Kiedyś żyło się tu z ryb, dziś to turystyczny hit Pomorza. Niezwykła przemiana Mierzei Wiślanej
Mierzeja Wiślana to jeden z najbardziej dzikich i urokliwych zakątków Pomorza. Brak wielkiego przemysłu, kameralna zabudowa i bezcenne rezerwaty przyrody tworzą tu idealne warunki do ucieczki od codziennego zgiełku. Choć dawne osady rybackie zmieniły się we współczesne kurorty, region wciąż zachował swój niespieszny, kameralny klimat — zupełnie inny niż w pozostałej części wybrzeża. Co jeszcze sprawia, że warto tu przyjechać?
Spis treści: Podzielona między Polskę i Rosję Półwysep uformowany z piasku Półwysep uformowany z piasku Przekop Mierzei Wiślanej Niegdyś region rybacki, dziś turystyczna perła Dzikie, spokojne plaże, długie trasy rowerowe i szlaki piesze, pozwalające wędrować w otoczeniu niesamowitej nadmorskiej przyrody. Do tego należy doliczyć jedyny na tym obszarze kurort i nastrojowe wioski, oferujące różnorakie, często nieoczywiste atrakcje. Oto Mierzeja Wiślana – najprawdziwsza perła polskiego wybrzeża. Podzielona między Polskę i Rosję Mierzeja Wiślana, piaszczysty wał składający się z porośniętych lasami sosnowymi i świerkowymi wydm, rozciąga się od Gdańska aż do Lochstedt za Piławą w Federacji Rosyjskiej. Wąski pas lądu, naturalnie oddzielający Zalew Wiślany od Zatoki Gdańskiej, łącznie mierzy około 96 km długości i od 1 do 2 km szerokości. W granicach Polski pozostaje odcinek o długości około 31,5 km. Tylko jedno miasto Ten niezwykły obszar w dużej mierze zachował swoje pierwotne cechy, a najlepiej świadczy o tym fakt, że poza obszarem Gdańska, na mierzei istnieje tylko jedno miasto – Krynica Morska. Reszta tamtejszych miejscowości to niewielkie, za to niezwykle nastrojowe wioski: Kąty Rybackie, Sztutowo, Stegna i Jantar. Oczywiście wokół Zalewu Wiślanego jest więcej miast. Wystarczy wskazać choćby na Elbląg, Frombork czy Braniewo, ale sama mierzeja pozostaje niemal niezurbanizowana. Wynika to z konieczności ochrony tamtejszej przyrody, ale nie tylko. To także zasługa niestabilności gruntu. Półwysep uformowany z piasku Powstanie mierzei jest rezultatem dynamicznych procesów morskich. Powstała przede wszystkim w następstwie działalności fal, wiatru i przybrzeżnych prądów morskich, w wyniku czego nastąpiła akumulacja piasku i innych materiałów wzdłuż linii brzegowej. W ten sposób powstały podwodne wały, które podczas regresji morza wynurzyły się ponad powierzchnię, dając początek formowaniu się mierzei. Niczym żywy organizm Jako forma geologiczna, Mierzeja Wiślana podlega nieustannym zmianom. Wystarczy powiedzieć, że jeszcze w średniowieczu półwysep był poprzecinany wąskimi, naturalnymi przesmykami. Dziś nie ma już po nich śladu, ale siły natury nadal oddziałują na ten piaszczysty fragment lądu. Delikatny ekosystem Nie ulega wątpliwości, że ze względu na swój unikatowy charakter środowisko przyrodnicze Pomorza jest jednym z najcenniejszych w Polsce. Dzięki obecności obszarów wodnych i bagiennych, Mierzeja Wiślana ma kluczowe znaczenie dla zrównoważonego funkcjonowania tamtejszego ekosystemu. Jej istnienie ma bezpośredni wpływ na jakość wód przybrzeżnych, co nie pozostaje bez znaczenia dla rozwoju różnych form życia. Pełni ważną rolę hydrologiczną i ogranicza podatność obszaru na powodzie i inne ekstremalne zjawiska. Tak delikatny ekosystem wykazuje szczególną wrażliwość na wszelkie zmiany. Nic więc dziwnego, że ekolodzy (i nie tylko oni) nie zareagowali entuzjastycznie na ogłoszony w 2016 roku plan wykonania przekopu mierzei. Przekop Mierzei Wiślanej Spektakularna inwestycja – kanał łączący Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską – miała skrócić i uprościć szlak na Bałtyku, a w konsekwencji uniezależnić Polskę od Cieśniny Pilawskiej, która wcześniej byłą jedynym dostępnym przejściem między zalewem a zatoką. Od początku było wiadomo, że nie uda się zrealizować tego planu bez wywołania negatywnych skutków środowiskowych. Wśród największych specjaliści wymieniali: zanieczyszczenie gleby i wód, zmianę stopnia zasolenia wody i w rezultacie – zmianę składu gatunkowego roślin i zwierząt, degradację siedlisk poprzez zniszczenie lub zredukowanie obszarów bagiennych, wydm i trzcinowisk, negatywny wpływ na ichtiofaunę w następstwie pogorszenia jakości wody i utrudnienia rybom odbycia tarła, zaburzenie naturalnych procesów ekologicznych w następstwie zwiększonego ruchu statków i zmiany warunków hydrologicznych. Mimo poważnych zastrzeżeń, inwestycja doczekała się realizacji. W 2022 roku zakończył się budowa kanału. Prace zwieńczy pogłębienie ostatniego odcinka, co umożliwi ruch większym jednostkom. Niegdyś region rybacki, dziś turystyczna perła Ludzie od setek lat interesują się Mierzeją Wiślaną. Pierwotnie osadnictwo na tym terenie było ściśle powiązane z gospodarką rybacką. Osady, które dziś są turystycznym rajem, kiedyś były zamieszkiwane przez rybaków i mimo że początek turystyki na tym obszarze sięga połowy XIX wieku, taki stan utrzymywał się aż do okresu międzywojennego. Popularność tego obszaru „eksplodowała” na przełomie lat 60. i 70. XX wieku, kiedy rozpoczęto zagospodarowywanie tamtejszej leśnej strefy wydmowej. Rybackie wioski powoli zaczęły przekształcać się w kurorty. W latach 90., w dobie transformacji ustrojowej, rybołówstwo zaczęło tam zanikać, a Mierzeja Wiślana stała się jedną z popularniejszych atrakcji Pomorza. Zainteresowanie tym obszarem trwa do dziś. Jakie atrakcje oferuje to miejsce? Co do zaoferowania ma Mierzeja Wiślana? Mierzeja Wiślana jest idealnym miejscem dla wszystkich, którzy urlop lubią spędzać na beztroskim plażowaniu, ale nie tylko. Wyśmienicie poczują się tam także wszyscy, którzy stawiają na sporty wodne, długie spacery, jazdę rowerową i na inne aktywności. Krynica Morska Wymieniając ciekawe miejsca w obszarze mierzei, w pierwszej kolejności należy skupić się na Krynicy Morskiej. Tamtejsza plaża, rozciągająca się nad Zatoką Gdańską, należy do wyjątkowo urokliwych. W pobliżu strzeżonych kąpielisk z licznymi udogodnieniami, można tam znaleźć także dzikie, niezagospodarowane fragmenty, idealne dla osób poszukujących spokoju. Mówiąc o Krynicy Morskiej, nie można nie wspomnieć o tamtejszej latarni morskiej. Mierząca 26,5 metra wieża wznosi się na wschodnim krańcu miasta. W sezonie letnim jest dostępna dla zwiedzających. Rozpościera się stamtąd fantastyczny widok na Morze Bałtyckie i Zalew Wiślany. Doskonale widoczny jest także Frombork. Wydmy na Mierzei Wiślanej Mierzeja jest pasmem piaszczystych wydm. Niektóre osiągają imponującą wysokość, jak choćby Góra Pirata, znajdująca się między Krynicą Morską a Piaskami. Stała wydma wznosi się na wysokość 40 metrów n.p.m. To jeden z najwyższych punktów w okolicy. Pod względem wysokości słynna Góra Pirata musi jednak uznać wyższość Wielbłądziego Garbu. Wydma składająca się z dwóch charakterystycznych wzniesień osiąga prawie 50 metrów wysokości. To absolutny rekord, nie tylko na Mierzei Wiślanej, ale i w całej Europie. Trasy piesze i rowerowe Coś dla siebie znajdą tam także miłośnicy długich wędrówek i jazdy rowerowej. Żółty szlak, nazywany też bursztynowym, jest częścią Międzynarodowego Szlaku Dalekobieżnego E-9, który przebiega wzdłuż atlantyckiego wybrzeża. Odcinek mierzy 45 km długości i nadmorskimi lasami prowadzi z Mikoszewa do Stegny. Inna propozycja to prowadzący przez otulinę Paku Krajobrazowego Mierzeja Wiślana szlak niebieski, zwany nadwiślańskim. Mierzy aż 76 km długości. Rowerzyści będą zachwyceni trasą R10. Ścieżka prowadząca przez sosnowe bory wzdłuż wybrzeża Bałtyku mierzy 52 km długości. Atrakcje wzdłuż szlaków Co piechurzy i rowerzyści mijają po drodze? Poza dzikimi plażami i wspaniałymi borami, główne atrakcje to: turystyczne wioski z nastrojową zabudową, rezerwat Mewia Łacha, port w Kątach Rybackich, zabytki architektury sakralnej. Szlakiem żółtym i trasą R10 można dotrzeć także do miejsca pamięci – niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Stutthof we wsi Sztutowo. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Te miejsca wyglądają jak z pocztówki. Ogłoszono najpiękniejsze plaże świata w 2026 roku
W Polsce lato może się wydawać jeszcze bardzo odległe, a krótkie dni i niskie temperatury nie sprzyjają snuciu wakacyjnych planów. Antidotum na szare niebo i zimową chandrę bywa jednak samo planowanie podróży – szczególnie wtedy, gdy możemy wyobrazić sobie miejsca, w których turkusowa woda styka się z białym piaskiem. Tym razem nie trzeba jednak zdawać się wyłącznie na marzenia, bo właśnie ogłoszono ranking najlepszych plaż świata na 2026 rok.
