Udałem się tropem „Atlantydy Bałtyku”. Trafiłem do podziemi z zagadkowymi cylindrami
Cztery enigmatyczne, bezbarwne cylindry wypełnione cieczą znajdują się w podziemiach lokalnego muzeum w Greifswaldzie. Czy stanowią odpowiedź na odwieczne pytanie: gdzie położona była legendarna Wineta, czyli „Atlantyda Bałtyku”? Oto, co udało mi się ustalić.
Okres świąteczny to dobry moment nie tylko na siedzenie przy suto zastawionym stole z rodziną, ale też na wspólne bliższe i dalsze podróże. Nie trzeba wcale wylatywać do ciepłych krajów. Również za miedzą może być ciekawie, a czasem wręcz tajemniczo. Tak też było w przypadku mojej wycieczki pod koniec grudnia ubiegłego roku. Celem był Greifswald, ważne miasto w Meklemburgii-Pomorzu Przednim w północnych Niemczech. Swoje kroki skierowałem najpierw do lokalnego Pommersches Landesmuseum, które opowiada historię regionu. W jego podziemiach natknąłem się na coś niezwykłego. I związanego z pasjonującą legendą. „Atlantyda Bałtyku” – to gdzieś tutaj? Jedna z większych archeologicznych zagadek Pomorza Przedniego dotyczy średniowiecznej legendy. Chodzi o losy Winety, czyli wielkiego i bogatego miasta, które miało w średniowieczu pochłonąć morze. Wineta miała znajdować się na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego i nie mieć sobie równych na całym Morzu Północnym i Bałtyku. Jej mieszkańcy, wraz ze wzrostem bogactwa, stawali się coraz bardziej dumni, aroganccy i bezbożni. Ich domy były zbudowane z marmuru i wyłożone złotem, a w porcie cumowały setki statków. Legenda głosi, że w sztormową listopadową noc boska sprawiedliwość dosięgła miasto, kiedy to straszna powódź zatopiła domy i ludzi; nikt nie uniknął zagłady. Bogate miasto wraz z całą jego chwałą i przepychem zostało zniszczone w ciągu kilku godzin. Skąd czerpiemy informacje o tym miejscu? Niemiecki kronikarz Adam z Bremy w XI wieku opisywał miasto Jumne (identyfikowane z Winetą), które było największe ze wszystkich miast słowiańskich i Europy. Znajdowało się ono u ujścia Odry, na wyspie. Adam z Bremy podkreślał, że miasto było zasobne w towary nordyckich ludów. Wszystkie wskazuje, że Wineta to to samo miejsce opisywane przez Wikingów jako Jomsborg. Trzynastowieczna Saga o Jomsvikingach opisuje to miejsce jako warownię położoną na Słowiańszczyźnie. Według tej sagi miasto miał założyć duński jarl Palnatóki. Inne źródła jako założyciela warowni wskazują Haralda Sinozębego, czyli króla Danii w drugiej połowie X wieku. Ale tak naprawdę pierwsza średniowieczna osada na Wolinie była zapewne stworzona przez Słowian Źródła na temat tej „bałtyckiej Atlantydy” różnie opisują zaginione miasto. Według jednych mieszkali tam Słowianie i Grecy lub barbarzyńcy, a innych – wikingowie. A może opisują one to samo miejsce, tylko w różnych odstępach czasu? Gdzie położona jest Wineta? Powróćmy do mojej wizyty w muzeum w Greifswaldzie. Podróż przez dzieje regionu zaczynam od podziemi. Moje spojrzenie pada na cztery szklane cylindry wypełnione jakąś cieczą. Ponad nimi jest napis: „Gdzie położona była Wineta?” oraz mapka regionu Pomorza Przedniego z zaznaczonymi czterema lokalizacjami. Od dwustu lat naukowcy debatują na temat tego, gdzie położona była „Atlantyda Bałtyku”. Przed II wojną światową niemieccy badacze bardzo chcieli udowodnić, że Jomsborg był germańsko-nordycki (a nie słowiański) i położony w rejonie dzisiejszej wyspy Wolin. Alternatywne lokalizacje zaginionego miasta Padały też inne propozycje położenia legendarnej wyspy. Były to miejsca znajdujące się obecnie na terenie Niemiec: głębiny Bałtyku na wysokości miejscowości Koserow na wyspie Uznam. W XVIII i XIX wieku wielu badaczy wierzyło, że są w morskich topielach widoczne są pozostałości murów obronnych i fundamentów budynków zatopionego miasta; Peenemünder Haken, położone również na wyspie Uznam. Dowodów jest niewiele, wśród nich lokalizacja na mapach z XVII wieku, ale też odkrycia w postaci dziewięciu wikińskich złotych pierścieni w latach 1906–1908; niedaleko Barth – małego miasteczko położonego nad Bałtykiem w Meklemburgii-Pomorzu. Wineta mogła być w obszarze polderów w okolicach tej miejscowości. Liczne znaleziska na powierzchni dowodzą gęstego osadnictwa słowiańskiego. Archeologowie podwodni znaleźli w Barther Bodden pod wodą resztki konstrukcji. Cylindry zdradzą prawdę? Ale jaka jest prawda? Gdzie położone było legendarne miasto? Czy cylindry wspomniane na początku mojego tekstu, które widzę, są jakimiś zabytkami wydobytymi w jednej z tych lokalizacji i postawią kropkę nad „i” w moich rozważaniach? Niestety nie. Jak każda legenda i ta daje duże pole do interpretacji. I każdy może wybrać najbardziej pasującą odpowiedź. Cylindry są tak naprawdę wielkimi, ponad metrowymi urnami do głosowania, wypełnionymi wodą. Każdy z cylindrów symbolizuje jedno z wymienionych przeze mnie powyżej miejsc domniemanej lokalizacji Winety. Głosowanie odbywa się z pomocą monet, które wrzuca się od góry do cylindrów. Na nich zamontowane są cyfrowe liczniki. Gdy jestem w muzeum, na miejscu pierwszym jest Peenemünder Haken z blisko 14 tysiącami głosów. Ostatnie miejsce zajmuje... Wolin z 10,6 tysiącami głosów. Mimo że obecnie naukowcy skłaniają się do tego, że legendarne miasto położone było istotnie na wyspie Wolin. I to wynika również z opisów zawartych w muzeum. Obszerne wykopaliska potwierdzają, że żadne inne miejsce w delcie Odry nie ma tak wielu znalezisk z lat 800 do 1050. Był to okres świetności Winety. Miasto na wyspie Wolin było ogromne. Składało się z trzech części. Mieszkało tam 8 000 do 10 000 osób. Porty miały 300 metrów długości. Były zbudowane z dębowych pali. Archeolodzy znaleźli ślady mieszkańców z różnych krajów i silne wikińskie wpływy. Ale kluczowy był komponent słowiański. Próbuję ratować sytuację i wrzucam dwie monety do cylindra „wolińskiego”. Licznik ani drgnie. Pacnięcie pojemnika nic nie daje. Czyżby był zepsuty? Na wszelki wypadek sprawdzam, wrzucając jedną monetę na rzecz niemieckiego kandydata. I w tym przypadku licznik nie rusza się. Być może więc należy wrzucać monety o wyższym nominale, bo liczy się waga i cyfra zmieni się po przekroczeniu konkretnego progu? Walka o lokalizację legendarnej Winety/Jomsborga – jak widać – nadal się nie skończyła. Nie mam większych wątpliwości, że gdyby wystawa była eksponowana w jakimś polskim muzeum, to cylinder symbolizujący Wolin byłby wypełniony grosikami niemal po brzegi. Kto nie chciałby mieć w granicach swojego kraju reliktów po „bałtyckiej Atlantydzie”? Archeolodzy z Wolina na tropie W minionym roku w Wolinie rozpoczęły się wspólne badania archeologiczne Polaków i Duńczyków. W ich ramach prowadzone będą wykopaliska przez trzy sezony w latach 2025–2027. – Jestem podekscytowany, że mamy teraz okazję zbadać archeologię miasta razem z naszymi duńskimi kolegami. Obecnie jest to jedno z największych stanowisk archeologicznych w regionie Morza Bałtyckiego, którego znaczna część nie została jeszcze zbadana. W Wolinie istnieje potencjał do znalezienia wszystkiego, od statków, po tkaniny i rzadkie towary handlowe – skomentował dr Wojciech Filipowiak z Polskiej Akademii Nauk, który poprowadzi wykopaliska w Wolinie. Czy archeologom uda się odkryć legendarne domostwa pokryte złotem? Raczej nie, ale i tak zapowiada się fantastyczna archeologiczna przygoda. W grudniu ubiegłego roku badacze ogłosili znalezienie na Srebrnym Wzgórzu reliktów po czterech chatach i setek przedmiotów codziennego użytku z czasów średniowiecza. To znalezisko wskazuje – zdaniem dr. Filipowiaka – że początki miasta Wolina być może nie są takie, jak do tej pory sądzono. Wcześniej uważano, że osada rozrastała się od centrum. – Teraz wygląda na to, być może w centrum miasta była ludność słowiańska – podkreśla naukowiec. Źródła: National Geographic Polska, PAN, Nauka w Polsce PAP Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Zjawiskowe klify i magiczny archipelag. Jedyny taki park narodowy w Polsce
Turkusowe jezioro, żubry i wyjątkowy szlak, na którym można samotnie obcować z przyrodą. Miejscem września ogłaszamy Woliński Park Narodowy. Na spacer po tym wyjątkowym obszarze w północno-zachodnim krańcu Polski zabiera nas lokalna dziennikarka Katarzyna Świerczyńska.
