National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-21T13:39:55.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Miał ludzką zręczność i siłę goryla. Jego skamieniałe dłonie piszą historię ewolucji
items: To jedyny taki festiwal muzyczny na świecie. Odbywa się na... wykopaliskach w Polsce
items: Archeologia podwodna. Jakie artefakty z przeszłości skrywają się w polskich rzekach i jeziorach?
items: Odkryto stos amputowanych kończyn. Nieopodal rozegrała się jedna z najsłynniejszych bitew świata
items: Obok piramidy Cheopsa odkryto zagadkową strukturę. Czy to wejście do grobowca?
items: W Górach Świętokrzyskich znaleziono skarb z monetami. Czy należał do rzekomego cudotwórcy sprzed 300 lat?
items: Naukowiec twierdzi, że rozszyfrował tajemnicze antyczne symbole. Zagadka czekała na rozwiązanie 2700 lat
items: Prawie jak w „Diunie”. Przez tysiące lat ludzie mieszkali w kanałach lawowych na arabskiej pustyni
items: Naukowcy zbadali najstarszy znany gwizdek z terenu Polski. Posłuchaj, jak brzmi
items: 9 najciekawszych zabytków z badań archeologicznych na Placu Piłsudskiego w Warszawie. Tutaj stały Pałac Saski i Brühla [GALERIA]
items: Głowa Jana Chrzciciela jako symbol biblijnej zemsty. Kto skazał na śmierć żydowskiego proroka?
items: Pompeje odkryły kolejną tajemnicę. To pierwsze dowody na taki rytuał we Włoszech
items: Odkrycia archeologiczne 2022. Oto najważniejsze i najciekawsze badania i znaleziska ze świata archeologii
items: Jak powstała Biblia? Odnalezione fragmenty Biblii mogą zmienić nasze postrzeganie religii
items: Najstarsze miasto świata. Qaramel w Syrii mogło powstać nawet 14 tys. lat temu
items: W Egipcie całkiem przypadkiem odkryto „złote miasto”. Przez stulecia pozostawało ukryte pod piaskiem
items: Stanowisko archeologiczne – czym jest i jak je znaleźć?
items: Równina Dzbanów pod lupą naukowców. Udało się oszacować, kiedy kamienne konstrukcje stanęły w Dolinie Amfor
items: Ruiny Troi – jak doszło do ich odkrycia?
items: Naukowcy odnaleźli zupełnie nowy gatunek dinozaura „bez rąk”. W jaki sposób zdobywał pożywienie?
items: W szczątkach sprzed 7 tys. lat wykryto DNA nieznanej grupy ludzi
items: Topniejące norweskie lodowce odkrywają skarby pozostawione przez wikingów
items: Izrael chce odbudować ogromną bazylikę sprzed 2000 lat. Dopiero niedawno odkryto jej istnienie
items: Znaleziono ślady dziecięcych stóp z epoki kamienia. Pozostawiły je bawiące się sześciolatki
items: Ogromne składowisko skamielin w Kalifornii. Wśród znalezisk czaszka mastodonta

Miał ludzką zręczność i siłę goryla. Jego skamieniałe dłonie piszą historię ewolucji
type: item
date: 2025-10-21T14:15:36.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Nauka
subject: człowiek
subject: ewolucja
subject: historia
subject: paleontologia
subject: wykopaliska
description: Był znacznie silniejszy niż człowiek współczesny, choć dorównywał nam zręcznością i potrafił wytwarzać narzędzia. Odkrycie skamieniałych dłoni wymarłego hominina jest jak powrót do miejsca, w którym nasi przodkowie łączyli cechy małp człekokształtnych z nowymi możliwościami ewolucyjnymi.
encoded: Paleontolodzy odnaleźli parę skamieniałych dłoni należących do zagadkowego, wymarłego hominina – istoty należącej do linii ewolucyjnej człowieka po jej rozdzieleniu się z linią szympansów, żyjącej około 1,5 miliona lat temu. Mowa o Paranthropus boisei, odkrytym po raz pierwszy w 1959 roku przez archeolożkę Mary Leakey w wąwozie Olduvai w Tanzanii. Zręczny jak człowiek Czaszka tego gatunku znajdowała się obok kamiennych narzędzi, co sugeruje, że homininy te były zręczne, inteligentne i są jednymi z najstarszych przodków człowieka potrafiącymi wytwarzać narzędzia. Mowa o tzw. narzędziach olduwajskich, czyli prostych kamiennych przedmiotach wykonanych z odłupanych fragmentów skał. Ostre odłupki służyły do cięcia mięsa, skórowania i obróbki drewna. Pojawiły się około 2,6 miliona lat temu, głównie we wschodniej Afryce (wąwóz Olduvai w Tanzanii – od którego pochodzi nazwa), potem w innych częściach Afryki i dalej w Eurazji. Zdaniem naukowców narzędzia kultury olduwajskiej wyznaczają początek technologii w historii naszego gatunku oraz dowodzą, że homininy potrafiły planować, wykorzystywać środowisko i przetwarzać surowce. Odkrycia babki i wnuczki Niestety, w przypadku pierwszego odkrycia P. boisei w 1959, potwierdzenie tej tezy było niemożliwe, bo w odkrytych szczątkach brakowało rąk. Dopiero teraz odnalezienie pary dłoni P. boisei potwierdziło zręczność naszych przodków. Co ciekawe odkrycia tego dokonała wnuczka Mary Leakey – Louise Leakey, paleontolożka z Uniwersytetu Stony Brook w Nowym Jorku. Wraz ze swoją grupą badawczą odnalazła niepełny szkielet osobnika P. boisei w okolicach jeziora Turkana w Kenii. W tym m.in. dłonie, czaszkę oraz fragmenty stóp należące prawdopodobnie do samca. Dodajmy, że odnalezienie w miarę kompletnej dłoni hominina to niezwykle rzadkie wydarzenie. Żelazny uścisk dłoni Według członkini zespołu, Carrie Mongle, dłonie miały proporcje zbliżone do ludzkich i prostsze palce niż u wcześniejszych gatunków homininów. – Są mniej więcej tej samej wielk…

composite-hand-e86d215.jpg
width: 1202
height: 802

To jedyny taki festiwal muzyczny na świecie. Odbywa się na... wykopaliskach w Polsce
type: item
date: 2025-07-17T13:00:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: festiwale
subject: wykopaliska
subject: Zachodniopomorskie
description: W najbliższy piątek i w sobotę w Rekowie w woj. zachodniopomorskim odbędzie się jedyny taki festiwal muzyczny na świecie „Wykopaliska”. W scenerii trwających wykopalisk archeologicznych zagrają kapele heavy metalowe. Atrakcji będzie jeszcze więcej.
encoded: Spis treści: Unikatowe połączenie nauki i rozrywki Co odkryto w Rekowie? Wykopaliska archeologiczne bardzo często kojarzymy z sielskim sąsiedztwem przyrody czy pól uprawnych, a niekoniecznie z festiwalem muzycznym. Tymczasem w Rekowie od kilku lat trwają wykopaliska i tyle samo edycji ma już festiwal „Wykopaliska”, który im towarzyszy. Unikatowe połączenie nauki i rozrywki Taka impreza nie ma innego odpowiednika ani w Polsce, ani – najprawdopodobniej – nigdzie na świecie. W dniach 18–19 lipca 2025 roku na scenie w Rekowie wystąpią zespoły lubujący się w zdecydowanie cięższym brzmieniu. Koncertom towarzyszyć będą pokazy dawnego rzemiosła oraz prelekcje o tematyce archeologicznej. W tym roku będzie możliwość posłuchać prof. Andrzeja Kokowskiego, prof. Arkadiusza Marciniaka (niedawno pisaliśmy o jego badaniach dotyczących słynnego pradziejowego miasta w Turcji), dr. Bartłomieja Rogalskiego, dr Kamila Niedziółki oraz Macieja Marczewskiego. – Uczestnicy zostaną oprowadzeni tradycyjnie po terenie wykopalisk przez kierownika badań – dr. Andrzeja Kasprzaka, a zainteresowane osoby będą mogły wziąć udział w pracach terenowych – mówi National Geographic Polska organizatorka imprezy, Magdalena Augustyniak. Szczegółowe i najbardziej aktualne informacje znajdują się na fanpage’u festiwalu. Co odkryto w Rekowie? W lipcu archeolodzy rozpoczęli kolejny sezon wykopaliskowy w Rekowie. Jest to cmentarzysko kurhanowe. Prace prowadzone są pod kierunkiem dr. Andrzeja Kasprzaka z Muzeum w Koszalinie oraz Instytutu Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego. Biorą w nich udział studenci z Gdańska, Poznania oraz wolontariusze z różnych zakątków Polski – Koszalina i okolic, Wałcza, Słupska, Warszawy, Wolina i Turka. Stanowisko archeologiczne położone jest bardzo malowniczo, na krawędzi doliny niewielkiej rzeki Mszanki, w terenie zalesionym. Cmentarzysko składa się z ponad trzydziestu nasypów kurhanowych. W tym roku archeologów czekało zaskoczenie. W narożniku jednego z kurhanów odkryto… piec o glini…

