National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-18T11:35:23.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Polski youtuber jako 27. Polak zdobył Koronę Ziemi. Rozmawiamy z Kubą „Patecem” Pateckim o tym, co trzeba mieć w sobie, by sięgać szczytów
items: „Już myślałem, że to koniec” – rozmowa z Peterem „Peru” Chrzanowskim o paralotni, narciarstwie i filmach
items: Smaki Dolomitów, czyli co zjeść w Trentino
items: Nie tylko bułki ze śledziem, czyli co zjeść w Hamburgu
items: Diabeł tkwi w szczegółach, czyli jak przygotować się do wyjazdu w góry latem
items: Nie muszę już zdobywać 8-tysięczników – Reinhold Messner w rozmowie z Travelerem
items: Jak brzmi Islandia? Oto „Nie-Przewodnik” – najnowszy podcast National Geographic Traveler
items: Kwazary pozwalają naukowcom zmierzyć Wszechświat. Wywiad z prof. Bożeną Czerny
items: Łukasz Supergan o zimowym przejściu gór Polski. „To jest wyzwanie dla ciała”
items: Czy da się połączyć dwa doskonałe składniki w jeden? O kawach macerowanych w beczkach po alkoholu rozmawiamy z Pawłem Świderskim, kawowym sensorykiem i trenerem baristów [TYLKO O KAWIE]
items: Czy wystarczy wyjechać na gorącą wyspę, by czuć się jak na wiecznych wakacjach? Opowiada Polka, która od lat żyje na Sardynii
items: „Latanie wiąże się z ryzykiem, ale uzależnia”. Paweł Młodkowski fotografuje Polskę z paralotni [STORYTELLERS]
items: Werner Herzog: „Świat objawia się tym, którzy podróżują pieszo” [WYWIAD DLA NATIONAL GEOGRAPHIC]
items: Jak powstają najlepsze zdjęcia? TOP 4 ujęć Marka Arcimowicza [WIDEO]
items: Co siedzi w głowie himalaisty i dlaczego warto nauczyć się być "wielkim przegranym"? Wywiad z Simone Moro
items: Mateusz Waligóra: „Pomyślałem, że najbardziej chciałbym zasnąć i obudzić się dokładnie za rok” [WYWIAD]
items: „W podróży ważny jest uśmiech". Rozmawiamy z Elżbietą Dzikowską
items: Tysiące kamer i setki satelitów śledzą każdy nasz ruch. To inwigilacja społeczeństwa czy próba ochrony?
items: W kobietach z Ghany widzi siebie z końcówki lat 80. "My nie pomagamy, my spłacamy dług" [WYWIAD]
items: Czy fotografowanie to raczej pasja niż zawód? Mikołaj Nowacki o wyzwaniach dzisiejszej fotografii [STORYTELLERS]
items: 03/20
items: Ruch antyszczepionkowy? "Fakty są jasne. Nie można wybierać, co jest prawdą" [WYWIAD]
items: EXTRA
items: Przeklinanie jest złe? Jest bardzo potrzebne. Nawet zwierzęta to robią [WYWIAD]
items: Samotna podróż po Afganistanie. Rozmowa z Moniką Bułaj, autorką książki "Nur"

Polski youtuber jako 27. Polak zdobył Koronę Ziemi. Rozmawiamy z Kubą „Patecem” Pateckim o tym, co trzeba mieć w sobie, by sięgać szczytów
type: item
date: 2025-12-17T13:59:11.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Adventure
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: góry
subject: korona ziemi
subject: mount everest
subject: podróże
subject: polska
subject: szczyty
subject: wywiady
subject: youtube
description: „Uważaj, o czym marzysz” – ostrzega mnie Kuba Patecki na początku naszej rozmowy. Ostrzeżenia tego trudno jednak nie traktować jako zachęty: podróż 28-latka – i zdobycie rozszerzonej Korony Ziemi w 1,5 roku – jest dowodem na to, jak daleko może zaprowadzić nas determinacja i pielęgnowana w sobie ciekawość świata. Czego możemy się od niego nauczyć?
encoded: Spis treści: Kuba w krainie Youtube'a O jednym takim, co zdobył Szczyt Świata Wszystko za Koronę Ziemi Jak się nie bać podróżowania? Co po Koronie Ziemi? Plany Pateca na przyszłość Podróżnik, turysta wysokogórski, „profesjonalny amator”. Tak sam siebie określa w naszej rozmowie Jakub Patecki, twórca treści internetowych (mówiąc bardzo szeroko), znany z hartu ducha i… robienia rzeczy pozornie niemożliwych. Ultramaratony, nurkowania w Oceanii, dokumenty o afrykańskich zwierzętach, zwiedzanie sowieckich baz kosmicznych czy w końcu… wspinaczka wysokogórska. Najświeższy zdobywca Korony Ziemi – najwyższych szczytów każdego z kontynentów – dokonał wyczynu, który w historii udał się tylko 26 Polakom. Patec dołączył do grona wielkich himalaistów i opowiada National Geographic Polska o tym, jak wyglądała jego podróżnicza droga, której część śledzić mogliśmy na Youtube. Kuba w krainie Youtube’a O „Patecu” w podróżniczym świecie zrobiło się naprawdę głośno w czerwcu 2024 roku, w którym na Youtube ukazała się jego seria na temat zdobywania Mount Everest. To wtedy w oczach wielu przeistoczył się z internetowego „śmieszka” w prawdziwego zdobywcę. Podróżowanie stało się częścią jego życia jednak dużo, dużo wcześniej. – Kochałem podróżować od dzieciaka. To wszystko zaczęło się chyba od mojej mamy i cioci, od których dostałem książki Alfreda Szklarskiego. No i zaczęliśmy czytać: od „Tomka w krainie kangurów”, po inne powieści […] rodzice wpoili we mnie ciekawość świata. W czasach liceum umawialiśmy się z chłopakami na wyzwania autostopowe, np. z Krakowa do Gdyni, a gdy tylko miałem możliwość jeździłem na wymiany uczniowskie: na Cypr gdy miałem 15 lat, potem do Japonii czy do Indii. Starsze rodzeństwo motywowało mnie, żebym – gdy tylko mogę – wybierał jak najbardziej egzotyczne kierunki – opowiada Kuba. Apetyt rośnie w miarę jedzenia. Podróże stawały się coraz bardziej ekstremalne, a w międzyczasie Kuba zaczął także tworzyć na Youtube. Kontent był z początku nieco mniej podróżniczy, a…

FABRIC-KOLAZ-32-31-8c52d8f.jpg
width: 2700
height: 1800

„Już myślałem, że to koniec” – rozmowa z Peterem „Peru” Chrzanowskim o paralotni, narciarstwie i filmach
type: item
date: 2023-01-28T07:54:59.000Z
creator: Magdalena Bryś
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: paralotniarstwo
subject: Sport
subject: sporty ekstremalne
subject: wywiady
description: Jako jeden z pierwszych zjeżdżał na nartach z lodowców, latał paralotnią w Ameryce Południowej i stworzył serię filmów o ekstremalnych wyczynach. Peter „Peru” Chrzanowski opowiada, kiedy sport jest spełnianiem marzeń, a kiedy zaczyna być szaleństwem.
encoded: W tym artykule: Peter „Peru” Chrzanowski na trzech kontynentach Pionier polskiego narciarstwa wysokogórskiego Jak filmować przygody ekstremalne? Książka odskocznią dla psychiki Peter „Peru” Chrzanowski to narciarz ekstremalny i paralotniarz polskiego pochodzenia. Od dziecka mieszka w Kanadzie. W latach 70. i 80. dokonał pierwszych zjazdów na nartach ze szczytów i lodowców na Alasce, w Kanadzie, Meksyku, Peru i Nepalu. Zajmuje się również realizacją filmów o narciarstwie ekstremalnym i paralotniarstwie. Jako operator brał udział m.in. w wyprawie dookoła świata samolotem z czasów II wojny światowej. Kilka jego produkcji zostało nagrodzonych na festiwalach filmowych. Obecnie z pasją organizuje i popularyzuje w krajach latynoskich nową dyscyplinę, Aerothlon, składającą się z trzech konkurencji: biegu, jazdy na rowerze górskim i z lotu na paralotni. W 2022 roku ukazała się jego książka pt. „Szusss, czyli jak przeżyłem samego siebie” wydana przez Wydawnictwo Annapurna. W swojej książce piszesz o znajomym, który powiedział: „Nie sądziłem, że spotkam cię jeszcze żywego". Co mu odpowiedziałeś? – Na początku roześmiałem się. Byłem wtedy z koleżanką na nartach. Powiedziałem, że byłby to dobry tytuł na moją książkę. Jednak wydając książkę, wybraliśmy nieco krótszy – „Szusss, czyli jak przeżyłem samego siebie”. Przeżyłem wiele wypadków na nartach i paralotni, a prawie wszystkie były wynikiem mojego błędu. Na przykład nie sprawdziłem pogody lub założyłem nieodpowiedni sprzęt. Stąd też nieco przewrotny tytuł książki. Peter „Peru” Chrzanowski na trzech kontynentach Wróćmy do początku. Jak trafiłeś do Kanady? W latach 70. XX wieku mój ojciec, z zawodu geodeta, wyjechał na stypendium naukowe do Kanady. My dołączyliśmy z mamą nieco później. Babcia musiała wtedy przekupić odpowiednie osoby, by załatwić nam z mamą wspólny paszport. Do Kanady płynęliśmy transatlantykiem „Stefan Batory” i tak dotarliśmy do Quebecu. Miałem wtedy 8 lat. Od zawsze pociągała się eksploracja świata? Już we wcz…

