Jamajka to więcej niż reggae. Tu czas płynie inaczej
Jamajka oszałamia krajobrazami, kołysze muzyką i kusi przepyszną kuchnią. Ludzie tu wierzą, że życie ma własny rytm, którego nie da się pogonić. Wszystko nadejdzie w swoim czasie.
Spis treści: Tallawah i mrok legendy W drodze do stolicy luzu Duchy przodków i sztuka radosnej bezczynności Pośród zielonych wzgórz W domu Boba Marleya Wszystko w swoim czasie Jamajka – informacje praktyczne Zanurzam dłoń w czarnej jak atrament wodzie i nagle dzieje się coś niezwykłego. Wokół moich palców wybuchają tysiące błękitnych iskier, jakby ktoś rozbił pod powierzchnią neonową lampę. Chwilę później decyduję się na skok do wody. Gdy moje ciało uderza o taflę Świetlistej Laguny, staję się fluorescencyjną smugą. Każdy ruch ramienia, każde gwałtowniejsze poruszenie nogą wywołuje pod wodą kaskadę błękitnego światła, która obrysowuje moją sylwetkę, czyniąc ją widoczną w totalnej ciemności. Laguna w okolicach Falmouth to jedno z zaledwie kilku takich miejsc na świecie, gdzie zjawisko bioluminescencji jest tak intensywne. Ta magia to czysta biologia, fenomen przyrodniczy oparty na mikroorganizmach z grupy bruzdnic. Reagują one światłem na każdy ruch wody – to ich mechanizm obronny, który w punkcie styku słodkich nurtów rzeki Martha Brae z zasolonymi wodami Morza Karaibskiego znajduje idealne warunki do życia. Kąpiąc się tutaj nocą, czuję, że Jamajka od pierwszej chwili chce mi powiedzieć coś ważnego: to, co najcenniejsze, objawia się tu w najmniej oczekiwanych momentach. Wychodzę z wody i kwadrans później siedzę już przy stoliku w Falmouth Mystic. Ta restauracja usytuowana na samym brzegu laguny pozwala chłonąć ten widok przy kolacji, ale jej prawdziwa magia tkwi w tym, co podpowiada wyobraźnia. Patrząc na ciemne wody portu, łatwo się przenieść do XVIII w., kiedy Falmouth było jednym z najważniejszych portów handlowych Nowego Świata, potężnym ośrodkiem eksportu cukru i rumu. Miasto projektowano z takim rozmachem, że miało bieżącą wodę w kranach wcześniej niż Nowy Jork czy Filadelfia. Dzisiejsze Falmouth to najlepiej zachowany zespół architektury georgiańskiej na Karaibach. Domy typu gingerbread z koronkowymi zdobieniami pamiętają czasy, gdy portowe nabrzeża pękały w szwach od towarów i marzeń o fortunie. Tallawah i mrok legendy Następnego dnia, gdy kurz czerwonej drogi osiada, staję przed Rose Hall Great House, eleganckim domem plantatorów z 1770 r. Budowla z jej symetryczną fasadą i kamiennymi schodami miała być manifestacją potęgi brytyjskiego imperium cukrowego, wzniesioną przez Johna Palmera, jednego z najbogatszych właścicieli ziemskich na wyspie. To on uczynił Rose Hall sercem lokalnej elity, nie podejrzewając, że jego nazwisko przejdzie do historii nie dzięki bogactwu, lecz za sprawą kobiety, którą poślubił jego dziedzic i prabratanek – John Rose Palmer. Po posiadłości oprowadza mnie przewodniczka Latoya, pokazując m.in. jadalnię z ogromnym stołem, przy którym toczyło się życie towarzyskie, i sypialnie na piętrze wyłożone jedwabnymi tapetami z motywami roślinnymi. A przy okazji wprowadza mnie w najważniejsze pojęcie wyspy: tallawah. W dialekcie patois oznacza kogoś, kto jest mały, ale niezłomny. – Tallawah to siła, która pozwoliła przetrwać tym, którzy budowali tę posiadłość i pracowali ponad siły na okolicznych plantacjach – dodaje. Pojęcie nabiera szczególnego znaczenia w zderzeniu z mrocznym cieniem Annie Palmer znanej jako Biała Wiedźma, o której na wyspie krążą niezwykłe opowieści. I choć są jedynie fikcją literacką, urosły do rangi lokalnego mitu. – Annie nie była stąd. Przybyła z Haiti, a tam granica między światem żywych i umarłych jest bardzo cienka – zauważa Latoya, gdy wchodzimy do sypialni na piętrze, i opowiada mi o tym, jak Annie została wychowana przez nianię, która wprowadziła ją w arkana voodoo. To właśnie ta mroczna wiedza według legendy miała dać jej władzę nad Rose Hall i stać się narzędziem okrucieństwa. Latoya opisuje tragiczne losy trzech mężów Annie. – Pierwszy miał zginąć od trucizny dodanej do porannej kawy – szepcze Latoya. – Kolejny plantator miał zostać zadźgany nożem, zaś trzeci, gdy próbował sprzeciwić się jej woli, podobnie jak pierwszy został otruty. Każdy zgon powiększał majątek Annie, czyniąc ją najbardziej znienawidzoną kobietą na Jamajce – opowiada. Dodaje, że za sprawą powieści „The White Witch of Rosehall” z 1929 r., wielu wciąż wierzy, że tak było, mimo że historyczna Rosa Palmer nie zapisała się w historii jako seryjna morderczyni. W drodze do stolicy luzu Opuszczam duszne mury Rose Hall i kieruję się na kraniec wyspy, ku miejscu, które świat zna jako „stolicę luzu”. Moją bazą w Negril staje się butikowy hotel przy słynnej Seven Mile Beach, plaży, na której drobny biały piasek jest miękki jak mąka, a turkusowa woda leniwie obmywa brzeg. Nazwa Negrillo, nadana przez Hiszpanów pod koniec XV w., odnosiła się do czarnych klifów na południu i do tysięcy czarnych węgorzy zamieszkujących wybrzeże. W tych okolicach rozegrał się finał historii słynnych kobiet piratów, Anne Bonny i Mary Read, których schwytanie położyło kres złotej erze piractwa na Karaibach. Wieczorem wpadam do Miss Lily’s. To bar, który oddaje hołd jamajskiej kulturze soundsystemów i złotej erze reggae – wnętrze jest bardzo kolorowe, a ściany wyłożone winylami budują atmosferę starego studia. Tutaj mierzę się z kulinarną legendą wyspy – jerk chicken. Choć jego rodowód wywodzi się z dymiących beczek i opalanych pimentowym drewnem grilli, tu zyskuje artystyczny sznyt. Mięso marynowane w paście z ostrych papryczek, podawane jest z kukurydzą posypaną wiórkami kokosa. Próbuję też oxtail stew – duszone godzinami ogony wołowe są tak miękkie, że rozpadają się pod dotykiem widelca, uwalniając głęboki, korzenny aromat. Ucztuję na plaży przy kojącym głosie Boba Marleya płynącym z głośników, wpadając w stan absolutnego błogostanu. Jednak wystarczy krótka podróż w stronę West Endu, by wyspa zmieniła charakter na dramatyczny. Mijam Bloody Bay, której nazwa przypomina czasy, gdy rybacy oprawiali tutaj wieloryby, barwiąc wodę na głęboką czerwień. Docieram do poszarpanych klifów z legendarną Rick’s Café, miejscem przyciągającym od 1974 r. poszukiwaczy adrenaliny. Moją uwagę przykuwa 20-letni Brandon, skoczek, stojący na krawędzi klifu ponad falami. Młody mężczyzna zamiera w bezruchu – musi wyczuć moment, w którym fala wpłynie do zatoczki i podniesie poziom wody, gwarantując bezpieczne lądowanie między skałami. – Skaczemy, by poczuć, że żyjemy naprawdę, że nic nas nie ogranicza – mówi mi ze spokojem, po czym wybija się w powietrze, kreśląc na tle nieba idealny łuk, zanim zniknie w wodzie. Duchy przodków i sztuka radosnej bezczynności Zostawiam Negril i ruszam wzdłuż wybrzeża na południe. Robię przystanek w Bluefields, jednej z najstarszych osad. Powietrze pachnie mokrą paprocią i dzikim korzennikiem lekarskim. – Nie podchodź zbyt blisko – ostrzega mnie Kiwayne, gdy zatrzymujemy się przed gigantycznym silk cotton tree. Dla niego to nie jest jedynie wielkie drzewo, lecz duppy tree – święta siedziba duchów przodków ludów Akan i Ibo. Te drzewa są tak głęboko zakorzenione w psychice Jamajczyków, że inżynierowie wolą wygiąć nową drogę w łuk, niż ściąć okaz i narazić się na gniew bytów, które w nim mieszkają. Docieram