National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-04-09T10:57:12.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Polska też ma swoją pustynię. Wydma Łącka to kraina wędrującego piasku
items: Mierzeja Kurońska – atrakcje, rowery, plaże. Co warto zobaczyć na Litwie?
items: Odkryto sekret tajemniczej wydmy gwiaździstej na Saharze. Powstała w niespodziewany sposób
items: NASA odkryła wydmy na Marsie. Zdradzają historię planety
items: Fizycy sprawdzili, jak "komunikują się" wydmy. Czeka nas zderzenie?
items: Afryka: Namibia pod ochroną
items: Algieria. Między pustynią a niebem
items: Namibia: Świat za tysiąc lat i szarlotka na pustyni
items: Wydmy: Żagiel nad pustynią
items: Listopadowy numer National Geographic Polska już w poniedziałek!
items: Namibia pod ochroną.
items: Tu pustynia spotyka wodę. Poznaj niezwykły park narodowy w Brazylii
items: Pustynia - przeprawa przez morze piasku

Polska też ma swoją pustynię. Wydma Łącka to kraina wędrującego piasku
type: item
date: 2025-04-09T10:57:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: parki narodowe
subject: polska
subject: pomorze
subject: Travel
subject: wydmy
description: Wydma Łącka to jedna z największych atrakcji Słowińskiego Parku Narodowego. Co roku przyciąga tysiące turystów – i trudno się dziwić. Malownicza panorama to tylko część jej wyjątkowego uroku.
encoded: W tym artykule: Czym jest Wydma Łącka? Gdzie znajduje się Wydma Łącka? Jak wygląda Wydma Łącka? Dlaczego Wydma Łącka jest nazywana „wędrującą”? Flora i fauna Wydmy Łąckiej Czy Wydma Łącka jest dostępna dla turystów? Jak dostać się na Wydmę Łącką? Słowiński Park Narodowy skrywa wiele atrakcji. Słynie z muzeów, starych osad i nastrojowych latarni morskich, ale największą wartością tego obszaru jest wspaniała przyroda. Wielkie Bagno, Zatopiony Las i wspaniałe jeziora to jeszcze nie wszystko. Warte wymienienia są także tamtejsze ruchome wydmy. Najbardziej znaną i najtłumniej obleganą jest Wydma Łącka. Czym jest Wydma Łącka? Wydma Łącka to wzniesienie wydmowe będące częścią dużego kompleksu ruchomych wydm. Została usypana przez wiatr, a jej kształt jest determinowany przez panujące w środowisku warunki. Osiąga wysokość 42 m n.p.m., co czyni ją najwyższym wzniesieniem całego kompleksu. Należy wspomnieć, że do powstawania wydm przyczynia się nie tylko natura, ale także ludzie. Działalność człowieka doprowadza do zwartej pokrywy roślinnej. Gdy piaski nie są związane systemami korzeniowymi, wiejący wiatr może je swobodnie przenosić. Łeba i święty spokój Zimą nad Bałtyk? A dlaczego by nie. Mieszkańcy nadmorskich kurortów oddychają wtedy z ulgą. Nieliczni turyści, którzy się tam pojawiają – też. Sama się o tym przekonałam. Bo wszę... Geneza nazwy Do 1945 roku obszar ten był znany jako Lontzken Berg. Później wprowadzono nazwę „Wydma Łącka”, która w 1955 roku stała się nazwą urzędową. Nawiązuje ona do wsi Łączka, która w przeszłości zniknęła pod niesionym przez wiatr piaskiem. Gdzie znajduje się Wydma Łącka? Wydma Łącka znajduje się na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Piaszczystego wzniesienia należy szukać na Mierzei Łebskiej (Wybrzeże Sowińskie), w gminie Smołdzino (powiat słupski, województwo pomorskie). Rozległa wydma znajduje się między jeziorem Łebsko i Morzem Bałtyckim. Jak wygląda Wydma Łącka? Wydma ma kształt półksiężyca, którego ramiona wyciągnięte są na wschód. …