Choć malowniczych wybrzeży na świecie nie brakuje, tylko nieliczne z nich trafiają do najbardziej prestiżowych zestawień podróżniczych. Serwis Tripadvisor opublikował właśnie wyniki nagród Travelers’ Choice Awards 2026 w kategorii „Najlepsze z najlepszych plaż”, wyróżniając destynacje szczególnie wysoko oceniane przez użytkowników platformy. Ranking powstał na podstawie opinii publikowanych przez podróżnych w ciągu ostatnich 12 miesięcy, co pozwoliło wyłonić miejsca konsekwentnie doceniane za walory krajobrazowe, czystość oraz jakość wypoczynku. Jak podkreśliła Laurel Greatrix, dyrektor ds. komunikacji w Tripadvisor: „Dla wielu turystów plaża stanowi najważniejszy element podróży”. Oto dziesięć lokalizacji, które w tym roku uznano za najlepsze na świecie. Najpiękniejsze plaże świata 2026: podium rankingu Tripadvisor Na szczycie tegorocznego zestawienia Travelers’ Choice Awards 2026 przygotowanego przez Tripadvisor znalazła się Isla Pasion – niewielka wyspa położona u wybrzeży Cozumel w Meksyku, na którą można dotrzeć wyłącznie drogą morską. Jej odizolowane położenie sprawia, że nawet w szczycie sezonu zachowuje kameralny charakter, dzięki czemu odwiedzający mogą liczyć na spokojniejsze warunki wypoczynku niż na popularnych, łatwo dostępnych plażach regionu. Dodatkowo płytkie, łagodnie opadające dno oraz naturalne piaszczyste odcinki wybrzeża sprzyjają relaksowi w wodzie, co w połączeniu z rozwiniętą infrastrukturą (obejmującą strefy wypoczynkowe i bary plażowe) przekłada się na wysokie oceny turystów oraz rosnącą popularność wyspy jako celu jednodniowych wycieczek. Drugą lokatę zajęła plaża Elafonissi na Krecie, której charakterystyczny, różowawy odcień piasku wynika z obecności rozdrobnionych fragmentów muszli. Ten naturalny fenomen w połączeniu z płytkimi lagunami i przejrzystą wodą sprawia, że warunki do kąpieli są tu wyjątkowo komfortowe, co z kolei przyciąga zarówno rodziny z dziećmi, jak i osoby poszukujące spokojnego wypoczynku. Tuż za nią uplasowała się Laguna Balos – również na Krecie – gdzie ukształtowanie linii brzegowej oraz osłonięte od fal akweny powodują, że woda pozostaje ciepła i spokojna przez większą część sezonu. W efekcie miejsce to uchodzi za jedno z najbardziej przyjaznych naturalnych kąpielisk w regionie Morza Śródziemnego, a jego unikatowe zestawienie turkusowych odcieni wody i jasnych osadów mineralnych dodatkowo wzmacnia jego atrakcyjność w oczach podróżnych. Najlepsze plaże na świecie – które miejsca znalazły się jeszcze w TOP 10? Tuż za podium uplasowała się Eagle Beach na Arubie, której krajobraz współtworzą charakterystyczne drzewa Divi-Divi – naturalnie wygięte przez stałe pasaty i uznawane za jeden z symboli wyspy. Stabilne warunki pogodowe oraz szerokie, jasne wybrzeże sprawiają, że miejsce to sprzyja zarówno spokojnemu pływaniu, jak i aktywnościom wodnym, takim jak snorkeling czy paddleboarding. Piątą lokatę zajęła portugalska Praia da Falésia w Olhos de Água, gdzie ponad sześciokilometrowy pas złotego piasku kontrastuje z czerwonymi klifami, tworząc wyjątkowe warunki do spacerów oraz obserwacji wybrzeża z naturalnych punktów widokowych. Na szóstym miejscu znalazła się z kolei Banana Beach w Phuket – mniej zatłoczona niż wiele innych tajskich plaż, co w połączeniu z rozwiniętą ofertą rekreacyjną i wysoką przejrzystością wody przekłada się na bardzo dobre oceny odwiedzających. Siódme miejsce przypadło zatoce La Jolla w San Diego, której spokojne wody oraz obecność licznych kolonii lwów morskich i fok przyciągają zarówno miłośników przyrody, jak i entuzjastów sportów wodnych, w tym kajakarstwa czy surfingu. Ósmą pozycję zajęła La Pelosa na Sardynii – znana z płytkich, turkusowych wód i drobnego, jasnego piasku, co czyni ją szczególnie atrakcyjną dla rodzin z dziećmi, choć jednocześnie wymaga wcześniejszej rezerwacji w sezonie ze względu na wprowadzone ograniczenia środowiskowe. W rankingu znalazła się także Manly Beach w Sydney, której bliskość centrum miasta oraz rozbudowana infrastruktura rekreacyjna sprawiają, że stanowi alternatywę dla bardziej zatłoczonych australijskich kąpielisk. Zestawienie zamknęła natomiast Boulders Beach w Simon’s Town w Republice Południowej Afryki – miejsce wyjątkowe ze względu na obecność pingwinów afrykańskich, które można obserwować z drewnianych pomostów w ich naturalnym środowisku, co znacząco podnosi walory edukacyjne i przyrodnicze tej lokalizacji. Źródła: Tripadvisor, Daily Mail, USA Today Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Klify Moheru, czyli Irlandia w najbardziej surowej odsłonie
Klify Moheru od lat funkcjonują w zbiorowej wyobraźni jako symbol Irlandii surowej, nieoswojonej i wystawionej na działanie żywiołów. To jedno z tych miejsc, które jednocześnie przyciąga turystów, badaczy przyrody i twórców kultury, a przy tym wymyka się prostym opisom. Klify należą do najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych w Irlandii. Na odwiedzających czekają nie tylko zapierające dech w piersiach widoki klifów, ale także zaskakująco duża liczba ptaków, w tym narażonych na wyginięcie maskonurów.
Spis treści: Jedna z największych atrakcji turystycznych Irlandii Wyjątkowe walory przyrodnicze Klifów Moheru Klify Moheru w kulturze i popkulturze Klify Moheru znajdują się na zachodnim wybrzeżu Irlandii, w hrabstwie Clare, nad wodami Oceanu Atlantyckiego. Dzięki swojej lokalizacji są one łatwo dostępne z kilku większych ośrodków turystycznych, w tym z Galway. Klify Moheru rozciągają się na długości około 14 kilometrów i stanowią jeden z najbardziej rozpoznawalnych fragmentów irlandzkiego krajobrazu. Ich maksymalna wysokość sięga aż około 214 metrów nad poziomem morza. Położenie Klifów Moheru ma kluczowe znaczenie dla ich charakteru. Atlantyk odgrywa tu rolę nie tylko estetyczną, ale i geologiczną. To właśnie fale, wiatr i deszcz przez miliony lat kształtowały pionowe ściany skalne, nadając im surową, niemal monumentalną formę. Klify zbudowane są głównie z warstw piaskowca i wapieni, które powstały w okresie karbonu, około 320 milionów lat temu. Jedna z największych atrakcji turystycznych Irlandii Klify Moheru należą do najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych w Irlandii. Szacuje się, że co roku przyciągają około 1,5 miliona turystów z całego świata, co plasuje je w ścisłej czołówce irlandzkich „ikon krajobrazu”, obok takich miejsc jak Ring of Kerry czy Giant’s Causeway. Popularność klifów wynika nie tylko z ich imponujących rozmiarów, ale także z wyjątkowego połączenia dzikiej natury i dobrze zaplanowanej infrastruktury turystycznej. Na terenie kompleksu działa centrum dla odwiedzających, zaprojektowane w sposób możliwie neutralny dla krajobrazu, dzięki czemu nie dominuje nad naturalnym otoczeniem. Klify Moheru są także ważnym punktem na szlaku turystycznym Wild Atlantic Way, czyli jednej z najdłuższych (2,5 tys. km!) nadmorskich tras widokowych na świecie. Dla wielu podróżnych stanowią symbol „dzikiej Irlandii”, przeciwstawnej wobec zurbanizowanych miast i uporządkowanych krajobrazów Europy kontynentalnej. Warto podkreślić, że mimo masowego charakteru ruchu turystycznego, obszar klifów objęty jest ścisłymi zasadami ochrony. Wyznaczone ścieżki, bariery oraz strefy zamknięte mają na celu ograniczenie degradacji środowiska oraz zwiększenie bezpieczeństwa odwiedzających, co jest szczególnie istotne w miejscu tak narażonym na gwałtowne zmiany pogody. Wyjątkowe walory przyrodnicze Klifów Moheru Klify Moheru to obszar o wysokiej wartości przyrodniczej nie tylko ze względu na spektakularne formy skalne. To także dom dla dziesiątek tysięcy ptaków. Szacuje się, że w szczycie sezonu na klifach żyje około 30 tys. par ptaków. Klify stanowią zatem jedno z najważniejszych miejsc lęgowych ptaków morskich w tej części Europy. Na stromych ścianach skalnych gniazdują m.in. maskonury oraz alki zwyczajne. Łącznie odnotowano tu obecność ponad 20 gatunków ptaków, z których wiele jest silnie związanych z ekosystemem Atlantyku. Dla ornitologów i miłośników przyrody Klify Moheru są miejscem o wyjątkowym znaczeniu obserwacyjnym. Oprócz ptaków, w okolicznych wodach przebywają foki szare, morświny i delfiny, a sporadycznie można zaobserwować płetwale karłowate i rekiny olbrzymie. Na lądzie natomiast występują dzikie kozy, lisy, borsuki i zające irlandzkie, a na niższych zboczach pasie się bydło hodowlane. Takie urozmaicenie fauny uzupełnia biologiczną wartość tego miejsca i wzbogaca doświadczenie obserwacyjne odwiedzających. Równie interesująca jest roślinność klifowa, przystosowana do trudnych warunków: silnego wiatru, zasolenia oraz ubogich gleb. Dominują tu niskie trawy, porosty i rośliny halofilne, które tworzą specyficzny, surowy krajobraz. Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się on monotematyczny, w rzeczywistości kryje bogactwo mikrosiedlisk. Klify Moheru w kulturze i popkulturze Surowy krajobraz Klifów Moheru od dawna fascynuje artystów, pisarzy, muzyków i filmowców. Ich monumentalna forma stała się tłem dla wielu produkcji filmowych, m.in. w obrazach historycznych i fantasy, gdzie często symbolizują granicę świata znanego i nieznanego, naturę pierwotną lub miejsce o znaczeniu rytualnym. Najbardziej znane produkcje, w których „wystąpiły” Klify Moheru to „Harry Potter i Książę Półkrwi” (2009), „Narzeczona dla księcia” (1987), „Ciemna strona miasta” (1999) oraz „Oświadczyny po irlandzku” (2010). Również muzycy chętnie korzystają z tej niezwykłej scenerii. Klify pojawiły się w teledyskach takich wykonawców jak Maroon 5 („Runaway”) czy Westlife („My Love”). W 1999 roku prochy piosenkarki Dusty Springfield zostały rozrzucone na klifach, co dodatkowo utrwaliło ich miejsce w popkulturze. Klify Moheru inspirują także współczesnych twórców internetowych: fotografów, podróżników i autorów reportaży. Są one jednym z najczęściej fotografowanych miejsc w Irlandii, co z jednej strony zwiększa ich rozpoznawalność, z drugiej zaś rodzi pytania o granice turystyki masowej i odpowiedzialności za krajobraz. W tym sensie Klify Moheru funkcjonują dziś nie tylko jako obiekt przyrodniczy, ale również jako ważny punkt odniesienia w debacie o ochronie dziedzictwa naturalnego. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
To miasteczko to polski „Przystanek Alaska”. Jeździmy tam dla dziewiczych plaż i dzikiej przyrody
Nie musiałam jechać aż tak daleko, żeby go odkryć. Wystarczyło wyruszyć nad Morze Bałtyckie. Mrzeżyno i okolice to wyjątkowy zakątek Polski.
