Tu narty to tylko wstęp do dalszej zabawy. Te après-ski przyciągają podróżnych
Najlepsze ośrodki narciarskie świata zwykle ocenia się przez pryzmat długości tras, warunków śniegowych czy nowoczesnej infrastruktury. Tymczasem dla wielu narciarzy równie ważne jest to, co dzieje się po zdjęciu nart. Après-ski, czyli czas muzyki, spotkań i rozgrzewających napojów po dniu na stoku, stał się integralną częścią zimowego wyjazdu. Które miejsce w Europie oferuje pod tym względem najlepszą rozrywkę?
Tradycja spotkań towarzyskich po dniu na stoku wywodzi się z Norwegii, gdzie narciarze od dekad kończyli dzień wspólnym posiłkiem i napojem w górskich schroniskach. Z czasem zwyczaj ten przejęły i rozwinęły alpejskie kurorty, przekształcając go w pełnoprawną kulturę après-ski – z muzyką na żywo, barami pod wyciągami i rozbudowaną ofertą gastronomiczną. Współcześnie to już nie dodatek do narciarstwa, lecz osobny element doświadczenia turystycznego. Potwierdzają to analizy rynku: według raportu brytyjskiej firmy nieruchomościowej Savills, pod względem skali i rozmachu oferty après-ski globalnym liderem okazał się amerykański kurort Vail w Kolorado. A który ośrodek w Europie wyróżnia się w podobny sposób – biorąc pod uwagę ceny napojów, dostępność lokali, życie nocne i ogólną atmosferę po zejściu ze stoku? Najlepsze après-ski w Europie – dlaczego Sölden wygrywa ranking? W środku sezonu zimowego wiele osób wybiera góry nie tylko z myślą o zjazdach, lecz także o atmosferze po zejściu ze stoku. Ten aspekt przeanalizowała platforma Omio, która odnotowała wyraźną zmianę zachowań podróżnych – liczba wyszukiwań w Google związanych z hasłem „najlepsze miejsca na après-ski” wzrosła o 186% w ostatnim kwartale. Na tej podstawie firma zestawiła najpopularniejsze europejskie kurorty, analizując liczbę barów i pubów w każdej lokalizacji. Tym samym na pierwszym miejscu uplasowało się austriackie Sölden, które wyróżnia się wyjątkową koncentracją lokali sprzyjających życiu towarzyskiemu. Funkcjonuje tu około 320 barów oferujących ofertę après-ski. Takie nagromadzenie miejsc spotkań sprawia, że kurort stał się jednym z symboli alpejskiej kultury zabawy po nartach. Siła Sölden nie wynika jednak wyłącznie z liczby lokali. Ośrodek leży wysoko w Alpach Ötztalskich, blisko granicy z Włochami, i dysponuje rozbudowaną infrastrukturą sportową: niemal 160 kilometrów tras narciarskich obsługiwanych przez 31 wyciągów. Dzięki obecności lodowców sezon jest tu długi i stabilny, co często określa się jako „gwarancję śniegu”. W praktyce oznacza to, że intensywny dzień na stoku naturalnie przechodzi w wieczorną część dnia, kiedy narciarze przenoszą się do barów przy dolnych stacjach kolejek, górskich schronisk i klubów muzycznych. Charakterystyczne jest zacieranie granicy między sportem a rozrywką – widok gości w goglach i butach narciarskich w lokalach nikogo tu nie dziwi. W efekcie Sölden funkcjonuje nie tylko jako ośrodek sportów zimowych, lecz jako kompleksowe centrum zimowej rozrywki, gdzie atmosfera bywa równie istotna jak same warunki narciarskie. Europejska czołówka pod względem najlepszych après-ski Wysoka pozycja Sölden nie była jedynym zaskoczeniem zestawienia. Tuż za nim uplasowało się Saalbach-Hinterglemm, gdzie naliczono około 288 barów, co czyni ten austriacki ośrodek jednym z najbardziej towarzyskich punktów Alp. Region ten słynie z rozległej karuzeli narciarskiej Skicircus oraz zwartej infrastruktury miasteczek, dzięki czemu życie nocne naturalnie splata się z ruchem na stokach – wiele lokali znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wyciągów, a muzyka i spotkania zaczynają się jeszcze przed zachodem słońca. Trzecie miejsce przypadło włoskiej Val Gardena w Dolomitach, gdzie dolina łączy spektakularne krajobrazy z kulturą ladyńską i bogatą ofertą gastronomiczną. Według analizy funkcjonuje tam około 264 barów, a charakter après-ski bywa tu bardziej elegancki – obok klubów działają winiarnie, bary hotelowe i restauracje serwujące lokalne sery, speck oraz wina z północnych Włoch, co nadaje wieczorom bardziej kulinarny wymiar. Pierwszą piątkę uzupełniły Zermatt i Lech am Arlberg, czyli kurorty łączące renomę tras z ekskluzywną ofertą hotelową i barową. W tych miejscach après-ski ma często formę stylowych lounge’ów i tarasów widokowych, gdzie spotkania towarzyskie toczą się w bardziej kameralnej atmosferze, lecz równie intensywnie. W dalszej części pierwszej dziesiątki znalazły się również Chamonix, Livigno, Kitzbühel, Davos oraz Val Thorens – kurorty, w których liczba lokali gastronomicznych i klubów przekłada się na niemal nieprzerwany rytm wydarzeń po zamknięciu wyciągów. Co istotne, raport wskazuje, że doświadczenie après-ski wcale nie musi oznaczać astronomicznych wydatków. W Austrii i we Włoszech średnia cena kufla piwa oscyluje wokół 4,5 euro, co przy skali oferty sprawia, że wieczorna integracja pozostaje dostępna dla szerokiego grona narciarzy, a nie wyłącznie dla gości luksusowych hoteli. Źródła: Savills, Omio, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tu nie zapłacisz za karnet narciarski. Francuski ośrodek w Alpach podjął bezprecedensową decyzję
Sezon narciarski trwa w najlepsze, a alpejskie stoki ponownie zapełniły się miłośnikami zimowego szaleństwa. Dla wielu z nich największą barierą nie są jednak warunki pogodowe, lecz ceny – karnety narciarskie w Europie potrafią dziś kosztować fortunę. Tym większe zaskoczenie budzi decyzja jednego z francuskich ośrodków w Alpach, który... całkowicie zrezygnował z opłat za korzystanie z wyciągów.
Trwa najbardziej intensywny okres dla europejskich kurortów narciarskich. Alpejskie ośrodki otwierają kolejne trasy, a narciarze i snowboardziści planują wyjazdy, coraz częściej kalkulując nie tylko długość stoków, lecz także koszty. Rosnące ceny karnetów sprawiły, że według wielu narciarstwo stało się luksusem dostępnym tylko dla wybranych. Na tym tle decyzja jednego z francuskich kurortów, by udostępnić stoki bezpłatnie, wywołała spore poruszenie i otworzyła dyskusję o przyszłości zimowej turystyki w Alpach. Darmowe narciarstwo w Alpach? To możliwe Saint-Colomban-des-Villards to niewielka alpejska miejscowość w Sabaudii, położona na wysokości około 1100 metrów n.p.m., która tej zimy znalazła się w centrum międzynarodowej uwagi. Nie dlatego, że otwarto tu nowe trasy czy luksusowe hotele, lecz z powodu bezprecedensowej decyzji, czyli całkowitej rezygnacji ze sprzedaży karnetów narciarskich. Jak podkreślają lokalne władze, nie jest to gest marketingowy ani próba przyciągnięcia turystów za wszelką cenę, lecz efekt narastającego kryzysu finansowego, z którym ośrodek zmaga się od lat. Według burmistrza Pierre’a-Yves’a Bonnivarda deficyt utrzymywał się niemal nieprzerwanie od ćwierćwiecza, a w ostatnich sezonach gwałtownie się pogłębił. Główną przyczyną są coraz bardziej nieprzewidywalne warunki śniegowe, które skracają sezon i zwiększają koszty utrzymania wyciągów. W 2025 roku strata operacyjna sięgnęła już miliona euro – kwoty niemożliwej do udźwignięcia dla gminy dysponującej rocznym budżetem na poziomie 2,7 mln euro. Jak przyznaje burmistrz, niemal 40% środków miejskich było przeznaczanych na łatanie strat, co wzbudziło sprzeciw administracji państwowej i doprowadziło do interwencji prefektury. Sytuację dodatkowo pogorszyło zerwanie połączenia z rozległym kompleksem Les Sybelles, którego Saint-Colomban-des-Villards było częścią przez ponad dwie dekady. Eksperyment zamiast zamknięcia stoków. Gmina liczy koszty Wobec braku realnych alternatyw finansowych władze Saint-Colomban-des-Villards zdecydowały się na rozwiązanie pośrednie. Zamiast całkowitego zamknięcia infrastruktury narciarskiej ograniczono jej skalę do minimum i udostępniono ją bezpłatnie. Kluczowe okazały się proste wyliczenia: uruchomienie kas, systemu biletowego i obsługi sprzedaży generowałoby koszty sięgające nawet 40 tys. euro na sezon, podczas gdy prognozowane wpływy z karnetów dla początkujących nie przekroczyłyby 18 tys. euro. Jak przyznaje burmistrz, w tym przypadku brak opłat oznacza realne oszczędności. Szacowany koszt funkcjonowania darmowej strefy (obejmującej dwa wyciągi orczykowe i pas dla dzieci) wyniesie od 150 do 200 tys. euro, czyli kilkukrotnie mniej niż w poprzednim sezonie. Choć deficyt nie znika całkowicie, staje się możliwy do kontrolowania. Jednocześnie lokalne władze otwarcie przyznają, że jest to rozwiązanie tymczasowe. Na wysokości 1100 metrów narciarstwo alpejskie traci rację bytu szybciej, niż jeszcze niedawno zakładano, a zmiany klimatyczne szczególnie dotkliwie uderzają w ośrodki położone na średnich wysokościach. Z tego względu gmina postanowiła równolegle rozwijać alternatywne formy turystyki, jak m.in. trasy wędrówek na rakietach śnieżnych, czy piesze szlaki, skupiając się na kontakcie z naturą. Władze planują szczegółową ocenę eksperymentu po zakończeniu sezonu, a decyzje dotyczące przyszłości zapadną wiosną. Tegoroczna zima ma więc dla Saint-Colomban-des-Villards charakter etapu przejściowego. Jej wyniki pokażą, czy bezpłatne narciarstwo może funkcjonować jako uzupełnienie szerszej oferty, a nie jej fundament, i czy obrany kierunek pozwoli gminie stopniowo uniezależnić się od kosztownej infrastruktury narciarskiej. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Les Menuires, Méribel, Saint-Martin-de-Belleville – francuski raj dla narciarzy. Każdy znajdzie tu coś dla siebie
Gdy zaczynasz tu szusować, możesz to robić w zasadzie bez końca. Ośrodek narciarski Les Menuires leży w sercu doliny Belleville, jednej z tzw. Trzech Dolin (Les Trois Vallées).
Spis treści: Po mistrzowskich trasach Méribel Saint-Martin-de-Belleville Chalet du Sunny Zakładamy narty pod hotelem i w zasadzie już jesteśmy na stoku. Nie musimy nigdzie jechać busem, autem czy bryczką. Moglibyśmy nawet założyć narty już w pokoju i wyskoczyć przez okno na zaśnieżoną pochyłą polanę. Potem pod wiaduktem do wyciągu i dalej fruuu... w wysokie Alpy. Jesteśmy w Les Menuires, w sercu doliny Belleville, jednej z tzw. Trzech Dolin (Les Trois Vallées), które uważane są za największy teren stricte narciarski na świecie. Znajduje się tu w sumie 335 tras o łącznej długości ponad 600 km! Sama stacja narciarska Les Menuires powstała w 1964 r. i chwali się 89 trasami i 31 wyciągami. Do tego dochodzi kilkadziesiąt restauracji i równie wiele hoteli. Centrum ośrodka jest La Croisette, czyli „patelnia”, na której kończy się większość zjazdów. I przy której można coś zjeść, wypożyczyć sprzęt czy po prostu odpocząć. To stąd wieczorem ruszamy przez góry na skuterach śnieżnych. Wiatr urywa głowę, śnieg rozbryzguje się wysoko na boki. Jest mroźno, ale rozgrzewa nas adrenalina. Po mistrzowskich trasach Méribel Następnego dnia udajemy się do niedalekiego Méribel. – Samochodem jechalibyśmy tam godzinę. Na nartach co najmniej dwa razy szybciej. Mimo że przez wysokie góry – mówi nasz przewodnik Tomek Winiarski. W Les Menuires spędza każdą zimę od 1987 r. Pracuje tu jako instruktor, a o okolicy wie wszystko. Dzięki temu po drodze mamy też szybką i darmową lekcję historii sportu. Tomek wspomina, jak pracował podczas zimowych igrzysk olimpijskich Albertville w 1992 r., które odbywały się m.in. na stokach, na których teraz szusujemy, a więc Les Menuires i Méribel. Ale też obiektach w Courchevel, La Plagne, Tignes, Val d’Isere, Les Arcs i wielu innych. Igrzyska i mistrzostwa – Trudno sobie wyobrazić, jak wyglądają trasy dla najlepszych. W 1992 r. miałem przyjemność pracować nad przygotowaniem slalomu w Les Menuires w ramach igrzysk. Wydawało nam się, że wszystko jest świetnie, ale przyjechał delegat FIS i kazał całą nawierzchnię zeskrobać, a potem zalać wodą i zamrozić. Oni naprawdę jeżdżą po lodzie! Dzięki temu trasa zjazdowa tak szybko się nie niszczy i jest sprawiedliwiej. W Les Menuires podczas olimpiady rozegrano prestiżowy slalom męski, a w Méribel, do którego właśnie dojeżdżamy, slalomy kobiece i zawody hokejowe. W osadzie Méribel-Mottaret, gdzie znajduje się stadion narciarski ze sporymi trybunami i stromym stokiem, odbywają się też męskie konkurencje mistrzostw świata w narciarstwie alpejskim: slalom gigant i slalom specjalny. – A tam, wyżej, odbywa się bieg zjazdowy – pokazuje Winiarski. Konkurencje kobiece z kolei są w niedalekim Courchevel. Szusujemy dalej. Po kolejnych kilkunastu minutach przejeżdżamy obok miejsca, w którym w grudniu 2013 r. doszło do głośnego wypadku z udziałem legendy Formuły 1 Michaela Schumachera. Sportowiec wyjechał poza trasę, nie zauważając schowanych pod śniegiem skał. Wywrócił się i uderzył głową w kamień. Nie pomógł kask, a zaszkodziła prawdopodobnie zamontowana na nim kamerka go pro. Niemiec zapadł w długą śpiączkę, do dziś nie odzyskał sprawności. Saint-Martin-de-Belleville Wieczorem zjeżdżamy niżej, do urokliwego Saint-Martin-de-Belleville. To również stacja narciarska, ale już całkiem inna niż Les Menuires. O ile tę drugą stworzono w XX w. od zera na terenach dawnej kopalni węgla, o tyle Saint-Martin to tradycyjna wieś, w której podziwiamy i piękny barokowy kościół, i mnóstwo starych budynków z różnych epok. Przede wszystkim jednak zwiedzamy malutkie, ale szalenie ciekawe lokalne muzeum. Mamy tu więc typową chatę pasterską, w której mieszkańcy żyli razem ze swoim bydłem. Przyglądamy się domowym sprzętom i ściennym malowidłom, które obrazują życie alpejskich wieśniaków w kolejnych miesiącach roku. Oglądamy też krótkie, ale pouczające filmy o pracy rolników, dawnych metodach wytwarzania masła czy cepowaniu i mieleniu ziaren na mąkę. Chalet du Sunny Ostatniego dnia szusujemy od wczesnego rana do późna, jedynie z krótką przerwą na lunch. Przed powrotem chcemy się nasycić górskimi krajobrazami, śniegiem, alpejskim powietrzem. Słońce niestety wychodzi zza chmur rzadko, ale i tak mamy z jazdy sporo frajdy. Trudno w to uwierzyć, ale gdyby w tym samym czasie w Trzech Dolinach działały wszystkie wyciągi, w ciągu godziny byłyby w stanie przetransportować na stoki aż 260 tys. ludzi! Na szczęście ogrom terenu sprawia, że tłumów wokół nie widać. Każdy jest w stanie znaleźć tu swoją niszę i naprawdę dużo przestrzeni. To niewątpliwie jest wielki atut miejsca. Na ostatnią kolację, do Chalet du Sunny na wysokości 2500 m n.p.m., jedziemy... ratrakiem. Wiatr dmie, śnieg oblepia szyby tak, że nic wokół nie widać. Maszyna warczy i podskakuje na wertepach. Wrażenie jest takie jak podczas jazdy czołgiem. W ciągu dnia można by tam pewnie dotrzeć na nartach, ale teraz, po zmroku, inaczej się nie da. Cóż, zwłaszcza po takiej wycieczce fondue w górskiej chacie na tej wysokości smakuje wybornie. Źródło: archiwum NG
Gdzie jechać na narty w Europie? Trzy kraje z najlepszym stosunkiem jakości do ceny
Zbliża się sezon zimowych wyjazdów, a wraz z nim pytanie, które co roku powraca wśród miłośników narciarstwa: gdzie wyjechać, by cieszyć się świetnymi warunkami, ale nie przepłacić? W Europie jest kilka miejsc, które cechują dobrze przygotowane trasy, nowoczesna infrastruktura i rozsądne ceny.