wydma-lacka.png-c270481.jpg
width: 2121
height: 1414

Mierzeja Kurońska – atrakcje, rowery, plaże. Co warto zobaczyć na Litwie?
type: item
date: 2024-10-13T09:32:50.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: aktywność fizyczna
subject: aktywny wypoczynek
subject: litwa
subject: morze bałtyckie
subject: plaże
subject: rowery
subject: RPWNG
subject: trasy rowerowe
subject: wydmy
description: Mierzeja Kurońska to unikatowy półwysep nad Morzem Bałtyckim, ciągnący się przez 98 km między Litwą a obwodem królewieckim. Ten wąski skrawek ziemi oddziela Zalew Kuroński od Bałtyku, tworząc niezwykłe krajobrazy, w których dominują majestatyczne wydmy, rozległe lasy i puste plaże. W tym artykule połączymy praktyczne porady z osobistymi refleksjami, odkrywając, co sprawia, że Mierzeja Kurońska jest miejscem tak magicznym.
encoded: Spis treści: Jak dotrzeć na Mierzeję Kurońską Najważniejsze atrakcje Mierzei Kurońskiej Rowerem po Mierzei Kurońskiej Nida – azyl artystów i pisarzy Kłajpeda – wrota do Mierzei Podsumowanie Jak dotrzeć na Mierzeję Kurońską? Podróż na Mierzeję Kurońską rozpoczyna się zazwyczaj w Kłajpedzie, mieście pełnym historii, które w średniowieczu nosiło nazwę Memelburg. Aby dostać się na mierzeję, najlepiej skorzystać z promu, który kursuje co 20 minut. Przeprawa trwa zaledwie 7 minut, ale już wtedy zaczynamy odczuwać oddech Bałtyku i magię tego miejsca. Koszt przeprawy dla rodziny z samochodem to 22 euro, jednak na samym półwyspie musimy zapłacić dodatkową opłatę ekologiczną wynoszącą 8 euro. Kłajpeda nie tylko stanowi „wrota do mierzei”, ale także jest miejscem, w którym warto zatrzymać się na dłużej. Miasto oferuje mnóstwo atrakcji – od Muzeum Litwy Mniejszej, pełnego starych map i pocztówek, po średniowieczne uliczki i domy z muru pruskiego. Zdecydowanie warto poświęcić dzień na odkrywanie Kłajpedy, zanim wyruszymy w dalszą podróż. Najważniejsze atrakcje Mierzei Kurońskiej Mierzeja Kurońska jest rajem dla miłośników przyrody i ciszy. Jej największymi atrakcjami są wydmy, które można podziwiać w różnych częściach półwyspu, oraz nieskażona natura, która sprawia, że czujemy się tutaj jak na końcu świata. Wydma Parnidis Jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów na Mierzei Kurońskiej jest Wydma Parnidis, mierząca 52 metry. To miejsce nie tylko oferuje zapierające dech w piersiach widoki na morze i Zalew Kuroński, ale także pozwala na chwilę refleksji przy znajdującym się tu zegarze słonecznym. Siedząc na szczycie wydmy i obserwując powolny ruch cieni można poczuć, jak czas zdaje się płynąć wolniej. Ruchome i Martwe Wydmy Nie mniej imponujące są Ruchome Wydmy, które zmieniają swój kształt z roku na rok, przesuwając się pod wpływem silnych wiatrów. Warto przespacerować się po ich szczytach, by zrozumieć, jak natura nieustannie formuje ten krajobraz. Z kolei Martwe Wydmy w pobl…

shutterstock271103507-5087b0c.jpg
width: 1000
height: 665

Odkryto sekret tajemniczej wydmy gwiaździstej na Saharze. Powstała w niespodziewany sposób
type: item
date: 2024-03-05T11:51:43.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: maroko
subject: pustynie
subject: sahara
subject: Travel
subject: wydmy
description: Wielka wydma gwiaździsta w Maroku formowała się przez kilkanaście tysięcy lat. Jednak jej czubek jest o wiele młodszy niż sądzono. Naukowcy odkryli też, że wydma przesuwa się o kilkadziesiąt centymetrów rocznie.
encoded: W tym artykule: Jak powstają wydmy gwiaździste? Szybki wzrost wydmy gwiaździstej Jak się ustala wiek wydmy? Wydmy gwiaździste a geologia Wydmy gwiaździste to jeden z naturalnych cudów świata. Są ogromne, masywne i imponujące. Oglądane z ziemi wyglądają jak piramidy. Gdyby zaś spojrzeć na nie z powietrza, przypominałyby gwiazdy. Zawdzięczają to ramionom odchodzącym od wspólnego wierzchołka. Jak powstają te niezwykłe struktury? By odpowiedzieć na to pytanie, naukowcy z Aberystwyth University oraz University of London wybrali się do południowo-wschodniego Maroka. Tam zbadali jedną z najpiękniejszych wydm gwiaździstych świata. To Lala Lallia, znajdująca się w części Sahary znanej jako Erg Chebbi. W artykule opublikowanym w czasopiśmie „Scientific Reports” badacze opisują efekty tej wyprawy. Sprytne badanie wykazało, że podstawa wydmy Lala Lallii ma 13 tys. lat. Jednak jej górna część uformowała się stosunkowo niedawno. Potężna piaskowa góra urosła zaledwie w tysiąc lat. Jak powstają wydmy gwiaździste? Wiejące na pustyniach wiatry nieustannie przenoszą piasek. Jeśli na ich drodze pojawią się przeszkody – np. kamienie – piasek zaczyna się na nich gromadzić. Z czasem powstaje całe wzniesienie, czyli wydma. Wydmy mają różne kształty, w zależności od kierunku wiatru. Wydmy gwiaździste są jednymi z najbardziej skomplikowanych. Powstają tam, gdzie wiatry wieją z różnych stron. W takim wypadku usypują rozległe struktury o złożonym kształcie. Największa wydma gwiaździsta świata najprawdopodobniej znajduje się w Chinach na pustyni Badain Jaran. Ma 300 m wysokości. Piaszczyste góry istnieją też na Marsie i Tytanie. Badana przez Brytyjczyków Lala Lallia ma 700 metrów szerokości i 100 wysokości. Jej nazwa, pochodząca z języków berberyjskich, oznacza „najwyższy święty punkt”. Szybki wzrost wydmy gwiaździstej Naukowcy ustalili, że podstawa tej wydmy uformowała się ok. 13 tys. lat temu. Później wydma powoli rosła, aż ok. 9 tys. lat temu zatrzymała się. Wówczas na Saharze było bardziej …