paralotnia-14eb2bf.jpg
width: 2110
height: 1458

Smaki Dolomitów, czyli co zjeść w Trentino
type: item
date: 2022-11-13T12:00:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Kuchnia
subject: kuchnia regionalna
subject: kuchnie świata
subject: podróże kulinarne
subject: Travel
subject: włochy
subject: wywiady
description: Na tradycje kulinarne włoskiego regionu Trentino wpływają góry i lasy. O tym, co zjeść w Trentino, rozmawiamy z Alessandro Gilmozzim, szefem kuchni restauracji El Molin w Cavalese.
encoded: Szukając najsmaczniejszych miejsc w nowo odwiedzanych regionach i miastach, warto wcześniej zaczerpnąć języka u lokalsów. Unika się w ten sposób miejsc, które powstały wyłącznie z myślą o turystach i ich kieszeniach. Oszczędza się też czas spędzany na kłopotliwych poszukiwaniach. W cyklu „Smaki świata” jako dziennikarze National-Geographic.pl rekomendujemy tylko te lokale, które sami odwiedziliśmy. I te, które zrobiły na nas wrażenie podawanymi daniami i atmosferą miejsca. Alessandro Gilmozzi to jeden z najbardziej uznanych włoskich kucharzy młodego pokolenia. W rozmowie z National-Geographic.pl opowiada, co zjeść w Trentino, a także o tradycjach kulinarnych tego regionu w północnych Włoszech. Więcej o najbardziej zielonym regionie Włoch przeczytasz również tutaj. Czym się wyróżnia Trentino na kulinarnej mapie Włoch? Na kuchnię naszego regionu z jednej strony przez wieki wpływała kultura i cywilizacja krajów niemieckojęzycznych, przede wszystkim Austro-Węgier. Z drugiej strony od zawsze odbijały się tutaj tradycje znad wybrzeża adriatyckiego. Kluczem do zrozumienia naszej kuchni są jednak Dolomity. Trentino to przede wszystkim górski region, gdzie w małych wioskach i miasteczkach pielęgnuje się wielowiekowe tradycje polowania na zwierzęta i zbierania darów ziemi. Dawniej transport nie był tak prosty jak dzisiaj, więc większość dań opierała się na świeżych i lokalnych produktach. Co ciekawe, wiele znanych dziś powszechnie przepisów miało swoje odpowiedniki z naszego regionu. Choćby słynne francuskie ciasteczka makaroniki przygotowywano również w Trentino. Nazywano je „pocałunkami z Trydentu” i przyrządzano z białek jaj i mąki migdałowej. Ciasteczka były jednym z przysmaków, które podawano biskupom podczas Synodu Trydenckiego w XVI wieku. Hygge na talerzu, czyli gdzie zjeść w Kopenhadze Stolica Danii już od kilku lat uchodzi za europejską mekkę kulinarną. To tutaj narodziła się nowoczesna kuchnia nordycka, garściami czerpiąca z tradycji kuchni skandynawskich umiejętni…

alessandro-gilmozzi-13198c2.jpg
width: 5798
height: 3865

Nie tylko bułki ze śledziem, czyli co zjeść w Hamburgu
type: item
date: 2022-11-12T08:12:31.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: niemcy
subject: podróże kulinarne
subject: rozmowa
subject: Travel
subject: wywiady
description: O nowoczesnej kuchni północnych Niemiec, ale także o zmieniających się trendach kulinarnych u naszych zachodnich sąsiadów rozmawiamy z Thomasem Samplem, jednym z najpopularniejszych szefów kuchni w Niemczech.
encoded: W tym artykule: Nowoczesny koncept gastronomiczny Na tropie zapomnianych warzyw i owoców Co zjeść w Hamburgu? Thomas Sampl pochodzi z Nadrenii. Swoje kulinarne umiejętności kształtował jednak na północny Niemiec. W Hamburgu wraz z dwojgiem przyjaciół opracował koncepcję nowoczesnej kuchni portowej (Hobenköök w dialekcie języka dolnoniemieckiego). Utalentowane trio to restauratorzy z sercem i duszą przepełnionymi pasją do swojego pomysłu. Ten z kolei polega na połączeniu w jednym miejscu restauracji i hali targowej ze świeżymi owocami i warzywami. Wszystko po to, by ograniczyć marnowanie jedzenia. Produkty, które się nie sprzedadzą, są przez kucharzy na bieżąco wykorzystywane w kuchni. Nowoczesny koncept gastronomiczny Restauracja i hala Hobenköök znajdują się w dawnym budynku dworca w nowoczesnej i tętniącej życiem dzielnicy portowej Hafencity w centrum Hamburga. [Więcej o tym, jak Hamburg zmienia się w najbardziej zielone miasto Niemiec, przeczytasz tutaj]. Z Thomasem Samplem spotykam się na miejscu. Obiecał opowiedzieć więcej, co zjeść w Hamburgu i jak zmiany klimatyczne na świecie wpływają na zmiany trendów kulinarnych. Hobenköök nie jest typową restauracją. Na czym dokładnie polegał wasz pomysł? Przede wszystkim jesteśmy halą targową, w której od poniedziałku do soboty przez cały dzień można dostać świeże warzywa i owoce. Co szczególnie ważne, wszystkie oferowane tu produkty pochodzą bezpośrednio o lokalnych rolników i producentów. Unikamy pośredników. Pod tym samym dachem znajduje się też restauracja. Nasi goście siedzą i jedzą właściwie tuż obok półek i koszy pełnych świeżych produktów. Skąd pochodzi nazwa tego konceptu? Hobenköök to słowo w dialekcie północoniemieckim, którego używa się w Hamburgu. Czasami może bardziej przypominać język duński lub niderlandzki. Zależało nam, aby już w samej nazwie podkreślić, że odnosimy się do lokalnych korzeni. Samo słowo „Hobenköök" oznacza „kuchnię portową", co również nawiązuje do tradycji Hamburga. Jak odkrywać świat p…

kuchnia-hamburg-08c03d8.jpg
width: 1920
height: 1080

Diabeł tkwi w szczegółach, czyli jak przygotować się do wyjazdu w góry latem
type: item
date: 2022-08-02T17:00:00.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: góry
subject: polskie góry
subject: porady
subject: Travel
subject: wyprawy w góry
subject: wywiady
description: Na pytanie, kiedy najlepiej jechać w góry, bez wahania odpowiada: latem. Z Anną Szczepaniak, licencjonowaną trenerką CrossFitu i organizatorką górskich obozów, rozmawiamy między innymi o tym, dlaczego tak naprawdę to głowa, a nie dobór sprzętu, odgrywa kluczową rolę w czasie wyprawy.
encoded: W tym artykule: Jakie mięśnie pracują podczas chodzenia po górach? Jak poprawić swoją kondycję przed wyjazdem w góry? Wyjazd w góry – samotnie czy w grupie? Jakie góry będą najlepsze dla początkujących? Wyjście w góry – o czym warto pamiętać? Choć większości z nas góry kojarzą się z sezonem zimowym, grono entuzjastów letnich wypraw z roku na rok stale rośnie. Z pewnością należy do nich nasza rozmówczyni, Anna Szczepaniak, która jak sama przyznaje, swoje podróżnicze doświadczenie, liczny kontakt z ludźmi i zamiłowanie do ruchu połączyła w organizowanie najciekawszych wyjazdów z aktywnością fizyczną w roli głównej. Przez wiele lat podziwiała świat z lotu ptaka jako stewardesa. Później postanowiła zarazić innych swoją miłością do sportu, stając się licencjonowaną trenerką CrossFitu. Anię na co dzień spotkamy w crossfitowym boxie na warszawskim Mokotowie lub... na górskim szlaku w towarzystwie swoich podopiecznych. W rozmowie z National-Geographic.pl przekonuje, dlaczego góry latem to znakomity pomysł, a także podpowiada, o czym warto pamiętać przy przygotowaniach do tego rodzaju wyjazdu. Jakie mięśnie pracują podczas chodzenia po górach? Nie jest tajemnicą, że pierwszoplanową rolę w przygotowaniach do górskich wypraw odgrywa forma fizyczna. Kiedy zacząć ją szlifować? – Jak najwcześniej – podkreśla Anna Szczepaniak i dodaje, że odwlekanie w czasie niczemu nie zasłuży, a każdy dzień przybliża nas do celu. – Przygotowanie zarówno fizyczne, jak i strategiczne są kluczem do tego, żeby osiągnąć sukces w górach i zminimalizować ryzyko wypadku – zaznacza nasza rozmówczyni. Wiele osób bagatelizuje ten fakt, ale niezależnie od stopnia zaawansowania, każdy powinien być przygotowany na kryzysowe momenty, których w czasie górskich wypraw nie brakuje. Wpływ na to może mieć kilka czynników, np. gwałtowana zmiana pogody lub nieoczekiwane zmęczenie wynikające z gorszej predyspozycji dnia. Podczas podchodzenia potrzebujemy świetnej wytrzymałości mięśniowej nóg. Warto jednak pamiętać, że…

jak-sie-przygotowac-do-wycieczki-w-gory-co-ze-soba-zabrac-w-co-sie-ubrac-2ddf6e8.jpeg
width: 1024
height: 683

