Nie żyje Anna Czerwińska. Wybitna polska himalaistka miała 74 lata
Anna Czerwińska zapisała się w historii polskiego himalaizmu ogromną determinacją. Swoim życiem udowodniła, że wspinająca się kobieta ma na swojej drodze do pokonania nie tylko szczyty najwyższych gór świata, ale również stereotypy o męskiej dominacji w tym sporcie.
W tym artykule: Anna Czerwińska – pierwsza Polka na szczycie Największe dokonania Anny Czerwińskiej Zdobycie Korony Ziemi Książki Anny Czerwińskiej Anna Czerwińska przyszła na świat 10 lipca 1949 roku w Warszawie. W 1976 roku uzyskała doktorat z nauk farmaceutycznych. Porzuciła jednak wyuczony zawód i poświęciła się rozwijaniu pasji wspinaczkowej. Jest pierwszą Polką, która wspięła się na najwyższe szczyty siedmiu kontynentów – Koronę Ziemi. Zdobyła osiem z czternastu ośmiotysięczników świata. Od 1969 roku Anna Czerwińska wspina się w górach. Jako jedyna wówczas kobieta ukończyła kurs jaskiniowy. Mając 16 lat prowadziła górski dzienniczek, w którym zanotowała: „Znajomość gór polega na umiejętności odwrotu". Zaczynała od taternictwa. Kolejne wyzwania postawiła sobie w Alpach, Himalajach i Karakorum. Od 1990 roku realizowała program Korona Ziemi, który ukończyła sukcesem 10 lat później. W wieku 51 lat jako druga Polka stanęła na Mount Everest w 2000 roku. Była wówczas najstarszą kobietą, która zdobyła najwyższy szczyt świata. Miała w sobie chęć osiągnięcia obranych celów. Ponadto posiadała upór w dążeniu do nich. Anna Czerwińska – pierwsza Polka na szczycie Nie mogła się pogodzić z faktem, że kobiety w tamtych czasach były traktowane gorzej, uznawane za słabsze i marginalizowane. Nie wszędzie były wpuszczane. Anna Czerwińska wierzyła we własne siły i możliwości. Podjęła walkę o możliwość zdobywania wyższych gór. Uważała, że wspina się nie gorzej od mężczyzn. Anna Czerwińska wchodziła w góry głównie w zespołach tworzonych przez kobiety. Tworzyła zgrany duet z Krystyną Palmowską. Razem uczestniczyły w wielu wyprawach: w Tatrach, Alpach, Dolomitach oraz w Himalajach. Współpraca pozwoliła Annie rozwinąć się jako taterniczka i alpinistka. Podkreślała, że w górach dobry partner jest ważniejszy niż idealnie dobrany sprzęt. Wspinała się również z Wandą Rutkiewicz, choć himalaistki nie zawsze się ze sobą zgadzały. Po śmieci ojca Anna zawarła z matką umowę, że nie nigdy nie będzie ryzykować życiem. To dlatego zdarzały jej się nieukończone wyprawy. Czasami dla bezpieczeństwa wolała się wycofać, niż ryzykować życiem. Mimo to przeżyła wiele wypadków: trzy wstrząsy mózgu, dwie kontuzje kolana, a także złamany kręgosłup. Ciężko pracowała przy rehabilitacji, aby wyjść z tych obrażeń i móc nadal się wspinać. Cały czas ma świadomość że wyprawy w góry niosą ze sobą spore ryzyko, a każdy kto podejmuje decyzję o wspinaczce, musi liczyć się z niebezpieczeństwem, a nawet śmiercią. Decyzją prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego odznaczono ją w 2004 roku Srebrnym Krzyżem Zasługi. Otrzymała go za zasługi dla polskiego taternictwa i alpinizmu, a także za popularyzowanie sportu wspinaczkowego. W 2019 roku otrzymała Medal Kalos Kagathos za wybitne osiągnięcia sportowe. Była członkinią honorową Polskiego Związku Alpinizmu. Życie ma dla mnie ogromną wartość. Wywiad z Anną Czerwińską „O śmierć wcale się nie proszę. Życie ma dla mnie olbrzymią wartość. Jak trzeba, to walczę o nie jak zwierzę". Opowiadała w 2010 roku wybitna polska himalaistka w wywiadzie z „Nation... Wybitną Polską himalaistkę wspomina fotograf Marek Arcimowicz, wieloletni współpracownik „National Geographic Polska" i przyjaciel Anny Czerwińskiej. – Anna była częstym gościem w naszym domu i w schronisku górskim Samotnia, w Karkonoszach. W Himalajach wspinałem się z nią tylko na jednej wyprawie, 21 lat temu, na Ama Dablam w Nepalu. Na zawsze zapamiętam sytuację, kiedy podczas dość dramatycznego zdobywania niewysokiej, ale wymagającej góry, wpakowała się w kłopoty. Kierownik wyprawy, Ryszard Pawłowski wysłał mnie do góry z odsieczą, bo byłem akurat w jednym z górnych obozów. Przygotowałem ciepłą herbatę w termosie, wziąłem jakieś dodatkowe jedzenie, apteczkę i wyszedłem w górę sporo przed świtem. Byliśmy na progu himalajskiej zimy, w listopadzie. Czekałem na nią wiele godzin na małej półce skalnej, w miejscu, którego w zejściu nie mogła ominąć. To ważne, bo nie mieliśmy kontaktu radiowego, a telefony GSM wtedy nie działały w Himalajach. Nie wiedzieliśmy, czy nie będzie potrzebna dodatkowa pomoc. Kiedy w końcu zmęczona, schodząca Anna pojawiła się na linach poręczowych, zatrzymałem ją, podałem zgrabiałymi z zimna rękami kubek herbaty. Zacząłem wyciągać aparat aparat i powiedziałem trzęsąc się z zimna: – Poproszę o uśmiech dla reportera National Geographic! – Spadaj, Wujek! – odpowiedziała sucho i ruszyła w dół po linach. Była super skoncentrowana na bezpiecznym powrocie do bazy. Później wiele razy żartowaliśmy wspominając ten moment i to spotkanie. Często dzwoniąc do niej albo odbierając telefon mówiłem „Halo, tu spadamwujek". Anna Czerwińska zmarła dziś w nocy, w warszawskim szpitalu w wieku 74 lat. Największe dokonania Anny Czerwińskiej W Tatrach wspinała się wraz z Krystyną Palmowską najkrótszymi trasami na wierzchołki tzw. direttissima północno-wschodniej ściany Kazalnicy Mięguszowieckiej oraz północno-wschodniej ściany Małego Młynarza. W 1991 roku samotnie przeszła Grań główną Tatr. To trasa o długości 75 kilometrów. W 1977 roku wzięła udział w wyprawie w Alpy. Wraz z Krystyną Palmowską wspięła się na północną ścianę Matterhornu. To szczyt w Aplach Pienińskich o wysokości 4478 m n.p.m. Rok później do duetu dołączyły Irena Kęsa i Wanda Rutkiewicz, które dokonały pierwszego kobiecego zimowego przejścia po północnej ścianie Matterhornu. W 1979 roku w Himalajach i Karakorum dokonała pierwszego kobiecego wejścia nową drogą na Rakaposhi, czyli szczyt w Pakistanie o wysokości 7788 m n.p.m. Było to drugie w historii wejście na tę górę. W polskiej wyprawie uczestniczyli także mężczyźni: Tadeusz Piotrowski, Andrzej Bieluń, Jacek Gronczewski oraz Jerzy Tillak. Latem 1983 roku w dwuosobowym zespole z Krystyną Palmowską wspięły się na Broad Peak. Anna Czerwińska osiągnęła Rocky Summit czyli przedwierzchołek mierzący 8028 m n.p.m. Jej partnerka zdobyła wierzchołek góry. 15 lipca 1985 roku drużyna w składzie Czerwińska, Rutkiewicz i Palmowska zdobyła szczyt Nanga Parbat mierzący 8126 m n.p.m. Jest to 9. co do wysokości szczyt świata, zdobyty po raz pierwszy przez zespół kobiet. W 1986 roku dotarła do 8200 m n.p.m. na K2. Przeszła nową drogą do Magic Line. Była to trudna wspinaczka. Anna uznała ją za najtrudniejszą drogę w górach wysokich. Do szczytu nie udało się dojść zespołowi, gdyż podczas ataku szczytowego nastąpiło pogorszenie pogody. Z trudem udało im się zejść i ocalić życie. Zdobycie K2 jest jej niespełnionym marzeniem. 21 maja 2000 roku wspięła się na szczyt Mount Everest – 8848 m n.p.m. Ustanowiła rekord i była drugą Polką (po Wandzie Rutkiewicz), która na niego weszła. Dokonała tego jako pięćdziesięciolatka, która chciała udowodnić że marzenia nie mają kresu. Zawsze można je spełniać. Powtarzała: „Człowiek powinien tak wybierać pasję życia, żeby była jego jedyną pasją. Konsekwentnie i bez rozdrabniania się”. Jesienią 2000 roku weszła na środkowy wierzchołek Shisha Pangma Middle w Chinach o wysokości 8013 m n.p.m. W 2001 roku ustanowiła pierwsze kobiece wejście na Lhotse –8501 m n.p.m., czyli czwarty co do wysokości szczyt świata. Następnie w tym samym roku weszła na Cho Oyu – himalajski ośmiotysięcznik. Rok 2003 to wspięcie się na Gaszerbrum II w Karakorum czyli szczyt mierzący 8034 m n.p.m. W 2006 roku dokonała pierwszego kobiecego wejścia na Makalu o wysokości 8485 m n.p.m. Było to nie do końca rozsądne wspinanie i jej trzecie podejście pełne determinacji, że tym razem się uda. 10 godzin spędziła na lodowej półce bez żadnej osłony, namiotu, karimaty. Była bardzo blisko szczytu, który pragnęła zdobyć. Ceniła sobie tę wyprawę najbardziej. Korzystała z pomocy Włochów, którzy spinali się przed nią. Podczas zejścia pojawiły się przykurcze palców, straciła w nich czucie. Przyszły także halucynacje, będące wynikiem odwodnienia. Zdobycie Korony Ziemi Większość kosztów wypraw pokrywała sama. Pomogła jej w tym firma, którą otworzyła Anna Czerwińska. Korona Ziemi była bardzo oszczędnie finansowana, a kosztowała ją około 120 tysięcy dolarów. W ramach projektu zdobywania Korony Ziemi weszła na: Mont Blanc, Aconcagua, Kilimandżaro, Denali (McKinley), Elbrus, Górę Kościuszki, Masyw Vinsona, Jaya i Mont Everest. Jest pierwszą Polką która tego dokonała. Książki Anny Czerwińskiej Alpinistka była autorką branżowych artykułów o wspinaczce np. w „Taterniku". W 1989 roku wydano jej książkę „Broad Peak '83 tylko dwie”. Opowiada o wspinaczce autorki na Broad Peak wraz z jej wieloletnią towarzyszką Krystyną Palmowską. Wydała także książki z tematyki górskiej. Stworzyła znany cykl pięciu wydawnictw z serii GórFanka: „GórFanka. Moje ABC w skale i lodzie”, „GórFanka. Na szczytach Himalajów”, „GórFanka. W Karakorum 1979 – 1986”, „GórFanka powraca w Karakorum” i „GórFanka na himalajskiej ścieżce”. Jest to barwna opowieść na temat kariery Anny Czerwińskiej i jej górskich przeżyć na przestrzeni trzydziestu lat wspinaczki. To także ukazanie zmian i rozwoju tej dyscypliny sportu. Współautorka książek z cyklu „Za horyzontem" wydanych przez „National Geographic Polska”. „Wyprawy na koniec świata” i „Między niebem a piekłem” to zbiór wspomnień podróżniczych, odkryć oraz relacje z niezwykłych wypraw. Barwne opowieści uzupełnione są o fotografie. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Pamiętam ten dzień doskonale, jakby wydarzył się przedwczoraj. Byłam z siebie taka dumna, kiedy tata odczepił mi dodatkowe kółka od roweru, a ja po raz pierwszy przejechałam bez nich kilkanaście metrów. Poczułam tę wolność i możliwości, jakie się nagle przede mną otworzyły, choć miałam nie więcej niż 4 lata. Szybko rower stał się integralną częścią mojego życia, jeździłam nim do szkoły, znajomych, na bliższe i dalsze wycieczki. Mogłam nim dojechać, gdzie chciałam i kiedy chciałam. I wciąż tak jest, choć od tamtego momentu upłynęły dekady, a świat wokół mnie się zmienił. Po fascynacji motoryzacją i tym, co ona ze sobą niesie, powoli znów wracamy do rowerów i niejako korzeni. Doceniamy rower jako najbardziej ekologiczny i przyjazny wynalazek ludzkości służący przemieszczaniu się. Z roku na rok powstaje coraz więcej ścieżek rowerowych i w miastach, i poza nimi, a w krajach takich jak Dania czy Holandia rowerzyści mają nawet więcej praw niż kierowcy samochodów. I bez względu na zalety czterech kółek faktem jest, że żeby oddychać czystszym powietrzem, ale też mieć więcej frajdy z podróżowania, powinniśmy się przynajmniej co jakiś czas przesiąść na rower. Pamiętając, że jest on też najtańszym sposobem na podróżowanie, a przy okazji też najzdrowszym. Może nas utrzymać w formie do później starości. Dlatego planujemy rowerowe wyprawy z rodziną i znajomymi. A za inspirację niech posłuży to wydanie specjalne Travelera, w którym zebraliśmy dla Was mnóstwo pomysłów na dłuższe i krótsze podróże na dwóch kółkach po Europie. AGNIESZKA FRANUS REDAKTOR NACZELNA
10 najbardziej niebezpiecznych gór świata
Majestatyczne, niedostępne, a przez to jeszcze bardziej kuszące. Te wysokie szczyty zbierają wśród wspinaczy największe żniwo.
O Szwedzie, który wskoczył na rower, pojechał na Mount Everest i... wrócił do domu
Były spadochroniarz Göran Kropp dokonał czegoś, czego jeszcze nikomu nie udało się powtórzyć i chociaż zmarł tragicznie w 2002 roku, legenda jego szalonej przygody pozostała żywa do dziś. W 1995 roku postanowił wsiąść na rower i wyruszyć na nim na 18000-kilometrową wyprawę ze Szwecji do Nepalu, by wspiąć się na Mount Everest. Jak postanowił, tak zrobił, a nietypowy pomysł przyniósł mu pseudonim “Szalony Szwed”.