odkryto-sekret-tajemniczej-wydmy-gwiazdzistej-na-saharze-powstala-w-niespodziewany-sposob-82db8f9.jpg
width: 2880
height: 2160

NASA odkryła wydmy na Marsie. Zdradzają historię planety
type: item
date: 2020-10-09T14:31:34.000Z
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: mars
subject: nasa
subject: Technologia
subject: wydmy
description: Odkrycie wydm zmienionych przez miliardy lat w twardą skałę oferuje unikalne spojrzenie na znajomy, z punktu nauki o historii Ziemi proces klimatyczny, którego dowody na naszej planecie ukryła przez lata erozja i ruchy tektoniczne.
encoded: W czasie tworzenie mapy depozytów skalnych Valles Marineris, największego systemu kanionów w Układzie Słonecznym, odkryto dowody na proces lityfikacji (twardnienia skały okruchowej) piaszczystych pól wydmowych, donosi Matthew Chojnacki, badacz Planetary Science Institute. View oEmbed on the source website Dzięki grantowi NASA mógł skorzystać z danych topograficznych zbieranych z pomocą instrumentu HiRISE (High Resolution Imaging Science Experiment), systemu przetwarzania obrazu pracującego na pokładzie marsjańskiej sondy kosmicznej Mars Reconnaissance Orbiter. Analiza geologiczna nowoodkrytych marsjańskich wydm i procesów, której je kształtowały, znalazła się w czasopiśmie ”Journal of Geophysical Research Planets” (”Ancient Martian Aeolian Sand Dune Deposits Recorded in the Stratigraphy of Valles Marineris and Implications for Past Climates” O ile kształtowane przez wiatr formy geologiczne są na Marsie czy Ziemi czymś zwyczajnym, to odnalezienie takich, których nie pochłonęła erozja jest czymś wartym uwagi i głębszego badania. Według Chojnackiego wydmy znalezione w najszerszym segmencie systemu kanionów, czyli Melas Chasma, mają ok. miliarda lat. Wyliczył to bazując m.in. na tempie ziemskich procesów erozji. View oEmbed on the source website - Rozmiarem i sposobem rozmieszczenia stare wydmy nie różnią się w specjalnie od współczesnych swoich odpowiedników. Sugerujemy więc, że klimat i ciśnienie atmosferyczne panujące w momencie tworzenia się wydm miliard lat temu było podobne do obecnej sytuacji na planecie – napisał Chojnacki. W towarzyszącej badaniu informacji prasowej naukowiec zwrócił uwagę, że erozja powierzchniowa i ewolucja krajobrazu Marsa i Ziemi znacznie się od siebie różnią. – Woda i tektonika, które stale kształtują powierzchnię naszego globu, nie są czynnikiem zmian na Czerwonej Planecie. Patrząc na te struktury geologiczne mamy okazję nauczyć się czegoś o historii Marsa. Pola wydm znalezione wewnątrz Valles Marineris zdradzają niezwykłe bogactwo geolog…

wydmy-uformowane-miliard-lat-temu-na-marsie-podobne-do-tych-powstajacych-obecnie-a731a8f.jpeg
width: 3000
height: 1875