do Treasure Beach, gdzie wyspa staje się niemal sawannowa. Rdzawe, wypalone słońcem bezdroża ustępują miejsca skalistym zatokom. Powietrze jest lżejsze, a rytm dnia wyznaczają świt i powroty rybackich łodzi. Wypływam w rejs z kapitanem Dennisem ku Floyd’s Pelican Bar. Podróż łodzią wzdłuż surowej linii brzegowej to spektakl. Na horyzoncie wyrasta zbita z desek chata na palach, usytuowana na mieliźnie ponad kilometr od brzegu. Po wejściu na trzeszczące pomosty czas zwalnia do zera. W Pelican Bar są tylko wbite w dno pale, wyryte w drewnie imiona i flagi z całego świata. To idealne miejsce na lyme, jamajską sztukę radosnej bezczynności. Pośród zielonych wzgórz Oddalam się od wybrzeża, wjeżdżając w dolinę Nassau. Droga prowadzi do Appleton Estate – najstarszej, nieprzerwanie działającej destylarni na wyspie z 1749 r. Zapach melasy czuć już na parkingu. Zanim wejdziemy do hal, przewodnik Peter podaje mi szklankę świeżego, trawiastego soku z trzciny cukrowej. Chwilę później zanurzam palec w gęstej, czarnej melasie – bazie wszystkiego, co tu powstaje. W halach fermentacyjnych powietrze jest gorące, a przy dębowych beczkach pachnie drewnem i wanilią. – Na Jamajce czas płynie inaczej. Przez klimat rum dojrzewa trzy razy szybciej niż w Szkocji. To „tropikalne starzenie” – tłumaczy Peter. – Tracimy alkohol parujący przez pory drewna. Mówimy, że to „dola dla aniołów”. To u nas powstał jeden z najdroższych rumów na 50-lecie niepodległości – Appleton Estate 50 Year Old. Każda z 800 butelek kosztowała fortunę. W domu Boba Marleya W Kingston miasto przesiąknięte jest obecnością Marleya. Wybieram jego dawny azyl: jasną, kolonialną willę przy 56 Hope Road. Bob spędził tu ostatnie lata życia (1973–1981). Na progu wita mnie przewodnik Malik. Mijamy ściany ze złotymi płytami, zaglądam do prostej sypialni artysty i małego studia nagraniowego Tuff Gong. W pomieszczeniu zdominowanym przez barwy rastafari Malik tłumaczy muzykę artysty. – Bob nie był po prostu gwiazdą estrady. On był prorokiem, który nadał melodię naszej narodowej traumie. Śpiewał o jedności, która była bronią przeciwko wiekom podziałów. A kiedy śpiewał o ucieczce z Babilonu, miał na myśli zachodni materializm niszczący ludzkiego ducha. Marley uczył nas, że drogą wyjścia jest powrót do korzeni. Wierzył, że musimy sami uwolnić swoje umysły, bo nikt inny tego za nas nie zrobi. Wizytę kończę w pokoju Rity Marley. To ona była opoką Boba i chroniła jego dziedzictwo po śmierci. U jej boku lekcja o własnej godności wybrzmiewa najmocniej. Wszystko w swoim czasie Wracam na północne wybrzeże, na rzekę Martha Brae, szukając ciszy. Spływ tratwami to tradycja zapoczątkowana w latach 50. przez Errola Flynna. Wsiadam na dziewięciometrową konstrukcję z grubych pni bambusa, którą steruje kapitan Spence. Rzeka wije się leniwie przez nadrzeczny las. Mijamy namorzyny i mimozy wstydliwe, które po dotknięciu palcem składają drobne liście. Kapitan opowiada o indiańskiej czarownicy Taino, która zmieniła bieg rzeki, by ukryć złoto przed Hiszpanami. Choć kopalni nigdy nie znaleziono, płynąc przez szmaragdowy spokój, czuję, że to on jest jamajskim złotem. Gdy pytam kapitana, czy zdążymy przed deszczem, rzuca z uśmiechem: – Everything soon come. Słowa wywodzą się z rastafariańskiego przekonania o naturalnym porządku świata. Jamajczycy wierzą, że życie ma własny rytm, którego nie da się pogonić. Wszystko nadejdzie w swoim czasie. Jamajka – informacje praktyczne Kiedy Najlepszy czas na podróż to pora sucha, trwająca od połowy grudnia do połowy kwietnia. Temperatury oscylują wtedy w granicach 27–30°C, a woda w Morzu Karaibskim ma stałe 27°C. Od maja do listopada trwa pora deszczowa (ulewy są krótkie, ale niezwykle intensywne). Od czerwca do końca listopada oficjalnie trwa karaibska pora huraganowa (szczyt przypada na sierpień–październik), co może krzyżować plany podróży. Dojazd Z Warszawy leciałem z przesiadką najpierw LOT-em do Frankfurtu, a potem linią Condor do Montego Bay. Alternatywą są loty przez Londyn. Czas podróży wynosi od 14 do 18 godz. Bilet w dwie strony na Jamajkę kosztuje od 3,5 tys. zł do nawet 6 tys. zł. Wiza i waluta Wiza nie jest wymagana, jeśli pobyt nie przekracza 30 dni. Wszyscy podróżni muszą wypełnić formularz deklaracji pasażera online C5 na stronie enterjamaica.com na 48 godz. przed przyjazdem. Walutą jest dolar jamajski (JMD), ale wszędzie honoruje się dolary amerykańskie. Noś przy sobie drobne w dolarach (1, 5, 10 dol.) do płacenia na straganach, a także dla napiwków, które są tutaj powszechne, a wręcz oczekiwane za każdą usługę. Transport Najlepszym sposobem na przemieszczanie się między głównymi miastami wyspy są autokary Knutsford Express. Mają stałe rozkłady jazdy, darmowe wi-fi i łączą m.in. Kingston, Montego Bay, Negril czy Falmouth. Jeśli szukasz sprawdzonego auta z kierowcą, wybieraj wyłącznie certyfikowanych kierowców zrzeszonych w JUTA (Jamaica Union of Travellers Association). To oficjalni operatorzy autoryzowani przez Jamajską Izbę Turystyki. Na krótszych, miejskich dystansach świetnie sprawdzają się Route Taxis – dzielone taksówki. Ceny: bilet na autokar Knutsford Express (np. Montego Bay–Kingston): 25–35 dol. (rozkłady jazdy i rezerwacja biletów online: com). Wynajęcie licencjonowanego kierowcy JUTA na cały dzień: od 120–180 dol.; jutatoursltd.com. Nocleg Polkerris Bed & Breakfast, Montego Bay: kameralny pensjonat położony na wzgórzu z widokiem na zatokę Montego i port. Ceny pokoi od 140 dol. za noc; com. White Sands, Negril: rodzinny hotel przy plaży Seven Mile Beach. Cena: 130–170 dol. za noc; com. Katamah Beachfront Guesthouse, Treasure Beach: drewniane domki i pokoje tuż przy plaży. Cena: 110–160 dol. za noc; com. Jedzenie Ackee and saltfish to narodowe śniadanie Jamajki bazujące na trującym przed dojrzewaniem owocu ackee, który po naturalnym pęknięciu na słońcu i ugotowaniu do złudzenia przypomina jajecznicę. Podaje się go z kawałkami słonego dorsza, cebulą i pomidorami. Nasz autor Michał Cessanis Od 14 lat redaktor prowadzący i sekretarz redakcji National Geographic Traveler oraz autor podróżniczej serii „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN i TVN Style. Dziennikarz, który od lat życie spędza w drodze, łącząc pasję do eksploracji z rzetelnym warsztatem reportażysty. W swoich tekstach szczególną wagę przywiązuje do detali, historii spotykanych ludzi oraz ochrony dzikiej natury. Autor książek: „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. Jako ambasador plebiscytu „Cuda Polski National Geographic Traveler” z równą pasją odkrywa nieznane zakątki kraju, co najdalsze krańce globu. Ma w genach ciekawość świata i otwartość na inne kultury. Nie straszne są mu ekstremalne warunki czy bariery językowe – dla niego to nie przeszkody, lecz paliwo do działania i tworzenia angażujących opowieści.
To raj, który należał do Shakiry. Prywatna wyspa trafiła na sprzedaż
W czasach, gdy nawet najbardziej odległe zakątki globu trafiają na Instagram i mapy turystycznych trendów, prawdziwie odizolowane miejsca stają się rzadkością. Tym większe emocje budzi wiadomość, że na sprzedaż trafiła karaibska wyspa, która przez lata pozostawała synonimem prywatności, luksusu i ucieczki od świata. Co więcej, wśród jej dawnych właścicieli była światowa gwiazda muzyki – Shakira.