Spis treści: Na największej polskiej wyspie Dąb Wolinianin Widoki jak z bajki Tam, gdzie nie dojdziesz Najpiękniejsze wybrzeże klifowe Żubry, bieliki i wilk Kiedy najlepiej zwiedzać Woliński Park Narodowy? Kiedy ktoś mówi Woliński Park Narodowy, większość osób zapewne pomyśli o trzech rzeczach: klifowym wybrzeżu pomiędzy Wisełką a Międzyzdrojami, Zagrodzie Pokazowej Żubrów i Jeziorze Turkusowym. Dlatego poprosiłam Jana Magdę, leśniczego, który pracuje w Wolińskim Parku Narodowym od 40 lat, aby pokazał mi coś mniej oczywistego, miejsce, w którym nie spotkamy tłumu turystów. Na największej polskiej wyspie W pogodny sierpniowy dzień poszliśmy na szlak, na którym przez kilka godzin nie spotkaliśmy nikogo. – Mała liczba ludzi sprawia, że naprawdę można tu być blisko przyrody, zobaczyć i usłyszeć bardzo dużo – uśmiecha się leśnik. To fragment niebieskiego szlaku między Lubinem a Karnocicami. Kiedy idziemy leśną ścieżką, co chwilę widzimy przemykające pomiędzy drzewami sarny. Jan Magda pokazuje mi fragment drogi pożarowej, gdzie – jak mówi – jak na dłoni można obserwować rykowisko jeleni. – Drzewa w tym miejscu mają liście zaczynające się na tej samej wysokości, jak od linijki. To właśnie tu jelenie żerują – tłumaczy. Tuż przed nami przemyka dzięcioł czarny, Jan Magda ma też nadzieję, że może uda nam się zobaczyć orła bielika, który jest symbolem parku. – O! Czuć zapach lisa! – mówi nagle, a ja rzeczywiście czuję charakterystyczny i bardzo intensywny zapach. – Tego się nie da pomylić z niczym innym, tak samiec znaczy swój rejon – mówi leśniczy. Dąb Wolinianin Dochodzimy do miejsca, które najbardziej chciał mi pokazać, czyli pomnikowego dębu Wolinian. A właściwie jego pozostałości, ponieważ w 2010 r. silny wiatr połamał drzewo. Nim to się stało, dąb miał 23 m wysokości i 510 cm w obwodzie pnia. Jednocześnie to jedno z najstarszych drzew w Wolińskim Parku Narodowym, bo jego wiek szacuje się na co najmniej 450 lat. Jan Magda podkreśla, że dąb dosłownie zaczął się rozpadać na jego oczach. Lata temu, podczas jednego ze spacerów, kiedy leśnik był tuż obok, z Wolinianina odpadł duży konar. Dziś jednak nadal widać i czuć potęgę tego drzewa. – A te wszystkie małe dęby wokół to pokolenie Wolinianina – mówi Jan Magda. Aby tu dojść, trzeba od kościoła w Lubinie (tamtędy prowadzi niebieski szlak) przejść ok. 4 km. Nieco bliżej jest z Karnocic, bo ok. 2,5 km. Widoki jak z bajki Przechodzimy pod konarem monumentalnego drzewa, aby wspiąć się wąską ścieżką pod górę, wzdłuż krawędzi jednego z martwych klifów wznoszących się nad Zalewem Szczecińskim. – Martwych, czyli już ustabilizowanych – wyjaśnia mój przewodnik. Na samej górze jest ławeczka, ponieważ ten punkt widokowy jest częścią edukacyjnej ścieżki nad Zalewem Szczecińskim. Z góry rozpościera się wręcz bajkowy widok na wodę i zbocze klifu. Warto mieć ze sobą lornetkę, aby móc wypatrywać ptaków. – Szczególnie polecam przyjść tu w maju lub czerwcu o brzasku. Usłyszymy wtedy niesamowity koncert – ptasią symfonię. Do tego jeszcze zawsze włączają się żaby – mówi Jan Magda. Kiedy zbieramy się do zejścia, leśnik zauważa niewielki dołek wypełniony odchodami. To toaleta borsuka. – Borsuki mają miejsca, gdzie się załatwiają, nieraz wędrują od nory kilkaset metrów i grzebią takie właśnie dołeczki – mówi. Niebieskim szlakiem dochodzimy do Karnocic. – Tu, z tej niewielkiej plaży, mamy doskonały widok na całe wybrzeże klifowe – mówi. Najlepiej podziwiać je w zimne miesiące, bo wybujałe latem trzciny nieco ograniczają widoczność z poziomu plaży. Wybrzeże klifowe Zalewu Szczecińskiego nie jest tak znane jak słynne nadmorskie klify, jednak urodą wcale im nie ustępuje. – Jeśli ktoś lubi być blisko przyrody, szuka w niej inspiracji i po prostu chce pobyć sam na sam ze swoimi myślami, to ten fragment niebieskiego szlaku z całego serca polecam – mówi Jan Magda. Jeśli mowa o całej trasie, która swój początek ma w Międzyzdrojach, to obowiązkowym wręcz punktem wycieczki na jego trasie jest słynne Jezioro Turkusowe. Jak podkreślają pracownicy parku, cieszy się wręcz rekordową popularnością, a wszystko za sprawą koloru, któremu zawdzięcza swoją nazwę. Akwen powstał na skutek zalania dawnej kopalni węglanu wapnia, a jego barwa jest efektem odbijania światła od kredowego dna. To dlatego turkusowość wody jest najbardziej intensywna w słoneczne dni. Wokół jeziora prowadzi urokliwa trasa z punktem widokowym Piaskowa Góra. Podziwiać z niego można całe jezioro w pełnej krasie, ale widać również jezioro Wicko Małe i fragment wstecznej delty Świny. Tam, gdzie nie dojdziesz Proszę Wiolettę Nawrocką, dyrektorkę Wolińskiego Parku Narodowego, aby powiedziała, jakie jest jej ulubione miejsce. Uśmiecha się i mówi: – Ale tam nie da się dojść. To obszar wstecznej delty Świny. Nie da się tam dojść, na szczęście można tam dotrzeć kajakiem. – Kocham wodę, kocham spokój, a tam jest cisza i zwykle nie ma ludzi. Tam mogę obserwować ptaki, to jest idealne miejsce – mówi. Wsteczna delta Świny to fragment Zalewu Szczecińskiego i unikatowy archipelag podmokłych wysp, które są pocięte kanałami i cieśninami. Stwierdzono tu ponad 200 gatunków ptaków, z czego ok. 140 odbywa tu swoje lęgi, w tym gronie jest m.in. wodniczka. Niepozorna z wyglądu, niewielka, jest gatunkiem narażonym na wyginięcie. Na świecie jest jedynie kilkanaście tysięcy par. Rozlewiska delty Świny to także zimowisko dla wielu gatunków ptaków, a miłośnicy ornitologii przyjeżdżają tu wiosną i jesienią. W czasie przelotów można tu zaobserwować wielotysięczne stada migrujących ptaków, w tym żurawi i gęsi oraz rzadkich w tym rejonie Europy gatunków kaczek. Warto dodać, że obszar delty Świny został włączony do Wolińskiego Parku Narodowego dopiero w 1996 r., a wcześniej, przez wiele lat, znajdujące się tu wyspy były wykorzystywane rolniczo. Trzy lata przed tym, jak cenny teren wszedł w granice parku, delta Świny i reszta obszaru ujścia Odry została uznana przez Międzynarodowe Towarzystwo Przyjaciół Przyrody (Naturfreunde Internationale-NFI) za „krajobraz roku 1993–1994”. Trasa kajakowa jest udostępniana jedynie okresowo (od 1 maja lub 1 czerwca do 15 listopada). Warto pamiętać, że jej pokonanie wymaga nieco wprawy, ponieważ wody Zalewu Szczecińskiego potrafią być nieprzewidywalne. Jeśli ktoś niekoniecznie lubi wycieczki kajakowe, zjawiskowe rozlewiska i wyspy można podziwiać także ze znajdującego się przed Lubinem wzgórza Zielonka (przy niebieskim szlaku) oraz z tarasu widokowego w Lubinie. Mówiąc o wyspach, nie sposób nie przypomnieć, że Woliński Park Narodowy w całości jest położony na wodach i wyspach. Swoją ochroną obejmuje przede wszystkim część Wolina, największej w Polsce wyspy. Najpiękniejsze wybrzeże klifowe Założę się, że każdy, kto choć raz przejdzie plażą z Międzyzdrojów do Wisełki, przyzna, że piękniejszego fragmentu wybrzeża polskiego Bałtyku nie ma. Wysokie klify i głazowiska sprawiają, że to trasa idealna na spacer o każdej porze roku. Jednak w czasie silnych sztormów może być niedostępna, dlatego warto sprawdzać komunikaty na stronie WPN. Wbrew pozorom wcale nie jest to bardzo zatłoczona trasa, ponieważ większość turystów wybiera jedynie opcję krótszego spaceru z Międzyzdrojów do punktu widokowego na Kawczej Górze (na górę prowadzą schody z plaży). Z racji sąsiedztwa zawsze pełnego turystów miasteczka to jeden z najbardziej znanych punktów widokowych w Wolińskim Parku Narodowym. Rozpościera się stąd spektakularna panorama Zatoki Pomorskiej. Najwyższym wzniesieniem klifów jest góra Gosań (93 m n.p.m.) – tu również zlokalizowano punkt widokowy dostępny dla turystów. Jest zdecydowanie mniej oblegany niż Kawcza Góra, a dojść do niego można od głównej drogi prowadzącej z Międzyzdrojów w kierunku Wisełki. Żubry, bieliki i wilk Zagroda Pokazowa Żubrów to wyjątkowe miejsce, w którym żyjące tu zwierzęta można podglądać ze specjalnej platformy widokowej. Powstała w 1976 r., a cała idea żubrowiska skupiała się na początku na staraniach o to, aby nie tylko utrzymać populację żubrów w Polsce, ale też rozszerzać ich pulę genetyczną. Co roku na świat przychodzą tu nowe żubry, a Woliński Park Narodowy tradycyjnie ogłasza konkurs na ich imiona. Ich wymyślenie nie jest wcale proste, ponieważ muszą się zaczynać na sylabę Po (od Polski). I tak w tym roku stado powiększyło się o Pogodniaka, który jest synem Pozowy i Polanina II. Dziś zagroda to jednak nie tylko żubry. To miejsce jest także azylem dla innych dzikich zwierząt, które z różnych powodów nie mogą wrócić do natury. Dla mnie zawsze smutnym widokiem jest woliera z bielikami Bogusią i Jurandem II. Każdy z ptaków stracił skrzydło. Bogusia to ofiara wypadku spowodowanego przez śmigłowiec, który podczepioną piłą podcinał gałęzie przy liniach energetycznych. Jurandowi po postrzeleniu śrutem trzeba było skrzydło amputować. Pomimo niewoli i niemożności latania, nawet w tych warunkach widać, jak dumne i potężne są to ptaki. Najsłynniejszym mieszkańcem zagrody jest jednak wilk Kamyk, który po wypadku komunikacyjnym stracił jedną łapę. Dyrektorka parku wielokrotnie opowiadała o jego historii i nie kryje, że wyciska ona z oczu łzy. To zwierzę, które do końca swojego życia będzie próbowało wydostać się na wolność. Wilk zdołał uciec z zagrody i przez wiele miesięcy był bohaterem medialnych doniesień, bo zbliżał się do ludzi w poszukiwaniu jedzenia. Po licznych próbach został on odłowiony i ma obecnie duży i dobrze zabezpieczony wybieg. Ma również wilczą towarzyszkę. – Planujemy jesienią otworzyć ścieżkę, która będzie prowadziła obok wybiegu wilków i także turyści będą mieli możliwość podglądania tych zwierząt – mówi Wioletta Nawrocka. Kiedy najlepiej zwiedzać Woliński Park Narodowy? Woliński Park Narodowy to jedna z największych atrakcji Pomorza Zachodniego. Ten park narodowy ze względu na położenie tuż przy zawsze zatłoczonych Międzyzdrojach jest najbardziej oblegany latem, ale jednocześnie to miejsce, które zachwyca o każdej porze roku. Osobiście uwielbiam przyjeżdżać tu jesienią, kiedy piękne lasy bukowe pokrywają się rudymi liśćmi, a nawet najmodniejsze atrakcje, czyli Kawcza Góra, Jezioro Turkusowe czy Pokazowa Zagroda Żubrów nie są już tak zatłoczone. Równie spektakularna, a jednocześnie spokojna jest także wiosna, szczególnie maj, kiedy przyroda budzi się do życia. Materiał powstał przy współpracy z Polską Organizacją Turystyczną #Polska.Travel Źródło: National Geographic Traveler
Rosną tu nawet storczyki, a nadmorskie klify są najpiękniejsze nad Bałtykiem. Woliński Park Narodowy potrafi zachwycić
Woliński Park Narodowy jest jednym z najcenniejszych i najbardziej malowniczych obszarów chronionych w Polsce. Żyją tu foki, morświny i żubry, a roślinność jest niespotykana nigdzie indziej w kraju.