wykopaliska-40bae3a.png
width: 900
height: 600

Archeologia podwodna. Jakie artefakty z przeszłości skrywają się w polskich rzekach i jeziorach?
type: item
date: 2024-09-20T13:00:10.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: archeologia
subject: jeziora
subject: nurkowanie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: woda
subject: wykopaliska
description: Archeologów z reguły kojarzymy z łopatą, szpachelką i miotełką. Tymczasem badacze przeszłości zapuszczają się też z akwalungiem pod wodę. Jakich odkryć udało się dokonać do tej pory i co nas może czekać? O tym rozmawiamy w kolejnym odcinku videopodcastu National Geographic Polska.
encoded: Spis treści: Czy archeolodzy podwodni używają łopaty? Jak zostać archeologiem podwodnym? Naszym gościem jest prof. Bartosz Kontny – dziekan Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego i archeolog podwodny. Zajmuje się tematyką barbarzyńskiej Europy ze szczególnym uwzględnieniem problematyki uzbrojenia. Napisał ponad 160 artykułów naukowych. Z pasją nurkuje w polskich jeziorach w poszukiwaniu śladów przeszłości. Czy archeolodzy podwodni używają łopaty? Co prawda archeologom podwodnym zdarza się używać szpachelek i innych niewielkich narzędzi, to raczej nie korzystają z łopat – tak silnie związanych z pracą na wykopaliskach na lądzie. – Podstawowym narzędziem do eksploracji obiektów podwodnych jest eżektor, czyli rodzaj podwodnego odkurzacza, który wytwarza ciśnienie przy wlocie rury ssącej. Kierując ją na obiekt lub warstwy, możemy je odsłaniać – tłumaczy prof. Kontny. A co jeśli przez przypadek archeolog zassie złote monety lub inne cenne zabytki? Okazuje się, że nie ma problemu, bo wylecą one na powierzchni do tzw. kosza. Archeolodzy dbają zawsze o to, aby miejsce badań było precyzyjnie wyznaczone. Dlatego wyznaczają wykopy o regularnych rozmiarach, na przykład 5 na 5 metrów. Czy taki porządek jest możliwy w badaniach podwodnych? Okazuje się, że tak. Jak mówi prof. Kontny, jeśli dno jest mało zwarte, archeolodzy podwodni korzystają z grodzi lub innych przejrzystych materiałów, które pozwalają prowadzić wykopaliska bez niebezpieczeństwa osuwania warstw. Jak zostać archeologiem podwodnym? – To nie jest prosta sprawa – mówi prof. Kontny. Zwraca uwagę na to, że studiować archeologię podwodną można tylko w dwóch ośrodkach w naszym kraju: na Uniwersytecie Warszawskim i na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zaledwie kilka procent studentów archeologii w tych miejscach jest związanych przez okresów studiów z badaniami podwodnymi. Również czynnych archeologów podwodnych w Polsce jest niewielu – być może kilkunastu. A tych działających na lądzie setki, jeśli nie…

MINIATURAPODCASTKOTNY-1c82d48-e1732529790943.jpg
width: 1760
height: 1081

Odkryto stos amputowanych kończyn. Nieopodal rozegrała się jedna z najsłynniejszych bitew świata
type: item
date: 2024-09-16T10:33:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: napoleon bonaparte
subject: wojna
subject: wykopaliska
description: W ostatniej bitwie Napoleona Bonapartego, pod Waterloo w dzisiejszej Belgii, zginęły tysięcy ludzi. Teraz naukowcy w towarzystwie weteranów odkrywają dramaty, które rozgrywały się w polowym szpitalu.
encoded: Spis treści: Weterani na polu bitwy pod Waterloo Amputowane kończyny i truchła koni Najważniejsze znaleziska na polu bitwy pod Waterloo To była bardzo krwawa bitwa. Rannych lub zabitych zostało ponad 40 tys. żołnierzy. W bitwie pod Waterloo, która rozegrała się 18 czerwca 1815 roku na terenie Królestwa Niderlandów (obecna Belgia), starło się około 190 tys. wojaków. Naprzeciwko siebie stanęły armie Napoleona Bonapartego i angielsko-pruska – dowodzona przez Arthura Wellingtona i Gebharda Blüchera. „Mały kapral” poniósł klęskę i został zesłany na Wyspę św. Heleny, gdzie zmarł po sześciu latach. Weterani na polu bitwy pod Waterloo Na terenie, gdzie 200 lat temu rozegrała się ostatnia bitwa Napoleona od lat prowadzone są szeroko zakrojone badania archeologiczne. Jest to współczesna farma Mont-Saint-Jean. Prowadzi je organizacja charytatywna z Wielkiej Brytanii, Waterloo Uncovered. W badaniach terenowych biorą udział weterani, którzy uczestniczyli w misjach na Bliskim Wschodzie. – Może się to wydawać sprzeczne z intuicją, aby ranni weterani wracali na pole bitwy, ale w rzeczywistości jest to niezwykle korzystne – mówi dyrektorka Waterloo Uncovered, Abigail Boyle. Wskazuje na szereg pozytywnych elementów: nawiązywanie relacji z innymi ludźmi, w tym także weteranami, praca fizyczna na świeżym powietrzu i nauka nowych umiejętności po przejściu w stan spoczynku. Wśród beneficjentów jest na przykład John Dawson, który został postrzelony w głowę podczas służby w Grenadier Guards w prowincji Helmand w Afganistanie. Stracił prawe oko, jego lewa ręka jest unieruchomiona. – To pierwsza podróż, którą odbyłem bez opiekuna. Normalnie odmówiłbym robienia takich rzeczy, ale kiedy mój pułk skontaktował się ze mną w tej sprawie, postanowiłem spróbować. Przerosło to wszystkie moje oczekiwania – opowiada Dawson. Amputowane kończyny i truchła koni W tym roku zespół badaczy wraz z weteranami skupił swoje wysiłki na eksploracji dołów znajdujących się nieopodal szpitala polowego na terenie wspó…

US-Dutch-and-British-veterans-excavating-Chris-van-Houts-5ac5036.jpg
width: 2953
height: 1969

Obok piramidy Cheopsa odkryto zagadkową strukturę. Czy to wejście do grobowca?
type: item
date: 2024-05-13T09:27:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cmentarze
subject: egipt
subject: grobowce
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Niedaleko piramidy Cheopsa na Płaskowyżu Giza w Egipcie naukowcy namierzyli zagadkową, L-kształtną w planie konstrukcję. Być może jest to wejście do starożytnego grobowca.
encoded: W tym artykule: Badania bez łopaty Zagadkowa struktura Co odkryli naukowcy? Chyba każdy kojarzy ikoniczny widok na trzy wielkie piramidy niedaleko Kairu. Są to grobowce faraonów Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa wzniesione około 4500 lat temu. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę z tego, że wkoło nich są tysiące mniejszych grobowców. Badania bez łopaty Obszar Płaskowyżu Giza jest badany przez archeologów od XIX wieku. Wcześniej, przed setkami lat przekopywali go w mało naukowy i metodyczny sposób inni śmiałkowie. Wydawać by się mogło, że teren wokół największych egipskich piramid jest świetnie przebadany. Nic bardziej mylnego. Zespół badaczy z japońskich uczelni: Higashi Nippon International University i Tohoku University oraz egipskiego National Research Institute of Astronomy and Geophysics (NRIAG) w Heluanie opublikował właśnie intrygujące wyniki badań przeprowadzonych między piramidami Cheopsa i Chefrena. Znajdują się w nowym wydaniu czasopisma naukowego „Archaeological Prospection”. To w tym miejscu, na zachód od Wielkiej Piramidy i na północ od piramidy Chefrena naukowcy przeprowadzili szeroko zakrojone badania geofizyczne. Oznacza to, że użyli technologii, która nie wymaga wbicia łopaty w ziemię lub piach, by poznać, co znajduje się pod spodem. Jest to obszar określany jako Zachodnia Nekropolia. Znajdują się tutaj dziesiątki monumentalnych grobowców należących do świty faraona Cheopsa oraz ważnych urzędników żyjących w kolejnych dziesięcioleciach. Każdy z nich chciał być pochowany jak najbliżej największej egipskiej piramidy i potężnego władcy. Jednak w jednym miejscu, wśród niezliczonych grobowców, znajdowała się, jak się wydawało, niewykorzystana przestrzeń o wymiarach 80 na 100 m. Nie była ona też do tej pory celem badań naukowców. Dlatego eksperci postanowili wykonać badania geofizyczne z wykorzystaniem georadaru (GPR) i tomografii elektrooporowej (ERT). „Obszar ten nie ma widocznych [na powierzchni – przyp. red.] struktur. Jest to w większości płaski teren z …

obok-piramidy-cheopsa-odkryto-zagadkowa-strukture-czy-to-wejscie-do-grobowca-51f4abc.jpg
width: 2128
height: 1349

W Górach Świętokrzyskich znaleziono skarb z monetami. Czy należał do rzekomego cudotwórcy sprzed 300 lat?
type: item
date: 2024-05-10T10:13:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: góry świętokrzyskie
subject: monety
subject: odkrycia archeologiczne
subject: polska
subject: skarby
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Skarb z XVII i XVIII wieku, który zapewne należał do rzekomego cudotwórcy i awanturnika Antoniego Jaczewicza, znaleziono w Paśmie Jeleniowskim w Górach Świętokrzyskich. Według podań zdobył on fortunę, dzięki swoim „nadprzyrodzonym” zdolnościom.
encoded: W tym artykule: Skarb legendarnego pustelnika Kim był Antoni Jaczewicz? Co dalej ze skarbem? W zasadzie nie ma miesiąca, gdy mediów nie obiegłaby informacja o odkryciu w Polsce mniejszego lub większego skarbu sprzed kilkuset czy kilku tysięcy lat. Wiele z tych znalezisk wyszukują pasjonaci wyposażeni w detektory metali. Tak też było w tym przypadku. Świętokrzyskiej Grupie Eksploracyjnej udało się namierzyć zbiór srebrnych i złotych monet z pierwszej połowy XVII w. i początku XVIII w. Skarb legendarnego pustelnika Informacje o znalezisku podał w mediach społecznościowych Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków (WUOZ) w Kielcach. „Pasmo Jeleniowskie skrywa w sobie wiele tajemniczych miejsc, niekiedy owianych legendami. Wśród nich wyjątkowa jest ta o pustelniku, awanturniku i fałszywym proroku, tajemniczym Antonim Jaczewiczu. Źródła podają, że miał on tu w maju 1708 r. założyć pustelnię, gdzie przekonywał ludność do swej mocy uzdrawiania” – czytamy na Facebooku WUOZ-u. Pasjonaci przekazali urzędowi zbiór monet, w tym orty, szóstaki, patagony, krajcary, kopiejki (tzw. łezki) i szereg innych. Monety były ukryte w kilku lokalizacjach pod ziemią. „Odkrycia skłaniają nas do stwierdzenia, że historia awanturnika Jaczewicza być może nie jest wyłącznie legendą” – napisano na fanpage’u WUOZ-u. Szczególną uwagę zwrócono na dukat hamburski z 1648 r., z wizerunkiem Madonny z Dzieciątkiem, przebity przy krawędzi monety, co sugeruje, że mógł on pełnić rolę medalika. Zdaniem ekspertów monety mogły być opłatami przyjmowanymi przez rzekomego cudotwórcę lub wotami, a może też zrabowanymi okolicznej szlachcie dobrami. Kim był Antoni Jaczewicz? Przełom XVII i XVIII wieku był trudnym okresem dla mieszkańców Rzeczpospolitej, którą nawiedziła kolejna fala epidemii dżumy. A wraz z początkiem wielkiej wojny północnej z łatwością rozprzestrzeniała się po kraju. „Zrozpaczeni ludzie oddawali się religijnym praktykom, pragnąc modlitwą wybłagać ocalenie. Stan lęku wykorzystywali oszuści obiecujący ulecze…

w-gorach-swietokrzyskich-znaleziono-skarb-monet-czy-nalezaly-do-rzekomego-cudotworcy-sprzed-300-lat-8aa936e.png
width: 1200
height: 630