Nie muszę już zdobywać 8-tysięczników – Reinhold Messner w rozmowie z Travelerem
type: item
date: 2022-07-13T08:34:03.000Z
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: alpinizm
subject: alpy
subject: góry
subject: himalaizm
subject: jerzy kukuczka
subject: nanga parbat
subject: reinhold messner
subject: Travel
subject: turystyka
subject: wywiady
description: O tym, dlaczego samotna wyprawa na Mount Everest to niekończąca się agonia, o znajomości z Jerzym Kukuczką i o projekcie muzeum górskiego w Południowym Tyrolu opowiada Reinhold Messner, legenda światowego alpinizmu.
encoded: W tym artykule: Reinhold Messner: O Messner Mountain Museum Reinhold Messner: O sobie Reinhold Messner: O Historii Mallory'ego Reinhold Messner: O alpinizmie Reinhold Messner: O trudnościach i o błędach Reinhold Messner: O Jerzym Kukuczce Kim jest Reinhold Messner? Alpinista, pisarz i fotograf Reinhold Messner był wielokrotnie pierwszy. Jako pierwszy zdobył Mount Everest bez butli tlenowej. Był też pierwszym człowiekiem, który zdobył „Koronę Himalajów", czyli wszystkich 14 ośmiotysięczników. Urodził się w 1944 roku w Południowym Tyrolu. Dorastał w dolinie Villnoß w Dolomitach. Pierwszy dokonał trawersowania (przejścia wzdłuż – od jednego brzegu do drugiego) Antarktydy, mijając po drodze biegun południowy. Przemierzył Grenlandię, Tybet oraz pustynie Gobi i Takla Makan. Napisał ponad 50 książek, które zostały przetłumaczone na kilkanaście języków. Jest założycielem fundacji MMF Messner Mountain Foundation wspierającej ludzi gór oraz honorowym członkiem Royal Geographical Society i The Explorers Club w Nowym Jorku. Mieszka w zamku Juval w Południowym Tyrolu, gdzie stworzył samowystarczalną farmę ekologiczną i otworzył mają restaurację wyspecjalizowaną w potrawach w mięsa jaka tybetańskiego. Przypominamy wywiad z Reinholdem Messnerem. Rozmowa Małgorzaty Brączyk z wybitnym alpinistą została po raz pierwszy opublikowana w 2009 roku. Reinhold Messner: O Messner Mountain Museum Małgorzata Brączyk: Król Gór na szóstym etapie życia zmienił się w muzealnika. W Południowym Tyrolu powstało Messner Mountain Museum. Czy mógłby Pan opowiedzieć o tym projekcie? Reinhold Messner: O muzeum zacząłem myśleć jakieś 15 lat temu. Chciałem zebrać własną spuściznę. Nie chodziło o zgromadzenie eksponatów, lecz doświadczeń związanych z górami. Początkowo otworzyłem niewielkie muzeum poświęcone historii alpinizmu. Potem powoli dojrzewał projekt, który w tej chwili kończę realizować. Będzie to ogromne muzeum gór, coś w rodzaju mozaiki. Centrum jest tutaj, gdzie się teraz znajdujemy, w Bolzano, w…

reinhold-messner-3cc6f26.jpeg
width: 1024
height: 667

Jak brzmi Islandia? Oto „Nie-Przewodnik” – najnowszy podcast National Geographic Traveler
type: item
date: 2022-04-01T16:25:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Podcasty
subject: islandia
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wywiady
description: Mateusz Łysiak zaprasza na pierwszy odcinek podcastu „Nie-Przewodnik”. Gdzie i jak słuchać Islandii? O tym i nie tylko o tym opowiedzą Kaśka Paluch i Magdalena Łukasiak.
encoded: W tym artykule: Pierwszy „Nie-Przewodnik”. Jak brzmią lodowce na Islandii? Niektóre marzenia udaje nam się spełnić, jeszcze zanim je wymarzymy. Taki jest właśnie „Nie-Przewodnik”. To spełnienie marzeń nie tylko moich, ale też wszystkich ludzi uzależnionych od podróży, którzy chcą odkrywać świat po swojemu, poza utartym szlakiem. W każdym odcinku rozmawiam z moimi gośćmi o miejscach nietypowych, do których mało kto się zapuszcza lub o takich, które, choć są znane, wciąż można poznawać w nieoczywisty sposób. Pierwszy „Nie-Przewodnik”. Jak brzmią lodowce na Islandii? W pierwszą podróż zabieram Cię na Islandię. To właśnie przykład miejsca, o którym słyszymy i oglądamy dość często. Gejzery, wodospady i zorza polarna co roku przyciągają miliony turystów. Wcale się im nie dziwę. Sam czekam aż wreszcie zobaczę spektakle świateł na nocnym niebie na własne oczy. Moje przewodniczki po krainie ognia i lodu – Kaśka Paluch i Magdalena Łukasiak – udowodniły mi jednak, że Islandię nie tylko się ogląda, ale też, a może i przede wszystkim, słucha. Jak brzmi Islandia i gdzie jej posłuchać bez wychodzenia z domu? Ja już wiem, a Ty dowiesz się tego, słuchając pierwszego odcinka podcastu „Nie-Przewodnik”. Co jeszcze w rozmowie? Jaki smak dominuje w islandzkiej kuchni? Co ma wspólnego z żelkami? Gdzie na Islandii żyją elfy? Kto mieszka w słynnym najbardziej samotnym domu na świecie? Tym razem nie musisz się pakować. Wystarczy coś do picia i słuchawki lub głośnik. Ruszamy na Islandię! Posłuchaj dźwiękowej mapy Islandii TUTAJ.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/07e09dcf8e3c2a8925ae0634b304bbb4d84289fd-d399d7c.jpeg
width: 2560
height: 1440

Kwazary pozwalają naukowcom zmierzyć Wszechświat. Wywiad z prof. Bożeną Czerny
type: item
date: 2022-03-24T09:44:49.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: czarna dziura
subject: fizyka
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: wywiady
description: Mówi, że astronomia jest jednocześnie geografią i historią, bo aby badać nasze gwiezdne otoczenie, trzeba zajrzeć daleko w przestrzeń i głęboko w czas. Profesor Bożena Czerny z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, w uznaniu za wkład w badania okolic czarnych dziur, jąder galaktyk i modeli kosmologicznych, została nagrodzona przez Europejskie Towarzystwo Astronomiczne Nagrodą im. Lodewijka Woltjera.
encoded: W tym artykule: Nasza Galaktyka już była kwazarem. I znów może się nim stać w przyszłości Kwazary, które dziś obserwujemy, w większości już nie istnieją Badania kwazarów mogą pomóc w opanowaniu energii termojądrowej Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka: Bada Pani kwazary – odległe galaktyki przypominające gwiazdy. Prof. Bożena Czerny: Każda galaktyka ma potencjał bycia kwazarem, bo zawiera w sobie supermasywną czarną dziurę. Aby określić ją mianem kwazara, musi wpływać do niej bardzo dużo materii, co powoduje m.in. bardzo wydajne świecenie obiektu, często tysiąckrotnie silniejsze niż to emitowane przez wszystkie gwiazdy w galaktyce macierzystej kwazara, w której centrum się on znajduje. Nasza Galaktyka już była kwazarem. I znów może się nim stać w przyszłości W centrum Drogi Mlecznej też znajduje się supermasywna czarna dziura. Czy nasza galaktyka ma potencjał zmienienia się w kwazara? Nie, wpływa do niej za mało materii, milion razy mniej niż obserwujemy na przykładzie kwazarów. Ale około 400 lat temu aktywność w centrum naszej galaktyki była większa, a echo świetlne sugeruje nam, że parę milionów lat temu ta aktywność była naprawdę silna. Dostrzegamy to na podstawie pozostałości wyrzutów materii z tamtego okresu. Odkryto najdalsze źródło sygnału radiowego we wszechświecie Pochodzi z kwazara tak odległego, że światło potrzebowało 13 mld lat by dotrzeć na Ziemi Czyli Droga Mleczna już była kwazarem? W przypadku galaktyk kwazar jest formą, którą, gdyby porównać to do życia człowieka, należałoby nazwać okresem dojrzewania. Nie jest to już zupełnie świeża, dopiero ukształtowana galaktyka, ale wciąż pole ścierania się potężnych sił. Droga Mleczna jest już dojrzałą, ukształtowaną galaktyką, czarna dziura w jej centrum ma masę około czterech milionów mas Słońca. A chociaż wydaje się to dużo, to czarne dziury kwazarów mają kilka miliardów mas Słońca, czyli tysiąc razy więcej. W naszej galaktyce nie ma też wystarczająco dużo materii. Ale to może ulec zmianie za około cztery mili…

kwazary-pozwalaja-naukowcom-zmierzyc-wszechswiat-wywiad-z-prof-bozena-czerny-fot-nasa-esa-and-j-olmsted-stsci-e68ae68.jpeg
width: 1280
height: 720

Łukasz Supergan o zimowym przejściu gór Polski. „To jest wyzwanie dla ciała”
type: item
date: 2021-09-28T08:03:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: babia góra
subject: bieszczady
subject: góry
subject: polska szlaki turystyczne i piesze
subject: polskie góry
subject: szlaki piesze
subject: szlaki turystyczne
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wywiady
description: Łukasz Supergan udowadnia, że w górach nie zawsze chodzi o to, żeby być jak najwyżej. Czasem ważniejsze jest, aby po prostu iść dalej, a najlepiej jak najdalej. Podróżnik dwukrotnie przeszedł samotnie Łuk Karpat, pokonał długodystansowe trasy na Islandii, w Izraelu czy Himalajach, a zimą 2021 roku najprawdopodobniej jako pierwszy człowiek przeszedł 1100 km w polskich górach.
encoded: Za nami kolejna, 26. już edycja Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju. Przez ponad tydzień ludzie gór mogli brać udział w licznych prelekcjach, wykładach, seansach filmowych i warsztatach. W wydarzeniu wzięli udział najbardziej znani i utytułowani polscy wspinaczce. Łukasz Supergan – specjalista od pokonywania pieszo długich dystansów – opowiadał m.in. o zimowym przejściu gór Polski (1110 km). Jak przygotować się do takiej wyprawy? Czy w lutym noce pod chmurką mogą być ciepłe? O wszystko spytaliśmy eksperta. Mateusz Łysiak: Lubimy wyjeżdżać za granicę i chwalić się zdobywaniem najwyższych gór lub pokonywaniem najbardziej wymagających szlaków. Czy w Polsce też jest miejsce na robienie rzeczy spektakularnych? Łukasz Supergan: Oczywiście. Choćby moje zimowe przejście gór Polski – najprawdopodobniej pierwsze takie w historii. Wolę być jednak ostrożny, bo być może ktoś mnie uprzedził i o tym nie wiem. To też pokazuje, że możesz wejść na ten sam szlak i zrobić na nim coś nowego. Już po wydaniu mojej książki („Szlaki Polski. 30 najpiękniejszych tras długodystansowych” – przyp. red.) dowiedziałem się na przykład, że ktoś próbuje pobić rekord czasowy na mniej znanej nizinnej trasie. Można zatem robić ciekawe, nowe rzeczy nie tylko w górach. Każdy z nas może znaleźć nowy sposób na opisanie znanych szlaków. Wytyczając nowe trasy, zachęcamy też innych do podążania naszymi śladami. To chyba działanie z korzyścią dla wszystkich? Tak, i tu przydają się media społecznościowe, choć wiadomo, że mają dwie strony medalu. Kiedy robiłem zimowe przejście gór Polski, relacjonowałem to w social mediach. Wtedy dużo osób pisało do mnie, że ich inspiruję, a dla mnie to była po prostu próba odpowiedzi na pytanie: „czy potrafię?”. Podejrzewam, że cała masa ludzi też je sobie zadaje. Mam nadzieję, że któraś z moich wędrówek rzeczywiście zmotywuje kogoś do konfrontacji z wątpliwościami, bo to jest moment, kiedy zazwyczaj zaczynamy działać. Dlaczego zdecydowałeś się przejść polskie…