W tym artykule: Woliński Park Narodowy – podstawowe informacje Park to bogactwo ekosystemów i krajobrazów Flora Wolińskiego Parku Narodowego Fauna Wolińskiego Parku Narodowego Woliński Park Narodowy – informacje praktyczne Wyspa Wolin – historia sięgająca epoki kamienia Woliński Park Narodowy został założony 3 marca 1960 roku i obejmuje powierzchnię 10 937 hektarów. Jego głównym zadaniem jest ochrona unikatowych ekosystemów flory i fauny wyspy Wolin. To miejsce, gdzie piękno przyrody łączy się z bogatą historią i kulturą, tworząc wyjątkową atrakcję turystyczną. Woliński Park Narodowy – podstawowe informacje Woliński Park Narodowy leży w województwie zachodniopomorskim i obejmuje znaczną część wyspy Wolin. Ta ciekawa, przybrzeżna wyspa jest największą w Polsce. Od stałego lądu Wolin oddzielają ją: Cieśnina Dziwna na wschodzie i Zalew Szczeciński na południu oraz cieśnina Świny na zachodzie. Jej sąsiadką jest podobna, lecz nawet większa wyspa Uznam. Obie wyspy oddziela Cieśnina Świna. Uznam jest wyspą graniczną, leży zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Warunki naturalne wyspy Wolin czynią ją jednym z najatrakcyjniejszych miejsc na naszym bałtyckim wybrzeżu. Jest też jednym z najchętniej uczęszczanych kierunków i nie dotyczy to tylko terenu Parku Narodowego. Sam park obejmuje większość wybrzeża od Międzyzdrojów do Dziwnowa, około 1/3 lasów na całej wyspie, północną część Zalewu Szczecińskiego z archipelagiem wysp, siecią kanałów, pełne mielizn i zatok jezioro Wicko Wielkie oraz „kieszeniowe” Wicko Małe. Wyspa Wolin - atrakcje największej polskiej wyspy wciąż czekają na odkrycie Wyspa Wolin - jeśli szukasz spokojnego miejsca na spędzenie paru dni w kontemplacji natury, lub po prostu chcesz uciec od wszędobylskich turystów dalej jednym z nich pozostając, to miejsce jes... Park to bogactwo ekosystemów i krajobrazów Woliński Park Narodowy jest domem dla różnorodnych ekosystemów, w tym:: lasów łąk i muraw, wydm i plaż, bagien, jezior, klifów W jego granicach dodatkowo wytyczono kilka obszarów ochrony ścisłej, które zajmują blisko 1/5 jego powierzchni. Mają za zadanie ochronę szczególnie cennych stanowisk np. rzadkich roślin i grzybów lub unikalnych siedlisk np. najstarszych bukowych starodrzewów. Klify Wolińskie, sięgające miejscami 95 metrów nad poziomem morza, stanowią jedną z najbardziej imponujących formacji geologicznych w Polsce. Z punktu widokowego Gosań, na ich najwyższym szczycie, można podziwiać przepiękne widoki na Morze Bałtyckie. Nie każdy wie, że klify w Wolińskim Parku Narodowym występują nie tylko nad morzem – zobaczymy je także nad Zalewem Szczecińskim. Te są stabilniejsze, niepodmywane dynamicznymi falami (tzw. martwe), z gęstą roślinnością u podstawy i stanowią zupełnie inny krajobraz niż klify nadmorskie. W Parku znajdziemy też jeziora powstałe w wyniku działalności człowieka: Gardno i Turkusowe. To ostatnie to pozostałości po przedwojennej kopalni kredy, pozyskiwanej dla nieistniejącej już cementowni w Lubinie. Flora Wolińskiego Parku Narodowego W Parku stwierdzono występowanie ponad 1300 gatunków roślin, w tym wielu rzadkich. Wprawdzie blisko połowę Parku porasta las sosnowy, bukowy i dębowy, ale to w ekosystemach nieleśnych skupia się niezwykła bioróżnorodność. Na wyspach w delcie Świny znajdziemy skupiska halofitów, czyli roślin odpornych na wysokie zasolenie gleby. W Wolińskim Parku Narodowym występuje około 30 gatunków halofitów (np. aster solny, mlecznik nadmorski czy świbka nadmorska). Na morskim brzegu np. występują. rośliny charakterystyczne dla plaż nadmorskich i wydm, m.in.: honkenia piaskowa, wydmuchrzyca piaskowa, rukwiel nadmorska i solanka kolczysta. Występują tu też storczyki, które w liczbie 9 gatunków współtworzą unikalne siedlisko buczyny storczykowej, a także wyjątkowe drzewa, np. Dąb Wolinian o obwodzie 510 cm, który jednak przed kilku laty powalony został przez silne wiatry. Fauna Wolińskiego Parku Narodowego W logo Parku znajduje się bielik, który nie tylko tu występuje, ale i gniazduje. To największy z polskich ptaków drapieżnych. Stwierdzono obecność około 230 gatunków ptaków, np. wodniczki, biegusa zmiennego, muchołówki małej. Przez Wolin przebiega główny szlak przelotu ptaków wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Wody Zalewu Szczecińskiego, Świny oraz jezior Wicko Wielkie i Małe przyciągają całe masy ptaków wodno-błotnych, także tych wędrujących. Oprócz bielika w Parku gniazdują między innymi: kulik wielki, krwawodziób, bąk, dzięcioł czarny, remiz, żuraw, wąsatka i kania ruda. W lasach Parku żyje liczna populacja dużych ssaków leśnych, m.in. jeleni, dzików, saren, lisów, kun, borsuków. Niestety jego obszar skolonizowali też „nieproszeni goście”, czyli inwazyjne gatunki: szop pracz, norka amerykańska, jenot. Do rzadkości należą gronostaje i pewne gatunki nietoperzy. Występują tu także ssaki morskie: foka szara, którą możemy spotkać od czasu do czasu na plażach parku, oraz morświn. Przed 50 laty fauna Parku wzbogaciła się o żubra. Utworzono wtedy pokazowy rezerwat z czterema osobnikami sprowadzonymi z Puszcz Boreckiej i Białowieskiej. Dzisiaj stadko liczy 10 zwierząt. Zagroda Pokazowa Żubrów usytuowana jest przy zielonym szlaku turystycznym, tylko 1,5 km od centrum Międzyzdrojów. Żubry mają do dyspozycji wybieg o powierzchni 20 ha, z czego 0,5 ha stanowi wybieg pokazowy. Woliński Park Narodowy – informacje praktyczne Dobra infrastruktura pozwala nacieszyć się wszystkimi zaletami Wolińskiego Parku Narodowego. Trzy piesze szlaki turystyczne (czerwony, zielony i niebieski) prowadzą przez najpiękniejsze zakątki parku. Na terenie WPN znajduje się też kilka punktów widokowych: Gosań, Kawcza Góra (obok znajdują się największe na wybrzeżu schody), Zielonka, Piaskowa Góra. Warto również odwiedzić Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego w Międzyzdrojach. Miasto to jest przy okazji świetną bazą noclegową i wypadową. Wstęp do parku jest płatny. Najtańszy bilet jednoosobowy, na cały dzień, kosztuje 9 zł (ulgowy- 4,50). Można też kupić bilet weekendowy za 20 zł i różne wersje biletów łączonych ze wstępem do Muzeum Przyrodniczego i Pokazowej Zagrody Żubrów. Wszystkie można kupić przez internet. Legendarna osada wikingów w Polsce. Archeolog twierdzi, że zlokalizował Jomsborg Dr Wojciech Filipowiak przekazał, że udało mu się zlokalizować legendarną osadę wikingów Jomsborg. Badania archeologiczne na wyspie Wolin trwają już od lat 30. XX wieku. Czy to przełom w... Wyspa Wolin – historia sięgająca epoki kamienia Okolice dzisiejszego parku narodowego i reszta wyspy Wolin noszą ślady ludzkiej bytności sprzed nawet 6 tys. lat. We wczesnym średniowieczu, około X wieku naszej ery Wolin był potężnym na owe czasy miastem-państwem, utrzymującym handlowe kontakty z wieloma innymi portami, od Niemiec po Ruś. Archeolodzy od lat podejrzewają że to właśnie Wolin był legendarną osadą Wikingów - Jomsborg - znaną z XII- i XIII-wiecznych skandynawskich sag. Co roku w pierwszy weekend sierpnia na wyspie Wolińska Kępa w Wolinie odbywa się Festiwal Wikingów i Słowian. To ogromna impreza, w której uczestniczy kilka tysięcy osób. Jej głównymi atrakcjami są rekonstrukcje bitew wikingów i Słowian, przedstawienia dawnych obrzędów (na podstawie wikińskich sag) oraz prezentacje replik okrętów. Nasz ekspert Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Gdzie na majówkę w Polsce? Poznaj propozycje z całego kraju
Gdzie na majówkę w Polsce? W Polsce znajdziemy wiele pięknych i ciekawych miejsc, które polecają się na weekend majowy. Majówka w Polsce nad morzem, a może w górach? Oto lista 20 propozycji, które warto rozważyć.
