowała je w swoim gnieździe. W przypływie rozpaczy, kasztelan skoczył z baszty. Od tej pory, zamek nawiedza zjawa, której suknia lśni żółtym światłem. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Nie tak okazałe jak w Egipcie, ale równie intrygujące. Oto największe i najstarsze piramidy w Polsce
Cudze chwalicie, swego nie znacie. Aby móc podziwiać majestatyczne i tajemnicze grobowce, wcale nie trzeba rezerwować wycieczki do Egiptu. Czasem wystarczy krótka podróż samochodem, bowiem piramidy w Polsce również potrafią zaskoczyć ciekawą historią i architekturą.
W tym artykule: Piramidy kujawskie Piramida w Rapie Piramida w Różanowie Piramida w Zagórzanach Piramida w Międzybrodziu k. Sanoka Piramida w Wągrowcu Grobisko ariańskie w Krynicy To fakt, że piramidy w Polsce nie są tak wielkie jak te, w których spoczęli faraonowie. Jednak niewiele osób wie, że tego typu grobowce były budowane nad Wisłą ok. 1000 lat wcześniej niż nad Nilem, co oznacza, że pod tym względem, starożytne budowle w Polsce górują nad egipskimi. Najstarsze, bo wybudowane ponad pięć tysięcy lat temu, znajdują się w pobliżu Izbicy Kujawskiej. Kolejne były wznoszone w XVII, XVIII, XIX i XX wieku. Gdzie znajdują się piramidy, o których mowa? Zapraszamy na wycieczkę śladami monumentalnych grobowców. Najpiękniejsze polskie zamki. Które z nich warto zobaczyć? Czy wiesz, że na terenie Polski znajduje się aż 419 zamków? Przeważnie zostały z nich same ruiny, jednak kilka z nich zachowało się w niemal nieskazitelnym stanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/450ab4e264687fae9dbf7097251384aa993650d7-21f81ab.jpeg" width="938" height="674" alt="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" title="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" /> Piramidy kujawskie Najstarsze budowle megalityczne w Polsce zlokalizowane są na Kujawach – w Gaju Stolarskim, Wietrzychowicach i Sarnowie. Naukowcy są zdania, że grobowce liczą sobie ponad 5500 lat, co oznacza, że zostały wzniesione mniej więcej 1000 lat wcześniej niż Północna Piramida w Dahszur. W przeciwieństwie do egipskich grobowców, piramidy kujawskie są owiane aurą tajemnicy. Do dziś nie wiadomo, kto został pochowany w komorach grobowych. Być może spoczęli tam pierwsi władcy Kujaw, ale eksperci nie mogą poprzeć tej tezy. Najstarsze piramidy w Polsce mają kształt trójkąta albo wydłużonego trapezu. Najbardziej okazałe mierzyły ponad 100 metrów długości, a ich wierzchołki sięgały 5 metrów. Zostały usypane z tysięcy ton ziemi i wielkich głazów. Starożytni mieszkańcy Kujaw nie mieli problemu z pozyskaniem surowca. Na tych terenach występowały bowiem licznie nagromadzone kamienie polodowcowe. Warto zaznaczyć, że dziś możemy już mówić tylko o pozostałościach piramid. Na przestrzeni lat, kujawskie obiekty były regularnie niszczone w celu pozyskania kamieni. Surowiec z grobowców posłużył m.in. do budowy drogi (dziś już wyasfaltowanej) Izbica Kujawska-Lubraniec. Piramida w Rapie Kolejna polska piramida znajduje się w Rapie, w województwie warmińsko-mazurskim. Grobowiec położony na Rysim Bagnie (w pobliżu granicy z Rosją) nie jest tak stary jak piramidy kujawskie - powstał na początku XIX wieku. Budowla została wzniesiona na polecenie barona Friedricha von Fahrenheida – podróżnika, mecenasa sztuki, miłośnika kultury starożytnego