Spis treści: Dlaczego na zimowy wyjazd na narty warto wybrać Bułgarię? Narciarstwo w Gruzji, czyli przygoda w sercu Kaukazu Andora oferuje stoki dla każdego i rozsądne ceny Badanie przeprowadzone na początku tego roku wykazało, że koszty uprawiania narciarstwa w Europie wzrosły od 2015 roku o ponad 34%, już po uwzględnieniu inflacji. W praktyce oznacza to, że zimowy wyjazd staje się dla wielu osób znacznie większym wydatkiem niż jeszcze kilka sezonów temu. Ze względu na to coraz trudniej jest planować urlop wyłącznie pod kątem jakości tras czy widoków – równie ważne stają się ceny karnetów, noclegów i wypożyczalni sprzętu. Wraz ze zbliżającym się sezonem narciarskim rośnie zatem zainteresowanie miejscami, które zapewniają dobry stosunek jakości do kosztów. Okazuje się, że wciąż istnieją ośrodki, które łączą świetnie przygotowane stoki, sprawną infrastrukturę i przyjazną atmosferę, a jednocześnie pozwalają uniknąć nadmiernego obciążenia budżetu. Dlaczego na zimowy wyjazd na narty warto wybrać Bułgarię? W ostatnich latach koszt zimowego wypoczynku w najsłynniejszych alpejskich kurortach rośnie w tempie, które wielu narciarzy zaczyna odczuwać bardzo dotkliwie. We Włoszech ceny karnetów (od ośrodków w Dolomitach po trasy w Apeninach) wzrosły nawet o 40% w porównaniu z rokiem 2021, co krajowa organizacja ochrony konsumentów określiła jako „całkowicie nieuzasadnione”. Podobne tendencje obserwuje się także w Szwajcarii, gdzie koszt jednodniowego wyjazdu potrafi przekroczyć możliwości przeciętnego urlopowicza. W rezultacie coraz więcej osób zadaje sobie pytanie, czy w Europie wciąż można znaleźć stoki, które łączą dobrą infrastrukturę, pewne warunki śniegowe i ceny niewykraczające poza rozsądny budżet. Odpowiedź prowadzi nieco dalej na wschód – do Bułgarii. Bułgarskie kurorty od kilku sezonów pojawiają się w rankingach miejsc oferujących najlepszy stosunek jakości do ceny. Jednym z nich jest Borowec, położony wysoko w górach Riła. Choć oferuje 58 km tras, czyli mniej niż najbardziej rozbudowane ośrodki alpejskie, jego wysokość zapewnia stabilne warunki śniegowe przez całą zimę. Dzienny karnet dla osoby dorosłej kosztuje tu około 52 euro, a jesienne promocje „early bird” pozwalają dodatkowo obniżyć cenę. Wypożyczenie kompletu nart, butów i kijków to ok. 20 euro dziennie, co czyni wyjazd znacznie mniej obciążającym finansowo niż we Włoszech czy Austrii. Co więcej, sezonowy karnet kosztuje 1020 euro, ale narciarze powyżej 75. roku życia zapłacą jedynie 54 euro za cały sezon, co jest rzadko spotykaną ulgą. Podobnie Bansko w Parku Narodowym Pirin przyciąga turystów kosztami nawet o jedną trzecią niższymi niż w szwajcarskich kurortach. Karnet sezonowy kupiony do końca listopada kosztuje 869 euro, a ceny noclegów zaczynają się już od około 30 euro za pokój lub 50 euro za hotel czterogwiazdkowy. Oba ośrodki mają także dobrze zorganizowane transfery z lotniska w Sofii, co znacząco ułatwia logistykę i dodatkowo zmniejsza koszty podróży. Narciarstwo w Gruzji, czyli przygoda w sercu Kaukazu Choć europejskie kurorty górskie coraz częściej zmagają się z rosnącymi kosztami i niestabilnymi warunkami śniegowymi, w Gruzji wciąż można znaleźć miejsca, gdzie sezon narciarski przebiega w sposób bardziej przewidywalny. Ośrodki położone na stokach Kaukazu (przede wszystkim Gudauri i Tetnuldi) znajdują się na wysokości od około 2000 do ponad 3000 metrów nad poziomem morza. Dzięki temu śnieg utrzymuje się tam naturalnie przez długi czas, bez konieczności intensywnego sztucznego naśnieżania. W efekcie jazda na nartach w Gruzji kojarzy się nie tylko z dobrymi warunkami, lecz także z poczuciem bliskości dzikiej przyrody. Jak podkreśla Petr Majer, kierownik szkoły narciarskiej Vagabond Adventures w Gudauri, gruzińskie stoki oferują „atmosferę przygody, której nie znajdziemy w eleganckich kurortach Alp”. Infrastruktura bywa mniej „wystawna”, lecz klimat miejsca, otwartość mieszkańców i surowe krajobrazy często rekompensują brak typowego „alpejskiego luksusu”. Gudauri jest największym ośrodkiem narciarskim w kraju, a szkoły prowadzą tam również zajęcia po angielsku, co ułatwia przyjazd osobom z zagranicy. Ceny pozostają przy tym wyjątkowo przystępne: karnet dzienny kosztuje około 25 euro, a karnet sezonowy (obejmujący dostęp do wszystkich ośrodków w Gruzji) około 200 euro. Wypożyczenie kompletu sprzętu to średnio 22 euro za dzień. Po zejściu ze stoku narciarze mogą z kolei spróbować lokalnych potraw, takich jak chinkali czy chrupiące chaczapuri, które są sycące, niedrogie i idealne po całym dniu jazdy. Andora oferuje stoki dla każdego i rozsądne ceny Andora od lat znajduje się na mapie europejskich kierunków narciarskich, jednak w przeciwieństwie do wielu popularnych ośrodków w Alpach zdołała zachować swój kameralny charakter oraz przystępne ceny. Stoki w Pirenejach przyciągają zarówno rodziny, jak i osoby szukające spokojniejszej atmosfery bez tłoku. Jednym z najchętniej wybieranych regionów jest Pal Arinsal w dolinie Vallnord, który oferuje 63 kilometry tras za około 52 euro dziennie. Początkujący i średniozaawansowani znajdą tu łagodne zbocza oraz szkółki narciarskie, natomiast w okolicach Arinsal można wyjechać na wysokość przekraczającą 2500 metrów, gdzie znajdują się wymagające czerwone i czarne trasy stworzone z myślą o bardziej doświadczonych narciarzach. Osoby planujące dłuższy pobyt mogą wybrać sezonowy karnet Nord Pass za około 750 euro, który umożliwia korzystanie z tras Pal Arinsal oraz Ordino Arcalís, co łącznie daje około 90 kilometrów nartostrad. Ci, którzy chcą mieć jeszcze większy wybór, mogą zdecydować się na Andorra Pass za 970 euro i uzyskać dostęp również do Grandvaliry. To największy ośrodek w Pirenejach, oferujący 140 tras o łącznej długości 215 kilometrów i maksymalnej wysokości około 2600 metrów, a także snowparki i tereny dla jazdy poza trasami. Grandvalira była wielokrotnie nagradzana w konkursie World Ski Awards, co potwierdza, że Andora potrafi połączyć jakość, rozbudowaną infrastrukturę i przystępność cenową, pozostając atrakcyjną alternatywą dla droższych regionów narciarskich Europy. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ahrntal – spotkanie majestatu Alp, rodzinnej gościnności i zaskakujących atrakcji [Podcast]
Ukryta pośród ponad 80 trzytysięczników dolina Ahrntal w Południowym Tyrolu kusi zimowym spokojem, lokalną kuchnią i atrakcjami dla każdego – od tras narciarskich, przez długie saneczkowe zjazdy, aż po wspinaczkę w lodzie. Nieoczywiste oblicze tego położonego w północnych Włoszech regionu odkrywają w podcaście Jacek Ciszak i Małgorzata Szumska.
W Ahrntal zima ma swój własny rytm. Dolina zamknięta wśród alpejskich szczytów to miejsce, w którym zamiast hałaśliwego après-ski znajdziemy talerze pełne lokalnych przysmaków, saneczkowy zjazd ciągnący się przez 10 kilometrów i lokalne festyny, na których można spotkać krampusy – mroczne postacie z tyrolskiej tradycji. O niezwykłym charakterze tego miejsca opowiada w podcaście National Geographic Jacek Ciszak – vloger i miłośnik sportów zimowych. Jego rozmowa z pisarką i podróżniczką Małgorzatą Szumską to opowieść o regionie, który zachwyca prostotą i spokojem. Ucieczka od codziennego zgiełku Dla Ciszaka to miejsce wyjątkowe. – wspomina swoją pierwszą wizytę w regionie. Wrażenie odcięcia od codziennego zgiełku nie jest przypadkowe. Przez wiele miesięcy w roku lokalne społeczności funkcjonowały w niemal całkowitej izolacji, co ukształtowało nie tylko ich tożsamość, ale też unikalne tradycje, język i rytuały. Od nart po lodową wspinaczkę W dolinie znajdują się dwa nowoczesne ośrodki narciarskie – Klausberg i Speikboden – z trasami dla każdego poziomu zaawansowania i atmosferą sprzyjającą spokojnemu wypoczynkowi. Warto też spróbować zjazdu najdłuższym w Południowym Tyrolu torem saneczkowym, który ma aż 10 kilometrów długości i prowadzi przez malownicze, leśne odcinki. Ahrntal słynie też z zamarzniętych wodospadów, które zimą zamieniają się w pionowe ściany idealne do lodowej wspinaczki. Serdeczność z charakterem Region wyróżnia także wyjątkowa gościnność, z dodatkiem typowo włoskiego temperamentu. – śmieje się Ciszak. Kuchnia? To połączenie wpływów alpejskich i włoskich. Gnocchi z lokalnym serem, krupnik (bardziej zawiesisty od polskiego), apfelstrudel, speck i grzany cydr – a także Glühmix, czyli gorący sok jabłkowy z przyprawami – wszystko to tworzy doświadczenia, które zostają w pamięci na długo. Chcesz poczuć ten klimat? Odsłuchaj cały odcinek podcastu i sprawdź, dlaczego Ahrntal to coś więcej niż zimowy kierunek – to podróż do świata, który się nie spieszy. Warto też pamiętać, że będąc w Południowym Tyrolu można skorzystać z karty Südtirol Guest Pass, która pozwala poruszać się po całym regionie transportem publicznym – wygodnie i bez ograniczeń. A więcej informacji o dolinie Ahrntal czeka na stronie www.ahrntal.com Materiał promocyjny regionu Ahrntal w Południowym Tyrolu/Südtirol
Pociągiem do największego kompleksu narciarskiego świata: Francja szykuje nowe połączenie
Nie tylko francuscy narciarze ucieszą się z tego połączenia. Nocny pociąg Travelski Night Express już tej zimy połączy Paryż z legendarnymi ośrodkami narciarskimi w sercu Alp. Na jego trasie znajdzie się osiem kurortów, w tym słynne Trzy Doliny. Rezerwacje ruszają już w maju.
Spis treści Travelski Night Express – pociąg z Paryża prosto w Alpy Francja stawia na pociągi Według wielu narciarzy to Francja posiada najlepsze kurorty narciarskie w Alpach. Niezależnie od preferencji, na pewno to w tym kraju leży kilka rekordowych ośrodków – między innymi Trzy Doliny (fr. Les Trois Vallées). Leżące tam ośrodki – Val Thorens, Courchevel czy Meribel – przyprawiają każdego miłośnika białego szaleństwa o szybsze bicie serca. To największy pod względem długości tras region narciarski na świecie. Oferuje ponad 600 km tras narciarskich oraz setki wyciągów, co czyni go rajem dla miłośników sportów zimowych. Oprócz narciarstwa, Trzy Doliny znane są z luksusowych hoteli, malowniczych widoków i doskonałej infrastruktury turystycznej. A od najbliższej zimy będzie jeszcze lepiej – Francja uruchomi nocny pociąg z Paryża prosto w Trzy Doliny. Na jego trasie znajdą się też inne francuskie hity narciarskie. Travelski Night Express – pociąg z Paryża prosto w Alpy Nowy nocny pociąg połączy Paryż oraz Bourg-Saint-Maurice. Na jego trasie znajdzie się osiem popularnych kurortów narciarskich: Courchevel, La Plagne, Les Arcs, Tignes, Méribel, Val d’Isère, Val Thorens i Les Ménuires. Będzie kursować od 19 grudnia 2025 do 20 marca 2026, oferując w sumie 14 kursów w obie strony. Podróż z Paryża będzie rozpoczynać się w każdy piątek wieczorem na dworcu Gare de Lyon i potrwa około 8 godzin. W składzie znajdzie się 660 nowych kuszetek, wagon restauracyjny oraz bar. Podróżni będą mogli skorzystać z pakietów all-inclusive obejmujących przejazd, transfery, zakwaterowanie, skipassy i wypożyczenie sprzętu narciarskiego. Pociąg zatrzyma się na stacjach Moutiers, Aime i Bourg-Saint-Maurice, skąd zapewniane są dalsze transfery do kurortów we francuskich Alpach. Usługa promuje ekologiczne podróżowanie, stanowiąc alternatywę dla samochodów i samolotów. Rezerwacje będą dostępne już w tym miesiącu. Francja stawia na pociągi W ostatnich latach Francja intensywnie rozwija kolej, stawiając na szybkie, ekologiczne i wygodne połączenia. Modernizowane są linie TGV, a sieć połączeń rozszerza się o nowe trasy, również nocne. Reaktywowane są pociągi sypialne i połączenia między dużymi miastami a regionami turystycznymi. Kraj inwestuje także w regionalne linie TER i poprawę dostępności transportu publicznego. Równocześnie, w ramach polityki klimatycznej, Francja ogranicza loty krajowe tam, gdzie możliwa jest podróż koleją trwająca mniej niż 2,5 godziny. Dotyczy to np. połączeń między Paryżem a Lyonem, Bordeaux czy Nantes. Źródło: Paris Secret Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Byłam w ośrodku, który gościł Mistrzostwa Świata w narciarstwie. Warto go odwiedzić nie tylko zimą
Saalbach – bo o nim mowa – to tylko część ogromnego kompleksu narciarskiego, obejmującego aż cztery austriackie miejscowości na pograniczu Tyrolu i Ziemi Salzburskiej. To także największa w całych austriackich Alpach sieć tras rowerowych.
Spis treści: Stolica luzu, wieś i narciarska karuzela Alpejskie centrum rowerowe Sportowe emocje Austria to bez wątpienia najważniejszy kierunek dla polskich narciarzy udających się w Alpy. Ilość i jakość ośrodków, doskonała infrastruktura a także względna bliskość tego kraju to główne powody. Do Austrii Polacy jadą przede wszystkim samochodami. Dlatego warto wiedzieć, który austriacki region narciarski leży najbliżej Polski. Palmę pierwszeństwa dzierży kraj związkowy Ziemia Salzburska, w którym leży m.in. Saalbach. Z Warszawy do Saalbach jest „tylko” (jak na podróż w Alpy) 1054 km. Mieszkańcy południa Polski mają jeszcze łatwiej. Stolica luzu, wieś i narciarska karuzela Saalbach to największa miejscowość w kompleksie o zbiorczej nazwie Skicircus. Ponadto w jego skład wchodzą: Fieberbrunn, Hinterglemm i Leongang. Są oczywiście połączone wyciągami, których jest w sumie 70, pozwalających na dostęp do zawrotnych 270 km tras narciarskich. O to, żeby było po czym jeździć, oprócz natury dba też ponad 1500 różnego typu urządzeń naśnieżających. Dodajmy do tego 60 schronisk i chat, w których można zatrzymać się by coś wypić i zjeść. Cały kompleks leży na pograniczu dwóch alpejskich krajów związkowych, których nazwy zna każdy narciarz: Tyrolu i Ziemi Salzburskiej. Ale to tylko suche fakty. Ważniejsze jest ogólne wrażenie, jakie to miejsce robi na turyście. Kiedy tam dotrzecie od razu zrozumiecie, dlaczego Saalbach reklamuje się sloganem „Home of lässig”, co można przetłumaczyć mniej więcej jako „stolicę luzu”. Bo tu jeździ się na luzie. Miejscowości Skicircus położone są względnie nisko, poniżej granicy lasu. Najwyższe punkty na które możemy wjechać wyciągami niewiele przekraczają 2000 m.n.p.m. Trudno tu nie poczuć się niemal wiejsko, choć przecież infrastruktury nie brakuje. Trasy dostosowane są do wszystkich poziomów umiejętności, więc także początkujący oraz – co ważne – dzieci, poczują się bezpiecznie. W sumie 140 km tras, a więc większość, to trasy łatwe, oznaczone kolorem niebieskim. Ambitni narciarze mogą sobie zrobić całodniową wycieczkę objeżdżając region dookoła, trochę jak w przypadku słynnej Sella Rondy we Włoszech. Tutejsza karuzela narciarska nazywa się „The Challenge”, ma w sumie 65 km, trzeba skorzystać z 32 wyciągów i pokonać 12400 m. różnicy wzniesień. Taka wycieczka zajmuje mniej więcej 7 godzin. Z obiadem – trochę więcej. Nie bez znaczenia, przynajmniej dla mnie, jest wiejski urok tych okolic. Nawet największa miejscowość Skicircus, czyli Saalbach, nie została oszpecona wielkimi hotelami. Jest tu za to dużo drewnianej tradycyjnej architektury. Podobnie jest na stokach. Swojski klimat tutejszych chat i schronisk potrafi zachwycić – mnie najbardziej urzekło pełne starych reklam i dawnego sprzętu narciarskiego wnętrze Berggasthof Wildalpgatterl, w którym można także zanocować. Oraz domowa, rodzinna atmosfera Berggasthaus Ferchlstadl. Region ma bardzo ciekawą ofertę dla jeżdżących często i dużo – to ważny przez cały sezon karnet Alpin Card, obejmujący także położone w pobliżu kompleksy narciarskie: Kitzsteinhorn Kaprun oraz Schmittenhöhe Zell am See. Kosztuje 963 Euro. Saalbach i okolice stawiają nie tylko na sporty zimowe. Coraz ważniejszą częścią tutejszej turystyki są letnie pobyty, szczególnie rowerowe. Region ma ambicję zostać alpejskim centrum kolarstwa górskiego. Miłośnicy dwóch kółek też mogą kupić karnet na cały sezon – to Gravity Card, za 659 euro. Alpejskie centrum rowerowe Latem region oferuje rowerzystom 105 km górskich tras i szlaków, położonych na 7 szczytach górskich. Można się na nie dostać dziewięcioma nowoczesnymi wyciągami (6 w Saalbach-Hinterglemm, 2 w Leogang, jedna w Fieberbrunn). Ale prawdziwy skarbiec otwiera się przed miłośnikami rowerów turystycznych, elektrycznych i gravelowych: to już setki kilometrów tras rowerowych, górskich i szutrowych, trudnych i łatwych, dłgich i krótkich. Region będzie gościł w tym roku wielkie imprezy rowerowe, m.in. GlemmRide Bike Festival i World Games of Mountainbiking. Sezon letni rozpoczyna się już 29 maja. Sportowe emocje Saalbach ma ambicje być gościem wielkich imprez sportowych. I udaje mu się to bardzo dobrze. W tym roku gmina gościła Mistrzostwa Świata w narciarstwie alpejskim – najważniejszą sportową imprezę zimową po Olimpiadzie. Na tak prestiżowe wydarzenia nie wybiera się miejsc przypadkowych. Między 7 a 16 lutego aż 175 tys. widzów śledziło zmagania najlepszych narciarzy, a w centrum Saalbach wybudowano Home of Snow – specjalny obiekt w którym rozgrywały się imprezy towarzyszące. Z kolei Od 7 do 13 marca region stał się centrum międzynarodowej sceny freeride – odbyły się zawody z cyklu FIS Freeride World Tour. Najlepsi freeriderzy na świecie spotkali się w Fieberbrunn. Zjeżdżali po zboczu szczytu Wildseeloder, o nachyleniu sięgającym 70 stopni. Stojąc 12 lutego na ogromnych trybunach w Saalbach podczas zawodów Mistrzostw Świata zrozumiałam dlaczego to właśnie Austria była ich gospodarzem. W tym kraju narciarstwo to religia. Jeździć na nartach uczy się każde dziecko w szkole, a jakiś związek z górami ma większość mieszkańców. Austriacy są tez wspaniałą publicznością – mimo, że tym w dniu nie zdobyli żadnego medalu, kibicowali równie entuzjastycznie wszystkim zawodnikom. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Już wiem, dlaczego Polacy spędzają zimę w Livigno. Powody są przynajmniej 3
Livigno jest dobrze znane Polakom. Zwłaszcza tym, którzy zimą uwielbiają szusować po stokach. Narty i snowboard to tylko niektóre z wielu śnieżnych atrakcji, jakie czekają na nas w miasteczku malowniczo położonym na północy Włoch.