Fizycy sprawdzili, jak "komunikują się" wydmy. Czeka nas zderzenie?
type: item
date: 2020-02-06T14:09:49.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: pustynie
subject: Travel
subject: wydmy
description: Na lądzie lub pod wodą wydmy zwykle występują w skupiskach, bardzo rzadko pojedynczo. Fizycy z BP Institute for Multiphase Flow University of Cambridge obserwując przemieszczanie się mas piasku uznali, że wydmy „zdecydowanie się komunikują”.
encoded: Fizycy zaobserwowali, że kiedy dwie identyczne rozmiarem wydmy migrują na duże odległości, nieoczekiwanie zmieniają tempo, aby ostatecznie rozmieścić się równomiernie. Ta obserwacja pozwala badaczom spekulować, że wydmy „potrafią się komunikować”. – Jeśli popchnę sąsiada przede mną, to wykonuję jakąś czynność. Ale nie mówimy o ludziach posiadających mózgi, mówimy o piaskowych wydmach, które się komunikują – nieożywionych obiektach przekazujących informacje – powiedziała Nathalie Vriend z Cambridge University w wywiadzie dla „The Washington Post”. Oczywiście wydmy nie mogą ze sobą rozmawiać. Ale naukowcy twierdzą, że wpływ wydm na siły wprawiające je w ruch – takie jak wiatr czy woda – zmienia wpływ tych sił na inne otaczające je wydmy, powodując, że te struktury fizyczne „komunikują” swoją pozycję. Wcześniejsze teorie nietrafione? Twierdzenie to stoi w sprzeczności z tym, co o migracji wydm sądzono na podstawie dotychczasowych modeli teoretycznych. Migracja wydm zachodzi bowiem bardzo powoli i na tak dużych odległościach, że niezwykle trudno jest ją zbadać. Ogólnie rzecz biorąc, wydmy postrzegane są jako samobieżne autonomiczne czynniki, które czasami mogą się zderzać i pochłaniać jedne drugie, ale niekoniecznie współpracują. – Inną teorią jest ta, że wydmy mogą się zderzać i wymieniać masę, jak odbijające się od siebie kule bilardowe, aż osiągną ten sam rozmiar i zaczną poruszać się z tą samą prędkością – wyjaśnia fizyk teoretyczny Karol Bacik. Najnowsze odkrycie fizyków z Cambridge, opisane w „Physical Review Letters” sprawia, że obie te teorie wydają się niedostateczne. Wiadomo, że małe wydmy poruszają się szybciej, a większe wydmy wolniej, co sugeruje, że wydmy podobnego rozmiaru poruszałyby się w tym samym tempie, ale nowe wyniki sugerują, że nie zawsze tak jest. Okazuje się, że dwie wydmy o tej samej objętości i kształcie mogą przyjmować od siebie wzajemnie wskazówki, przyspieszając lub zwalniając, aby oddalić się od siebie, a to wszystko bez wymiany znacznej …

czy-wydmy-moga-sie-komunikowac-fot-getty-images-0d46846.jpeg
width: 2121
height: 1414

Afryka: Namibia pod ochroną
type: item
date: 2019-07-22T09:42:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Lifestyle
subject: namibia
subject: pustynia namib
subject: pustynie
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wydmy
description: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba*, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki.
encoded: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki. !Naibab ma 30 lat, ale odznacza się roztropnością znacznie starszego mężczyzny, co on sam wiąże z dorastaniem na pustyni. – Ta ziemia każe ci codziennie zastanawiać się nad życiem i śmiercią – mówi. – No i wojna. Ona też uczy rozumu w przyspieszonym tempie. Wojna domowa w Namibii zaczęła się w roku 1966 i trwała 22 lata. W roku 1990, gdy w końcu uzyskała niepodległość, odłączając się od RPA, Namibia była jednym z pierwszych krajów świata, które ochronę środowiska zapisały w konstytucji. – Myślę, że z wielu przyczyn namibijski ruch ekologiczny narodził się wraz z niepodległością – mówi !Naibab. – Podczas wojny, w połowie lat 80., wystąpiła dotkliwa susza i rolnicy wpadli w rozpacz. Padły im owce, zaczęli więc zabijać dziką zwierzynę. Namibijczykom nietrudno było się zorientować, że przyjdzie im wymrzeć, jeśli nie zaczną bronić i szanować swoich zasobów. Jeszcze 20 lat temu tutejsze grunty były ogrodzone i pełne owiec. Próbowałam wyobrazić sobie tych owczarzy odwracających się plecami do wiatru, zasypywanych czerwonym od tlenku żelaza piaskiem, latami czekających na deszcz. – Jestem pewien, że mieli mieszane uczucia – zgodził się !Naibab. – Z jednej strony brak wody. A z drugiej – czy można nie podziwiać tego miejsca? Nie czuć odpowiedzialności za nie? Przyjechałam do Namibii, bo pod koniec 2008 r. jej władze ogłosiły utworzenie Parku Narodowego Sperrgebiet na obszarze wielkości 2,2 mln ha wzdłuż południowo-zachodniego wybrzeża. Odtąd urzędnicy mogli mówić, że prawie połowa terytorium…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4f3b95ff28ef92d44538d43a4dff63ae2fb26cd3-5366ad1.jpeg
width: 714
height: 475