W tym artykule: Gdzie na majówkę w Polsce? Zamość Kraków Park Narodowy Gór Stołowych Bory Tucholskie Kazimierz Dolny Lubuski Szlak Wina i Miodu Zalew Sulejowski Trekking w Tatrach Wysokich Spływ kajakowy rzeką Rawką Jezioro Nyskie Solina Białowieski Park Narodowy Łeba Ustroń Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jezioro Niegocin Pojezierze Wielkopolskie Wyspa Wolin Zalipie Kraina Wygasłych Wulkanów Gdzie na majówkę w Polsce? To pytanie zadajemy sobie ostatnio coraz częściej. W tym roku weekend majowy jest wyjątkowo długi. 1 maja wypada w środę, a 3 maja w piątek. Wystarczy więc, że weźmiemy trzy dni wolnego i będziemy mogli cieszyć się 9-dniowym urlopem. Jak spędzić ten czas? W naszym kraju nie brakuje miejsc, które świetnie sprawdzą się jako majowe kierunki. Podpowiadamy, gdzie pojechać na majówkę w Polsce. Gdzie na majówkę w Polsce? Jeśli wciąż zadajesz sobie pytanie „gdzie na majówkę w Polsce?” i „jak spędzić długi majowy weekend?”, niczym się nie przejmuj. Poniżej przedstawiamy 20 propozycji na fantastyczną majówkę w granicach naszego kraju: Majówka 2024 zaskoczyła trendami. Polacy tłumnie ruszą wypoczywać za ocean Majówka 2024 zbliża się coraz większymi krokami. Gdzie w tym roku Polacy spędzą długi weekend majowy? Jeden z najpopularniejszych kierunków to spora niespodzianka. Też się tam wybieracie? Zamość Kraków Park Narodowy Gór Stołowych Bory Tucholskie Kazimierz Dolny Lubuski Szlak Wina i Miodu Zalew Sulejowski Tatry Wysokie Rzeka Rawka Jezioro Nyskie Solina Białowieski Park Narodowy Łeba Ustroń Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jezioro Niegocin Pojezierze Wielkopolskie Wyspa Wolin Zalipie Kraina Wygasłych Wulkanów Zamość Zamość nazywany jest „perłą renesansu” lub „Padwą Północy”. Historia miasta sięga XVI wieku. Założycielem stolicy Ordynacji Zamojskiej był hetman wielki koronny Jan Zamoyski, a za jej projekt odpowiedzialny był włoski architekt Bernardo Morando. W 1992 roku zamojski Rynek Starego Miasta trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na odwiedzających czeka tu także ogród zoologiczny, Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał, Muzeum Zamojskie oraz liczne szlaki turystyczne i trasy rowerowe. Kraków Była stolica Polski to prawdziwa turystyczna perła. Kraków zachwyca nie tylko Polaków, ale też podróżnych zza granicy. Do złożenia wizyty w „Mieście Królów” zachęcają m.in. dziennikarze CNN, którzy okrzyknęli Polskę turystycznym kierunkiem na rok 2023. Wśród wyróżnionych miast znalazł się właśnie Kraków. Park Narodowy Gór Stołowych Polskie Góry Stołowe są jednym z nielicznych przykładów tego typu gór w Europie. Ich pochodzenie jest podobne do genezy słynnej Góry Stołowej, będącej symbolem Kapsztadu (RPA). Wybierając się na wycieczkę w te okolice można podziwiać fantastyczne formacje skalne tworzone na przestrzeni wieków oraz unikatowe i objęte ochroną gatunki roślin i zwierząt. Bardziej aktywnym oferowane są wspinaczka górska czy trekking. Bory Tucholskie To jeden z największych borów sosnowych na terenie Polski. J jednocześnie jeden z 23 parków narodowych znajdujących się w naszym kraju. Na jego terenie odnajdziemy zarówno wydmy, jak i jeziora oraz trasy piesze i rowerowe. W parku dostępne są również fantastyczne punkty widokowe, z których rozpościera się widok na okolicę – głównie lasy i tamtejsze zbiorniki wodne. Kazimierz Dolny Położony w środkowym biegu Wisły Kazimierz Dolny kusi przyjezdnych swoją historią, fantastyczną lokalizacją oraz sporą ilością wartych zobaczenia zabytków. To urokliwe miejsce z mnóstwem atrakcji dla każdego rodzaju turysty. Począwszy od przytulnych kawiarenek na rynku, przez wycieczkę promem po Wiśle, aż po wyprawę po wąwozach. Kazimierz Dolny jest prawdziwą perłą polskiej turystyki. Lubuski Szlak Wina i Miodu Województwo lubuskie słynie przede wszystkim z licznych zielonych lasów. W końcu jest to jeden z najbardziej zalesionych polskich regionów. Okolica może się też pochwalić pierwszorzędnej jakości miodami oraz wybornymi winami. To jedne najbardziej popularnych lokalnych wyrobów. Stąd właśnie pomysł na otworzenie Szlaku Wina i Miodu z aż 14 przystankami. Zalew Sulejowski Długi na 17 kilometrów Zalew Sulejowski jest największym zbiornikiem wodnym w województwie łódzkim i jednym z nielicznych miejsc w tej okolicy dostępnych dla żeglarzy czy windsurferów. Godzinę jazdy od zalewu znaleźć można również Bolimowski Park Krajobrazowy, będący fantastycznym miejscem do wypadów na grzyby bądź zwykły spacer. Trekking w Tatrach Wysokich Chcąc uciec z dala od cywilizacji i natłoku turystów, warto wybrać miejsce, do którego nie uda się każdy. I choć Tatry należą do jednych z najpopularniejszych kierunków Polaków, to wybierając się w najwyższą ich część, nie spotkamy wielu osób. Tatry Wysokie mogą się poszczycić wieloma szlakami o różnym poziomie trudności. Niektóre z nich wymagają szczególnych umiejętności technicznych oraz sprzęty. Do takich tras należy chociażby Orla Perć. Majówka 2024 we Wrocławiu. Sprawdź, co warto zobaczyć w długi weekend majowy Majówka we Wrocławiu to gwarancja udanego wypoczynku niezależnie od pogody. Stolica Dolnego Śląska oferuje turystom ogrom atrakcji i wiele miejsc godnych zwiedzenia. Zarówno w długi majowy w... Spływ kajakowy rzeką Rawką Aktywna majówka? Dlaczego nie? Spływy kajakowe stają się ostatnimi czasy coraz popularniejszą aktywnością wśród rodzin z dziećmi. Nic w tym dziwnego – bliskość natury, sport i możliwość spędzenia czasu z najbliższymi sprawia, że ta forma rodzinnych wyjazdów zyskuje na popularności. Rawka z racji tego, iż jest rzeką spokojną, cieszy się wyjątkową popularnością. Cały wpływ nie należy natomiast do najdłuższych i trwa około 4–5 dni. Jezioro Nyskie Południowo-wschodni brzeg Jeziora Nyskiego to głównie piaszczyste plaże oraz teren ośrodków wypoczynkowych, portów jachtowych oraz szkółek nauki windsurfingu czy żeglarstwa. Okolica jest więc w pełni przystosowana zarówno do plażowania, jak i aktywnego wypoczynku w wodzie. Tanie loty na majówkę. Gdzie warto polecieć za rozsądne pieniądze? Oto najlepsze promocje na tanie loty na majówkę 2024. Przekonaj się, że aby spędzić długi weekend majowy w Europie, wcale nie trzeba wydawać kroci. Dobrze jednak się pospieszyć. Im bliże... Solina Wiosną bieszczadzkie lasy przybierają charakterystyczną jasnozieloną barwę, co czyni z nich niezwykle urokliwe miejsce. Solina wraz ze swoim jeziorem stanowi idealne dopełnienie dla tych cudownych widoków. W okolicy nie zabraknie z pewnością rozrywek zarówno dla aktywnych, jak i dla pragnących spokojnego wypoczynku. Obok licznych tras trekkingowych i infrastruktur wodnej w samej Solinie, blisko jest również do znanego ze swoich uzdrowisk Polańczyka. Białowieski Park Narodowy Białowieski Park Narodowy rocznie odwiedzany jest przez tysiące turystów zafascynowanych unikatowością tego miejsca. Jedne z najrzadszych gatunków fauny i flory, największe wolno żyjące stado żubrów na świecie oraz liczne szlaki piesze i rowerowe coraz częściej kuszą odwiedzających nie tylko z Polski, ale i z innych krajów. Park został również wpisany na listę światowego dziedzictwa naturalnego UNESCO, co dodatkowo czyni go miejscem wartym odwiedzenia na przykład podczas majówkowych wojaży. W 2022 r. park znalazł się w zestawieniu najbardziej niedocenianych miejsc w Europie. Łeba Co robić w Łebie przed sezonem plażowym? Sama Łeba, jak i jej okolice oferują sporo różnorodnych aktywności. Znajdujące się na zachodzie miasta jezioro Łebsko i na wschodzie jezioro Sarbsko dostarczą wrażeń miłośnikom wypoczynku nad wodą. Za to znany z ruchomych wydm Słowiński Park Narodowy zadowoli entuzjastów długich spacerów i przyrody. Oprócz tego w okolicy znaleźć można również największy w Polsce park dinozaurów. Ustroń Malowniczo położony Ustroń będzie idealnym kierunkiem dla wszystkich lubiących turystykę górską – zarówno tę pieszą, jak i rowerową – oraz dla szukających regeneracji w lokalnych uzdrowiskach. Przy dobrej pogodzie można również skorzystać z uroku naturalnych nadwiślańskich plaż. Natomiast w przypadku niepogody otworem stoją liczne kryte baseny solankowe. Lokalną atrakcją wartą uwagi jest również kolejka linowa na Czantorię, z której rozpościera się bajeczny widok na okoliczne wzgórza i doliny. Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jedno z najmniejszych polskich województw może się pochwalić niepowtarzalnym pasmem Gór Świętokrzyskich – Łysogórami. Charakterystyczną ich cechą są tzn. gołoborza, czyli rumowiska skalne znajdujące się w górnych partiach gór. Ich wschodnia część wchodzi w skład Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Zachodnia natomiast, mniej zalesiona, jest już dużo niższa i nieco mniej atrakcyjna. Przez pasmo Łysogór przebiega również kilka głównych szlaków turystycznych Gór Świętokrzyskich. Wszystko to wraz z bogactwem krajobrazu tworzy całość wartą odwiedzenia, podobnie jak niedalekie Kielce. Jezioro Niegocin Niegocin to trzecie co do wielkości polskie jezioro i jednocześnie jedno z najbardziej popularnych wśród żeglarzy. W sezonie duża powierzchnia umożliwia organizowanie regat, a jego spokojne wody są przyjazne dla rodzin z dziećmi. Do dyspozycji przyjezdnych pozostają liczne atrakcje wodne, takie jak kajaki, rowery wodne czy statki wycieczkowe oraz rozległe kąpieliska. Pojezierze Wielkopolskie Region ponad tysiąca jezior, spośród których największe jest jezioro Gopło, znane z legendy o Królu Popielu zjedzonym przez myszy. Chociaż nie z każdym z jezior wiąże się legenda, to praktycznie z każdego blisko jest do innego wartego uwagi miejsca. Jest to więc wspaniała okazja, aby połączyć odpoczynek ze zwiedzaniem okolicznych zamków i pałaców. Poza wspominanym Gopłem warto odwiedzić na przykład jezioro Bnińskie. Stąd już blisko do zamku w Kórniku bądź nad jezioro Świniarskie, niedaleko którego znajduje się historyczna stolica Polski – Gniezno. Wyspa Wolin Wolin to cudowna wyspa pełna niespodzianek. To tutaj mieści się bajeczne jezioro Turkusowe, otoczone przez gęste, zielone bukowe lasy. Tu właśnie wiele osób decyduje się spędzić kilka dni wolnego. Nic w tym dziwnego – turystów urzeka połączenie znajdujących się nad samym brzegiem wzniesień i bezkresnego morza. Łagodny klimat zachęca do długich spacerów po plaży. Zalipie Zalipie to niewielka wioska w województwie małopolskim, która została okrzyknięta najbardziej kolorową wsią w Polsce. Rozpisują się o niej media na całym świecie, a Japońskie Stowarzyszenie Biur Podróży uznało ją za jedną z 30 najbardziej malowniczych wiosek na Starym Kontynencie. Odwiedzający koniecznie muszą zajrzeć do Zagrody Felicji Curyłowej, czyli oddziału Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Można tam na własne oczy zobaczyć sztukę malowania domów. Kraina Wygasłych Wulkanów Góry Kaczawskie, zwane Krainą Wygasłych Wulkanów, zlokalizowane są na Dolnym Śląsku. Dokładnie w północno-zachodniej części Sudetów. Na zwiedzających czeka tu masa atrakcji. Między innymi Sudecka Zagroda Edukacyjna w miejscowości Dobków, gdzie znajduje się największa w Polsce platforma imitującą trzęsienie ziemi.