Spis treści: Mrzeżyno. Ziemia odzyskana Gadające krzywe drzewa Zaślubiny z morzem Słoń nad Bałtykiem Mrzeżyno – informacje praktyczne Tu jest mój przystanek Alaska – powtarza raz za razem Olek, który wiele lat temu przyjechał do Mrzeżyna i się w nim zakochał. Bo dziewicze plaże, bo ludzie pełni dziwactw i pasji, bo jakby na końcu świata. Już po dwóch dniach spędzonych z nim w Mrzeżynie, Rogowie i Trzebiatowie zrozumiałam, co do mnie mówi. Bo choć nie widziałam łosia, który dreptałby środkiem wioski czy ulicy, to jelenie, sarny paradujące po dzikim nadmorskim lesie jak najbardziej. No i do tego cały ten ich słoń, który robi kolosalną przewagę nad fikcyjnym miasteczkiem Cicely z Przystanku Alaska. Ale po kolei. Mrzeżyno. Ziemia odzyskana Do portu wjeżdżamy od tyłu, parkujemy między kolorowymi kutrami, które kołyszą się miarowo na wietrze. Jest sztormowo, po sezonie, tak jak lubię. Uczę się zwalniać, co tutaj wydaje się nadzwyczaj łatwe. Zero kolorowych straganów, głośnej muzyki, plastiku i parawanów na plaży. Otwieram drzwi rodzinnego baru, właściwie legendarnej wędzarni o niewyszukanej nazwie Bar Portowy, i niemal od progu czuję, że tego właśnie szukam, tego potrzebuję. To miejsce niczego więcej nie udaje od tego, czym jest. Drewniana prosta konstrukcja tuż obok malowniczego ujścia Regi do morza uchodzi za kultową. Przyciąga turystów i lokalsów zarówno atmosferą, jak i genialną rybą. Tak więc zachodzą tu w kaloszach pracownicy portu, właściciele psów po długich nadmorskich spacerach, na herbatę wpadają przewodnicy czekający na grupy, są turyści, jestem ja. Szef, który niespiesznie nabija na haczyki kawałki ryby do wędzenia, rybołówstwo ma w genach. W morze przed wschodem słońca wypływał jego dziad i ojciec. Nie mówi dużo, jakieś półsłówka, oszczędny w słowach, nie jest od zabawiania, tym bardziej od odpowiadania na pytania. Ryby, które ładuje nam na talerze, są pierwsza klasa. Świeże, prosto przyrządzone, doskonałe. Wcinam tatara z polskiego łososia, turbota i węgorza, oblizuję palce i słucham opowieści o tym dzikim kawałku Polski położonym nad Bałtykiem. A jest on szczególny, można powiedzieć, że fragment ziemi odzyskanej, przynajmniej dla turystyki. Przez całe dziesięciolecia było miejscem zamkniętym, zoną niedostępną dla zwiedzających. Stacjonowały tutaj oddziały wojskowe, mieścił się poligon niemiecki i polskie jednostki rakietowe. Mieszkali tu mundurowi, a plaże i lasy były niedostępne i objęte kontrolą. I pewnie dzięki temu ten nadmorski kurort rozwijał się nieco inaczej od pozostałych. I pewnie dlatego też ci, którzy tu żyją od dawna, czują się jak bohaterowie „Alaski”, odcięci od reszty świata. Odmierzająca świat własnym rytmem jedna wielka rodzina, znająca swoje tajemnice i dziwactwa. I jak to w rodzinie, niektórzy nieco szaleni, za to wszyscy bezwarunkowo zakochani w tym kawałku ziemi. I dla niej zrobią naprawdę wiele. Gadające krzywe drzewa Dziś szlabanów i przepustek tu nie ma, są za do dzika linia brzegowa, złoty piasek na szerokich dziewiczych plażach, którymi spacerować można godzinami, otwarty port, gdzie siedząc, obserwujesz, jak statki wypływają w morze i jak z niego powracają. Do tego całkiem dobre zaplecze gospodarcze i mnóstwo nietuzinkowych hoteli, hotelików, pensjonatów. Mam wrażenie, że wszyscy się tu znają. Słucham z otwartą buzią opowieści, które pachną legendami z kraju mchu i paproci. Bo czy słyszeliście kiedyś o magicznym krzywym lesie, który wyrósł na wydmach między Mrzeżynem a Pogorzelicą? No właśnie. Dlatego choć wieje, a nawet coś tam z nieba kropi, wsiadam na rower, by do niego dotrzeć. Mam szczęście, las spowija mgła, dzięki czemu jawi się przed moimi oczami niczym z baśni. Czuję się w nim jak bohaterka Tolkienowskich powieści i wyobrażam sobie, że nocą te krzywe drzewa mogą nieźle nastraszyć. Patrzę na dziwnie poskręcane sosny sadzone jakieś 140 lat temu przez niemieckich leśników, przypominające pogarbione postaci, które coś tam do siebie szepcą. Ich pnie, poplątane gałęzie tworzą sieć niebywałych ruchomych figur. A kiedy jeszcze pada i świszczy mocno wiatr, który nimi porusza, robi się naprawdę ciekawie. Zaślubiny z morzem Wracam do portu, zostawiam rower i ruszam na miejsce zaślubin z morzem. Stoi tu dziś pomnik, a mój przewodnik przypomina, że Mrzeżyno to jedyna miejscowość nad Bałtykiem, gdzie morzu ślubowali ułani. Spacerujemy lasem, w którym pachnie mokrą ziemią i mchem, a potem wpadamy do Daniela. Bistro bar Daniel przy Bałtyckiej to przede wszystkim zupa rybna po 29 zł i dorsz z pieca za 70. Zupa jest pyszna, dorsz też doskonały. To nie wszystkie niespodzianki. Olek zabiera mnie w kierunku Rogowa, gdzie zatrzymujemy się przy jeziorze Resko. W latach 30. XX w. tuż przy nim była tu niemiecka baza lotnicza, a na jeziorze lądowały wodnopłaty. Jest i mrożąca w żyłach historia. Z Rogowa w 1945 r. wylatywały niemieckie samoloty z ewakuowanymi cywilami. Jeden z nich zaraz po starcie runął na ziemię, a właściwie do wód jeziora. Na pokładzie znajdowało się około stu osób, także dzieci. Przyczyna awarii nie jest znana, z katastrofy miała się uratować jedna kobieta. Wrak wciąż tkwi na dnie akwenu. Tak się czasami zdarza, że nie udaje się wyjaśnić przyczyn tragedii i odpowiedzieć na wszystkie pytaniami, choćby na to, czy w jeziorze, jak mówią lokalne plotki, tkwi też fragment bursztynowej komnaty. Słoń nad Bałtykiem Wiem, miało być o słoniu. I ten słoń faktycznie nad Bałtykiem był. Egzotyczny, rodem z Cejlonu, nauczony takich sztuczek, że włosy stawały dęba. No bo jak inaczej zareagować na to, kiedy zwierzę strzela z muszkietu? To musiał być odlot. Słonica indyjska o imieniu Hansken żyła w wieku XVII i była wielką podróżniczką. Wraz z trenerem jeździła po Europie, machała flagą, grała na bębnie, podnosiła trąbą pieniądze. Nie wiem, co dziś by powiedzieli obrońcy praw zwierząt, wówczas była prawdziwą bohaterką, która zachwyciła nawet Rembrandta (namalował ją). Nie mogło być inaczej w Trzebiatowie, do którego zajeżdżała w latach 1638–1640. Entuzjazm musiał być na tyle wielki, że anonimowy artysta uwiecznił ją w technice sgraffito na jednej z kamienic przy Rynku. Wizerunek ma 4 m długości i szerokości. To nie wszystko. Dziś ku czci słonicy powstał turystyczny szlak miejski, który prowadzi przez dziewięć kluczowych punktów w mieście, m.in. przez Rynek, ratusz, mury obronne, Basztę Kaszaną, most nad Regą, kaplicę św. Ducha. Przy każdym znajduję tablicę informacyjną z sylwetką słonia, a trasa ma formę gry miejskiej. Okazała słonica jest symbolem miasta, ma swój mural i cieszy się należytym szacunkiem. Malowidło z jej wizerunkiem powstało jako pierwszy spośród miejskich murali, bo są jeszcze inne, w sumie 13. Zamierzam poznać jeszcze malowniczy szlak wodny. Przede mną rejs Regą z Trzebiatowa do Mrzeżyna. Mówią, że to jedna z ciekawszych tras kajakowych północnej Polski. Dzika i malownicza. Kto ma ochotę wskoczyć ze mną do kajaka? Mrzeżyno – informacje praktyczne Nocleg W Mrzeżynie można spać w domkach w lesie, np. w Folga Resort (dom z jedną sypialnią od 390 za dobę), a w apartamencie Art Boulevard od 380 zł. W Domu Wypoczynkowym „Słoneczny” pokoje są od 80 zł za dobę. Zwiedzanie rowerem Przez Trzebiatów i Mrzeżyno przebiega międzynarodowy szlak rowerowy wokół Bałtyku R-10. Został wytyczony wzdłuż wybrzeża. W większości ośrodków są rowery, polecam także wypożyczalnię w Mrzeżynie przy ulicy Trzebiatowskiej 11. Ceny za rower trekkingowy od 40 do 60 zł, elektryczny od ok. 110 zł za dobę. Kajakiem po Redze Na Redzie można pokonywać krótsze odcinki, kilkugodzinne, jak i zaplanować sobie całodniową wyprawę. Malownicze trasy są z Trzebiatowa do Mrzeżyna (15 km, ok. 3 godz.) albo z Borzęcina do Trzebiatowa (16 km, czas płynięcia ok. 3,5 godz.) czy Resko–Taczały (14 km, czas płynięcia 2–4 godz.). Ceny od 40–50 zł za osobę. Źródło: archiwum NG Nasz ekspert Katarzyna Kachel Dziennikarka, redaktorka, terapeutka i trenerka oddechu, autorka książek. Absolwentka filologii polskiej, miłośniczka kina, jedzenia i podróży – zarówno tych bliskich, w głąb siebie, jak i dalszych. Stroni od głównych atrakcji turystycznych i luksusowych hoteli, nie przepada za poleceniami w stylu „Musisz to zobaczyć!”. Interesuje ją człowiek oraz pamięć miejsca; fascynują ją regiony pogranicza i przestrzenie nieoczywistych styku. Chętnie schodzi z utartych szlaków.
Wielki hotel na helskim cyplu. Wycinka drzew budzi kontrowersje
Po 15 października 2025 roku ma ruszyć budowa jednego z największych ośrodków rekreacyjnych na Pomorzu. Spektakularny kompleks będzie zajmować powierzchnię 10 tysięcy metrów kwadratowych na samym końcu półwyspu Helskiego. Za budową stoi jednak szereg kontrowersyjnych działań, które na stałe mogą pozbawić domu setki gatunków ptaków.
Spis treści: Kolos z Helu Kontrowersyjna wycinka Jak ucierpią ptaki? Protesty mieszkańców Po hotelu Gołębiewskim w nadmorskim Pobierowie nadszedł czas na kolejny gigantyczny projekt, mający na celu pobudzenie lokalnej turystyki. Tym razem budynek ma stanąć w jednym z najbardziej wyjątkowych miejsc na mapie Polski – półwyspie Helskim. Podobnie jak w Pobierowie, i tutaj inwestycja na zawsze odmieni krajobraz okolicy. Kolos z Helu Kiedy w tym momencie spojrzymy na miejsce, które za kilka może się roić od turystów, dostrzeżemy jedynie piasek i charakterystyczne nadbałtyckie iglaste lasy. Już w drugiej połowie października panujący tam spokój mają zakłócić pierwsze dźwigi i koparki przygotowujące grunt pod nową inwestycję. Kompleks hotelowy o nazwie Hel Happiness ma zajmować łącznie powierzchnię ok. 10 000 metrów kwadratowych. Na tym terenie staną budynki o wysokości nawet 18 metrów (co zdecydowanie przewyższa stojące tam teraz drzewa), mieszczące pokoje hotelowe, apartamenty oraz strefę SPA. Całość jest przewidziana dla ok. tysiąca osób, które będą mogły korzystać z nowoczesnego kurortu. Kontrowersyjna wycinka Aby Hapinness Hel powstało należy jednak najpierw przygotować teren. W tym celu inwestorzy planują wycięcie ok. 433 drzew wchodzących w skład Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Ponadto inwestycja obejmuje fragment dwóch obszarów europejskiej sieci Natura 2000. Dlaczego pozwolenie na wycinkę zostało wydane, mimo że teren znajduje się w granicach strzeżonego ekologicznie obszaru? Urzędnicy nie widzą w tym problemu. – Dopóki nie przekroczymy tej wartości 1 procenta w kontekście całego siedliska będącego przedmiotem ochrony, to nie możemy mówić o znaczącym oddziaływaniu – mówi w rozmowie z TVN24 Jakub Kięczkowski z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku. To właśnie ten urząd wydaje opinię na temat zgody na realizacje takich projektów. Aktywiści i przeciwnicy budowy zaznaczają jednak, że destrukcja wspomnianego jednego procenta może trwale uszkodzić cały istniejący tam ptasi ekosystem. Jak ucierpią ptaki? Burmistrz miasta Hel Mirosław Wądołowski tłumaczy decyzję o budowie kompleksu troską o mieszkańców regionu. Całoroczna destynacja turystyczna ma bowiem stworzyć setki nowych miejsc pracy, co ożywi rozwój gospodarczy okolicy. Niestety, zapomina o tym, że takie działania powinny być realizowane także z troską o zwierzęta korzystające z tej przestrzeni. Na terenie, na którym powstać ma Hel Happiness rozpoznano występowanie aż 345 gatunków ptaków, w tym wielu egzemplarzy objętych ścisłą ochroną. Półwysep Helski to również jeden z najważniejszych w Europie punktów migracyjnych dla tych zwierząt. Wycinka drzew uniemożliwiłaby ptakom znalezienie schronienia, pokarmu i miejsc lęgowych przed dalszą drogą. Nic więc dziwnego, że organizacje sprzeciwiające się wycince zostały poparte przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Wystosowało ono nawet specjalne pismo zawierające stanowisko OTOP w sprawie projektu budowy kompleksu hotelowego Centrum Rewitalizacji Zdrowia Hel Happiness. Protesty mieszkańców Organizacją, która walczy z wycinką drzew pod nowy hotel jest inicjatywa społeczna „Ratujmy Helski Cypel”. Organizuje petycję skierowaną do Prezesa Rady Ministrów RP, dzięki której sprawa nabrałaby szerszego rozdźwięku. Aktywiści wnoszą o: podjęcie działań prawnych mających na celu unieważnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, wydanej – zdaniem wnioskodawców – z rażącym naruszeniem prawa; natychmiastowe wstrzymanie wycinki drzew na Helskim Cyplu do czasu zakończenia postępowań wyjaśniających wszelkie wątpliwości prawne i proceduralne związane z inwestycją; przeprowadzenie ponownej, rzetelnej oceny oddziaływania na środowisko, która obejmie łączny wpływ wszystkich istniejących i planowanych inwestycji na obszarze Helskiego Cypla i całej gminy Hel; zobowiązanie władz lokalnych do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa miejscowego, w tym uchwały z 2008 roku o ustanowieniu na Helskim Cyplu zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, która jednoznacznie zakazuje niszczenia, uszkadzania lub przekształcania tego obszaru; powołanie rezerwatu przyrody na Helskim Cyplu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 30 marca 2005 r., w celu ochrony drzewostanu jako trwałego elementu krajobrazu, miejsca pamięci, schronienia dla przyrody oraz dobra o wysokiej wartości społecznej. Póki co internetowa petycja zebrała już ponad 25 000 podpisów. Źródła: Zawsze Pomorze, TVN24 Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Cypel Rewski – spacer po dnie Zatoki Puckiej
Mało jest w Polsce miejsc równie intrygujących jak Cypel Rewski – naturalna mierzeja, która niczym wąska grobla wysuwa się w głąb Zatoki Puckiej. To unikatowe zjawisko przyrodnicze, które przyciąga turystów nie tylko latem, ale również poza sezonem, kiedy ukazuje zupełnie inne oblicze. Cypel Rewski to jeden z tych zakątków, gdzie natura, lokalna historia i kontrowersje spotykają się w jednym punkcie.