Spis treści: Narty w Livigno nie tylko dla doświadczonych Rowery, lamy i rakiety śnieżne Co i gdzie zjeść w Livigno? Livigno po raz pierwszy skradło moje serce latem. Zakochałem się wtedy w zielonych alpejskich krajobrazach i dolinach, które można pokonywać pieszo lub rowerem. Już wtedy obiecałem sobie, że muszę wrócić tu zimą. Wówczas włoskie miasteczko położone na wysokości ponad 1800 metrów wygląda zupełnie inaczej. Śniegu w Polsce mamy w tym roku jak na lekarstwo. Zwłaszcza na nizinach. Dawno nie było już takiej zimy, jaką pamiętam z dzieciństwa – a to przecież nie było tak dawno temu. Kiedy na początku lutego wylądowałem na lotnisku w Bergamo, tam również nie zastałem białego puchu. Wystarczyło jednak zdrzemnąć się w aucie jadącym na północ Włoch. Dwie godziny później z radością dziecka obserwowałem, jak za oknem robi się coraz bielej. Z ziemi zaczęły wyrastać Alpy, a taki krajobraz w połączeniu ze śniegiem wygląda – naprawdę – jak z pocztówki. Dopełnieniem wrażeń estetycznych był wjazd do Livigno. Tzw. Mały Tybet Europy z każdej strony otaczają góry. Niektóre ze szczytów przewyższają nasze Rysy. Gdziebyśmy w Livigno nie byli i gdziebyśmy nie spojrzeli, naszym oczom zawsze ukażą się Alpy. Narty w Livigno nie tylko dla doświadczonych Śnieżne alpejskie pejzaże to pierwszy powód, dla którego Polacy tak licznie odwiedzają co roku właśnie Livigno. Język naszych rodaków można usłyszeć tu i na zakupach w sklepie, i na stoku, i w mleczarni, gdzie serwowane są gelato. Widoki to oczywiście nie wszystko. Skoro mamy wysokie góry oraz śnieg, to znaczy, że można poszaleć na nartach i snowboardzie. Liczby mówią same za siebie. Na miłośników białego szaleństwa czeka aż 115 km tras narciarskich, w tym 12 czarnych dla zaawansowanych narciarzy, 37 czerwonych tras o średnim stopniu trudności oraz 29 niebieskich dla początkujących. Turyści mają do dyspozycji nowoczesną infrastrukturę narciarską, w tym 6 gondoli, 14 wyciągów krzesełkowych i 12 wyciągów talerzykowych. Na własnych nogach przekonałem się, że Livigno to świetnie miejsce do nauki jazdy na nartach. Właśnie tu, na północy Włoch, miałem pierwszą lekcję w życiu. I nie tylko ja. Kątem oka widziałem, że początkujących jest więcej. Nikt nie wchodził sobie w drogę, a pierwsze zjazdy odbywały się z dala profesjonalistów. Po dwóch godzinach nauki pod okiem mojego instruktora – Felice – wiem, że na pierwszej lekcji się skończy. Mam ochotę na więcej! W sezonie początkujący mają do wyboru 150 instruktorów. Każdy z nich został przeszkolony przez Włoską Szkołę Narciarską, uważaną za jedną z najlepszych na świecie. Warto pamiętać: na miejscu możemy nie tylko wykupić lekcje z instruktorem, ale też wypożyczyć potrzebny sprzęt. Oprócz butów narciarskich, nart, kasku i gogli, we własnym zakresie warto zadbać o: rękawice, cienką, ale ciepłą czapkę pod kask i komin narciarski. Udogodnieniem będą też spodnie narciarskie. W marketach z odzieżą sportową są do kupienia za ok. 200–300 zł. Można je też pożyczyć od znajomych narciarzy na czas wyjazdu lub wypożyczyć na miejscu w Livigno. Wprawieni narciarze chętnie wybierają na przykład Mottolino, największy snowpark we Włoszech. Znajdują się tu odpowiednio przygotowane tory z przeszkodami na różnych poziomach trudności. Freestyle mogą ćwiczyć zarówno profesjonalni zawodnicy, nawet olimpijscy, jak i zupełni amatorzy. Rowery, lamy i rakiety śnieżne Livigno to mekka fanów sportów zimowych, ale narty i snowbard to tylko niektóre z aktywności, z jakich można skorzystać na miejscu. Zanim odbyłem pierwszą lekcję jazdy na nartach, najpierw udałem się w góry w rakietach śnieżnych. Rakiety śnieżne pozwalają dotrzeć tam, gdzie zwykłe buty nie dają rady, i zanurzyć się w alpejskiej ciszy. Najpopularniejsze trasy? Val Federia to malowniczo prowadzi przez dolinę z drewnianymi chatkami i panoramicznym widokiem na otaczające szczyty. Dla bardziej wymagających wędrowców świetnym wyborem jest trasa w kierunku Carosello 3000. Podejście nie jest łatwe, ale nagrodą jest bajeczna sceneria i możliwość ogrzania się gorącą czekoladą lub bombardino. Miłośnicy dwóch kółek także znajdą tu coś dla siebie. Fatbiking, czyli jazda na rowerach z szerokimi oponami, to świetna opcja na aktywne zwiedzanie Livigno zimą. Na terenie miasteczka i w jego okolicach przygotowano aż 20 km tras fatbikowych. Jedna z najciekawszych prowadzi wzdłuż rzeki Spöl i jest idealna dla początkujących. Bardziej zaawansowani sportowcy mogą spróbować swoich sił na trasach w kierunku Alpe Vago, gdzie czeka ich nieco większy wysiłek, ale też zapierające dech w piersiach widoki. Rower można wypożyczyć m.in. w Livigno Bike Rental czy Skialo. A jeśli ktoś szuka naprawdę oryginalnej atrakcji, powinien rozważyć zimowy spacer w towarzystwie lam. Te przyjazne zwierzęta to idealne towarzystwo na spokojne wędrówki po ośnieżonych dolinach. W Livigno organizowane są specjalne trekkingi, podczas których można nie tylko spacerować z lamami, ale też je nakarmić. To właśnie mnogości zimowych atrakcji przyznaję tytuł drugiego powodu-magnesu, który przyciąga do Livigno Polaków. Trzeci powód jest najsmaczniejszy. Co i gdzie zjeść w Livigno? Włoska kuchnia ma fanów na całym świecie. Wystarczy kilka wyjazdów do Italii, aby przekonać się, że to nie tylko pizza, spaghetti i gelato. Każdy region ma swoje specjały, niektóre znane tylko lokalnie. W Livigno takim daniem jest pizzoccheri. To makaron z mąki gryczanej, serwowany z ziemniakami, kapustą i serem Valtellina Casera. Dostaniemy go praktycznej w każdej restauracji i knajpce. Choć skład ma prosty, smakuje obłędnie, a do tego jest pożywny i dostarcza sił potrzebnych do dalszego aktywnego wypoczynku na stoku lub w górach. Kolejna regionalna propozycja dla smakoszy to taroz – gęste puree z ziemniaków i fasolki szparagowej, wzbogacone serem, masłem i cebulą. Dla fanów serów świetną przystawką będzie sciat – chrupiące kuleczki z ciasta gryczanego, wypełnione ciągnącym się, aromatycznym serem. A na deser? Proste, a zarazem pyszne torta da l’indomenia, czyli „niedzielne ciasto”. To klasyczny, domowy wypiek na bazie mieszanki mąki pszennej i kukurydzianej, jaj, cukru, mleka i drożdży – idealny na słodkie zakończenie dnia. Będąc w Livigno, dobrze pamiętać o tych miejscach. To jedne z najsmaczniejszych adresów na miejscu: Il Cenacolo – elegancka restauracja w centrum Livigno, słynąca z wyrafinowanej kuchni alpejskiej i doskonałych steków. La Stuvetta Hut – przytulna górska chata przy ośrodku narciarskim Carosello 3000, gdzie można ogrzać się przy kominku i spróbować lokalnych specjałów. Tea Borch – malowniczo położona restauracja na trasie narciarskiej, serwująca tradycyjne dania w rustykalnym klimacie. Camanel di Planon – urokliwa, piętrowa górska chata na terenie Mottolino. Idealna na obiad wśród alpejskich szczytów, znana z wyśmienitych grillowanych dań i tradycyjnej kuchni włoskiej. Mond Vei – restauracja w blisko 100-letnim domu. Zjemy tu prawdopodobnie najlepsze gelato w Livigno. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Jadąc na narty, pamiętaj o ubezpieczeniu. Powinno spełniać kilka punktów
Mimo że w tym roku zima w Polsce bardziej przypomina przedwiośnie, narciarze i snowboardziści tłumnie odwiedzają ulubione stoki i ośrodki sportów zimowych. Gdzie brakuje śniegu w naturze, pomagają armatki śnieżne. Przed wyjazdem na narty warto jednak nie tylko sprawdzić prognozy pogody, ale również zadbać o ubezpieczenie.
Spis treści: Ubezpieczenie na wyjazd na narty Jak wybrać polisę narciarską? To nie jest artykuł sponsorowany. Nie będę przekonywał, który z ubezpieczycieli ma najlepszą ofertę. Ubezpieczenie przed wyjazdem na nary warto mieć – niezależnie od tego, czy jesteśmy początkującymi narciarzami, czy snowboardzistami z kilkunastoma sezonami na koncie. Stok narciarski jest trochę jak ulica miasta. My możemy przestrzegać zasady i poruszać się przepisowo, ale nie mamy gwarancji, że nikt w nas nie wjedzie. Ubezpieczenie na wyjazd na narty Bywa, że zjeżdżając ze stoku, narciarze osiągają prędkość około 30 km/h. Tyle wystarcza, żeby przy nieumyślnym hamowaniu zrobić krzywdę sobie lub innym. Prawdą jest, że każdy ubezpieczony w NFZ otrzyma pomoc medyczną w nagłych wypadkach, jednak wybierając się na wyjazd narciarski (zarówno w kraju, jak i za granicę), warto zadbać polisę narciarską. Zapewnia ona m.in. OC, NNW i assistance, obejmuje koszty leczenia, transport medyczny oraz odszkodowanie za urazy. Polisa może także pokryć odszkodowanie za zgubiony sprzęt i OC za szkody wyrządzone innym. Jak wybrać polisę narciarską? Polacy chętnie szusują na nartach czy desce nie tylko w Polsce, ale też narty w Austrii, w Słowacji czy Włoszech. W przypadku wyjazdów zagranicznych dobrze jest rozszerzyć ubezpieczenie. Znany większości z nas EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego) zapewnia jedynie podstawową opiekę. Dopiero dodatkowe ubezpieczenie pokryje akcje ratownicze i transport medyczny. Wybierając polisę ubezpieczeniową przed wyjazdem na narty, należy sprawdzić, co dokładnie oferuje ubezpieczyciel. Tu akurat im więcej dostajemy, tym lepiej dla nas. Podstawa to NNW, czyli odszkodowanie za urazy oraz KL – pokrycie kosztów leczenia i ratownictwa. Dobrze, aby polisa miała również: OC – ochrona przed roszczeniami osób trzecich, Assistance – wsparcie w organizacji leczenia, transportu czy pomocy prawnej, I inne dodatki – np. ubezpieczenie sprzętu. Przed ewentualnymi nieprzyjemnościami na stoku uchroni nas też rozwaga. Ośrodki narciarskie oferuję wiele kilometrów tras dostosowanych do różnych poziomów. Wybierając trasę dostosowaną do swoich umiejętności, wyświadczamy przysługę nie tylko sobie, ale też innym. Jeśli wracamy na stok po długiej przerwie, również warto najpierw przypomnieć sobie podstawy pod okiem instruktora. Większość ośrodków oferuje lekcje w szkółkach pod okiem specjalistów. Narciarstwo, jak każdy inny sport, ma być dla nas przede wszystkim przyjemnością. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Przewóz nart może przysporzyć nam sporych kłopotów. Zrób to dobrze
Dla narciarzy zimowe podróże samolotem mogą być nie lada wyzwaniem. Nieodpowiednio zabezpieczony sprzęt to ryzyko uszkodzeń i dodatkowych opłat. Dowiedz się, jak zadbać o swój bagaż, by uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.
W tym artykule: Jak zapakować narty do samolotu? Nadanie bagażu ponadwymiarowego Gdzie warto pojechać na ferie zimowe? Sezon zimowy rozkręca się na dobre, a na stokach pojawia się coraz więcej narciarzy. Nadchodzące ferie zimowe dodatkowo zwiększą ruch na lotniskach, gdzie przewóz sprzętu narciarskiego staje się nie lada wyzwaniem. Aby cieszyć się urlopem bez stresu, warto zawczasu zadbać o odpowiednie pakowanie i zabezpieczenie nart lub snowboardu. Jak zrobić to dobrze? Z pomocą przychodzi warszawskie lotnisko Chopina. Jak zapakować narty do samolotu? Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących przewozu sprzętu narciarskiego samolotem, warto dowiedzieć się, czym jest bagaż ponadwymiarowy. To określenie obejmuje przedmioty, które swoją wielkością lub wagą przekraczają standardowe limity bagażu rejestrowanego. Wśród najczęściej spotykanych przykładów znajdują się: narty i kijki narciarskie, sprzęt golfowy, deski surfingowe, rowery, wózki inwalidzkie. Wraz z nadchodzącymi feriami lotnisko Chopina w Warszawie przypomina o zasadach przewozu bagażu ponadwymiarowego. W opublikowanym na Facebooku komunikacie podkreślono, że sprzęt taki jak narty czy deski snowboardowe wymaga odpowiedniego przygotowania przed podróżą. Największy port lotniczy w Polsce zaleca: przygotowanie sprzętu zgodnie z zasadami linii lotniczych, co pozwoli uniknąć stresu na lotnisku i zapewni bezpieczny transport; sprawdzenie wytycznych przewoźnika przed zimowym wyjazdem, w tym zasad dotyczących liczby, wagi i wymiarów sprzętu sportowego, aby uniknąć dodatkowych opłat i problemów podczas odprawy; solidne zapakowanie sprzętu, np. w wytrzymały pokrowiec lub taśmę ochronną, zabezpieczając czubki kijków narciarskich, aby nie uszkodziły torby lub innych przedmiotów. Nadanie bagażu ponadwymiarowego Stołeczny port dodaje również, że bagaż ponadwymiarowy odprawiany jest w specjalnie wyznaczonych punktach. Aby zapewnić sobie komfort i sprawną obsługę, warto przybyć na lotnisko z odpowiednim wyprzedzeniem. Proces odprawy rozpoczyna się przy standardowym stanowisku check-in, gdzie pasażer otrzymuje wszystkie potrzebne dokumenty oraz oznaczenia dla bagażu. Następnie bagaż ponadwymiarowy należy nadać w wyznaczonym miejscu za wyspą C, pomiędzy strefami kontroli bezpieczeństwa. Gdzie warto pojechać na ferie zimowe? W okresie ferii Zakopane zamienia się w turystyczne centrum Polski. Góralska atmosfera, ośnieżone stoki i wyjątkowy klimat przyciągają tysiące rodzin. Niestety, tłumy na Krupówkach i kolejkach do wyciągów sprawiają, że warto również rozważyć mniej oblegane miejsca, takie jak Szczyrk, Wisła czy Szklarska Poręba, gdzie można odpocząć w bardziej kameralnej atmosferze. Wiele osób decyduje się także na zimowe wyjazdy za granicę. Włoskie, austriackie i szwajcarskie kurorty w Alpach to wciąż najczęstszy wybór, ale coraz większą popularnością cieszą się również mniej oczywiste miejsca, takie jak Andora, Bułgaria czy Turcja. Źródła: Lotnisko Chopina w Warszawie; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zimowe szaleństwo na Podkarpaciu – Najlepsze stoki narciarskie regionu
Malownicze krajobrazy Bieszczadów i Beskidu Niskiego, nowoczesne wyciągi i doskonale przygotowane trasy sprawiają, że region przyciąga miłośników sportów zimowych z całego kraju. Oto przewodnik po najciekawszych stacjach narciarskich na Podkarpaciu.
Spis treści: Wańkowa – nowoczesny kompleks z widokiem na Bieszczady Ustrzyki Dolne – zimowa stolica Bieszczad Arłamów – śnieżna zabawa w sercu Pogórza Przemyskiego Gogołów.Ski – idealna opcja na krótki wypad w góry KiczeraSki – trasy dla każdego Oprócz świetnej infrastruktury, stoki narciarskie na Podkarpaciu wyróżniają się mniejszą liczbą turystów w porównaniu z popularnymi kurortami w Tatrach czy Karkonoszach. Malownicze krajobrazy, lokalne karczmy z regionalnymi przysmakami i gościnność mieszkańców tworzą tu jednak niezapomnianą atmosferę. W tym sezonie warto rozważyć zimowy odpoczynek w Podkarpackiem. Wańkowa – nowoczesny kompleks z widokiem na Bieszczady Stacja narciarska BIESZCZAD.ski Wańkowa to jedna z największych i najnowocześniejszych atrakcji zimowych w województwie podkarpackim. Główną atrakcją ośrodka jest 4-osobowa kolejka linowa o długości niemal kilometra oraz wyciągi talerzykowe i 3 ruchome chodniki. Rodziny z dziećmi docenią przedszkole narciarskie oraz profesjonalną szkółkę snowboardową. Dostępne są różne długości tras – od 250 do 1550 metrów. Daje to szerokie możliwości zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych narciarzy. Stacja jest otwarta codziennie od godz. 9 do 20, co pozwala cieszyć się jazdą jeszcze po zachodzie słońca. Ustrzyki Dolne – zimowa stolica Bieszczad Podkarpacie to Bieszczady, a Bieszczady to m.in. Ustrzyki Dolne i tamtejsze wyciągi: Gromadzyń i Laworta Ski. Gromadzyń Położona na północnym zboczu Gromadzynia, Stacja Narciarska „Gromadzyń” góruje nad Ustrzykami Dolnymi, nieformalną zimową stolicą Podkarpacia. Stacja oferuje – czteroosobową Kolej linową o długości 720 metrów, wyciągi orczykowe o długości 700 metrów oraz wyciągi talerzykowe: 300 i 200 metrów. Na stacji znajdują się 3 trasy o długościach: 750 m z homologację „FIS” slalom, 800m oraz 900m. Różnica wzniesień wynosi 164 metry. Dodatkowo na stacji funkcjonuje najstarsza w regionie szkółka narciarska, wypożyczalnia sprzętu, serwis oraz dwa punkty gastronomiczne. Gromadzyń jest szczególnie upodobany przez rodziny z dziećmi, a to za sprawą szerokiej wyspecjalizowanej kadry instruktorskiej, która ma do dyspozycji osobny teren szkoleniowy z wyciągiem talerzykowym oraz wyciągiem taśmowym. Przy Stacji znajdują się przestronne darmowe parkingi a lokalizacja Stacji w samym mieście pozwala na swobodny dostęp do bazy noclegowej oraz atrakcji. Nowoczesny system naśnieżania powoduje, iż pomimo zmian w pogodzie Stacja otwiera sezon zazwyczaj w połowie grudnia i kończy w marcu. Laworta Ski Laworta Ski to dobre miejsce dla miłośników adrenaliny. W stacji znajduje się m.in. wyciąg krzesełkowy i trasy o długości do 1250 metrów, w tym trasę z homologacją FIS na slalom gigant. Stok jest dobrze oświetlony, sztucznie naśnieżany i ratrakowany, co zapewnia doskonałe warunki do jazdy. Dla fanów alternatywnych form zabawy przygotowano hit tego sezonu – snowtubing, czyli trasę do zjazdów na pontonach o długości 100 metrów. Arłamów – śnieżna zabawa w sercu Pogórza Przemyskiego Hotel Arłamów i pobliska stacja narciarska to opcja dla osób, które łączą narciarską frajdę z luksusowym wypoczynkiem. Długość tras wynosi od 100 do 550 metrów, co sprawia, że miejsce sprawdzi się zarówno wśród dzieci, jak i osób poszukujących spokojnej jazdy. Stacja działa codziennie, jednak godziny otwarcia zależą od dnia tygodnia – od poniedziałku do czwartku do godz. 18, a w weekendy do 20. Gogołów.Ski – idealna opcja na krótki wypad w góry Zlokalizowana w pobliżu Jasła stacja Gogołów.Ski to kameralne miejsce oferujące trasę zjazdową o długości 700 metrów. Stok jest oświetlony, naśnieżany i ratrakowany, co zapewnia komfort nawet przy trudniejszych warunkach pogodowych. Warto sprawdzić godziny funkcjonowania, ponieważ – jak informuje strona stacji – są one uzależnione od warunków atmosferycznych. KiczeraSki – trasy dla każdego Ośrodek KiczeraSki w Puławach Górnych to aż 5 tras o różnorodnym poziomie trudności – od 150 do 1200 metrów. Do dyspozycji narciarzy są 4 wyciągi, w tym jeden krzesełkowy. Wypożyczalnia sprzętu i szkółka narciarska sprawiają, że to miejsce jest przyjazne dla rodzin i grup znajomych. Źródło: National Geographic Traveler, Podkarpackie.Travel
Miejsce Miesiąca: Jakuszyce, czyli gdzie śnieg pada, a Walończycy snują legendy
Miejsce Miesiąca, w którym witamy kalendarzową zimę, nie mogło być inne. Jakuszyce to dla wielu pasjonatów sportów zimowych synonim idealnych warunków. Zima ma być biała, a to dla narciarzy najważniejsze. Biegówki, choć stanowią nieoficjalny symbol Jakuszyc, to tylko jeden z wielu powodów, dla których warto odwiedzić Szklarską Porębę.