Legendarna osada wikingów w Polsce. Archeolog twierdzi, że zlokalizował Jomsborg
Dr Wojciech Filipowiak przekazał, że udało mu się zlokalizować legendarną osadę wikingów Jomsborg. Badania archeologiczne na wyspie Wolin trwają już od lat 30. XX wieku. Czy to przełom w badaniach nad dziejami wikingów na ziemiach polskich?
W tym artykule: Jomsborg jednak nie na wyspie Wolin? Archeolodzy odnaleźli ślady dawnej fortyfikacji Legenda o Jomsborgu Jomsborg to legenda, która żyje do dziś. Osada, którą u ujścia Odry mieli założyć wikingowie, znana jest przede wszystkim z XII- i XIII-wiecznych skandynawskich sag. Wiele wskazywało na to, że powstała na polskiej wyspie Wolin. Właśnie dlatego badacze od dziesiątek lat poszukują wszelkich śladów wikińskiej obecności na naszych ziemiach. Jednak najnowsze badania wskazują, że miasto mogło znajdować się w nieco innym miejscu. Jomsborg jednak nie na wyspie Wolin? Dr Wojciech Filipowiak z Pracowni Archeologicznej przy Ośrodku Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich uważa, że udało mu się wstępnie zlokalizować potencjalne miejsce dawnej wikińskiej osady. Uczony twierdzi, że przybysze ze Skandynawii mogli osiedlić się w miejscu, które dziś znane jest jako Wzgórze Wisielców. To rezerwat archeologiczny nad Dziwną, który znajduje się na południe od Wolina. Wykopaliska ujawniły, że ok. VIII lub IX wieku założono tam cmentarzysko kurhanowe. Dowody wskazują, że w okresie średniowiecza odbywały się tam publiczne egzekucje. Na tym obszarze wykopaliska od 2021 roku prowadził dr Filipowiak przy wsparciu lokalnego instytutu archeologicznego. Archeolodzy odnaleźli ślady dawnej fortyfikacji Badacz odnalazł tam szereg nowych pochówków, a także zwęglone ślady drewnianych konstrukcji. – Moim zdaniem są to pozostałości spalonego wału obronnego z X wieku. Odkopane elementy organiczne są bardzo zniszczone ze względu na piaszczyste środowisko stanowiska, które nie sprzyja ich konserwacji. Obecnie trwa jednak badanie metodą datowania radiowęglowego tych znalezisk. To powinno umożliwić dokładniejsze datowanie kości i struktur – mówi dr Filipowiak w rozmowie z francuskim portalem „Le Point”. Wikingowie w Polsce. Czy skandynawscy wojownicy przyczynili się do powstania państwa polskiego? Historycy na tropie Wikingowie w Polsce mieli pojawić się po raz pierwszy na przełomie XIII i IX wieku. Mimo upływu kolejnych wieków, historycy po dziś dzień toczą dyskusje na temat tego, czy Skandynawowie w o... Archeolog twierdzi, że ślady dawnej fortyfikacji mają związek z legendą o Jomsborgu. Uczony przypomina, że we wszystkich krajach skandynawskich przyrostek „borg” był używany do oznaczania ufortyfikowanych miast. Z kolei słowo „jom” może odnosić się do wzgórza. – Ten starożytny wał to dowód na obecność ufortyfikowanego miasta z ośrodkiem handlowym. Potwierdzeniem tej tezy mogą być pozostałości drewnianego pomostu, który wskazuje na istnienie portu w tym miejscu – mówi dr Filipowiak. Badacz zwraca uwagę, że swoje wnioski opiera na dokumentacji naukowej z poprzednich badań w Wolinie i okolicach, które rozpoczęły się już w 1828 roku. – Mogę stwierdzić, że istnieje szansa, że Jomsborg nie został założony na Wolinie, jak wcześniej sądzili historycy, ale w pobliżu wyspy – uważa polski archeolog. Z kolei w rozmowie z New York Times Dr Filipowiak zaznacza, że nie można jeszcze z całą pewnością stwierdzić, iż odkryte przez niego ślady fortu są związane z legendarną osadą. – Debata na temat lokalizacji Jomsborga lub tego, czy naprawdę istniał, toczy się od wielu lat. Mam nadzieję, że pomogę ją zakończyć – dodaje archeolog. Legenda o Jomsborgu Według kronik skandynawskich Jomsborg miał być niezwykle potężnym ośrodkiem wikingów. Mieli w nim stacjonować nieustraszeni wojownicy, zwani jomswikingami. Po raz pierwszy wzmianka o osadzie pojawia się ok. XII wieku. Część źródeł, takich jak Fagrskinna, Knytlinga saga i Saxo Gramatyk wskazuje, że założycielem miał być słynny wódz Harald Sinozęby. Nie można jednak z naukowego punktu widzenia potwierdzić tej tezy. Z drugiej strony, saga o Olafie Tryggvasonie wspomina jarla Palnatokiego jako tego, który miał otrzymać tę ziemię od władcy słowiańskiego Burysława. To, co jednak łączy wszystkie źródła, to motyw założenia osady. Według średniowiecznych pisarzy i kronikarzy Jomsborg miał być ważną bazą wojskową. To z niej miały rozpoczynać się zbrojne starcia i najazdy na Słowian. Jomsborg z czasem miał stać się dużym, ufortyfikowanym miastem, które posiadało własny port i handel. Jomswikingowie, którzy żyli w tym miejscu, mieli za zadanie strzec duńskiego panowania nad terenami po tej stronie Bałtyku. Miasto ostatecznie upadło ok. XI wieku po najazdach m.in. Magnusa I Dobrego. Źródła: Le Point, New York Times Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Legendarny grób wikingów odnaleziony w polskiej wsi? Archeolodzy podzieleni
Zespół naukowców prowadzony przez Marka Krydę, badacza wczesnośredniowiecznych dziejów Polski i autora książki „Polska Wikingów”, twierdzi, że odkrył prawdopodobne miejsce pochówku legendarnego króla wikingów. Doniesienia nie opierają się na dostatecznie mocnych podstawach.