Spis treści: Rybitwia Mielizna – swoiste przedłużenie Cypla Rewskiego Marsz Śledzia – tradycja i kontrowersje Rewa – brama na cypel Cypel Rewski zimą Cypel Rewski jest znany również jako Szpyrk lub Szperk. Zamieszkujący ten region Kaszubi określają go w swoim języku jako Réwsczi Ùsëp lub Szpërk. Cypel Rewski to długi na około 1 kilometr piaszczysty nasyp wypływający z miejscowości Rewa w kierunku Kuźnicy na Półwyspie Helskim. W rzeczywistości mierzeja ciągnie się pod wodą jeszcze przez kilka kilometrów, stanowiąc granicę między Zatoką Pucką a otwartym morzem. To niezwykłe miejsce tworzą nanoszone przez morze osady, które dzięki specyficznym warunkom geologicznym i prądowi morskiemu uformowały naturalną groblę widoczną szczególnie podczas odpływów. Przy sprzyjającej pogodzie można niemal przejść po niej „na sucho” przez spory odcinek morza. Warto jednak podkreślić, że całkowite przejście możliwe jest tylko na odcinku blisko Rewy. Dalej mierzeja znajduje się już pod wodą, a próby przejścia nią do Kuźnicy są nie tylko trudne, ale i niekiedy ryzykowne. Mimo to, każdego roku organizowane są wydarzenia, które w sposób kontrolowany pozwalają symbolicznie „przejść przez morze”. Rybitwia Mielizna – swoiste przedłużenie Cypla Rewskiego Rybitwia Mielizna to wąska, piaszczysta mielizna o długości około dziesięciu kilometrów, łącząca Cypel Rewski z Mierzeją Helską. Powstała w wyniku nanoszenia piasku przez prądy morskie w Zatoce Puckiej i stanowi jedno z najbardziej niezwykłych siedlisk w polskiej części Bałtyku. Nazwa wzięła się od gniazdujących tu rybitw – ptaków objętych ścisłą ochroną. Obszar objęty jest ochroną krajobrazową i przyrodniczą – jest częścią obszaru Natura 2000. Średnia głębokość na całej długości Rybitwiej Mielizny wynosi około jednego metra, z wyjątkiem sztucznego przekopu o szerokości około 700 metrów, zwanego Głębinką. Znajduje się on około kilometra na północ od Rewy i umożliwia żeglugę małych jednostek w kierunku portu w Pucku. W najgłębszym miejscu osiąga około 5 metrów. Przekop – znany wcześniej pod niemiecką nazwą Depke, a w okresie międzywojennym także jako Dypka – został wykonany najprawdopodobniej na początku XX wieku i od tamtej pory jest stale utrzymywany oraz oznakowany nawigacyjnie. W 1950 roku urzędowo przyjęto nazwę Głębinka. Warto dodać, że w lutym 2004 roku w helskim fokarium przyszła na świat foka szara, której nadano imię Depka – nawiązujące właśnie do dawnej nazwy tego przekopu. Marsz Śledzia – tradycja i kontrowersje Najbardziej znanym wydarzeniem związanym z mielizną jest Marsz Śledzia – spektakularny marsz przez Zatokę Pucką. Pomysł narodził się w 2000 roku, a jego organizatorzy chcieli połączyć zabawę z promocją regionu oraz propagowaniem bezpiecznego odpoczynku nad wodą. Uczestnicy pokonują trasę przez Rybitwią Mielizną o długości około 10 km z Rewy do Kuźnicy. Marsz Śledzia cieszy się dużą popularnością, ale jednocześnie wzbudza kontrowersje. Przyrodnicy alarmują, że przejście przez Rybitwią Mieliznę, objętą ochroną w ramach programu Natura 2000, może zagrażać lęgowiskom ptaków i zakłócać ekosystem unikatowego obszaru. Niektóre organizacje ekologiczne postulowały nawet o jego ograniczenie lub zakazanie. Rewa – brama na cypel Sama Rewa to niewielka miejscowość położona w powiecie puckim, która w ostatnich latach zyskała miano jednej z ciekawszych baz wypadowych nad Zatokę Pucką. Przyciąga miłośników sportów wodnych – zwłaszcza kitesurfingu i windsurfingu. Płytkie i spokojne wody zatoki sprzyjają nauce i rekreacji. W miejscowości znajdują się pensjonaty, kawiarnie, wypożyczalnie sprzętu oraz punkty gastronomiczne. Latem przyciąga rodziny z dziećmi, a zimą staje się ostoją spokoju – idealną do kontemplacji natury i spacerów wzdłuż pustych plaż. Cypel Rewski zimą W okresie jesienno-zimowym Cypel Rewski nabiera zupełnie innego charakteru. Tłumy turystów znikają, a miejsce spowija cisza i surowe piękno natury. Plaża pokrywa się szronem, a wiatr przynosi zapach morza zmieszany z mroźnym powietrzem. To idealny moment, by odwiedzić Rewę i spojrzeć na Cypel Rewski z dystansu – spacerując po plaży lub podziwiając go z pobliskich punktów widokowych. W pogodny dzień widać zarys Półwyspu Helskiego, a bezchmurne niebo potęguje poczucie przestrzeni i oderwania od codzienności. Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Nowy pomnik w Krynicy Morskiej budzi kontrowersje. Jak został odebrany przez turystów?
Krynica Morska jest jednym z najchętniej odwiedzanych letnich kurortów w Polsce. W poprzednich latach miejscowość przyciągnęła setki tysięcy turystów. Wśród nowości w tym sezonie jest rzeźba „Dzika loszka”, której pojawienie spotkało się z umiarkowanym entuzjazmem.
Spis treści: Jakie pomniki powstały do tej pory? Jaki pomnik wzbudził kontrowersje? Dzika turystyka Od paru lat w Krynicy zaczęły powstawać kolejne rzeźby przedstawiające zwierzęcych „obywateli” miejscowości. Metalowe dziki wpisały się na stałe w nadmorski krajobraz. Wybór akurat tych zwierząt spowodowany jest ich regularnym występowaniem na krynickich ścieżkach. W internecie możemy natrafić na mnóstwo filmików przedstawiających spotkania ludzi z tymi zwierzętami. Dziki tak bardzo wryły się w obraz miasta, że władze postanowiły udokumentować obecność zwierząt w postaci serii pomników. Jakie pomniki powstały do tej pory? Charakter rzeźb związany jest ze stylem życia nadmorskich wczasowiczów. W nadmorskiej scenerii Krynicy możemy dostrzec chociażby „Dzika ratownika”, który znajduje się na bulwarze Słonecznym lub „Dzika policjanta” przy ulicy Portowej. Cała seria dzików stała się wyjątkową atrakcją turystyczną miejscowości. Karykaturalne figury zyskały sympatię wczasowiczów, którzy w pozytywny sposób wypowiadają się na temat nowych pomników. W aplikacji Google Maps natrafić można na liczne pozytywne opinie wystawiane przez turystów. Niektórzy starają się nawet skompletować zdjęcia ze wszystkimi metalowymi zwierzętami. Spacerujący zwracają przede wszystkim uwagę na skuteczną próbę zaznaczenia „dzikiej” obecności w Krynicy Morskiej. Jaki pomnik wzbudził kontrowersje? Najnowszy pomnik nie spotkał się jednak z jednogłośnym pozytywnym przyjęciem. „Dzika loszka” – bo tak nazywa się najnowsza rzeźba – przedstawia leżącą na leżaku kobietę z głową dzika. Sposób przedstawienie figury spotkał się z wieloma nieprzychylnymi komentarzami. Na facebookowym profilu „Na Mierzeję”, promującym turystykę w tamtym regionie, można przeczytać pokaźną liczbę nieprzychylnych opinii dotyczących nowej rzeźby. Internauci zwracają przede wszystkim uwagę na wygląd pomnika, który – w opinii niektórych – stanowi obrazę kobiet. Oliwy do ognia dolewa oficjalna nazwa figury, która przez niektórych może być traktowana jako pejoratywne określenie kobiety. Pojawiają się również komentarze dotyczące bezsensowności budowy dzikiej loszki, zamiast której w tym miejscu mogłaby powstać bardziej zachęcająca turystów atrakcja. Mimo hejtu, można natrafić również na komentarze przychylne, które apelują o zdrowy dystans i poczucie humoru. Tak czy inaczej, popularność rzeźby może wpłynąć na to, że o krynicznych dzikach zrobi się w Polsce jeszcze głośniej. Dzika turystyka Już teraz dziki w Krynicy wpisały się na dobre w turystykę miejscowości. Na nadmorskich straganach możemy kupić tradycyjne turystyczne pamiątki – pocztówki, magnesy – ozdobione wizerunkiem tych zwierząt. Na okolicznych bramach i furtkach często można dostrzec tabliczki apelujące o zamykanie drzwi przed dzikimi „przechodniami”. Na popularność dzików w Krynicy Morskiej wpływa parę czynników. Przede wszystkim Krynica leży w samym środku lasu, który jest naturalnym środowiskiem życia dla tych zwierząt. W połączeniu z łatwym dostępem do jedzenie zostawianego przez turystów, miejscowość staje się idealnym miejscem dla tych wszystkożernych ssaków. Przy spotkaniu z tymi zwierzętami należy pamiętać o zachowaniu spokoju i spokojnym oddaleniu się od dzików. Nie wolno przede wszystkim krzyczeć, gwałtownie uciekać ani podchodzić do zwierzęcia – wszystkie te zachowania mogą wywołać u dzików reakcje obronne lub agresywne. Źródło: Onet Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Rowerem wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Trasa od Helu do Łeby jest pełna miłych niespodzianek
Przemierzam rowerem sosnowe lasy ciągnące się wzdłuż szerokich plaż. Wciąż wciskam hamulec roweru. Pas lądu pomiędzy Helem a Łebą nieustannie zaskakuje.