Zakup prywatnej wyspy to jeden z najbardziej spektakularnych symboli majątku i potrzeby całkowitej izolacji. Najzamożniejsi ludzie świata inwestują w takie miejsca, by odpoczywać poza zasięgiem kamer, tłumów i codziennego zgiełku, tworząc własne enklawy ciszy. Do grona właścicieli egzotycznych wysp należała także Shakira, która przez lata współposiadała rajski skrawek lądu na Karaibach. Dziś ta nieruchomość ponownie trafia na rynek, stając się jedną z najbardziej niezwykłych ofert na świecie w segmencie luksusowych posiadłości. Prywatna wyspa Bonds Cay na Bahamach Położona w północnej części archipelagu Bahamów Bonds Cay to rozległa, licząca ponad 260 hektarów wyspa, oddalona o mniej więcej 200 kilometrów od wybrzeży Florydy, w tym od rejonu Miami. Mimo wrażenia całkowitego odosobnienia pozostaje zaskakująco dobrze skomunikowana – od Nassau, stolicy Bahamów, dzieli ją bowiem około 60 kilometrów, a od Fort Lauderdale niespełna 250 kilometrów. Ta kombinacja izolacji i dostępności stanowi jeden z kluczowych atutów nieruchomości, szczególnie w segmencie luksusowych prywatnych wysp, gdzie prywatność musi iść w parze z logistyką umożliwiającą szybki transport właścicieli, gości czy zaopatrzenia. Teren obejmuje około 21 kilometrów linii brzegowej, na którą składają się długie odcinki plaż z jasnym, drobnym piaskiem, naturalnie osłonięte zatoki oraz płytkie, turkusowe wody charakterystyczne dla bahamskich płycizn. Takie ukształtowanie wybrzeża sprzyja zarówno rekreacji wodnej, jak i budowie prywatnych pomostów czy marin dla jachtów. Wyspa oferuje również naturalne wzniesienia, rzadkie w tym regionie, z których rozciągają się szerokie panoramy na otwarty Atlantyk. To właśnie te punkty widokowe zwiększają potencjał zabudowy rezydencjonalnej o charakterze willowym, z rozległymi tarasami i widokiem na ocean, co ma duże znaczenie na rynku nieruchomości klasy ultra-premium. Jak podkreśla Gavin Christie z agencji nieruchomości Corcoran CA Christie Bahamas, Bonds Cay należy do niezwykle rzadkich przykładów tak rozległych prywatnych wysp, które pozostały w dużej mierze nietknięte przez intensywną zabudowę. – Rzadko zdarza się znaleźć wyspę tej wielkości, która zachowała tak pierwotny charakter – zaznacza, wskazując na unikatową skalę nieruchomości. Agent dodaje, że powierzchnia terenu daje przyszłym właścicielom szerokie możliwości zagospodarowania: „Niezależnie od tego, czy będzie to światowej klasy resort, ekskluzywna enklawa mieszkalna czy niezwykle prywatna rezydencja rodzinna, skala wyspy pozwala realizować ambitną wizję bez uszczerbku dla jej naturalnego piękna”. Plany luksusowego resortu artystów na prywatnej wyspie Historia własności Bonds Cay pokazuje, że od początku postrzegano ją nie tylko jako prywatne schronienie, lecz także jako projekt o wyraźnym potencjale inwestycyjnym. W 2006 roku wyspa została kupiona przez Shakirę za około 11 milionów funtów (dziś ok. 56 mln złotych). W przedsięwzięcie zaangażowany był również Roger Waters, współtwórca Pink Floyd. Ich wspólna koncepcja zakładała stworzenie na wyspie kameralnego, luksusowego ośrodka dedykowanego artystom i twórcom – miejsca, w którym można pracować w odosobnieniu, ale w najwyższym standardzie komfortu. Planowano powstanie ekskluzywnych rezydencji, niewielkiej części hotelowej oraz przestrzeni sprzyjających pracy kreatywnej, takich jak studia, pawilony widokowe i strefy wspólne zaprojektowane z myślą o prywatności. Choć projekt nie został zrealizowany, opracowane wcześniej założenia urbanistyczne wskazują, że rozwój miał opierać się na rozproszonej zabudowie i maksymalnym poszanowaniu krajobrazu. Budynki miały być sytuowane tak, by podążały za naturalną linią wybrzeża, nie dominując nad terenem i nie zakłócając widoków na laguny oraz płycizny. Taki model (luksus połączony z ograniczoną ingerencją w środowisko) jest dziś szczególnie ceniony w segmencie prywatnych wysp. Obecna cena wyspy, wynosząca 22 miliony funtów (ok. 112 mln zł), odzwierciedla nie tylko wzrost wartości nieruchomości, lecz także fakt, że koncepcja wyspy jako ekskluzywnego azylu o twórczym charakterze pozostaje aktualna. Skala terenu daje przyszłemu właścicielowi możliwość realizacji ambitnej wizji (od prywatnej posiadłości po butikowy resort) przy jednoczesnym zachowaniu rozległych obszarów przyrody w stanie niemal nienaruszonym, co na rynku karaibskich wysp staje się dobrem coraz rzadszym. Źródła: Daily Mail, Realtor Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Białe plaże, voodoo i Rihanna – Polacy pokochali Wyspy Karaibskie. Sprawdź na mapie
Wyspy karaibskie to raj na ziemi – tysiące wysp o wyjątkowym klimacie, bogatej kulturze i różnorodnej przyrodzie. Dziennikarze National Geographic Traveler przedstawiają Wyspy karaibskie – ich podział geograficzny i polityczny, atrakcje, idealny sezon turystyczny i wskazówki, jak zaplanować niezapomniane wakacje.
Spis treści: Czym są Wyspy karaibskie? Kultura, kuchnia i muzyka karaibska Najbardziej znane wyspy i atrakcje turystyczne Jak zaplanować wakacje na Karaibach Wyspy karaibskie, rozciągające się łukiem między Ameryką Północną a Południową, tworzą jeden z najbardziej zróżnicowanych kulturowo i przyrodniczo regionów świata. Choć często kojarzone głównie z rajskimi plażami i turkusową wodą, Karaiby to znacznie więcej – to złożony układ setek wysp należących do różnych państw i kultur, z własną historią, językami i tradycjami. Klimat, ukształtowanie terenu, życie społeczne i rytm codzienności różnią się tu nie tylko między poszczególnymi wyspami, ale często nawet w obrębie jednego archipelagu. Poznanie regionu wymaga spojrzenia na Karaiby nie tylko jak na popularny kierunek turystyczny, lecz także jak na fascynujące laboratorium różnorodności biologicznej, kolonialnej przeszłości i współczesnych wyzwań klimatycznych. Czym są Wyspy karaibskie? Geograficzne położenie i zakres regionu Wyspy karaibskie obejmują ponad 7 tys. wysp, wysepek i atoli rozmieszczonych głównie na obszarze Morza Karaibskiego, które znajduje się między Ameryką Północną, Południową i Środkową. Region ten rozciąga się od południowego wybrzeża Florydy aż po wschodnie wybrzeża Ameryki Południowej. W jego skład wchodzą również obszary nadbrzeżne kontynentalnych państw, takich jak Kolumbia, Wenezuela, Panama, Nikaragua, Honduras, Belize, oraz regiony przybrzeżne Meksyku i USA, jednak to właśnie archipelagi wyspiarskie są jego najbardziej rozpoznawalną częścią. Region ten położony jest na płycie karaibskiej, która jest częścią mozaiki tektonicznej obejmującej także płyty północnoamerykańską i południowoamerykańską. To położenie sprawia, że Karaiby są obszarem o wysokiej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, zwłaszcza w rejonie Małych Antyli, gdzie znajdują się aktywne wulkany, jak Soufrière Hills na Montserrat czy La Soufrière na Saint Vincent. Niektóre wyspy mają pochodzenie koralowe, inne wulkaniczne, co wpływa na różnice w ich rzeźbie terenu, florze i faunie. Geograficznie Karaiby są także ważnym elementem strategicznego szlaku morskiego, łączącego Atlantyk z Kanałem Panamskim. Ta lokalizacja miała historyczne znaczenie militarne i handlowe, a dziś wpływa na intensywny ruch turystyczny i gospodarczy w regionie. Podział: Wielkie Antyle, Małe Antyle, Bahamy Wielkie Antyle to największe i najludniejsze wyspy regionu. W ich skład wchodzą: Kuba– największa karaibska wyspa, z bogatym dziedzictwem kolonialnym i zróżnicowanymi krajobrazami od gór po rozległe doliny. Wyspa Haiti– podzielona między państwo Haiti i Dominikanę, o mieszanej kulturze i odmiennej historii politycznej. Jamajka– znana