Naukowiec twierdzi, że rozszyfrował tajemnicze antyczne symbole. Zagadka czekała na rozwiązanie 2700 lat
type: item
date: 2024-05-07T08:09:38.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: odkrycia archeologiczne
subject: symbole
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: 700 lat przed naszą erą na ścianach stolicy Asyrii umieszczano w seriach tajemnicze symbole. Naukowcy długo zastanawiali się nad ich sensem. Specjalista od starożytnych języków Bliskiego Wschodu jest przekonany, że znalazł wyjaśnienie zagadki.
encoded: W tym artykule: Założyciel miasta, założyciel dynastii Tajemnicze symbole na ścianach świątyń Imię króla zapisane w gwiazdach Lew, orzeł, byk, drzewo figowe i pług. Albo – w skróconej wersji – lew, drzewo i pług. Takie sekwencje symboli pojawiają się na ścianach świątyń w starożytnej stolicy Asyrii, Dur-Szarrukin. Co oznaczają? Na to pytanie nie ma pewnej odpowiedzi od VII w. p.n.e., czyli od upadku Asyrii. Schyłek potężnego imperium oznaczał również utratę rozwijanej przez stulecia kultury. Wielkie miasta Asyrii – m.in. słynną Niniwę, ale też nieodległe Dur-Szarrukin – zasypał piach. Dopiero dwa wieki temu do ich ruin dotarli europejscy archeolodzy. Prace w Dur-Szarrukin prowadzone w połowie XIX w. doprowadziły do okrycia tajemniczych symboli. Od tego czasu naukowców dręczył ich sekret. Co oznacza pięć albo trzy rysunki pojawiające się w różnych częściach miasta? Czy to odpowiednik egipskich hieroglifów? Dr Martin Worthington, asyriolog z Trinity's School of Languages, Literatures and Cultural Studies, twierdzi, że znalazł odpowiedzi na te pytania. Założyciel miasta, założyciel dynastii Dur-Szarrukin zostało wzniesione na rozkaz Sargona II, założyciela dynastii Sargonidów. Za panowania tego króla Asyria dynamicznie się rozwijała. Choć Sargon II nie był spokrewniony z założycielem Imperium Akadyjskiego, Sargonem Wielkim, przyjął nawiązujące do niego imię. To pokazywało jego ambicje. Sargon II, utalentowany wojownik i twardy polityk, pragnął władać całym znanym wówczas światem. Tego rodzaju aspiracje wymagały zapanowania nad opozycją wewnątrz kraju oraz dokonywania podbojów. Ale również wzniesienia nowej stolicy. Dur-Szarrukin – co w tłumaczeniu znaczy „Twierdza Sargona” – powstawała przez dziesięć lat, między 717 a 707 r. p.n.e. Precyzyjnie zaplanowane i zbudowane gigantycznym kosztem miasto otaczał podwójny ceglany mur. Najważniejszym miejscem był gigantyczny kompleks pałacowo-świątynny, mający 209 sal i dziedzińców. Sargon II wprowadził się do niego w 707 roku p.n…

naukowiec-twierdzi-ze-rozszyfrowal-tajemnicze-symbole-z-asyryjskiej-stolicy-zagadka-czekala-na-rozwiazanie-2700-lat-0c58d6a.jpg
width: 1280
height: 931

Prawie jak w „Diunie”. Przez tysiące lat ludzie mieszkali w kanałach lawowych na arabskiej pustyni
type: item
date: 2024-04-23T14:15:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: półwysep arabski
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Archeolodzy po raz pierwszy znaleźli dowody na to, że dawni mieszkańcy Półwyspu Arabskiego osiedlali się w kanałach lawowych. Są to jaskinie powstałe po przepłynięciu rozgrzanej lawy. Tego rodzaju lokalizację mogliby wykorzystać przyszli koloniści Marsa.
encoded: W tym artykule: Co naukowcy zawdzięczają hienom? Kiedy ludzie zamieszkiwali w kanałach lawowych? Co znaleziono na ścianach Umm Jirsan? Jak powstają kanały lawowe? Lodowate noce, upalne dni i bardzo suche powietrze. W takich warunkach materiał organiczny nie ma szans przetrwać mileniów. Dlatego archeolodzy pracujący na Półwyspie Arabskim interesują się nie tylko tym, co jest na powierzchni. Badają również tamtejsze jaskinie, w tym kanały lawowe położone na północy Arabii Saudyjskiej. Pracujący w tamtym rejonie zespół archeologów pod kierunkiem Mathew Stewarda z Griffith University w Brisbane dokonał właśnie przełomowego odkrycia. Naukowcy znaleźli pierwsze dowody na to, że system kanałów lawowych Umm Jirsan był kilka tysięcy lat temu zamieszkany. W okresie między 7 a 10 tys. lat temu ogromna jaskinia pustynna okresowo zamieniała się w dom. Tak samo jak jaskinie Fremenów w „Diunie” Franka Herberta. Co naukowcy zawdzięczają hienom? Australijczycy na miejsce wykopalisk wybrali kanał lawowy Umm Jirsan odległy o 125 km od Medyny. Ma imponujące rozmiary – długość 1,5 km, wysokość 12 m, a szerokość sięgającą miejscami 45 metrów. To największa tego rodzaju struktura w Arabii Saudyjskiej. Już w pobliżu wejść do Umm Jirsan naukowcy natrafili na ciekawe znaleziska. W miejscach, gdzie zapadł się sufit, otwierając drogę do tunelu, wykopali setki kamiennych artefaktów. Zostały wykonane z obsydianu, bazaltu i czertu. Ponieważ były one wystawione na warunki zewnętrze, trudno było określić ich wiek. W środku zrobiło się jeszcze ciekawiej. Ziemia była tam usłana kośćmi zwierząt. Były ich wręcz całe stosy. „Te stosy są dziełem hien. Zwierzęta przeciągały kości pod ziemię, aby je zjeść, zachować na czas niedoboru żywności lub by karmić młode. Proces ten, powtarzany przez tysiąclecia, doprowadził do powstania jednych z najbardziej niesamowitych nagromadzeń skamieniałości, jakie można zobaczyć gdziekolwiek na świecie” – napisali badacze na portalu „The Conversation”. Kiedy ludzie zamieszk…

prawie-jak-w-dunie-przez-tysiace-lat-ludzie-mieszkali-w-kanalach-lawowych-na-arabskiej-pustyni-6b37476.jpg
width: 1200
height: 630

Naukowcy zbadali najstarszy znany gwizdek z terenu Polski. Posłuchaj, jak brzmi
type: item
date: 2023-10-12T12:00:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: muzyka
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Najstarszy znany z terenu Polski gwizdek nadal działa i jest bardzo głośny. Ma blisko 6 tysięcy lat. Naukowcy ustalili, że z jego pomocą można naśladować odgłos kani rudej.
encoded: W tym artykule: Unikatowy gliniany gwizdek Kompleksowe badania gwizdka Naukowcy wykonali eksperymenty w komorze bezechowej i w lesie Jaki to ptak? Piszczałka naśladuje głos drapieżnego ptaka Gwizdek i jego skład chemiczny Funkcja gwizdka nadal jest zagadką Gwizdek odkryto w Kiełczewie w woj. wielkopolskim w 2017 roku na terenie dużej osady, która istniała od około 3900 do 3600 lat p.n.e., a zatem prawie 6 tys. lat temu. Leżał wśród licznych fragmentów po naczyniach ceramicznych, narzędziach krzemiennych i kamiennych oraz przepalonych kościach zwierzęcych. Unikatowy gliniany gwizdek – Znalezisko jest unikatowe na skalę europejską. W Europie odkryto jedynie kilka tego typu instrumentów datowanych na okres neolitu. Jest to najstarsze tego typu znalezisko w Polsce – powiedziała National Geographic Polska archeolog, dr hab. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Wydziału Archeologii UAM w Poznaniu. To pierwsza autorka artykułu na temat instrumentu, który ukazał się w czasopiśmie naukowym „Journal of Archaeological Science: Reports”. Naukowcy chcieli dowiedzieć się, w jaki sposób gwizdek został wykonany i w jakim celu był używany. Gwizdek jest maleńki. Wykonano go w formie ptaszka. Mierzy 3,2 cm i 3,4 cm szerokości. Jego dolna część składa się z małej stópki. Posiada prostą, schematyczną głowę, charakterystyczne ciało w kształcie ptaka oraz ogon, który jest jednocześnie ustnikiem z okienkiem i wargą. Gwizdek nie ma dodatkowych otworów na palce, więc jego barwa dźwiękowa jest dość ograniczona. Kompleksowe badania gwizdka Naukowcy wykonali między innymi tomografię komputerową zabytku. Na zdjęciach z tego badania widoczna jest nieregularna komora akustyczna, a ogon wraz z otworami dobrze wpasowuje się w całą konstrukcję. – Te elementy zostały wykonane w sposób nieprzypadkowy; raczej można mówić o istnieniu pewnego wzoru. Co ciekawe, ten wzór jest nadal stosowany dzisiaj w tego rodzaju instrumentach, zarówno w glinianych piszczałkach ludowych, a także w długich fletach, nawet tych pochodzą…