Jego pierwszy dużym szczytem była Galdhøpiggen – najwyższa góra w Skandynawii, na którą wszedł z ojcem w wieku zaledwie 6 lat, co w pewnym stopniu ukierunkowało jego późniejsze zainteresowania – jako nastolatek dołączył do klubu spadochroniarzy, cały czas pielęgnując swoją pasję do wspinaczki. Pierwszym dużym szczytem, na który wspiął się w dorosłym życiu, był Lenin Peak w Tadżykistanie i… od razu ustanowił na nim rekord czasu. Pociągnęło to za sobą lawinę kolejnych osiągnięć Kroppa: był czwartym wspinaczem, który zdobył pakistańską Muztagh Tower i pierwszym Szwedem, który zdobył K2. View oEmbed on the source website Jego rowerowa wyprawa w 1995 roku rozpoczęła się w październiku, kiedy wyruszył ze Szwecji, pakując na swój rower niemal 100-kilogramowy bagaż, który stanowiły głównie sprzęty wspinaczkowe. Do nepalskiego obozu dotarł w kwietniu 1996 roku. Początkowo planował wspinać się na Mount Everest bez butli z tlenem i linek pomocniczych, jednak pierwsza próba wejścia na szczyt szybko zweryfikowała jego plany, więc musiał zawrócić. Kiedy Kropp odzyskiwał siły w bezie wspinaczkowej, zamieć śnieżna zabiła osiem osób, które schodziły ze szczytu. Był to jak dotąd najbardziej śmiercionośny sezon wspinaczkowy na Everest, szybko nazwany przez media "katastrofą na Mount Everest 1996". Szwed przyłączył się wówczas do akcji ratunkowej, a chwilę później, nie zważając na niebezpieczne warunki, zdobył szczyt bez tlenu i asysty. A potem zszedł, wsiadł na swój rower i wrócił do Szwecji. Jakiś czas później zamieszkał z żoną w Stanach Zjednoczonych. Właśnie tam spojrzał w oczy ironicznej śmierci – po zdobyciu tak wielu szczytów i odbyciu niebezpiecznych skoków spadochronowych, Szwed stracił życie, spadając ze zwykłej ściany wspinaczkowej nieopodal swojego domu w Seattle.
Co siedzi w głowie himalaisty i dlaczego warto nauczyć się być "wielkim przegranym"? Wywiad z Simone Moro
„Żeby być dobrym wspinaczem, trzeba mieć niezłomną polską mentalność”- mówi Simone Moro, jeden z najbardziej znanych i doświadczonych himalaistów na świecie, w rozmowie z dyrektor artystyczną National Geographic Polska - Iwoną El Tanbouli-Jabłońską.
Simone Moro to obecnie jeden z najbardziej znanych i doświadczonych himalaistów na świecie. To także bardzo rozmowny i towarzyski Włoch, w którego żyłach płynie wschodnioeuropejska krew. Spotkałam się z Simone podczas VIII Festiwalu Górskiego Wondół Challenge w Szczyrku, by dowiedzieć się dokąd zmierza himalaizm zimowy w momencie, kiedy do zdobycia został jeden szczyt. Legendarne K2. Iwona El Tanbouli-Jabłońska: Po ostatniej wyprawie Polaków na K2 pojawia się wiele pytań o zdobywanie gór wysokich zimą. Kiedy uznaje się zimowe wejście? Simone Moro: Na ten moment wszystkie zimowe ekspedycje to te, które przestrzegają astronomicznego kalendarza. Więc jeśli Polacy zdobyliby K2 przed 20 marca, cieszyłbym się razem z nimi. (Zima na półkuli północnej trwa od 21 grudnia do 20 marca [przyp. red.]). Myślałeś, żeby zdobyć K2 zimą? Oczywiście. Kiedy wchodziłem zimą na Broad Peak, kupiłem również pozwolenie na wejście na K2. Tak było taniej. Jeśli pogoda by pozwoliła, zaatakowałbym również K2. Pogoda była jednak niesprzyjająca. Oprócz tego moja żona miała sen, w którym ginę właśnie na K2. Sam nie wiem, czy powinienem sprawdzić, czy sen był proroczy? Jeśli tak, to będzie moje ostatnie wejście w życiu. Myślę jednak, że K2 zimą należy do Polaków. Oni rozpoczęli rozdział zimowego himalaizmu i oni powinni go zakończyć. Przyjaźnisz się z Denisem Urubko i masz z nim dobre relacje. Co myślisz o jego decyzji? W mojej opinii decyzja Urubki była niesłuszna. Trzeba jednak dodać, że zasady można zmieniać i jeśli wszyscy wspinacze na świecie ustanowiliby nowe reguły, co do zimowego wejścia na ostatni ośmiotysięcznik, oczywiście bym je respektował. To nie znaczy, że Urubko postąpił źle, a wszyscy inni mają rację. Powtórzę, powinniśmy przestrzegać zasad. Czyich zasad? Denisa Urubki czy uczestników wyprawy, w której brał udział? Rozmawiamy o całej tej sytuacji, o decyzjach, o relacjach, nie będąc świadkami tamtejszych wydarzeń. Decyzje podejmowane na górze są bardzo trudne. Tam jest naprawdę niebezpiecznie, a media niestety wywierają presję. Wielu wspinaczy zginęło podczas zimowych wypraw. Właśnie przed 28 lutym. Czy to znaczy, że ich śmierć była niepotrzebna? Denis to silny gość o pancernej psychice. Wspinam się z nim od 15 lat. Szanuję jego i Krzysztofa Wielickiego. Powiem tak: jeśli bierzesz udział w wyprawie, to powinieneś przestrzegać zasad panujących na wyprawie, nawet jeśli są inne niż twoje. Zasady można jednak zmienić, ale na samym początku, nie w trakcie gry. Co siedzi w głowie himalaisty, który musi czekać tygodniami na poprawę pogody? Widziałem wielu wspinaczy, którzy uciekli z base campu, bo eksplodowała im psychika. Nie umieli znaleźć motywacji, żeby zostać dłużej. Czekanie jest bardzo trudną sprawą. Zaczynasz robić rzeczy, których nie powinieneś. Na przykład jakie? Na przykład wspinanie kiedy warunki są złe, a widoczność słaba. Kiedy serce podejmuje decyzję bez porozumienia z głową, nic dobrego z tego nie wynika. Nawet jeśli te decyzje są podejmowane w imię miłości do gór, a nie są racjonalne - zginiesz. Kochać, to coś wspaniałego, więc po co umierać z tego powodu? Dlatego zawsze masz plan B? Dobrze nauczyć się być wielkim przegranym, po to żeby stać się wielkim zwycięzcą. Kiedy robisz naprawdę coś trudnego i niebezpiecznego, musisz być przygotowany na niepowodzenie czy rezygnację ze swoich planów i czekanie nie tygodniami, ale nawet latami. Nanga Parbat jest dobrym przykładem. Szczyt był atakowany zimą trzydzieści jeden razy w przeciągu trzynastu lat. K2 atakowano zimą tylko trzy razy. Kto wie, może K2 nie puści w ciągu kolejnych kilkunastu lat? Anatolij Bukriejew (kazachski himalaista, zginął w 1997 r. na Annapurnie [przyp.red.] był dla Ciebie mentorem i wzorem do naśladowania. Czy Twoja relacja z Tamarą Lunger jest podobna? Anatolija nie da się zastąpić. Anatolij był dla mnie nauczycielem, a ja byłem jego uczniem. Kiedy szukałem innego wspinacza natknąłem się na młodego chłopaka z Kazachstanu imieniem Denis. Uciekał z Rosji. Pomogłem mu zorganizować paszport. Znajomość z Tamarą zaczęła się podobnie. Też na początku jej pomagałem i uczyłem, a ona szybko stała się bardzo silna. Tak silna jak Denis i Anatolij razem wzięci. Nie próbujcie nawet z nią konkurować. Z przyjemnością patrzyłem jak ze świetnej narciarki staje się wybitnym wspinaczem. Gdy zobaczyłem wyczyny Tamary podczas wspinaczki na K2 (2014 r.) nie miałem wątpliwości, że to z nią chciałbym się wspinać. A do tego jest bardzo wrażliwą dziewczyną. Potrafi płakać, gdy coś ją wzruszy. Anatolij też czasem płakał, Denis nie płakał nigdy. To dwa różne charaktery, ale to Tamara jest teraz moim oficjalnym partnerem. Twoja natura jest bardziej rosyjska niż włoska. Czy nie powinieneś urodzić się Rosjaninem? Kinga Baranowska też stwierdziła, że mam wschodni temperament. Zawsze fascynowali mnie silni ludzie z Europy Wschodniej. Warunki w latach 80-tych były u was trudniejsze niż w pozostałej części kontynentu, a mimo to mieliście takich himalaistów jak Kukuczka, Zawada, Berbeka, Czok… I często pytam samego siebie, czy jestem tak samo silny jak oni? Dlatego staram się zbliżyć do ich historii. Trudne zimowe wspinanie, to prawdziwy test. Często powtarzam alpinistom: żeby być dobrym wspinaczem, trzeba mieć niezłomną polską mentalność. Czy uważasz, że jesteśmy świadkami zmiany w sposobie zdobywania gór wysokich? Czy to koniec dużych ekspedycji w stylu oblężniczym? Wszystko możliwe. I moim zdaniem, pierwszą osobą, która zmieni zdanie będzie Krzysztof Wielicki. Jest bardzo doświadczony, dużo widział i dużo się nauczył. Nadchodzą czasy zimowego wspinania w górach wysokich w stylu alpejskim. Zdałem sobie sprawę, że brałem udział w takiej wspinaczce właśnie z Denisem Urubko. Wchodziliśmy na Makalu (2009 r.). Było nas dwóch, mieliśmy jedną kuchenkę i zrobiliśmy to w stylu alpejskim. Jedno wyjście, a następnie atak szczytowy. Można powiedzieć, że mieliśmy szczęście, bo pogoda nam sprzyjała, a może dlatego, że byliśmy szybcy, bo było nas tylko dwóch i nie zakładaliśmy obozów? Biorąc udział w dużych ekspedycjach zdałem sobie sprawę, że to nie jest styl, który mi odpowiada. Wolę być w małej grupie, co nie znaczy, że duże wyprawy są złe. Przypuśćmy, że K2 zostanie zdobyte. Co dalej? Odpowiem metaforycznie. Alpinizm jest jak książka. W momencie, kiedy człowiek zdobędzie K2 zimą nie oznacza, że zamykamy książkę. Przekładamy tylko kolejną stronę. Zamyka się pewien rozdział. Rozdział pierwszych zimowych wejść. Możliwe, że otwieramy następny rozdział. Zdobywanie ośmiotysięczników w stylu alpejskim lub wyznaczania zimą nowych dróg. Są jeszcze niezdobyte siedmiotysięczniki. Przygoda eksplorowania gór wysokich nigdy nie zostanie zakończona. A jaki jest kolejny rozdział Simone Moro? Jako profesjonalista staram się trzymać najwyższy poziom, mimo że mam już 50 lat. Na obecną chwilę młodsi wspinacze nie są w stanie mnie wyprzedzić. Jestem z tego dumny. Ale to nie przychodzi samo. Trenuję codziennie. Chciałbym wrócić do wspinania technicznego i mam, co do tego pewne plany. Cały czas myślę o trawersie Everest-Lhotse bez tlenu. Nikomu to się jeszcze nie udało. Może to znak, że to ja będę tym pierwszym? W skrócie, moje plany na przyszłość wiążą się z eksperymentowaniem na wysokościach. (Simone Moro próbował trawersu 3 razy: w 1997 r. z Anatolijem Bukriejewem, w 2000 r. z Denisem Urubko i w 2001 r. [przyp. red.]). Czym jest dla Ciebie wysokość? Wysokość to dla mnie przede wszystkim cisza, spokój i ucieczka od tego, co widzimy na co dzień. Gdy jestem na szczycie, zaczynam rozumieć, że w życiu nic nie jest oczywiste. Śmiech znajomych, ciepło domowego kominka czy po prostu szklanka wody stają się wtedy dla mnie czymś bardzo wyjątkowym. Nabierają dodatkowego znaczenia. Właśnie tak się poczułem, kiedy byłem na Syberii. W kompletnej ciszy na środku ogromnego pustkowia. Gdy jestem na wysokości czuję, że mam wybór - że mogę uciec od tych wszystkich przyziemnych rzeczy. I to właśnie ten wybór pozwala mi zrozumieć, ile te rzeczy dla mnie znaczą. Bycie na wysokości nauczyło mnie prawdziwie doceniać wszystko to, co dla ludzi zazwyczaj wydaje się oczywiste. Rozmawiała: Iwona El Tanbouli-Jabłońska, dyrektor artystyczna National Geographic Polska.
Gdzie kończy się himalaizm, a zaczyna turystyka? "O klasie wspinacza świadczy to, że potrafi zawrócić"
Więcej ludzi zdobyło Mount Everest jednego dnia w 2010 r. niż przez 30 lat po pierwszym wejściu w 1953 r. A jednak jak mówi Dariusz Załuski, "Everest nie jest górą, na którą wejść mogą wszyscy". Traveler sprawdza, jak wygląda sytuacja na najwyższej górze świata i gdzie kończy się himalaizm, a zaczyna turystyka.