Algieria. Między pustynią a niebem
type: item
date: 2019-06-24T10:01:49.000Z
creator: Marek Tomalik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: algieria
subject: burza piaskowa
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: oaza
subject: pustynie
subject: sahara
subject: Travel
subject: wydmy
description: Piekło najnowszej historii tego kraju kontrastuje z bajecznymi krajobrazami. To ziemia imponujących rzymskich ruin, malowniczych pustynnych osad zwanych ksarami i oaz zagubionych wśród wydm.
encoded: Miasto Alberta Camusa i Mohammeda Diba od lat pozostaje izolowaną Marsylią Maghrebu. A szkoda, bo biały Algier to architektoniczna perełka, kompletne zaskoczenie i miła zapowiedź tego, co zastanę w głębi kraju. Już na pierwszy rzut oka widzę, jak mało arabskie i bardzo śródziemnomorskie jest to miasto. Na ulicach dominują biel, błękit i zieleń. Białe są kamienice, niebieskie – okiennice, zielone – ogrody, a turkusowe morze, które wcina się malowniczą zatoką w skały Atlasu Tellskiego. Sercem stolicy jest XVI-wieczna kazba (co po arabsku znaczy forteca), wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Spacerując jej wąskimi i krętymi uliczkami, czuję, jakby moja głowa była osadzona na kołowrotku – chcę mieć 360-stopniowy ogląd sytuacji. Tak. Za dużo naczytałem się w internecie opisów, że tutaj – w kraju zagrożonym atakami terrorystycznymi, gdzie zaledwie kilka lat temu zakończyła się wojna domowa – turysta z całą pewnością nie może czuć się bezpieczny. Jednak zamiast noży napotkani ludzie wyciągają własne historie, częstują herbatą i dzielą się ze mną swoim czasem. To mnie uspokaja i zaczynam dostrzegać detale. Białe ściany, charakterystyczny wykrój drzwi przypominają Andaluzję, tylko muzyka jest jakaś inna. Przez otwarte okna dobiegają dźwięki popularnej również w Polsce piosenki Aischa – przeboju muzyki rai. Ten styl powstał w Algierii i wraz z falą imigrantów uciekających przed rewolucją i wojną domową przedostał się do Europy. Szybko zdobył niezwykłą popularność. Każdy zapewne kojarzy piosenkę Barra Barra Rachida Tahy z filmu Helikopter w ogniu czy Cheba Mami razem ze Stingiem wykonującego Desert Rose. Niespiesznie docieram do pałacu Hassana Pachy. Zniszczony przez Francuzów w 1940 r., teraz powoli odzyskuje dawny blask. Nieopodal widzę Wielki Meczet wzniesiony w XI w. przez władców z rodu Almorawidów. Choć mocno zaniedbany, wciąż zachwyca swą architekturą. Tuż obok, u stóp kazby, wznosi się najważniejszy w kraju Nowy Meczet z XVII w. Żeby przestąpić jego próg, ja…

algieria-8259c39.jpeg
width: 1000
height: 638

Namibia: Świat za tysiąc lat i szarlotka na pustyni
type: item
date: 2019-06-18T07:00:00.000Z
creator: Anita Szarlik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: namibia
subject: pustynia namib
subject: rajdy samochodowe
subject: rekreacja
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wydmy
description: Księżycowy krajobraz, rdzewiejący piasek i żywego ducha w promieniu setek kilometrów. W Namibii zobaczyłam, jak wyglądać będzie świat w przyszłości
encoded: Z daleka wygląda jak pociąg widmo. Widmo, bo na pustyni Namib, a dokładnie na dojazdówce do Trans Kalahari Highway, nie ma przecież torów. Podjeżdżamy bliżej. Pociąg to pędząca cysterna. Cała czarna, jakby osmolona, najeżona kolcami, z przyspawanymi tu i tam karoseriami garbusów sprzed pół wieku. Na szczycie tego przedziwnego wehikułu siedzi kilka osób. Niektórzy na twarzach mają chustki, na uszach potężne oldskulowe słuchawki. Gdy wyciągamy aparaty, gwałtownie protestują. Grożą, że zaraz to oni zrobią nam zdjęcia. A proszę bardzo, róbcie! W CB-radiu słyszymy głos naszego przewodnika. Frik każe nam pojazd jak najszybciej wyprzedzić: – To nie żarty! Zaraz ktoś dostanie kamieniem albo zderzy się z innym autem – mówi. To ostrzeżenie znamy już na pamięć, bo na szutrowych drogach Namibii mijanie jest jednym z najbardziej niebezpiecznych manewrów. Po pierwsze odprysk spod kół innego pojazdu może rozbić szybę. Po drugie w tym tumanie kurzu, w którym cały czas jedziemy, naprawdę nic nie widać. Przyspieszamy więc i po kolei, samochód po samochodzie wyprzedzamy ponurą cysternę. – Co to, do cholery, było?! – pytamy jeden przez drugiego przez CB-radio. Frik twierdzi, że jak nic trafiliśmy na ekipę filmową czwartej części Mad Maxa. Namibia tak bardzo spodobała się scenarzystom, że to tu właśnie kręcona jest większość zdjęć do najnowszego filmu o przyszłym świecie bez wody. Jakby na potwierdzenie tych słów zbliżamy się do kolejnych futurystycznych pojazdów, tyle że stojących na poboczu. Znowu wyciągamy aparaty, może zobaczymy Mela Gibsona? Ale tym razem filmowcy Mad Maxa już czekają na nas z wymierzonymi kamerami, aparatami, komórkami. – Chcą was postraszyć, że mogą was namierzyć i podać do sądu, gdybyście opublikowali zdjęcia z planu przed premierą filmu – mówi Frik. Horyzont po horyzont A może to niejedyny powód? Może i nasza grupa też wygląda zjawiskowo? W końcu niecodziennie na pustyni widzi się sześć jadących w zgrabnej kolumnie skód yeti. I to z kierownicami po niewłaściwej…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5e6aff9f91b7990149ae00acae4102b1e7f0e83f-9254c42.jpeg
width: 721
height: 481