gwizdek-cae3d12.jpg
width: 1731
height: 1011

9 najciekawszych zabytków z badań archeologicznych na Placu Piłsudskiego w Warszawie. Tutaj stały Pałac Saski i Brühla [GALERIA]
type: item
date: 2023-10-03T06:28:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: architektura
subject: stolica
subject: warszawa
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
subject: zabytki
description: Pieczołowicie zdobiony talerz z orientalnymi motywami z XVIII wieku, żelazna gaśnica „Delfin” z okresu międzywojennego, zakończenie laski w kształcie głowy psa z przełomu XIX i XX wieku czy maleńkie radio z początku lat 30. XX wieku – to jedne z ciekawszych zabytków znalezionych w czasie wykopalisk archeologicznych na Placu Piłsudskiego w Warszawie. Do 2030 roku planowana jest odbudowa w tym miejscu pałaców: Saskiego i Brühla.
encoded: W tym artykule: Pałac Saski Pałac Brühla Odbudowa pałaców i kamienic Trwają wykopaliska w obrębie fundamentów Pałacu Brühla, Pałacu Saskiego oraz kamienic przy ul. Królewskiej na Placu Piłsudskiego w Warszawie. Plan jest taki, aby przywrócić te historyczne gmachy w formie z sierpnia 1939 roku. W czasie wykopalisk archeolodzy znajdują wiele wyjątkowych zabytków. – Te badania są wyjątkowe. Przy użyciu nowych technologii dowiadujemy się, jak wyglądało codzienne życie w sercu Warszawy na przestrzeni wieków. Na terenie dziedzińca i oficyn Pałacu Brühla mamy do czynienia z obiektami z dziedzin sztuki, dyplomacji, wojskowości. A wciąż przed nami jeszcze zbadanie tego, co skrywa ziemia pod korpusem głównym pałacu – mówi kierownik prac archeologicznych na terenie Pałacu Brühla, Michał Grabowski. Pałac Saski W Pałacu Saskim pracowali oficerowie i kryptolodzy odpowiedzialni za złamanie szyfrów Armii Czerwonej. W ten sposób bezpośrednio przyczynili się do zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej w 1920 roku. Dziesięć lat później w tym samych murach podjęto się złamania szyfru „Enigmy”, czyli niemieckiej maszyny szyfrującej. Wybitni matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski w grudniu 1932 roku osiągnęli sukces. Złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej. Potem prace nad tym prowadzili Brytyjczycy pod kierownictwem Alana Turinga. W Pałacu Saskim w 1817 roku mieszkał wraz z rodziną Fryderyk Chopin. W tym miejscu skomponował swoje pierwsze utwory: Polonez B-dur i Polonez g-moll. W 1944 roku Niemcy wysadzili budynek w powietrze. Przetrwał jedynie fragment arkad z Grobem Nieznanego Żołnierza. Pierwsze prace prowadzone były na terenie Pałacu Saskiego w latach 2006 i 2008. Wówczas również planowano odbudowę. Jednak prace zostały wstrzymane, a przebadany obszar został zasypany. Najstarsze mury wpisano do rejestru zabytków. W ramach obecnie realizowanej inwestycji odbudowy będą zachowane i w miarę możliwości wyeksponowane dla zwiedzających. Pałac Brühla Z kolei sąsiedni Pałac…

9-najciekawszych-zabytkow-z-badan-archeologicznych-na-placu-pilsudskiego-w-warszawie-tutaj-staly-palac-saski-i-bruehla-galeria10-d9b14ba.jpg
width: 8000
height: 5760

Głowa Jana Chrzciciela jako symbol biblijnej zemsty. Kto skazał na śmierć żydowskiego proroka?
type: item
date: 2023-06-01T14:30:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: Edukacja
subject: historia
subject: jezus chrystus
subject: Kultura
subject: religie
subject: wykopaliska
description: Według biblijnego opisu Jan Chrzciciel został skazany na śmierć przez ścięcie. Żydowski prorok zmarł na życzenie Salome, która nakłoniła Heroda, aby zlecił egzekucję. Archeolodzy od lat szukali miejsca, w których mogły wydarzyć się te sceny. Gdzie zginął Jan Chrzciciel? Czy głowa Jana Chrzciciela naprawdę została przekazana na tacy?
encoded: W tym artykule: Kim był Jan Chrzciciel? Jak zginął Jan Chrziciel? Gdzie zginął Jan Chrzciciel? Jan Chrzciciel, zwany również Janem Baptystą, był żydowskim prorokiem i pustelnikiem. Urodził się pomiędzy 6 p.n.e. a 2 r. p.n.e. w En Kerem, a zmarł ok. 32 roku n.e. prawdopodobnie w Macheroncie. To właśnie w fortecy Heroda Wielkiego usytuowanej na szczycie pustynnego wzgórza w Jordanii, męczennik miał zginąć przez ścięcie głowy. Już sama arabska nazwa starożytnego fortu oznacza dosłownie „fortecę ścięcia” i ma nawiązywać do odwołuje się do miejsca kaźni. Kim był Jan Chrzciciel? Według Biblii Jan Chrzciciel miał być krewnym Jezusa. W Ewangelii Łukasza czytamy, że Baptysta urodził się pół roku przed Chrystusem w „mieście w Judzie”. Badacze utożsamiają to miejsce z wioską Ain Kerem w Zachodniej Jerozolimie. Był synem żydowskiego starszego kapłana Zachariasza i niepłodnej kobiety nazywanej przez Ewangelistę Elżbietą. To właśnie kobieta miała być spokrewnioną z Marią z Nazaretu, matką Syna Bożego. Młody Jan chciał w dorosłym życiu zostać kapłanem. Jego plany pokrzyżowała jednak śmierć obojga rodziców. Po tym, jak został sierotą, rozpoczął życie pustelnika na Pustyni Judzkiej. To właśnie tam nawiązał kontakt z esseńczykami, którzy mieli duży wpływ na jego przyszłe poglądy, chociaż jego nauczanie nie zawsze zgadzało się z esseńskimi doktrynami. Wkrótce jego słuchacze zaczęli uznawać go za Mesjasza, czemu Jan Baptysta zdecydowanie zaprzeczał. To właśnie na pustyni rozpoczęła się jego misja jako proroka. Według Ewangelii Jan został powołany, aby wzywał ludzi do nawrócenia oraz przygotował ich drogę do publicznej służby Mesjasza. Miał głosić potrzebę odnowy wewnętrznej i duchowej. Przypieczętowaniem przemiany i potwierdzeniem wejścia na nową drogę życia był chrzest, którego prorok udzielał słuchaczom w rzece Jordan. Ewangelie Synoptyczne podają, że to właśnie Baptysta był człowiekiem, który ochrzcił samego Zbawiciela. Jak zginął Jan Chrziciel? To właśnie nauczanie Jana Chrzciciela…

salome-z-glowa-jana-chrzciciela-autor-andrea-solario-078cafc.jpeg
width: 815
height: 689

Pompeje odkryły kolejną tajemnicę. To pierwsze dowody na taki rytuał we Włoszech
type: item
date: 2023-05-17T11:36:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Travel
subject: włochy
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Pompeje od prawie 2 tys. lat są cennym źródłem wiedzy o życiu mieszkańców starożytnego miasta. Tym razem badacze trafili na wyjątkowe szczątki związane z wierzeniami.
encoded: W tym artykule: Pompeje nieznane. W co wierzyli mieszkańcy miasta? Ptasie odkrycie w ruinach Pompejów Jak i kiedy zwiedzać Pompeje? Położone około 25 km od Neapolu Pompeje to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych nie tylko we Włoszech, ale i w całej Europie. Ruiny starożytnego miasta znajdują się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Nie tylko z uwagi na ich wiek. Pompeje zostały zniszczone w 79 r. przez erupcję Wezuwiusza. Przez to, że popiół wulkaniczny zatrzymał w czasie część miejskiej infrastruktury, a nawet ludzi i zwierzęta, archeolodzy otrzymali wyjątkowy wgląd w to, jak wyglądało życie codzienne miasta. I choć od tragicznej w skutkach erupcji minęły już prawie 2 tys. lat, badacze nadal odkrywają kolejne tajemnice Pompejów. Dopiero w 2022 r. naukowcy po raz pierwszy w historii dokonali sekwencjonowania genomu jednej z ofiar katastrofy. Udało im się nawet ustalić, na jaką chorobę człowiek cierpiał przed śmiercią. Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na wierzenia mieszkańców Pompejów. Ponownie nie obyło się bez niespodzianki. Pompeje nieznane. W co wierzyli mieszkańcy miasta? Archeolodzy prowadzący wykopaliska w świątyni Izydy w Pompejach odkryli pozostałości rytualnej uczty, podczas której zjedzono dziesiątki ptaków. Po co? Badacze sugerują, że najprawdopodobniej po to, aby udobruchać boginię po zmniejszeniu rozmiaru jej świątyni. Znalezisko dostarcza nieznanych wcześniej faktów na temat kultu zwierząt i fascynacji ptakami w I wieku n. e. Co prawda Cyceron czy Liwiusz pisali o wykorzystywaniu ptaków w wielu rytuałach, jednak do tej pory szczątki zooarcheologiczne nie były wiązane z jednym bóstwem. Wśród znalezionych szczątek dominuje kurczak. Badacze zidentyfikowali również gęsi, gołębie i turkawki. Podczas wystawiania nad rytualnym ogniem kości ptaków nadal były pokryte mięsem. Co ciekawe, odzyskane szkielety wskazują na to, że kurczaki były młode, a pozostałe okazy dojrzałe. Poza ptactwem naukowcy odkryli również pojedyncze pozostałości świ…

pompeje-odkryly-kolejna-tajemnice-to-pierwsze-dowody-na-taki-rytual-we-wloszech-937ead7.jpg
width: 960
height: 540