z górzystego wnętrza, plantacji i bogatej sceny muzycznej. Portoryko– terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych, z silnymi wpływami amerykańskimi i hiszpańskimi. Małe Antyle rozciągają się łukiem od Wysp Dziewiczych po Trynidad i Tobago i dzielą się na: Wyspy Nawietrzne– m.in. Antigua i Barbuda, Saint Kitts i Nevis, Montserrat, Anguilla, Dominika, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Grenada. Wyspy Zewnętrzne – położone bliżej Wenezueli:Aruba, Curaçao, Bonaire – mają charakter bardziej suchy i niziny pustynne, różniące się od tropikalnych Małych Antyli. To tu znajduje się najmniejsze lotnisko na świecie. Bahamy oraz Turks & Caicos geologicznie nie znajdują się na Morzu Karaibskim, lecz na Oceanie Atlantyckim. Z powodów kulturowych i turystycznych często zalicza się je jednak do Karaibów. Wyspy te są w większości niskimi, wapiennymi formacjami koralowymi, z bogatymi rafami i piaszczystymi plażami. Kultura, kuchnia i muzyka karaibska Kulturowe dziedzictwo – europejskie, afrykańskie, rdzenne wpływy Kultura Karaibów to niezwykle złożona mozaika będąca efektem wieków migracji, kolonizacji, handlu niewolnikami oraz współczesnych przemian społeczno-kulturowych. Region był miejscem spotkania czterech głównych światów kulturowych: europejskiego, afrykańskiego, rdzennych mieszkańców wyspy, azjatyckiego (głównie hinduskiego i chińskiego), Każdy z nich odcisnął wyraźny ślad w językach, religii, muzyce i sztuce. Hiszpańskie, brytyjskie, francuskie i holenderskie imperia ustanowiły tu swoje kolonie, co skutkowało powstaniem językowych i administracyjnych podziałów trwających do dziś – stąd m.in. języki urzędowe regionu: angielski, hiszpański, francuski, holenderski, ale także lokalne kreole i pidżiny. Czasami w wyniku podziału postkolonialnego dochodzi sytuacji absurdalnych. Mała wyspa Sint Maarten w Małych Antylach jest wciąż podzielona między Francję a Holandię. Na północy językiem urzędowym jest francuski, a na południu niderlandzki. W wielu społecznościach Karaibów wciąż silne są afrykańskie tradycje rytualne (np. zwyczaje voodoo, santería, obeah), które mieszają się z chrześcijaństwem – dominującą religią regionu. Codzienne życie mieszkańców Karaibów to także dziedzictwo społeczeństw o przeszłości niewolniczej, które przekształciły narzucone struktury kolonialne w złożone, wielowarstwowe systemy kulturowe o ogromnym ładunku ekspresji, odporności i tożsamości. Kuchnia i typowe potrawy Kuchnia karaibska to wyraz kulinarnej kreatywności ukształtowanej przez ograniczone zasoby, kolonialną przeszłość i międzykontynentalne wpływy. Bazuje na lokalnych produktach – takich jak maniok, bataty, banany, ryby, mięso kozie i wieprzowe, a także tropikalne owoce: mango, papaja, ananas, tamarynd. Na tę bazę nałożyły się techniki kulinarne i przyprawy przywiezione przez Afrykanów i Azjatów. Dlatego potrawy są intensywnie przyprawione i często przygotowywane na grillu, wędzarni lub w glinianych garnkach. Popularne dania obejmują m.in.: Jerk chicken– marynowany kurczak z Jamajki z ostrymi przyprawami, pieczony na drewnie pimento, Mofongo– purée z zielonych platanów z Dominikany i Portoryko, Callaloo– gulasz z liści kolokazji jadalnej z dodatkami mięsa lub ryb, Roti– placki pochodzenia hinduskiego wypełnione curry, szczególnie popularne na Trynidadzie i Tobago, Pepperpot– gęsta zupa z mięsem i przyprawami, popularna zwłaszcza w Gujanie. Ważne miejsce w diecie zajmują też owoce morza, ryż z fasolą, a do posiłków często podawany jest rum – najważniejszy napój alkoholowy Karaibów, produkowany lokalnie i często w oparciu o regionalne receptury. Muzyka karaibska Muzyka to rdzeń karaibskiej tożsamości – zarówno jako forma ekspresji emocji, oporu wobec kolonializmu, jak i codziennego towarzysza życia. Rytmy Karaibów to potężne dziedzictwo afrykańskie, przetworzone przez europejskie formy melodyczne i lokalne tradycje ustne. Do najważniejszych gatunków należą: Reggae– wywodzące się z Jamajki, oparte na rytmie off‑beat i tekstach społeczno-politycznych, Calypso– pochodzące z Trynidadu, często satyryczne i improwizowane, Soca– taneczna, energetyczna odmiana calypso, Zouk– popularna muzyka taneczna z francuskojęzycznych wysp jak Gwadelupa i Martynika, Dancehall, ska, mento – lokalne wariacje muzyczne o dużym znaczeniu społecznym. Jedną z najbardziej znanych i rozpoznawanych Karaibek jest pochodząca z Barbadosu Rihanna. Najbardziej znane wyspy i atrakcje turystyczne Największe i najpopularniejsze: Kuba, Jamajka, Dominikana, St. Lucia, Grenada Choć Karaiby składają się z tysięcy wysp, tylko niektóre z nich zdobyły status turystycznych ikon. Każda z nich ma swój wyjątkowy charakter, historię i profil turystyczny – od luksusowych resortów po przyjazne środowisku bungalowy i lokalne pensjonaty. Kuba to największa wyspa Karaibów łącząca bogatą historię kolonialną z archaicznym systemem społeczno-politycznym. Turyści przyjeżdżają tu nie tylko dla plaż Varadero czy Cayo Coco, ale także by odkrywać stolicę Hawanę, z jej pastelowymi kamienicami, samochodami z lat 50. i bujną sceną muzyczną. Jamajka to ojczyzna reggae, Rastafari i jamajskiego stylu życia. Przyciąga bujną roślinnością, górami Blue Mountains, wodospadami (np. Dunn’s River Falls) i egzotyczną kuchnią. To wyspa o silnym poczuciu tożsamości kulturowej, z niezwykle serdecznymi mieszkańcami. Dominikana dzieli wyspę Haiti z państwem Haiti, lecz wyróżnia się jako turystyczna potęga Karaibów. Znana z kurortów Punta Cana i Puerto Plata, oferuje także zabytkową stolicę Santo Domingo, pierwsze europejskie miasto w Nowym Świecie. To tu można spotkać najwięcej turystów z Polski. Saint Lucia to raj dla miłośników ekoturystyki – znana z bliźniaczych szczytów Pitons, gorących źródeł, wulkanicznych plaż i dżungli. To wyspa o niskiej gęstości zaludnienia i doskonałych warunkach do trekkingu i nurkowania. Grenada, znana jako„wyspa przypraw”, produkuje ogromne ilości gałki muszkatołowej i goździków. Oferuje kameralną atmosferę, kolonialną architekturę oraz szlaki piesze prowadzące do wodospadów i jezior w dżungli. Inne cenione wyspy to: Aruba, Curaçao, Barbados, Antigua i Barbuda, Dominika, Anguilla, Turks & Caicos oraz Bahamy, z których każda ma własny wyjątkowy klimat. Co robić na karaibskich wakacjach: plaże, nurkowanie, trekking, ekowędrówki Region Karaibów oferuje nieprzebrane atrakcje. Najczęściej wybierane formy wypoczynku to: Plażowanie– Karaiby to setki kilometrów białych, złotych i czarnych plaż, z wodami o temperaturze powyżej 26°C niemal przez cały rok. Nurkowanie i snorkeling– dzięki bogactwu raf koralowych, jaskiń morskich i wraków, Karaiby należą do najlepszych miejsc nurkowych na świecie (m.in. Rafa Koralowa Belize czy Park Narodowy Bonaire, jeden z najstarszych morskich rezerwatów na świecie). Trekking i przyroda– wyspy takie jak Dominika, St. Vincent, Grenada, Saint Lucia czy Trinidad oferują górskie szlaki, tropikalne lasy, aktywne wulkany i wodospady. Rejsy jachtowe– Karaiby to idealny region do żeglowania między wyspami – szczególnie popularne wśród miłośników luksusowych katamaranów. Kultura i historia– zwiedzanie plantacji trzciny cukrowej, dawnych fortów, muzeów kolonialnych i miasteczek wpisanych na listę UNESCO. W ostatnich latach dynamicznie rozwija się także ekoturystyka, zwłaszcza w miejscach takich jak Dominika, Nevis, Saint Kitts, oferujących prawie nieinwazyjny kontakt z naturą i kulturą lokalną. O czym warto pamiętać na Karaibach Podróżując po Karaibach warto znać kilka zasad, które zwiększą komfort i autentyczność doświadczenia: Unikaj wyłącznie