Spis treści: Jakuszyce: atrakcje nie tylko dla narciarzy Z Jakuszyc w góry Zanim Szklarska Poręba była stolicą biegówek Chwilę przed północą pociąg zostawia za sobą Warszawę. Choć trasa jest długa, bo aż na Dolny Śląsk, minie mi szybko – na spaniu. W wagonie sypialnym zasady są jasne. Każdy, kto nim podróżuje, chce spać, nie rozmawiać. Moi współtowarzysze nie wyłamują się i również gaszą światło jeszcze przed Żyrardowem. I ja zamykam oczy. Bladym świtem będę w innej krainie, choć nadal w granicach Polski. Kiedy dojeżdżamy do Jeleniej Góry, widzę, jak za oknem diametralnie zmienił się krajobraz. Ba, nie tylko krajobraz, ale i klimat. Jest śnieg! Po to właśnie jadę do Szklarskiej Poręby, a dokładnie do Jakuszyc. To jedno z najlepszych miejsc w Polsce dla pragnących poczuć prawdziwy klimat zimy, podziwiać śnieżne krajobrazy i spędzić aktywnie czas na łonie natury. Wysokie położenie – od 800 do 1000 m n.p.m. – oraz otoczenie lasów sprawiają, że Jakuszyce są jednym z najbardziej śnieżnych miejsc w naszym kraju. Jakuszyce: atrakcje nie tylko dla narciarzy Najwyżej położoną dzielnicę Szklarskiej Poręby w szczególności upodobali sobie miłośnicy narciarstwa biegowego. Do biegówek nie potrzeba gór, ale bez śniegu daleko nie dojedziemy. Właśnie dzięki zimowemu mikroklimatowi Jakuszyce zasłynęły w Polsce (i nie nie tylko) jako centrum narciarstwa biegowego. Zastaniemy tu ponad 100 kilometrów doskonale przygotowanych tras o różnym stopniu trudności. Zarówno dla początkujących narciarzy, jak i zaawansowanych entuzjastów sportów zimowych. Trasy biegowe w Jakuszycach są projektowane w kształcie pętli. To pozwala na ich łączenie i dostosowanie do indywidualnych preferencji. Wysokość terenu waha się od 752 m n.p.m. do 1003 m n.p.m., co zapewnia różnorodność krajobrazów i wyzwań. Regularnie odbywa się tu także międzynarodowy Bieg Piastów – jedna z największych imprez narciarstwa biegowego w Polsce i Europie. Najbliższa edycja odbędzie się w dniach od 1 do 9 marca 2025 r. Jakuszyce oferują nie tylko możliwość uprawiania narciarstwa biegowego. Szklarska Poręba i pobliskie stoki są doskonałe dla osób, które wolą narciarstwo zjazdowe. Dla tych, którzy chcą podziwiać przyrodę w spokojniejszym tempie, szlaki turystyczne umożliwiają eksplorację Gór Izerskich pieszo lub w rakietach śnieżnych. Z Jakuszyc w góry W drodze na Szrenicę (1362 m) przypominam sobie i dosłownie czuję, jak smakuje zima w górach. Na szlaku śnieg jest już udeptany, ale miejscami i tak przyjemnie skrzypi pod trekkingowymi butami. Zbaczając ze szlaku, może wpaść w zaspy po pas. Morsowanie na sucho zachowam na inną okazję. Zwłaszcza że do schroniska na górze zostało jeszcze dobre pół godziny marszu. Na Szrenicę można dojść z Jakuszyc, korzystając z dobrze oznakowanych szlaków turystycznych. Najpopularniejszy zielony szlak prowadzi przez Halę Szrenicką do schroniska Orle. Następnie szlak czerwony w kierunku Wodospadu Kamieńczyka i dalej w stronę Szrenicy. Apetyt rośnie w miarę jedzenie. W górach jest podobnie. Po ciepłym posiłku i gorącej herbacie rodzi się pytanie nie o to, czy iść dalej, tylko gdzie. Wybór pada na Śnieżne Kotły oddalone od schroniska na Szrenicy o około 4 km. Dojście tam zajmuje około 1,5 godziny w jedną stronę. Trasa prowadzi Głównym Szlakiem Sudeckim i jest umiarkowanie łatwa. Zjawiskowe widoki po drodze są gwarantowane zarówno zimą, jak i latem. Moim celem są dwa malownicze kotły polodowcowe – Wielki Śnieżny Kocioł i Mały Śnieżny Kocioł, położone na wysokości około 1200-1500 m n.p.m. W obu kotłach znajdują się rzadkie gatunki roślin, np. roślinność alpejska i tundrowa, co sprawia, że miejsce jest objęte ochroną w ramach Karkonoskiego Parku Narodowego. Na ich dnie można zobaczyć niewielkie jeziorka polodowcowe. Teraz jest przede wszystkim biało. Pode mną i nad moją głową również. Kotły to wietrzne miejsce, a przy tym na swój sposób mistyczne. Mimo wymagającej aury turystów jest niemało, ale nikt sobie nie przeszkadza. Każdy w ciszy przeżywa spotkanie z żywiołem. Bajkową scenerię uzupełnia charakterystyczny budynek przypominający schronisko z wieżą. To niedostępna dla turystów radiowo-telewizyjna stacja przekaźnikowa. Mnie przypomina Dom Muminków w ich ośnieżonej dolinie, gdzieś w dalekiej Finlandii. Zanim Szklarska Poręba była stolicą biegówek Szklarska Poręba to dziś mekka narciarzy i miłośników aktywnej turystyki, ale nie zawsze tak było. Historia regionu jest też nierozerwalnie związana z tajemniczym ludem Walończyków, który od XI wieku działał w Sudetach. Specjaliści w dziedzinie pozyskiwania minerałów i kamieni szlachetnych, w tym złota, odegrali ważną rolę w rozwoju tych terenów. Swoją wiedzę ukrywali w symbolach rytych na kamieniach i drzewach, a także w księgach, z których najstarsze, jak „Księga walońska” z 1456 roku, do dziś budzą fascynację historyków. Ich główną siedzibą była Stara Wieś, czyli dzisiejsza Szklarska Poręba Dolna, położona na szlaku zwanym Czeską Ścieżką. Walończycy pozostawili po sobie nie tylko liczne legendy, ale także tradycje, które do dziś są kultywowane przez Sudeckie Bractwo Walońskie w Chacie Walońskiej. To doskonałe miejsce, by zgłębić historię regionu i dowiedzieć się, jakie skarby kryją Góry Izerskie i Karkonosze. Warto również odwiedzić pobliskie Muzeum Ziemi JUNA, które pozwala zrozumieć bogactwo mineralogiczne tych terenów i ich wpływ na dziedzictwo kulturowe regionu. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Alta Badia – jeden z najlepszych ośrodków narciarskich w Europie. To tu znajduje się słynna Sellaronda
Ośrodek położony w dolinie Val Badia jest jednym z najciekawszych kompleksów narciarskich, jakie możemy znaleźć w Alpach. Alta Badia oferuje zarówno niezwykle zróżnicowaną sieć tras i szlaków, jak i ekscytującą ofertę gastronomiczną. Znajduje się tu również największa karuzela narciarska w Europie – Sellaronda.
W tym artykule: Przepiękna Alta Badia w Dolomitach Gourmet Skisafari to jedna z wielu atrakcji regionu 4 restauracje i 4 szefów kuchni wyróżnionych gwiazdkami Michelin Sellaronda – największa karuzela narciarska w Europie Miasteczko La Villa właśnie budzi się do życia. Znad Dolomitów leniwie wyłania się słońce, którego promienie przedzierają się przez okna domów, mieszkań i hoteli. Na niebie próżno szukać choćby jednej chmury. Wyglądam na zewnątrz i widzę świeży śnieg, który spadł poprzedniej nocy. Rzut oka na stok narciarski, który znajduje się tuż obok miejsca, w którym śpię. Widzę niemal doskonały „sztruks”. Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że czeka mnie dzień pełen ekscytujących wrażeń. Przepiękna Alta Badia w Dolomitach La Villa to jedno z dziewięciu miast, które znajdują się w Val Badia, dolinie położonej we włoskim regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Tyrol Południowy. Dolina ta jest domem nie tylko Ladynów, czyli tamtejszej grupy etnicznej. To również raj dla narciarzy i miłośników sportów zimowych. Znajduje się tu bowiem ogromny kompleks Dolomiti Superski, którego częścią jest Alta Badia, cel mojej podróży. To aż 130 kilometrów tras narciarskich, 54 wyciągi i olbrzymi snowpark. Właśnie tutaj co roku rozgrywane są zawody Pucharu Świata w narciarstwie alpejskim mężczyzn. O tym, jak wyjątkowy jest to ośrodek, przekonam się wiele razy w ciągu mojego krótkiego, zaledwie 3-dniowego pobytu. Pierwszego dnia w planach mamy tzw. Gourmet Skisafari. To niesamowita przygoda kulinarno-sportowa, która łączy przyjemność z aktywnością fizyczną. Na stokach Alta Badia znajduje się kilkadziesiąt restauracji, a sześć z nich zostało odznaczonych co najmniej jedną gwiazdką Michelin, jednym z najważniejszych wyróżnień w świecie gastronomii. Gourmet Skisafari to jedna z wielu atrakcji regionu Koncepcja narciarskiego Gourmet jest bardzo prosta. W cenie biletu, który kosztuje 80 euro, możemy skorzystać z 4 restauracji na stokach, gdzie czeka na nas pyszne jedzenie, wino i szef kuchni, który na miejscu i osobiście przygotowuje dania będące istnymi dziełami sztuki kulinarnej. – W kuchni najważniejsze są dla mnie dwie rzeczy. Po pierwsze składniki – muszą być lokalne i zawsze świeże. Po drugie – goście. Ja jestem tutaj dla was, a nie wy dla mnie – mówi Tomaž Kavčič z szerokim uśmiechem, nalewając lampkę różowego wina musującego prosto ze Słowenii, kraju, z którego pochodzi szef kuchni. Mężczyzna stoi na zewnątrz w białym fartuchu, uzupełnia gościom kieliszki i rozmawia z nimi nie tylko o swojej kuchni. I to właśnie dla niej przyszli – a właściwie przyjechali – narciarze. To, co czekało na nas w restauracji „Edelweiss”, przeszło moje najśmielsze oczekiwania. Gdybym mógł zwerbalizować potrawę, którą serwował Kavčič, byłaby romantyczną poezją z nieprzesadną nutą nostalgii. Na małym „babcinym” talerzyku leżało foie gras ukryte pod kolorowymi i jadalnymi kwiatami. Do tego bulion wołowy w małej buteleczce i mała bułeczka brioche. To pozornie proste danie okazało niezwykle oryginalne. Połączenie delikatnego pasztetu strasburskiego z intensywnym bulionem było strzałem w dziesiątkę. Kompozycja i sposób podania tylko wzmacniały doznanie perfekcji. Na stoku narciarskim nie ma jednak czasu na sentymenty. Gourmet Skisafari trzeba ukończyć do konkretnej godziny (dokładnie 16:00), a do końca zostało jeszcze wiele kilometrów. 4 restauracje i 4 szefów kuchni wyróżnionych gwiazdkami Michelin Oprócz Kavčiča w gourmet bierze udział jeszcze 3 innych szefów kuchni. Andrea Berton, który czeka na gości w „Club Morizino”, Simone Cantafio w „I Tabla”, a także Massimiliano Alajmo. Ten ostatni otrzymał aż 3 gwiazdki Michelin, co udowadniał w restauracji „Bioch”, położonej na wysokości ponad 2000 metrów n.p.m. Szef kuchni proponuje w ramach Gourmet potrawę o nazwie „Cotechino and mushroom cappuccino”. I rzeczywiście nazwa jest adekwatna do tego, co widzimy. W przezroczystej szklance serwowana jest kremowa masa z parmezanu, ziemniaków i ziół, pod którą znajdują się lokalne grzyby i włoska kiełbasa z Parmy. Całość podana jest na małym kawałku drewna przystrojonym leśnym mchem. Potrawa z pewnością przypadnie do gustu osobom, które lubią sycące wiejskie smaki. Południowy Tyrol – piękno północnych Włoch Narciarze, smakosze i rodziny z dziećmi pokochają dolomicki płaskowyż Seiser Alm i malowniczą dolinę Ahrntal – Moją filozofią jest łączenie różnych, z pozoru niepasujących do siebie składników, szanując przy tym tradycję. Chodzi o zachowanie harmonii, która jest kluczowa w kuchni – mówi Alajmo. Zapytany, co jest najważniejsze w jego pracy, odpowiada krótko: „uśmiech, po prostu uśmiech”. I nie da się ukryć, że jedzenie, które serwuje Włoch, wywołuje szeroki uśmiech na twarzy. W Bioch spotykamy polskiego przewodnika, który organizuje narciarskie wycieczki dla firm. Pijemy wino, zajadamy się pysznym jedzeniem i rozmawiamy o naszych wrażeniach i doświadczeniach. Mężczyzna pyta, czy objechaliśmy już Sellarondę. Odpowiadamy, że to nasz plan na niedzielę. – Świetnie. Być w Alta Badia i nie zrobić Sellarondy to tak, jakby w ogóle tu nie być – mówi nam. Sellaronda – największa karuzela narciarska w Europie Sellaronda to nie jest zwykły szlak narciarski. To sieć wyciągów i połączonych tras, która umożliwia objechanie dookoła masywu górskiego Sella, którego wysokość wynosi 3151 m n.p.m. Aby ukończyć całość i zdążyć przed zmierzchem, należy zacząć wcześnie rano. Cała długość trasy to bowiem prawie 40 km. Cały szlak prowadzi przez cztery przełęcze w we włoskich Dolomitach: Passo Pordoi, Passo Campolongo, Passo Gardenai Passo Sella. Choć długość może przerażać, Sellaronda nie jest tak wymagająca, na jaką wygląda. A malownicze krajobrazy, które mijamy, warte są wszystkich zakwasów, jakich możemy się spodziewać. Muszę przyznać, że gdy po raz pierwszy usłyszałem o planie objechania masywu, byłem nieco zestresowany. To dlatego, że do Alta Badia pojechałem jako snowboardzista, który po prawie 14 latach postanowił wrócić do nart. Obawiałem się przede wszystkim tego, że podczas intensywnych, długich zjazdów będę bardzo odstawał od mojej grupy. Szybko się jednak przekonałem, że z nartami jest jak z jazdą na rowerze. Tego się po prostu nie zapomina. I tutaj pojawia się jedno z moich (pozytywnych) zaskoczeń. Alta Badia jest ośrodkiem doskonałym dla wszystkich ketegorii narciarzy. Swoje miejsce znajdą tutaj nie tylko profesjonaliści, ale także osoby, które wracają po dłuższej przerwie (jak ja), amatorzy, a także ludzie, którzy dopiero uczą się jeździć. Różnorodność tras jest tak duża, że każdy znajdzie coś dla siebie i będzie mógł poczuć dreszczyk zimowego szaleństwa. Czy warto zatem przyjechać do Alta Badia? Odpowiedź jest jedna – trzeba! Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Narty w Turcji czy w Libanie? Nie wszyscy wiedzą, że w tych krajach też można śmigać na stokach
Na nartach można jeździć nie tylko w Europie. To wiadomo. Ale czy wiedzieliście, które kraje w Afryce i Azji też szczycą się ośnieżonymi stokami? Narty w Turcji to dopiero początek zimowej egzotyki.
W tym artykule: Gdzie na narty w Turcji? Falafel na śniadanie, czyli narty w Libanie Ferie zimowe po grecku Gdzie na narty w Afryce? Sporty zimowe to nie tylko narty i snowboard. Na zimę tak samo czekają saneczkarze, łyżwiarze czy biathloniści. A jednak to właśnie ośnieżone stoki najczęściej kojarzą nam się z aktywnym wypoczynkiem od listopada do marca. Gdzie szukać takich miejsc? Polacy mają swoje sprawdzone miejsca nie tylko w kraju, ale też za granicą. Od lat chętnie spędzamy ferie zimowe, chociażby na Słowacji, w Austrii czy we Włoszech. A gdyby tak ruszyć jeszcze dalej na południe? Te narciarskie kierunki zaskakują. Gdzie na narty w Turcji? Od kilku lat coraz większą popularnością w miesiącach zimowych cieszy się na przykład Turcja. Wówczas turyści wybierają jednak nie Bodrum czy Antalię, a na przykład Uludag. Jeden z najpopularniejszych ośrodków narciarskich w Turcji jest położony niecałe 40 km od Bursy (północno-zachodnia część kraju). Znajduje się na najwyższej górze w zachodniej Anatolii, gdzie wysokość terenu udostępnionego narciarzom waha się od 1750 do 2543 m n.p.m. Na gości czeka 14 tras na różnych poziomach trudności. Narty w Turcji to propozycja dla osób, które lubią odkrywać nowe miejsca i nie przepadają za przepłacaniem. Na razie tureckie kurorty oferują niższe ceny niż w te w Europie. Oczywiście cenniki zmieniają się co roku, dlatego przed zaplanowaniem wyjazdy warto szukać tych najbardziej aktualnych. Poza wspomnianym Uludag narciarze chętnie odwiedzają też ośrodki: Kayseri (stoki to tak naprawdę wygasły wulkan Erciyes), Kartalkaya w malowniczych górach Köroğlu, Palandöken, Konakli. Falafel na śniadanie, czyli narty w Libanie Jak na razie Liban nie jest jeszcze miejscem szczególnie obleganym przez turystów z Polski. Może to wynikać z niewiedzy o tym kraju oraz kryzysu finansowego, z jakim od dłuższego czasu borykają się Libańczycy. Kto pomija w swoich planach wyjazdowych Bejrut, traci jednak niesamowite doznania kulinarne i kulturowe. A co robić poza stolicą Libanu? Zimą można przykład jeździć na nartach. Kiedy najlepiej planować narty w Libanie? Sezon na białe szaleństwo trwa tam od połowy grudnia do początku kwietnia. Na narciarzy czeka sześć ośrodków. Największy – Mzaar Kfardebian – znajduje się zaledwie 50 kilometrów od Bejrutu. Pozostałe pięć to: Zaarour, Cedars, Laqlouq, Qanat Bakish i Faqra. W planach jest też budowa siódmego. Ośrodki narciarskie w Libanie oferują różnorodne opcje zakwaterowania. Ceny nie są stałe i zależą od pory w sezonie. Gdzie na narty biegowe w Polsce? Oto najlepsze trasy biegówkowe. Tam biało będzie jeszcze wiosną Biegówki z sezonu na sezon cieszą się rosnącą popularnością. Gdzie zacząć swoją przygodę z tym sportem? Ferie zimowe po grecku Grecja, tak jak i Turcja, kojarzona jest przede wszystkim z letnimi wakacjami. Nie warto jednak lekceważyć jej potencjału jako kierunku zimowego. Góra Parnassos oferuje rozbudowaną sieć toków dla początkujących i zaawansowanych narciarzy. Szusowanie tam można połączyć z city breakiem w Atenach. Ze względu na rosnącą popularność na narty do Grecji wybiera się coraz więcej osób. Kto chce zdążyć przed tłumami, powinien się pospieszyć. Gdzie na narty w Afryce? Narty w Afryce? Czemu nie. Co prawda afrykańskie kraje nie promują się jako kierunki dla miłośników sportów zimowych, ale w niektóre oferują ośnieżone stoki. Planując białe szaleństwo w Afryce, warto jednak brać to pod uwagę jako urozmaicenie wyjazdu, a nie główną atrakcję. Ośrodki narciarskie nie są tak rozbudowane, jak te w Europie. Lesotho Afriski to jeden z dwóch ośrodków narciarskich w Afryce Południowej. Działa od czerwca do sierpnia lub września w górach Maluti w Lesotho. Narciarze mają do dyspozycji stok o długości około 1 km na wysokości 3222 m. W okolicy prężnie działają reż restauracje, puby z lokalnymi DJ-e. Miks doświadczeń gwarantowany. Maroko Skuszeni perspektywą jeżdżenia na nartach w Afryce nie muszą lecieć aż do Lesotho. Ośrodki narciarskie znajdziemy także w Maroku. Jeden z najbardziej popularnych, Oukaïmeden, znajduje się około 80 km od tętniącego życiem Marrakeszu. To też najwyżej położony stok w Afryce (3268 m n. p. m). Na miejscu czeka 10 km tras narciarskich Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Planujesz narty na Słowacji? To warto wiedzieć przed podróżą autem. Na granicy są kontrole
Narty na Słowacji dla dla wielu Polaków coroczna tradycja. W tym sezonie wyjazd na stoki do naszych południowych sąsiadów może być nieco utrudniony. O czym pamiętać przed wyjazdem?