Odkrycia archeologiczne 2022. Oto najważniejsze i najciekawsze badania i znaleziska ze świata archeologii
type: item
date: 2023-01-01T12:07:38.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: badania
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kultura
subject: nauka
subject: odkrycia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
subject: wykopaliska
description: W ciągu ostatnich 12 miesięcy wydarzyło się naprawdę dużo w świecie archeologii. W odbudowywanej po pożarze katedrze Notre-Dame odkryto dwa ołowiane sarkofagi, a w Portugalii odnaleziono najstarszą mumię w historii. 2022 to również rok, w którym dowiedzieliśmy się znacznie więcej o życiu legendarnych wikingów. To zasługa najnowszych badań oraz tegorocznego dokumentalnego serialu National Geographic „Czas Wikingów”.
encoded: W tym artykule: Styczeń – przerażające odkrycie w Chinach Luty – najstarszy dowód na przeprowadzenie udanej operacji Marzec – najstarsza mumia w historii pochodzi z Europy Kwiecień – w Polsce pies odnalazł średniowieczny skarb Maj – Polacy odnaleźli grobowiec ważnego egipskiego urzędnika Czerwiec – susza odsłoniła starożytne miasto z imperium Mitanni Lipiec – odczytano najstarszą inskrypcję na świecie Sierpień – susza odsłoniła bombę z czasów II wojny światowej Wrzesień – grób polskiej wampirzycy Październik – gdzie pochowano świętego mikołaja? Listopad – odnaleziono zaginiony skarb Tutanchamona Grudzień – zidentyfikowano zmarłych pochowanych w Notre-Dame Styczeń – przerażające odkrycie w Chinach Naukowcy z Polskiego Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej odnaleźli w Omanie grę planszową sprzed 4 tysięcy lat. Co ciekawe, kamienna gra była tylko jednym z wielu znalezisk polskich archeologów podczas najnowszych wykopalisk na Półwyspie Arabskim. To nie jedyne odkrycie na Półwyspie Arabskim. Archeolodzy odkryli starożytne „autostrady”, czyli trasy między oazami, które oznakowane były grobowcami. Badacze stwierdzili, że sieć dróg mierzyła łącznie ok. 530 kilometrów, a przemierzali je głównie Beduini wraz ze swoimi zwierzętami. W styczniu doszło również do przerażającego odkrycia w Chinach. Archeolodzy odnaleźli grobowce elitarnego klanu sprzed 3000 lat. Badania pokazały, że pogrzebani w nich wojownicy najprawdopodobniej zostali pochowani żywcem. Poznaliśmy również nowe tajemnice Machu Picchu. Archeolodzy odkryli system kanałów w pobliżu legendarnego miasta Inków. Luty – najstarszy dowód na przeprowadzenie udanej operacji W lutym doszło do odkrycia pierwszych z kilkudziesięciu peruwiańskich mumii. Sześcioro dzieci zostało zamordowanych i złożonych w ofierze na cześć syna bogatego kupca. Archeolodzy znaleźli najstarsze budynki na Półwyspie Arabskim. Odkrycie rzuciło nowe światło na starożytne osadnictwo w regionie. Okazało się, że ludzie zamieszkiwali te ziemie nawet 8500 …

odkrycia-archeologiczne-46c0c59.jpg
width: 2121
height: 1414

Jak powstała Biblia? Odnalezione fragmenty Biblii mogą zmienić nasze postrzeganie religii
type: item
date: 2022-12-23T10:40:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: biblia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: historia
subject: izrael
subject: Kultura
subject: religie
subject: wierzenia
subject: wykopaliska
subject: żydzi
description: Formę i treść Pisma Świętego kształtowały stulecia badań, debat, postępu technicznego i kultu. Od słów pisanych ręcznie na papirusie i pergaminie po egzemplarze drukowane przez mechaniczne prasy – te święte teksty były przekazywane w wielu formatach. W dzisiejszym świecie są poszukiwane przez naukowców, kolekcjonerów oraz intrygantów.
encoded: W tym artykule: Co odkryto w Qumran? Kto poszukuje zaginionych fragmentów Biblii? Czym jest „Kodeks Synajski"? Co znaleziono na starożytnym wysypisku śmieci? Gdzie odnaleziono najdłuższy biblijny manuskrypt? Gdzie przechowuje się zwoje znad Morza Martwego Jak się bada antyczne zwoje? Kto i dlaczego zmieniał Biblię? Czy odnalezione Ewangelie zmienią postrzeganie religii? Jak Wallace odpalił bombę? Ile się zachowało fragmentów Ewangelii? Wśród jałowych wzgórz Pustyni Judzkiej, nieopodal brzegu Morza Martwego, panuje skwar. Ale w jaskini, gdzie Randall Price leży na brzuchu, wpatrując się w szczelinę, w której zaledwie wczoraj odkrył liczący 2 tys. lat garnek z brązu, jest stosunkowo chłodno. – Ta jaskinia została splądrowana przez Beduinów jakieś 40 lat temu – wyjaśnia Price, amerykański archeolog, profesor Uniwersytetu Liberty w Wirginii. – Na nasze szczęście nie kopali zbyt głęboko. Mamy nadzieję, że jeśli będziemy kopać dalej, trafimy na złotą żyłę. Co odkryto w Qumran? Każdy, kto słyszał o słynnych jaskiniach w pobliżu starożytnej żydowskiej osady Qumran, wie, jaką złotą żyłę Price ma na myśli. W 1947 r. beduińscy pasterze zajrzeli do pobliskiej pieczary i dokonali jednego z największych archeologicznych odkryć XX w. Znaleźli siedem zwojów pergaminu pokrytych starohebrajskim pismem, pierwsze ze sławetnych rękopisów znad Morza Martwego. Prawdopodobnie członkowie sekty z Qumran ukryli te zwoje około roku 70 n.e., gdy zbliżały się rzymskie oddziały mające zdławić powstanie żydowskie. W końcu światło dzienne ujrzały setki kolejnych zwojów. Te dokumenty, sięgające wstecz aż do III w. p.n.e., są najstarszymi tekstami biblijnymi, jakie znaleziono. Jaskinie Qumran leżą na okupowanym przez Izrael Zachodnim Brzegu, więc wielu ludzi uważa pracę Price’a za niezgodną z międzynarodowym prawem. Ale to nie odwodzi ani jego, ani izraelskiego dyrektora tych wykopalisk, Orena Gutfelda z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, od realizacji programu badawczego płynącego z wcześniejs…

odnalezione-ewangelie-2defd4a.jpg
width: 1024
height: 735

Najstarsze miasto świata. Qaramel w Syrii mogło powstać nawet 14 tys. lat temu
type: item
date: 2022-09-19T11:36:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: ruiny
subject: syria
subject: Travel
subject: wieża
subject: wykopaliska
description: Mieszkańcy osiedla Qaramel nigdy nie splamili się pracą na roli czy hodowlą. Mimo to stworzyli kulturę dalece przewyższającą zdobycze współczesnych im rolników i pasterzy. Najstarsze miasto świata odkryła polsko-syryjska ekspedycja archeologiczna.
encoded: W tym artykule: Najstarsze miasto świata Qaramel – miasto budowniczych Jak wyglądało życie w Qaramel? W co wierzyli mieszkańcy Qaramel? Sukces polskiej archeologii Jaką sztukę rozwijali mieszkańcy Qaramel? Najstarsze miasto świata Qaramel leży na terenie dzisiejszej Syrii, w miejscu przecinania się najdawniejszych szlaków komunikacyjnych. Dowody zebrane przez polskich archeologów potwierdzają nieprzerwane zasiedlenie tego miejsca od co najmniej 12 tys. lat p.n.e. Qaramel składało się z wydzielonych okręgów, z których każdy należał prawdopodobnie do jednej grupy rodzinnej. Serce każdej z takich rodowych „dzielnic” stanowiła wieża. Wokół niej stawiano domy wraz z zapleczem gospodarczym. Domostwa qaramelczyków, budowane z kamienia i mady, trudno nazwać prymitywnymi. Były obszerne, dwuizbowe, z paleniskiem i wewnętrznymi ściankami działowymi. Najstarsze miasto świata – Znamy również inne osady z podobnego okresu. Są to m.in. osady kultury Jomon w Japonii, a także kilkanaście osad z terenów Chin Środkowych. Wspólnie zalicza się je do najstarszych świadectw zorganizowanego bytowania Homo sapiens. Żadna z nich nie może się jednak pochwalić tak spektakularnymi przejawami wysokiej kultury jak to, co znaleźliśmy w Syrii – mówi prof. Ryszard F. Mazurowski z Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowiec prowadzi badania wykopaliskowe na stanowisku archeologicznym w Qaramel z ramienia Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. – Największe skupisko domów z japońskiej kultury Jomon liczyło zaledwie 14 prymitywnych, jednoizbowych półziemianek – dodaje prof. Mazurowski. W Azji, Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej i Ameryce Południowej początki osadnictwa tego typu (co nie znaczy, że równie okazałego) są znacznie późniejsze. Pochodzą dopiero z końca VIII tysiąclecia p.n.e., a więc ok. 3 tys. lat po Qaramel. W Europie (Tesalia i Argolid w Grecji, strefa nadczarnomorska) najstarsze osady neolitu przedceramicznego są datowane na VII tysiąclecie p.n.e. Odkryto fragment …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/47da1b84a865d307d26d5a638b779d2dd9a95dfe-d746879.jpeg
width: 756
height: 534