W tym artykule: Fokarium Hel Jastarnia Kuźnica Zatoka Pucka Osetnik Informacje praktyczne Hollywoodzki gwiazdor Burt Reynolds przekonywał, że prawdziwy mężczyzna powinien pachnieć cygarami, whisky i nosić wąsy. Cóż, widocznie nigdy nie spotkał Bubasa. W przypadku najsłynniejszego amanta Półwyspu Helskiego zgadzają się jedynie wąsy. Poza tym Bubas jest zdeklarowanym abstynentem i zamiast ballantine’sem na kilometr zalatuje od niego śledziem. Fokarium O dziwo, nikomu to nie przeszkadza. Od rana do wieczora celują weń obiektywy, obalając mit, że do bycia gwiazdą niezbędny jest profil na Instagramie. Po co? Każdy influencer zaglądający do Helu sam z siebie raczy swoich fanów niezliczonymi filmikami, popularyzując wizerunek lokalnego celebryty. Niestety, aktorsko Bubasowi daleko do Reynoldsa – nic, tylko wyleguje się nad basenem, czasem ziewa, czasem ostentacyjnie smark­nie, wzbudzając potężny aplauz publiki, który on sam kwituje leniwą przewrotką na drugi bok. Jak to foka. Jedna z pięciu zameldowanych na stałe w helskim fokarium – północnym przyczółku Uniwersytetu Gdańskiego. Naukowcy troszczą się o bałtycką populację zagrożonych morskich ssaków: fok i morświnów. – Nie bierzcie przykładu z Bubasa – ostrzega doktorant z Instytutu Oceanografii, serwując sybarycie śledziową dokładkę. – Najchętniej schowałby się za parawanem i przebimbał całe lato. Oceanaria w Polsce. Podróż po podwodnym świecie [ZESTAWIENIE] Oceanarium daje nam możliwość zapoznania się z bliska z podwodnym życiem, którego bez odwiedzin w takim miejscu nie bylibyśmy w stanie zobaczyć. Dzięki swojej tajemniczości i niedostępno... Uśmiecham się do Bubasa na pożegnanie i rozkładam wielką mapę na siodełku mojego roweru. Zanim ruszę w drogę, wodzę palcem po smudze piasku rozsypanej na niebieskiej plamie Bałtyku. Od koniuszka Mierzei Helskiej, przez Władysławowo, aż po żółte plamki wydm Słowińskiego Parku Narodowego. Przede mną 100 km przygody kojącej balsamiczną wonią sosen szumiących do spółki z morzem, przy krzykliwym wtórze mew. Hel – Przyfrunęłyście na żebry? – śmieje się rybak, cumując kuter do nabrzeża helskiego portu. – No dobra, ale żadnych dokładek, bo z rybami krucho – wyplątuje z sieci lśniący łuską smakołyk i rzuca skrzydlatym głodomorom. Z kotłowaniny piór wystrzela szczęśliwiec z łupem i fru! – pruje przestwór ponad wieżą Muzeum Rybołówstwa (dawny kościół św. św. Piotra i Pawła) ścigany wrzaskiem ograbionych kompanów. Po sekundzie siedzą mu już na ogonie. Jednak złodziejaszek zwinnie lawiruje między ekologicznymi instalacjami przy Domu Morświna, zatacza krąg nad szachulcowymi chałupami przy ulicy Wiejskiej (kaszubskie chëczë) i gubi pościg, szybując nad Lwią Jamą, najstarszą helską karczmą – jej początki sięgają XVIII w. Pedałuję co tchu, śledząc biały punkcik. Nie zauważam, że kończy się droga. Rower staje dęba, a ja wylatuję z siodełka, kreśląc w powietrzu spektakularny łuk, i lądując z nosem w wydmie. Przecieram oczy; najpierw z powodu gryzącego piasku, a potem ze zdumienia. Oto przede mną pustynia pełna widmowych obłoków. Utkane z drobinek piasku lewitują nad plażą i gnane wiatrem giną w spienionym żywiole. To właśnie tu, na wschodnim rąbku mierzei, otwarty Bałtyk łączy się z Zatoką Gdańską. Zanurzam się w chłodnej toni, spoglądając na szarpane wiatrem parawany. Wtem dwa z nich podrywają się z łopotem. Błyskawicznie wzlatują w błękit. I gdy wydaje się, że znikną w przestworzach, nieoczekiwanie nieruchomieją. A potem zaczynają sunąć poziomo, ciągnąc przez fale duet sportowców. To latawce kitesurferów. Na niebie Półwyspu Helskiego jest ich więcej niż mew. Szczególnie w pobliskiej Jastarni. Jastarnia Pakujesz nogę w footstrapa, trzymasz mocno bar, łapiesz winda i gotowe! – polecenia instruktora brzmią jak tajemne zaklęcia. Wbity w piankowy kombinezon, stojąc po kolana w wodzie, próbuję rozkodować fachowy żargon. Wkładam stopę w uchwyt deski (footstrap), chwytam drążek z linkami do sterowania latawcem (bar) i już mam łapać „winda”, gdy role się odwracają. 6 najlepszych miejsc do uprawiania kitesurfingu. Niesamowite miejscówki poleca Victor Borsuk Victor Borsuk, podróżnik i siedmiokrotny mistrz Polski w kitesurfingu, zdradza nam swoje ulubione miejsca do uprawiania tego sportu. Zaznacza, że kryteria, którymi kieruje się przy wyborze lo... Gwałtowny podmuch napina linki i zamienia mnie w bezwolną marionetkę. Deska odrywa się od płycizny, a ja wraz z nią. Lecę! Adrenalina pulsuje w skroniach, przechodzi w euforyczny okrzyk, który nieoczekiwanie za-mienia się w pełne zdumienia bulgotanie. – Pomyliłeś kitesurfing z nurkowaniem! – śmieje się Adam, instruktor jednej z wodniackich szkółek działających między Jastarnią a Chałupami, podnosząc mnie z wody. – Właśnie dlatego kitesurferzy noszą kaski – wyjaśnia. – Rzadko się przydają, bo półwysep to najbezpieczniejsze miejsce dla fanów latawca w Polsce. W szczególności płycizny Zatoki Puckiej – wskazuje piaszczyste łachy prześwitujące przez lustro wody. – Nagły szkwał nikomu tu nie straszny. Jak poniesie cię hen, w morze, bez problemu wrócisz na brzeg. Piechotą! A jak znudzi ci się latanie, zawsze możesz się poślizgać. Słyszałeś o skimboardingu? Bierzesz rozbieg, wskakujesz na specjalnie wyprofilowaną deskę i jesteś królem akwenu! – woda po kostki, a ty suniesz jak wyczynowa motorówka. Spróbujesz?… – Wytrzeszczam oczy na dziewczynę, która z deską pod stopami wjeżdża na miniskocznię, robi salto, po czym ląduje na fali. I nabieram pewności, że jedynym sportem, jaki chcę dziś uprawiać, jest lepienie babek. Kuźnica Szczęśliwie w Jastarni nie trzeba kaskaderskich umiejętności, żeby cieszyć się morskim żywiołem. Mało tego – obejdzie się bez wchodzenia do wody! Wystarczy zajrzeć do rybackiego kościoła nieopodal plaży. Cicho tu jak makiem zasiał. Dziwne, bo dookoła szaleje prawdziwy huragan – wiatr szarpie żagle, łamie maszty, plącze sieci. Artystyczne 10 w skali Beauforta – wszystko wyrzeźbione w drewnie. Również służący za ambonę kuter. Niesiony na srebrnych falach płynie przez nawę, jakby chciał roztrzaskać drzwi i ruszyć ku Kuźnicy, by dołączyć do tamtejszej floty. Nie miałby daleko. Łopoczące chorągiewki łodzi dostrzegam po kilku minutach pedałowania. Mierzeja ma tu zaledwie 200 m szerokości, a rybacy żartują, że kutry to tylko dekoracja, bo sieci zarzucają prosto z okien swoich domów. Być może ta metoda połowu sprawia, że produkty miejscowych wędzarni uznawane są za najlepsze na Wybrzeżu. Zeskakuję z roweru i zaglądam do kulinarnego przybytku buchającego dymem jałowca. – Flądra czy łosoś? – pyta pan Jacek, emerytowany rybak. – A może tutejszy rarytas? Węgorz z kufla – uśmiecha się szelmowsko. – Surową rybę przesypuje się solą i zostawia na kilka miesięcy w glinianym naczyniu, żeby dojrzała. Dla twardzieli! – patrzy wyzywająco. Zatoka Pucka Przegryzam lokalny smakołyk bez mrugnięcia, zyskując uznanie i porcję gorącego turbota w gratisie. – Turyści zaglądają do nas pod koniec sierpnia, żeby wziąć udział w Marszu Śledzia. Piechotą przez mój Pucyfik – oświadcza z dumą, wskazując Zatokę Pucką i zerkając na mój wehikuł. – Miejscami woda sięga po szyję, więc jeśli rower, to tylko wodny. Szybko zwalczam pokusę, by zabawić się w Pana Samochodzika. Mój jednoślad ma co prawda niezłe przerzutki, ale niezatapialność na poziomie młyńskiego kamienia. Spacerkiem objeżdżam więc zatokę i po godzinie sączę kawę na rynku w Pucku. Stojące w karnym szeregu kamieniczki prężą dumnie fasady, przypominając o militarnej przeszłości miasteczka. Za panowania Wazów stacjonowała tu wojenna flota, a za II RP – dywizjon lotniczy. Dziś zamiast wojskowych komend słychać tu śmiech dzieci skaczących przez tryskającą z chodnika fontannę. Koniec zabawy! – ucinają frajdę wychowawcy i wiozą posmutniałych kolonistów do dawnej siedziby rodu von Below w Sławutówku. Nudne życie arystokratów! Herbatka, brydż i zero lodów. Humor wraca dzieciakom, gdy zaglądają do mrocznych rezydencji nietoperzy – jaskiń w Mechowie. Komnaty z piaskowca świetnie niosą echo i – co najważniejsze – da się doskoczyć do stalaktytów! Są wielkości sosnowych szyszek, które rozgrzane upałem trzeszczą mi nad głową, gdy mijam klify Jastrzębiej Góry. Osetnik Szybkie selfie i jadę dalej, by spełnić dziecięce marzenie o wczasach na bezludnej wyspie. Do Osetnika. Bałtyckiej samotni, gdzie przez cały dzień zajmuję się jednym – zdmuchiwaniem piasku ze stronic wakacyjnej lektury. Wokół żywego ducha. Trudno w to wierzyć, bo przecież nieopodal leży gwarna Łeba, za którą otwiera się królestwo zjawiskowych wydm. 10 najpiękniejszych plaż pod słońcem. Musicie je zobaczyć ten ranking Wybraliśmy najpiękniejsze plaże świata. O swojej ulubionej opowiada również podróżniczka, Martyna Wojciechowska. Z okna latarni morskiej spoglądam na karawany turystów przemierzające pustynne zbocza. A potem liczę leśne drogi wpadające do morza. Jedna jest inna – meandruje, skrzy się w słońcu, przyzywa. To rzeka Piaśnica. Po godzinie siedzę już w kajaku. Leniwy nurt niesie mnie przez łąki, cienie tańczą na przymkniętych powiekach. Z letargu wyrywa mnie gwałtowne kołysanie. Rzeka wypchnęła w morze, gdzieś koło Dębek. Tego akurat się nie spodziewałem. Informacje praktyczne Jedzenie W helskiej tawernie Kutter przy ulicy Wiejskiej warto spróbować gołąbków rybnych w sosie kurkowo-koperkowym. Świetne ryby serwuje leżący nieopodal Captain Morgan. Lokal wieczorami zamienia się w gwarny pub. W Osetniku popularnością cieszy się smażalnia U Zamojskich, gdzie specjalnością jest halibut i łosoś bałtycki. Atrakcje Do fokarium warto zajrzeć w porze karmienia fok (godz. 11 i 14). Przyjrzymy się żyjącemu tu stadu i posłuchamy biologów opowiadających o odbudowie populacji foki. Muzeum Rybołówstwa w Helu mieści się w poewangelickim kościele otoczonym wrakami kutrów. Źródło: archiwum NG.