W tym artykule: Narty na Słowacji: co warto wiedzieć? Jak dojechać na Słowację? Sezon na sporty zimowe trwa w najlepsze. Wyjazdom na stoki sprzyja fakt, że w Polsce rozpoczęły się już ferie zimowe. W pierwszej kolejności wolne mają uczniowie ze szkół w województwach dolnośląskim, mazowieckim, opolskim i zachodniopomorskim. Oblężenie przeżywają ośrodki narciarskie nie tylko w kraju, ale też za granicą. Co roku całe rodziny odwiedzają ulubione, sprawdzone miejsca we Włoszech czy Austrii. Wrażeń można szukać jeszcze bliżej, na przykład decydując się na narty na Słowacji. Polacy to obok Słowaków najliczniejsza grupa na słowackich stokach. W tym roku jest podobnie. Narciarze i snowboardziści z Polski muszą jednak mieć na uwadze tymczasowe kontrole graniczne. Czy dotyczą każdego, kto planuje przekroczyć granicę polsko-słowacką? Narty na Słowacji: co warto wiedzieć? W związku z tym, że w najbliższych tygodniach granicę polsko-słowacką będzie przekraczało wielu turytów, przywrócone zostaną tymczasowe kontrole graniczne. Informacja ta została przekazana przez Straż Graniczną. – Działania SG ukierunkowane są na przeciwdziałanie nielegalnej migracji wtórnej, tj. tej ze szlaku bałkańskiego. Funkcjonariusze SG będą, jak co dzień, dbać o Państwa bezpieczne podróże [...] Wszystkie osoby, które podczas zimowych ferii planują podróż na Słowację informujemy, że przywrócone tymczasowe kontrole graniczne prowadzone są tylko na wjazd ze Słowacji do Polski i nie koncentrują się na ruchu turystycznym – czytamy na oficjalnej stronie internetowej straży. Tymczasowe kontrole graniczne zostały wydłużone do dnia 1 lutego. Mimo, że nie dotyczą turystów, warto pamiętać, aby mieć przy sobie dowód osobisty lub paszport. Straż graniczna zapowiedziała, że sprawdzane będą auta wybrane na podstawie analizy potencjalnego ryzyka. To już nie pierwszy raz, kiedy Polska współpracuje z południowymi sąsiadami w celu zatrzymania fali migracji ze szlaku bałkańskiego. Tymczasowe kontrole na granicy ze Słowacją pojawiły się już kilka miesięcy temu. Podobnie jak na granicy z Niemcami. Może i nie są najwyższe na świecie, ale i tak zachwycają! Oto najpiękniejsze góry w Polsce Polska nie jest krajem górskim, jednak żeby móc przeżyć niezapomnianą przygodę w malowniczej okolicy, nie trzeba wyjeżdżać za granicę. Gdyby zsumować długość wszystkich szlaków pies... Jak dojechać na Słowację? Większość turystów wybierających się z Polski na Słowację podróżuje prywatnymi autami. Do wyboru mamy kilkanaście przejść granicznych w: Radoszycach, Barwinku, Muszynce, Piwnicznej-Zdroju, Jurgowie, Chyżnem, Korbielowie, Zwardoniu, Leluchowie, Koniecznej, Niedzicy, Łysej Polanie, Chochołowie, Winarczykówce, Ujsołach, Borze, Jaworzynce. Z kolei pociągi jadące z Polski na Słowację, przekraczają granicę na przejściach: Łupków-Palota, Muszyna-Plaveč i Zwardoń-Skalité. Dodatkowo pieszo przejść można w Ożennej i Zwadroniu. Możliwe, że po 1 lutego sytuacja na granicy wróci do normy sprzed kilku miesięcy, a więc braku jakichkolwiek kontroli. Polska i Słowacja dołączyły strefy Schengen 21 grudnia 2007 r. Razem z Czechami i Litwą były to wówczas państwa z najkrótszym stażem członkostwa w UE. Dzięki Schengen od prawie 20 lat możemy błyskawicznie podróżować do naszych sąsiadów. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Gdzie na narty w Trentino? Sprawdzamy, co słychać na północy Włoch
Planujesz narty w Trentino? Słusznie. Włoski region nie bez powodu jest jednym z ulubionych kierunków narciarzy i snowboardzistów. W tych środkach zaszalejesz jak nigdzie indziej.
W tym artykule: Gdzie na narty w Trentino? Co nowego w Trentino? Te zmiany zachwycą narciarzy Narty w Trentino: zapamiętaj te daty Skisafari w Dolomitach Trentino to region bardzo dobrze znany miłośnikom aktywnej turystyki i sportów zimowych. Północ Włoch kusi turystów malowniczymi krajobrazami, które można nie tylko podziwiać, ale też przemierzać. Od grudnia do kwietnia najlepiej sprawdzą się tam narty oraz snowboard. Goście mają do dyspozycji 227 wyciągów narciarskich. Wiele z nich uchodzi za najnowocześniejsze w Alpach. W sumie obsługują 800 km stoków. To nie wszystko. Trentino daje też gwarancję zaśnieżenia stoków od grudnia do kwietnia aż w 90%. Gdzie na narty w Trentino? Większość terenów narciarskich Trentino skupiają dwa duże obszary: Dolomiti Superski i Skirama Dolomiti Adamello Brenta. Pierwszy z nich to największa karuzela narciarska na świecie, obejmująca tereny narciarskie Val di Fassa, Val di Fiemme i San Martino di Castrozza-Passo Rolle. Skirama Dolomiti Adamello Brenta to już największy w Trentino Campiglio Dolomity Brenta Kto regularnie odwiedza Trentino, ten dobrze wie, jak dynamicznie zmienia się okolica. W tym sezonie również nie brakuje nowości. Wiele z nich dotyczy Campiglio – Dolomiti di Brenta. Na obszarach Prà Rodont i Doss del Sabion stary system wyciągów narciarskich został zastąpiony nową i bardziej nowoczesną 10-osobową kolejką linową. Nowa jednokablowa, automatyczna, kolejka linowa obejmuje odcinek od Prà Rodont do szczytu. Została wyposażona w 53 nowe kabiny. Jedna z nich posiada przezroczystą podłogę, co daje wrażenie, jakbyśmy zawiśli w powietrzu. Podczas projektowania systemu szczególną uwagę zwrócono na integrację z otoczeniem. Dlatego całkowicie przerobiono dwie stacje początkowe i końcowe, które miały wtapiać się w środowisko naturalne. Po opuszczeniu wyciągu można bezpośrednio dotrzeć do stoków lub wjechać ruchomymi schodami albo windą do zupełnie nowego Rifugio Doss del Sabion. Kultowy ośrodek otwarty w 1969 r. również doczekał się rozbudowy. Rifugio otrzymało nowy bar z widokiem na Dolomity Brenta oraz nowe bistro znajdujące się na drugim piętrze i tarasu. Można tam zjeść lunch, podziwiając wyjątkową panoramę 360 stopni, która rozciąga się od Dolomitów Brenta po masywy Adamello i Presanella. W Madonna di Campiglio, gdzie nadal można korzystać z karnetów pay per use, w ośrodku Campo Scuola wprowadzono automatyczny system naśnieżania. Zainstalowano go także na stoku Belvedere, który przeszedł ogólną zmianę wyglądu. Dostosowanie szerokości i zmniejszenie, w początkowej części, nachylenia stoku, ułatwiło narciarzom powrót do doliny. Z kolei w Passo Tonale wcześniejszy wyciąg krzesełkowy został zastąpiony przez wyciąg z 6-osobowymi krzesełkami. Najbardziej zielony region Włoch. 3 powody, by odwiedzić Trentino Jedna trzecia Trentino to parki narodowe. Mieszkańcy tego włoskiego regionu o kształcie motyla od stuleci żyją w zgodzie i z szacunkiem do natury. To dzięki górom, lasom i jeziorom ich krain... Co nowego w Trentino? Te zmiany zachwycą narciarzy Paganella również szykuje zmiany na nadchodzący sezon narciarski. W obozie szkoleniowym w Laghet di Andalo historyczny dwuosobowy wyciąg krzesełkowy zostanie uzupełniony o nowoczesną i funkcjonalną 10-osobową, demontowalną kolejkę linową o nazwie „Baby Express”. Nowy wyciąg, o długości 395 m i przewyższeniu 113 m, będzie obsługiwał nowy odcinek niebieskiej trasy dla początkujących. Trasa zaczyna się od „Ferna” i łączy się ze stokiem Laghet. Za to w snowparku Dosson, po wcześniejszej rozbudowie, zostaną zainstalowane nowe elementy dedykowane snowboardzistom i freeriderom. W Alpe Cermis odnowiono kabiny na trasie z Cavalese do Doss Laresi, a w Latemar Ski Center system naśnieżania. Podobnie jak w San Marino, gdzie zainstalowano 20 armatek śnieżnych nowej generacji. Wprowadzenie technologii do zarządzania automatycznymi systemami naśnieżania to wspólny mianownik działań podejmowanych w regionie narciarskim Val di Fassa. Działania te mają na celu zwiększenie przyjemności i bezpieczeństwa na trasach Dolomitów. W końcu to właśnie na stoku LaVolata w Passo San Pellegrino w lutym 2024 r. odbędzie się Puchar Świata w narciarstwie alpejskim kobiet. Na Ciampedìe trwa rozbudowa toru do boardercrossu oraz stoków Cigolade i Tomba. Tutaj również wiele ze stoków zostało wyposażonych w nowy systemem naśnieżania. Narty w Trentino: zapamiętaj te daty Pierwsze udogodnienia czekają na narciarzy już po wylądowaniu we Włoszech. Od 7 grudnia 2023 r. do 1 kwietnia 2024 r., w soboty i niedziele, dzięki usłudze FlySki Shuttle, główne ośrodki narciarskie w Trentino będą połączone bezpośrednimi transferami z lotniskami: Werona, Bergamo Orio al Serio, Mediolan-Linate, Mediolan-Malpensa, Wenecja, Treviso, Bolzano oraz ze stacjami kolejowymi Wenecja-Mestre, Mediolan Centrale i Trydent. Ośrodki włączone w projekt to: Val di Sole, Val di Fassa, Val di Fiemme, San Martino di Castrozza, Madonna di Campiglio i Pinzolo. Więcej informacji: www.flyskishuttle.com/it/ Darmowy dzień jazdy na nartach Kolejna data do zapamiętania to 16 grudnia. Tego dnia instruktorzy z wybranych szkół narciarskich Trentino zapraszają wszystkich na bezpłatne 2-godzinne lekcje grupowe dla dzieci w wieku od 4 lat i dorosłych. W trakcie darmowych zajęć będzie można podszkolić się zarówno z jazdy na snowboardzie, jak i narciarstwa alpejskiego oraz klasycznego. Na czas trwania lekcji sprzęt i karnety również będą gratis. Jedyny koszt – w wysokości 10 euro za osobę – to potwierdzenie rezerwacji na stronie www.trentinosci.it/it/scuol. Zebrane środki trafią w całości do Sportabili, trydenckiego stowarzyszenia popularyzującego narciarstwo wśród niepełnosprawnych dzieci. Dodatkowo każdy, kto zarezerwuje sobie weekend na udział w Free Ski Day, otrzyma dwudniowy karnet narciarski w cenie dziennego biletu. Do 23 grudnia można również skorzystać z promocji Superpremiére. Oferta obejmuje 4 noce w cenie 3, 4-dniowy karnet narciarski w cenie 3-dniowego, 4 lekcje jazdy na nartach w cenie 3 (dotyczy obiektów biorących udział w promocji). Skisafari w Dolomitach A gdyby tak postawić na jeszcze bardziej aktywny wypoczynek i odbyć prawdziwą podróż przez „wielkie piękno” Dolomitów? Dolomiti Skisafari – Sellaronda Top Experience to przygoda, podczas której odkrywa się coraz to nowe i fascynujące krajobrazy, przemieszczając się z jednej doliny do drugiej. W trakcie istnieje możliwość zatrzymania się w różnych schroniskach na trasie, gdzie można skosztować lokalnych specjałów kulinarnych i cieszyć się ciepłym przyjęciem menedżerów. Oferta obejmuje 6 noclegów w hotelu i 1 w schronisku (niepełne wyżywienie), 6-dniowy karnet narciarski Dolomiti Superski, wycieczkę narciarską w towarzystwie instruktorów szkół narciarskich Val di Fassa, plecak Val di Fassa, aperitif o zachodzie słońca i całodzienne doświadczenie Dolomiti Ski Sunrise.
Nowy rozkład PKP ucieszy miłośników gór i nart. I to nie tylko w Polsce. Niektóre trasy pokonamy szybciej
Nowy rozkład PKP zacznie obowiązywać już od 10 grudnia. Jakie zmiany czekają podróżujących koleją? Siatka połączeń zostania poszerzona, a niektóre trasy pokonamy szybciej o prawie godzinę.
W tym artykule: Nowe i wydłużone połączenia kolejowe Nowy rozkład PKP z trasami do Zakopanego Pociągiem z Polski w Alpy Nowy rozkład PKP pojawia się co kilka miesięcy. Dla przewoźnika jest to okazja aby pochwalić się nowymi składami oraz odpowiedzieć na zmieniające się w zależności od sezonu potrzeby podróżnych. Zimą Polacy chętnie wybierają się na południe Polski. To zrozumiałe. W końcu w górach mamy największe szanse na doświadczenie prawdziwej zimy. Śnieg w Tatrach czy Bieszczadach ma jednak cieszyć nie tylko oko, ale też nogi. Chodzi oczywiście o sporty zimowe, takie jak narty czy snowboard. W polskich górach pojawił się już pierwszy śnieg. Cześć ośrodków narciarskich również powoli zaczyna przyjmować gości. Na nowy rozkład PKP z dodatkowymi połączeniami do Zakopanego trzeba jednak jeszcze chwilę poczekać. Pierwsze zmiany na kolei wejdą w życie 10 grudnia. Jakie trasy pojawią się w zaktualizowanym rozkładzie? Nowe i wydłużone połączenia kolejowe Nowością będzie między innymi pociąg TLK Szczeliniec na trasie Kraków-Jelenia Góra (z postojami w Katowicach, Nysie czy Kłodzku). Niedzielny rozkład jazd zostanie uzupełniony o nowe połączenia na trasach Warszawa-Białystok (nowy skład IC Esperanto) oraz Przemyśl-Kraków (IC Łukasiewicz). Nowy rozkład PKP obejmuje nie tylko nowe trasy czy pociągi, ale też wydłużenie dotychczasowych relacji. I tak na przykład EIP 1602/6102, kursujący do tej pory między Warszawą i Wrocławiem, będzie dojeżdżać także do Jeleniej Góry i Wałbrzycha. Z kolei IC Fredro z Wrocławia pojedzie już nie tylko do Warszawy, ale aż do Białegostoku. IC Morcinek trasę z Lublina skończy za to nie w Katowicach, a w Gliwicach. Pozostałe wydłużone relacje to: IC Skaryna dotychczas na trasie Terespol-Warszawa dojedzie Łodzi, IC Rejewski obsługujący trasę Bydgoszcz-Warszawa pojedzie do Lublina. Gdzie na narty w Austrii? Oto polecane ośrodki narciarskie w Tyrolu i nie tylko Austria to jeden z ulubionych kierunków narciarzy nie tylko z Europy. I nie ma się co dziwić. Kraj, którego znaczną powierzchnią zajmują góry, ma do zaoferowania różnorodne trasy i luksus... Nowy rozkład PKP z trasami do Zakopanego 22 grudnia na tory ma wrócić 5 całorocznych połączeń do Zakopanego i 2 sezonowe. To spora zmiana, biorąc pod uwagę, że w ostatnim czasie z powodu prac modernizacyjnych bezpośrednie pociągi do z Krakowa do zimowej stolicy Polskiej kursowały tylko w wakacje i ferie zimowe. Poza sezonem podróżni musieli korzystać z autobusowej komunikacji zastępczej na trasie Kraków – Zakopane. Co wiadomo o nowych połączeniach do Zakopanego? Z Trójmiasta w Tatry ruszą pociągi TLK Małopolska, TLK Karpaty oraz IC Witkacy. Dwa z nich zatrzymają się w Warszawie. Dodatkowo Warszawiacy będą mieli do wyboru składy EIC Tatry oraz IC Karłowicz, startujące właśnie w stolicy. I tu gratka: pociąg EIC Tatry ma pokonać całą trasę w 4 godziny i 53 minuty, czyli o 50 minut szybciej niż w poprzednim rozkładzie jazdy. Kraków, jako największe najbliższe miasto Zakopanego, otrzyma w sumie aż 5 połączeń do stolicy Tatr. Będą to kursujące przez cały rok składy: EIC Tatry, TLK Małopolska, TLK Karpaty, IC Karłowicz, IC Witkacy. Co z resztą Polski? Szczecin, Poznań i Katowice połączy z Zakopanem sezonowy IC Podhalanin, a Bydgoszcz IC Halny – również sezonowy. Pociągiem z Polski w Alpy Pociągami PKP można podróżować nie tylko po Polsce, ale również po Europie. Polski przewoźnik samodzielne lub we współpracy z zagranicznymi kolejami oferuje bezpośredniego połączenia między innymi do Berlina, Pragi, Wiednia czy Budapesztu. Od 22 grudnia w systemie rezerwacji pojawi się nowa międzynarodowa trasa. Kierunek powinien ucieszyć narciarzy. Mowa bowiem o Salzburgu, położonym w pobliżu wielu ośrodków narciarskich. Jak na razie informacja ta nie została jeszcze podana oficjalnie przez PKP. Połączenie można jednak znaleźć w wyszukiwarce na stronie przewoźnika. Na razie jeszcze bez szczegółów o cenach biletu. Wiadomo jednak, że IC Chopin wyruszy z Warszawy o 19:58, a w Salzburgu zatrzyma się o 7:44. Austriackie miasto nie będzie jednak ostatnim przystankiem na trasie. Dalej pociąg pojedzie do Monachium. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Nowe połączenia lotnicze do Turcji jeszcze w tym roku. Tani przewoźnik zachwycił wyborem miast
Szukasz pomysłu na zimowy urlop? Warto rozważyć nowe połączenia lotnicze do Turcji. Ten uwielbiany przez Polaków kraj cieszy oko nie tylko latem. Zimą można tam też poszusować na nartach.