W Egipcie całkiem przypadkiem odkryto „złote miasto”. Przez stulecia pozostawało ukryte pod piaskiem
type: item
date: 2022-05-04T09:04:05.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: egipt
subject: faraon tutanchamon
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
subject: Travel
subject: wykopaliska
description: Kiedy w Polsce wciąż trwają poszukiwania „złotego pociągu”, w Egipcie archeolodzy przypadkiem trafili na ruiny zaginionego „złotego miasta”. Do odkrycia doszło w południowej prowincji Luksor. Według wstępnych założeń, przeszukiwany teren miał być miejscem lokalizacji starożytnej kaplicy.
encoded: W tym artykule: Jak powstało „złote miasto” w Egipcie? Archeolodzy na tropie „złotego miasta” Co skrywa „złote miasto”? Miasto z czasów faraona Amenhotepa III Brytyjski dziennik „The Sun” uznał odkrycie „złotego miasta” przez egipskich archeologów za najważniejsze odkrycie minionego roku. Co więcej, wiele osób śmiało przyznaje, że odnalezione ruiny sprzed ponad 3400 tys. lat to największe tego typu znalezisko archeologiczne od 1922 roku, kiedy naukowcy trafili na grób Tutanchamona. Jak rodziła się historia tego miejsca, które w czasach Imperium Egipskiego było jedną z kluczowych osad przemysłowych? Czytaj już teraz poniżej. Egipt zmienia stolicę. Co zastąpi Kair? Egipt dołącza do grona państw, które przeniosły swoje stolice na kompletne pustkowie. Jak powstało „złote miasto” w Egipcie? 3400 lat temu Amenhotep, drugi z synów faraona Amenhotepa III, później znany jako faraon Echnaton porzucił swoje rodowe imię, religię i opuścił ówczesną stolicę Egiptu – Teby (dzisiejszy Luksor). Tym samym Echnaton zapoczątkował poważne zmiany w Egipcie. Zbudował miasto Akhetaten (dziś noszące nazwę Amarna), które miało być stolicą jego nowego państwa, a zarazem głównym ośrodkiem nowej religii. To tam Echnaton wraz ze swoją żoną Nefertiti wznieśli wielką świątynie poświęconą Atonowi – bogu słońca. Niestety, tak miasto, jak i kult nowej religii nie przetrwały długo. Po śmierci Echnatona jego syn Tutanchamon został władcą Egiptu i odwrócił się od kontrowersyjnej spuścizny ojca. Dlaczego doszło do kontrowersyjnej kulturowej i religijnej rewolucji? Dotychczas spekulowano, że powodem reform Echnatona mógł być rosnący wpływ kapłanów Amona. Faraon obawiał się ograniczenia władzy, dlatego rozpoczął rewolucję religijną, jednocześnie doprowadzając do zmiany urzędników piastujących istotne funkcje. Z tego samego powodu wyniósł się z Teb, aby założyć nową stolicę, w której mógł sprawować niepodzielną władzę. Historycy i archeologowie sądzą, że nowe światło na historię „buntu” Echnatona mogą rzuci…

odkryto-zlote-miasto-w-egipcie-50fe5ac.jpeg
width: 1024
height: 683

Stanowisko archeologiczne – czym jest i jak je znaleźć?
type: item
date: 2022-04-24T11:52:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: badania
subject: Edukacja
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wykopaliska
description: Archeologia odkrywa przed nami tajemnice, które przeszłość pogrzebała głęboko w ziemi. Co dokładnie kryje się pod pojęciem "stanowisko archeologiczne"? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym jest stanowisko archeologiczne? Co można zobaczyć na stanowisku archeologicznym? Jak znaleźć stanowisko archeologiczne? Kiedy wymagany jest nadzór archeologiczny? Kto płaci za badania archeologiczne? Słynne stanowiska archeologiczne To dzięki niestrudzonej pracy archeologów możemy poznać fakty z przeszłości i styl życia minionych cywilizacji. Mimo że stan współczesnej wiedzy historycznej jest wysoki, wciąż jeszcze pozostało wiele do odkrycia. W tym kontekście nie należy dziwić się, że nowe miejsca, w których prowadzone są badania, wyrastają jak grzyby po deszczu. Taki obszar określa się jako stanowisko archeologiczne. Ludzie od zawsze pozostawiają po sobie materialne ślady, potwierdzające ich działalność na danym obszarze. Czasami są to fragmenty przedmiotów użytku codziennego, choć często odkrywane są też większe obiekty, które pozwalają odtworzyć społeczno-kulturowe dzieje człowieka. Takie artefakty określa się mianem źródeł archeologicznych, a odkrywa się je na stanowiskach archeologicznych. Czym jest stanowisko archeologiczne? Definicja takiego obszaru jest ściśle powiązana z tym, czym zajmuje się archeolog. Mówiąc o stanowisku archeologicznym, na myśli należy mieć nieruchomy zabytek - miejsce w ziemi, na jej powierzchni lub zlokalizowane pod wodą, gdzie znajdują się ślady dawnej działalności człowieka. Przerażające odkrycie archeologów. W starożytnych Chinach wojowników grzebano żywcem Archeolodzy odnaleźli grobowce elitarnego klanu sprzed 3000 lat. Okazało się, że pogrzebani w nich wojownicy najprawdopodobniej w chwili pochówku byli jeszcze żywi… W praktyce, stanowiskiem archeologicznym może być każdy, nawet najmniejszy relikt dawnych czasów - moneta czy choćby niewielki fragment ceramiki. Odkrycie takiego źródła sprawia, że dany obszar zostaje uznany za stanowisko. Pojęcie to dotyczy także znacznie większych obiektów - miejsc pochówku, osad, a nawet całych krajobrazów. Warto zaznaczyć, że nie istnieje żadna granica czasowa, która pozwala …

stanowisko-archeologiczne-czym-jest-i-jak-je-znalezc-fot-aaron-chown-pa-images-via-getty-images-ed01ac3.jpeg
width: 1024
height: 683

Równina Dzbanów pod lupą naukowców. Udało się oszacować, kiedy kamienne konstrukcje stanęły w Dolinie Amfor
type: item
date: 2022-04-14T08:51:58.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: azja
subject: cmentarze
subject: Edukacja
subject: laos
subject: starożytność
subject: Travel
subject: wykopaliska
description: Znajdująca się na płaskowyżu Xieng Khouang w Laosie Równina Dzbanów mogła powstać przeszło 4000 lat temu – ustalili naukowcy. Do tej pory wiek monolitycznych konstrukcji był owiany wielką tajemnicą.
encoded: W tym artykule: Czym jest Równina Dzbanów i gdzie się znajduje? Ustalono wiek dzbanów w Dolinie Amfor Równina Dzbanów – do czego służyły kamienne konstrukcje? Czym jest Równina Dzbanów i gdzie się znajduje? Równina Dzbanów w Laosie, znana również pod nazwą Dolina Amfor, leży na północnym krańcu Gór Annamskich, głównego pasma górskiego na Półwyspie Indochińskim i obejmuje teren płaskowyżu Xieng Khouang. Obszar ten słynie z gigantycznych kamiennych słojów, których są tu tysiące. Niektóre z nich mają pokrywki, ale zdecydowana większość jest otwarta i skierowana w niebo. Czasem stoją pojedynczo, innym razem w dużych liczących kilkadziesiąt sztuk zbiorach. Moai – posągi na Wyspie Wielkanocnej Ważą po kilkadziesiąt ton, w jakiś tajemniczy sposób zostały przeniesione z odległego o 18 km kamieniołomu. Bez maszyn, bez technologii, zatem jak? Rdzenni mieszkańcy wierzą, że... same ... Od dziesięcioleci naukowcy z rożnych stron świata pragnęli zbadać zagadkowe dzbany, jednak było to niemożliwe. A to ze względu na tysiące niewybuchów zrzuconych przez siły powietrzne Stanów Zjednoczonych w latach 60. XX wieku, w czasie trwania konfliktu laotańskiego. Ładunki wybuchowe wciąż pozostają ukryte na tych terenach. Do dziś też dziesiątki Laotańczyków giną każdego roku w wyniku wypadków z niewybuchami, mimo że od zakończenia konfliktu minęło kilkadziesiąt lat. Ustalono wiek dzbanów w Dolinie Amfor „W związku z ryzykiem, dotychczas udało się zbadać zaledwie ok. 10 proc. wszystkich megalitów pozostających w Dolinie Amfor” – twierdzą naukowcy. Jednak w ostatnich latach rozpoczęto organizować wyprawy badawcze w wybrane, uznane za bezpieczne, lokalizacje. Dzięki temu archeolodzy dokonują obecnie ważnych odkryć dotyczących tych niezwykłych obiektów. „Do tej pory nie było możliwe oszacowanie, kiedy dzbany zostały po raz pierwszy umieszczone w krajobrazie lub skąd pochodzi kamień” – wyjaśnia międzynarodowy zespół w nowym artykule w PLOS One, szczegółowo opisującym najnowsze badania. Przy użyciu …

kraina-dzbanow-w-laosie-kiedy-powstaly-i-czemu-sluzyly-kamienne-dzbany-naukowcy-doszli-do-ciekawych-wnioskow-a1c3952.jpeg
width: 2800
height: 1575