Majówka nad morzem 2024. Zaplanuj długi weekend nad Bałtykiem. Może potrwać nawet ponad tydzień
Majówka nad morzem to doskonały pomysł, by naładować baterie. Bałtyk oferuje moc atrakcji. Czas zaplanować wyjazd. Przekonaj się, że wcale nie trzeba wyjechać daleko, by miło spędzić czas.
W tym artykule: Majówka nad morzem w Polsce to strzał w dziesiątkę Gdzie wyjechać na majówkę? Weekend majowy w Trójmieście Półwysep Helski dla miłośników ciszy i spokoju Majówka nad morzem jest jak małe wakacje. Dla miejscowości turystycznych to pierwszy sprawdzian przed szczytem sezony, który przypada na letnie miesiące. W tym roku początek maja daje naprawdę duże możliwości wyjazdowe. Gdyby wziąć wolne 29 i 30 kwietnia oraz 2 maja, można przedłużyć swój weekend majowy aż do 9 dni. Taka perspektywa pozwala myśleć o dłuższym wyjeździe. Gdzie go zaplanować? Majówka nad morzem to jedna z najlepszych propozycji. Majówka nad morzem w Polsce to strzał w dziesiątkę Chociaż egzotyczne kierunki i tak zwane ciepłe kraje są zawsze kuszące, to majówka nad morzem w Polsce ma swój niepowtarzalny urok. Dni są coraz bardziej słoneczne, a natura już na dobre przebudziła się do życia po długiej i szarej zimie. Początek maja to okres, w którym zakwitają konwalie i bez, na łąkach zobaczyć już można pierwsze tulipany i mak, jaśminowiec wonny zachwyca swoim zapachem, a w lasach pojawia się głóg. Majowa feeria barw w połączeniu z promieniami słońca i wiosennym powietrzem działają znacznie lepiej niż najlepsze zabiegi relaksacyjne. Gdyby do tego wszystkiego dodać morze, możemy śmiało uznać, że majówka nad Bałtykiem to strzał w dziesiątkę. Morze Bałtyckie – ciekawostki. Kiedyś było jeziorem i tak samo będzie w przyszłości Każdy mieszkaniec Polski wie, czym jest Morze Bałtyckie. Ciekawostki na temat tego akwenu mogą jednak zaskoczyć niejednego. Oto Bałtyk mniej znany, a zarazem niezwykły. Linia brzegowa Polski wynosi 770 km razem z Zalewem Szczecińskim i Zalewem Wiślanym. Wybrzeże składa się w sumie z trzech odcinków: wybrzeża zachodniego o długości ponad 500 km, wybrzeża środkowego nad Zatoką Gdańską o długości zaledwie kilkudziesięciu kilometrów oraz wybrzeża wschodniego o długości ponad 114 km. Ze względu na erozję i akumulację osadów wybrzeże ciągle się zmienia, a jego długość ulega niewielkim zmianom. To, co pozostaje niezmienne, to przepiękne miejsca nad Bałtykiem, których nad polskim morzem jest pod dostatkiem. Gdzie wyjechać na majówkę? Wyjątkowym i urokliwym kierunkiem, który warto rozpatrzeć w kontekście weekendu majowego, jest gmina Rewal. W siedmiu miejscowościach – Rewalu, Pobierowie, Pustkowie, Niechorzu, Pogorzelicy, Trzęsaczu oraz Śliwinie – można spędzić pierwsze dni maja, wypoczywając na przepięknych i szerokich plażach. To region, który uwielbiają rodziny z dziećmi ze względu na ciszę i spokój oraz bliskość natury. Pomorze Zachodnie to jednak propozycja również dla osób, które chcą połączyć plażowanie z doświadczeniem gwaru większego miasta i zwiedzaniem zabytków. Szczecin, stolica województwa zachodniopomorskiego, oferuje bliskość do wybrzeża oraz szereg ciekawych atrakcji. W tym historycznym mieście położonym nad Odrą można zobaczyć m.in.: Zamek Książąt Pomorskich, Rynek Sienny, Bazylikę Archikatedralną św. Jakuba, Bramę Portową, Cmentarz Centralny, czyli największy w Polsce, a trzeci pod względem wielkości w Europie cmentarz, założony pod koniec XIX wieku, Wały Chrobrego, Filharmonię im. Mieczysława Karłowicza. Od 2023 roku w Szczecinie działa Morskie Centrum Nauki. Motywem przewodnim instytucji jest morze. Centrum w atrakcyjny i zajmujący sposób prezentuje zagadnienia z zakresu m.in. fizyki, matematyki, astronomii, geografii, medycyny, techniki, ekologii, socjologii, historii czy kultury. A wszystkie różnorodne zjawiska ukazuje na przykładach związanych z żeglugą, falami, wiatrem, rybołówstwem czy życiem portu. Jest to placówka unikatowa nie tylko w Europie, ale i na świecie. Nie można zapomnieć również o Wyspie Wolin. To przepiękna i największa polska wyspa, która zachwyca przede wszystkim Wolińskim Parkiem Narodowym, wyjątkową fauną i florą i imponującymi klifami. Co ciekawe, legenda głosi, że to właśnie tutaj został pochowany jeden z najsłynniejszych wikingów – Harald „Bluetooth" Sinozęby. Nową atrakcją turystyczną wyspy Wolin jest otwarta w marcu 2024 roku wieża widokowa. Ma ponad 30 metrów wysokości. Do budowy obiektu zastosowano drzewo modrzewiowe. Z wieży rozpościera się panorama między innymi na Zalew Szczeciński, Wolin czy skansen Słowian i Wikingów. Wieża jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Można wjechać na nią wózkiem, skorzystać ze specjalnych barierek i narracji głosowych. Informacje zamieszczono w alfabecie Braille'a. Wieża jest czynna od godziny 9 do 19. Wstęp na nią jest bezpłatny. Miłośników aktywnej turystyki z pewnością zainteresuje sieć dróg rowerowych w województwie zachodniopomorskim. Już teraz w zasadzie cały region można zwiedzić na rowerze, dobierając trasę do własnych potrzeb i umiejętności. Trasy biegną przez malownicze tereny, na które można zabrać ze sobą dzieci. Są też szlaki bardziej wymagające, polecane doświadczonym rowerzystom, pragnącym pokonać trudniejsze odcinki. Warto polecić Stary Szlak Kolejowy. Jego trasa łączy Morze Bałtyckie z Pojezierzem Wałeckim. Inna opcja to polsko-niemiecka trasa po Pomorzu Zachodnim. Spodoba się rowerzystom lubiącym relaks nad wodą, bo zgodnie z nazwą okrąża Zalew Szczeciński. Wiele odcinków prowadzi tuż nad brzegiem tego akwenu. Weekend majowy w Trójmieście Gdynia, Sopot i Gdańsk to trzy jakże różne od siebie miasta, ale razem tworzą niezwykłą, pełną kontrastów aglomerację. To miejsce, w którym historia jest wiecznie żywa, zarówno solidarnościowa, jak i z czasów II wojny światowej i okresu międzywojennego. W Trójmieście znajdziemy bowiem muzea, które w znakomity sposób opowiedzą turystom historię zarówno regionu, jak i naszego kraju. Oto lista muzeów, do których trzeba się wybrać, odwiedzając Zatokę Gdańską: Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Muzeum Emigracji w Gdyni, Europejskie Centrum Solidarności, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, Gdańsk słynie z przepięknego starego miasta i charakterystycznej architektury. To miasto wygląda zjawiskowo o każdej porze roku, ale spacery wzdłuż Motławy najlepiej smakują w słoneczne dni. Sopot, najmniejsze z trzech miast, jest świetnym wyborem dla miłośników pięknych kamienic oraz dobrych restauracji i klubów. Wiele osób uważa, że to właśnie w dawnym uzdrowisku założonym przez Jeana Georga Haffnera, lekarza wojsk napoleońskich z XVIII wieku, znajdują się najpiękniejsze plaże w całej zatoce. W Sopocie można również odwiedzić wyjątkowy wiekowy zabytek. W miejscu wczesnośredniowiecznego grodziska, które funkcjonowało między VIII a X wiekiem, pod koniec lat 90. XX wieku częściowo je zrekonstruowano. W miesiącach wiosenno-letnich można spotkać tam ludzi w strojach z epoki, którzy prezentują dawne rzemiosła i sztukę wojenną. A wszystko w scenerii bujnej zieleni i szumiących strumyków. Tuż obok grodziska znajduje się nowoczesny pawilon wystawienniczo-edukacyjny. Można tam obejrzeć najstarsze artefakty pochodzące z Sopotu i ciekawe wystawy czasowe. Grodzisko w Sopocie jest oddziałem Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Jak powstało państwo polskie? Czy wiedziałeś, kiedy pojawili się pierwsi ludzie na ziemiach Polski? Uważa się, że powstanie państwa polskiego miało miejsce wraz z chrztem Mieszka I w 966 roku. To właśnie wtedy nasz kraj zaczęto nazywać Polską. Jednak pierwsi ludzie żyli na tych ziemiac... Trójmiasto to miejsce, które nigdy nie śpi, dlatego każdy znajdzie coś dla siebie. Na szczególną uwagę zasługuje Gdynia, która jest najmłodszym miastem. To przykład przedwojennego polskiego modernizmu, który można kochać lub nie, ale nie da się przejść obok niego obojętnie. Co ciekawe, mieszkańcy Gdyni uważani są za najszczęśliwszych ludzi w Polsce. To nie może być przypadek. Półwysep Helski dla miłośników ciszy i spokoju Półwysep Helski latem jest rajem dla surferów, miłośników kempingów i osób uwielbiające nocne życie. Trochę inna atmosfera panuje tam jednak wiosną. To czas, w którym każdy może docenić piękno tego regionu Polski. Region ten charakteryzuje się swoistym mikroklimatem. Znajdują się tam niezwykle czyste i szerokie plaże, przepiękne lasy i bory oraz duże wydmy. Hel to znakomity wybór dla osób, które cenią sobie zarówno ciszę i spokój w maju, jak i aktywny wypoczynek. Warto zwrócić uwagę, że cały półwysep można przejechać rowerem po wybudowanych ścieżkach rowerowych. Na samym końcu półwyspu Helskiego znajduje się oczywiście Hel. To małe miasteczko, które jest otoczone wodami Zatoki Puckiej i Morza Bałtyckiego. Każdego roku turyści zachwycają się tam przede wszystkim niezwykle czystym powietrzem. To miejsce jest idealne dla wszystkich, którzy chcą odetchnąć od zgiełku i zanieczyszczeń dużych miast. W Helu znajdują się również ciekawe atrakcje. To między innymi: Fokarium, Latarnia Morska, Muzeum Rybołówstwa, Muzeum Obrony Wybrzeża, Kościół św. Piotra i Pawła w Helu, Ulica Wiejska, czyli główny deptak, Port rybacki. Ciekawym miejscem jest również Muzeum Kolei Helu. W pomieszczeniach jednego z ogromnych, żelbetowych schronów, które były magazynami amunicyjnymi poniemieckiej baterii Schleswig-Holstein, umieszczono ekspozycję poświęconą historii helskich kolei. Jej początek miał miejsce w 1921 roku, kiedy w zaledwie 9 miesięcy powstała miejscowa wąskotorówka. Warto też wpaść do Domu Morświna. Jest to mikromuzeum poświęcone temu zagrożonemu gatunkowi. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże". Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zmieniła się linia brzegowa Japonii. To skutek trzęsienia ziemi, które nawiedziło kraj na początku roku
Naukowcy twierdzą, że linia brzegowa Japonii przesunęła się o ponad 250 metrów. Wszystko przez potężne trzęsienie ziemi, które 1 stycznia spowodowało duże zniszczenia.