W tym artykule: Nowe połączenia lotnicze do Turcji Zima w Turcji Turcja już od wielu sezonów utrzymuje się w czołówce ulubionych wakacyjnych kierunków Polaków. Ojczyzna świętego Mikołaja to atrakcyjny kraj nie tylko w sezonach letnich. Rosnącą popularnością cieszą się też tureckie kurorty narciarskie. Inna sprawa to cenne zabytki i stanowiska archeologiczne, które również przyciągają podróżników. Dodajmy do tego Kapadocję słynącą z podziemnych miast oraz widokowych lotów balonem i mam gotowy plan wyjazdu na co najmniej kilka dni. Nowe połączenia lotnicze do Turcji Żeby cieszyć się Turcją, nie trzeba czekać do lata. W zaplanowaniu zimowego wyjazdu do tego kraju mogą pomóc nowe połączenia lotnicze. Tani turecki przewoźnik Pegasus Airlines uruchomi w grudniu trzy kolejne trasy. Do tej pory turyści mieli do wyboru tylko jedno połączenie, z Krakowa do Ankary. Nowa siatka połączeń stawia na turystyczne perełki Turcji. Turcja nie tylko na plażę. TOP 5 najciekawszych atrakcji w Antalyi Turcja poleca się na wakacje. Uwielbiana przez turystów Antalya to idealne miejsce nie tylko na plażowanie, ale też historyczno-przyrodnicze eksploracje. Co wato zobaczyć w Antalyi? Już od 31 grudnia z Krakowa polecimy też do Antalyi. Loty w dwie strony będą realizowane w niedziele do 31 marca. Co prawda zimą na Riwierze Tureckiej nie zastaniemy upałów, ale wciąż jest tam zdecydowanie cieplej niż w Polsce. Nawet w styczniu i lutym miejscowe termometry mogą pokazywać do 20 stopni Celsjusza. Za bilet w jedną stronę zapłacimy około 200 zł. Jeszcze wcześniej Pegasus uruchomi też dwa nowe połączenia do Turcji z Warszawy. Od 29 grudnia w każdy piątek turecki przewoźnik zabierze podróżnych do Antalyi. Tego samego dnia uruchomiona zostanie także nowa trasa do Izmiru. Stolica Turcji Egejskiej jest położona niedaleko Efezu. To kierunek kuszący nie tylko wczasowiczów szukających słońca, ale również pasjonatów historii. W okolicy nie brakuje wiekowych zabytków. Zima w Turcji Tureckie ośrodki narciarskie oferują wysoki standard. Mimo to ceny i tak są wyraźnie niższe niż w alpejskich kurortach. Nie jest więc dziwne, że coraz więcej Europejczyków przekonuje się do tego nietypowego kierunku i właśnie tam planuje coroczne białe szaleństwo na stokach. Gdzie szukać śniegu w Turcji? Narciarze mają do wyboru sprawdzone ośrodki. Najnowocześniejszy z nich, Erciyes Ski Resort, został uruchomiony w 2011 r. Znajduje się w pobliżu miasta Kayseri, na zboczach wygasłego wulkanu. Goście mają do dyspozycji 34 stoki o łącznej długości 102 km. Fani zimowych sportów chętnie odwiedzają też: Kartalkaya, Ejder 3200, Uludağ. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Narty tylko dla najbogatszych? Zdaniem uczonych w 90 proc. kurortów narciarskich Europy zabraknie śniegu
W czarnym scenariuszu naturalny biały puch stanie się absolutną rzadkością w ośrodkach narciarskich w Europie. Jeśli średnia temperatura na planecie wzrośnie o 3 st. C., na nartach w ogóle nie będzie dało się pojeździć bez sztucznego śniegu.
W tym artykule: Coraz cieplej w Alpach Zagrożenie rośnie wraz z temperaturą Koszty sztucznego śniegu Tysiące metrów sześciennych wody do produkcji śniegu W Europie znajduje się ponad 2200 ośrodków narciarskich – policzyli naukowcy w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Nature Climate Change”. Miłośnicy szusowania po białym puchu mogą znaleźć dla siebie miejsca aktywnego wypoczynku na całym kontynencie: od krajów skandynawskich po Turcję. Narciarstwo cieszy się ogromną popularnością. Największą w Niemczech, gdzie w 2021 roku narty przypięło 14,6 mln ludzi (wg. portalu statista.com). Jeździć na nartach uwielbiają również Francuzi, Włosi, Brytyjczycy i Polacy (prawie 5 mln narciarzy). Procentowo, sport jest najpopularniejszy w Austrii i Lichtensteinie, gdzie narciarstwo uprawia co trzeci obywatel. Według danych sprzed kilku lat, co piąty Polak deklarował, że potrafi jeździć na nartach. Coraz cieplej w Alpach Niestety, przyszłość kurortów narciarskich na Starym Kontynencie jest uzależniona od tempa postępowania katastrofy klimatycznej. W tej chwili średnia temperatura wzrosła już o 1,2 st. C w stosunku do czasów przedindustrialnych. Jednak ten wzrost nie przebiega jednolicie na całej planecie. Ośrodek narciarski w Alpach Szwajcarskich próbuje niekonwencjonalnych metod by ratować tamtejsze lodowce Pracownicy ośrodka narciarskiego w Szwajcarii, pracowali pracowali przez całe lato, przykrywając lodowiec specjalnymi, poliestrowymi kocami, aby zablokować promienie słoneczne powodujące jego... Poszusować bardzo lubimy m.in. w Alpach. Szacuje się, że na zimowe szaleństwo wybiera się tam 40 proc. narciarzy. Jednak w Alpach klimat ociepla się znacznie szybciej niż przeciętnie. Średnia temperatura wzrosła tam już o 2 st. C, ustalono jeszcze w poprzedniej dekadzie. Przyspieszyło to topnienie lodowców, śnieg zaś spada rzadziej i zalega krócej niż wcześniej. W 2021 r. połowa stoków narciarskich w Szwajcarii musiała być sztucznie naśnieżana, żeby dawało się po nich jeździć. Zagrożenie rośnie wraz z temperaturą Według autorów najnowszych badań, na brak śnieżnego puchu są narażone wszystkie europejskie ośrodki położone poniżej 1500 m n.p.m. W przyszłości zaś będzie jeszcze gorzej, przewidują badacze. W swoim artykule piszą, że jeśli emisje gazów cieplarnianych się nie zmniejszą, aż w dziewięciu europejskich kurortach na dziesięć zabraknie naturalnego śniegu. Co gorsza, przy wzroście temperatury o 3 st. C, wszystkie zimowe ośrodki w Niemczech, Alpach austriackich i Turcji średnio co drugi rok mogą nie mieć dość naturalnego śniegu, by funkcjonować. Jeśli uda się ograniczyć wzrost średniej temperatury do 1,5 st. C – co z każdym rokiem wydaje się coraz mniej prawdopodobne – problemy ze śniegiem będzie miała aż jedna trzecia ośrodków narciarskich w Europie. Koszty sztucznego śniegu W krajach skandynawskich, we Francji, Austrii i Szwajcarii rozwiązaniem będzie sztuczne naśnieżanie. Jednak na południu kontynentu – i w kurortach niżej położonych – nawet ono stanie się problematyczne. – Wytwarzanie śniegu wymaga inwestycji i ponoszenia kosztów operacyjnych, które mogą narazić kurorty na bankructwo – powiedział agencji AFP Hughes Francois, główny autor pracy. To problem dla gospodarek wielu krajów Europy. Branża narciarska przynosi rocznie 28 mld euro. Jak podaje firma FrigorTec (zajmująca się produkcja różnych systemów chłodzących), kurort narciarski zaczyna generować pierwsze zyski dopiero po stu dniach funkcjonowania. Tymczasem koszty sztucznego naśnieżania – środowiskowe i ekonomiczne – są ogromne. Tysiące metrów sześciennych wody do produkcji śniegu FrigorTec szacuje, że metr sześcienny sztucznego śniegu kosztuje między 3 a 5 euro. Jak pisaliśmy kilka lat temu, „z danych Tatra Mountain Resorts, właściciela stacji Tatrzańska Łomnica, Jasna pod Chopokiem, Szpindlerowy Młyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, wynika, że pokrycie warstwą śniegu grubości pół metra kilometrowej trasy szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20–30 tys. zł”. Na pokrycie sztucznym śniegiem hektara potrzeba między 3 a 4 tys. m3 wody. Do tego dochodzą jeszcze rosnące ostatnio koszty energii elektrycznej, niezbędnej do działania maszyn produkujących sztuczny śnieg. Efekt cieplarniany – jak powstaje i jakie są jego skutki? Czym jest efekt cieplarniany? Jakie czynniki doprowadzają do jego wystąpienia? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej. To wszystko powoduje, że przyszłość europejskich ośrodków sportów zimowych stoi pod znakiem zapytania. Ale tylko w sytuacji, gdy nie uda się zmniejszyć emisji gazów cieplarnianych. Jak podają autorzy pracy z „Nature Climate Change” przy wzroście temperatury ograniczonym do 1,5 st. C w niektórych miejscach śniegu nie zabraknie. „Bardzo wysokie ryzyko” braku naturalnego śniegu dotknie wówczas tylko 4, 5 i 7 proc. ośrodków w – odpowiednio – Alpach szwajcarskich, francuskich i austriackich. Jednak nawet w tym scenariuszu problemy będzie mieć aż 20 proc. kurortów w Niemczech. Źródła: Phys.org, Nature Climate Change, FrigorTec, statista.com, Polityka. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
W zimowym biznesie wszyscy chwalą się dziś tym samym: szybkimi wyciągami, trasami „o każdym stopniu trudności”, szkółkami dla rodzin i apres ski dla imprezowiczów. Włochy mają coś więcej – swoją specyfikę oraz poziom przygotowania stoków zwykle przekraczający i tak wysokie standardy alpejskie.
Po pierwsze więc słońce. Z racji położenia tamtejsze kurorty zasadnie chwalą się niespotykaną gdzie indziej liczbą słonecznych dni w sezonie. A w słońcu na nartach jeździ się przecież zupełnie inaczej niż w kurzawie czy mgle, nieprawdaż? Po drugie – widoki. Wystarczy zobaczyć mieniący się pod koniec dnia czerwienią czy wręcz fioletem masyw Sella (3150 m n.p.m.) nad południowotyrolską Alta Badia. Albo też w sąsiednim regionie Trentino ciąg szczytów składających się na Dolomiti di Brenta, który góruje nad Madonną di Campiglio (z racji swego piękna stał się symbolem całych Dolomitów i widnieje na setkach pocztówkowych ujęć). Znawcy Alp sugerują wręcz, że skały Tre Cime di Lavaredo/Drei Zinnen (też w Południowym Tyrolu) dorównują urokiem Matterhornowi. Po trzecie – kulinaria. O włoskiej kuchni napisano tomy. We wszystkich powtarza się jedno: że jest fantazyjna i zdrowa. Ta proponowana w górach ma dodatkowy walor – jest stosowna do wymogów pogodowych i stylu życia (w tym uprawiania narciarstwa właśnie). Pizzoccheri w schroniskach Valtelliny, polenta z grzybami w stacjach Trentino, wątrobiane knedle i speck w Południowym Tyrolu, sery i rozmaite pasty – wszędzie. Ba, na słynnym szlaku narciarskim Sella Ronda w wybudowanym, co tu istotne, na 2150 m n.p.m. Rifugio Comici serwuje się ryby i owoce morza dostarczane codziennie z Adriatyku… A całkiem osobnym tematem są wina i grappy – oraz hugo i bombardino (zwłaszcza przyrządzane wedle rodzinnych receptur). O porannym – i smakującym jak nigdzie – espresso przed wyruszeniem na stok wspominać nie trzeba. Lecz istotą owej włoskiej specyfiki jest też zapewne talent gospodarzy do sprawiania, by narty były czymś wyjątkowym. Nie bez przyczyny choćby włoskie zbocza cieszą się zasłużoną renomą zawsze doskonale przygotowanych. Otóż Włosi traktują narciarstwo przede wszystkim jako formę popularnej rekreacji. Dlatego już przy wytyczaniu tras zakładają, że przynajmniej połowa z nich powinna być dostępna także dla mniej wprawnych gości, w tym narciarskich rodzin z dziećmi. Bo to, że wszystkie muszą być idealnie wyratrakowane, jest oczywiste. Tu zresztą znaczenie ma również fakt, że to właśnie we Włoszech do perfekcji dopracowano technologię produkcji sztucznego śniegu. Wszystko za sprawą firmy TechnoAlpin z Obereggen w Dolomitach. To ona na początku lat 80. ubiegłego wieku była pionierem instalacji dośnieżających w Europie (choć pierwsze armatki ściągnęła zza Atlantyku, a dopiero kolejne opracowała sama w oparciu o turbinki maszyn do… suszenia siana). Dziś jest jednym z liderów w branży: wśród klientów ma ponad 1800 stacji zimowych w niemal 50 krajach całego świata – w tym oczywiście większość stacji ojczystych. Co kluczowe: wedle wielu ekspertów (w tym zawodników) sztuczny śnieg powstający dzięki technologiom Technoalpin jest bliski naturalnemu – co jest najlepszą jego rekomendacją. Albo inny pomysł: Ski Pustertal Exspress – uruchomiony kilka lat temu w Południowym Tyrolu pociąg, który kursuje (co 30 minut!) między ośrodkami zimowymi doliny Pusteria. I taki drobiazg: z peronu Percha/Perca można od razu wsiąść w gondolkę na Kronplatz, uchodzący za jeden z najlepszych terenów narciarskich w Alpach. Na szczycie (2275 m n.p.m.) warto zresztą zajść do Messner Mountain Museum, dzieła sławnego włoskiego wspinacza oraz światowej rangi architektki Zahy Hadid: w idealnie wkomponowanym w zbocze futurystycznym (m.in. żadna ze ścian nie łączy się z sąsiednią pod kątem prostym), acz przypominającym bryłę lodu, gmachu, prezentowana jest ekspozycja poświęcona dziejom zmagań człowieka z górami. Nie mówiąc o tym, że to włoską tradycją są rozmaite zniżki i promocje – chociażby coraz częstszy teraz i gdzie indziej system ski weeks (czyli karnet w niższym sezonie wliczany w cenę noclegu). Włoskie góry zatem nie dość, że zachowały klimat i kameralny charakter (pod tym względem naszym – ale też samej Justyny Kowalczyk – sekretnym faworytem jest wioska Santa Caterina w lombardzkiej Valfurva), to pozostały kierunkiem dostępnym również dla narciarzy z niekoniecznie najgrubszymi portfelami. I last but not least: we Włoszech prócz wielkich nart niemal wszędzie można poczuć wielką Historię. Narciarstwa – co jasne. W takiej Madonnie di Campiglio, gdzie (skądinąd za sprawą Habsburgów i Anglików) rodził się włoski wypoczynek zimowy czy w słynnej z wydarzeń sportowych (oraz zjazdów – i skoku – agenta 007 Jamesa Bonda w filmie „Tylko dla twoich oczu”) Cortinie d’Ampezzo, która zresztą w 2026 roku będzie ponownie areną zimowych igrzysk olimpijskich. Lecz narty we Włoszech mogą być też okazją do zetknięcia się z – co również nie dziwi – z dawnymi dziejami całej Europy. A to w murach romańskiej kolegiaty w San Candido/Innichen, a to na zboczach Lagazuoi (niedaleko Alta Badia), których skalne tunele były podczas I wojny światowej areną tzw. bitwy minowej, a to w pamiętających czasy Cesarstwa Rzymskiego termach wykutych w skałach nad lombardzkim Bormio – i wciąż oferujących kąpiele z widokiem na Cima Bianca (3005 m n.p.m.), skądinąd przednią narciarską górę ze słynną, bo nader trudną, trasą pucharowego zjazdu mężczyzn Stelvio. Jak tu zatem Włoch nie wielbić? I jak tam nie jeździć na narty?!
Śnieg znika przez zmiany klimatyczne. Co bezśnieżne zimy oznaczają dla narciarzy?
Bez niego święta, ferie i zimowe igrzyska tracą magię. Niestety, w dobie przegrzewania klimatu śnieg znika, a górskie kurorty muszą go produkować sztucznie. A to oznacza coraz większe koszty.