Egiptu i podobno najmajętniejszego mieszkańca Prus Wschodnich. Baron von Fahrenheid zadecydował o wybudowaniu grobowca w 1811 roku, po śmierci swojej trzyletniej córki. W jego mniemaniu, miało to zapewnić dziewczynce nieśmiertelność. Tak powstał 16-metrowy obiekt, wzniesiony na podstawie kwadratu o 10-metrowym boku. Z biegiem czasu, w grobowcu spoczęli kolejni przedstawiciele rodu. W trakcie II wojny światowej, wojska radzieckie zdewastowały piramidę. Dokonano wówczas zaskakującego odkrycia – spoczywające w grobowcu ciała nie uległy rozkładowi. Dało to początek jednej z legend, które krążą na temat piramidy w Rapie. Okoliczni mieszkańcy twierdzili, że spoczywający tam zmarli rzucają klątwę na okolicę i za ich sprawą wymiera bydło. Aby temu zapobiec, w latach 70. XX wieku zwłokom ucięto głowy. Grobowcowi przypisuje się też nadnaturalne właściwości. Podobno piramida kumuluje energię z wnętrza Ziemi i kosmosu, a w jej wnętrzu ma dochodzić do zakłócenia pola magnetycznego. Najbardziej zagadkowy jest fakt, że mimo położenia w środku gęstego lasu, wokół piramidy nie występują żadne owady. Piramida w Różanowie Kolejny grobowiec o kształcie piramidy znajdziemy w Różanowie na Opolszczyźnie. 9-metrowy obiekt wzniesiono w 1780 roku na polecenie Augusta Freiherra von Ebena und Brunnena - właściciela ziem różnowskich i generała armii pruskiej. Zapalony egiptolog zażyczył sobie, by jego rodzina była chowana jak faraonowie. Piramidę wzorowaną na grobowcu Cheopsa w Gizie zaprojektował sam Karl Langhaus, twórca Bramy Brandenburskiej w Berlinie. W latach 1780-1830 w grobowcu spoczęło 28 przedstawicieli rodu von Ebenów. Ich zwłoki zostały zmumifikowane. Największe zamki na świecie: gdzie się znajdują i które można zwiedzić? Największe zamki na świecie onieśmielają swoją monumentalnością. O jakich obiektach mowa? Zapraszamy na wycieczkę szlakiem największych zamków świata. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7decce358126aef67909db173b6c2d61d6164210-7ced1d9.jpeg" width="938" height="623" alt="Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? (fot. DEA / W.BUSS/De Agostini via Getty Images)" title="Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? (fot. DEA / W.BUSS/De Agostini via Getty Images)" /> Piramida w Zagórzanach Następna polska piramida, także wybudowana na wzór grobowca Cheopsa, znajduje się w Zagórzanach w Małopolsce. 10-metrowe mauzoleum rodziny Skrzyńskich powstało w 1931 roku. W komorze grobowej spoczęło sześciu przedstawicieli rodu. Obiekt ten wyróżnia się nieco na tle pozostałych polskich piramid. Mimo że był wzorowany na budowlach egipskich, to łatwo można w nim dostrzec typowo katolicki element sakralny. Mowa o dużym krzyżu z ukrzyżowanym Chrystusem, który wyrasta z lewego boku budowli. Mówi się, że hrabia Aleksander Skrzyński zawarł umowę z lokalną elektrownią, na mocy której wnętrze piramidy miało być oświetlane przez 100 lat. Niestety, do dziś nie przetrwały żadne dokumenty, które mogłyby to potwierdzić. Piramida w Międzybrodziu k. Sanoka Najwyraźniej polskim rodom imponowała piramida Cheopsa w Gizie, bo kolejny grobowiec wzorowany na egipskim znajdziemy w Międzybrodziu w województwie podkarpackim. Trzymetrowa budowla z bloków piaskowcowych powstała w latach 30. XX wieku. W komorze grobowej spoczęła rodzina Kulczyckich herbu