Kolejka na Mount Everest Sto tysięcy dolarów. Tyle potrzebowała 33-letnia Shriya Shah-Klorfine, żeby spełnić swoje największe marzenie – wejść na Mount Everest, najwyższą górę świata. Dobrze pamięta, kiedy po raz pierwszy ją zobaczyła. Miała dziewięć lat i leciała helikopterem z rodzicami. Shriya urodziła się w Katmandu w Nepalu, ale większość dorosłego życia spędziła w Toronto, gdzie prowadziła własny biznes. Nie szedł tak dobrze, by lekką ręką mogła sfinansować ekspedycję, postanowiła więc zastawić swój dom. I poleciała do Nepalu. Swoją wyprawę dokumentowała na Facebooku. Zamieszczała zdjęcia z kolejnych obozów, ćwiczeń, przygotowań. W dniu ataku szczytowego, entuzjastyczne komentarze znajomych nagle zamieniły się w kondolencje. Shriya była jedną z czterech osób, którym nie udało się tego dnia bezpiecznie zejść do obozu. Przed samą śmiercią spotkał ją szerpa Pemba Janbu, który brał udział w 16 ekspedycjach i dwa razy wszedł na szczyt. On wchodził, ona dopiero schodziła. Gdy zobaczył Shriyę, ta leżała kilka metrów poniżej trasy. Widać było, że brakowało jej tlenu. Wyciągnął więc butlę, ale było za późno. Nie odpowiadała. Kilka sekund wcześniej jej ciało odmówiło współpracy. Tego samego dnia, o 6.10 rano, na szczycie znalazła się 19-letnia Leanna Shuttleworth, najmłodsza Brytyjka, która zdobyła Koronę Ziemi. Zamiast ogromnej radości czuła niepokój. W trakcie ataku szczytowego widziała po drodze kilka ciał, niektóre leżały tam dopiero od paru dni. Wspomina też mężczyznę, który do niej machał podczas wejścia. Gdy schodziła, już nie żył. – Mijać martwe ciała na szlaku było jednym z najbardziej przerażających doświadczeń, jakie mi się przytrafiły w mojej wspinaczkowej karierze – wyznała po zejściu. Spóźnieni na Szczyt Prawdopodobnie gdyby nie szerpa Pemba, który po drodze pomógł kilkunastu osobom, bilans tego jednego z najbardziej śmiertelnych dni na Mount Evereście byłby jeszcze bardziej zatrważający. Z 200 osób, które wyszły na atak szczytowy, cztery zmarły. Ostatnim razem taka sytuacja miała tu miejsce w 2004 r. Najczarniejszym pozostaje 10 maja 1996 r., kiedy zginęło aż osiem osób. Główny powód tych tragedii wciąż jest taki sam – zbyt późne atakowanie szczytu. Wszyscy wspinacze na Evereście wiedzą, że godz. 11 rano jest najpóźniejszą porą na zdobycie wierzchołka. Każdy, kto do tego czasu nie stanie na dachu świata, powinien zawrócić. Wchodzenie po 11 to ryzykowanie nie tylko swojego życia, ale też osób, które prawdopodobnie będą musiały pomagać nam przy schodzeniu. – Niektórzy pchali się na szczyt nawet po godz. 14.30 – mówi Gyanendra Shrestha z nepalskiej organizacji wspinaczkowej. – Przebywają wtedy zbyt długo na wysokości powyżej ośmiu tysięcy metrów i szybciej wykorzystują zapasy tlenu. Mają poczucie, że skoro zapłacili kilkadziesiąt tysięcy dolarów, to muszą osiągnąć swój cel za wszelką cenę – dodaje Shrestha. A przecież to nie samo wejście, a zejście jest najtrudniejszym etapem wspinaczki. I to właśnie w jego trakcie wydarza się najwięcej wypadków. Komercyjni klienci często nawet nie zdają sobie sprawy z czyhającego niebezpieczeństwa. – Czują się bezpiecznie, zawsze gdy są przypięci do lin, nawet jeżeli te są w kiepskim stanie. Nie potrafią ocenić ich wytrzymałości – opowiada Tomek Kobielski, himalaista, właściciel biura organizującego wyjazdy wspinaczkowe Adventure24.pl. Są bardzo słabo przygotowani, dlatego też poruszają się bardzo wolno. W ekstremalnych przypadkach swoje umiejętności wspinaczkowe zdobywają dopiero w trakcie trekkingu do obozu bazowego. – Spotkałem takich, którzy po raz pierwszy w życiu ćwiczyli poruszanie się w rakach na lodowcu pod bazą Everestu. To nie do pomyślenia! – dodaje Kobielski. Sęk w tym, że dla wielu zdobywanie najwyższej góry świata to jedyna taka wyprawa w życiu. Nigdy wcześniej nie byli w wysokich górach i być może nigdy więcej w nie nie wrócą. Dariusz Załuski, znany polski himalaista, który dwa razy zdobył Mount Everest, też obserwował tego typu sytuacje. Dziwi się, że ludzie są tak ufni i ślepo zawierzają całe swoje życie szerpom i przewodnikom. – Everest, wbrew obiegowej opinii, nie jest górą, na którą wejść mogą wszyscy. Park rozrywki Simone Moro, jeden z najlepszych himalaistów świata, wybrał się pod Everest z zamiarem zrobienia pierwszego trawersu Czomolungma–Lhotse. Szybko zrezygnował. To, co zobaczył na Przełęczy Południowej, przeszło jego najśmielsze wyobrażenia. – Czułem się jak w parku rozrywki – komentował po powrocie do obozu bazowego. Na trasie pojawiła się rekordowa liczba wspinaczy, blisko 200. Kiepskie warunki pogodowe sprawiły, że wszystkie wyprawy chciały zdobywać szczyt w ciągu jednego weekendu. Utworzyły się najprawdziwsze korki. Moro, jako jeden z niewielu, szedł bez tlenu. Wtedy potrzebne jest utrzymanie rytmu. – To było niemożliwe, bo co chwila musiałem stawać w kolejce. Próbowałem ją wyminąć, ale i tak czasem trafiałem na wąskie gardła. Zawróciłem – dodaje. Przy takim tłumie tempo narzuca najwolniejszy. – To absurd. Musiałbym się dostosowywać do nieprzygotowanych ludzi na szlaku. Zbyt ryzykowne – podsumował. W rozmowie z Travelerem podkreślił, że o klasie wspinacza świadczy właśnie to, że potrafi zawrócić w odpowiednim momencie. W zeszłych latach grupy dogadywały się między sobą, żeby nie wszyscy szli jednocześnie. W tym roku to nie podziałało. Krótkie okno pogodowe, czyli okres z dobrą pogodą, sprawiło, że wszyscy zaczęli wspólnie. Dariusz Załuski w tym czasie wchodził na szczyt alternatywną drogą, od Tybetu. – Było nas zaskakująco mało. Gdy wyruszyliśmy w nocy, byliśmy sami. Dopiero na samym szczycie napotkaliśmy tłum alpinistów, którzy wchodzili od strony nepalskiej – wspomina Załuski. Droga nepalska uważana jest za łatwiejszą i dlatego wybiera ją większość wypraw komercyjnych. Jest też świetnie przygotowana. By zapewnić jak największe bezpieczeństwo, co roku na trasie zakładanych jest pięć kilometrów lin poręczowych i 200 śrub lodowych. Na drogę tybetańską decydują się za to bardziej doświadczeni wspinacze. Na szczycie obie grupy się jednak łączą. Dariusz Załuski przyznaje, że nie doszedł nawet do najwyższego punktu na górze, bo nie chciał się przepychać. – Ciężko w takiej atmosferze o poczucie intymności. Nie zmienia to faktu, że stanięcie na szczycie Everestu to dla wszystkich bardzo silne przeżycie, które zapamiętają do końca życia. Nie można tego nikomu odbierać – dodaje. Wielkie wysypisko Niestety nie tylko wspomnienia zostają po tych wspinaczach, ale też bardziej przyziemne rzeczy, w tym tony śmieci. W 2010 r. grupa 20 nepalskich szerpów zdecydowała się oczyścić tzw. strefę śmierci, czyli teren położony na wysokości powyżej 8000 m. To pierwsza tego typu akcja od czasów zdobycia Everestu przez Edmunda Hillary'ego w 1953 r. Globalne ocieplenie sprawia, że pod topniejącym śniegiem pojawia się coraz więcej brudów, nawet z najdawniejszych lat. W czasie akcji zebrano prawie 2 tony odpadów, w tym butle tlenowe, porozrywane namioty, puszki czy utracony ekwipunek. W podobną akcję zaangażował się jeden z najbardziej znanych wspinaczy na Everest, szerpa Apa. Zorganizował ekspedycję, która miała za zadanie wesprzeć akcję Cash for Trash („kasa za śmieci”). Za każdy zniesiony kilogram odpadów uczestnicy dostawali 100 rupii nepalskich, czyli równowartość 4 zł. Udało się zebrać ok. 5 ton śmieci. To jednak kropla w morzu potrzeb. Szacuje się, że na całej górze znajduje się ich ponad 20 razy więcej, czyli ponad 100 ton. – Władze nepalskie powinny uczyć się od Amerykanów – twierdzi Martyna Wojciechowska, która zdobyła Koronę Ziemi. Najwyższy szczyt Ameryki Północnej, McKinley, utrzymany jest w największej czystości. Specjalne władze wnikliwie sprawdzają, czy wspinacze znoszą dokładnie tyle samo rzeczy, co wnoszą. – Nic nie umknie ich uwadze. Nawet specjalne pojemniki, służące jako przenośne toalety, są dokładnie sprawdzane – śmieje się Wojciechowska. Na Evereście nie będzie to jednak łatwe. Powód? Ogromna liczba ludzi, która dostaje pozwolenie na wspinaczkę. Władze nepalskie wydają je bowiem bez ograniczeń. Wystarczy zapłacić 70 tys. dol. za pozwolenia na maksimum siedem osób. Ratuj kto może Po tragicznych zdarzeniach pojawiły się głosy, że powinny być wprowadzone ograniczenia wejść na Czomolungmę. Wiele osób w środowisku, jak na przykład angielski himalaista Chris Bonington, uważa, że niezbędne są limity osób, które jednego dnia mogą atakować szczyt. – To kwestia życia i śmierci – komentował w brytyjskiej gazecie The Telegraph. – Teoretycznie świetny pomysł, w praktyce niewykonalne. Tak samo jak ograniczenia liczby ekspedycji – ripostuje Kobielski. – Nepal żyje z Everestu i jeżeli nałoży takie ograniczenia, to jednocześnie znacząco zwiększy cenę za wejście. Wtedy będzie dostępny tylko dla bogaczy, a przecież nie o to chodzi – dodaje. Darek Załuski też nie jest przekonany. Przecież tego, że ludzie będą chcieli zdobywać najwyższą górę świata, nie da się zmienić. To jak walka z wiatrakami. Może lepiej postawić na umiejętności i w jakiś sposób sprawdzać, czy osoby wybierające się na Everest mają wystarczające doświadczenie. Poleca też wchodzenie alternatywnymi drogami, jak choćby tą z Tybetu. Simone Moro ma bardziej radykalne rozwiązanie. Prawdziwi wspinacze i himalaiści na Everest powinni, jego zdaniem, wchodzić tylko zimą – wtedy nie ma żadnych komercyjnych klientów. Nie dodał jednak, że tę sztukę potrafi wykonać tylko kilku czołowych wspinaczy na świecie. Co ma więc zrobić osoba, która chce stanąć najwyżej jak się da, a przy okazji nie chce uczestniczyć w całym tym komercyjnym wariactwie? Przede wszystkim ważne jest odpowiednie przygotowanie. Ono zapewni, że mniej zaszkodzimy sobie, innym wspinaczom i samej górze. Tomasz Kobielski zaznacza, że na swoją wyprawę zabierze tylko takie osoby, które mają wcześniejsze doświadczenie wspinaczkowe i stanęły już przynajmniej na jakimś siedmiotysięczniku. Konieczne jest też przygotowanie teoretyczne, poznanie topografii góry, lokalnych zwyczajów, zasad panujących w obozach. To zapewni, że nie będziemy kolejnymi komercyjnymi turystami, bezwiednie prowadzonymi przez przewodników. Ważne jest też, by nawet w sytuacjach największego zmęczenia pamiętać o ekologii. Bezwzględnie należy ze sobą zabierać wszystkie śmieci. Najlepiej nie tylko te swoje. Te wytyczne dotyczą zresztą nie tylko Everestu, ale wszystkich gór „naj”. Kilimandżaro jest chyba drugą najbardziej obleganą górą świata. Większość problemów, które pojawiają się na Evereście, można znaleźć i tam. – Nie ma co się dziwić. Ludzie zawsze będą chcieli zdobywać szczyty, które są najwyższe, najpiękniejsze, najbardziej znane – komentuje Załuski. – Niewielu zaimponuje, że wszedłem na Monte Rosa, ale Mont Blanc jak najbardziej – dodaje Kobielski. Pytanie tylko, czy takie zdobywanie to nadal wspinaczka, czy może bardziej turystyka. Reinhold Messner nie ma wątpliwości. Komercyjne wyprawy, z szerpami, linami, tlenem, nie mają nic wspólnego z alpinizmem. To czysta turystyka. Dariusz Załuski i Tomasz Kobielski nie są jednak tak radykalni. – To ciągle jest himalaizm. Może nie sportowy, bardziej komercyjny, ale himalaizm. Wbrew obiegowej opinii wejście na szczyt Everestu to nie jest bułka z masłem, tylko potężny wysiłek – zaznacza Kobielski. Załuski zauważa, że nawet jeżeli jest to dziś wielki biznes, to przecież taka turystyka nie ma wyłącznie negatywnych aspektów. Ważne jest nie czy, tylko w jakim stylu się górę zdobędzie. – Ludzie wchodzą na Everest z przeróżnych powodów. Od duchowej przemiany po chęć sprawdzenia się na takiej wysokości. Każdy jest dobry – dodaje. Najlepiej wyraził to George Mallory, który wziął udział w pierwszej ekspedycji na Mount Everest. Zapytany, dlaczego wspina się właśnie na tę górę, odpowiedział: „Bo jest”.
Od niego wszystko się zaczęło. Andrzej Zawada – pionier zimowego himalaizmu
Andrzej Zawada kierował wyprawą na Mount Everest zimą 1980 roku. Ten pomysł zaświtał mu w głowie, gdy w 1973 roku jako pierwszy człowiek na świecie przekroczył zimą wysokość 7 000 metrów. Wedy to, razem z Tadeuszem Piotrowskim zdobył zimą najwyższy szczyt Afganistanu - Noszak (7 485 m n.p.m.).