resortów all-inclusive– choć wygodne, często odcinają od lokalnej kultury i życia. Wybierając lokalne pensjonaty, apartamenty czy casas particulares, można doświadczyć prawdziwego życia wyspy. Smakuj lokalną kuchnię uliczną– to nie tylko tańsze, ale i bardziej autentyczne doznanie kulinarne niż restauracje w hotelach. Nie przemieszczaj się zbyt szybko– każda wyspa wymaga innego tempa. Nie planuj „zaliczania” kilku wysp w 7 dni – lepiej zatrzymać się dłużej i wczuć w lokalny rytm. Zadbaj o transport lokalny– promy i busy są tanie i pozwalają nawiązać kontakt z mieszkańcami. Szanuj lokalne zwyczaje i normy– nawet jeśli klimat sprzyja swobodzie, ubiór plażowy w miastach może być źle widziany. Nie fotografuj ludzi bez zgody i pytaj o zwyczaje, zwłaszcza w miejscach kultu religijnego. Pamiętaj o porze deszczowej i huraganowej– niektóre wyspy są bardziej narażone (np. Haiti, Dominikana), inne mniej (Aruba, Curaçao). Jak zaplanować wakacje na Karaibach Sezon turystyczny, ceny i tzw. sekretny sezon Sezon turystyczny na Karaibach trwa głównie od grudnia do kwietnia, kiedy pogoda jest najbardziej stabilna – sucha, słoneczna, z umiarkowaną wilgotnością i mniejszym zagrożeniem opadów. Jest to czas, kiedy region odwiedza najwięcej turystów, a ceny noclegów, przelotów i atrakcji są najwyższe. To także okres świąteczno‑karnawałowy, który przyciąga rzesze podróżnych. Z kolei maj i listopad to tzw. sekretny sezon – przejściowe miesiące między porami roku, oferujące bardziej przystępne ceny, mniejszy tłok i wciąż sprzyjające warunki pogodowe. Wtedy można liczyć na atrakcyjne promocje w hotelach i mniej zatłoczone plaże. Od czerwca do listopada trwa pora huraganowa – nie oznacza to jednak, że cały region staje się niedostępny. Wiele wysp, zwłaszcza tych na południu (np. tzw. wyspy ABC: Aruba, Bonaire, Curaçao) leży poza głównym pasem huraganowym i można je bezpiecznie odwiedzać nawet w tym czasie. Jak dojechać i poruszać się między wyspami Z Polski nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych na większość wysp karaibskich, jednak podróż można zrealizować stosunkowo sprawnie z przesiadkami w dużych europejskich hubach: Najwygodniejsze przesiadki to Amsterdam, Paryż, Frankfurt, Londyn lub Madryt, skąd latają bezpośrednie loty m.in. na: Kuba (Hawana, Varadero) Dominikana (Punta Cana, Santo Domingo) Jamajka (Montego Bay, Kingston) Barbados, St. Lucia, Aruba, Curaçao, Gwadelupa, Martynika Coraz częściej dostępne są również sezonowe czartery i loty z biur podróży z Warszawy, Katowic czy Poznania – szczególnie do Dominikany i Kuby. Na miejscu komunikację między wyspami ułatwiają: loty lokalne obsługiwane przez małe linie regionalne (np. LIAT, Caribbean Airlines, interCaribbean), promy i łodzie motorowe, zwłaszcza na krótszych dystansach (np. między St. Kitts a Nevis, lub Antigua a Barbuda), w większych portach możliwe są również rejsy statkami pasażerskimi, oferujące kilka wysp w ramach jednego pakietu. Warto pamiętać, że nie wszystkie wyspy są ze sobą bezpośrednio połączone – często konieczne są loty powrotne przez port tranzytowy, co może wpływać na logistykę i budżet. Wskazówki dotyczące zakwaterowania – od ekologicznych pensjonatów po luksusowe hotele Baza noclegowa na Karaibach jest niezwykle różnorodna i dostosowana do różnych typów podróżnych: Ekologiczne pensjonaty i domki w naturze – często położone w dżungli, przy plantacjach, nad wodospadami czy w górach. Popularne na wyspach jak Dominika, Grenada, Saint Lucia – to idealna opcja dla miłośników natury i spokoju. Casas particulares i pensjonaty rodzinne – szczególnie popularne na Kubie, ale też np. w Portoryko. Oferują lokalny kontakt z mieszkańcami, domową kuchnię i przystępne ceny. Hotele butikowe – niewielkie, designerskie obiekty z indywidualnym charakterem, często prowadzone przez lokalnych właścicieli. Spotykane m.in. na Barbadosie, Nevis czy Saint Barthélemy. Luksusowe resorty i wille – dla szukających komfortu, prywatności i pełnej obsługi. Często z prywatnym dostępem do plaży, spa i ofertą all-inclusive – szczególnie w Dominikanie, Turks & Caicos, St. Vincent, Bahamach. Wynajem domów i apartamentów – przez popularne platformy można znaleźć szeroką ofertę noclegów – od tanich pokoi po wille z widokiem na ocean. Warto rezerwować z wyprzedzeniem, zwłaszcza w sezonie wysokim i podczas świąt narodowych lub karnawałów, kiedy ceny mogą wzrosnąć nawet dwukrotnie. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Dominikana – atrakcje i zwiedzanie. Jak spędzić wakacje na tej kolorowej wyspie?
Niegdyś pierwsza kolonia hiszpańska w Nowym Świecie, Dominikana dysponuje praktycznie wszelkimi atutami: od architektury kolonialnej, przez porośnięte bujną roślinnością górzyste wnętrze, po jedne z najlepszych plaż na Karaibach.
W tym artykule: Santo Domingo – co zobaczyć w stolicy Dominikany Dominikana – zwiedzanie wyspy Dominikana – co zobaczyć na wybrzeżu Dominikana – informacje praktyczne Opisując Republikę Dominikańską, zajmującą wschodnią część wyspy zwanej niegdyś Hispaniolą, a potem Haiti, można wielokrotnie używać określenia „naj": najstarsza europejska kolonia w Nowym Świecie, tu znajduje się najwyższy szczyt Karaibów, największe jezioro i największe miasta. Przede wszystkim jednak kraj znany jest z rozległych, pokrytych białym piaskiem plaż (o łącznej długości około 1500 kilometrów). Poza nadmorskimi ośrodkami wypoczynkowymi turystyka ma jednak minimalny zasięg. Aktywność i odwaga w poznawaniu kraju zostaną nagrodzone odkryciem jego niezwykłego bogactwa i różnorodności. Wyruszając poza ośrodki turystyczne, trzeba choć trochę umieć porozumiewać się po hiszpańsku. Santo Domingo – co zobaczyć w stolicy Dominikany Stolica i główny port Dominikany jest najstarszym miastem Nowego Świata założonym przez Europejczyków, a także siedzibą najstarszego uniwersytetu, katedry i szpitala obu Ameryk. Miasto zostało założone przez brata Krzysztofa Kolumba, Bartłomieja w 1498 roku, gdy Hiszpanie zrezygnowali z zamiaru utworzenia kolonii na północnym wybrzeżu. Santo Domingo stało się głównym ośrodkiem Dominikany i magnesem dla kupców z sąsiednich wysp. Współczesne Santo Domingo jest przemysłowym, finansowym i handlowym sercem Dominikany, a także miejscem zamieszkania około 2,5 miliona ludzi. Odrestaurowana Zola Colo (Dzielnica Kolonialna) została wpisana na listę światowego dziedzictwa. Historyczny kwartał, z pełnymi uroku skwerami, ulicznymi kawiarniami i obfitością zabytkowych budowli jest najatrakcyjniejszym zakątkiem miasta. We wschodniej części Santo Domingo znajduje się jeden z najbardziej niezwykłych obiektów miasta Faro a Colón (Latarnia Kolumba), zbudowany w ramach obchodów 500-lecia odkrycia Ameryki przez Kolumba w 1492 roku. Malowniczy ciąg jaskiń w pobliżu pomnika stanowi naturalny kontrapunkt dla kontrowersyjnej budowli. Niewątpliwie monumentalna Latarnia Kolumba jest tematem rozmów zarówno w Republice Dominikańskiej, jak i za granicą. Mimo że z zewnątrz przypomina betonowy blok mieszkalny, jej wnętrze zasługuje na uwagę. Na przecięciu ramion krzyża, w którego kształcie wzniesiono budynek, znajduje się marmurowy grobowiec Kolumba, przy którym czuwają umundurowani wartownicy. Sarkofag, który podobno zawiera szczątki odkrywcy, przeniesiono tu z katedry w dniu otwarcia monumentu, 6 października 1992 roku. Nowoczesne centrum Santo Domingo rozciąga się na południe i na zachód od dzielnicy kolonialnej, aż do brzegu morza i Avenida George Washington, zwanej potocznie Malecón. Ten nadbrzeżny bulwar tętni życiem zwłaszcza wieczorem, gdy Dominikańczycy spacerują lub nawet tańczą przy dźwiękach