W tym artykule: Polski uczony twierdzi, że grób Haralda leży nieopodal wyspy Wolin Odnaleziona moneta jest częścią większego skarbu wikingów Harald Sinozęby prawdopodobnie zmarł na terytorium dzisiejszej Polski Kim był Harald Sinozęby? Poniższy artykuł powstał w czerwcu 2022 roku. Zaraz po pierwszych doniesieniach o odnalezieniu grobu Haralda na terenach Polski, sprawa została zdementowana przez środowisko archeologiczne. W lipcu ukazał się komentarz na stronie Demagog.org.pl: „Doniesienia o odnalezieniu grobu Haralda Sinozębego w Polsce opierają się zatem na niedostatecznie mocnych podstawach. W miejscu wskazanym przez Marka Krydę nie przeprowadzono badań pozwalających ustalić istnienie owego grobu. Ponadto wzgórek, który Kryda identyfikuje jako kurhan króla Danii, być może jest tylko dziełem natury. Z kolei Cursum Disc, drugie najważniejsze dla Krydy źródło ustaleń, zostało ocenione jako falsyfikat". Polski uczony twierdzi, że grób Haralda leży nieopodal wyspy Wolin Marek Kryda uważa, że we wsi Wiejkowo, koło Wolina, niedaleko kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia, znajduje się grób króla Danii, Haralda Sinozębego. Kopiec pogrzebowy ma ok. 3 metry wysokości i 33 metry średnicy. – Odkryty dzięki mojej analizie zdjęć satelitarnych, jest duńskim „kopcem królewskim", w którym został pochowany najsłynniejszy wikiński król Danii, Harald Sinozęby. Rozwinięte w XXI wieku obrazowanie satelitarne pozwala analizować duże połacie powierzchni Ziemi i odkrywać archeologiczne zaburzenia w ich obrębie nawet o długości jedynie 30 cm – mówi Marek Kryda. Wikingowie wciąż żyją w masowej wyobraźni. Czego nie wiemy o nich i ich krwawych wyprawach? Po raz pierwszy wikingowie wylądowali na skalistych wybrzeżach położonych na północ od Szkocji jakieś 1200 lat temu, dławiąc opór mieszkańców i zajmując ziemię. Przez prawie siedem wi... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rekonstruktorzy-w-polsce-przed-inscenizacja-walki-wikingowie-zasluzyli-na-swoja-brutalna-reputacje-od-najmlodszych-lat-byli-szkoleni-do-walki-fot-david-guttenfelder-national-geographic-d1a023f.jpeg" width="938" height="528" alt="Rekonstruktorzy w Polsce przed inscenizacją walki. Wikingowie zasłużyli na swoją brutalną reputację: od najmłodszych lat byli szkoleni do walki. (fot. DAVID GUTTENFELDER/National Geographic)" title="Rekonstruktorzy w Polsce przed inscenizacją walki. Wikingowie zasłużyli na swoją brutalną reputację: od najmłodszych lat byli szkoleni do walki. (fot. DAVID GUTTENFELDER/National Geographic)" /> – Dalsze badania archeologiczne w Wiejkowie rozstrzygną, na jakiej głębokości we wnętrzu kopca znajduje się tutejszy grobowiec, a także, kiedy wybudowano pierwszy (zapewne drewniany) kościół (czy też kaplicę) na jego szczycie – tłumaczy Marek Kryda. – Gdyby Sinozęby chciał mieć chrześcijański pochówek, wówczas z pewnością pochowano by go na honorowym miejscu wewnątrz budynku kościoła – dodaje. – W X wieku wznoszenie w Danii wielkich kopców/kurhanów było nowo odrodzonym zwyczajem, postrzeganym jako odwołanie się do starych tradycji w obliczu chrześcijańskich obyczajów narzucanych Duńczykom przez Niemcy. Podobnie, jak w Wiejkowie, niektóre wczesne kościoły w Skandynawii zbudowano na istniejących pogańskich kurhanach, na przykład w Hørning na Jutlandii i Forsby w Västergötland w Szwecji – wyjaśnia nam uczony. Do spekulacji o potencjalnym miejscu grobowca Haralda doprowadziła historia niepozornej, złotej monety, którą nazwano „Curmsun Disc”. Odnalazł ją młody niemiecki chłopiec, Heinrich Boldt w krypcie ruin kościoła w Wiejkowie w 1841 roku. Na awersie monety widnieje łacińska inskrypcja, która wspomina Haralda Sinozębego. Odnaleziona moneta jest częścią większego skarbu wikingów Eksperci stwierdzili, że moneta pochodzi z okresu od 960 do 1125 roku. Naukowcy podejrzewają, że przedmiot jest częścią większego skarbu wikingów i to właśnie w tej okolicy miał zostać pochowany Harald. Moneta Curmsun znajdowała się w krypcie do 1945 roku. Tuż po zakończeniu II wojny światowej dwaj bracia, polscy żołnierze z rodziny Sielskich, zabrali ją z krypty wraz z innymi przedmiotami, które się tam znajdowały. Dopiero w 2014 wnuczka jednego z nich znalazła artefakt w skrzyneczce z guzikami i zaniosła go do szkoły w Szwecji, aby zapytać nauczyciela historii, czym jest ów przedmiot. Ten splot wydarzeń doprowadził szwedzkiego archeologa Svena Rosborna do skarbu Haralda. Harald Sinozęby prawdopodobnie zmarł na terytorium dzisiejszej Polski Niewiele wiadomo o śmierci władcy wikingów. Niemiecki kronikarz i geograf Adam z Bremy opisywał dzieje Słowian oraz ludów nadbałtyckich w latach 755–1072. Według jego zapisków Harald po jednej z bitew wojny domowej w Danii udał się do Jomsborga. Wikingowie króla Piasta. Nieczyste interesy Słowian i Skandynawów Wikingowie w Polsce mieli pojawić się po raz pierwszy na przełomie XIII i IX wieku. Mimo upływu kolejnych wieków, historycy po dziś dzień toczą dyskusje na temat tego, czy Skandynawowie w o... Była to osada wikingów u ujścia Odry. Dziś to terytorium Polski i wyspa Wolin. Polscy archeolodzy zaraz po II wojnie światowej rozpoczęli badania w tym miejscu. Odkryto wówczas ślady osady lub małego miasteczka z częścią handlową, przystanią portową oraz nekropolią. Badacze twierdzą, że osada mogła powstać na przełomie VIII i XI wieku. W trakcie wykopalisk odnaleziono wiele artefaktów, które mogły należeć do wikingów. To między innymi elementy uzbrojenia, amulety, naczynia ze steatytu oraz tabliczka z napisem runicznym. Ponadto naukowcy wykopali drewniany dysk, który prawdopodobnie pełnił funkcję kompasu. Kim był Harald Sinozęby? Źródła historyczne podają, że Harald Sinozęby urodził się ok. 911 roku, a zmarł na początku listopada w 987 roku w Jomsborgu. W latach 958–987 był królem Danii. W 965 roku przyjął chrzest i wprowadził do swojego kraju chrześcijaństwo. W trakcie swoich rządów w mieście Jelling wzniósł bogato zdobiony kamień runiczny, który jest pierwszym świadectwem chrystianizacji Danii. Widnieje na nim napis: „Król Harald zlecił postawienie tego pomnika dla Gorma, swego ojca, i Tyry, swojej matki – ten Harald, który rządził Danią i całą Nordią i który uczynił Duńczyków chrześcijanami”. W mieście zbudował również kościół, do którego przeniósł zwłoki swojego ojca, Gorma Starego. Co ciekawe, Marek Kryda podkreśla, że król Danii nie przywiązywał dużej wagi do owego Chrześcijaństwa. – Duński kronikarz Svend Aggesen (ur. ok. 1140) wyjaśnia, że Harald wyrzekł się chrześcijaństwa w swoich ostatnich dniach w Jumme/Wolinie. Nie ma wątpliwości, że złoty dysk odkryty w 1841 r. w grobowcu Sinozębego jest znaleziskiem zupełnie niezwykłym. Zwraca on jednak uwagę, że był to jedyny chrześcijański obiekt w tym grobowcu wśród wielu (także złotych i srebrnych) niezwykle bogatych pogańskich darów grobowych, typowych dla elitarnych grobów wikingów (złote przedmioty zostały wyrabowane w roku 1841) – twierdzi Marek Kryda. – Chociaż Harald Sinozęby nominalnie wprowadził chrześcijaństwo w Danii, to jednak nadal był głęboko przywiązany do wiary swych przodków - skandynawskiego pogaństwa. Może to tłumaczyć, dlaczego chciał zostać pochowany w pogańskim kopcu grobowym – podsumowuje uczony. Naukowcy uważają, że w końcu rozwiązali zagadkę Grenlandii. Dlaczego wikingowie opuścili tę wyspę? Pytanie o to, dlaczego wikingowie opuścili Grenlandię jest przedmiotem sporu wielu historyków. Naukowcy twierdzą, że udało im się w końcu poznać przyczynę tej nagłej decyzji sprzed setek... Co ciekawe, to właśnie na cześć Haralda została nazwana technologia Bluetooth. Autorem tej koncepcji był Jim Kardach, który był zafascynowany postacią Sinozębego. Twórca chciał, aby technologia łączyła urządzenia, tak jak król Danii jednoczył ziemie, którymi władał. Logo Bluetooth zawierają dwie runy wiązane z alfabetu z epoki wikingów: ᚼ oraz ᛒ. Berkanan to pierwsza litera przydomku Haralda – Blåtand. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wyspa Wolin - atrakcje największej polskiej wyspy wciąż czekają na odkrycie
Wyspa Wolin - jeśli szukasz spokojnego miejsca na spędzenie paru dni w kontemplacji natury, lub po prostu chcesz uciec od wszędobylskich turystów dalej jednym z nich pozostając, to miejsce jest dla ciebie! Dowiedz się gdzie znajduje się wyspa Wolin i co tam zobaczyć.