„Zawsze pociągało mnie ryzyko” – mówił Andrzej Zawada i podkreślał, że ma to po dziadku. Tomasz Rawicz-Zawada jako 19-latek walczył w Powstaniu Styczniowym. Ojciec Zawady też był niespokojnym duchem. Jako legionista przeszedł całą kampanię wojenną w 1920 roku. Andrzej Zawada przyszedł na świat 16 lipca 1928 roku w Olsztynie (w tamtym czasie należącym do Prus Wschodnich). Po śmierci ojca rodzina przeniosła się do Rabki. To miasto – uznawane wówczas za świetne miejsce uzdrowiskowe – wybrała matka Andrzeja, obawiając się o zdrowie dzieci. Gdy miał 10 lat pierwszy raz w życiu odbył wycieczkę do Zakopanego. Po latach wspominał swoje młodzieńcze, pierwsze spotkania z górami: „Podczas okupacji niemieckiej nie wolno było jeździć do Zakopanego i chodzić po Tatrach. Nie przejmowałem się tymi zakazami i często wyruszałem pociągiem do Zakopanego, gnałem w góry a późnym popołudniem wracałem do Rabki. Tatry ciągnęły mnie nieodparcie”. Miłość do gór łączył długo z edukacją i pracą zawodową. Studiował fizykę i geofizykę we Wrocławiu i Warszawie. Zdobył tytuł sejsmologa, a w zawodzie pracował blisko 40 lat (1952-1993). Niemal w tym samym czasie, kiedy zaczął pracę, zaczął też wspinać się „na poważnie”. Wszystko dzięki temu, że poznał środowisko Klubu Wysokogórskiego (KW) w Warszawie. „Zacząłem, kiedy była kompletna beznadzieja! Żeby móc się wspinać na graniczne szczyty organizowaliśmy jakieś alpiniady pod pretekstem wnoszenia flagi z okazji państwowego święta” – mówił Zawada. Andrzej Zawada (fot. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady) Pierwszej zimowej wyprawy w góry spróbował w ‘52, a już w ’56 został inicjatorem i organizatorem zimowych obozów w Tatrach. I właśnie w tych górach – Polskich i Słowackich Tatrach – odnotowywał pierwsze sukcesy. Najważniejszym bez wątpienia było pierwsze zimowe przejście 75-kilometrowej grani Tatr. Od przełęczy Zdziarskiej do Huciańskiej. Przeprawa, która trwała 19 dni i zakończyła się sukcesem 14 kwietnia 1959 r., stała się tematem jego pracy dyplomowej, gdy w 1976 roku Andrzej Zawada kończył Studium Trenerów Alpinizmu AWF w Krakowie, aby oficjalnie uzyskać dyplom trenera alpinizmu. Zawada, który nie należał do żadnej nieformalnej grupy w Klubie Wysokogórskim, a swoim dokonaniem z 1959 podpadł zarządowi klubu, był pomijany przy większych ekspedycjach. W końcu postanowił wziąć sprawy w swoje ręce i w 1966 został kierownikiem Komitetu Organizacyjnego Wyprawy w Karakorum, powołanego przez Zarząd Główny K W. Nie wyjechał jednak, bo władze PRL odmówiły mu wydania paszportu. (fot. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady) W 1970 wszedł na swój pierwszy w życiu siedmiotysięcznik. Był nim Szczyt Lenina w Pamirze (wcześniej nazywany Szczytem Kaufmana). Rok później – jako kierownik wyprawy – zdobył jako pierwszy dziewiczy szczyt Kunyang Chhish (7 852 m). Przez 17 lat nikomu nie udało się powtórzyć tego dokonania. „Nie ma dla mnie piękniejszej góry i wspanialszego sukcesu” – mówił po latach. W ’73 jako pierwszy człowiek w historii przekroczył zimą wysokość 7 000 metrów, zdobywając wraz z Tadeuszem Piotrowskim najwyższy szczyt Afganistanu, Noszak (7 492 m.). Już wtedy Andrzej Zawada pisał: Rekord świata na Noszaku! Od tej chwili zaczyna się nowy etap w światowym alpinizmie wysokościowym – etap zimowych wejść na najwyższe wierzchołki naszego globu. A otworzyli go Polacy i to jest chyba największym i najtrwalszym osiągnięciem naszej wyprawy”. Swój własny rekord pobił już rok później podczas wejścia na Lhotse (8 516 m). Razem z Zygmuntem Heinrichem przekroczyli zimą granicę 8 000 m i wspięli się na wysokość 8 250 m. (fot. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady) Nic dziwnego, że to właśnie Zawada – pierwszy z lodowych wojowników – był jednym z pomysłodawców i orędowników zimowej wyprawy na Mount Everest w 1980 roku. To wtedy Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy – dokładnie 17 lutego o godz. 14:25 czasu nepalskiego – zapisali się w historii światowego himalaizmu. Zawada jest też autorem „Trzech rekordów na Cho Oyu”. I nie mowa tu tylko o książce, ale o kierownictwie wyprawy, w czasie której te rekordy padły. Na przełomie 1987 i 1988 roku poprowadził też pierwszą zimową wyprawę na K2 – do tej pory niezdobyte zimą. Poprowadził też wiele innych przełomowych ekspedycji, których członkowie bili rekordy i przechodzili do historii. Za działalność górską był wielokrotnie odznaczany m.in.: Złotym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe. W 1980, za zimową wyprawę na Mount Everest, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, oraz jednym z najwyższych orderów pakistańskich, Tamgha-i-Imtiaz. Po ciężkiej chorobie nowotworowej zmarł 21 sierpnia 2000 roku w warszawskim szpitalu. Obecnie o pamięć o Andrzeju Zawadzie i jego trosce o góry i ludzi gór dba Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady. Katarzyna Grzelak POLECAMY: Zobacz Wietnam lat 50. widziany oczami.... pioniera polskiego himalaizmu. Wyjątkowa wystawa zdjęć Andrzeja Zawady
Adam Bielecki: wyprawy polskiego taternika, alpinisty i himalaisty
Dla Adama Bieleckiego wspinaczka jest pasją i sposobem na życie. Wymagana w niej jest sprawność ruchowa, którą się kształtuje, ale także siła i wydolność fizyczna. W wyprawach łatwo jest osiągnąć granice wytrzymałości organizmu. Dlatego też najczęściej organizowane są one w zespołach dwu lub trzyosobowych. Rzadziej zdobywa się szczyty samotnie. Partnerzy są dla siebie pomocą, wsparciem i asekuracją. Opuszczenie członka zespołu stanowi wykroczenie w etyce wspinaczkowej.
Adam Bielecki – biografia Adam Radosław Bielecki przyszedł na świat w Tychach 12 maja 1983 roku. Jest polskim podróżnikiem, taternikiem, alpinistą i himalaistą. Zdobył liczne ośmiotysięczniki. Niektóre z jego wypraw były pionierskimi. Jest on pierwszym zimowym zdobywcą ośmiotysięcznika Gaszerbrum I (2012) i Broad Peak (2013). Wszedł także na inne najwyższe szczyty świata, takie jak K2, Makalu i Gaszerbrum II. Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Leona Kruczkowskiego w Tychach. Studiował psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Ma siostrę Agnieszkę Bielecką, która także jest himalaistką. W młodości usłyszał od ojca (inżyniera kopalni) słowa: „Możesz zostać w życiu kim chcesz. Byleby nie górnikiem”. Mając trzynaście lat ze względu na zbyt młody wiek odmówiono mu udziału w kursie skałkowym. Dwa lata później jeden z taterników powiedział mu, że będzie kiedyś dobrym wspinaczem, o ile wcześniej się nie zabije. Wspina się od 1996 roku. Członek Klubu Wysokogórskiego Kraków. Dokonał 100 wejść w Tatrach i Alpach. Lider licznych wypraw w góry pięciu kontynentów: Azji, Afryki, Europy, Ameryki Północnej i Południowej. W Alpach zdobył 17 czterotysięczników. W Andach był współtwórcą nowych dróg: „Ruta Polaca”, „Zacięcie Polaków” i „Tęsknota”. Adam Bielecki jest znany z wyprawy ratunkowej z Denisem Urubko na Nanga Parbat. Uratowali i sprowadzili do obozu francuską himalaistkę Elisabeth Revol, wspinającą się na ten ośmiotysięcznik. Ze względu na ekstremalne warunki pogodowe niestety nie udało im się ocalić Tomasza Mackiewicza. Adam Bielecki: wyprawy W 2000 roku Adam Bielecki, jako 17 latek samotnie wszedł na Chan Tengri o wysokości 7010 m n.p.m. Jest to szczyt górski znajdujący się na pograniczu Kirgistanu, Kazachstanu i Chin. Rok 2011 to zdobycie Makalu (8481 m n.p.m.). Jest to piąta najwyższa góra świata. Wszedł na nią bez użycia tlenu razem z Arturem Hajzerem i Tomaszem Wolfartem. Był to pierwszy zdobyty przez Adama Bieleckiego ośmiotysięcznik. W 2012 roku wraz z Januszem Gołębiem wszedł w zimie, bez użycia tlenu na na Gaszerbrum I (8068 m n.p.m.) w Pakistanie. Pobili rekord wysokości zdobytej przez człowieka w Karakorum w porze zimowej. Latem 2012 roku Adam Bielecki zdobył drugi szczyt świata czyli K2 o wysokości 8611 m n.p.m. Dokonał tego bez użycia butli z tlenem. Było to dziesiąte z kolei wejście Polaka na K2. Adam Bielecki – Broad Peak: Kolejnej zimy, w 2013 roku wraz z Maciejem Berbeką, Tomaszem Kowalskim i Arturem Małkiem wszedł na następny ośmiotysięcznik. Broad Peak ma wysokość 8047 m n.p.m. i po raz pierwszy został zdobyty zimą. Wyprawa skończyła się jednak śmiercią Berbeki i Kowalskiego, którzy zginęli schodząc ze szczytu. Zimą 2015 Adam Bielecki i Jacek Czech chcieli zdobyć dziewiąty najwyższy szczyt świata - Nanga Parbat w Himalajach (8126 m n.p.m.). Bielecki uległ jednak wypadkowi – poleciał 80 metrów z wysokości 5800 m n.p.m., jednak nic mu się nie stało. Miał tylko poobijaną dłoń. Asekurował go Daniele Nardi. Szczytu w tym czasie jednak nie zdobyli, i przerwali wyprawę. W styczniu 2018 roku, wraz z Denisem Urubką, Jarosławem Botorem oraz Piotrem Tomalą przerwał Narodową Zimową Wyprawę na K2. Włączył się do akcji ratowniczej na Nanga Parbat, której celem była pomoc dla Elisabeth Revol i Tomasza Mackiewicza. Adam Bielecki i Denis Urubko uratowali himalaistkę. Akcję ratunkową śledził cały świat. Latem 2018 roku wspólnie z Felixem Bergiem zdobyli Gaszerbrum II. Góra ta jest najniższym ośmiotysięcznikiem w Karakorum. Mierzy 8035 m n.p.m. Pasmo górskie położone w Azji na pograniczu Indii, Pakistanu oraz Chin. Adam Bielecki – książka "Spod zmarzniętych powiek" Adam Bielecki wraz z Dominikiem Szczepańskim napisał książkę "Spod zamarzniętych powiek". Została wydana przez Agorę w 2017 roku. Jest to bogato ilustrowana biograficzna opowieść o doświadczeniach wspinaczkowych i zdobywaniu ośmiotysięczników. Zawiera wspomnienia z himalajskich wypraw oraz opowiada o nadludzkim wysiłku w spełnianiu marzeń i realizacji pasji. Opisuje jego drogę z rodzinnych, śląskich Tychów na szczyty najwyższych gór świata. Na pierwszym planie jest przedstawiony bohater zachwycający się górami. Znaleźć w niej można także opisy na temat organizacji wypraw i odwiedzanych miejsc. W książce ukazano wiele aspektów wspinaczki - między innymi roztropność. Czytelnik pozna luźne myśli, żarty, ale także tematy kontrowersyjne i niezwykle poważne. Ukazano w niej miłość do gór i wiedzę, jaką ma na ich temat Adam Bielecki. Książka nie jest atakiem, nikogo nie oskarża, nie ocenia, nie szuka winnych. Wydanie nie stanowi zemsty, ani tłumaczenia. Opowiada o porażkach, trudnych momentach i złych decyzjach. Adam Bielecki podkreśla, że każdy wspinacz, decydujący się na wyjazd w wysokie góry jest dorosły i w pełni odpowiedzialny za siebie. W górach trzeba być twardym, nie ma tam miejsca na słabość i niezdecydowanie. Decyzje trzeba podejmować szybko. Przy tym wszystkim należy być uczciwym człowiekiem takim, jaki przykład daje Adam Bielecki. Oficjalna strona internetowa autora to miejsce, gdzie można zakupić książkę wraz z autografem. Publikacja ma dodane kody QR, które po zeskanowaniu odnoszą do nagranych przez niego filmów. Opis współgra więc z fotografią i filmem, dzięki czemu czytelnik jest w stanie być jeszcze bliżej miejsca akcji. Adam Bielecki – żona, dzieci Himalaista pierwszy raz spotkał się z przyszłą żoną na Mont Blanc. Ona miała wtedy 17 lat i była ze swoim ojcem na wyprawie. Ich przewodnikiem był 19-letni Adam Bielecki. Żona przyznaje, że rok później skontaktowali się ze sobą i po spotkaniu w Tychach zostali parą. Obecnie mieszkają pod Poznaniem w wielkopolskim Łopuchowie. Dobrosława Bugajna-Bielecka ma świadomość odpowiedzialności jaką posiada w górach jej mąż – Adam Bielecki. Dzieci i ona czekają zawsze na niego. Bielecki nie ryzykuje ataku szczytowego, gdy jest to zbyt niebezpieczne, bo wie, że ma do kogo wracać. Mają dwójkę dzieci Tymoteusza i Radochnę.
„Góry można przeżywać na bardzo różne sposoby”. Leszek Cichy, żywa legenda himalaizmu
„Gdyby to nie był Everest, to chyba byśmy nie weszli” – te słowa Leszka Cichego przeszły do historii i przez lata doczekały się wielu interpretacji. Zimą 1980 roku Leszek Cichy jako jeden z dwóch Polaków stanął na szczycie Mount Everestu. Było to pierwsze zimowe wejście na ośmiotysięcznik.
Leszek Cichy urodził się w 1951 roku w Pruszkowie. Pierwszy szczyt – niewysoki, bo liczący 1 328 m n.p.m. – Kopieniec Wielki zdobył, gdy miał 17 lat. „Od tego momentu wiedziałem, że będę się wspinać” – wspominał po latach na antenie Polskiego Radia. Pierwsze wyprawy, które przeszły do historii, zaliczył już jako dwudziestolatek. W 1974 roku był członkiem polsko-niemieckiej ekipy, która jako pierwsza zdobyła Shispare (7 611 m). W 1975 roku zdobył Gaszerbrum II (8 035 m), czym ustanowił nowy polski rekord wysokości. Leszek Cichy jest też pierwszym Polakiem, który skompletował tzw. Koronę Ziemi, czyli zdobył najwyższe szczyty wszystkich kontynentów. Wyzwanie dokończył w 1999 roku, kiedy sukcesem zakończyła się wyprawa na Piramidę Carstensza (4 884 m) – najwyższy szczyt Australii i Oceanii. 17 lutego 1980 roku Leszek Cichy – wraz z Krzysztofem Wielickim – otworzyli nowy rozdział w historii himalaizmu. Jako pierwsi na świecie stanęli zimą na szczycie Mount Everest. Leszek Cichy – zdobywca Mount Everest zimą 1980 (fot. Ryszard Dmoch za Wikimedia Commons) „Jesteśmy na szczycie! Hurra! Rekord świata! Gdyby to nie był Everest, to byśmy nie weszli, strasznie wiało. Strasznie ciężko, zimno, bardzo się boimy zejścia, będziemy uważać” – to słowa, jakie padły podczas rozmowy z kierownikiem wyprawy Andrzejem Zawadą prowadzonej ze szczytu. „Everest nie jest szczytem pięknym. Prawdopodobnie gdyby cała okolica była położona o tysiąc metrów niżej, nikt by tu nie zajrzał. Przyjechałaby jedna wyprawa, zrobiła pierwsze wejście i na tym by się skończyło. Everest niższy o tysiąc metrów byłby niewiele wart. Nietrudny, nieładny. Jego ogromna atrakcyjność bierze się stąd, że jest bezwzględnie najwyższy, a nasza stechnicyzowana cywilizacja wymaga wyników dających się wyrazić w kategoriach obiektywnych” – mówił Cichy w książce „Rozmowy o Evereście”. Na legendarnym już zdjęciu z wyprawy na Mount Everest widać Leszka Cichego, trzymającego zafoliowaną kartkę, którą w 1979 roku Ray Genet zostawił na wierzchołku Everestu. Polscy himalaiści zabrali ją jako dowód na to, że rzeczywiście dotarli na szczyt. Sami zostawili różaniec różaniec, który dostali od Jana Pawła II, a także krzyżyk przekazany im przez matkę Stanisława Latałły, który w 1974 r. zginął na Lhotse. Kalendarium historycznych wypraw Leszka Cichego: 1974 – pierwsze w historii wejście na Shispare (7611 m) 1975 – trzecie wejście na Gaszerbrum II (8035 m) (ówczesny polski rekord wysokości, pierwszy ośmiotysięcznik z listy czternastu najwyższych, zdobyty przez Polaków) 1976 – pierwsza polska wyprawa na K2 (8611 m), dojście do wysokości 8230 m, 1978 – uczestnictwo w wyprawie na Makalu (8470 m), dojście do wysokości 7400 m, najwyższej osiągniętej 17 lutego 1980 – pierwsze wejście zimowe na Mount Everest (8848 m) wspólnie z Krzysztofem Wielickim – światowy rekord wysokości w alpinizmie zimowym 1982 – K2, Cichy dochodzi najwyżej, do wysokości 8250 m 1984 – nowa droga na Yalung Kang (Kanczendzongę Zachodnią, 8505 m) 1984 – wejście na Elbrus(5642 m) 1987 – Aconcagua (6960 m), nową drogą – południową ścianą 1987 – K2, pierwsza w historii, zimowa wyprawa na K2, pod kierownictwem Andrzeja Zawady, wraz z Krzysztofem Wielickim dochodzi najwyżej, do wysokości 7300 m 1988 – Lhotse (8501 m), zimowa, polsko-belgijska wyprawa pod kierownictwem Andrzeja Zawady, w samotnym ataku szczyt zdobywa Krzysztof Wielicki 1989 – Denali (McKinley) 1998 – Mount Vinson, Antarktyda 1999 – Piramida Carstensz, Nowa Gwinea 2005 – K2 (8611 m), wraz z Anną Czerwińską i Dariuszem Załuskim dotarł do wysokości 7850 m
Jak zmienił się sprzęt wspinaczkowy przez 50 lat? Jaki będzie w przyszłości?