lukasz-supergan1-8e65e0c.jpeg
width: 2011
height: 1172

Czy da się połączyć dwa doskonałe składniki w jeden? O kawach macerowanych w beczkach po alkoholu rozmawiamy z Pawłem Świderskim, kawowym sensorykiem i trenerem baristów [TYLKO O KAWIE]
type: item
date: 2021-04-11T07:00:44.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Kuchnia
subject: wywiady
description: Naszego rozmówcę postanowiliśmy zapytać nie tylko o historię kawy macerowanej w beczkach, ale też ulubione metody parzenia, a także jego przewidywania na rozwój kawowej sceny na świecie.
encoded: Pomysł wrzucenia kawy do beczki po piwie brzmi jak koncepcja z cyklu „zróbmy to i zobaczymy, co się stanie”. Czy wiesz, skąd po raz pierwszy pojawiła się idea? Pomysł na tego typu eksperymenty rozwijał się już w latach 90. w Stanach Zjednoczonych. Tam zaczęto od piwa, które leżakowało w beczkach po dobrych, wysokoprocentowych alkoholach. Natomiast jeśli chodzi o kawę typu barrel aged, już kilka lat temu miałem przyjemność próbować takich nowości. Kawa speciality przeżywa obecnie swój złoty czas, a grupa zapaleńców robi wszystko, by uczynić ją jeszcze lepszą i ciekawszą. Dlatego w cenie są rozwiązania, które dodadzą ziarnom jeszcze intensywniejszej głębi smakowej. Przykładem takich obróbek jest właśnie barrel aged czy tzw. fake fermentation, czyli dokładanie, najczęściej owoców, do fermentujących wiśni kawowca. Jak dokładnie wygląda proces takiej obróbki? Założenie barrel aged jest samo w sobie proste – odpowiednio wypalone ziarno, najlepiej w rzemieślniczej palarni, gdzie zostanie poddane odpowiedniej obróbce, wkłada się do pojemników – najczęściej są to właśnie beczki po wysokoprocentowych trunkach. Przez kilka do kilkunastu dni kawa w leżakuje w opróżnionych wcześniej beczkach – czas zależy od wilgotności drewna i ziarna. Pestka kawy jest bardzo higroskopijnym materiałem, dlatego chłonie aromaty z zewnątrz. W przypadku kawy, którą w Coffeedesk stworzyliśmy wspólnie z palarnią HAYB i browarem Maltgarden, były to aromaty dębowej beczki po bourbonie Heaven Hill, w którym wcześniej leżakowało też piwo browaru Maltgarden z serii Gate. Mówiąc w skrócie – ziarno kawy chłonęło aromaty jednych z najlepszych alkoholi dostępnych na rynku. Jak można określić smak kawy po obróbce barrel aged? Zależy to między innymi od tego, w jakim alkoholu leżały ziarna. Natomiast zawsze jest to kawa, która zachwyca wyrazistością, rześkością i kompleksowością. Najczęściej można w niej spotkać nuty sensoryczne czerwonych owoców pestkowych, czekolady i, co charakterystyczne dla dębiny, wanilię…

czy-da-sie-polaczyc-dwa-doskonale-skladniki-w-jeden-o-kawach-macerowanych-w-beczkach-po-alkoholu-rozmawiamy-z-pawlem-swiderskim-kawowy-sensorykiem-i-trenerem-baristow-tylko-o-kawie-cf66ffe.jpeg
width: 2560
height: 1706

Czy wystarczy wyjechać na gorącą wyspę, by czuć się jak na wiecznych wakacjach? Opowiada Polka, która od lat żyje na Sardynii
type: item
date: 2021-03-15T09:24:22.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Deco
subject: sardynia
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wywiady
description: Wiele lat temu wywróciła swoje życie do góry nogami i wyjechała z Polski na Sardynię. Urzekły ją szmaragdowe morze, dzikość krajobrazu, barwna kultura i pewien... Sardyńczyk. Monika Anna Szredel opowiada o życiu na wyspie.
encoded: Michał Cessanis: Jak zaczęła się twoja miłość do Sardynii? Monika Anna Szredel: Od miłości do Sardyńczyka. Jeszcze będąc w liceum, zimą 2001 roku poznałam Stefano. I zaczęłam podróżować na Sardynię. Po kilku takich wizytach zapragnęłam poznać wyspę jeszcze bardziej i trzy lata później wyjechałam tam na stałe. Ukończyłam kilka kursów turystycznych, pracowałam m.in. w hotelach i na lotnisku. Skończyłam też z wyróżnieniem studia na uniwersytecie w Sassari na kierunku ekonomia i zarządzanie turystyką. W pewnym momencie wydawało mi się, że moja kariera pójdzie jednak zupełnie w innym kierunku. W Porto Cervo zaczęłam pracować dla słynnego stylisty mody Brunello Cucinelli, poznałam kulisy świata wielkiej mody, bywałam na wielkich wydarzeniach, jak fashion week w Mediolanie. Jednak moja turystyczna pasja i chęć pokazywania piękna Sardynii zwyciężyły. Choć muszę przyznać, że tego czego nauczyłam się w świecie wielkiej mody, przydaje się w świecie wielkiej turystyki, ponieważ zajmuję się gośćmi z listy Forbes. Czym ujęła Cię Sardynia, gdy przyleciałaś po raz pierwszy? Byłam młodą Polką i zauroczyło mnie to wszystko co i dziś zachwyca każdego, kto przybywa tu po raz pierwszy - cudowne szmaragdowe morze, dzikość krajobrazu, barwna kultura, wciąż żywe, wielowiekowe tradycje, ogromna gościnność mieszkańców. Wielką rolę w decyzji związania całego mojego życia z Sardynią odegrała otwartość Sardyńczyków. Zawsze czułam, że mogę tutaj stworzyć "moje miejsce", że mogę wnieść coś wartościowego w otoczenie i że jestem przyjmowana z szacunkiem. Wciąż poznaję wyspę. Muszę przyznać, że po tych wszystkich latach ciągle odkrywam kolejne zachwycające miejsca. Ostatnio, po latach wróciłam do małego, sennego miasteczka Lollove, w którym kiedyś mieszkała moja koleżanka ze studiów, odwiedziłam jej ponad 100-letnią babcię Gabrielę. Lollove to jedno z tzw. Ghost Towns czyli miasteczek duchów na Sardynii. Żyją w nich ostatni nieliczni i bardzo wiekowi mieszkańcy. Od dziesiątków lat żyją tak samo, wiz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c23d2180bb540ff6ff3909717f2a74de8df154f0-9783beb.jpeg
width: 1000
height: 667

„Latanie wiąże się z ryzykiem, ale uzależnia”. Paweł Młodkowski fotografuje Polskę z paralotni [STORYTELLERS]
type: item
date: 2021-03-01T09:37:09.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Fotografia
subject: National Geographic Site
subject: drony
subject: Fotograf Miesiąca
subject: fotografia
subject: paralotniarstwo
subject: storytellers
subject: Technologia
subject: wywiady
description: – Mam za sobą doświadczenie dwóch poważnych wypadków. Pierwszy skończył się zniszczeniem sprzętu, w drugim dodatkowo złamałem kręgosłup (...) Jak do tego doszło? W moje myślenie wkradła się rutyna i zbytnia pewność siebie – opowiada Paweł Młodkowski, bohater cyklu Fotograf Miesiąca National Geographic Polska. Z latającym fotografem rozmawiamy o miłości do latania, fotografii i o tym, czy natura poradzi sobie z nami i bez nas.
encoded: Latający fotograf, podniebny fotograf, szybujący fotograf – to określenia, jakie najczęściej pojawiają się przy Twoim nazwisku. W końcu wybrałeś dość nietypową drogę fotografa lotniczego, ale zaczynałeś na lądzie. Grand Prix Wielkiego Konkursu Fotograficznego NG zdobyłeś za fotoreportaż „Słoń, niewolnik własnej potęgi”. Fotografujesz jeszcze czasem „na dole”? W trudnym momencie życia podjąłem decyzję, że z wieloletniej pasji fotograficznej uczynię zawód. Ponieważ byłem już pilotem paralotniowym uznałem, że mało popularna fotografia lotnicza (mówimy o roku 2005) jest ciekawą przestrzenią do zagospodarowania. Po kilkunastu latach spędzonych na podniebnych wycieczkach fotograficznych, rzeczywiście zapracowałem sobie na „łatkę” latającego fotografa. Oczywiście fotografuję też chodząc po ziemi. Coraz częściej jednak, chcąc skoncentrować się na przeżywaniu chwili, zamiast na jej uwiecznianiu, posługuję się telefonem lub niezobowiązującym aparatem kompaktowym. Skąd wzięła się Twoja miłość do latania? Myślę, że większość z nas zna uczucie zazdrości towarzyszące obserwacji ptaków swobodnie przemieszczających się w przestworzach. Moim pierwszym, dłuższym niż skok z drzewa, doświadczeniem lotniczym był swobodny (bez silnika) lot na paralotni. Ku własnemu zaskoczeniu uniosłem się już podczas pierwszej próby. Kontakt z ziemią po kilkudziesięciu sekundach lotu na szczęście nie przysporzył mi poważnych obrażeń ciała, a hormony szczęścia poszybowały w górę. Zakochałem się w lataniu. Teraz fotografia lotnicza często kojarzy się z fotografowaniem z drona. Fotograf pozostaje na ziemi, a unosi się sam sprzęt. Opcja zapewne bezpieczniejsza i wygodniejsza. Próbowałeś kiedyś fotografować z drona? Co myślisz o tego typu fotografii? Z czysto technicznego punktu widzenia dron jest doskonalszym narzędziem do fotografowania i filmowania z powietrza niż paralotnia. Właściwie jego przewaga jest oczywista. Są jednak dwa dosyć istotne aspekty przemawiające za paralotnią. Pierwszy to zasięg. Podcza…