Wyspa Wolin, jedna z wysp na Bałtyku skryta pomiędzy wieloma wysepkami, ma do zaoferowania o wiele więcej niż samą ciszę i spokój. Bogactwo tutejszej natury napawa podziwem. Przeczytaj do końca żeby dowiedzieć się co takiego skrywa ten ukryty mini-świat. Karsibór jest wyspą na wyspie. Odwróconym plecami do Bałtyku kawałkiem lądu otoczonym nurtem Starej Świny i wodami Zalewu Szczecińskiego. Docieram tu w poszukiwaniu najbardziej zapomnianego zakątka na największej z polskich wysp. Wolin to świat kojarzący się z wakacjami, morskimi plażami, letnią zabawą. Okazuje się jednak, że wystarczy porzucić na chwilę pełen atrakcji nadmorski pas i wbić się w kluczące ku południu dróżki, by przenieść się do krainy otulonej ciszą i samotnością. Zataczająca łagodny łuk Stara Świna skutecznie odseparowuje Karsibór od urlopowego zgiełku. W przystani na Zalewie Szczecińskim kołysze się kilka jachtów. Z ulgą widzę, że nie ma tu za wiele motorówek warczących silnikami, dmuchanych „bananów”, ślizgaczy i jednostek holujących amatorów nart wodnych. Większość goszczących tu osób nosi w sobie raczej gen pchający do długich podróży niż szybkich atrakcji. Zawijające jachty nierzadko mają tysiące morskich mil zostawionych pod kilem, a wysmagane wiatrem twarze oraz rozjaśnione od słońca czupryny członków jachtowych załóg sugerują, że spędzanie większości czasu na wodzie jest dla nich nie tyle wakacyjną atrakcją, co sposobem na życie. Wyspa Wolin - świat nietkniętej natury Delta Świny dawno temu pogodziła się z naporem rozszalałego podczas sztormów Bałtyku. Przyjmuje do swego koryta morską wodę, stając się cyklicznie rzeką wsteczną – naturalny kierunek nurtu dążący do morza zostaje zaburzony. Nanoszony morski piach, odkładając się przez setki lat na dnie, stworzył skomplikowany wzór bezludnych wysepek. Podobnego zjawiska w tej skali nie uświadczy się u nas nigdzie – delta Świny jest największym archipelagiem Polski. Te porośnięte trawą paski lądu w większości pozostały nietknięte, pozostawione dla dzikich gęsi, łabędzi, czapli, bąków, małych wodniczek. Jedynym śladem obecności człowieka bywają sylwetki pasących się krów. Latem ich właściciele transportują je tratwami na kilka większych wysp i zostawiają na cały sezon, by pasły się w ciszy przerywanej furkotem ptasich skrzydeł. Przesuwam się wzdłuż linii brzegowej zalewu opływającego wyspę Wolin, kierując się na wschód. Trzcinowiska, łąki i plątanina kanałów delty ustępują łagodnym wzgórzom i ciemnym plamom starych lasów. Wtulone w nie wioseczki rzadko widują turystów. Przemierzanie piaszczystych dróg borów wymaga wyciszenia umysłu i nastrojenia własnej wrażliwości na drobne zdarzenia, zwykłe ruchy, poukrywane detale. Przychodzi mi to z trudem, przestaję się więc dziwić brakiem turystów. Co zobaczyć na wyspie Wolin? Moja głowa szuka konkretnych atrakcji, punktów z przewodnika, którymi powinienem się zająć. Z wdzięcznością przyjmuje obecność Jeziora Turkusowego – zalanej wodą poniemieckiej kopalni kredy. Drobinki minerału nadają tafli niebiesko-zieloną barwę, której intensywności nie powstydziłoby się Morze Karaibskie. Droga prowadzi mnie dalej, ku jedynemu w Polsce klifowi zwróconemu na południe. Wysoka ściana patrzy wprost na zalew, a na jej szczycie tkwi Wolinian, najstarszy dąb rosnący na wyspie. Jego wiek szacowany jest na jakieś 750 lat. Okazałe drzewo nie potrafi już skryć brzemienia czasu, który dźwiga na konarach. Dziesięć lat temu wiatr złamał główny pień i o dawnej świetności świadczy już tylko jego ponadpięciometrowy obwód. Wolin - sto metrów nad Bałtykiem W końcu zataczam pętlę i jadę nad Bałtyk, pamiętając, że Wolin jest przecież również światem morskim. W Międzyzdrojach poczucie osamotnienia znika niczym fala wsiąkająca w plażę. Pomimo złej famy, jaka ciąży na wielu miejscowościach nadbałtyckich, to miasto nie jest jednak męczące. Szerokie, niemal 400-metrowe molo potrafi bez większego wysiłku przyjąć napływającą falę ludzi, podobnie jak piaszczysta plaża, na której – zależnie od potrzeb – możesz wtopić się w tłum półnagich ciał lub przejść się kilkaset metrów dalej od mola i rzucić ręcznik, gdzie tylko będziesz chciał. Chcesz uciec od tłumów? Największa polska wyspa to świat zarówno wakacyjnych atrakcji, jak i kojącej ciszy. Wolin - najwyższe klify w Polsce Na wyspie Wolin ciągnie się najwyższe w kraju wybrzeże klifowe. Wczesnym rankiem wybieram się więc na punkt widokowy na sięgającym niemal stu metrów nad poziom morza klifie Gosań. Dróżka przez las kieruje mnie do odgrodzonej drewnianą barierką krawędzi, za którą stały ląd znika, zmieniając się w przelewającą się kroplę błękitu. Morskie powietrze wypełnia mi płuca, a bryza zostawia na skórze delikatną warstewkę wilgoci. W oddali, na zachodzie, widzę budynki Świnoujścia i miasteczka Ahlbeck na przynależnej już Niemcom wyspie Uznam. Z tej odległości wyglądają abstrakcyjnie. Geometryczne formy niekojarzące się z obecnością człowieka. Wokół mnie, mimo sezonu, nie ma zupełnie nikogo. Godzina jest zbyt wczesna, by dała radę wyciągnąć urlopowiczów z łóżek. Przez krótką chwilę jestem na tym świecie sam – tylko ja, kilka wiszących w powietrzu mew i sięgające horyzontu rozedrgane morze. Jedzenie na wyspie Wolin Dobre miejsce na spróbowanie dań rybnych na wyspie Wolin to Restauracja Port w Międzyzdrojach. Polecam m.in. ceviche z dorsza, śledzia w śmietanie oraz tatar z łososia. Zajrzyjcie też do karczmy Rybaczówka w Karsiborze. Ma taras wychodzący wprost na brzeg rozlewiska Świny. Z ryb można tu zjeść zarówno gatunki bałtyckie pochodzące wprost od lokalnych rybaków, jak i specjały z nieco odleglejszych regionów. W mieście Wolin możecie zjeść w restauracji Ka lá Fior, w której szczególnie dobrze poczują się miłośnicy mięsa oraz wymyślnych kanapek. Wyspa Wolin - ceny Większość atrakcji Wolina nie wymaga opłat. Przygotuj drobne kwoty za parkowanie na niektórych leśnych parkingach (zazwyczaj ok. 6 zł), wejście do pokazowej zagrody żubrów w Wolińskim Parku Narodowym to wydatek 7 zł od osoby. Atrakcje wyspy Wolin Co roku w pierwszy weekend sierpnia na wyspie Wolińska Kępa w Wolinie odbywa się Festiwali Wikingów i Słowian. To ogromna impreza, w której uczestniczy kilka tysięcy osób. Jej głównymi atrakcjami są rekonstrukcje bitew wikingów i Słowian, przedstawienia dawnych obrzędów (na podstawie wikińskich sag) oraz prezentacje replik okrętów z dawnych czasów. Jest też sporo zawodów i atrakcji dla dzieci. Wyspa Wolin około tysiąca lat temu była prawdopodobnie miejscem lokalizacji legendarnej osady wikingów – Jomsborg. Archeolodzy odnaleźli tu sporo pozostałości po dawnych mieszkańcach i choć szczegóły tamtego świata są dopiero odtwarzane, organizatorzy festiwalu postanowili nie czekać i wykorzystać miejsce jako punkt corocznej zabawy w historię. Punkt Widokowy Grodzisko Lubin jest idealnym miejscem na dłuższy odpoczynek. Działa tu niewielki bar, a na łące wystawione są leżaki, z których można obserwować całą panoramę Zalewu Wiślanego. Wstęp 4 zł. W pasie nadmorskim granicę między Polską a Niemcami wyznacza transgraniczna promenada – drewniany podest idący w kierunku plaży. Wstęp bezpłatny. Wolin – gdzie się zatrzymać? Na południu wyspy Wolin funkcjonuje całoroczny ośrodek kempingowy „Camping Wolin”, gdzie oprócz wyżywienia i pola na przyczepy można zatrzymać się również w drewnianych domkach Holenderskich. W ofercie są imprezy artystyczne, wynajem łódek i wiele innych, a sam ośrodek jest położony niedaleko plaży.
Nie tylko Wolin. 10 najpiękniejszych i najciekawszych wysp na Bałtyku
Wyspy na Bałtyku to nie tylko Wolin i Uznam. Nie każdy o tym wie, ale Morze Bałtyckie jest usiane tysiącami wysp! Wśród nich znajdują się prawdziwe perły, oferujące piękne plaże, wspaniałą roślinność i dziewicze widoki, całkowicie inne niż te, które znamy z wysp chorwackich czy greckich. Zapraszamy na wycieczkę po 10 najciekawszych wyspach Morza Bałtyckiego.
W tym artykule: Gotlandia, Szwecja Olandia, Szwecja Bornholm, Dania Christiansø, Dania Jurmo, Finlandia Kihnu, Estonia Sarema, Estonia Wolin, Polska Karsibór, Polska Blå Jungfrun, Szwecja Większości osób, Bałtyk nie kojarzy się z wyspiarskim rajem. To prawda, nasza szerokość geograficzna nie zapewnia typowo egzotycznych atrakcji, ale każdy, kto Morze Bałtyckie nazywa nudnym, jest w ogromnym błędzie. Wyspy na Morzu Bałtyckim oferują masę atrakcji, a wycieczkę po najpiękniejszych z nich nie sposób nie zaliczyć do udanych. Które warto zobaczyć? Specjalnie dla naszych czytelników przygotowaliśmy krótki przewodnik po najciekawszych zakątkach Bałtyku. Gotlandia, Szwecja Jako pierwsza w naszym zestawieniu pojawia się największa wyspa nad Morzem Bałtyckim. Gotlandia, nazywana też Wyspą Wikingów, legitymuje się długością 170 km i szerokością 50 km (powierzchnia to 3140 km kw.). To miejsce od dawna przyciąga turystów z całej Europy. Szczególnie malowniczo prezentuje się jej stolica - Visby. Otaczające miasto mury obronne i niezwykle nastrojowe, stare kamienice tworzą tam niepowtarzalną atmosferę. Niezamieszkane tereny są pokryte przez lasy świerkowo-sosnowe. W krajobrazie wybrzeża dominują natomiast piaszczyste plaże i skały, którym natura nadała niezwykle fantazyjne kształty. fot. KRYSTIAN TRELA/REPORTER/EAST NEWS Olandia, Szwecja Drugą wyspą na naszej liście jest szwedzka Olandia, której powierzchnia to 1342 km kw. To propozycja dla osób, które od typowo zabytkowej architektury bardziej cenią sobie sielską atmosferę. W krajobrazie wyspy dominują młyny i farmy. Południowy obszar Olandii niemal w całości pokrywają tereny stepowe, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Niemałą atrakcją tego miejsca jest rezydencja szwedzkiej rodziny królewskiej. Park otaczający imponującą posiadłość jest otwarty dla ruchu turystycznego. fot. WOJCIECH STROZYK/REPORTER/EAST NEWS Bornholm, Dania Kolejna zachwycająca wyspa na Morzu Bałtyckim, to duński Bornholm. Powierzchnia wynosząca 588 km kw. nie stawia jej w czołówce największych morskich enklaw Morza Bałtyckiego, jednak z całą pewnością nie można odmówić jej uroku, zwłaszcza że Bornholm jest najcieplejszą wyspą Bałtyku. Plaże z niezwykle malowniczymi klifami prezentują się tam zachwycająco, podobnie zresztą jak jeziora, gęste lasy, tereny bagienne i wąwozy. Miłośnicy dzikiej natury poczują się tam jak w domu, a coś dla siebie znajdą też wielbiciele dawnej architektury. Ruiny średniowiecznej warowni Hammershus prezentują się niezwykle majestatycznie. Będąc na wyspie, nie można też nie zobaczyć pięknego kościoła św. Mikołaja, którego najbardziej charakterystycznym elementem jest wieża szachulcowa. fot. Jan KUCHARZYK/EAST NEWS Christiansø, Dania Pozostajemy w Danii. Jeżeli poprzednie propozycje są dla ciebie zbyt