Wydmy: Żagiel nad pustynią
type: item
date: 2012-10-29T07:24:04.000Z
creator: George Steinmetz
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda natury
subject: fotografia
subject: paralotniarstwo
subject: pustynie
subject: wydmy
description: George Steinmetz prezentuje swoje zdjęcia najdzikszych pustyń wykonane z „latającego leżaka”.
encoded: Pierwszą lekcję na temat fizyki piaszczystych wydm odebrałem w 1998 r. podczas wyprawy na Saharę. Aby robić tam zdjęcia lotnicze, nauczyłem się latać paralotnią z silnikiem. To jeden z najlżejszych i najwolniejszych statków powietrznych. Waży raptem 45 kg i lata nie szybciej niż 50 km/h. I nie ma kółek. Żeby sprawnie ją wykorzystywać, musiałem nauczyć się też odgadywać niewidzialne prądy powietrza tworzone przez te wydmy. Gdybym nie zwracał na nie uwagi, mógłbym wpaść w turbulencję, a nawet w zgubny prąd zstępujący. Saharę przecinają niezliczone rzędy barchanów. W językach tureckich słowo to oznacza wydmę w kształcie półksiężyca. Formacje te zaintrygowały mnie, gdy czytałem książkę brytyjskiego oficera Ralpha Bagnolda, w latach 20. i 30. XX w. pioniera samochodowych podróży po Pustyni Libijskiej. Bagnold opisywał barchany jako żywe organizmy: poruszające się, rozmnażające, utrzymujące swój kształt i przystosowujące się do środowiska. Pomyślałem, że sfotografowanie ich z góry może być ciekawe. Na wydmy pojechałem z Alainem Arnoux, francuskim mistrzem paralotniarstwa. Do barchanów dotarliśmy po czterech dniach jazdy terenówką z Ndżameny, stolicy Czadu, na północ. Piasek też podróżował, przemieszczał się na zachód, z Egiptu i Sudanu. Korzystaliśmy ze starej francuskiej mapy przedstawiającej wydmy jako nawiasy zamykające skierowane w stronę wiatru. Nie zdawałem sobie sprawy z trudności, jakie nas czekały. Ale nie miałem też pojęcia o uroku wydm. I tak jeden lot zamienił się w 15-letni projekt. Postanowiłem sfotografować wszystkie najbardziej ekstremalne pustynie świata. Gdy dotarliśmy do depresji Mourdi, mój towarzysz, przekrzykując wichurę, oznajmił, że nawet on nie poleci w takim wietrze. Wjechaliśmy więc w środek szerokiej kamienistej niecki w poszukiwaniu kilkunastometrowego barchanu, który choć częściowo mógłby nas osłonić w nocy. O wschodzie słońca wiatr na grzbiecie wydmy złagodniał. Wystartowałem, zbiegając po zboczu barchanu. Gdy wzbiłem się na 150 m, poczułem …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/42e39e38f5cf97401342ac19ee40a258b6e83156-9075d28.jpeg
width: 670
height: 483