motoparalotniarz-nad-porannymi-mglami-na-takiej-wysokosci-pracuje-pawel-mlodkowski-fot-pawel-mlodkowski-pawelmlodkowski-pl-7554ec6.jpeg
width: 1200
height: 797

Werner Herzog: „Świat objawia się tym, którzy podróżują pieszo” [WYWIAD DLA NATIONAL GEOGRAPHIC]
type: item
date: 2021-02-08T12:30:07.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: kino
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: podróże
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: wywiady
description: O magii chodzenia, nieistotności list „do zrobienia” i nowym dokumencie o Chatwinie. Niemiecki reżyser, producent i scenarzysta Werner Herzog opowiada w wywiadzie z redaktorem National Geographic – Peterem Gwinem.
encoded: W 1989 roku zniszczony egzemplarz „Newsweeka” trafił do małej wioski na skraju pustyni Kalahari i wpadł w ręce tęskniącego za domem nauczyciela angielskiego. Zawierał nekrolog pisarza Bruce'a Chatwina, który podobno po latach dalekich podróży zmarł w wieku 48 lat na rzadką chorobę, którą złapał podczas jednej ze swoich przygód. Artykuł przytaczał legendarną historię o tym, jak Chatwin rzucił pracę w Londynie, wysyłając swojemu szefowi telegram, który brzmiał po prostu: „Poszedłem do Patagonii”, co dało mu szansę na wybitną karierę pisarza podróżniczego i powieściopisarza. Kilka miesięcy później nauczyciel angielskiego odbywał długą podróż autobusem, kiedy siedzący obok młody francuski podróżnik opowiedział mu o niemieckim reżyserze imieniem Werner Herzog, który zażądał od swojej załogi wciągnięcia na górę w Amazonii parowca, do sceny w filmie Fitzcarraldo. Herzog grał wtedy w filmie dokumentalnym o powstawaniu tego filmu. Tym nauczycielem angielskiego byłem ja i takie było moje wprowadzenie do historii dwóch najbardziej oryginalnych gawędziarzy XX wieku. Od tego czasu książki Chatwina i filmy Herzoga zostały wchłonięte przez głębokie fałdy mojej wyobraźni, inspirując moje własne podróże i wspierając moje własne pisanie. Do dnia dzisiejszego kopia „The Songlines” Chatwina [w Polsce wydana jako „Pieśni stworzenia” – przyp. red.] (jego eksploracja świętych aborygeńskich opowieści) nigdy nie znajduje się daleko od mojego biurka. Samo wspomnienie o niedźwiedziach brunatnych wywołuje skojarzenie z „Grizzly Manem” Herzoga (dokument o śmiertelnej obsesji człowieka na punkcie niedźwiedzi). Nawet gdy ponownie czytam początkowe akapity tego artykułu, czuję się nieco zażenowany, gdy zauważam echa historii Chatwina lub scenariuszu Herzoga. Ale to jest siła wielkich gawędziarzy – ich charakterystyczny głos osadza się w widowni. Źródłem wciągających opowieści Chatwina i Herzoga były oczywiście ich podróże. Każdy z nich miał skłonność do znikania, często na tygodnie, a czasem miesi…

werner-herzog-na-planie-swojego-nowego-filmu-dokumentalnego-nomad-in-the-footsteps-of-bruce-chatwin-photograph-courtesy-music-box-films-318d33b.jpeg
width: 1070
height: 645

Jak powstają najlepsze zdjęcia? TOP 4 ujęć Marka Arcimowicza [WIDEO]
type: item
date: 2020-12-18T08:44:14.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Fotograf Miesiąca
subject: fotografia
subject: marek arcimowicz
subject: Technologia
subject: wideo
subject: Wolny czas
subject: wywiady
description: Marek Arcimowicz - Fotograf Miesiąca National Geographic - opowiada o kulisach powstania czterech wybranych fotografii. Jak uchwycić na zdjęciu dynamikę i ruch, jak wydobyć emocje, co zrobić, żeby nasze ujęcia stały się niepowtarzalne? Posłuchajcie!

thumb1325645reference-c199784.jpg
width: 1920
height: 1080

Co siedzi w głowie himalaisty i dlaczego warto nauczyć się być "wielkim przegranym"? Wywiad z Simone Moro
type: item
date: 2020-12-07T10:52:25.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: góry
subject: himalaizm
subject: Iwona El Tanbouli-Jabłońska
subject: Sport
subject: wyprawa na everest 1980
subject: wywiady
description: „Żeby być dobrym wspinaczem, trzeba mieć niezłomną polską mentalność”- mówi Simone Moro, jeden z najbardziej znanych i doświadczonych himalaistów na świecie, w rozmowie z dyrektor artystyczną National Geographic Polska - Iwoną El Tanbouli-Jabłońską.
encoded: Simone Moro to obecnie jeden z najbardziej znanych i doświadczonych himalaistów na świecie. To także bardzo rozmowny i towarzyski Włoch, w którego żyłach płynie wschodnioeuropejska krew. Spotkałam się z Simone podczas VIII Festiwalu Górskiego Wondół Challenge w Szczyrku, by dowiedzieć się dokąd zmierza himalaizm zimowy w momencie, kiedy do zdobycia został jeden szczyt. Legendarne K2. Iwona El Tanbouli-Jabłońska: Po ostatniej wyprawie Polaków na K2 pojawia się wiele pytań o zdobywanie gór wysokich zimą. Kiedy uznaje się zimowe wejście? Simone Moro: Na ten moment wszystkie zimowe ekspedycje to te, które przestrzegają astronomicznego kalendarza. Więc jeśli Polacy zdobyliby K2 przed 20 marca, cieszyłbym się razem z nimi. (Zima na półkuli północnej trwa od 21 grudnia do 20 marca [przyp. red.]). Myślałeś, żeby zdobyć K2 zimą? Oczywiście. Kiedy wchodziłem zimą na Broad Peak, kupiłem również pozwolenie na wejście na K2. Tak było taniej. Jeśli pogoda by pozwoliła, zaatakowałbym również K2. Pogoda była jednak niesprzyjająca. Oprócz tego moja żona miała sen, w którym ginę właśnie na K2. Sam nie wiem, czy powinienem sprawdzić, czy sen był proroczy? Jeśli tak, to będzie moje ostatnie wejście w życiu. Myślę jednak, że K2 zimą należy do Polaków. Oni rozpoczęli rozdział zimowego himalaizmu i oni powinni go zakończyć. Przyjaźnisz się z Denisem Urubko i masz z nim dobre relacje. Co myślisz o jego decyzji? W mojej opinii decyzja Urubki była niesłuszna. Trzeba jednak dodać, że zasady można zmieniać i jeśli wszyscy wspinacze na świecie ustanowiliby nowe reguły, co do zimowego wejścia na ostatni ośmiotysięcznik, oczywiście bym je respektował. To nie znaczy, że Urubko postąpił źle, a wszyscy inni mają rację. Powtórzę, powinniśmy przestrzegać zasad. Czyich zasad? Denisa Urubki czy uczestników wyprawy, w której brał udział? Rozmawiamy o całej tej sytuacji, o decyzjach, o relacjach, nie będąc świadkami tamtejszych wydarzeń. Decyzje podejmowane na górze są bardzo trudne. Tam jest naprawdę nie…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d389072109718e19aaaa9ae628dac5197e6de4c3-3e2fef1.jpeg
width: 3508
height: 2481