Ruiny Troi – jak doszło do ich odkrycia?
type: item
date: 2022-03-24T13:57:49.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: Travel
subject: wykopaliska
description: Przez wieki wojna trojańska traktowano była jako zwykła legenda. Zmienił to jeden zapaleniec: niemiecki archeolog amator Heinrich Schliemann. To on odkrył ruiny Troi.
encoded: W tym artykule: Ruiny Troi – wyprawa do Turcji i odkrycie Ruiny Troi – skarb Priama Ruiny Troi – nie tylko wojna trojańska Ruiny Troi - maska Agamemnona i historyczna prawda Heinrich Schliemann (1822–1890) wychowywał się jako jedno z pięciorga dzieci ubogiego pastora w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. Jak twierdził po latach, od dzieciństwa marzył o poszukiwaniu skarbów i zaginionych miast. Szczególnie w pamięć zapadła mu rycina z książki o historii, przedstawiająca płonącą Troję. Heinrich kilka razy przeczytał „Iliadę” i „Odyseję” Homera. Swoje marzenia mógł spełnić jednak dopiero wtedy, gdy dorobił się majątku na handlu. Ruiny Troi – wyprawa do Turcji i odkrycie Schliemann zaczął podróżować po świecie. Studiował na paryskiej Sorbonie literaturę i języki obce. W końcu w 1868 r. pierwszy raz udał się do Grecji. Rozwiódł się z żoną Rosjanką i ożenił z Greczynką Zofią Engastroménou, która stała się towarzyszką jego wypraw. Naukowcy dowodzą, że Grecy myli ręce już ponad 3 tys. lat temu W dobie pandemii koronawirusa szczególnie głośno mówi się o przestrzeganiu zasad podstawowej higieny osobistej, w tym o częstym myciu rąk. Jak ustalili badacze z Polski i Kanady, Grecy już ... W 1870 r. trafili do Azji Mniejszej, gdzie ruiny Troi miały się kryć pod ziemią w pobliżu wioski Bunarbaszi w Turcji. Jednak pod wpływem mieszkającego nieopodal Anglika Franka Calverta, Schliemann zwrócił uwagę na trzydziestometrowe wzgórze przy wiosce Hissarlik, której nazwę tłumaczono jako „miejsce po twierdzy”. Zaczął tam kopać, z początku narażając się na kpiny profesjonalnych archeologów. Nie poddawał się, pomimo krytyki. Odkrył resztki kamiennych murów, aż wreszcie 14 czerwca 1873 r. doszło do przełomu. Ruiny Troi – skarb Priama „Wczesnym rankiem przyglądający się robotnikom Schliemann zobaczył w piasku błyszczący przedmiot. Nie namyślając się długo, zarządził dzień wolny i odprawił robotników. Po chwili wraz z żoną zaczął wygrzebywać dziesiątki złotych i srebrnych kosztowności. Owinął je w sza…

ruiny-troi-jak-doszlo-do-ich-odkrycia-fot-deagostini-getty-images-feed088.jpeg
width: 1024
height: 803

Naukowcy odnaleźli zupełnie nowy gatunek dinozaura „bez rąk”. W jaki sposób zdobywał pożywienie?
type: item
date: 2022-02-21T15:51:23.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: argentyna
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: historia
subject: paleontologia
subject: Społeczeństwo
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Paleontolodzy znaleźli czaszkę tego niezwykłego dinozaura w Argentynie. Prawdopodobnie żył ok. 70 milionów lat temu i jest spokrewniony z abelizaurami.
encoded: W tym artykule: Nowy rodzaj dinozaura „bez rąk” jest spokrewniony z abelizaurami Najnowsze odkrycie pomaga jeszcze lepiej zrozumieć historię dinozaurów na terenach Argentyny Teropody nie potrzebowały przednich kończyn, żeby stać się niebezpiecznymi drapieżnikami Nowy rodzaj dinozaura został nazwany Guemesia ochoai. Paleontolodzy odnaleźli go w formacji Los Blanquitos, w prowincji Salta. Naukowcy twierdzą, że jest bardzo blisko spokrewniony z rodziną abelizaurów z kladu teropodów. O najnowszym odkryciu poinformowano na łamach magazynu "Journal of Vertebrate Paleontology". W badania zaangażowani byli naukowcy z argentyńskiego Universidad Maimónides oraz Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Nowy rodzaj dinozaura „bez rąk” jest spokrewniony z abelizaurami Abelizaury były mięsożernymi dinozaurami, które poruszały się na dwóch nogach. U większości znanych nauce przedstawicieli, kończyny górne stanowiły narządy szczątkowe. Zazwyczaj zwierzęta te osiągały od 5 do 9 metrów długości. Paleontolodzy, którzy odnaleźli czaszkę G. ochoai twierdzą, że chociaż bardzo przypomina abelizaura, prawdopodobnie jest to zupełnie nowy gatunek. Chodzi przede wszystkim o dwie różnice. Niesamowite odkrycie australijskich paleontologów. Odnaleźli prehistorycznego krokodyla, który przed śmiercią zjadł dinozaura Naukowcy odnaleźli nowy gatunek krokodyla z okresu kredowego. W jego żołądku znajdowały się szczątki młodego dinozaura, który był jego ostatnim posiłkiem. Po pierwsze, G. ochoai nie miał rogów na głowie, co było cechą charakterystyczną między innymi karnozaura i aukazaura. Z kolei mażungazaur i radżazaur miały pojedynczy wystający do góry jeden róg. Naukowcy są zdania, że pozbawiony przednich kończyn drapieżnik był w innym stadium ewolucji i nie wytworzył jeszcze tych wyrostków kostnych. Po drugie, nowy gatunek dinozaura został odnaleziony w północnej Argentynie. Jeszcze nigdy nie odnaleziono żadnego abelizaura w tym regionie. Paleontolodzy przekonują, że gady te zamieszkiwały głównie Pa…

abelizaur1-c2bb68d.jpeg
width: 2400
height: 1350

W szczątkach sprzed 7 tys. lat wykryto DNA nieznanej grupy ludzi
type: item
date: 2021-08-26T11:03:04.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: człowiek
subject: ewolucja
subject: ludzie
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Odkrycie archeologów wskazuje na to, że w regionie wyspiarskim między Azją a Australią mogła istnieć inna grupa ludzi, o której do tej pory naukowcy nie mieli pojęcia.
encoded: Kolejne odkrycie archeologów dowodzi, że wciąż nie wiemy wszystkiego o ewolucji człowieka. Na indonezyjskiej wyspie Sulawesi odnaleziono kości nastoletniej dziewczyny, która trudniła się łowiectwem i zbieractwem. Szczątki liczą ponad 7 tys. lat i zawierają DNA nieznanej wcześniej grupy ludzi. – Odkryliśmy pierwsze starożytne ludzkie DNA, co daje nam wgląd w różnorodność genetyczną i historię populacji wczesnych współczesnych ludzi w regionie wyspiarskim między Azją a Australią – komentuje Adam Brumm, wykładowca archeologii w Australijskim Centrum Badań Ewolucji Człowieka na Griffith University. Archeologia satelitarna - co to takiego? Nie chodzi tu o archeologię dotyczącą starych satelitów, ale o nowe metody, jakich używają archeolodzy, by odnajdywać zaginione, niewidoczne z ziemi ruiny. Tajemnice mieszkańców Archipelagu Sundajskiego Naukowcy uważają, że pierwsi współcześni ludzi pojawili się na indonezyjskich wyspach ponad 50 tys. lat temu, kiedy pokonywali drogę z Eurazji na kontynent australijski. Dokładna trasa, jaką się poruszali, nie jest jednak znana. – Musieli korzystać ze stosunkowo profesjonalnych jednostek pływających, ponieważ między wyspami nie było mostów – zauważa Brumm. Do tej pory o starożytnych ludach z Archipelagu Sundajskiego wiadomo niewiele. Narzędzia i malowidła naskalne wskazują na to, że żyli tam już 47 tys. lat. Najwięcej cennych informacji kryje jednak DNA. To długo było niedostępne, ponieważ w klimacie tropikalnym ulega szybszej degradacji. Przełomem okazało się odnalezienie szkieletu kobiety w wieku od 17 do 18 lat. To pierwsze niemal w całości kompletne i tak dobrze zachowane szczątki przedstawiciela kultury Toale. Według archeologów „Toaleanie” żyli na zalesionych równinach i górach Południowego Sulawesi od około 8000 lat temu do mniej więcej V wieku naszej ery. W Gruzji znaleziono szczątki starożytnych psów. Liczą blisko 2 miliony lat Naukowcy z Włoch, Hiszpanii i Gruzji wspólnie odkryli szczątki starożytnych psów myśliwskich. Zespół …

w-szczatkach-sprzed-7-tys-lat-wykryto-dna-nieznanej-grupy-ludzi-692e421.jpg
width: 1024
height: 683

Topniejące norweskie lodowce odkrywają skarby pozostawione przez wikingów
type: item
date: 2021-06-09T12:05:15.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: lodowce
subject: norwegia
subject: Travel
subject: wikingowie
subject: wykopaliska
description: Przez co najmniej 500 lat lodowiec Lendbreen skrywał tajemnice wikingów. Teraz jego lodowa pokrywa stopniała, a pracujący na miejscu archeolodzy dokonali wielu ciekawych odkryć.
encoded: Jednym z ostatnich znalezisk jest doskonale zachowana drewniana skrzyneczka z przymocowanymi skórzanymi pasami. Niepozorne pudełeczko wykonane jest z drzewa sosnowego, a datowanie radiowęglowe pokazało, że pochodzi z okresu między 1475 a 1635 rokiem naszej ery, więc ma około 500 lat. Odkrycie rozbudziło ciekawość archeologów, którzy próbowali zgadywać, co może – lub mogło – znajdować się we wnętrzu pudełka. Początkowo sądzili, że natrafili na drewniane krzesiwo, które przypadkowo zgubiono w przełęczy Lendbreen, ale po ostrożnym otwarciu skrytki ich oczom ukazały się żółte okruchy. – Zawartość pudełka została przeanalizowana w Muzeum Historii Kultury w Oslo. Czekała nas wielka niespodzianka – to wosk pszczeli! – napisali podekscytowani naukowcy na swoim profilu Secrets Of The Ice. Okazało się, że pudełko skrywało pozostałości świecy z pszczelego wosku. Archeolodzy sugerują, że drewniane pudełko służyło do transportu długich świec, używanych przez wikingów do oświetlania ścieżki między głównym gospodarstwem a gospodarstwem letnim. I choć dziś świece nie mają już takiego znaczenia w codziennym życiu – chyba, że w domowym SPA – to warto podkreślić, że w XV i XVI wieku, z którego pochodzi znalezisko, były towarem nie tylko niezbędnym, ale i bardzo kosztownym. Podobne do znalezionej drewniane skrzyneczki również były powszechne wśród wikingów. Bardziej lub mniej ozdobne, pozwalały przenosić długie i drogie świece, nie uszkadzając ich. Mit Skandynawów-Wikingów obalony? Przebadano geny 442 pochowanych W społecznej świadomości Wiking jawi się jako długowłosy blondyn, zahartowany dzięki wychowaniu w surowym skandynawskim klimacie. Ale badania, których wyniki właśnie pojawiły się w „N... Historyczne bogactwo ukryte w lodzie Topnienie norweskich lodowców, w dużej mierze związane ze zmianami klimatycznymi, sprawia, że polodowcowe tereny stają się obiektem zainteresowania wielu naukowców, nie tylko archeologów. Tereny w pobliżu lodowca Lendbreen przed wiekami były często odwiedza…

wsrod-tysiecy-znalezionych-artefaktow-jest-wiele-grotow-strzal-ale-nie-brkuje-tez-narzedzi-odziezy-czy-przedmiotow-codziennego-uzytku-fot-secrets-of-the-ice-3732195.jpeg
width: 960
height: 540