W tym artykule: Brak śniegu to straty dla gospodarki Ośrodki narciarskie będą się zamykać Coraz więcej stoków trzeba sztucznie naśnieżać Nowe technologie ułatwiają produkcję sztucznego śniegu Produkcja sztucznego śniegu jest bardzo kosztowna Sztuczny śnieg to obciążenie dla środowiska Co zrobią kurorty narciarskie bez śniegu? Mimo że temperatura w czeskim uzdrowisku Jańskie Łaźnie była nieco na plusie, armatki śnieżne pracowały z całą mocą. Mieliśmy jednak szczęście – dzień po naszym przyjeździe zaczął sypać prawdziwy śnieg. Alena, która co roku wynajmuje nam mieszkanie, powiedziała, że w sezonie 2016/2017 śnieg spadł tylko raz, po Nowym Roku. Boże Narodzenie narciarze przebiedowali na sztucznym. Wyjazd na narty w tzw. wysokim sezonie grudzień–luty kiedyś dawał gwarancję śniegu, dziś już nie. W Alpach w sezonie 2016/2017 odnotowano kryzysowy spadek opadów i pokrywy śnieżnej – największy w stuleciu. Europejska Agencja Środowiska szacuje, że od lat 70. XX w. średnia długość okresu śnieżenia skraca się o pięć dni na dekadę. Brak śniegu to straty dla gospodarki Na nartach jeździ ok. 6–8 proc. Polaków, szacuje Polska Organizacja Turystyczna. Jeszcze kilka lat temu co ósmy z badanych wybierał Polskę (działa tu ok. 200 ośrodków narciarskich). Jednak sytuacja z roku na rok zmienia się na korzyść Alp, a nawet Czech czy Słowacji. Takie wnioski płyną z raportu „Zimowe destynacje narciarskie” (ARC Rynek i Opinia). – W Polsce nie prowadzi się badań, które pokazywałyby, jakie straty ponosi gospodarka z powodu braku śniegu. Ale problem jest widoczny gołym okiem – twierdzi Joanna Mieszkowicz, prezes Fundacji Aeris Futuro. Jej misją jest przeciwdziałanie globalnym zmianom klimatu. Jak jeździć na nartach – wskazówki jak zacząć i jak poprawić technikę jazdy Determinacja, nauka, zaangażowanie – to właśnie te czynniki decydują o tym, czy i w jakim stopniu opanujemy technikę jazdy. Jak jeździć na nartach? Poniżej zamieszczamy praktyczne wskazó... – W Alpach, gdzie od lat monitoruje się sytuację, badacze zaobserwowali, że podnosi się tzw. linia śniegu. To minimalna wysokość n.p.m., powyżej której można liczyć na pewny śnieg. Dziś to 1200 m n.p.m. Powyżej leży większość kurortów, to „kurorty pewne śniegowo”. Jednak według scenariuszy badaczy, jeśli nie ograniczymy emisji dwutlenku węgla, do 2050 roku linia śniegu podniesie się do 1800 m n.p.m. – wylicza Mieszkowicz. Ośrodki narciarskie będą się zamykać Efekt? Duża część ośrodków może przestać funkcjonować. Liczba szwajcarskich ośrodków narciarskich zmaleje do 101 (z ponad 200). Jeszcze gorzej będzie w Austrii, Włoszech i Polsce, gdzie kurorty położone są jeszcze niżej. Podobne wyliczenia przedstawia dotyczący Stanów Zjednoczonych raport dr Elizabeth Burakowski z Institute for the Study of Earth, Oceans, and Space (EOS) University of New Hampshire. W najmniej optymistycznym scenariuszu do połowy wieku pokrywa śnieżna w USA zmaleje o połowę. W niektórych stanach zniknie całkowicie. W takim wypadku do końca XXI wieku rentowność utrzyma tylko 14 największych ośrodków! „Śnieg pojawia się później i szybciej topnieje. Branża sportów zimowych, która dokłada do budżetu USA ok. 12,2 mld dol. rocznie i utrzymuje ponad 200 tys. miejsc pracy, już odczuwa skutki kryzysu. Mniej śniegu to mniej ludzi na stokach. Tylko w ciągu dekady – w związku ze spadkiem liczby turystów – spadło zatrudnienie, a straty szacowane są na około miliard dolarów”– pisze dr Burakowski. Choć światowy biznes sportów zimowych to niewielki wycinek globalnej gospodarki, jest on kluczowy dla górskich regionów USA czy Europy. 44 proc. z 400 mln narciarzy na świecie jeździ w Alpach, w USA 21 proc. Coraz więcej stoków trzeba sztucznie naśnieżać W XXI wieku śnieg zyskuje więc status białego złota, o które trzeba dbać. Szwajcarskie lodowce (m.in. Titlis) od kilku lat po sezonie zimowym są okrywane specjalnymi płachtami termoizolacyjnymi. Te „kocyki” odbijają nawet 80 proc. promieni słonecznych i zmniejszają proces topnienia lodowców o 60 proc. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... To jednak margines działań. Większość wysiłków koncentruje się bowiem na naśnieżaniu. Branża ta rozwija się błyskawicznie. Skomplikowane systemy naśnieżania (zbiorniki z wodą, chłodnice, pompy, rury, kompresory, armatki i lance) w niczym nie przypominają pierwszej armatki. Została ona skonstruowana w 1950 r. z kompresora i węża ogrodowego. Widać to choćby na przykładzie słynnego szwajcarskiego Davos. Jeszcze 20 lat temu działały tam pojedyncze armatki śnieżne. W Szwajcarii sztucznie naśnieżanych było wówczas ok. 10 proc. stoków. Dziś zastąpił je zintegrowany i zarządzany komputerowo system obejmujący prawie 400 maszyn, który pracę rozpoczyna już w październiku. Niektóre kurorty są w stanie zaśnieżyć wszystkie trasy! W USA 88 proc. ośrodków należących do National Ski Areas Association używa sztucznego naśnieżania. – Obsługujemy już 2 tys. klientów w ponad 50 krajach, licząc tylko kurorty narciarskie. A działamy także w nowych obszarach, takich jak śnieżne kopuły w Dubaju, Kairze czy Pekinie – potwierdza David Klotz z TechnoAlpin. Ta firma z Południowego Tyrolu to główny gracz na rynku produkcji śniegu. Jej zyski w ostatnim dziesięcioleciu wzrosły dwukrotnie i obecnie wynoszą 170 mln dol. rocznie. Nowe technologie ułatwiają produkcję sztucznego śniegu Śnieg techniczny, tak jak naturalny, składa się z wody i powietrza. Jednak do jego produkcji konieczna jest odpowiednia temperatura i wilgotność. Im zimniej, tym łatwiej go wytworzyć. Przy niskiej wilgotności (rzędu 20 proc.) systemy naśnieżania mogą działać nawet przy temperaturze 3 st. C. Natomiast gdy wilgotność jest wysoka, potrzebne są temperatury ujemne, poniżej minus 2 st. C. Dlatego firmy naśnieżające od lat inwestują w badania, których celem jest zwiększenie efektywności armatek także w temperaturach dodatnich. Jako pierwsza technologię taką opracowała izraelska grupa IDE zajmująca się m.in. chłodzeniem w kopalniach złota i diamentów. Technologię AWS (All Weather Snow), która umożliwia produkcję śniegu nawet przy 40 st. C, oferuje m.in. fińska firma SnowTek, austriacka Supersnow GmbH, południowokoreańska S&A Co., Ltd., a w Polsce SuperSnow S.A. Wykorzystuje się ją m.in. na austriackim lodowcu Pitztal, a w lipcu 2017 r. zastosował ją w Szczyrku ośrodek Beskid Sport Arena. Od kilku lat podobną innowację, tzw. SnowFactory, oferuje TechnoAlpin. SnowFactory wygląda jak wielki kontener. – Produkcja śniegu odbywa się za pomocą innowacyjnej technologii chłodzącej. Wydajny wymiennik ciepła schładza wodę do punktu zamarzania. Obieg chłodzenia pozostaje zamknięty, co umożliwia wytwarzanie śniegu przy każdej temperaturze na zewnątrz – wyjaśnia David Klotz. Suche lodowe płatki śniegu zamrożone w 100 proc. mają temperaturę jądra minus 5 st. C. i długo się topią. Klotz dodaje, że SnowFactory nie ma zastępować tradycyjnych systemów naśnieżania, jedynie je wspomagać. Innowacja używana jest głównie podczas imprez w dużych miastach. Np. podczas World Cup w chorwackim Sljeme i na niżej położonych stokach. W Polsce testuje ją m.in. Karpacz. Produkcja sztucznego śniegu jest bardzo kosztowna Biały puch ma wysoką cenę. Na ostateczną kwotę składają się: koszty sprzętu (ceny armatek zaczynają się od kilkunastu tysięcy złotych), budowy zbiorników wodnych (te największe w Alpach mają 500 tys. metrów sześciennych), prądu i wody (gdy jest daleko, trzeba ją doprowadzić). Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe? Już dziś kurorty w USA połowę wydatków na prąd przeznaczają na sztuczne naśnieżanie, a jeden sezon narciarski w Alpach zużywa niemal tyle wody, ile rocznie duże miasto. – W cenie skipassu w Tyrolu już dziś 50 proc. to koszt przygotowania i obsługi stoków, a tylko 25 proc. to koszt wyciągów – zdradza Joanna Mieszkowicz. Metr sześcienny technicznego śniegu kosztuje średnio 3–5 euro. Z danych Tatra Mountain Resorts, właściciela stacji Tatrzańska Łomnica, Jasna pod Chopokiem, Szpindlerowy Mlyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, pokrycie warstwą śniegu grubości pół metra kilometrowej trasy szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20–30 tys. zł. Jednak w zależności od pogody naśnieżania trzeba powtarzać. A także codziennie (a często dwa razy dziennie) wyrównywać powierzchnię stoku ratrakami. Sztuczny śnieg to obciążenie dla środowiska Z raportu US National Ski Areas Association wynika, że przeciętnie kurort wydaje w sezonie 606 tys. dol., naśnieżając średnio ok. 80 hektarów stoków. Drogo pozyskany surowiec nie może się tak po prostu rozpuścić. W Alpach stosuje się m.in. snow-farming. Warstwę starego śniegu pokrywa się półmetrową warstwą kory i przechowuje. Ok. 20 proc. rozpuszcza się podczas letnich miesięcy, ale reszta posłuży podczas następnej zimy. „Wytwarzanie śniegu nie uratuje biznesu narciarskiego, tylko opóźni ten proces” – pisze Porter Fox w książce o historii narciarstwa i przyszłości śniegu („Deep: The Story of Skiing and the Future of Snow”). – Produkując sztuczny śnieg, pogłębiamy ocieplenie klimatu. Mnóstwo energii potrzebnej do jego produkcji wciąż pochodzi z zasobów nieodnawialnych, np. węgla – dodaje Joanna Mieszkowicz. Ten proces można minimalizować, czerpiąc prąd ze źródeł odnawialnych, np. wody. Taki ekologiczny śnieg powstaje np. w kurorcie Melchsee-Frutt. Można też unikać transportu śniegu ciężarówkami czy helikopterami (jak np. podczas igrzysk zimowych w Kanadzie). Co zrobią kurorty narciarskie bez śniegu? Dr Elizabeth Burakowski zauważa, że w zderzeniu z niepewną przyszłością część kurortów zwłaszcza niżej położonych już dziś – by zatrzymać turystów – zamiast w produkcję śniegu powinna inwestować w inne atrakcje. Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... – Świetnym przykładem są powstające na Podhalu ośrodki spa i aquaparki, oparte na odnawialnych źródłach geotermalnych – mówi Joanna Mieszkowicz. Zgadza się z nią dr Burakowski i wskazuje na Jay Peak w Vermoncie, który dzięki aquaparkom przetrwał już kilka ciężkich bezśnieżnych sezonów.
DO NIEDAWNA mieszkałem w magicznym zakątku Seattle, na zboczu wzgórza z widokiem na zatokę Puget Sound otoczoną starymi drzewostanami. Mój mąż Charles i ja dzieliliśmy ten skrawek natury z dzikimi zwierzętami: kojotami, łasicami, wydrami, jeleniami i oczywiście ptakami. W ciągu kilku ostatnich miesięcy, które tam spędziliśmy, otoczeniem wstrząsały ciągłe walki między puszczykiem kreskowanym gniazdującym w jednym z naszych klonów a stadem wron. Gdy tylko wrony zauważyły sowę, otaczały ją, głośno kracząc, atakując i generalnie nękając. Chociaż Charles przypomniał mi, że te dwa gatunki raczej się nie dogadują, ciągle myślałem o nieustępliwości wron. Co one miały do puszczyka? Czy były wściekłe za jakąś krzywdę, którą im wyrządził? Czy coś do niego czuły? Postęp nauk behawioralnych w odkrywaniu tego, co zwierzęta myślą – i tak, czują – jest tematem okładkowego artykułu w tym miesiącu. To skłaniające do myślenia spojrzenie na najważniejsze dotychczasowe odkrycia dotyczące spraw takich jak psie przyjemności i rozczarowania, braterstwo szczurów czy radości delfinów. Tak się składa, że współautor tekstu Yudhijit Bhattacharjee rozmawiał z biologiem, który bada kruki – kuzynów wron z mojej posesji. Naukowiec ów udokumentował ptaki pocieszające się wzajemnie. A skoro tak, to teoria, że moje wrony żywiły jakąś urazę do sowy, nie jest znowu taka naciągana. Badania nad wrażliwością zwierząt prawdopodobnie będą miały daleko idące implikacje dla sposobu, w jaki będziemy postrzegać ziemskie stworzenia w nadchodzących latach. W tym miesiącu proponujemy także inne fascynujące materiały: rok w obrazach fotografów NG oraz podróż nad amerykańskie Wielkie Jeziora. Mamy nadzieję, że ten numer ci się spodoba. NATHAN LUMP redaktor naczelny
Jakie gadżety narciarskie zabrać na stok? Oto najważniejsze akcesoria dla narciarzy
Udany wyjazd na narty zależy nie tylko od pogody i umiejętności narciarzy, ale również od sprzętu, którym dysponują. Przed wyprawą na stok warto zadbać, aby wyposażyć się w niezbędne akcesoria i gadżety, które poprawią komfort zjazdów.
W tym artykule: Krótka historia narciarstwa na świecie Kiedy narciarstwo stało się dyscypliną sportową? Jak przygotować się na wyjazd na narty? Jakie gadżety narciarskie warto zabrać na stok? Paski, szelki lub uprząż do noszenia nart Smartwatch lub inteligentna opaska, którymi zmierzymy nasze postępy na stoku Rękawice narciarskie, w których bez problemu skorzystamy ze smartfona Narciarski old-school, czyli dobry termos nie jest zły Kamera GoPro zapewnia zdjęcia w jakości 4K Historia narciarstwa może sięgać nawet szóstego tysiąclecia przed naszą erą. Najnowsze badania wykazały, że W Azji środkowej, a dokładnie w okolicach Bajkału i gór Ałtaj, ludzie używali przedmiotów podobnych do nart, aby przemieszczać się po śniegu w trakcie polowań. Z kolei malowidła naskalne sprzed 5000 lat sugerują, że m.in. starożytni Chińczycy mogli korzystać z nart do przemieszczania się w trudnych warunkach. Krótka historia narciarstwa na świecie Eksperci twierdzą, że narty do Europy sprowadzili Lapończycy. Rysunki naskalne w Skandynawii sprzed 3000–5000 lat, przedstawiają postaci, które znajdują się w charakterystycznej narciarskiej pozycji. Z kolei w norweskim mieście Rødøy, które znajduje się w centralnej części kraju, archeolodzy odnaleźli malowidła, na których widoczne są narty. Pochodzą sprzed 4500–5000 lat. Najstarsze prymitywne narty odnaleziono w szwedzkim Hoting w regionie administracyjnym Jämtland. Archeolodzy datują je na lata 4500–2500 p.n.e. Jednak jednym z bardziej przełomowych odkryć, było to z 2014 roku. W górach Reinheimen, w okolicach norweskiego miasta Lesja, badacze znaleźli misternie zaprojektowany sprzęt narciarski, płozy z drewna brzozowego wyposażone były w wiązania na buty ze skórzanych pasków. Badania wykazały, że przedmioty te miały nawet 1300 lat. Zarówno w starożytności, jak i w dalszych okresach ludzkości, narty wykorzystywane były w myślistwie oraz jako środek transportu. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Kiedy narciarstwo stało się dyscypliną sportową? Narciarstwo jako dyscyplina sportowa powstała jednak znacznie później. Za jego kolebkę uważa się Norwegię. W 1808 roku Olaf Rye po raz pierwszy skoczył na nartach i wybił się na 9,5 metra wysokości przed większą publicznością. Prowizoryczna skocznia znajdowała się w Eidsberg w okręgu Viken. W Tromsø w 1843 roku po raz pierwszy odbył się oficjalny bieg narciarski, a w 7 lat później w mieście Telemark zaczęto uprawiać biegi w formie slalomu, zjazdu i skoki przez stopień. Jak przygotować się na wyjazd na narty? Prawdziwy rozwój i wzrost popularności narciarstwa nastąpił na początku XX wieku. Zaczęło powstawać wówczas coraz więcej stoków przystosowanych do zjazdów oraz szkółek narciarskich. Na przestrzeni całego wieku narciarstwo ewoluowało. Sprzęt stawał się coraz lepszy, zmieniały się przepisy, a nawet tak prozaiczne rzeczy, jak narciarska moda. Nie zmieniło się jedno – sama idea, która od lat pozostaje taka sama. Chodzi o dobrą i bezpieczną zabawę. Dziś, ekwipunek narciarski wygląda zgoła inaczej, niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Narciarze wyposażeni są w smartwatche, kamerki GoPro na kaskach lub latarki czołówki, na wypadek zjazdów na nieoświetlonych trasach. Każdy narciarz preferuje inny styl oraz inne warunki jazdy, dlatego przed kupnem kolejnego gadżetu sobie lub komuś na prezent, warto zastanowić się, czego potrzebujemy. Jakie gadżety narciarskie warto zabrać na stok? Warto również pamiętać, że gadżety narciarskie dzielą się na te absolutnie niezbędne oraz te, które są jedynie uzupełnieniem wymaganego ekwipunku. Należy również pamiętać, że na stoku bierzemy pełną odpowiedzialność za zdrowie i życie swoje i innych ludzi, dlatego nie powinno się stawiać wyżej gadżetów i przyjemności nad bezpieczeństwem. Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą? Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”. Słuchawki mogą nam umilić jazdę, ale mogą również być pośrednią przyczyną wypadku. Trzeba zdawać sobie z tego sprawę. Jakie gadżety narciarskie warto w takim razie zabrać ze sobą na wyjazd? Oto rekomendacje redakcji National Geographic Polska: Paski, szelki lub uprząż do noszenia nart To absolutny hit na każdym narciarskim wyjeździe, który odmienia życie. Uprząż do noszenia nart i kijków lub deski to gadżet, który sprawia, że poruszenie się z nartami lub snowboardem staje się o wiele łatwiejsze i bardziej komfortowe. Warto sprawdzić, czy szelki są wykonane z elastycznego i wytrzymałego materiału oraz czy posiadają specjalne zapięcie, którym możemy przymocować uprząż do plecaka. Jest to szczególnie przydatny gadżet, gdy dostajemy się trasy poza stokiem i uprawiamy tzw. freeride. Smartwatch lub inteligentna opaska, którymi zmierzymy nasze postępy na stoku To urządzenie jest przydatne tak naprawdę w każdej dyscyplinie sportu. W narciarstwie ten gadżet jest jednak o tyle ważny, ponieważ nie musimy za każdym razem wyciągać z kieszeni kurtki lub spodni telefonu, żeby sprawdzić m.in. ważne powiadomienia lub zaktualizować nasz sportowy progres. Dodatkowo inteligentne zegarki posiadają różne funkcje, takie jak: GPS, pulsometr, kompas, płatności zbliżeniowe, sterowanie muzyką lub pomiar przemierzonej trasy. Biorąc pod uwagę, że narciarstwo zalicza się do sportów ekstremalnych, należy zadbać o to, aby urządzenie, po które chcemy sięgnąć, było zarówno praktyczne, jak i wytrzymałe. Rękawice narciarskie, w których bez problemu skorzystamy ze smartfona Kolejnym ciekawym pomysłem na gadżet narciarski, są rękawice do smartfona. Ekrany dotykowe działają w taki sposób, że w miejscu dotknięcia wykrywane jest przez sensory, które wychwytują zmiany w natężeniu prądu elektrycznego lub zmiany ładunku elektrostatycznego. Zwykłe rękawiczki stanowią swego rodzaju izolator skóry od ekranu, który sprawia, żenie można w nich obsługiwać telefonu. Inaczej sytuacja wygląda w rękawiczkach przystosowanych do smartfonów. Te posiadają specjalne włókna z metalu, dzięki czemu są w stanie przewodzić impulsy elektryczne, które generują ludzkie palce. To niezwykle przydatny gadżet, jeśli nie chcemy za każdym razem zdejmować rękawiczek, aby obsłużyć smartfona. Narciarski old-school, czyli dobry termos nie jest zły Każdy zaprawiony narciarz wie, że w wyjątkowo trudnych warunkach, ważne jest, aby od czasu do czasu zapewnić sobie ciepły posiłek lub ciepły napój. O ile z tym pierwszym istnieją pewne przeszkody, o tyle z drugim są one łatwe do przeskoczenia. Wystarczy nam tradycyjny termos, który na wiele godzin zatrzyma gorącą temperaturę herbaty lub kawy. Dobrze jest sprawdzić jednak parametry sprzętu, aby posiadał odpowiednią odporność mechaniczną, aby uniknąć zniszczenia podczas upadku i zalania reszty rzeczy w plecaku. Równie ważną cechą jest to, jak długo termos utrzymuje temperaturę. To niezwykle istotne podczas wielogodzinnych zjazdów. Kamera GoPro zapewnia zdjęcia w jakości 4K Stoki narciarskie i górski, zimowy anturaż to wyjątkowo fotogeniczne krajobrazy. W tych warunkach praktycznie każde zdjęcie i film wyglądają magicznie. Właśnie dlatego na wyjazd narciarski warto wyposażyć się w dobry sprzęt do nagrywania wideo i fotografii. Najlepszym wyborem będą kamery, takie jak GoPro. Te wodoszczelne kompaktowe urządzenia nagrywają wideo w 4K i równie dobrze radzą sobie ze zdjęciami. Należy jednak pamiętać, aby dokupić uchwyt, którym przymocujemy kamerę do kasku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Gdzie jechać na narty w Turcji? Najlepsze miejsca
Szukasz ciekawego miejsca, w którym będziesz mógł aktywnie spędzić zimowy urlop? Narty w Turcji okażą się strzałem w dziesiątkę. Tamtejsze ośrodki narciarskie oferują wysoki standard, a ceny są wyraźnie niższe niż w alpejskich zimowych kurortach.