W tym artykule: Silne trzęsienie ziemi na półwyspie Noto Zmiana linii brzegowej o nawet 250 metrów Trzęsienie ziemi spowodowało powstanie nowych plaż Nie tak nowy rok wyobrażali sobie mieszkańcy Japonii. 1 stycznia półwysep Noto nawiedziło silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,6. Wstrząsy odnotowano w całej prefekturze Ishikawa. Dwa tygodnie po katastrofie bilans ofiar śmiertelnych wynosi ponad 200 osób, rannych zostało ok. 560 osób, a ponad 20 wciąż uznaje się za zaginione. Było to najbardziej śmiercionośne trzęsienie w kraju od kataklizmu w Tōhoku w 2011 r., a także szóste w historii o takiej sile i pierwsze od 2018 r. Silne trzęsienie ziemi na półwyspie Noto Poszukiwania ocalałych wciąż trwają. Japońskie władze przyznały, że akcja ratunkowa była niezwykle wymagająca ze względu na duże uszkodzenia, osunięcia ziemi i wstrząsy wtórne. Tydzień po trzęsieniu pomoc poszkodowanym stała się bardzo trudna, ponieważ w prefekturze wystąpiły uciążliwe opady śniegu, a temperatura spadła poniżej zera. Tysiące ludzi zmagało się z brakiem wody. Co najmniej 36 000 gospodarstw domowych i 19 placówek medycznych straciło dostęp do elektryczności. Trzęsienie ziemi spowodowało zniszczenia wielu domów, a także wywołało pożary m.in. w mieście Wajima. Ponadto władze przekazały, że ucierpiała infrastruktura w prefekturach Niigata, Toyama, Fukui i Gifu. Wstrząs wywołał również poważne ostrzeżenie przed tsunami, pierwsze od trzęsienia ziemi w 2011 r. Zmiana linii brzegowej o nawet 250 metrów Centrum Ostrzegania przed Tsunami na Pacyfiku stwierdziło, że niebezpieczne fale mogły wystąpić w promieniu 300 km od epicentrum. Lokalne media informowały, że fale mogą osiągać nawet 5 m. Ostatecznie fale tsunami o wysokości nieco ponad metr dotarły do portu Wajima. Fale dotarły również do wybrzeży Korei Południowej. Największe tsunami w historii – 6 kataklizmów na ogromną skalę. Co je spowodowało? Ofiary takich kataklizmów liczone są w setkach lub tysiącach zabitych. Największe tsunami mogą pochłonąć dziesiątki, czasami nawet setki tysięcy istnień ludzkich. Okazuje się, że to nie wszystkie skutki trzęsienia ziemi w Japonii. Najnowsze zdjęcia satelitarne półwyspu Noto wykazały, że zmieniła się linia brzegowa. Fotografie obszaru przed i po trzęsieniu pokazują, że intensywne wypiętrzenie wydłużyło brzeg nawet o 250 metrów. Na X opublikowano zdjęcia półwyspu Noto. Pokazują obszary przybrzeżne, w których dno morskie podniosło się ponad poziom wody i stworzyły nowe plaże. Na fotografiach dokładnie widać, że zmiana linii brzegowej nastąpiła po ustąpieniu trzęsienia ziemi i tsunami. – Trzęsienie ziemi, które nawiedziło w poniedziałek półwysep Noto w Japonii, było tak silne, że linia brzegowa przesunęła się aż do 250 metrów od brzegu z powodu znacznego podniesienia się lądu – napisał na X Nahel Belgherze, francuski bloger, który zajmuje się ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Trzęsienie ziemi spowodowało powstanie nowych plaż – Podczas badań terenowych wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża półwyspu Noto w 10 lokalizacjach, od Kaiso do Akasaki, znaleźliśmy dowody na sejsmiczne wypiętrzenie wybrzeża związane z trzęsieniem ziemi na półwyspie Noto – napisali naukowcy z Instytutu Badań nad Trzęsieniami Ziemi z Uniwersytetu Tokijskiego – w oświadczeniu. Zdjęcia półwyspu Noto uchwycił również statek kosmiczny ALOS-2, który należy do Japońskiej Agencji Badań Kosmicznych (JAXA). W oświadczeniu Geospatial Information Authority of Japan przekazano, że linia brzegowa przesunęła się w kierunku morza na wielu obszarach, w tym w porcie Nafune, mieście Wajima i zatoce Minazuki. Być może naukowcy wkrótce doprecyzują te dane, ponieważ badania wybrzeża wciąż trwają. – Wzorzec szacowanego wypiętrzenia wybrzeża wydaje się maleć w kierunku południowym, od Kaiso do Akasaki – przekazali japońscy naukowcy. Źródło: Geospatial Information Authority of Japan, Live Science Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Zwłoki ogromnego wieloryba znalezione na włoskim wybrzeżu
Nurkowie straży wybrzeża odnaleźli zwłoki płetwala zwyczajnego (Balaenoptera physalus) koło portowego miasta Sorrento. Mediom wyznali, że nie widzieli chyba większego i sądząc po rozmiarach, faktycznie chodzi o wielki okaz.
Ciało jednego z „największych wielorybów widzianych w Morzu Śródziemnym” zostało odkryte u włoskich wybrzeży i przyholowane do Neapolu. - Do martwego olbrzyma 14 stycznia przywiódł ich „mocno zaalarmowany” młody wieloryb, donosi BBC. Na filmie poniżej widać, jak próbuje w porcie zwrócić uwagę ludzi. Pierwsza próba ściągnięcia mierzącego ponad 23 metry, 70-tonowego truchła z lokalnego szlaku żeglugi nie powiodła się. Jedna z doczepionych link pękła. Ostatecznie w środę 20 stycznia zdołano doholować ciało wieloryba do Marina Piccola, turystycznego portu w Sorrento. W nocy zaciągnięto go do molo San Vincenzo w Neapolu, nad ranem trafił do suchego doku w stoczni Megaride. Tam zespół prof. Sandro Mazzariola z uniwersytetu Padwy przeprowadził nekropsję. Wstępnie uważa się, że zwierzę zginęło z przyczyn naturalnych. View oEmbed on the source website Po 13 godzinnej analizie prof. Mazzariola ustalił, że padły osobnik to samica płetwala zwyczajnego. Brak dowodów, by była ciężarna lub karmiąca. Nie znaleziono też w jej wnętrznościach plastiku czy innych śmieci. Choć była w dość słabym stanie fizycznym, nie znaleziono oczywistych powodów jej śmierci. Dlatego pobrane zostały próbki i odesłane do analizy biochemicznej. Naukowiec wyjaśnił, w gazecie „Corriere della Sera”, że tak jak w 50 proc. takich sytuacji być może nigdy nie dowiemy się, co zabiło olbrzymiego wieloryba. Na życzenie dyrekcji parku morskiego Punta Campanella, którego pracownicy towarzyszyli w akcji wydobycia wieloryba, szkielet wieloryba trafi do parkowego muzeum. Tymczasem straż wybrzeża poszukuje młodego wieloryba, który przywiódł ich do, być może, martwego członka rodziny.
Tak wygląda meksykański raj. Poznaj miejsca, których nie będziesz chciał opuścić
Kapelusze sombrero, pikantne burrito i kolorowe czaszki na Fiesta de los Muertos – dla wielu z nas to pierwsze skojarzenia z Meksykiem. Ten fascynujący, pełen kontrastów kraj ze stolicą w megalopolis, Ciudad de México, coraz częściej staje się celem podróży turystów z całego świata.
Jukatan - meksykański raj Poznawanie Meksyku warto rozpocząć od półwyspu Jukatan, oblanego wodami Zatoki Meksykańskiej i Morza Karaibskiego. Dla spragnionych starożytności podróżników punktem obowiązkowym będzie z pewnością prekolumbijskie miasto Chichén Itzá, związane z kulturą Majów i Tolteków, którego budowa rozpoczęła się w IV wieku. Świątynia Wojowników, świątynie El Castillo („zamek”) i El Caracol („ślimak”) zostały w 2007 roku ogłoszone jednym z siedmiu nowych cudów świata. Sto kilometrów na zachód znajduje się Mayapán – ośrodek cywilizacji prekolumbijskiej z XIII wieku, gdzie do dziś prowadzone są badania archeologiczne. Warto odwiedzić także stolicę Jukatanu, Méridę, w której znajduje się, między innymi, najstarsza w całym Meksyku katedra świętego Ildefonsa. Cancún - Wakacyjna wizytówka Wakacyjną wizytówką Meksyku jest jednak przede wszystkim Cancún (w języku Majów nazwa ta oznacza „gniazdo węży”), gdzie na turystów czeka największe podwodne muzeum na świecie. Miasto ma ledwie czterdziestoletnią historię, wyrosło jednak na jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych na całym świecie. Znajdują się tu luksusowe ośrodki wczasowe, piaszczyste plaże otoczone często bujną roślinnością i mnóstwo miejsc do nurkowania. Korty tenisowe, pola golfowe, wszelkiego rodzaju sporty wodne – możliwości dla aktywnych są nieskończone. Żądni odpoczynku i relaksu podróżnicy mogą po prostu korzystać z hotelowych wygód, pluskać się w morzu i basenie, popijać egzotyczne drinki, spacerować i wylegiwać się na plaży. Na pewno warto wybrać się przynajmniej na jedną z okolicznych wysp: Isla Mujeres i wyspa Cozumel to prawdziwie rajskie, jasne plaże, endemiczna roślinność i rafy koralowe. Jedz, pij Niezależnie od tego, czy wybierzecie bardziej intensywne zwiedzanie, czy wypoczynek na plaży, wielu przyjemności dostarczy Wam przepyszna i zróżnicowana meksykańska kuchnia: z różnych rodzajów kukurydzy, fasoli, amarantusa, kaktusów i mnóstwa papryczek powstają pachnące i, najczęściej, pikantne dania. Także świeże owoce morza (szczególnie godna polecenia jest Tikin Xic – grillowana ryba, marynowana w pomarańczach i zawinięta w liście bananowca) które nie dają o sobie zapomnieć. Zapomnienie przynieść może natomiast tequila, która jest tu prawdziwym skarbem narodowym.