Mateusz Waligóra: „Pomyślałem, że najbardziej chciałbym zasnąć i obudzić się dokładnie za rok” [WYWIAD]
type: item
date: 2020-11-23T13:01:38.000Z
creator: hannagadomska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: australia
subject: Explorerzy
subject: Lifestyle
subject: mateusz waligóra
subject: podróże
subject: pustynie
subject: samotność
subject: Travel
subject: wyprawy
subject: wywiady
description: "Lubię wszystko, co się przydarza w samotności. To jest dla mnie odtrutka na to codzienne przebodźcowanie: ilość informacji i spraw do załatwienia". O konieczności odłożenia marzeń na później z powodu koronawirusa, o dobrodziejstwach wędrowania i odkryciach wokół własnego domu opowiada Mateusz Waligóra - podróżnik, specjalista od wypraw wyczynowych, "gość od pustyń".
encoded: Hanna Gadomska: Miałeś być teraz w Australii. (Celem wyprawy WALK ACROSS AUSTRALIA miało być pierwsze polskie przejście kontynentu przez jego pustynny interior). Mateusz Waligóra: Tak to sobie zaplanowałem. Wyprawa do Australii była już w 80 % przygotowana. Miałem ruszać w maju, ale rozpoczęła się pandemia koronawirusa. Nawet paczki z jedzeniem były już wysłane. Tak, rozesłałem paczki z żywnością liofilizowaną, które miałem odbierać po drodze (niestety do Australii nie mogę wwieźć jedzenia z Polski). Na szczęście udało mi się odzyskać większość z nich, oprócz jednej, która pojechała do najbardziej odizolowanego miejsca, ale są szanse, że i ona wróci. Tak więc zdecydowana większość przygotowań była już na bardzo zaawansowanym etapie. Pogodziłeś się z myślą, że na razie trzeba odłożyć spełnianie marzenia? Sytuacja była trudna i przechodziłem przez nią fazami. Na początku myślałem, że wszystko się uspokoi. Aż w końcu zdałem sobie sprawę, że nigdzie w tym roku jednak nie pojadę. Pamiętam taki dzień. Mamy w domu poddasze, które służy jako magazyn mojego sprzętu. Wszedłem na nie, spojrzałem na cały ekwipunek i pomyślałem, że jedyną rzeczą, na którą mam teraz ochotę jest zaśnięcie i obudzenie się dokładnie za rok. To było dość przykre uczucie. Dotarło do mnie, że prawie wszystko, co robiłem w ostatnich miesiącach, a nawet latach, było podporządkowane czemuś, czego nie mogę teraz zrealizować. Zrozumiałem, że to się w tym roku nie uda, a tak naprawdę nie wiadomo, czy uda się kiedykolwiek, bo Australia jest nadal zamknięta. Ta niepewność w całej tej sytuacji doskwiera mi najbardziej. Krążą pogłoski, że będzie zamknięta przynajmniej do końca roku. Jest jeszcze inna kwestia, moja droga przez Australię miała prowadzić przez środek kontynentu, terenami należącymi do Aborygenów, na które osoby z zewnątrz nie mają obecnie wstępu ze względu na COVID-19. Więc nawet jeśli Australia się otworzy, to nadal nie będę miał pewności, ze moja wyprawa rozpocznie się bez przeszkód. Oficjalnie …

mateusz-waligora2-d982822.jpeg
width: 5363
height: 3573

„W podróży ważny jest uśmiech". Rozmawiamy z Elżbietą Dzikowską
type: item
date: 2020-09-13T19:45:32.000Z
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: elżbieta dzikowska
subject: empatia
subject: muzeum podróżników
subject: podróże
subject: tony halik
subject: Travel
subject: wywiady
subject: zjednoczone emiraty arabskie
description: Elżbieta Dzikowska to ikona polskiego podróżowania. Travelerka, historyczka sztuki, sinolożka, autorka książek, przewodników, programów telewizyjnych i audycji radiowych. Z mężem Tonym Halikiem zrealizowali ponad 300 filmów podróżniczych, odkryli dawną stolicę Inków Vilcabambę.
encoded: W tym artykule: Podróże to niebezpieczny wirus Podróżniczka z obiektywem Ludzie w drodze Natura podróżniczki Materiał archiwalny. Wywiad ukazał się w magazynie National Geographic Traveler w 2009 roku. Trochę jest Pani zajęta. Tak, ale ja sobie innego życia nie wyobrażam. (Dzwoni telefon). „Ach, witaj, jak miło cię słyszeć! Jak dojechałeś?...”. Przepraszam bardzo, ale to znajomy, musiałam mu poświęcić parę chwil, razem byliśmy w Peru. Co Elżbieta Dzikowska tam robiła? Tym razem grupa moich znajomych poprosiła mnie, żebym im pokazała kawałek tego kraju. To są ludzie, którzy zaangażowali się w budowę pomnika Ernesta Malinowskiego. Z tego pomnika jestem bardzo dumna, bo byłam inicjatorką jego powstania, ale jeszcze większym powodem do dumy jest to, że to polski inżynier wybudował najwyżej na świecie położoną kolej, dopiero ostatnio prześcignęli go Chińczycy. Zauważyliśmy, że pomnik wtopił się w miejscowe życie. Dzieci z pobliskiej szkoły się nim opiekują, a premier Donald Tusk zawiózł im komputery. Poza tym pokazałam znajomym mniej uczęszczane przez turystów szlaki, ale w Machu Picchu też oczywiście byliśmy. Chociaż jest zadeptane przez turystów i za kilkadziesiąt lat w ogóle go nie będzie, tak wiele szkód się tam wyrządza, to jednak wciąż jest cudem świata. Byliśmy też na północy, gdzie powstają piękne dzieła złotnicze. O, a tutaj mam kilka czapeczek z wyspy Taquile na jeziorze Titicaca. Tę najbardziej kolorową noszą starcy, ludzie, którzy są najmądrzejsi, zdobyli największą wiedzę. U nas takie czapeczki kupuje się dzieciom. No właśnie, nam wydają się dziecinne. A tę niemal zdarłam z głowy pewnej Indiance. Proszę spojrzeć, to już nie jest pamiątka turystyczna – tu jest kawałek jakiegoś kocyka, tutaj ręcznie tkane tasiemki. I dlaczego jej to Pani zabrała? Bo ja z każdej podróży staram się przywieźć coś oryginalnego dla Muzeum Podróżników w Toruniu, które powstało, żeby pomieścić pamiątki po Tonym. Przekazałam tam jego zbiory i zdjęcia. Przecież on dokumentował życie pl…

elzbieta-dzikowska-12e596b.jpg
width: 2048
height: 1536

Tysiące kamer i setki satelitów śledzą każdy nasz ruch. To inwigilacja społeczeństwa czy próba ochrony?
type: item
date: 2020-09-09T13:29:14.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Społeczeństwo
subject: wywiady
description: Inwigilacja następuje poprzez kamerę o wysokiej rozdzielczości, która obserwuje wszystko na kuli ziemskiej. Rozwój techniki i coraz większa potrzeba bezpieczeństwa sprawiły, że wszyscy znaleźliśmy się pod nadzorem. Czy prywatność powoli staje się już tylko wspomnieniem?
encoded: Ile już trwa inwigilacja społeczeństwa? Co oznacza permanentna inwigilacja? Ile już trwa inwigilacja obywateli? W 1949 r., gdy nad Europą wisiało widmo autorytaryzmów, brytyjski powieściopisarz George Orwell wydał swoją mistrzowską antyutopię w roku 1984, z której pochodzi ponure napomnienie: Wielki Brat patrzy. Może i wówczas było to niepokojące, ale kontrola społeczeństwa w tamtych czasach była przedsięwzięciem staroświecko ograniczonym. W tym samym roku 1949 amerykańska spółka wypuściła na rynek pierwszy system telewizji przemysłowej. Dwa lata później, w 1951 r., Kodak przedstawił zdumionej publiczności pierwszą przenośną kamerę fotograficzną. Dzisiaj do internetu trafia rocznie ponad 2,5 bln zdjęć, nie mówiąc o kolejnych, których ludzie nie udostępniają, tylko zachowują dla siebie. Jak się ocenia, rocznie sprzedawanych jest 106 mln urządzeń do inwigilacji (m. in. kamer). Ponad 3 mln bankomatów na całym globie wpatruje się w klientów kamerami. Nad drogami i ulicami wiszą dziesiątki tysięcy kamer z systemem automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych (ARTR) – albo też – jak w Wielkiej Brytanii – kontrolowane są ruchy podejrzanych o przestępstwa. Nie wiadomo, ile osób nosi umocowane na stałe na ich ubraniu kamery, ale liczba ta stale rośnie. Ze sprzętem do inwigilacji chodzą już nie tylko policjanci, ale także pracownicy szpitali i inne osoby nienależące do organów ochrony porządku publicznego. Rozpowszechniają się też prywatne, osobiste urządzenia monitorujące: kamery samochodowe, kamery na kaskach rowerzystów, dzwonki do drzwi z kamerą mające łapać złodziei przesyłek. Niepokojem napawają miliardy zdjęć niczego niepodejrzewających obywateli uchwyconych przez systemy obserwujące i przechowywane w bazach danych, nad którymi praktycznie nie ma kontroli. A to są tylko sprzęty do inwigilacji, które możemy zobaczyć. Na niebie roi się dziś od dronów – w 2016 r. Amerykanie kupili ich 2,5 mln, zarówno w celach hobbystycznych, jak i biznesowych. W liczbie tej nie są…

tysiace-kamer-i-setki-satelitow-sledza-kazdy-nasz-ruch-to-inwigilacja-spoleczenstwa-czy-proba-ochrony-fot-getty-images-00470f7.jpeg
width: 1709
height: 961