Listopadowy numer National Geographic Polska już w poniedziałek!
type: item
date: 2012-10-26T12:17:28.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chiny
subject: gepard
subject: kuba
subject: listopad
subject: magazyn
subject: święto zmarłych
subject: wielki konkurs fotograficzny wkf
subject: wydmy
description: W najnowszym numerze przedstawiamy wyniki 8. Wielkiego Konkursu Fotograficznego
encoded: Piszemy także o wyjątkowo tajemniczym malowidle, którego autorem może być sam Leonardo Da Vinci! Zaglądamy na Kubę, której zmęczone reżimem społeczeństwo zaczyna z nadzieją patrzeć w przyszłość. Przyglądamy się też gepardowi, którego przyszłość - mimo wielkiej popularności w świecie popkultury - nie rysuje się z kolei różowo. Pokażemy Wam tez najpiękniejsze wydmy świata. Nie zapominamy także, że listopad to miesiąc nieodłącznie związany ze śmiercią i życiem po życiu - tym razem sprawdzimy, jak zaświaty wyobrażali sobie dawni mieszkańcy Państwa Środka. To wszystko i jeszcze więcej do znalezienia w listopadowym numerze magazynu National Geographic Polska, w kioskach od poniedziałku, 29 października!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4aca90a59f68987bccf6ef9835c6fdd373dee9e3-ebf0a47.jpeg
width: 693
height: 966

Namibia pod ochroną.
type: item
date: 2011-11-09T09:42:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: namibia
subject: pustynia namib
subject: pustynie
subject: wydmy
description: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba*, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki.
encoded: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki. !Naibab ma 30 lat, ale odznacza się roztropnością znacznie starszego mężczyzny, co on sam wiąże z dorastaniem na pustyni. – Ta ziemia każe ci codziennie zastanawiać się nad życiem i śmiercią – mówi. – No i wojna. Ona też uczy rozumu w przyspieszonym tempie. Wojna domowa w Namibii zaczęła się w roku 1966 i trwała 22 lata. W roku 1990, gdy w końcu uzyskała niepodległość, odłączając się od RPA, Namibia była jednym z pierwszych krajów świata, które ochronę środowiska zapisały w konstytucji. – Myślę, że z wielu przyczyn namibijski ruch ekologiczny narodził się wraz z niepodległością – mówi !Naibab. – Podczas wojny, w połowie lat 80., wystąpiła dotkliwa susza i rolnicy wpadli w rozpacz. Padły im owce, zaczęli więc zabijać dziką zwierzynę. Namibijczykom nietrudno było się zorientować, że przyjdzie im wymrzeć, jeśli nie zaczną bronić i szanować swoich zasobów. Jeszcze 20 lat temu tutejsze grunty były ogrodzone i pełne owiec. Próbowałam wyobrazić sobie tych owczarzy odwracających się plecami do wiatru, zasypywanych czerwonym od tlenku żelaza piaskiem, latami czekających na deszcz. – Jestem pewien, że mieli mieszane uczucia – zgodził się !Naibab. – Z jednej strony brak wody. A z drugiej – czy można nie podziwiać tego miejsca? Nie czuć odpowiedzialności za nie? Przyjechałam do Namibii, bo pod koniec 2008 r. jej władze ogłosiły utworzenie Parku Narodowego Sperrgebiet na obszarze wielkości 2,2 mln ha wzdłuż południowo-zachodniego wybrzeża. Odtąd urzędnicy mogli mówić, że prawie połowa terytorium…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b80f49e6531620187498f99aa3a3682f92965621-da16620.jpeg
width: 714
height: 475

Tu pustynia spotyka wodę. Poznaj niezwykły park narodowy w Brazylii
type: item
date: 2010-08-30T09:10:00.000Z
creator: Ronaldo Ribeiro
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: brazylia
subject: parki narodowe
subject: wydmy
description: Wyczarowany przez deszcze i wiatr magiczny krajobraz na wybrzeżu Brazylii to nie iluzja. Lençóis Maranhenses zachwyca kontrastem lśniącego białego piasku i turkusowych lagun, które pojawiają się tylko na kilka miesięcy w roku. To miejsce, gdzie wydmy żyją w rytmie pór deszczowych i suchych, a przyroda i ludzie tworzą unikalną harmonię.
encoded: Widziane z powietrza wydmy wyglądają jak biała pościel rozłożona do suszenia na popołudniowym wietrze. Rzeczywiście, Lençóis Maranhenses to po portugalsku „prześcieradła Maranhăo”, brazylijskiego stanu na północno-wschodnim wybrzeżu. Jakkolwiek ją nazwać, jest to magiczna pustynia, po której jedna za drugą toczą się fale lśniącego białego piasku. Krajobraz i niezwykły ekosystem Lençóis Maranhenses Ławice srebrzystych ryb pływają w jaskrawoniebieskich i zielonych sadzawkach pozostawionych przez deszcze. Pasterze pędzą stada kóz przez wysokie wydmy. Rybacy wędrują w stronę morza, a drogę wskazują im jedynie gwiazdy i wraki starych łodzi. – Całkiem inny świat! – mówi Carolina Alvite, była dyrektor parku narodowego o powierzchni 1550 km2, utworzonego dla zachowania niezwykłego ekosystemu. To miejsce wygląda tak, jakby morze pojawiło się nagle niczym fatamorgana pośrodku Sahary. Teoretycznie Lençóis nie jest jednak pustynią. Roczny poziom opadów w regionie wynosi 120 cm, tymczasem zgodnie z definicją na pustyni spada mniej niż 25 cm na rok. To właśnie woda kształtuje ten osobliwy pejzaż. Dwie rzeki płynące nieopodal, Parnaíba i Preguiças, niosą piasek z głębi kontynentu do Atlantyku, gdzie prądy kierują go na zachód. Większość osadza się wzdłuż 70-kilometrowej linii brzegowej znajdującej się w granicach parku. Tu w czasie pory suchej (zwłaszcza w październiku i listopadzie) wiatry kierują piach do 50 km w głąb lądu, formując półkoliste, wysokie na 40 m wydmy. Gdy padające od stycznia do czerwca deszcze wypełniają wodą doliny między nimi, powstają ni to zalewy, ni laguny. Niektóre z tych okresowych akwenów mają ponad 90 m długości i do 3 m głębokości. Życie wśród wydm i zagrożenia dla przyrody Na początku lipca, gdy przez wydmy przelewają się wody wezbranych rzek, takich jak Rio Negro, laguny mogą się łączyć. Ryby migrują wtedy z jednej do drugiej, żywiąc się mniejszymi kuzynkami albo zakopanymi w piasku larwami owadów. Kilka gatunków ryb spędza suchą porę roku w mule, oż…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/73cd373d09b49cd66ce78501f7f88d7409ab8911-813f5ae.jpeg
width: 714
height: 476