Izrael chce odbudować ogromną bazylikę sprzed 2000 lat. Dopiero niedawno odkryto jej istnienie
type: item
date: 2021-06-08T11:27:06.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: izrael
subject: Lifestyle
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wykopaliska
description: Odkryta w ostatnich latach przez archeologów bazylika w Aszkelonie jest datowana na I wiek naszej ery. Choć uważana za największą tego typu konstrukcją na terenie Izraela, długo pozostawała ukryta pod ziemią. Natrafiono na nią dopiero w czasie prac nad rozbudową parku Tel-Aszkelon.
encoded: Starożytny gmach odkryty w Aszkelonie, mieście na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego, pochodzi z przełomu epok – I wieku p.n.e. lub I wieku naszej ery. Region, dziś należący do Izraela, znajdował się wówczas pod kontrolą Rzymu. W starożytnym Rzymie bazyliki jak ta stanowiły budynki publiczne, w których obywatele gromadzili się w celach towarzyskich, ubijali interesy, oglądali przedstawienia, ale też organizowali ceremonie religijne. Archeolodzy uważają, że odkryta przez nich bazylika została zbudowana za panowania króla Heroda Wielkiego, rzymskiego wasala króla Judei, który przejął władzę w 30 r. p.n.e. – Monety odkryte w szczelinach starożytnych podłóg budowli pokazują, że została ona zbudowana w czasach jednego z największych budowniczych, jaki kiedykolwiek żył w tym kraju – mówi Rachel Bar-Natan, jedna z prowadzących wykopaliska. Budynek został zdewastowany przez potężne trzęsienie ziemi, które nawiedziło te tereny w 363 r. n.e. Teraz archeolodzy pracują nad odbudową 2000-letniej bazyliki i odrestaurowaniem dziesiątek rzeźb, które udało się odnaleźć. Po zakończeniu prac, budynek zostanie otwarty dla zwiedzających. To odkrycie pomoże rozwiązać zagadkę z Biblii. Odnaleziono cmentarz Filistynów To wyjątkowe odkrycie w południowym Izraelu może w końcu pomoże zrozumieć, kim byli Filistyni – jedni z największych łajdaków Biblii hebrajskiej. Odtworzono oryginalny wygląd bazyliki Według rzecznika stowarzyszenia Israel Antiquities Association w okresie rzymskim, kiedy Aszkelon był tętniącym życiem portem, życie publiczne miasta kręciło się wokół bazyliki. Badania odkrytych do tej pory pozostałości konstrukcji pokazuje, że ogromny budynek był zadaszony i podzielony na trzy części – centralną i dwie boczne. Główna sala była otoczona rzędami marmurowych kolumn o ozdobnych głowicach, które wznosiły się na wysokość 13 metrów i podtrzymywały dach budynku. Marmur, używany również do wyłożenia podłogi i dachu, sprowadzano z Azji Mniejszej – ujawniają badania geologiczne. Baz…

ozdobna-glowica-jednej-z-marmurowych-kolumn-fot-facebook-israel-antiquities-authority-165f5dd.jpeg
width: 960
height: 540

Znaleziono ślady dziecięcych stóp z epoki kamienia. Pozostawiły je bawiące się sześciolatki
type: item
date: 2021-06-02T11:09:46.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: człowiek
subject: Edukacja
subject: epoka kamienia
subject: ewolucja
subject: hiszpania
subject: prehistoria
subject: Travel
subject: wykopaliska
description: W kompleksie jaskiń La Garma w Hiszpanii dokonano niezwykłego odkrycia. W jednej z trudno dostępnych skalnych komór znaleziono 14 śladów stóp postawianych przez dzieci, które mieszkały tu przed tysiącami lat.
encoded: – Odkrycie to umieszcza Kantabrię w centrum zainteresowania badań antropologicznych i archeologicznych, i umacnia pozycję La Garma jako jednego z najważniejszych dla poznania ludzkich zachowań w okresie paleolitu miejsc na świecie – oznajmił wiceprezydent hiszpańskiej Kantabrii Pablo Zuloaga. Na oficjalnej konferencji prasowej poinformowano, że w jednej z jaskiń kompleksu La Garma znaleziono 14 doskonale zachowanych śladów stóp. Wszystkie ślady miały około 18 cm długości, co odpowiada stopie dzieci w wieku od 6 do 7 lat. Wstępne datowanie wskazuje, że pochodzą sprzed około 16,5 tys. lat. W tym samym miejscu natrafiono na częściowe ślady stóp (np. odbicie samej pięty) oraz odciski pozostawione prawdopodobnie przez łokcie i kolana. Zdaniem archeologów, którzy dokonali odkrycia, mogła je zostawić grupa bawiących się tu dzieci. Podłoże było wówczas miękkie, więc stopy i łokcie łatwo zagłębiały w gliniastej masie. Gdy wilgoć wyparowała, materiał się utwardził, a odciski pozostały. Znalezisko z La Garma jest o tyle niezwykłe, że w dotychczas odkryciach archeologicznych nie ma zbyt wielu śladów pozostawionych przez tak małe dzieci. Jednymi z bardziej znanych „dziecięcych śladów” są te znajdujące się w jaskini Tuc d'Audoubert we francuskich Pirenejach. Pochodzą z tego samego okresu, co te znalezione w Kantabrii. Niewyczerpane źródło odkryć – La Garma jest obecnie najważniejszym na świecie miejscem badań kultury łowieckiej z końca paleolitu. Nigdzie indziej nie ma takiej jakości i różnorodności szczątków, jakie mamy w La Garma – mówi Pablo Arias, profesor prehistorii na Uniwersytecie Kantabrii. I rzeczywiście, badania archeologiczne w tym rejonie prowadzone są od kilkudziesięciu lat. Rozległy system jaskiń i skalnych galerii sprawia, że La Garma jest niewyczerpanym źródłem odkryć archeologicznych. Wiele z nich wciąż czeka na zbadanie, podobnie jak odnalezione teraz dziecięce ślady. Roberto Ontañón, dyrektorem Museum of Prehistory and Archaeology of Cantabria, wyjaśnia, że no…

jeden-ze-sladow-doskonale-zachowany-credit-gobierno-de-cantabria-d96d2f3.jpeg
width: 2048
height: 1152

Ogromne składowisko skamielin w Kalifornii. Wśród znalezisk czaszka mastodonta
type: item
date: 2021-05-25T11:55:18.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: dinozaury
subject: kalifornia
subject: Lifestyle
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
subject: Travel
subject: wykopaliska
description: Niezwykłe bogactwo prehistorycznych skamielin przypadkowo odkrył strażnik kalifornijskiego parku, który wybrał się na spacer. We wskazanym przez niego miejscu znaleziono dziesiątki skamielin, a wśród nich doskonale zachowaną czaszkę mastodonta i szczątki 180-kilogramowego łososia.
encoded: Greg Francek, przyrodnik, strażnik leśny i przewodnik z Okręgu Miejskiego East Bay (EBMUD), wybrał się na przechadzkę w pobliże zlewni rzeki Mokelumne u podnóża gór Sierra na południowy wschód od Sacramento. W trakcie spaceru zauważył coś, co wyglądało jak drewno, ale było gładkie jak kamień. Znalezisko wzbudziło jego ciekawość. – Natknąłem się na skamieniałe drzewo. To drzewo było częściowo uwięzione w osadach skalnych, ale ponieważ jeden koniec był odsłonięty, mogłem zobaczyć słoje w jego wnętrzu – opisywał swoje odkrycie Francek. Zachęcony pierwszym znaleziskiem, strażnik postanowił uważniej rozejrzeć się po okolicy. Nie minęło wiele czasu, a zauważył kolejne skamieniałe drzewa. Nie poprzestał jednak na obserwacji skamielin drzew i w ciągu następnych kilku tygodni przeprowadził bardziej zorganizowane badanie terenu. Wówczas znalazł skamieniałości kręgowców. Na Lesbos wykopano skamieniałe drzewo. Znalezisko ma 20 milionów lat Naukowcy pracujący na greckiej wyspie Lesbos wykopali skamieniałe drzewo. Niecodzienne znalezisko może liczyć nawet 20 milionów lat. Do odkrycia doszło podczas prac drogowych w geoparku Skami... Kiedy natrafił na prehistoryczne szczątki, postanowił skontaktować się z paleontologami i geologami, w tym z Russellem Shapiro, profesorem paleontologii i stratygrafii na California State University w Chico. Stratygrafia to dział geologii historycznej, zajmujący się ustalaniem wieku i przyczyn rozmieszczenia skał w skorupie ziemskiej. We wskazanym przez strażnika miejscu paleontolodzy, pod kierunkiem prof. Shapiro, odkryli dziesiątki gatunków kopalnych. Miejsce odkrycia skamieniałości szybko okrzyknięto jednym z najbardziej znaczących odkryć tego typu w Kalifornii. – Niewiele złóż skamielin, takich jak to, istnieje w Kalifornii – przyznaje Shapiro w rozmowie z Chico State Today. Zaskakujące bogactwo prehistorycznych szczątków Początkowo Shapiro nie spodziewał się wielu znalezisk, ale szybko przekonał się, że był w błędzie. Jego zespół zaczął wykopalis…

swietnie-zachowana-czaszka-mastodonta-to-tylko-jedno-z-odkryc-jakich-dokonano-w-miejscu-wykopalisk-fot-jason-halley-california-state-university-9bec9ae.jpeg
width: 719
height: 404