oczywiste, z całą pewnością spodoba ci się na wyspie Christiansø. To niewielka, bo o powierzchni zaledwie 22 ha, morska enklawa, położona na wschód od Bornholmu. Mimo skromnej powierzchni, oferuje wiele atrakcji, wśród których należy wymienić przede wszystkim twierdzę z 1684 roku (która później została zamieniona w więzienie). Ze szczytu wierzy rozpościera się zapierający dech w piersiach krajobraz. Coś dla siebie znajdą tam także wielbiciele dzikiej fauny. Na wyspie bytują całe kolonie edredonów. Co ciekawe, ptaki są przyzwyczajone do obecności ludzi i nie płoszą się łatwo. Są więc niezwykle wdzięcznym obiektem do fotografowania. Jurmo, Finlandia Następna na naszej liście jest fińska wyspa Jurmo. Ten niewielki skrawek lądu ginie pośród setek wysepek zlokalizowanych na południe od Turku. Dlaczego warto odwiedzić Jurmo? Ponieważ można tam na własne oczy przekonać się, jak wygląda życie na skandynawskich archipelagach. Czas wydaje się tam płynąć inaczej, co zdaje się potwierdzać krajobraz wyspy. Małe wioski z charakterystycznym dla tego obszaru budownictwem, XIX-wieczny kościół, stary labirynt ułożony z otoczaków - to wszystko tworzy niepowtarzalny klimat, niespotykany w kontynentalnej Europie. fot. Getty Images Kihnu, Estonia Zmieniamy kurs na Estonię. Kihnu to niewielka wyspa w Zatoce Ryskiej, o powierzchni 16,4 km kw. O tym, jak niezwykłe jest to miejsce, najlepiej świadczy fakt, że w 2003 roku przestrzeń kulturowa wyspy została ogłoszona Arcydziełem Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości, a pięć lat później - wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Przez długie lata wyspa była izolowana geograficznie i politycznie. Sprawiło to, że na jej obszarze zachowały się praktycznie wszystkie tamtejsze obyczaje ludowe, a miejscowe legendy i podania wciąż są powtarzane. Jedynymi elementami, które na wyspie zakłócają sielski krajobraz, są pomosty dla jachtów i centrum kultury. Pozostałe obiekty to niewielkie drewniane chatki i stara cerkiew. fot. Getty Images Sarema, Estonia Pozostańmy jeszcze przez chwilę w Estonii. Kolejnym miejscem, które po prostu trzeba odwiedzić, jest Sarema - największa spośród wszystkich estońskich wysp (jej powierzchnia to 2673 km kw.). W jej krajobrazie dominują łąki, które obficie porasta jałowiec, odcięte zatoki tworzące malownicze jeziora oraz wiatraki. Jednym z najciekawszych zabytków tego miejsca jest zamek biskupi w Kuressaare - stolicy wyspy, która de facto jest tam jedynym ośrodkiem miejskim. Będąc na miejscu koniecznie trzeba zobaczyć rezerwat geologiczny, położony w pobliżu wioski Kaali. Można podziwiać tam kratery, które stanowią pozostałość po uderzeniu meteorytu. Wolin, Polska Kierujemy ster na Polskę. Wolin jest najbardziej znaną wyspą polskiego wybrzeża. Jej powierzchnia to 265 km kw. Znaczny obszar wyspy pokrywają gęste lasy i tereny bagniste. Niezbyt licznie występują tam też wzgórza morenowe. Wolin stanowi idealne miejsce dla osób, dla których wypoczynek jest równoznaczny z obcowaniem z dziką naturą. Woliński Park Narodowy oferuje niebywałe bogactwo flory i fauny. Niewątpliwą atrakcją tego miejsca jest też Muzeum Regionalne przedstawiające dzieje wyspy. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mogą skorzystać z 27-dołkowego pola golfowego. Zachwycone będą też osoby nastawione na plażowanie - linia brzegowa wyspy należy do najatrakcyjniejszych miejsc na polskim wybrzeżu. fot. PIOTR KAMIONKA/REPORTER/EAST NEWS Karsibór, Polska Kolejna polska wyspa, którą po prostu trzeba zobaczyć, to Karsibór. Część jej obszaru (powierzchnia wyspy to 14 km kw.) porasta gęsty las. Miłośnicy natury docenią wspaniałe okazy flory i fauny, które gromadzą dwa rezerwaty - Karsiborskie Paprocie i Karsiborska Kępa. w drugim z wymienionych można podziwiać wodniczkę i inne rzadkie gatunki ptaków. Miłośnicy zabytków koniecznie powinni obejrzeć najstarszy kościół w Świnoujściu - pochodzącą z XV wieku świątynię pw. Najświętszej Maryi Panny - i poniemiecki cmentarz ewangelicki. Dla osób zafascynowanych militariami nie lada gratką będzie basen niemieckich u-botów. Blå Jungfrun, Szwecja Na koniec zostawiliśmy wyspę nieskażoną obecnością ludzkich osad. Blå Jungfrun to niewielka szwedzka wyspa (jej powierzchnia to 0,7 km kw.), której teren już w 1926 roku został objęty parkiem narodowym. Niepowtarzalny krajobraz budują tam obficie nagromadzone skały granitowe z niezliczonymi jaskiniami i grotami. Jednym z najciekawszych obiektów jest kamienny labirynt, znajdujący się na południu wyspy. To niezwykle tajemniczy obiekt, który nawet dziś stawia wiele znaków zapytania. fot. olandsfokus/easyfotostock/Eastnews
„W prawo zwrot! Naprzód marsz” – pokrzykuje gromkim głosem groźny gefrajter w pruskim hełmie. A zwiedzający karnie wykonują komendy. Zwiedzanie Fortu Gerharda w Świnoujściu to świetna zabawa w wojsko.
Jeszcze kilkanaście lat temu popadał w ruinę, zarośnięty i zawalony stertami śmieci. Dziś jest największą atrakcją Świnoujścia. Ceglasto-ziemny fort na prawym brzegu Świny wznieśli Prusacy w latach 1848–1856. Jego ciężkie działa strzegły szlaku wodnego do Szczecina. Zabójcze kaponiery Po II wojnie światowej stacjonowali tu żołnierze radzieccy, potem urządzono w nim magazyny. W końcu fort kompletnie opustoszał. Odżył dopiero pod koniec lat 90. XX w., gdy wydzierżawił go pasjonat fortyfikacji i były saper w jednej osobie Piotr Piwowarczyk. Jak wspomina, samych tylko śmieci trzeba było wywieźć stąd przeszło 1200 ton! Do tego doszła wycinka części drzew i krzewów, które zarosły wały. Koszary, po remoncie, wyglądają dziś jak nowe. Fort, zwany niegdyś Wschodnim, dostał imię Gerharda dla uczczenia znakomitego XVIII-wiecznego inżyniera Gerharda Corneliusa van Wallrawe, projektanta m.in. twierdz w Szczecinie i Kłodzku. Dziś w roli perfekcyjnych żywych kosiarek snują się po wałach forteczne kozy. A bramy twierdzy strzegą wartownicy w niemieckich mundurach sprzed 100 lat. Na ramieniu karabiny, a na głowach pruskie hełmy ze szpikulcem: słynne pikielhauby. Ale to dopiero początek. Goście zostają „rekrutami” i od tej chwili bierze ich w obroty energiczny kapral. Ustawieni w szereg ćwiczą musztrę, a potem ponaglani okrzykami w żwawym tempie ruszają na wały: po ciemku przemierzają korytarze i prochownie, pokonują „pole minowe”, asystują przy strzelaniu z XIX-wiecznej angielskiej armatki. I zwiedzają koszary z imponującą kolekcją militariów. Unikalna wieża Pantery W ciągu kilkunastu lat udało mu się zdobyć doskonale zachowaną kuchnię polową z 1915 r. (na zaprzęg konny), wóz taborowy z tego samego czasu oraz kolekcję pruskich i niemieckich mundurów. Do tego dochodzi istny arsenał broni: zabytkowe karabiny i pistolety, części rakiet V1 i V2, kilka dział oraz wyciągnięty z morza gąsienicowy ciągnik artyleryjski z okresu II wojny światowej. Tuż przy bramie nowa atrakcja – poddane starannej renowacji stanowisko typu Pantherturm (czyli po niemiecku: wieża Pantery). Tak Niemcy nazywali ustawioną na betonowym, drewnianym lub stalowym schronie wieżę czołgu Pantera, z 75-milimetrową armatą. Wystawiona w Świnoujściu broniła Szczecina w 1945 r. Odkopano ją przed zaledwie 12 laty. To jeden z zaledwie dwóch takich obiektów zachowanych na świecie. W forcie można też obejrzeć żołnierską latrynę, w której zachowały się nie zawsze cenzuralne opinie żołnierzy na temat ich przełożonych. Na zakończenie szkolenia „rekruci” składają uroczystą przysięgę, po czym zostają pasowani szablą przez „komendanta” na stopień kanoniera, o czym zaświadcza stosowny certyfikat. Taki pomysł na zwiedzanie okazał się strzałem w dziesiątkę – rocznie przez fort przewija się 50 tys. gości, przeważnie z Polski i Niemiec. „Załoga” fortu tworzy jednocześnie grupę rekonstrukcyjną 34 Pułku Fizylierów im. Królowej Szwedzkiej Wictorii. Warto wpaść tu we wrześniu na coroczne Dni Twierdzy. Stawiają się tu wówczas grupy rekonstrukcyjne z całej Polski – spotkamy tu świnoujskich fizylierów, niemieckich pancerniaków, angielskich spadochroniarzy, amerykańskich piechurów i czerwonoarmistów, a nawet żołnierzy Księstwa Warszawskiego. Spacer w głąb morza Także otoczenie fortu robi wrażenie. Chociażby 68-metrowa, najwyższa na Bałtyku latarnia morska z 1857 r. Z galerii widokowej rozciąga się panorama wysp Uznam i Wolin, niemal prosto z fortu można się też wybrać na spacer w głąb morza – osłaniający ujście Świny kamienno-betonowy falochron jest długi na 1,5 km. Zaś cała okolica jest wręcz usiana pruskimi, niemieckimi, radzieckimi i polskimi umocnieniami nabrzeżnymi stawianymi na przestrzeni wieku – wiedzie do nich zaczynający się w forcie, oznakowany symbolem armatki szlak. – Zapewne jeszcze w tym roku pokażemy ukryte w lesie, 2 km od fortu, podziemne stanowisko dowodzenia z czasów zimnej wojny – zapowiada Piotr Piwowarczyk. – Jego korytarze mają prawie kilometr długości. Stąd właśnie miano podczas ewentualnego konfliktu kierować obroną wybrzeża. NO TO W DROGĘ: INFO ■ Położenie Fort leży na wyspie Wolin. Dojazd z centrum Świnoujścia ulicą Ku Morzu lub autobusem linii 7 (kursuje co godzinę) spod dworca kolejowego. KIEDY ■ Od 1 listopada do 30 kwietnia fort jest czynny codziennie od godz. 10 do 17, w pozostałych miesiącach od 9.30 do 19. CENA ■ Bilet normalny 12 zł, ulgowy 9 zł, grupowy 9 zł. ZWIEDZANIE ■ „Szkolenie” trwa 90 min. Można też zamówić nocne zwiedzanie z pochodniami. KONTAKT ■ Fort Gerharda oraz Muzeum Obrony Wybrzeża, ul. Bunkrowa 2, tel. 515 920 993, 913 218 626, e-mail: fort@fort-gerharda.pl WWW ■ www.fort-gerharda.pl