Pustynia - przeprawa przez morze piasku
type: item
date: 2010-03-06T07:00:00.000Z
creator: Jakub Postrzygacz
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: burza piaskowa
subject: pustynie
subject: sztuka przetrwania
subject: woda
subject: wydmy
description: Te surowe, niedostępne środowiska według różnych szacunków zajmują od 15 do 20 proc. powierzchni lądów. Gdyby oprócz pustyń gorących wziąć pod uwagę także zimne, polarne, liczby byłyby jeszcze wyższe. Jak się zachowywać, gdy zabłądzimy w takim rejonie albo trafimy tam w wyniku katastrofy
encoded: Bez wody nie ma życia. Jej brak lub niedobór jest wspólnym mianownikiem terenów pustynnych i półpustynnych. Pustynie mają różne oblicza – piaszczyste (stanowią tylko około jednej trzeciej wszystkich terenów suchych), kamieniste, żwirowe, skaliste, ilaste. Kiedy suma rocznych opadów jest mniejsza niż 100–150 mm, nie występują na nich żadne rośliny. Ale jeżeli już pada deszcz, są to gwałtowne ulewy, po których koryta okresowych strumieni wypełniają się rwącą wodą. Uważaj, żebyś nie biwakował w takim korycie, bo w razie burzy grozi ci utonięcie. Inną cechą charakterystyczną tego mało przyjaznego człowiekowi środowiska są bardzo duże wahania temperatury. W ciągu dnia upał może przekraczać 50°C (rekord na Ziemi wyniósł 57,8°C, zanotowano go na Saharze, w pobliżu Trypolisu), w nocy na niektórych pustyniach temperatura spada nawet poniżej zera. Niedobór wody Paradoksalnie, woda jest jedyna rzeczą, której nie wolno ci racjonować! Wielu ludzi zmarło z odwodnienia, wciąż mając przy sobie zapas płynów. Oszczędzając wódę na czarna godzinę, ryzykujesz dołączeniem do ich grona. Przy 30-stopniowym upale odpoczywającej w cieniu osobie wystarczy ok. 5 l dziennie, ale przy intensywnym wysiłku w pełnym słońcu potrzeba jej dwukrotnie więcej. Co robić Kluczem do przetrwania jest zmniejszenie ubytku płynów z organizmu. Jeśli musisz, pracuj nocą i rankiem, ograniczając aktywność w dzień do absolutnego minimum. Znajdź cień i zadbaj o ubiór. Długie spodnie i koszula o luźnym kroju nie tylko zabezpieczają skórę przed poparzeniem słonecznym, ale także spowalniają odparowywanie potu, zwiększając efektywność termoregulacji. Chroń głowę! Idealny jest kapelusz z rondem osłaniającym twarz, ale nawet prowizoryczna chusta zmniejsza ryzyko udaru. Rozpalone słońcem podłoże może mieć temperaturę o kilkadziesiąt stopni wyższą niż powietrze, dlatego nigdy nie siadaj bezpośrednio na ziemi. W sytuacji poważnego niedoboru wody staraj się oddychać przez nos i ogranicz rozmowy. Zapomnij o tytoniu i alkoholu. …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c751cccb8620f625a47e647183c7ee7116467f1e-e83dd22.jpeg
width: 487
height: 500