merengue dolatujących z przenośnych odbiorników. Tu odbywa się doroczny festiwal tej muzyki. W okolicy znajduje się kilka warto odwiedzenia muzeów: Muzeum Człowieka Dominikańskiego (Museo del Hombre Dominicano), największe muzeum archeologiczne i antropologiczne na obszarze Karaibów. Posiada bogate zbiory związane z kulturami prekolumbijskimi. Muzeum Sztuki Współczesnej (Museo de Arte Moderno) z wystawą współczesnych dzieł twórców dominikańskich i zagranicznych Historyczna Dzielnica Kolonialna zajmuje zachodni brzeg Rio Ozama, górując nad przystanią pasażerską i nadbrzeżami przeładunkowymi Puerto Ozama. Na jej zwiedzanie trzeba przeznaczyć co najmniej jeden dzień, a wybierając się na taką wycieczkę, warto mieć dobry plan i wygodne buty. Jednym z najważniejszych zabytków w tej okolicy jest Twierdza Ozama, zbudowana w 1502 roku na stromy brzegu u ujścia rzeki. Od XVI wieku twierdza była główną budowlą obronną Santo Domingo i pozostawała obsadzona wojskami aż do lat 70. XX wieku. Spacer po Dzielnicy Kolonialnej najlepiej zacząć i skończyć na Plaza Colón (Placu Kolumba), ruchliwym skwerze otoczonym starymi kamiennymi gmachami i łukowymi podcieniami. Pośrodku wznosi się pomnik odkrywcy. Po drodze przez kompleks pięknych budowli i zabytków odzwierciedlających niejednokrotnie burzliwą przeszłość kraju, można zakosztować smaku dumnej kolonialnej spuścizny Santo Domingo. Dominikana – zwiedzanie wyspy Odwiedzający Dominikanę rzadko zapuszczają się poza turystyczne wybrzeże i Santo Domingo. Tymczasem ten karaibski kraj ma do zaoferowania wiele więcej. W odległym południowo-zachodnim krańcu Republiki Dominikańskiej przeważają suche tereny, urozmaicone tu i ówdzie niezwykłymi nadbrzeżnymi krajobrazami. Rzadko docierają tutaj turyści, chociaż otwarcie nowego międzynarodowego lotniska w Barahonie i nowej autostrady ze stolicy ułatwiło dostęp do tych zakątków. W południowo-wschodniej części wybrzeża leży część piaszczystych plaż, oblewanych lazurowymi wodami Morza Karaibskiego i ocienionych przez kołyszące się palmy. W ciągu ostatnich lat na wielu z nich wyrosły hotele, oferujące komplet usług. Zamożni Dominikańczycy wznieśli tu luksusowe wille, uciekając od tłoku stolicy. Santiago de Los Caballeros to drugie co do wielkości miasto w Dominikanie, liczące 750 tys. mieszkańców. Jest głównym ośrodkiem przemysłowym i rolniczym żyznej doliny Cibao. Żródłem wszelkich przemysłowych kłębów dymu jest prawdopodobnie główna roślina uprawna, czyli tytoń. Santiago to największy ośrodek produkcji ręcznie zwijanych cygar i wytwarzanych fabrycznie papierosów. Nazwa miasta nawiązuje do 30 hiszpańskich szlachiców (caballeros), którzy w 1495 roku założyli je na rozkaz Kolumba. Warto się również wybrać w góry. Niegościnne co prawda i odległe rejony Kordyliery Środkowej z najwyższym szczytem wyspy Pico Duarte (3175 m. n.p.m.), przecinają w poprzek zachodnią część Dominikany. Dostęp do dzikich terenów, na których znajdują się dwa parki narodowe: Armando Bermundez i Jose del Carmen Ramirez, oraz źródła głównych rzek kraju, nie jest łatwy. Zdobycie Pico Duarte, najwyższego szczytu Karaibów, jest zwykle celem zorganizowanych wycieczek. Trzydniowa wyprawa wyrusza na szczyt z wioski La Cienega. (Dominikana wakacje) Rajska Gwadelupa. Kiedy jechać na francuską wyspę na Karaibach Feerie kolorów, tropikalne plaże, aromatyczna kuchnia kreolska. Gwadelupa to jeden z najciekawszych departamentów zamorskich Francji. Dominikana – co zobaczyć na wybrzeżu Atlantyckie wybrzeże Dominikany rozciąga się na odcinku 241 km między Monte Cristi na granicy z Haiti na zachodzie i półwyspem Samana na wschodzie. Malownicze tło dla linii brzegowej stanowi plama pól trzciny cukrowej u podnóży poszarpanego grzbietu Kordyliery Północnej. Na wybrzeżu znajduje się kilka znakomitych plaż, ale ze względu na sąsiedztwo Atlantyku morze bywa tu bardziej wzburzone, a niekiedy odcinki plaży lepiej nadają się do uprawiania surfingu niż do nurkowania. Około 5 km na wschód od Puerto Plata leży zespół ośrodków wypoczynkowych Playa Dorada (Złota plaża), złożony z kilkudziesięciu hoteli ciągnących się wzdłuż piaszczystej zatoki. Kompleks dysponuje wysokiej klasy polem golfowym i centrum handlowym ze sklepami, restauracjami i kawiarniami. Dalej na wschód wybrzeże jest mniej zabudowane, a urocza laguna w pobliżu Rio San Juan wśród wielu gości uchodzi za prawdziwą perłę. Półwysep Samana to jeden z najpiękniejszych zakątków Republiki Dominikańskiej. Półwysep wbija się w morze w północno-wschodnim narożniku wyspy. Dzieli go pasmo górskie Kordyliera de Samana, którego zbocza, porośnięte palmami kokosowymi i sosnami, schodzą do zatoki Bahia de Samana z jednej strony i Morza Karaibskiego z drugiej. Piękne plaże i tropikalne wysepki stanowią atrakcje wybrzeża. Dominikana – informacje praktyczne ■ Drugie po Kubie, największe państwo na Morzu Karaibskim, zajmuje dwie trzecie wyspy Haiti (dawniej Hispaniola). ■ Powierzchnia 48 730 km2. 9 mln mieszkańców. ■ Dominikana – kiedy jechać? Dominikana znajduje się w strefie klimatu podrównikowego wilgotnego. Najlepiej wybrać się do niej w porze suchej – od stycznia do kwietnia. Największe opady – w maju i czerwcu. Niewielkie roczne zmiany temperatury. ■ Zaleca się szczepienia przeciw żółtej febrze, tężcowi, dyfterytowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, zapaleniu opon mózgowych typu A i C. Występują zagrożenia malarią i chorobami układu pokarmowego, oraz wścieklizną. Lekarze oraz szpitale żądają opłaty przed udzieleniem porady lub pomocy. Z powodu bardzo wysokich cen lekarstw lepiej wziąć własne. ■ Dominikana – ile trwa lot? Bezpośredni lot (czarterowy) na Dominikanę trwa 11 godzin. Z Polski nie ma jednak bezpośrednich połączeń z tym krajem. Najlepiej lecieć Air Europa, Air France lub KLM z przesiadką z jednym z europejskich portów lotniczych. Lot będzie trwał około 15 godzin. Za bilety trzeba zapłacić około 3,5 tys. PLN Jakie atrakcje kryje Barbados, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać? – Każde miejsce, które wydaje mi się znajome i bezpieczne jest moim domem. Chyba najbardziej traktuję tak Barbados – powietrze jest ciepłe, widoki piękne, wszędzie plaże i pyszne jedzen... ■ Dominikana – co zjeść? Imponująca mieszanka kuchni europejskiej, afrykańskiej i smaków Indian Taino. Warto spróbować chenchén – typowej potrawy południa (kawałki kukurydzy rozgotowanej w ziołowej marynacie, serwowanej do mięsa z koziny), oraz casabe, placka pieczonego z mąki manioku. Inne egzotyczne smaki: moro – ryż z fasolą, platanos maduros en cazuela – dojrzałe, gotowane banany z cukrem i cynamonem, sancocho de 7 carnes – zupa z 7 rodzajów mięs, catibia – smażone pierożki maniokowe. ■ To punkt przerzutowy ecstasy z Holandii i Belgii do USA i Kanady. Osoby posiadające narkotyki narażone są na kary od 2 do 5 lat więzienia oraz wysokie grzywny. ■ 24 lipca – Festiwal Merengue w Santo Domingo, narodowej muzyki i tańca Dominikany. ■ Warto sięgnąć po miejscowe cygara – są dobrej jakości, podobno nie ustępują kubańskim (najlepiej kupować je w fabryce). Dominikana słynie z rumu: biały rum o mocy 75 proc., sprzedawany jest w butelkach 0,75 l i litrowych. Takie same jak na Haiti. Im dalej od granicy, tym może być drożej – o ok. 20 proc.
Kupili wyspę na Karaibach, a teraz każdy może zostać obywatelem ich nowej mikronacji. Jest jeden warunek
Chyba każdy przynajmniej raz w życiu pomyślał „chciałbym zamieszkać na wyspie”. Są też tacy, którzy marzyli o tym, żeby mieć kawałek lądu na oceanie na własność. Czy to jest w ogóle możliwe dla „zwykłego śmiertelnika”? Okazuje się, że tak.