W kobietach z Ghany widzi siebie z końcówki lat 80. "My nie pomagamy, my spłacamy dług" [WYWIAD]
type: item
date: 2020-09-07T08:28:18.000Z
creator: hannagadomska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ghana
subject: kobiety
subject: Lifestyle
subject: Travel
subject: wywiady
description: - Chcemy dać im kompetencje i siłę - mówi Elżbieta Wojtczak, CEO agencji Communication Unlimited i inicjatorka programu pomocowego CU for Africa, który powstał z myślą o zdolnych dziewczętach z Afryki.
encoded: To chyba trudny moment, by - w całym morzu potrzeb - nieść pomoc właśnie kobietom z Afryki. Elżbieta Wojtczak: My tak naprawdę nie pomagamy, tylko zwracamy dług. To jest nasz obowiązek. Kwestia spłacenia kredytu, który zaciągnęliśmy wobec świata. Jeżeli przypomnimy sobie, co się działo w Polsce w latach 80. czy na początku lat 90., z jakiego miejsca myśmy startowali i gdzie z pomocą innych udało nam się dojść, to dostrzeżemy bardzo dużą analogię pomiędzy tym, w jakiej sytuacji jest obecnie wiele afrykańskich państw. Ta analogia dotyczy również pozycji kobiet? Tak, bo czego mogły się wówczas spodziewać polskie kobiety? Że 8 marca dostaną kwiatek i rajstopy, a tak naprawdę były trochę ludźmi drugiej kategorii, czymś w rodzaju personelu pomocniczego. Ja zaczynałam swoje życie zawodowe w latach ‘89-91 i dostałam szansę, którą udało mi się wykorzystać, dlatego jestem tu, gdzie jestem. Wcześniej jeździłam w czasie wakacji studenckich w różne miejsca, gdzie mogłam znaleźć zatrudnienie. Pracowałam „na zmywaku”, sprzątałam, robiłam takie prace, jakie mogła podjąć osoba startująca z mniej rozwiniętego kraju. Elżbieta Wojtczak - inicjatorka i ambasadorka akcji CU for Africa, CEO CU Communication Unlimited Na czym polegała szansa, którą pani dostała? To zjawisko wielowymiarowe. Przede wszystkim jako społeczeństwo dostaliśmy szansę wyrwania się z tego strasznego miejsca bez paszportów, z komunizmu, który blokował wszelkie formy przedsiębiorczości - do ustroju, w którym praca ma znaczenie i jeżeli człowiek jest zdeterminowany, może wiele osiągnąć. To były też różnego rodzaju programy pomocowe, jak choćby paczki z Niemiec czy Stanów rozdawane na plebaniach. Nawet nie chodzi o te słodycze i różne inne rzeczy, które wtedy dostawaliśmy, chodzi o poczucie, że nie jesteśmy sami, że są inne narody, które o nas pamiętają i o nas walczą tak, jak potrafią. To był dla nas kawałek zachodniego świata. W końcu to były też programy stypendialne dla młodych ludzi. Sama skorzystała pani z takiego…

w-kobietach-z-ghany-widzi-siebie-z-koncowki-lat-80-my-nie-pomagamy-my-splacamy-dlug-wywiad-z-elzbieta-wojtczak-communication-unlimited-5cda71b.jpeg
width: 2856
height: 1049

Czy fotografowanie to raczej pasja niż zawód? Mikołaj Nowacki o wyzwaniach dzisiejszej fotografii [STORYTELLERS]
type: item
date: 2020-06-15T12:34:24.000Z
creator: hannagadomska
subject: Fotografia
subject: National Geographic Site
subject: Podcasty
subject: Edukacja
subject: Explorerzy
subject: Fotograf Miesiąca
subject: fotografia
subject: mikołaj nowacki
subject: storytellers
subject: Wolny czas
subject: wywiady
description: O to, jak zmienił się rynek fotograficzny na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat i o wyzwania, przed jakimi stoją dzisiejsi fotografowie - zapytaliśmy Mikołaja Nowackiego, bohatera cyklu Storytellers Fotograf Miesiąca.
encoded: Magazyn National Geographic od ponad stu lat pokazuje zjawiska i zmiany, jakim podlega nasz świat. Towarzyszy temu fotografia, a za tą fotografią stoją ludzie. To z myślą o nich powstał cykl STORYTELLERS Fotograf Miesiąca - miejsce dla profesjonalnych fotografów i wybitnych osobowości fotograficznych, w którym mogą podzielić się z nami swoim warsztatem i doświadczeniami zawodowymi. Fotografia staje się tu pretekstem do mówienia o zjawiskach szerszych. Bohaterem tego miesiąca jest Mikołaj Nowacki - fotograf National Geographic Polska, ambasador marki Lumix, laureat takich nagród jak Grand Press Photo czy Sony World Photography Awards. Zapytaliśmy go o wyzwania, przed jakimi stoi dzisiejsza fotografia. Jak przebiegała jego droga fotograficzna? I czy fotografowanie to dziś raczej pasja niż zawód? Zapraszamy do wysłuchania naszej rozmowy. Zobacz wywiad wideo:

mikolaj-nowacki-o-swojej-drodze-fotograficznej-i-wyzwaniach-dzisiejszej-fotografii-storytellers-8077dc0.jpeg
width: 1280
height: 720

03/20
type: item
date: 2020-02-14T13:10:00.000Z
creator: Katarzyna Zając
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: elżbieta dzikowska
subject: empatia
subject: muzeum podróżników
subject: podróże
subject: tony halik
subject: Travel
subject: wywiady
subject: zjednoczone emiraty arabskie
description: Magiczna podróż po Portugalii
encoded: Myślałam, że najpiękniejszym miastem Portugalii jest Lizbona, z jej skąpaną w czerwieni zachodzącego słońca Torre de Belém, którą zobaczyłam, jeszcze będąc dzieckiem, na zdjęciu i tak się zachwyciłam, że postanowiłam wpisać to miasto na listę tych, które koniecznie muszę zobaczyć. Chciałam przesiąknąć jej melancholijnym nastrojem, posłuchać fado w miejscu, gdzie się ono narodziło. A potem odwiedziłam Porto. Nie wiem, czy to wpływ porto – słodkiego wina, którego spróbowałam w jednej z tawern, a może to było słońce, które wyszło zza chmur, ale postanowiłam usiąść na ławce. I nie robić nic przez najbliższe godziny, tylko patrzeć. Na rzekę Duero, na rozpięte nad nią mosty wyglądające jak koronkowe dzieła sztuki, na oblepione kolorowymi domkami zbocza, na małe łódki kołyszące się na spokojnych falach, na ludzi, którzy tak jak ja zatrzymali się w biegu. I tak właśnie spędzać czas. Bez pośpiechu. Po Porto przyszedł czas na Algarve, krainę relaksu z malowniczymi klifami i oceanem, który wyrzeźbił tamtejsze skały w dziesiątki urokliwych zatok i klifów wysokich na 20 m, z falami będącymi marzeniem surferów. Alentejo – pustynną prowincję jakby zagubioną w czasie, gdzie życie toczy się nieśpiesznym utartym rytmem i każdy dla każdego ma czas. I nawet nie wiem, kiedy Portugalia stała się dla mnie miejscem, do którego wracam, by uczyć się żyć bez pośpiechu, doceniać walory lokalnej kuchni, słuchać muzyki, która porusza duszę, odwiedzać kolejne miasteczka i wioski, jedne piękniejsze od drugich. Mam nadzieję, że Portugalia, na którą stawiamy w tym wydaniu Travelera, również dla Was okaże się takim miejscem Redaktor naczelna - Agnieszka Franus PORTUGALIA WYBRZEŻE LIZBOŃSKIE Urokliwa stolica, luksusowe Estori, melancholijne Cascais, bajkowe zamki Sintry ALGARVE Smak wolności AVEIRO, COIMBRA, BRAGA Magia miasteczek SERRA DA ESTRELA Cisza absolutna NAZARÉ Tam, gdzie fale sięgają dziesiątego piętra ALENTEJO Kraina niespodzianka PORTO I DOLINA DUERO Poznaj wszystkie odcienie wina PARK NAR…

ng-t-03-20-ed6b2d0.jpeg
width: 393
height: 590

Ruch antyszczepionkowy? "Fakty są jasne. Nie można wybierać, co jest prawdą" [WYWIAD]
type: item
date: 2019-09-16T13:32:16.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Moto
subject: Travel
subject: wywiady
subject: Zdrowie
description: W Stanach Zjednoczonych to człowiek instytucja i jeden z najpopularniejszych naukowców. Często gości w mediach, znany jest z barwnych przemówień i ciętych ripost. Internauci kochają tworzyć o nim memy. Jest astrofizykiem, był dyrektorem nowojorskiego planetarium, a jego nazwisko nosi planetoida 13123 Tyson. Rozmawiamy z Neilem deGrasse Tysonem
encoded: Okazją do rozmowy była promocja programu telewizyjnego "Star Talk", którego naukowiec jest gospodarzem. Talk-show wystartowało w USA w kwietniu ubiegłego roku, ma dotrzeć także do Polski. Neil deGrasse Tyson zaprasza do niego znanych polityków, aktorów, ludzi kultury i zadaje im podstawowe pytanie - jaką rolę odgrywa nauka w Twoim życiu? Za każdym razem powstaje z tego ciekawa opowieść jak na przykład świat naukowców wpływa na branżę rozrywkową i odwrotnie. Bo przecież nie jest żadną tajemnicą, że wśród badaczy nie brakuje tych, którzy z wypiekami śledzą seriale i zaczytują się w powieściach, a potem sprawdzają czy opisane tam fenomeny są możliwe. Kultura, popkultura i nauka nieustannie się wzajemnie inspirują. Podobne zależności są w ekonomii i oczywiście polityce. Postanowiliśmy zapytać go o podejście do tego co dziś dzieje się na styku nauki i innych dziedzin życia. Niedawno Tyson wdał się w internetową dyskusję z pewnym rapperem, gdy tamten zaczął głosić, że Ziemia jest płaska. Naukowiec zabierał w głośnych dyskusjach o GMO i szczepionkach, które w Stanach Zjednoczonych mają ogromne grono przeciwników. Błażej Grygiel: Dla wielu jest pan także swego rodzaju bohaterem, także dlatego, że zabiera pan głos na ważne i trudne tematy. Obecnie zarówno w USA jak i w Polsce toczą się dyskusje z udziałem naukowców i przedstawicieli środowisk religijnych dotyczące szczepionek, aborcji, farmakologii oraz roli technologii w życiu człowieka. Z jednej strony potrafimy dosięgnąć Marsa, polecieć na Księżyc. Dysponujemy oszałamiającą techniką. Z drugiej strony mierzymy się z takimi zagrożeniami jak terroryzm, są także ludzie, którzy wolą by nauka i technika przestały się rozwijać w takim tempie. Co zrobić z takim zderzeniem wartości? Neil DeGrasse Tyson: To dość obszerne pytanie, odpowiedź rozłożę na trzy części. Z jednej strony robię coś, co nie jest do końca nauczaniem. Do tego trzeba by było innego otoczenia, warunków. Staram się za to zaznajamiać ludzi z nauką, by sami wiedziel…

ruch-antyszczepionkowy-tyson-fakty-sa-jasne-nie-mozna-wybierac-co-jest-prawda-a-co-nie-31c7d0a.jpeg
width: 1000
height: 664