W tym artykule: Erciyes Ski Resort Kartalkaya Ejder 3200 Uludağ Turcja wszystkim kojarzy się z nadmorskimi kurortami, słonecznymi plażami i wspaniałą pogodą. Niewiele osób bierze pod uwagę ten kraj jako destynację urlopu narciarskiego. To spory błąd, bo oferta turystyczna Turcji nie jest kierowana wyłącznie do miłośników plażowania, ale także do wszystkich, którzy uwielbiają swobodne szusowanie po stokach. Znudziły ci się już narty w Andorze, a narty w Szwajcarii to dla dla ciebie zbyt oczywisty wybór? Nie każdy zimowy urlop trzeba spędzać w Europie. Jedną z ciekawszych destynacji, która w pierwszej chwili nijak kojarzy się z nartami, jest Turcja. Zapewniamy, że ten wspaniały kraj można docenić nie tylko latem, ale także zimą. Dobre warunki pogodowe, świetnie przygotowane trasy, nowoczesne wyciągi, hotele oferujące wysoki standard – oto zimowe oblicze Turcji. Nie można nie wspomnieć, że ogromną wartością takiego wyjazdu jest także możliwość zwiedzenia interesujących zakątków i obcowania z kulturą zupełnie odmienną od europejskiej. Które z tamtejszych ośrodków są najbardziej warte uwagi? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje. Erciyes Ski Resort Naszą pierwszą propozycją jest stosunkowo nowy ośrodek, bo uruchomiony w 2011 roku. Erciyes Ski Resort jest położony tuż obok miasta Kayseri, na zboczach wygasłego wulkanu. Mierzący 3917 m n.p.m. szczyt jest najwyższą górą centralnej Anatolii i piątą najwyższą w Turcji. Wyraźnie widać, że miejsce to stworzono z myślą o zagranicznych turystach. Bez dwóch zdań Erciyes Ski Resort to najnowocześniejszy zimowy kurort w Turcji. Do dyspozycji narciarzy oddano tam 34 stoki o łącznej długości 102 km. Mówimy więc o dość rozległym ośrodku. Nie brakuje tam tras, które zapewniają bezpieczne warunki nawet niedoświadczonym narciarzom. Coś dla siebie znajdą tam także zaawansowani miłośnicy białego szaleństwa. 7 sposobów na tanią Turcję W tym roku wybierasz się na wakacje do Turcji? Zobacz, jak możesz zaoszczędzić pieniądze podczas wyjazdu Najbardziej doświadczonym polecamy zjazd z najwyżej położonej stacji, znajdującej się na wysokości 3400 m n.p.m. Na dół prowadzą wspaniałe czarne trasy, należy jednak podkreślić, że nie zawsze można z nich skorzystać. Wulkan Erciyes jest silnie eksponowany na działanie wiatru, zwłaszcza w północno-wschodniej części. To sprawia, że gdy wiatr dmucha z dużą siłą, prowadząca do najwyższej stacji kolejka „Ottoman” jest nieczynna (bezpieczeństwo przede wszystkim). Północny stok jest mocno nasłoneczniony. Z jednej strony jest to duża zaleta, ale należy wskazać także na jedną istotną niedogodność. Nie ma gwarancji, że trasy będą pokryte naturalnym śniegiem. Na szczęście aparatura naśnieżająca znajduje się na wyposażeniu ok. 50-kilometrowego odcinka nartostrad. Wyraźnie lepsze warunki można zastać na wschodnim zboczu góry. Świeżego, sypkiego śniegu jest tam pod dostatkiem, jednak nie można nie wspomnieć, że to właśnie tam zwykle panuje największy tłok na trasach. W Erciyes działa 18 nowoczesnych wyciągów, które rozpoczynają bieg w czterech dolnych stacjach. Nie zabrakło szybkich, wygodnych kolei gondolowych i ośmioosobowych podgrzewanych kanap. Trzeba podkreślić, że cały ośrodek jest świetnie skomunikowany. Pomiędzy sektorami można przemieszczać się bez wypinania nart. Zdarza się, że ze względu na panujące warunki atmosferyczne, niektóre wyciągi są zamykane. Wówczas narciarze przemieszczają się skibusem lub są holowani przez skuter śnieżny. Jak zagospodarować wolny czas? Opcji jest wiele, ale my polecamy wycieczkę do Kapadocji – historycznej krainy o niezwykłym uroku. W jej krajobrazie dominują niezwykłe formy tufowe, które powstały 30 mln. lat temu, po wybuchu wulkanu. Osobliwe formacje tworzą iście księżycową panoramę. Kartalkaya Nasza kolejna propozycja to Kartalkaya – jeden z najpopularniejszych ośrodków narciarskich w Turcji. Resort jest położony w północnej części kraju, w malowniczych górach Köroğlu, a od Bolu dzieli go zaledwie 50 km. Sezon narciarski rozpoczyna się tam pod koniec grudnia i trwa niemal do końca marca. Kartalkaya przypadnie do gustu nie tylko miłośnikom narciarstwa alpejskiego, ale także biegowego i skitouringu. Trasy zjazdowe są zlokalizowane na wysokości od 1850 do 2200 m n.p.m. Należy podkreślić, że większość z nich jest przeznaczona dla osób z dużym doświadczeniem. To sprawia, że nie możemy polecić tego miejsca początkującym. Ejder 3200 Obszar narciarski Ejder 3200 składa się z dwóch ośrodków, które są położone w pobliżu Erzurum. Taka lokalizacja sprawia, że z dotarciem na miejsce nie ma najmniejszego problemu. Największe miasto w regionie jest świetnie skomunikowane z resztą kraju. Z wielu miejsc można tam dotrzeć drogą lotniczą. Palandöken Ski Resort Pierwszy ośrodek narciarski w tym regionie mieści się u podnóża góry Palandöken, w odległości ok. 4 km od Erzurum. Trasy narciarskie znajdują się tam na wysokości od 2000 do 3176 m n.p.m. Takie położenie przekłada się na dobre warunki, jeżeli jednak pogoda nie dopisze, z pomocą przyjdą systemy sztucznego naśnieżania. Sezon narciarski trwa tam od listopada do kwietnia. Ośrodek oddaje do dyspozycji narciarzy trasy o różnym stopniu trudności. Osoby zdobywające pierwsze szlify mogą skorzystać z czterech bardzo łatwych i 8 łatwych tras. Bardziej doświadczonym miłośnikom szusowania zadedykowano dziewięć trudniejszych stoków i trzy bardzo trudne nartostrady. Latawce na śniegu. Zimowy odlot Co to jest: narty lub deska snowboardowa plus latawiec? Odpowiedź: snowkiting, czyli dyscyplina zdobywająca w Polsce coraz większą popularność. Gwarantuje dawkę adrenaliny i dobrą zabawę Najodważniejsi i najbardziej pewni swoich umiejętności mogą wybrać się na trasę Ejder (co w języku tureckim oznacza „smok”), która cieszy się opinią najtrudniejszej w całym ośrodku. Jest niezwykle wymagająca technicznie, a przy tym panują tam trudne warunki. W dniach, kiedy okolicę spowija gęsta mgła lub istnieje wysokie ryzyko zejścia lawiny, stok jest zamykany. Ejdar to jedna z dwóch dostępnych tras slalomowych FIS. Druga, nieco mniej wymagająca, to Kapikaya. W ośrodku działa dziewięć wyciągów: dwie koleje gondolowe, sześć wyciągów krzesełkowych, dwa baby lifty i jeden wyciąg orczykowy. Warto wspomnieć, że zabawa nie kończy się tam wraz z zachodem słońca. Na odcinku o długości 5,5 km zainstalowano sztuczne oświetlenie, więc zmierzch nie jest przeszkodą przed dalszym szusowaniem. Konakli Ski Center Ośrodek Konakli jest położony tuż obok Palandöken. Oba resorty dzieli odległość ok. 11 km. Trasy narciarskie znajdują się na wysokości od 2200 do 3185 m n.p.m. Podobnie jak w opisanym wcześniej, także w tym ośrodku można znaleźć trasy o różnym stopniu trudności, ale należy zaznaczyć, że dominują tam dość wymagające stoki. Także tutaj panują doskonałe warunki. Każdej zimy opady w Konakli wynoszą ok. 3 m śniegu. Warto podkreślić, że ze względu na kontynentalny klimat, pokrywa zapewnia wyśmienite warunki do jazdy – śnieg jest suchy i drobny. Stoki są obsługiwane przez 6 nowoczesnych wyciągów. Uludağ Naszą ostatnią propozycją jest jeden z najpopularniejszych i jednocześnie najbardziej luksusowy ośrodek narciarski w Turcji. Uludağ, bo o tym miejscu mowa, jest położony w pobliżu Bursy, w odległości ok. 200 km od Stambułu (co sprawia, że z dotarciem na miejsce nie ma żadnego problemu). Turcja - orient na stoku Nie wyobrażasz sobie zimy bez nart, co więcej, chciałbyś szusować nawet w środku lata? Ośrodki na sześciu kontynentach oferują jazdę w puchu po dziewiczych stokach, szaleństwo na śwież... Ośrodek oferuje 24 trasy o łącznej długości ok. 20 km. Poszczególne stoki charakteryzują się różnym stopniem trudności. Nie brakuje miejsc, w których odnajdą się osoby początkujące, ale bardziej wymagający narciarze mogą skorzystać z tras czerwonych i czarnych. Najdłuższa mierzy ok. 3 km. Nie można nie wspomnieć, że tamtejsze tereny obfitują w dziewicze stoki, idealne dla miłośników freeride'u. W ośrodku działa 14 wyciągów. To przede wszystkim koleje gondolowe i wyciągi krzesełkowe. Stoki masywu Uludağ są mocno nasłonecznione. W ciągu roku, występuje tam średnio 300 słonecznych dni. Sezon narciarski trwa 5 miesięcy (zaczyna się w grudniu), przy czym należy zaznaczyć, że najlepsze warunki do jazdy panują od stycznia do marca, kiedy na stokach utrzymuje się ok. 3-metrowa pokrywa śnieżna, zapewniająca świetne warunki do jazdy. Hotele oferują wysoki standard i właściwie wszystkie mieszczą się tuż przy stacjach. Większość z nich działa w formule all inclusive. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Stoki narciarskie na Słowacji – gdzie się wybrać na narty?
Jeżeli marzy ci się narciarski urlop poza granicami Polski, a alpejskie kraje z jakichkolwiek przyczyn nie są dla ciebie właściwą destynacją, dobrym wyborem może okazać się Słowacja. Stoki narciarskie u naszych południowych sąsiadów są przygotowane w sposób perfekcyjny, a tamtejsze ośrodki oferują naprawdę wysoki standard obsługi. No i te krajobrazy, których nie sposób zapomnieć!
W tym artykule: Tatrzańska Łomnica SKI PARK Kubínska hoľa PARK SNOW Donovaly Jasná Nizke Tatry Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica Najlepsze regiony narciarskie na Słowacji są położone blisko granicy z Polską, więc z dotarciem na miejsce nie będzie najmniejszego problemu. Które z nich warto wziąć pod uwagę? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje. Kurorty narciarskie na Słowacji oferują nowoczesną infrastrukturę, dość długie trasy zjazdowe o zróżnicowanym poziomie trudności i bardzo dobre warunki do jazdy. To wszystko brzmi niezwykle kusząco, a należy dodać, że za narciarski urlop u naszych południowych sąsiadów zapłacimy wyraźnie mniej niż w krajach alpejskich. Różnica w cenie może sięgnąć nawet 50 proc., więc Słowacja wydaje się być kuszącą propozycją dla wszystkich miłośników białego szaleństwa, którzy nie chcą spędzać zimowych ferii w Polsce. Tatrzańska Łomnica Gdzie na narty na Słowacji blisko granicy? Jeżeli zależy ci na skróceniu czasu podróży, wybierz Tatrzańską Łomnicę. To najwyżej położony ośrodek narciarski w słowackiej części Tatr i jednocześnie – jeden z najpopularniejszych, także wśród polskich narciarzy. Od polsko-słowackiej granicy dzieli go zaledwie 30 km, co sprawia, że podróż nie zajmie dużo czasu, zwłaszcza osobom wyruszającym z południa kraju. Słowackie Tatry tej zimy? Czemu nie! Zimą na nasze podróże często wybieramy odległe rejony, poszukując znakomicie przygotowanych stoków, śnieżnej atmosfery i atrakcji dla całej rodziny. Tymczasem takim regionem są właśnie... Ośrodek składa się z dwóch terenów narciarskich – Skalnate Pleso i Jamy. 13 nartostrad ma łączną długość ponad 12 km. Dominują trasy łatwe (niebieskie), z których korzystają przede wszystkim osoby początkujące, które dopiero zdobywają doświadczenie na stokach. W ośrodku znajdziemy też sporo czerwonych nartostrad, które są przeznaczone dla przynajmniej średniozaawansowanych narciarzy. Nie zabrakło też kilku czarnych tras dla najbardziej doświadczonych osób. Nartostrady są obsługiwane przez 13 nowoczesnych wyciągów. W ośrodku działają kolejki gondolowe, kanapy (8-, 6-, 4-, 3- i 2-osobowe) i wyciągi orczykowe. Nowicjusze mogą uczyć się pod czujnym okiem doświadczonej kadry instruktorskiej. Na miejscu można też wypożyczyć cały niezbędny sprzęt. Jak zagospodarować wolny czas? W chwili odpoczynku od szusowania, można wybrać się na lodowisko, zażyć odrobinę relaksu w kompleksie basenów z wodami termalnymi lub udać się do SPA. Osobom, które najlepiej czują się na łonie natury, polecamy wycieczkę trasą Jasná-Vrbické, która prowadzi do największego jeziora w Tatrach Niskich. SKI PARK Kubínska hoľa Przenosimy się na drugi najwyższy szczyt Magury Orawskiej. Nasza kolejna propozycja to SKI PARK Kubínska hoľa, położony w pobliżu Dolnego Kubina. To kolejny słowacki ośrodek narciarski, który cieszy się ogromną popularnością. Nic dziwnego, bo poza świetnie przygotowanymi trasami i nowoczesną infrastrukturą sportową, oferuje także niesamowite widoki na Magurę Orawską, Tatry Niskie i Zachodnie, Małą i Wielką Fatrę oraz Góry Choczańskie. To sprawia, że nie można nie docenić walorów tego niezwykle urokliwego miejsca. Na miłośników narciarstwa czeka tam 9 tras zjazdowych o łącznej długości 14 km. Początkujący mogą skorzystać z trzech tras niebieskich. Dla średniozaawansowanych przygotowano 2 trasy czerwone, a dla najbardziej doświadczonych – aż cztery czarne nartostrady. Nie można nie wspomnieć, że tamtejsze trasy są certyfikowane przez FIS. To jednoznacznie potwierdza ich perfekcyjne przygotowanie. Na miejscu działa też nowoczesny snowpark, w którym mogą wyszaleć się wszyscy miłośnicy jazdy na snowboardzie. Jak dobrać deskę snowboardową? Praktyczne wskazówki na co warto zwrócić uwagę Sporty zimowe zyskują coraz większą popularność. O ile narciarstwo zjazdowe wciąż jeszcze króluje na polskich stokach, to należy wyraźnie zaznaczyć, że coraz więcej miłośników biał... Ośrodek oddaje do dyspozycji gości 11 wyciągów. Dominują orczyki (9 wyciągów). Są też dwa wyciągi krzesełkowe. Na miejscu wypożyczymy cały niezbędny sprzęt narciarski, a najmłodsi mogą wziąć lekcje jazdy prowadzone przez certyfikowanych instruktorów. W dzień wolny od jazdy warto zwiedzić Zamek Orawski i Muzeum Wsi Orawskiej w Zuberecu. Polecamy też pieszą wycieczkę szlakami położonymi w pobliżu malowniczego Parku Narodowego Wielka Fatra. Najmłodszym z całą pewnością przypadnie do gustu Kids Park, gdzie prowadzone jest narciarskie przedszkole. Poza lekcjami jazdy, placówka oferuje także udział w animacjach i zabawach. PARK SNOW Donovaly Zestawienie obejmujące najciekawsze stoki narciarskie na Słowacji nie byłoby kompletne bez naszej kolejnej propozycji. PARK SNOW Donovaly to jeden z najlepiej przygotowanych ośrodków sportów zimowych, którego oferta zadowoli nawet najbardziej wymagających miłośników białego szaleństwa. Kompleks jest położony na pograniczu Tatr Niżnych, Wielkiej Fatry i Starohorskich Wierchów. Coś dla siebie znajdzie tam dosłownie każdy, bo poza trasami zjazdowymi, ośrodek oferuje także trasy slalomowe, biegowe i snowboardowe. 18 nartostrad legitymuje się łączną długością ok. 12 km. Przeważają trasy łatwe (13 oznaczonych kolorem niebieskim) i dla średniozaawansowanych (cztery oznaczone kolorem czerwonym). Jest też jedna czarna nartostrada. Większość nartostrad wyposażono w system sztucznego naśnieżania, więc nawet niesprzyjająca pogoda nie pokrzyżuje nikomu planów. Do dyspozycji gości oddano 17 nowoczesnych wyciągów. Poza orczykami i wyciągami krzesełkowymi, ośrodek oferuje także komfortową kolej kabinową. PARK SNOW Donovaly ma dobrą ofertę dla osób uprawiających narciarstwo alpejskie, ale nie rozczarowuje także wielbicieli biegówek. Całkowita długość tras biegowych to ok. 14 km. W nowoczesnym ośrodku narciarskim nie może zabraknąć wypożyczalni sprzętu. Wszystko, co jest potrzebne, by miło spędzić czas na stoku, można wypożyczyć na miejscu. W ośrodku działają też szkoły narciarstwa. W wolnych chwilach można przejechać się konnym lub psim zaprzęgiem, pojeździć na łyżwach i wybrać się na spacer w rakietach śnieżnych. Osoby, które szukają mocnych wrażeń także poza stokiem, powinny zdecydować się na przejażdżkę skuterem śnieżnym. Dla najmłodszych przygotowano największy w tej części Europy zimowy FUNPARK. Jasná Nizke Tatry Naszą kolejną propozycją jest największy słowacki ośrodek narciarski – Jasná Nizke Tatry. Wspaniały kurort jest położony w Liptowie, w samym sercu malowniczego Parku Narodowego Tatry Niskie. Jasná oferuje 41 nartostrad o łącznej długości przekraczającej 50 km. Najwięcej jest tras niebieskich, dedykowanych osobom początkującym. Szczególnie atrakcyjna jest 4-kilometrowa trasa turystyczna. Nie brakuje też tras czerwonych i charakteryzujących się najwyższym stopniem trudności tras czarnych. Nartostrady Vyhliadková i Zjazdárska są wyjątkowo wymagające, ale jeżeli to za mało, na zboczach Chopoka jest wiele miejsc, w których można uprawiać freeride. Ośrodek Jasná Nizke Tatry dysponuje 23 nowoczesnymi wyciągami. Narciarze mogą skorzystać z 10 orczyków, 8 wyciągów krzesełkowych i 5 kolejek kabinowych. Część stoków może być sztucznie naśnieżana, a jeden wyposażono w oświetlenie umożliwiające jazdę nocą. Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica Nasze zestawienie zamyka Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica. Malowniczo położony ośrodek znajduje się w granicach trzech miejscowości: Dedovka, Marguska i Laliki. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... Snow Paradise to idealne miejsce dla rodzin z dziećmi. Tamtejsze trasy niebieskie charakteryzują się łagodnym nachyleniem i dużą szerokością, co sprawia, że bez problemu poradzą sobie z nimi nawet początkujący. Bardziej doświadczeni narciarze mają do wyboru kilka tras czerwonych i jedną czarną. Ta ostatnia nie jest zbyt długa, za to bardzo wymagająca. Warto dodać, że niemal wszystkie nartostrady są wyposażone w system sztucznego naśnieżania, który zapewnia dobre warunki nawet przy niesprzyjającej pogodzie. Ośrodek dba też o miłośników nocnej jazdy, bo łączna długość oświetlonych tras to aż 2200 m. Stoki są obsługiwane przez 8 wyciągów. Poza wygodną koleją kabinową, do dyspozycji gości oddano wyciągi krzesełkowe i orczyki. Snow Park nie zawodzi także w kwestii oferty après-ski. Po szaleństwach na stoku można zrelaksować się w saunie, na basenie lub w fitness klubie. Jeżeli wolisz spędzać czas na świeżym powietrzu, koniecznie wypróbuj tamtejsze lodowisko. Nie można pominąć jednej z największych atrakcji tego miejsca. Mowa o najdłuższym w Europie Środkowej torze saneczkowym. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.