W tym artykule: Księstwo Islandii to nowa mikronacja Niepodległość i suwerenność Księstwa Islandii nie jest uznawana przez społeczność międzynarodową Każdy może zostać obywatelem nowej mikronacji Eskapizm za setki tysięcy dolarów Jest rok 2018. Marshall Mayer wraz z Garethem Johnsonem zakładają projekt „Let’s Buy An Island” (Kupmy Sobie Wyspę). Tworzą spółkę, która oparta jest na finansowaniu społecznościowym, czyli tzw. crowdfundingu. Osoba, która wpłaci określoną kwotę, otrzymuje status obywatela i prawo do części wyspy. Księstwo Islandii to nowa mikronacja Brzmi to jak abstrakcja. Jednak rok później udaje się zebrać ponad 250 tysięcy dolarów, co pozwala na zakup wyspy. Znajduje się ona zaledwie o 15 minut łodzią od wybrzeży Belize. Inicjatorzy przedsięwzięcia chcieli jednak, aby projekt przerodził się w coś więcej niż tylko kupno nieruchomości. Postanowili stworzyć swój własny kraj. Tak powstało Księstwo Islandii (ang. Principality of Islandia). Znajduje się na wyspie Coffee Caye o powierzchni pół hektara. To czyni księstwo najnowszą mikronacją we współczesnej historii. Najmniejsze wyspy na świecie - gdzie się znajdują i która jest najmniejsza? Najmniejsze wyspy na świecie przyciągają turystów jak magnes. Nic dziwnego. To idealne miejsca dla osób, które szukają odpoczynku w miejscu oddalonym od cywilizacyjnego zgiełku, które poza... Księstwo ma swój hymn narodowy, flagę oraz administrację. Na czele „rządu” stanęła Jodie Hill, brytyjska biznesmenka, która przez lata pracowała w londyńskiej firmie zajmującej się doradztwem prawnym. Sekretarzem stanu jest zaś Alon Winnie, który ma koordynować wszystkie sprawy państwowe księstwa oraz dbać o rozwój nowego mikropaństwa. Niepodległość i suwerenność Księstwa Islandii nie jest uznawana przez społeczność międzynarodową Księstwo Islandii ogłosiło swoją niepodległość. Jednak nie jest uznawane przez społeczność międzynarodową. Na początku 2022 roku Marshall Mayer zorganizował pierwszą inauguracyjną wycieczkę na Coffee Caye. Ma w planach wypromować turystykę swojego „kraju”. – Kiedy Gareth pierwszy raz przedstawił mi pomysł kupienia wyspy i stworzenia swojego własnego kraju, pomyślałem sobie: „nie, to się nigdy nie uda” – wspomina Mayer. – Kiedy jednak zaczęliśmy analizować, ile wszystko może kosztować, zdałem sobie sprawę, że są na świecie miejsca, w których taki zakup nie jest niemożliwy – dodaje. Każdy może zostać obywatelem nowej mikronacji Założyciele „Let’s Buy An Island” ustalili, że każdy, kto będzie chciał wziąć udział w przedsięwzięciu, musi zapłacić 3250 dolarów. Od 2018 roku ponad 100 osób wpłaciło tę kwotę, ale licznik się nie zatrzymał. Cały czas są chętni, aby dołączyć do projektu i stać się częścią nowej społeczności. Mayer dodaje również, że każda osoba, która ma swoje udziały, ma również demokratyczne i równe prawa, aby decydować o losach wyspy. Tak wyglądają najlepsze plaże na świecie. W TOP 10 tylko jedna z Europy Piaszczyste z widokiem na turkusowe morze lub ocean. Tak według rankingów i zestawień wyglądają najlepsze plaże na świecie. Gdzie ich szukać? Do finalizacji transakcji doszło pod koniec 2019 roku, ale pandemia koronawirusa zatrzymała postępy w tworzeniu nowych struktur państwowych. Teraz wszystko wskazuje na to, że proces nabiera rozpędu i możemy stać się świadkami początku historii zupełnie nowej mikronacji. Eskapizm za setki tysięcy dolarów Gareth Johnson przyznaje, że bezpośrednią inspiracją do stworzenia swojej kraju było Księstwo Sealand. To mikronacja, którą założył Roy Bates w 1967 roku. Znajduje się na opuszczonej platformie przeciwlotniczej z czasów II wojny światowej. Położona jest na Morzu Północnym ok. 11 kilometrów od wybrzeża wschodniej Anglii. Z Sealand problemem jest jednak to, że nie znajduje się na terytorium lądowym i nie może być traktowane jako suwerenne państwo, a jedynie jako np. statek na morzu. Co nie zmienia faktu, że założyciele Sealand głęboko wierzą w swoją niezależność od Wielkiej Brytanii… Wyspy Owcze nie tak bardzo odizolowane? Sprawdzamy, jak się tam dostać Są zjawiskowe i odizolowane. Przynajmniej na mapie, bo dolecieć na Wyspy Owcze wcale nie jest aż tak trudno. Przy odrobinie szczęścia można trafić na bilety w bardzo atrakcyjnych cenach. Twórcy Księstwa Islandii podkreślają, że jest to ich forma eskapizmu. Administracja wierzy, że wkrótce uda im się doprowadzić do uniezależnienia swojego narodu. Mayer dodaje, że filarem ich gospodarki ma być turystyka. 11 lutego ma być obchodzone tam święto narodowe. Należy przypomnieć, że wyspa wciąż formalnie znajduje się pod jurysdykcją Belize. Wydaje się jednak, że mieszkańcy nowej mikronacji nie przejmują się kwestiami prawnymi i administracyjnymi. Oni już czują się jak w swoim kraju. Beztrosko spędzają czas wolny na wyspie. Godzinami rozprawiają na najróżniejsze tematy, popijają zimne piwo i biesiadują przy grillu. Mówi się, że dom jest tam, gdzie zostawiłeś swoje serce. Mayer i Johnson zostawili je właśnie na Coffee Caye. Źródło: Let's Buy An Island, CNN Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ruszyła wielka 6-dniowa promocja KLM. Ruszyła wielka 6-dniowa promocja KLM! Do wyboru 28 niezwykłych kierunków na całym świecie!
Taniej polecimy do Azji, Ameryki Południowej, Afryki a także na Wyspy Karaibskie i Bliski Wschód. Do akcji przyłączyła się również linia Air France! W tegorocznej 6-dniowej promocji znalazło się 28 tras, w tym wiele egzotycznych kierunków, z których słynie siatka połączeń KLM! Tradycyjnie jest duży wybór w Azji: Chiny, Japonia, Tajlandia, Indie, Malezja czy Indonezja. Nie mogło także zabraknąć przepięknej wyspy Bali otulonej lasami tropikalnymi. Nie zawiodą się również osoby, które czekają na tańsze loty na Wyspy Karaibskie, Bliski Wschód, do Ameryki Południowej oraz Afryki. Promocyjne przeloty można rezerwować od 10 do 15 września br. Podróż należy zrealizować najpóźniej do 31 marca 2015 r., a decydując się na Azję – do połowy lutego 2015 r., z wyłączeniem okresów podanych na stronie www.klm.pl. Do akcji tradycyjnie dołączył partner holenderskiego przewoźnika – linia Air France – proponując tańsze loty również na 28 kierunkach, uzupełnia tym samym ofertę o inne trasy. Nie zwlekaj, łap okazję i wybierz się w podróż marzeń! Zaproponowane ceny przelotów KLM są bardzo konkurencyjne w porównaniu do ofert promocyjnych aktualnie dostępnych na rynku. W regionie Azji i Pacyfiku znalazło się aż 12 tras, w tym najodleglejsze egzotyczne zakątki jak Dżakarta na Jawie czy wyspa Bali. Ze zniżką polecimy do 4 różnych miast w Chinach. Najtaniej, bo już od 1 999 PLN można kupić bilet lotniczy do Pekinu i Szanghaju. Natomiast za przeloty do Bangkoku, Hongkongu, Osaki, Singapuru i Tokio zapłacimy od 2 099 PLN. KLM oferuje także duży wybór wyjątkowych metropolii w Ameryce Południowej. Na promocyjnej liście znalazły się: Brasilia, Buenos Aires, Panama City, Rio de Janeiro, Sao Paulo oraz nowości na mapie połączeń KLM – Santiago de Chile. Nie mogło zabraknąć również modnego w ostatnim czasie kierunku – St. Maarten. Karaibska Wyspa jest szczególnie polecana osobom, które od zimowych klimatów wolą rajskie plaże i egzotyczne drinki. Ze średnią temperaturą na poziomie 27 stopni ten bajkowy zakątek, niezależnie od pory roku, jest prawdziwym rajem. Promocja na połączenia lotnicze jest świetną okazją do zarezerwowania przelotu w cenie już od 2 499 PLN (w ofercie zarówno KLM, jak i Air France). Do niepowtarzalnych atrakcji na wyspie należy m.in. pas startowy przylegający do plaży. Lotnisko przyciąga tłumy, które przychodzą tu oglądać lądujące samoloty dosłownie kilkanaście metrów na ziemią. Linia Air France w uzupełnieniu oferty KLM (szczególnie z myślą o osobach, które zimowe miesiące planują spędzić na tropikalnych wyspach) proponuje dodatkowe gorące kierunki, są to: Ciekawą propozycję KLM stanowi również oferta przelotów do największych atrakcji turystycznych w Afryce, między innymi – bramy do RPA: Johannesburga (w cenie od 2 299 PLN), Kilimandżaro (od 2599 PLN) oraz na wyspę Zanzibar (od 2999 PLN). Z oferty na Bliski Wschód na uwagę zasługuje Muskat (od 1899 PLN) stolica i największe miasto Omanu. Planując podróż warto pamiętać, że holenderski przewoźnik oferuje liczne udogodnienia nie tylko w czasie lotu na pokładzie swoich samolotów, ale również w trakcie transferu (wszystkie przesiadki na loty dalekiego zasięgu odbywają się na lotnisku bazowym KLM w Amsterdamie wyłącznie w dogodnych godzinach). A ten wielokrotnie nagradzany port lotniczy Schiphol oferuje tak liczne atrakcje, niczym prawdziwa metropolia! Można się zrelaksować w licznych, bardzo wygodnych strefach komfortu, skorzystać z bezpłatnych pryszniców, czy poobcować ze sztuką w prawdziwym muzeum, lub odwiedzić bibliotekę, serfować w sieci bez żadnych opłat, a nawet ekologicznie naładować komórkę pedałując na rowerze. W „Airport Park” ulokowanej na tarasie widokowym kawiarni-ogrodzie (Lounge 1, w kierunku Pier D, 2 piętro) jak w typowym miejskim parku można zażywać relaksujących kąpieli słonecznych w otoczeniu zieleni. Natomiast miłośnicy tulipanów, aby poczuć się jak na giełdzie kwiatowej powinni koniecznie odwiedzić „House of Tulips” (pośrodku Lounge 3) – jest to unikatowa konstrukcja łącząca architekturę typową dla Amsterdamu ze szklarnią. Niezależnie od tego czy pasażer ma kilkugodzinny postój czy tylko chwilę wolnego czasu, podróżuje sam czy z rodziną – na pewno znajdzie na lotnisku Schiphol coś wyjątkowego dla siebie! KLM oferuje 3 rejsy dziennie na trasie Warszawa-Amsterdam. Promocyjne bilety lotnicze można rezerwować między 10 a 15 września br. na stronach: www.klm.pl i www.airfrance.pl, pod numerami telefonów: +48 (22) 55 66 444, +48 (22) 55 66 400 oraz w biurach podróży na terenie całego kraju. Podróżnym, którzy w tym okresie szukają promocji lotniczych, polecamy też odwiedzenie strony partnera KLM – linii Air France. Tam znaleźć można ofertę na tańsze loty, kupowane z wyprzedzeniem: Paryż w cenie od 599 PLN, Nowy Jork od 1959 PLN, Los Angeles od 2579 PLN oraz Miami za 2729 PLN.