EXTRA
type: item
date: 2019-09-03T09:11:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: latanie
subject: mount everest
subject: podróże
subject: ptaki
subject: samoloty
subject: wywiady
description: 25 pomysłów na podróż po Indiach
encoded: W Indiach albo się zakochasz, albo je znienawidzisz - powiedział mi kiedyś Marek Arcimowicz, autor tekstu o Radżastanie, który polecił mi jako idealne miejsce na pierwszy kontakt z tym krajem, i o trekkingu dookoła Annapurny w Nepalu. Ta ostatnia trasa uchodzi za jedną z najpiękniejszych na świecie. Marek, fotograf i przewodnik po Indiach, jest absolutnie nimi zafascynowany. Podobnie jak mój redakcyjny kolega Maciek Wesołowski, autor książki o Indiach Szpagat w pionie i kilku reportaży w tym wydaniu specjalnym Travelera. Do tego grona należy też Paulina Wilk; dzięki niej odbędziemy niezapomnianą podróż kulinarną przez najsmaczniejsze zakamarki Indii, z których pochodzi aż 70 proc. znanych nam przypraw i które są rajem dla wegetarian. Z Danutą Śmierzchalską poleniuchujemy na sławnych plażach Goa. Kasia Boni podzieli się doświadczeniami z pobytu w ajurwedyjskim ośrodku w Kerali, gdzie rozprawiła się ze stresem. Andrzej Meller poradzi, jak przeżyć podczas Kumbh Meli, święta, na które do Allahabadu przyjeżdża ponad 100 mln wyznawców hinduizmu. W tym wydaniu będzie też o pałacach maharadżów w Gudźaracie, Dharamsali, w której mieszka dalajlama, herbacianych polach Darżylingu, wiecznie zielonych Ghatach Zachodnich, o świętym mieście Waranasi, Bombaju i wreszcie Delhi, do którego od jesieni będzie można dolecieć bezpośrednio z Polski i wyrobić sobie własne zdanie o tym niezwykłym kraju. Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA TEMAT GŁÓWNY | 25 POMYSŁÓW NA PODRÓŻ PO INDIACH INDIE OD KUCHNI. W domach gotują kobiety, w restauracjach – wąsaci mężczyźni. RADŻASTAN. Daj się zaprosić na czaj. GOA. Spokój na plaży. DELHI. Inna galaktyka. LADAKH. Stań na szczycie i zmień perspektywę patrzenia na świat. ALLAHABAD. Święto Dzbana. GUDŹARAT. W pałacach maharadżów. KERALA. Ajurweda, czyli sztuka życia. HAMPI.W stolicy imperium sprzed wieków. GHATY ZACHODNIE. Tutaj rządzą dzikie zwierzęta. WARANASI. Najświętsze miasto Indii. TADŹ MAHAL. Najsłynniejszy grobowiec świata. DŻAMMU I KASZMIR. Wędrów…

traveler-extra-3-19-bda5c76.jpeg
width: 393
height: 590

Przeklinanie jest złe? Jest bardzo potrzebne. Nawet zwierzęta to robią [WYWIAD]
type: item
date: 2019-06-10T09:25:54.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: język
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: ludzie
subject: natura
subject: Parenting
subject: przekleństwa
subject: Wolny czas
subject: wywiady
description: Najczęściej używanie przekleństw traktowane jest jako objaw niechlujstwa językowego. Fakty są jednak inne. Emma Byrne, autorka książki “Swearing Is Good for You: The Amazing Science of Bad Language” odkrywa przed nami bardzo praktyczne zalety ostrego języka. Opowiedziała o nich redakcji National Geographic.
encoded: Simon Worrall, National-Geographic: Pisze Pani, że jest dumna z talentu do kwiecistego i odpowiedniego do chwili przeklinania. Proszę opowiedzieć o swoim zainteresowaniu brzydkimi słowami i co z tego może wynikać dla nas dobrego? Emma Byrne, Moje pierwsze wspomnienie kary za przeklinanie pochodzi z chwili, gdy nazwałam brata “pizdą” (ang. - twat), które myliłam z innym wyrazem ( ang. twit – głupek, cymbał). Miałam mniej więcej osiem lat, mój brat chodził do przedszkola. Mama stanęła jak wryta, a potem dostałam po uchu. Wtedy zrozumiałam, że pewne słowa mają znacznie więcej mocy niż inne, a głupia zmiana samogłoski potrafi sprawić, że wypowiedź nabiera mocnego emocjonalnego charakteru. Zawsze ciekawiło mnie to, o czym mówiono, że nie powinnam się tym interesować. Dlatego właśnie trafiłam do miejsca zdominowanego przez mężczyzn. Kiedy mówiono mi “to nie dla ciebie” musiałam poznać jak najwięcej. - Moja relacja z przeklinaniem to właśnie tego przykład. Zdarza mi się używać przekleństw by określić swoją pozycję bliżej kolegów (niż koleżanek – przyp. red.), coś jak chwalenie się znajomością zasad spalonego w piłce nożnej. To takie upewnianie się, że nie jestem kimś dziwnym i obcym tylko na podstawie mojej płci. Istnieją badania z Australii i Nowej Zelandii pokazujące, że przeklinanie wśród bliskich znajomych jest oznaką wzajemnego zaufania. Widać to choćby w transkrypcjach rozmów badanych przypadków w branży produkcji i IT, gdzie w żartach odchodzi się od grzecznego języka i właśnie to pokazuje zaufanie w zespole. - Jednym ze sposobów wytłumaczenia tego jest fakt, że przeklinanie ma zawsze charakter emocjonalny. Użycie przekleństwa potrafi pokazać jak dopasowujesz się do cudzej osobowości. Czy mężczyźni zawsze przeklinali więcej od kobiet? - Oczywiście, że nie! Historycy zajmujący się językiem angielskim opisują jak kobiety bywały chwalone za umiejętności w tworzeniu wyjątkowo wyrazistych przekleństw i wiązanek aż do około 1673 roku, gdy opublikowano książkę Richarda All…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2edd52919af38b4b5113cba0a102f0eccc3b4b07-023e32a.jpeg
width: 1000
height: 667

Samotna podróż po Afganistanie. Rozmowa z Moniką Bułaj, autorką książki "Nur"
type: item
date: 2018-06-29T08:01:38.000Z
creator: Julia Lachowicz
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afganistan
subject: album
subject: Edukacja
subject: książki
subject: Kultura
subject: Travel
subject: wywiady
subject: Zdrowie
description: Z napotkanymi Afgańczykami dzieliła głód, sen, zmęczenie, modlitwy, łzy i śmiech. Podróżowała autobusem i taksówką, na piechotę i ciężarówką, konno, jakiem i osiołkiem. Jak po kraju tak nieprzyjaznym kobietom podróżuje się w pojedynkę? Opowiada Monika Bułaj, fotografka, pisarka, reporterka, autorka książki "Nur. Zapiski Afgańskie".
encoded: Co zabrała Pani ze sobą w podróż do Afganistanu? Bardziej niż aparat w takich miejscach liczą się odpowiednie buty. Chodzi o to, by móc codziennie przejść 50 km w czymś, co przypomina obuwie afgańskie. By jak najbardziej zmieszać się z ulicznym tłumem i opóźnić tę chwilę,gdy cię w nim zauważą i wyłuskają wzrokiem. Fotografuję leicą, bo jest mała, ma piękną optykę i mogę na niej w miarę polegać. Używam maleńkiego obiektywu 35 mm, który rysuje kreską światło w ciemności, nie noszę torby fotograficznej. Podróżuję lekko. By wejść wszędzie, podjechać koniem lub osłem, wskoczyć do ciężarówki czy do bagażnika kolektywnej taksówki, w każdej chwili móc zniknąć lub zmienić drogę. Tak samo zresztą przemieszczają się Afgańczycy. Efektem Pani podróży jest album Nur. Zapiski Afgańskie. Zdjęcia łączą się w nim z tekstem. Skąd pomysł na tę formę. Zdecydowałam się pomieszać tekst ze zdjęciami, bo tak wiele jest tam do opowiedzenia! Fotografia, reportaż literacki oraz trzeci poziom narracji, czyli podpisy, to jest inny gatunek literacko- wizualny, który uprawiam od lat. Te poziomy narracji są tak samo ważne. Fotografie nie są ilustracjami do tekstu, a tekst tłumaczeniem tego, co na zdjęciu. Spotkanie dwóch fotografii na rozkładówce jest owocem długiej pracy. I właśnie z tych spotkań wyłania się treść i sens: opowieść o mieszkańcach Afganistanu żyjących w cieniu chronicznej wojny, historia kraju, kody zachowań, kultura, strategie przeżycia, wiara. To jest technika montażu filmowego, praca z kształtem, czasem znaczeniem, muzycznym rytmem obrazu. Tak by zostawić czytelnikowi przestrzeń dla wyobraźni i pytań, prowadząc go delikatnie, czasem podsuwając mu nowy wątek, czasem przypominając, gdzie już był. Jak się podróżuje po kraju tak nieprzyjaznym kobietom? W takich krajach dla każdego przybysza, niezależnie od płci, wszystko staje się wyzwaniem. W Afganistanie zmieniają się kody, wyostrza uwaga. Również wyobraźnia pracuje inaczej, bo trzeba wejść w rytm miasta, drogi, ludzi. Jako kobieta…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7d748eda8ba56db4e6a6f89002900b02660d446a-e8f251b.png
width: 1377
height: 918