W 1963 r. zespół złożony z 19 Amerykanów chciał zdobyć Mount Everest. Do tamtej pory na najwyższym szczycie Ziemi stanęło tylko kilka osób. Pierwsi dotarli na szczyt nowozelandzki himalaista Edmund Hillary i Szerpa Tenzing Norgay, w 1953 r. Od tamtego czasu wielu tego próbowało i wielu się nie udało.
Amerykanie byli dobrze przygotowani: towarzyszyło im 32 Szerpów i 909 tragarzy, dysponowali 24 tonami zapasów i sprzętu (powyżej). Spośród 19 Amerykanów pięciu stanęło na szczycie. Dzisiejsze wyprawy wysokogórskie są znacznie skromniejsze: liny są cieńsze, złożone namioty – mniejsze, a wszystko możliwie najlżejsze. Czekany z włókna węglowego pozwalają oszczędzić czas i wysiłek. Buty z izolacją cieplną zmniejszają ryzyko odmrożeń. Lżejsze kuchenki na wydajniejsze paliwo działają w niższych temperaturach. Ulepszenie sprzętu zwiększyło szanse na sukces członków wysokogórskich wypraw. Lecz jak będzie wyglądał plecak łowcy przygód jutra? National Geographic poprosiło dwóch wybitnych wspinaczy, Conrada Ankera i Marka Synnotta, żeby przewidzieli, jakie innowacje ich zdaniem mogą się pojawić za 50 lat i jakie pojawią się już niedługo. Przewidywania Ankera i Synnotta nie w każdym przypadku są jednakowe: czy kuchenki będą napędzane energią jądrową, czy raczej elektryczną? Obaj spodziewają się natomiast coraz lżejszych i mocniejszych materiałów. Anker zauważa, że parametry wyposażenia łowców przygód zaczynają powoli zbliżać się do tych cechujących sprzęt astronautów. – Warunki panujące na szczycie Mount Everestu nie odbiegają aż tak bardzo od tych na Marsie – kwituje. Czy istnieje moment, w którym superwydajny sprzęt sprawia, że wyprawa staje się zbyt łatwa? Czy marsjański skafander kosmiczny i buty pozwalające przejść po każdym terenie mogłyby zmienić wielkie osiągnięcie, jakim jest zdobycie Mount Everestu, w zwykły spacer pod górę? – Jeżeli posuwasz się za daleko, znika wyzwanie – ocenia Synnott. – I gdzie cała zabawa? SPRZĘT PRZYSZŁOŚCI LINA Zbyt cienka może uciąć kończynę. Rozwiązaniem może być lżejsza i mocniejsza lina, której nie da się przeciąć, gdy jest całkowicie rozciągnięta. BUTY Skrzyżujmy but wspinaczkowy z narciarskim i niech będzie cienki jak pantofel. But do chodzenia wszędzie. WODA Istnieje technologia pozyskiwania wody z powietrza czy śniegu. Tam, gdzie nie będzie to możliwe, mogą nam służyć niezamarzające bukłaki. KUCHENKA Kuchenki mogłyby być elektryczne albo zasilane energią jądrową. I jeszcze wbudowane w menażki. NAWIGACJA Już istnieje urządzenie mogące służyć za kompas, telefon i monitor stanu zdrowia. Czy dałoby się wszczepić je człowiekowi pod skórę?
Okulary spawalnicze i numer do… prostytutki. 5 ciekawostek z wyprawy Everest 1980
40 lat temu Polacy jako pierwsi weszli zimą na Everest. Myliłby się jednak ten, kto myśli, że taka wyprawa to sprawa wyłącznie śmiertelnie poważna. Poznajcie największe ciekawostki związane z wyprawą na Everest w 1980 roku. Część może was rozbawić.
Z powodu braku specjalistycznego sprzętu Krzysztof Wielicki korzystał na wyprawie i podczas ataku szczytowego z okularów spawalniczych. Inni uczestnicy mieli m.in. gogle narciarskie. Nie były to jedyne problemy sprzętowe. Himalaiści korzystali także z raków wykonanych z aluminium, które często się łamały i wymagały ciągłych napraw. Na fotografii Leszek Cichy trzyma kartkę, którą Polacy znaleźli na szczycie. Notatkę pozostawił Ray Genet – ostatni zdobywca Everestu w sezonie letnim 1979, który zginął w trakcie zejścia. Treść kartki to: „For a good time call Pat Rucker 274-2602 Anchorage, Alaska, USA” (Jeśli chcesz się dobrze zabawić zadzwoń do ...), co według późniejszych informacji Cichego było kontaktem do... prostytutki. Wielicki i Cichy zostawili na szczycie Everestu różaniec od papieża i drewniany krzyżyk, upamiętniający śmierć filmowca Staszka Latałły (na zdjęciu, fot. filmpolski.pl) w czasie wyprawy na Lhotse w 1974 oraz termometr rejestrujący temperatury minimalne. Informacja o wniesieniu i pozostawieniu na szczycie krzyżyka nie została podana oficjalnie, ale dotarła do kraju w listach do rodzin i jako plotka do Radia Wolna Europa. W międzyczasie uległa zniekształceniu. Plotka mówiła o 4-metrowym krzyżu, podczas gdy w rzeczywistości był to 4-centymetrowy krzyżyk. Kierownik wyprawy Andrzej Zawada wysłał telegram z wiadomością o zdobyciu szczytu m.in. do papieża Jana Pawła II i otrzymał od niego list z gratulacjami. Spotkało się to z dezaprobatą polskich komunistycznych władz i razem z wiadomością o krzyżu spowodowało, że I sekretarz PZPR Edward Gierek nie podał ręki Andrzejowi Zawadzie w czasie przywitania uczestników wyprawy na lotnisku w Warszawie. Tak wyglądało oficjalne potwierdzenie zdobycia Mount Everestu wydane polskiej ekipie przez władze Nepalu. Fotografia pochodzi z książki "Rozmowy o Evereście" wydanej w 1987 roku nakładem Młodzieżowej Agencji Wydawniczej.
Jak przygotować się do wspinaczki wysokogórskiej? Radzi trener himalaistów
Turystyka Górska, szczególnie uprawiana w górach wysokich, wymaga odpowiedniego zasobu umiejętności oraz wytrzymałości organizmu na długotrwały wysiłek, nierzadko trwający nawet kilkanaście godzin. Jak przygotować się do wyprawy w góry wysokie – radzi Karol Hennig, założyciel Formy na Szczyt, który przygotowywał m.in członków Narodowej Zimowej Wyprawy na K2 2017/2018.
W tym artykule znajdziesz podstawowe informacje na temat tego, jak przygotować się do wyprawy w góry wysokie. Uczestniczyłem w przygotowaniach alpinistów, którzy rozpoczynali swoją przygodę z górami oraz tymi, którzy brali udział w zimowej wyprawie na K2. W tym artykule podzielę się swoją wiedzą i doświadczeniem na temat podstawowych informacji dotyczących rozpoczęcia swojej przygody z górami wysokimi. Doświadczenie górskie Na samym początku przygotowań do wyprawy wysokogórskiej należy przyjrzeć się swojemu doświadczeniu i realnie ocenić poziom swoich umiejętności. Wiele osób przewartościowuje swoje umiejętności i doświadczenie.Naprawdę warto to zrobić krytycznie lub porozmawiać z doświadczonym alpinistą, przewodnikiem lub ratownikiem GOPR/TOPR. Zdobywaj doświadczenie w górach stopniowo. Rozpocznij od prostych, ale długich trekkingów w Tatrach. Nie rzucaj się od razu na trudne górskie cele, które mogą być poza twoim zasięgiem. Przejdź szkolenie z zakresu turystyki zimowej. Poznaj trudność dzikich gór i spędź wiele godzin na szkoleniach. Tylko w ten sposób będziesz w stanie nabrać odpowiedniego doświadczenia. Musisz poznać też możliwości swojego organizmu, a właśnie poprzez nabieranie doświadczenia w naturalnym górskim terenie jesteś w stanie dowiedzieć się gdzie są twoje granice. Umiejętności Aby bezpiecznie poruszać się w terenie wysokogórskim, musisz znać zasady poruszania się na zaśnieżonych i oblodzonych stokach. Nie wszystkie tereny wysokogórskie, są pokryte śniegiem i lodem. Niektóre suche pasma górskie, są wysokie, ale nie pokrywa ich stale śnieg i lód. Jednak i tam mogą występować okresowe opady śniegu. W zaśnieżonym terenie przydadzą się raki i czekan. Ten zestaw jest obowiązkowym elementem każdej osoby wybierającej się na wyprawy wysokogórskie. Pamiętaj, że ten sprzęt ratuje życie, ale tylko wtedy kiedy wiesz jak go używać, dlatego koniecznie przejdź szkolenia z zakresu poruszania się w terenie górskim zimą. Najlepiej pod okiem instruktorów PZA lub przewodników IVBV. Przejdź też szkolenie lawinowe oraz szkolenie z zakresu nawigacji w górach. Nabranie odpowiednich umiejętności pozwoli ci bezpiecznie zdobywać górskie szczyty. Bardzo pomocny będzie też kurs wspinaczki skalnej, który nauczy Cię bezpiecznego poruszania w skalnym terenie. Sprawdzenie organizmu Przed wyjazdem na wyprawę sprawdź swój organizm. W górach, wraz ze wzrostem wysokości, spada ciśnienie atmosferyczne, a to wpływa na zmniejszenie dostępności tlenu. Większość osób może bez przeszkód podróżować po terenach wysokogórskich, jednak warto sprawdzić, czy nie należysz do grupy podwyższonego ryzyka. Wybierając się w góry wysokie wykonaj badania serca, szczegółowe badania krwi oraz sprawdź swój organizm pod kątem wydolności. Skonsultuj się z lekarzem medycyny sportu, a najlepiej z lekarzem, który zna się na medycynie górskiej. Wybór celu Jeśli posiadasz doświadczenie górskie, umiejętności pozwalają ci na poruszanie się w trudnym terenie i nie masz przeciwwskazań zdrowotnych do podróżowania po górach wysokich, to pora na wybór górskiego celu. Marzą Ci się alpejskie ośnieżone szczyty? Na początek polecam łatwe cele w Alpach. Mogą to być Breithorn lub Gran Paradiso. Jeśli jednak będą to twoje pierwsze wysokie góry w życiu, to koniecznie skorzystaj z pomocy licencjonowanego przewodnika IVBV (międzynarodowej organizacji przewodników górskich). Odradzam pierwszego wyjścia w góry bez znajomości poruszania się po lodowcu. Na większość alpejskich szczytów droga na wierzchołek prowadzi przez lodowiec. Podobnie jest w Kaukazie, Andach i Himalajach. Być może na początek dobrym celem będzie wysokogórski trekking w Himalajach. Tego typu aktywność nie jest wymagająca technicznie, a pozwoli ci poznać reakcję swojego organizmu na wysokość i ocenić możliwości wytrzymałościowe. W twojej górskiej drodze zachęcam cię do wybierania celów dobranych do twoich możliwości. Pamiętaj, że ostatecznie przygoda, jaką masz przeżyć w górach ma być wspominana pozytywnie. Jeśli wybierzesz za trudny cel, to rezultat wyprawy może być odwrotny do zamierzonego. Skonsultuj swój wybór z doświadczonym alpinistą, a najlepiej z przewodnikiem górskim lub ratownikiem GOPR/TOPR. Trening i przygotowanie organizmu Wysiłek, który będziesz podejmować w górach, wymaga odpowiedniego przygotowania kondycyjnego. Rozpocznij treningi na kilka miesięcy przed wyjazdem. Polecam wykonywać 3-4 razy w tygodniu treningi kondycyjne trwające od 45 do 120 minut. Najlepiej, kiedy będą wykonywane pod górę. Jeśli mieszkasz w górach, to trenuj regularnie na górskich szlakach. Jeśli mieszkasz na nizinach, to skorzystaj z bieżni mechanicznej ustawionej pod górę lub steppera schodkowego. W pierwszym etapie przygotowań wykonuj długie i spokojne marsze. Na 6-10 tygodni przed wyjazdem polecam wykonywać treningi o większej intensywności, tak aby czuć “zadyszkę”. Przed wyjazdem na wyprawę, w formie treningu, wykonaj kilkugodzinne trekkingi w polskich górach. Treningi wykonywane na nizinach poprawią twoją wydolność, jednak nie spowodują, że twój organizm przyzwyczai się do wielogodzinnego wysiłku, jaki będzie cię czekał na wyprawie. Treningi w górach są jednym z najważniejszych elementów przygotowania wydolnościowego. 1-2 razy w tygodniu polecam ci trenować oporowo (siłowo). Tego typu trening przygotuje twój układ ruchu do pracy, którą będziesz wykonywać na wyprawie. Zdecydowanie sprawdzi się duża ilość powtórzeń w serii, ale niewielki ciężar. Dzięki temu nie będziesz rozbudowywać mięśni, a zyskają one na jakości. Dla osób wybierających się na bardziej techniczne góry polecam 2-3 razy w tygodniu wykonywać treningi wspinaczkowe. Wspinaczka sportowa bardzo dobrze przekłada się też na tempo poruszania na trudniejszych technicznie szlakach. Nie zapomnij o regeneracji. Odpoczynek jest podstawą w uzyskaniu progresu formy. Jeśli będziesz trenować za ciężko i zbyt często, to możesz doprowadzić do przetrenowania. Zachęcam też do śledzenia kolejnych artykułów o tematyce górskiej, gdzie szczegółowo będę przedstawiał zasady treningu przygotowującego do wypraw w góry wysokie. Dobór sprzętu Dziś na rynku jest tak duża ilość specjalistycznego sprzętu, że nie znajdziesz problemu z doborem sprzętu na twoją wyprawę. Nie chcę tu pisać o konkretnych modelach czy produktach, które powinieneś zabrać w góry. Chciałbym jednak zaznaczyć kilka istotnych informacji, które wpłyną na twoje bezpieczeństwo i szanse na zdobycie szczytu. Przede wszystkim zadbaj o komfort termiczny. Wychłodzenie i hipotermia w górach bardzo często są spowodowane właśnie nieodpowiednim dobraniem odzieży do warunków atmosferycznych. Ponadto, na dużych wysokościach, na skutek niedotlenienia, procesy termogenezy zachodzą mniej sprawnie niż na nizinach, przez co jest nam się trudniej ogrzać. W związku z tym zawsze w góry wysokie zabieraj ze sobą kilka warstw odzieży. Kolejny aspekt to ciężar sprzętu. Czasem warto dopłacić do lepszej jakości produktu i mieć lżejszy sprzęt ( np. plecak, buty, czekan, karabinki). Mniejsza waga sprzętu wpłynie pozytywnie na tempo twojego poruszania, a to w konsekwencji może zwiększyć twoje szanse na zdobycie szczytu. Zwróć jednak aby sprzęt nie był zbyt lekki, bo to ostatecznie może wpłynąć na jego trwałość. Komfort użytkowania to również bardzo istotny aspekt. Odzież krępująca ruchy czy za ciasne buty mogą zamienić przyjemną wędrówkę w nieznośny wysiłek. Dobierając sprzęt zwróć również bardzo uwagę na wygodę. Bezpieczeństwo wyjazdu Jadąc na wyprawę w góry koniecznie przejdź szkolenie z pierwszej pomocy. Najlepiej, jeśli wszyscy uczestnicy wyprawy będą posiadali umiejętności udzielenia pomocy w razie wypadku lub choroby. Na wyprawie nawet podczas idealnej pogody służby ratunkowe mogą dotrzeć