Bilety na Karaiby, do Azji i Afryki będą dostępne w dobrej cenie od 25 marca do 15 kwietnia. Jeśli marzą ci się dalekie podróże, warto to rozważyć
Majówka, Wielkanoc czy ważna rocznica – każda okazja jest dobra, aby spełnić swoje marzenia i wybrać się w bajeczną podróż. Tym razem w imponującej puli ofert KLM znalazły liczne kierunki m.in. w Azji, Afryce i Ameryce Południowej. Natomiast hitami Air France jak zwykle okazały się Wyspy Karaibskie dostępne już od 2999 PLN! Warunkiem skorzystania z niecodziennej oferty jest zakup przelotu między 25 marca i 15 kwietnia br., a wyjazd można zaplanować do 11 grudnia br., z wyłączeniem okresu podanego na stronach www.airfrance.pl i www.klm.pl. Karaiby jak wulkan gorące… Urlop na Wyspach Karaibskich najlepiej zaplanować w czasie pory suchej – najpiękniejsze miesiące to marzec-kwiecień oraz listopad-grudzień. Zdarza się, że od lipca do września te malownicze wyspy smagają deszcze i huragany. Karaiby leżą pomiędzy kontynentami obu Ameryk i obejmują geograficznie: Antyle, Wyspy Bahama, Kajmany oraz część przepięknych wysp położonych na Morzu Karaibskim. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy dawniej zamieszkiwali część Karaibów określaną obecnie jako Małe Antyle. Prawie w każdej promocji Air France oferuje doskonałe ceny przelotów na Wyspy Karaibskie, tym razem hitami są Martynika i Gwadelupa dostępne w cenie już od 2999 PLN. Nieco drożej zapłacimy za przelot do Hawany – 3499 PLN. W promocji znalazła się też perła Oceanu Indyjskiego – wyspa Mauritius – od 3599 PLN. Wielkanocne jajko z niespodzianką! A może Wielkanoc w dalekowschodnim klimacie? Dla spragnionych wytchnienia, a zarazem niepowtarzalnych doznań kulinarnych, z pewnością ciekawą opcją może być wyjazd z rodziną na kontynent azjatycki. Na miejscu czeka wiele atrakcji, a dla wytrawnych smakoszy również uliczny rarytas – bałut – ugotowany w skorupce embrion kaczy. Amatorzy bałutów cenią je nie tylko ze względu na walory smakowe. Stanowią one także niezwykle skuteczny afrodyzjak, dlatego mężczyźni tak chętnie po nie sięgają. Wpływ na atrakcyjność tego przysmaku ma także jego niska cena, która czyni go jednym z najtańszych miejscowych źródeł protein. Aby skosztować osobiście – KLM proponuje przelot na Filipiny w cenie już od 3059 PLN. Dzięki znacznym upustom na bilety lotnicze możemy odkryć wiele innych nieznanych smaków i zwiedzić najbardziej fascynujące miejsca w Azji. Obecnie ceny biletów do Pekinu i Bankoku zaczynają się już od 2199 PLN. Majówka inna niż wszystkie W tym roku, biorąc zaledwie 1 dzień wolnego (2 maja), możemy zaplanować 4-dniowy „ekspresowy” wypad lub dłuższe wakacje na przykład w Indiach. Ceny przelotów KLM do Bombaju czy Delhi zaczynają się już od 2 199 PLN! Lista słynnych zabytków Bombaju jest długa i nie powinno na niej zabraknąć 26-metrowej Bramy Indii, wzniesionej po wizycie króla Anglii Jerzego V i jego małżonki Marii w latach 1915-1924, hotelu Tadź Mahal z 1903 r., meczetu Hadźi Ali z XIX oraz świątyni Mahalakszmi. Warto wiedzieć, że miasto Bombaj leży w pasie klimatów tropikalnych, a pora wilgotna trwa tu od marca do października i charakteryzuje ją duża wilgotność oraz temperatury powyżej 30 °C. Pora monsunowa trwa natomiast od czerwca do września a średnie opady w tym czasie wynoszą 2 200 mm. Panując pobyt w Delhi na pewno warto zobaczyć m.in. Jama Masjid, zwany również meczetem Piątkowym, okazały Grobowiec Humajuna, jednego z pierwszych władców Indii (1508-1556) oraz Czerwony Fort. Świetne ceny w najnowszej promocji KLM otrzymały również Johannesburg – 2359 PLN oraz Rio de Janeiro – 3469 PLN. Podane ceny biletów obejmują przeloty w dwie strony, opłaty i podatki. Wszystkie wyloty samolotów Air France i KLM zawsze odbywają z i do Warszawy, a transfery na loty dalekiego zasięgu w godzinach dziennych na lotniskach w Paryżu lub w Amsterdamie. Informacje na temat najnowszych ofert cenowych dostępne są na stronach www.airfrance.pl i www.klm.pl, pod numerami telefonów: +48 (22) 55 66 400; +48 (22) 55 66 444, a także w biurach podróży na terenie całego kraju.
Czas na MAJ-ówkę! Po miesiącach zimy i słoty nareszcie zawitało słońce i to na dobre! Uff… Nie wiem jak Wy, ale ja zamierzam karmić się tą wiosenną aurą, żeby porządnie naładować akumulatory. Zapewne spakuję siebie i dziecko do plecaka, żeby (jak zwykle) ruszyć w skałki na moją ukochaną Jurę Krakowsko-Częstochowską, do Podlesic. Ale dla Was przygotowaliśmy i przetestowaliśmy aż 21 superpropozycji, jak spędzić majowy weekend w Polsce lub gdzieś blisko naszej granicy. Jest coś dla tych, którzy lubią bliskie spotkania z historią i tradycją, dla wielbicieli dobrej kuchni i lenistwa oraz dla tych, którzy lubią spędzać czas aktywnie. Kiedy już znajdziecie coś dla siebie i ruszycie w drogę, to wejdźcie koniecznie na oficjalny profil Travelera na Facebooku i napiszcie o tym! Pozdrawiam słonecznie! PS. Przeczytajcie koniecznie nasz RAPORT SPECJALNY o Aronie Ralstonie i jego heroicznej walce o życie. Ten człowiek pokazał nam wszystkim, co to znaczy nie poddawać się aż do końca. A potem wybierzcie się do kina na film Danny’ego Boyle’a 127 godzin. Mimo że nie dostał w tym roku żadnego Oscara, to naprawdę warto!
Spis treści: Fotoreportaż - Rodeo w Kanadzie – osiem sekund do zwycięstwa Tanie podróżowanie - Botswana. Najdroższy kraj Afryki dla dusigrosza PODRÓŻ ŻYCIA - Tasmania. Zaskakująca jak diabli! WIELKA MAJÓWKA - Aktywnie Konno przez Bieszczady MIASTO W 48 GODZIN - San Francisco. Amerykański luz, europejski sznyt POMYSŁ NA - Wczasy odchudzające. Czy to jeszcze wakacje ADVENTURE - Z Syberii do Indii. Niepokonani, czyli przygoda lepsza niż film Poradnik Travelera - Jak się umyć bez wody Felieton – Igor Zalewski. Kraj na maj