Sas. Taką formę grobowca najprawdopodobniej wybrał Jerzy Kulczycki, który odbył wiele podróży naukowych do Egiptu. Jak twierdzi prof. dr hab. Joachim Śliwa, podkarpacka piramida nosi wszelkie cechy swojego odpowiednika w Gizie i stanowi jego kopię w skali 1:50. Piramida w Wągrowcu Polską piramidę można znaleźć też w Wągrowcu w województwie wielkopolskim. Dziesięciometrowy grobowiec o kształcie graniastosłupa z czworoboczną podstawą został wybudowany najprawdopodobniej około 1845 roku, po śmierci Franciszka Łakińskiego – rotmistrza napoleońskiego. Tuż przed śmiercią, Łakiński miał wyrazić życzenie pochówku w grobowcu o kształcie piramidy. W pobliżu budowli wzniesiono barokową kolumnę, pod którą (zgodnie z obowiązującą wówczas tradycją) pogrzebano konia rotmistrza. Teren wokół grobowca Łakińskiego obsadzono sosnami. Przed śmiercią rotmistrz miał powiedzieć, że gdy drzewa przerosną piramidę, Polska odzyska niepodległość. Jak się okazało, przepowiednia umierającego Łakińskiego sprawdziła się. Po I wojnie światowej sosny wyrastały już ponad wierzchołek budowli. Grobisko ariańskie w Krynicy Jeden z najstarszych grobowców piramidalnych znajduje się w Krynicy w województwie lubelskim. Budowla została wzniesiona w I połowie XVII wieku, na 290-metrowym wzgórzu. Polecenie wybudowania piramidy wydał podkomorzy chełmski Paweł Orzechowski, który, jako arianin, nie mógł być pochowany na cmentarzu katolickim. Budowla została wzniesiona na planie kwadratu o boku 7,35 metra. Sześcian zwieńczony jest 15-metrowym ostrosłupem. Łączna wysokość obiektu zbudowanego z kamienia i cegły to około 20 metrów. W trzech ścianach można zauważyć okrągłe otwory, które pełnią rolę okien. Co ciekawe, piramida jest wyposażona nie w jeden, a dwa otwory wejściowe. Drugie wejście do niedawna znajdowało się poniżej poziomu gruntu. Artykuły, które mogą cię zainteresować: Piramidy w Bośni – tajemnicze odkrycie w Visoko i towarzyszące mu kontrowersje Piramidy w Bośni miały być dowodem na to, że nie tylko Egipcjanie i Majowie potrafili budować tego typu obiekty. Ale Europejskie Stowarzyszenie Archeologów nazwało rzekome odkrycie "okrutnym... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/piramidy-w-bosni-tajemnicze-odkrycie-w-visoko-i-towarzyszace-mu-kontrowersje-fot-getty-images-e088b54.jpeg" width="938" height="625" alt="Piramidy w Bośni - tajemnicze odkrycie w Visoko i towarzyszące mu kontrowersje (fot. Getty Images)" title="Piramidy w Bośni - tajemnicze odkrycie w Visoko i towarzyszące mu kontrowersje (fot. Getty Images)" /> Piramida Słońca ma ponad 1800 lat i jest wielką niewiadomą. Co archeolodzy mówią o jej przeznaczeniu? Jakie zastosowanie miała Piramida Słońca? Gdzie można ją zobaczyć? Poznajcie jedną z najciekawszych i największych atrakcji Meksyku. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/piramida-slonca-ma-ponad-1800-lat-i-jest-wielka-niewiadoma-co-archeolodzy-mowia-o-jej-przeznaczeniu-2552d0b.jpeg" width="938" height="626" alt="Piramida Słońca ma ponad 1800 lat i jest wielką niewiadomą. Co archeolodzy mówią o jej przeznaczeniu?" title="Piramida Słońca ma ponad 1800 lat i jest wielką niewiadomą. Co archeolodzy mówią o jej przeznaczeniu?" /> Piramida Chefrena i jej sekrety Pozostaje w cieniu Wielkiej Piramidy. A przecież piramida Chefrena, syna Cheopsa, wydaje się wyższa!