do poszkodowanej osoby w ciągu kilku godzin i to od ciebie może zależeć, w jakim stanie zdrowia wróci z wyprawy inny uczestnik. Dowiedz się również jak zaplanować aklimatyzację. W górach wysokich jesteśmy narażeni na choroby wysokościowe. Nieodpowiednio zaplanowana aklimatyzacja i zbyt szybkie tempo zdobywania wysokości może spowodować złe samopoczucie, a w najgorszym scenariuszu stan zagrożenia życia. W związku z tym w plecaku każdego uczestnika wyprawy powinna znajdować się apteczka z lekami na choroby wysokościowe. Pamiętaj, że nie wystarczy mieć leków. Najważniejsze jest wiedzieć, kiedy ich użyć! W planowaniu wyprawy zadbaj też o ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków. Turystyka wysokogórska i alpinizm to sporty o podwyższonym ryzyku. Sprawdź, czy polisa, którą kupujesz obejmuje akcję ratunkową w obszarze twojej działalności. Organizacja wyjazdu Decydując się na zdobycie danej góry możesz skorzystać z pomocy agencji wyprawowej, przewodnika wysokogórskiego IVBV lub zorganizować ją samodzielnie. Ostatnia opcja jest zarezerwowana tylko dla osób posiadających odpowiednie doświadczenie, umiejętności i wiedzę. Wybór przewodnika zapewnia ci najwyższej jakości specjalistów, którzy przeszli szkolenie trwające min. 4 lata. Na rynku istnieją też agencje wyprawowe oraz stowarzyszenia sportowe, które organizują wyprawy wysokogórskie. Z doświadczenia wiem, że jakość organizowania wypraw przez agencje i stowarzyszenia znacznie się różni. Są agencje, które organizują wyprawy z dbałością o bezpieczeństwo i komfort uczestników. Są też takie, które narażają uczestników wyprawy na duże niebezpieczeństwo. Przed wyjazdem na wyprawę z agencją warto zaczerpnąć informacji na temat jakości obsługi oraz dbania o bezpieczeństwo. Najlepiej od kilku osób, które już kiedyś korzystały z usług danej agencji. Warto również samodzielnie zapytać się jak będzie zorganizowana wyprawa pod kątem bezpieczeństwa (apteka bazowa, przeszkolenie medyczne pracowników agencji), ile osób będzie przypadało na jednego przewodnika oraz jaką decyzje podejmie lider wyprawy, kiedy np. jeden z uczestników zespołu zachoruje na chorobę wysokogórską. Podczas wyboru agencji warto jest wybrać tę firmę lub przewodnika, który cieszy się zaufaniem oraz wyróżnia się dobrymi opiniami i dbałością o bezpieczeństwo. Na sam koniec zachęcam cię bardzo do zdobywania swoich wymarzonych szczytów. Zacznij od prostych celów, które są bezpieczne i nie wymagają wysokiego poziomu umiejętności technicznych. Sprawdź swoje zdrowie i weź udział w szkoleniach z zakresu turystyki wysokogórskiej. Zdobywając kolejne doświadczenia będziesz też dalej sięgać swoimi marzeniami o górskich szczytach. Wspinaczka wysokogórska jest pięknym sportem, ale należy pamiętać, że na pierwszym miejscu zawsze musimy stawiać bezpieczeństwo. Karol Hennig Karol Hennig – założyciel i pomysłodawca Formy na Szczyt. W zespole pełni funkcję trenera, specjalizującego się w przygotowaniu wydolnościowym i treningowym do wypraw górskich. Przygotowywał m.in członków Narodowej Zimowej Wyprawy na K2 2017/2018. Ukończył AWF w Poznaniu, gdzie przeprowadził badania z udziałem alpinistów, które zostały opublikowane w High Altitude Medicine & Biology – prestiżowym czasopiśmie dot. medycyny i fizjologii wysokogórskiej. Jest wielkim miłośnikiem wspinaczki górskiej i sportowej.
"W drodze na szczyt milczeliśmy we wspólnej sprawie". Wielicki i Cichy wspominają pierwsze zimowe wejście na Everest
Podczas obchodów 40. rocznicy pierwszego zimowego wejścia na Everest udało nam się porozmawiać ze zdobywcami szczytu - Leszkiem Cichym i Krzysztofem Wielickim. Jak Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki wspominają pierwszą zimową wyprawę na szczyt Everestu? Jaka atmosfera panowała w bazie? Jakim liderem był Andrzej Zawada? I jaki może być ciąg dalszy odysei lodowych wojowników?
View Ediplayer on the source website
Lodowi Wojownicy 40 lat później. Niezwykłe obchody historycznego wejścia na Everest
Już od kilku dni celebrujemy 40. rocznicę pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest. Tego niezwykłego wyczynu w 1980 roku dokonali Polacy. Teraz przyszedł czas na należyte uczczenie ich wysiłku.
W Muzeum Sportu w Warszawie spotkali się wszyscy żyjący członkowie legendarnej ekipy pod kierunkiem Andrzeja Zawady, która zimą 1980 roku pokonała jedną z największych granic we wspinaczce wysokogórskiej. Polacy jako pierwsi w historii odważyli się zimą zaatakować ośmiotysięcznik. Ta odwaga się opłaciła. 17 lutego Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy stanęli na szczycie Mount Everestu. Teraz, 40 lat po tamtych wydarzeniach, mogą już spokojnie mówić o trudach wielkiej wyprawy. Idealną okazją do wspomnień była uroczysta gala zorganizowana przez Fundację Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady, nad którą patronat objął National Geographic. Zobaczcie galerię z tego niezwykłego, pełnego wzruszeń wydarzenia. Fani himalaizmu mogli spotkać się z Leszkiem Cichym i Krzysztofem Wielickim także w czasie poniedziałkowego spotkania, które miało miejsce w Nove Kino Wisła. Na scenie obecni byli również Aleksander Lwow i Maciej Pawlikowski. Ci, którzy przegapili szansę na spotkanie ze zdobywcami zimowego Mount Everestu, mają jeszcze możliwość spotkać się z Leszkiem Cichym 23 lutego w Kinie Nowe Horyzonty we Wrocławiu. W ramach spotkania odbędzie się też specjalny pokaz multimedialny, przygotowany w oparciu o unikalne, niepublikowane dotąd nagrania wideo zrealizowane w czasie akcji górskiej, rozmowy dźwiękowe pomiędzy bazą wyprawy a poszczególnymi obozami – w tym rozmowę ze szczytu po zdobyciu Everestu! Dodatkowo pokaz zostanie zilustrowany animacjami oraz zdjęciami wykonanymi przez uczestników wyprawy – w tym unikalnymi fotografiami, wykonanymi w tzw. wysokich obozach, w Kotle Zachodnim oraz wyżej. Więcej o wydarzeniu oraz link do zakupu biletów znajdziecie na stronie wydarzenia.
To oni pierwsi zdobyli Everest zimą. Uroczyste obchody 40. rocznicy
W związku z 40. rocznicą zdobycia Everestu zimą Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady przygotowała uroczystą galę upamiętniającą to wydarzenie. Nie mogło zabraknąć National Geographic Polska.
17 lutego 1980 roku o godz. 14.25 Polacy stanęli na szczycie najwyższej góry świata. Nie byłoby w tym nic zadziwiającego, gdyby nie fakt, że to wejście odbyło się zimą. Nikt wcześniej nie zdobył ośmiotysięcznika o tej porze roku. 40 lat temu w bazie pod Everestem można było usłyszeć okrzyki radości i wzruszenia. To cała ekipa polskich himalaistów entuzjastycznie zareagowała na wiadomość od Krzysztofa Wielickiego i Leszka Cichego, którzy oznajmili, że są na szczycie góry gór. Marzenie Andrzeja Zawady, kierownika tej pamiętnej wyprawy, spełniło się. A w raz z tym spełnionym marzeniem rozpoczął się nowy rozdział w himalaizmie - zdobywanie ośmiotysięczników zimą - który trwa do teraz. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady w związku z rocznicą zdobycia Everestu zimą, przygotowała w Centrum Olimpijskim im. Jana Pawła II uroczystą galę upamiętniającą to wydarzenie. W tak ważnym momencie nie mogło zabraknąć National Geographic. Jesteśmy dumni z naszych Lodowych Wojowników za ich niezłomność i determinację, która pozwoliła na zdobycie dziesięciu z czternastu ośmiotysięczników. Iwona El Tanbouli-Jabłońska dyrektor artystyczna National Geographic Polska Zdjęcia: f11_studio
Tak rozpoczęła się lodowa odyseja Polaków. 40 lat temu zdobyli zimą Everest
40 lat temu, czyli dokładnie 17 lutego 1980 roku o godzinie 10:40 czasu polskiego Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy stanęli na szczycie Mount Everestu. Jako pierwsi w historii dokonali tego w sezonie zimowym. Tym samym otworzyli nowy rozdział w himalaizmie – zimowy wyścig po ośmiotysięczniki. Polacy w tej dziedzinie nie mają sobie równych.
Historia zimowego podboju Mount Everestu zaczyna się na długo wcześniej. Już w 1973 roku Andrzej „Zyga” Heinrich rzucił pomysł polskiej wyprawy na Everest. Dwa lata później Andrzej Paczkowski złożył wniosek o pozwolenie na wspinaczkę, w którym widniał zapis: „Everest na dwa następujące po sobie sezony – jesienny i wiosenny”, czyli z zimą pomiędzy. Władze odmawiają. Pomysł, który raz zrodził się w głowach polskiej ekipy, nie daje o sobie zapomnieć. 11 maja 1977 roku Polski Związek Alpinizmu zatwierdza ramowy plan wyprawy, a kierownikiem przedsięwzięcia mianuje Andrzeja Zawadę. W grudniu tego roku Paczkowski i Zawada składają oficjalne pismo w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Nepalu. Pada data – próba wejścia na Everest zostanie podjęta między 1 grudnia 1979 a 28 lutego 1980 roku. 22 listopada 1979 roku zapada decyzja. Władze Nepalu wydają oficjalną zgodę na wyprawę we wskazanym terminie. Na początku grudnia do Nepalu przylatuje najpierw sprzęt. Bagaż Polaków waży 6,5 tony. To największy jak dotąd ładunek wysłany samolotem z Polski. 7 grudnia przylatuje na miejsce Andrzej Zawada, w kolejnych dniach – 15 i 19 grudnia – pierwsza i druga grupa himalaistów. Polska ekipa pod Everestem (fot. za Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady) 5 stycznia 1980 roku wszyscy członkowie wyprawy są już w bazie pod Mount Everestem, na wysokości 5 300 m n.p.m.. Oto uczestnicy wyprawy: Andrzej Zawada – kierownik (w momencie wyprawy mial 51 lat) Ryszard Dmoch – zastępca kierownika (47 l.) Andrzej Zygmunt Heinrich – zastępca kierownika ds. sportowych (42 l.) Leszek Cichy – zdobywca szczytu (28 l.) Krzysztof Wielicki – zdobywca szczytu (29 l.) Krzysztof Cielecki (44 l.) Walenty Fiut (32 l.) Ryszard Gajewski (25 l.) Jan Holnicki-Szulc (34 l.) Aleksander Lwow (26 l.) Janusz Mączka (30 l.) Kazimierz Olech (51 l.) Maciej Pawlikowski (28 l.) Marian Piekutowski (29 l.) Ryszard Szafirski (42 l.) Krzysztof Żurek (35 l.) Józef Bakalarski – filmowiec (54 l.) Bogdan Jankowski – radiooperator (41 l.) Robert Janik – lekarz, chirurg (38 l.) Stanisław Jaworski – filmowiec, operator TVP (33 l.) Z wszystkimi żyjącymi członkami historycznej wyprawy będzie można spotkać się już dziś w Nowym Kinie Wisła w Warszawie. Fot. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady Andrzej „Zyga” Heinrich, Walenty Fiut, Waldemar Olech, Marian Piekutowski, Krzysztof Wielicki, Ryszard Szafirski i Krzysztof Żurek ruszają w IceFall, aby wytyczyć drogę i zaporęczować lodowy labirynt. 6 stycznia Andrzej Heinrich i Krzysztof Wielicki zakładają obóz I na wysokości 6000 m n.p.m. Trzy dni później – 9 stycznia – ośmioosobowa grupa polskich himalaistów zakłada obóz II na wysokości 6500 m. A 15 stycznia Ryszard Gajewski, Maciej Pawlikowski i Krzysztof Żurek rozstawiają namioty w obozie III, na wysokości 7150 m. Przejście na Przełęcz Południową i założenie obozu IV odsuwają się w czasie. Wszystko przez huraganowe wiatry, które uniemożliwiają wspinaczkę. Od 26 stycznia do 9 lutego Polaków czeka przymusowa przerwa w akcji. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady 11 lutego Leszek Cichy, Krzysztof Wielicki i Walenty Fiut wchodzą na Przełęcz Południową i na wysokości 8 000 metrów zaczynają zakładać obóz IV. Prace zostaną uznane za zakończone 13 lutego, a dzień później Ryszard Szafirski dotrze na wysokość 8 150 metrów, i na grani Everestu pozostawi butle z tlenem. W obozie Polaków rozpoczynają się dyskusje, czy nie zabraknie czasu, aby zdobyć szczyt w wyznaczonym terminie. Pierwotne pozwolenie na atak szczytowy obowiązuje jedynie do 15 lutego. Himalaiści rozważają wystąpienie do władz Nepalu o przedłużenie pozwolenia na wyprawę. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady W nocy z 14 na 15 lutego Andrzej Zawada gubi się podczas schodzenia z przełęczy. Przez radio wzywa pomocy. Na ratunek kierownikowi wyprawy ruszają Cichy i Wielicki. Odnajdują go i razem schodzą do obozu trzeciego. 15 lutego, Andrzej „Zyga” Heinrich z Szerpą Pasangiem dochodzą – bez użycia tlenu – do poziomu 8 350 m. Tym samym miją zimowy rekord wysokości i postanawiają nie kontynuować wspinaczki. Tymczasem w bazie Polaków ulga – nepalskie ministerstwo wydłuża pozwolenie na atak szczytowy do 17 lutego. Himalaiści muszą się spieszyć – mają tylko dwa dni na podjęcie ataku szczytowego. Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady 16 lutego o 7:30 Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki – jedyni z polskiej ekipy, którzy mają jeszcze siły na atak szczytowy – wyruszają do obozu czwartego. Korzystają z butli tlenowych. Po odpoczynku czeka na nich najważniejsze zadanie. 17 lutego o 7:15 czasu nepalskiego dwaj himalaiści opuszczają obóz IV. O 14:30 (10: 40 czasu polskiego) Andrzej Zawada łączy się przez radio z Cichym i Wielickim. Cichy zameldował: Jesteśmy na szczycie, czy nas słyszycie? AZ: Nie słyszę! Powtórz, powtórz, gdzie jesteście? LC/KW: Na szczycie Mount Everestu! Zimą! Polacy! AZ: Hurra! Hurra! Na szczycie! Halo, baza, są na szczycie! Ściskamy, całujemy was! Rekord świata! Ten moment przeszedł do historii i rozpoczął nowy etap w himalaizmie – zimowy wyścig na najwyższe szczyty świata.
Uczcili 40. rocznicę zimowego Everestu biegiem na nietypowym dystansie
Biegami na dystansie 8 848 metrów w Kielcach i Szczecinie zainaugurowany został festiwal 40-lecia pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest. W sobotę 15 lutego taki sam dystans pokonali biegacze z Warszawy.
Nietypowy dystans odpowiada wysokości Mount Everestu, a biegi to sposób na uczczenie i świętowanie 40. Rocznicy pierwszego w historii zimowego wejścia na Mount Everest, którego dokonali Polacy. Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy weszli w skład ekipy pod kierunkiem Andrzeja Zawady. Dokładnie 17 lutego o godzinie 10:40 (czasu polskiego, a 14:25 czasu nepalskiego) stanęli na szczycie. Ten moment otworzył nowy etap himalaizmu zimowego. Warszawski bieg, organizowany przez Polskie Himalaje, to część specjalnego cyklu 3xEverest. Osoby, które wezmą udział w trzech biegach na dystansie 8 848 metrów, otrzymają specjalne trofea. Choć główną częścią wydarzenia jest sam bieg, to dla uczestników od sportowej rywalizacji ważniejsze jest spotkanie z legendą polskiego himalaizmu – Leszkiem Cichym. Katarzyna Grzelak
"Strasznie ciężko… Bardzo się boimy tego zejścia". Historyczny film ze zdobycia zimowego Everestu
W warszawskim kinie Luna odbył się specjalny pokaz filmu „Gdyby to nie był Everest”. Pokaz, z komentarzem Leszka Cichego, otwiera główne obchody 40. rocznicy pierwszego w historii zimowego wejścia na ośmiotysięcznik, którego w 1980 roku dokonali Polacy.
„Gdyby to nie był Everest, to byśmy chyba nie weszli” – te słowa Leszek Cichy wypowiedział stojąc na szczycie Mount Everestu razem z Krzysztofem Wielickim. Dwaj Polacy brali udział w wyprawie pod kierownictwem Andrzeja Zawady, która przeszła do historii i otworzyła nowy rozdział światowego himalaizmu – zimowy wyścig po ośmiotysięczniki. W tym roku obchodzimy 40. rocznicę tego niezwykłego dokonania. Pierwsze spotkania z bohaterami tamtych wydarzeń już za nami. W czwartek w warszawskim kinie Luna odbył się specjalny pokaz krótkometrażowego filmu dokumentalnego „Gdyby to nie był Everest”. View oEmbed on the source website Film w reżyserii Stanisława Jaworskiego miał swoją premierę w 1981 roku, czyli zaledwie rok po zdobyciu przez Polaków Everestu zimą. Na produkcję składają się oryginalne zdjęcia i nagrania z wyprawy, autorstwa Józefa Bakalarskiego, Walentego Fiuta, Stanisława Jaworskiego oraz Ryszarda Szafirskiego. Na nagraniach słychać też autentyczne rozmowy, jakie uczestnicy wyprawy prowadzili między sobą lub z kierownictwem wyprawy przez radiotelefon.Zwieńczeniem filmu jest emocjonująca scena, w której zebrani w bazie członkowie ekipy rozmawiają przez radio z Krzysztofem Wielickim i Leszkiem Cichym. „Strasznie ciężko… Bardzo się boimy tego zejścia. Będziemy bardzo uważać” – meldują stojący na szczycie himalaiści. Na szczęście udało im się zejść, a 17 lutego 1980 roku rozpoczął historię lodowych wojowników. 40 lat zimowego himalaizmu W ramach obchodów 40. rocznicy zimowego Everestu odbędzie się jeszcze m.in. walentynkowy benefis Aleksandra Lwowa, jednej z najbardziej barwnych postaci polskiego himalaizmu. W sobotę 15 lutego w Muzeum Sportu w Warszawie, pod patronatem National Geographic Polska, odbędzie się uroczysta rocznicowa gala organizowana przez Fundację Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady. Tego samego dnia organizowany jest bieg Everest Warszawski na dystansie 8848 metrów. Tyle samo – oczywiście n.p.m. – wynosi wysokość Góry Gór. Z kolei w Kinie Elektronik odbędzie się spotkanie poświęcone Andrzejowi Zawadzie, twórcy polskiej szkoły zimowego himalaizmu. W czasie spotkania pokazane zostaną filmy Anny Pietraszek „W lodowym piekle” oraz „Ostatnia rozmowa”. Gościem specjalnym ma być Anna Milewska, wieloletnia partnerka życiowa Zawady. 16 lutego w kinie Luna odbędzie się premiera filmu „Everest dla każdego” z udziałem jego twórców: Macieja Bielińskiego, Adriana Dmocha, Janusza Kalinowskiego, Roberta Kielaka i Dariusza Załuskiego, oraz z komentarzem Leszka Cichego. W poniedziałek, w dokładną rocznicę wejścia na Mount Everest w 1980 roku, Fundacja Himalaizmu Zimowego im. Andrzeja Zawady zaprasza do Nove Kino Wisła na spotkanie z uczestnikami legendarnej wyprawy. 40-lecie zimowego himalaizmu będziemy celebrować przez cały rok, m.in. w ramach Festiwalu Podróżników National Geographic, który zagości w Łodzi już w 21 marca 2020. Katarzyna Grzelak
Piekło go nie chciało. Krzysztof Wielicki, himalaista sercem i duszą
Krzysztof Wielicki, razem z Leszkiem Cichym, dokładnie 17 lutego 1980 roku jako pierwszy człowiek w historii stanął zimą na szycie Mount Everest. Tym samym zapisał się w historii światowego himalaizmu. Dziś jest znany i podziwiany na całym świecie, nie tylko przez miłośników wspinaczki.
Krzysztof Wielicki od najmłodszych lat pasjonował się górskimi wędrówkami i wspinaczką. Jak wspominał po latach, pierwsze piesze wycieczki rozpoczął jeszcze w harcerstwie. Miał zaledwie 22 lata, kiedy trafił na letni kurs wspinaczkowy, a potem obóz zimowy, których kierownikiem był nie kto inny, a sławna Wanda Rutkiewicz. Od tamtej pory rozpoczęła się jego wielka droga na szczyt, której zwieńczeniem – choć nie ostatnim krokiem – była zimowa wspinaczka na Mount Everest. Przed Polakami nikt nawet nie myślał o tym, żeby porywać się na zdobycie najwyższego szczytu świata o tej porze roku. Krzysztof Wielicki był jednym z 20 członków legendarnej wyprawy na Mount Everest pod kierownictwem Andrzeja Zawady. Na szczycie stanął 17 lutego 1980 roku i – razem z Leszkiem Cichym – otworzył zupełnie nowy rozdział w światowym himalaizmie. – Pokazaliśmy, że można zimą stanąć na ośmiotysięczniku. Andrzej Zawada lubił ryzyko i potrafił podpuszczać, zainteresować swoją ideą. Od tamtej pory kilkakrotnie byłem zimą na ośmiotysięcznym szczycie. Na Everest już nie wróciłem. Powracałem tam, gdzie się nie udało – za czwartym razem osiągnąłem Lhotse, za piątym K2. I jest jeszcze tyle innych ścian do zdobycia – mówił po latach Wielicki. To on jest też pierwszym zimowym zdobywcą Kanczendzongi (8586 m n.p.m.) oraz Lhotse (8516 m n.p.m.) – łącznie z Everestem trzech z czterech najwyższych ośmiotysięczników, których wysokość przekracza 8500 metrów. Ponadto jako jedyny w historii dokonał samotnego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik – właśnie podczas wspinaczki na Lhotse. Ostatni z czwórki najwyższych szczytów – K2 – nadal nie został zdobyty zimą. Ale to nie koniec historycznych dokonań Krzysztofa Wielickiego. Jako pierwszy na świecie dokonał też wejścia z bazy na szczyt ośmiotysięcznika w ciągu jednej doby. W ten sposób „solo” zdobył Broad Peak. W podobny sposób pokonał też Dhaulagiri (w 16 godzin!) oraz Sziszapangmę, na które nie dość, że wspiął się sam, to przy tym wytyczając nowe drogi. Samotnie wspiął się również na Gaszerbrum II i Nanga Parbat. Największym wyzwaniem dla Wielickiego okazał się szczyt K2. Legendarny zdobywca zimowego Everestu brał udział w kilku wyprawach na szczyt K2, jednak dopiero czwarta próba zakończyła się sukcesem. Był to rok 1996, a we wspinaczce Polakowi towarzyszyli dwaj Włosi. Wielicki, już jako kierownik ekspedycji, próbował także zdobyć K2 zimą. W sezonie 2002/2003 zorganizował Polską Wyprawę Zimową Netia K2. Kolejną próbę, także jako kierujący zespołem, podjął w 2018 roku. Niestety, obie zakończyły się niepowodzeniem. Wielicki jest piątym człowiekiem w historii, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum, czyli wspiął się na wszystkie 14 najsłynniejszych ośmiotysięczników. Jednak to właśnie Everest pozwolił mu na stałe zapisać się na kartach historii. Za swoje dokonania w 2018 roku otrzymał prestiżową Nagrodę Księżnej Asturii w dziedzinie sportu. Król Hiszpanii, wręczając Polakowi odznaczenie, stwierdził, że uprawia on jedną z najtrudniejszych dyscyplin sportowych, która wymaga "zaangażowania, pasji i odporności na trudne warunki ". O samym Wielickim powiedział, że jest jednym z największych himalaistów w historii. View oEmbed on the source website Z kolei w 2019 roku został nagrodzony Złotym Czekanem za całokształt osiągnięć górskich. Złoty Czekan to prestiżowa nagroda przyznawana za wybitne osiągnięcia w alpinizmie przez francuską organizację Groupe de Haute Montagne oraz Montagne Magazine od 1992 roku. „W górach musisz wykonać pewien wysiłek bez zapłaty. Jest to mistyka, szukanie czegoś wyjątkowego. Do tego trzeba mieć wyobraźnię i filozofię życiową. Nie każdego na to stać, nie każdemu się chce. Bo w górach nie ma granic, tam się szuka wolności. A samo przebywanie w górach łagodzi, eliminuje agresję. Są elementy rywalizacji, ale rywalizacji z wyznaczonym celem, a nie z przeciwnikiem” – pisał Wielicki w książce „Mój wybór”. Katarzyna Grzelak
Zobacz Everest sprzed 40 lat. Wyjątkowy pokaz i spotkanie z Leszkiem Cichym
Wkrótce będziemy obchodzić 40. rocznicę pierwszego w historii zimowego wejścia na Mount Everest, którego w 1980 roku dokonali Polacy. Z tej okazji Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady zaprasza na wyjątkowy pokaz multimedialny oraz spotkanie z jednym ze zdobywców szczytu.
Choć dokładna rocznica wejścia Polaków na Mount Everest przypada 17 lutego, to uroczyste obchody nie zakończą się tego dnia. 23 lutego w Kinie Nowe Horyzonty we Wrocławiu odbędzie się spotkanie z Leszkiem Cichym – jednym z dwóch, obok Krzysztofa Wielickiego – członków pamiętnej wyprawy, którzy zimą 1980 roku stanęli na szczycie Mount Everest. Spotkaniu będzie też towarzyszył wyjątkowy pokaz multimedialny „40 lat Everestu”. Pokaz przygotowany został w oparciu o unikalne, niepublikowane dotąd nagrania wideo zrealizowane w czasie akcji górskiej, rozmowy dźwiękowe pomiędzy bazą wyprawy a poszczególnymi obozami – w tym rozmowę ze szczytu po zdobyciu Everestu! Dodatkowo pokaz zostanie zilustrowany animacjami oraz zdjęciami wykonanymi przez uczestników wyprawy – w tym unikalnymi fotografiami, wykonanymi w tzw. wysokich obozach, w Kotle Zachodnim oraz wyżej. Na spotkanie oraz pokaz zaprasza Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady. Bilety dostępne na stronie kinonh.pl. Liczba miejsc ograniczona.
40 lat temu Polacy dokonali niemożliwego. Zbliża się rocznica zimowego wejścia na Everest
Dokładnie 17 lutego 1980 roku, czyli 40 lat temu, Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy stanęli na szczycie Mount Everestu. Było to pierwsze zimowe wejście na ośmiotysięcznik. Tym samym Polacy otworzyli zupełnie nowy rozdział w historii światowego himalaizmu.
Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki byli ostatnimi z 20-osobowej grupy polskich himalaistów, zdolnymi podjąć atak szczytowy. 17 lutego 1980 roku, dokładnie o 14:25 czasu nepalskiego (10:40 czasu polskiego) stanęli na wierzchołku i połączyli się przez radio z kierownikiem wyprawy, Andrzejem Zawadą. Cichy zameldował: Jesteśmy na szczycie, czy nas słyszycie? AZ: Nie słyszę! Powtórz, powtórz, gdzie jesteście? LC/KW: Na szczycie Mount Everestu! Zimą! Polacy! AZ: Hurra! Hurra! Na szczycie! Halo, baza, są na szczycie! Ściskamy, całujemy was! Rekord świata! Ten moment przeszedł do historii i rozpoczął nowy etap w himalaizmie – zimowy wyścig na najwyższe szczyty świata. Już wkrótce będziemy świętować 40. rocznicę tego niezwykłego wyczynu. Z tej okazji Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady przygotowała szereg spotkań z uczestnikami wyprawy z 1980 roku, a także pokazy filmów czy benefis Aleksandra Lwowa – jednej z najbardziej barwnych postaci polskiego alpinizmu. Główne uroczystości – pod patronatem National Geographic – odbędą się w Warszawie w Centrum Olimpijskim oraz w kinie Wisła, gdzie 17 lutego – w dokładną rocznicę pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest – odbędzie się spotkanie z uczestnikami wyprawy. Dokładny program obchodów znajdziecie na stronie wydarzenia na Facebooku. Spotkania są biletowane, więc liczba miejsc jest ograniczona.
Wyprawa na Batura Sar. Polacy wkrótce założą drugi obóz
Trwa polska wyprawa na Batura Sar, szczyt dotychczas niezdobyty zimą. Polacy przenieśli obóz pierwszy o 300 metrów wyżej. W najbliższych dniach chcą założyć kolejne obóz.
„W niedzielę 2 lutego trzyosobowy zespół wspinaczy przetarł w głębokim śniegu trzy kilometry drogi powyżej dotychczasowego Obozu I znajdującego się na wysokości 4800 metrów nad poziomem morza. Dzień później kolejny zespół w składzie Rafał Fronia, Mariusz Hatala i Kacper Kłoda wyszedł z Bazy z samego rana. Po kilku godzinach himalaistom udało się dotrzeć do wysokości 4800 metrów. W godzinach popołudniowych wspinacze wynieśli cały ekwipunek ponad 300 metrów wyżej i tam założyli ostateczny Obóz I” – czytamy na facebookowym profilu Polskiego Himalaizmu Zimowego im. Artura Hajzera. – Ta operacja zwiększy nasz komfort i bezpieczeństwo podczas przebywania w CI, ale przede wszystkim pozwoli na zmniejszenie dystansu do przełęczy (wys. 5900 m), w pobliżu której zamierzamy postawić Obóz II – mówi cytowany na Facebooku Piotr Tomala, kierownik wyprawy. Jak podaje Tomala, jeśli pogoda okaże się sprzyjająca, polscy himalaiści do końca tygodnia powinni założyć kolejny obóz. Polska ekipa w składzie Piotr Tomala, Rafał Fronia, Wojciech Flaczyński, Mariusz Hatala, Filip Babicz, Krzysztof Stasiak, Marco Schwidergall oraz Oswald Rodrigo Pereira (filmowiec) wyruszyła na Batura Sar (7795 m n.p.m.) w połowie stycznia. Próba pierwszego zimowego wejścia na ten szczyt to część przygotowań do zaplanowanej na przyszły sezon zimowej wyprawy na K2. Jeśli Polakom uda się zdobyć Batura Sar, będzie to pierwsze zimowe wejście na ten szczyt. Katarzyna Grzelak
Urubko na Broad Peak. „Próbowałem przełamać szlak, było zbyt ryzykownie”
Denis Urubko podjął pierwszą próbę ataku szczytowego na Broad Peak. Próba zakończyła się niepowodzeniem ze względu na pogarszające się warunki pogodowe. Urubko był zmuszony wrócić do bazy.
„Zawróciłem na wysokości 7650 metrów. Brakowało lin i było dużo szczelin. Próbowałem przełamać szlak, zbyt ryzykownie, za mało czasu, ale dobra aklimatyzacja. Teraz piję herbatę w C3, jutro powrót do BC” – brzmi komunikat zamieszczony na facebookowym profilu Denisa Urubki. Urubko wspina się na Broad Peak w towarzystwie Dona Bowiego i Lotty Hintsy, w ramach Broad Peak/K2 Winter Expedition. Jeśli himalaistom uda się zdobyć szczyt Broad Peak, mają w planach zimowy atak na K2. Urubko chce zdobyć Broad Peak przed końcem lutego, gdyż – jego zdaniem – tylko wtedy można mówić o „zimowym wejściu”. Denis Urubko nie uznaje zimowego wejścia z 2013 roku, którego dokonali Polacy pod kierunkiem Krzysztofa Wielickiego. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Tomasz Kowalski i Artur Małek stanęli na szczycie dokładnie 5 marca. (Berbeka i Kowalski zginęli podczas zejścia.) W opinii Denisa Urubko wejścia Polaków nie można określić jako „zimowe”, bo sezon zimowy zdaniem części środowiska wspinaczy kończy się wraz z końcem lutego. Teraz zespół Urubki musi oczekiwać na kolejne okno pogodowe, aby podjąć następną próbę ataku szczytowego. Katarzyna Grzelak
LODOWA ODYSEJA – historia polskiego himalaizmu w najnowszym wydaniu National Geographic
W 40 rocznicę zdobycia Mount Everestu przez Leszka Cichego i Krzysztofa Wielickiego redakcja Polskiego wydania National Geographic we współpracy z Fundacją im. Andrzeja Zawad stworzyła materiał, w którym zawarta jest historia polskiego himalaizmu, zdobyte szczyty, nowe, wytyczone przez Polaków szlaki, archiwalne zdjęcia a także wspomnienia uczestników wypraw.
Po pierwszym sukcesie polskich himalaistów przyszły kolejne, zaś takie nazwiska jak Jerzy Kukuczka, Wanda Rutkiewicz, Wojciech Kurtyka, Krzysztof Wielicki, Leszek Cichy były na ustach wszystkich. Na 10 spośród 14 ośmiotysięczników Polacy zimą wspięli się jako pierwsi, zyskując na świecie miano „lodowych wojowników”. W czasie, gdy w kolejkach stało się w zasadzie po wszystko, gdy paszport był luksusem nie dla wszystkich, gdy każdy zmagał się z „everestami” codzienności, wyczyn polskich himalaistów jawił się niczym lądowanie na Księżycu. Na pozwolenie w sezonach wiosennym czy jesiennym czekało się wówczas nawet 10 lat. Na zimowe pozwolenie nie czekało się w ogóle, bo nikt o takie nie zabiegał. Nepalskie ministerstwo turystyki nie miało nawet regulacji dotyczących sezonu zimowego. W 40 rocznicę zdobycia Mount Everestu przez Leszka Cichego i Krzysztofa Wielickiego, redakcja Polskiego wydania National Geographic we współpracy z Fundacją im. Andrzeja Zawady stworzyła materiał, w którym zawarta jest historia polskiego himalaizmu, zdobyte szczyty, nowe, wytyczone przez Polaków szlaki, archiwalne zdjęcia a także wspomnienia uczestników wypraw. W tym wydaniu National Geographic przypominamy historie lodowych wojowników – ludzi zakochanych w górach, adrenalinie, przygodzie, pełnych życia i żyjących z pasja. – komentuje Redaktor Naczelna magazynu Agnieszka Franus. Dla uczczenia tej rocznicy cały luty, od Bałtyku po góry, będzie wielkim festiwalem 40-lecia, na który złożą się m.in. bieg na 8848m Everest Warszawski powiązany ze spotkaniami z udziałem Cichego i Wielickiego, projekcje filmów sprzed 40 lat, jak również najnowszego „Everest dla każdego”, Główne uroczystości odbędą się w Warszawie w Centrum Olimpijskim, gdzie 15 lutego odbędzie się spotkanie z uczestnikami wyprawy z 1980 roku. Obchody tego ważnego wydarzenia będziemy kontynuować podczas cyklu spotkań w ramach Festiwalu Podróżników organizowanego przez redakcję Polskiej edycji magazynu National Geographic Traveler. W dniach 21-22 marca w Łodzi zaproszono do udziału w prelekcjach m.in. Andrzeja Bargiela, Mateusza Waligóre i Krzysztofa Wieleckiego. Filmowa Łódź będzie również pierwszym miastem, w którym rozpoczniemy cykl spotkań z ekipą producentów filmu Broad Peak, którzy opowiedzą o przygotowaniach i trudnościach jakie napotkali podczas kręcenia zdjęć na ośmiotysięczniku a także po raz pierwszy zaprezentują zwiastun tej produkcji. Premiera filmu przewidziana jest na styczeń 2021 roku. Podczas kolejnych edycji festiwalu w Kartuzach i Zielonej Górze będziemy kontynuować promocję wspinaczki wysokogórskiej. Materiał powstał przy współpracy z Fundacją Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady. Wydanie w sprzedaży od 30 stycznia (w salonach prasowych oraz sklepie internetowym kultowy.pl).
Tomasz Kowalski – wspomnienie wielkiego himalaisty
Wspinaczka wysokogórska to spełnienie marzeń i pasja tych, którzy ją uprawiają. Kształtuje nie tylko siły, wydolność fizyczną, ale także charakter. Najczęściej odbywa się w zespołach dwuosobowych lub kilkuosobowych. W etyce wspinaczkowej jeden uczestnik jest odpowiedzialny za drugiego, musi go asekurować i wspierać. Zdobywanie ośmiotysięczników zimą jest wyzwaniem trudniejszym niż latem. Temperatura obniża się do -40 stopni Celsjusza. Gdy wieje silny wiatr, to człowiek odczuwa -70 stopni. Ponadto wysokość sprawia, iż organizm ma mniejszą zdolność do wytwarzania ciepła. Jednym z uczestników takich wypraw, również zimowych był Tomasz Kowalski – wspinacz.
Tomasz Kowalski: biografia Tomasz Kowalski – alpinista, himalaista, podróżnik i ultramaratończyk polskiego pochodzenia. Urodził się 7 kwietnia 1985 roku w Dąbrowie Górniczej. Zmarł 6 marca 2013 roku na Broad Peak w Karakorum na granicy Chin i Pakistanu. Jego ekipę wspinaczkową z wyprawy na Broad Peak (8047 m n.p.m.) uznaje się za pierwszych zdobywców tej góry w okresie zimowym. Tomasz Kowalski poniósł jednak śmierć, schodząc z jej szczytu. Mieszkał w Poznaniu, gdzie ukończył studia – turystykę i rekreację na Uniwersytecie Adama Mickiewicza. Pracę magisterską obronił w 2009 roku. Ćwiczył wspinaczkę wysokogórską na skałkach Jury Krakowsko-Częstochowskiej, Sokolików, a także latem i zimą w Tatrach, w Alpach, Andach, w górach Alaski, Kanady, Afryki, w Kaukazie, Tienszanie, czy Pamirze. Był członkiem Klubu Wysokogórskiego w Katowicach, a następnie w Warszawie. W jego rodzinie wspólnym hobby była wspinaczka. Rodzice to taternicy, a starszy brat Przemysław był pierwszym instruktorem Tomasza. Biografia pokazuje, że już jako dziecko marzył o zdobyciu Korony Ziemi. Udało mu się wejść na sześć z dziewięciu jej szczytów: Mont Blanc (2004 r.), Kilimandżaro (2006 r.), Elbrus (2008 r.), Aconcagua (samodzielne wejście w 2009 r.), Góra Kościuszki (2010 r.), Denali (McKinley, 2010 r., 100 km trawers masywu). Kolejnym jego marzeniem była firma podróżnicza – Poco Loco Travel – dzięki której organizował wyprawy górskie po Alpach, Andach, Alasce, Pamirze i Tienszanie. Ponadto w ramach jej działalności prowadził eventy i hostel. Otrzymał Nagrodę im. Andrzeja Zawady. Był to 15 tysięcy złotych na zdobycie w ciągu jednego roku wszystkich pięciu siedmiotysięczników, położonych na terenie byłego ZSRR. Podjął się tego wyzwania latem 2011 roku. W ciągu 28 dni wszedł na Pik Lenina, Pik Korżeniewskiej, Pik Somoni i Chan Tengri. Chciał pobić rekord Denisa Urubki, na co miał jeszcze czternaście dni. Nie wszedł jednak na Pik Pobiedy, gdyż był tam bardzo ryzykowny lodowiec. Tomasz Kowalski: Broad Peak Broad Peak zwana Falchan Kangri lub w polskim tłumaczeniu Szeroki Szczyt to dwunasta spośród najwyższych gór świata. Ten potężny masyw ma wysokość 8047 m n.p.m. Nie została nigdy zdobyta zimą, dlatego w ramach projektu Polski Himalaizm Zimowy w latach 2010-2015 przygotowywano się do ataku na nią. Krzysztof Wielicki – zdobywca Korony Himalajów i Karakorum został kierownikiem ekipy Polaków. Członkami wyprawy byli: Maciej Berbeka, Artur Małek, Adam Bielecki i Tomasz Kowalski. Broad Peak został zdobyty przez tych czterech Polaków 5 marca około godziny 17:30 czasu lokalnego. Ustanowili rekord i zostali pierwszymi osobami, które wspięły się zimą na ten ośmiotysięcznik. Tomasz Kowalski był najmłodszym członkiem ekipy. W wyprawie na Broad Peak wykazano wiele niedociągnięć technicznych i organizacyjnych. Dwa radiotelefony uległy awarii, a w najwyżej położonym obozie nie było butli z tlenem. Tomasz Kowalski: jak zginął? Schodząc ze szczytu Artur Małek i Adam Bielecki dotarli do obozu czwartego znajdującego się na wysokości 7400 m n.p.m. Tomasz Kowalski i Maciej Berbeka musieli biwakować pół kilometra wyżej. Schodzili ze szczytu na końcu. Ich tempo było bardzo wolne. Powinni pokonać przejście w dół do przełęczy w około godzinę. Im zajęło to aż siedem godzin. Tomasz Kowalski kontaktował się przez radiotelefon z szefem ekipy. Zgłosił Wielickiemu swoje problemy z oddychaniem i osłabieniem. Miał poważne objawy choroby wysokościowej. Dostał polecenie zażycia leków. W czasie schodzenia z przedwierzchołka Rocky Summit wypiął mu się rak. O godzinie 6:30, podczas ostatniego kontaktu łącznościowego zameldował, że ma problemy z zapięciem, gdyż złamał mu się łącznik. Był tak osłabiony, że mógł spaść i prawdopodobnie nie dotarł nawet do przełęczy na 7900 m n.p.m. Od godziny 8:00 urwał się z nimi kontakt. 58-letni Maciej Berbeka i 27-letni Tomasz Kowalski nie dotarli do obozu czwartego. 7 marca Krzysztof Wielicki stwierdził, że nie ma żadnych szans na znalezienie ich żywych. Dzień później uznano ich za zmarłych i zakończono wyprawę. Tomasz Kowalski otrzymał na wyjazd raki, które były przeznaczone do innej dyscypliny – skialpinizmu i były aluminiowe. Okazało się, że doznały uszkodzenia jeszcze przed wyjazdem. Połączył dwa modele w jeden – dosztukował przody z innego kompletu. Z tyłu miał całkowicie starte zęby. Z takim sprzętem nie powinien być w ogóle dopuszczony do wejścia na szczyt. W oficjalnym raporcie, który badał przyczyny tragedii, wskazano że błędem było rozdzielenie się czteroosobowego zespołu na grani szczytowej. Podczas wchodzenia łączność nie działała prawidłowo. Radiotelefon Adama Bieleckiego się rozstroił, a sprzęt jakim posługiwał się Artur Małek miał zwarcie. Bezpośrednią przyczyną śmierci Tomasza Kowalskiego było nieoczekiwane i dramatyczne osłabienie organizmu. Nastąpiło ono na wskutek wysiłku podczas skomplikowanej wspinaczki, wysokości i wychłodzenia organizmu. Był on zbyt długo narażony na ekspozycję na bardzo niskie temperatury. Nie stwierdzono u niego natomiast żadnych obrażeń ortopedycznych, które uniemożliwiałyby poruszanie się. W lipcu 2013 roku zorganizowano wyprawę poszukiwawczą. Jacek Berbeka i Jacek Jawień na wąskiej krawędzi, na około 7960 m n.p.m. odnaleźli ciało Tomasza Kowalskiego. Przenieśli je niżej – 15 metrów nad siodło przełęczy. W 2014 roku na prośbę rodziców Kowalskiego, w czasie wyprawy „Broad Peak Memorial Expediton” wspinacze Karim Hayat i Naseer Uddin przenieśli ciało w inne miejsce i pochowali. Ciała Macieja Berbeki nie udało się wtedy odnaleźć.