Ile może człowiek Jeżeli istnieje temat uniwersalny, na który możemy porozmawiać wszędzie, bez względu na długość i szerokość geograficzną, temat, który wzbudza spektakularne emocje, wyzwala radość, ale też jest przyczyną łez, to na pewno jest to sport. Gdziekolwiek byłam na świecie, ludzie, którzy nie bardzo wiedzieli, gdzie leży Polska, potrafili – czasami ku mojemu absolutnemu zaskoczeniu – wymienić nazwiska kilku naszych czołowych sportowców. Zazwyczaj byli to piłkarze. I o ile rozpoznawalność Roberta Lewandowskiego nie zaskakiwała, to już nazwiska Grzegorza Laty czy Kazimierza Deyny w ustach młodych ludzi z miasteczka San Antonio w Chile wzbudziły mój szczery podziw. Tak jak większość ludzi, ja też lubię patrzyć na rywalizację. Kibicuję naszym, cieszę się z ich sukcesów. I choć chciałabym, żeby podobne emocje wyzwalali naukowcy, którzy w zaciszu laboratoriów szukają rozwiązań ratujących świat – sportowców też szanuję i podziwiam. Przede wszystkim za ich determinację. Bo sam talent, bez katorżniczej pracy, nie wystarczy, by zostać idolem stadionów. Trzeba jeszcze podporządkować całe życie jednemu celowi, mocno w siebie wierzyć, codziennie zmuszać organizm do niewyobrażalnego wysiłku. Pamiętam, że kiedy czytałam o morderczych treningach Justyny Kowalczyk, za każdym razem pytałam siebie, czy byłabym zdolna do czegoś takiego. Odpowiedź brzmiała: nie. I może dlatego tak kochamy sport i sportowców. Obserwując ich zmagania, łatwo uznać, że granice ludzkich możliwości nie istnieją. Ale czy tak jest faktycznie? O tym dowiecie się z artykułu pt. „Moc sportu”. Natomiast materiał pt. „W poszukiwaniu zaginionej kolonii” opowiada o wyczynie z zupełnie innej kategorii i ludziach, którzy też odznaczali się żelazną siłą woli. O zaginięciu, którego nie udaje się wyjaśnić od czterech stuleci. Bo człowiek mimo wszystko pozostaje największą zagadką. Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA TEMAT Z OKŁADKI | ZAGINIONA KOLONIA Członkowie pierwszej kolonii założonej przez Anglików w Ameryce Północnej zniknęli bez śladu, zupełnie jakby rozpłynęli się w powietrzu. Czy po z górą czterech wiekach zagadkę tę uda się wreszcie rozwiązać? („W poszukiwaniu zaginionej kolonii”, Andrew Lawler) SPORT | WYŻEJ, SZYBCIEJ, MOCNIEJ Technologia i nauka pomagają sportowcom bić kolejne rekordy. O ile jeszcze uda się przesunąć granice ludzkiej wydolności? („Moc sportu”, Christine Brennan) ROK PTAKÓW | PUSTO NAD MORZAMI Ptaki morskie na całym świecie są zagrożone, bo niewielu ludzi je dostrzega. Aby je ocalić, trzeba o nich więcej wiedzieć. („Zaginione na morzu”, Jonathan Frazer) Artykuł powstał w ramach kampanii National Geographic „2018 ROK PTAKÓW” koncentrującej się na znaczeniu oraz ochronie tych niezwykłych stworzeń. Życzymy udanej lektury! Poznaj ofertę prenumeraty >
Przejechała z 3-letnią córką wzdłuż Bałtyku. 550 km na rowerze
"Dziennie robiłyśmy do 50 km. Dzięki temu wyprawa ta była przyjemnością i dla mnie, i dla trzyletniej Jaśminy" - opowiada. Na pokonanie trasy Świnoujście–Hel, będącej częścią międzynarodowego szlaku rowerowego wokół Bałtyku R10, potrzebowały dwóch tygodni.
Nie mam wątpliwości, kto zaszczepił mi bakcyla rowerowego. Był to dziadek Władysław Kołodziej, który pod koniec lat 20. sprawił sobie jako pierwszy we wsi bicykl. To był model czeskiej „balonówki”, na której pokonywał 85 km z Dobrej k/Limanowej do Wadowic, żeby zobaczyć się z siostrą. Po latach okazało się, że potrzeba pedałowania jest u wnuczki równie silna. Po urodzeniu dziecka pomyślałam więc, że tę pasję trzeba pchnąć dalej! Dlatego gdy moja córka skończyła trzy lata, wyruszyłyśmy na pierwszą prawdziwą wyprawę rowerową. Nadbałtycka trasa rowerowa Na pokonanie trasy Świnoujście– Hel, biegnącej przez ok. 550 km częścią międzynarodowego szlaku rowerowego wokół Bałtyku R10 (Nadmorski Szlak Hanzeatycki), wyznaczam dwa tygodnie i dzienny limit 45–50 km. Świnoujście → Międzyzdroje → Dziwnówek → Trzęsacz → Rewal → Skalno → Rogowo → Kołobrzeg → Sianożęty → Ustronie Morskie → Chłopy → Mielno → Łazy → Dąbki → Osieki → Rzepkowo → Darłówek → Palczewice → Łącko → Pęplino → Rowy → Kluki → Dębki → Karwia → Władysławowo → Jastarnia → Hel Trzy miesiące przed wyjazdem biegam nawet sześć dni w tygodniu po 10 km. Przechodzę też szybki kurs zmiany dętki i pierwszej pomocy. Równolegle córka Jaśmina chodzi w kasku po domu i udaje, że pompuje rower. Wyzwanie Na początku wyprawy rzucam Jaśminie wyzwanie: „Wdrapiemy się na wszystkie latarnie morskie na trasie”. Nie wiedząc, co to dla niej oznacza, Jaśmina z chęcią się zgadza. Dowiadujemy się, że o Turystyczną Odznakę Miłośnika Latarń Morskich „BLIZA” może starać się każdy powyżej czwartego roku życia. Trzeba tylko zebrać w specjalnym paszporcie, dostępnym w wybranych latarniach, odpowiednią ilość stempli potwierdzających pobyt w blizach, jak nazywa się te morskie budowle. Skonsternowana mina Jaśminy zadzierającej głowę, żeby zobaczyć szczyt najwyższej polskiej latarni, jest bezcenna. Za nic w świecie nie zamierza tam wejść. Cierpliwie opowiadam jej o pracy latarników – „strażników światła”, o statkach rozbijających się o brzeg w dawnych czasach, wrakach leżących na dnach mórz i oceanów. „Taki latarnik musiał kilka razy dziennie pokonywać 308 schodów, żeby wdrapać się na górę. A my mamy zrobić to tylko raz…” – próbuję ją przekonać. Jednak dopiero argument o tym, że pochwali się certyfikatem koleżankom w przedszkolu, sprawia, że mała staje na palcach przed panią sprzedającą bilety, udając, że jest trochę starsza. Tę zabawę będzie musiała ciągnąć do końca, bo przepisy są przepisami. Błoto i chmary komarów Fatalna kombinacja. Po doskonałej sieci tras rowerowych na wyspie Uznam, leśny odcinek R10 biegnący do Międzyzdrojów zaskakuje. Nie jest już wcale przyjemnie. Chwilami pcham rower przez błoto, walcząc jednocześnie z chmarą krwiopijców. Jaśmina nie próżnuje w foteliku – z zacięciem odpędza intruzy: „Przegonię te komary z całego lasu!” – a krzywi się przy tym tak, że w całej grozie sytuacji powstrzymuję z trudem śmiech. Na osłodę zrywam jej prosto z krzaka garść borówek i razem na bojową nutę intonujemy piosenkę o czarnych jagódkach. Mijamy odcinek drogi porośnięty bujnymi paprociami. Mała komentuje: „Wygląda tu jak w lesie deszczowym…”. I ma rację! Cywilizacja kontra natura Dobrze jest czasami zasmakować cywilizacji, ale tylko na chwilę. Największe bowiem cuda w podróży zdarzają się w wioskach, na poboczach dróg, na dzikich plażach. Dlatego w Międzyzdrojach na Alei Gwiazd przybijamy piątkę ze sławami polskiego filmu i czym prędzej umykamy z tego jarmarcznego rozgardiaszu. Dużo ciekawiej jest w Wolińskim Parku Narodowym, w pokazowej zagrodzie żubrów. Są też sarny, dziki i orzeł bielik. Albo dalej: w drodze do Dziwnówka. Mijamy małe wioski, łany zboża, debatujemy o maszynach rolniczych, kombajnach i o tym, jak się robi chleb. Żwawym krokiem wchodzimy na latarnię w Niechorzu. Tym razem do wejścia na wieżę motywuje Jaśminę to, że jej ukochany miś zobaczy z góry wesołe miasteczko. W nagrodę zabieram ją na przejażdżkę diabelskim młynem. Pogoda (ducha) Chwilę później niebo wygląda tak, jakby miało eksplodować deszczem, a do kolejnego noclegu w Rogowie mamy jeszcze 28 km. W Skalnie za Pogorzelicą widać w oddali błyskawice. Chwilę potem zaczyna lać. Z jednej strony niebo z furią ciska piorunami, z drugiej – nad jeziorem Liwia Łuża zachodzi słońce. Po godzinie, gdy deszcz pada już tylko nieznacznie, wychodzimy z pustostanu, w którym się schroniłyśmy, zakładamy kurtki, kalosze i pokonujemy ok. 22 km. Do Rogowa trafiamy późnym wieczorem po przejechaniu w tym dniu 56 km. W takich chwilach nic tak nie cieszy jak łóżko! Następnego dnia dowiaduję się, że w Rogowie wieje mocniej niż na Helu. Oprócz pięknej plaży jest też jezioro Resko Przymorskie, przy którym przed wojną funkcjonowało lotnisko dla wodnopłatów. Stacjonowała tu niemiecka jednostka przeciwlotnicza, a od lat 50. prawie do końca 90. jednostka Wojska Polskiego. Nadmorski Ekopark Wschodni położony na szlaku Bike the Baltic między Kołobrzegiem a Sianożętami wskakuje na nasz wyprawowy numer jeden. Po jednej stronie plaża, po drugiej – rezerwat dzikiego ptactwa z malowniczymi bagnami i liliami wodnymi. Można tu spotkać gęgawy, żurawie, perkozy i nieme łabędzie. Sceniczny bałtycki szlak rowerowy prowadzi nas aż do Ustronia Morskiego. Nie ma chyba większej przyjemności niż jazda z wiatrem we włosach tuż przy plaży! Gąski uwiodły nie tylko mnie. Jaśminę również – z wieży latarni morskiej wypatrujemy bajkowej Balbinki. Jednak córa zauważa coś jeszcze. „Mamo, patrz na to wielkie gniazdo!”. Atrakcją są dla Małej boćki. W drodze zadzieramy więc głowy i obserwujemy bocianią rodzinę krzątającą się w gnieździe. Emocji jest co niemiara, bo młody bociek dopiero co uczy się latać pod okiem rodziców. Trzy razy nie trafia do gniazda, znosi go wiatr, rodzice widać zdenerwowani. Jaśmina wstrzymuje oddech. „Jest, udało mu się! Brawo!” – w końcu woła z radością, gdy za czwartym razem triumfalnie ląduje w „domu”. Cud miód Nie mam wątpliwości, że żyję, gdy sunę R10 z wiatrem w plecy! Są na trasie momenty, gdy z górki rozwijam niepokojącą prędkość. Mijamy małe wioseczki – Korlino, Królewo, Zaleskie – i zbaczamy z R10 do wsi Krzemienica, do Pasieki Wędrowna Barć. Grażyna i Leszek Onisiewiczowie pszczelarstwem zajmują się od 1996 r. i robią to po mistrzowsku. Każdy zakątek ich tradycyjnej zagrody chłopskiej z I połowy XX w. tętni życiem. Jaśmina poznaje mnóstwo pszczelich ciekawostek – od stroju pszczelarza, przez pasiekę, wyroby z wosku pszczelego, aż po postać św. Ambrożego – patrona pszczelarzy. W szklanym ulu obserwacyjnym przyglądamy się pszczelej rodzinie. Na wsi jest tak błogo, że pedałuję jeszcze do pobliskiego Swołowa. A konkretnie do muzealnej Zagrody Albrechta – typowej czworobocznej chaty zamożnego chłopa, jakie występowały na Pomorzu w XIX i XX w. Ku uciesze Jaśminy przemykają tu stada gęsi, kozy, konie, krowy. I dzieci. "Koniec z rowerami" Wreszcie kosztujemy słynnych Lodów Usteckich i ruszamy do Rowów położonych w bramie Słowińskiego Parku Narodowego. Od tego momentu jazda idzie mi jak po grudzie. Podczas wspinaczki na świętą górę Kaszubów – Rowokół (114,8 m n.p.m.) – Jaśmina, przyglądając się z bliska żuczkowi, pyta: „A mieszkają tu czarownice i leśne skrzaty?”. Jeśli tak, to na pewno one spłatały nam figla za Klukami. Grzęznę w bagnie po kostki, a wraz ze mną zapada się rower z Jaśminą. Błoto okleja koła i wciska się w błotniki. Przepchnięcie roweru choć o kilka metrów graniczy z cudem. Upaprana błotem i spocona pokonuję w końcu ten najbardziej uciążliwy odcinek trasy w rekordowym czasie: cztery kilometry w 1,5 godziny! Trudno uwierzyć, że to europejskiej klasy R10. Jak zwierzęta z potrzasku wydostajemy się na wolność. Po kolejnych dziesięciu kilometrach drogi do Łeby znów zostajemy „schwytane” przez piach, ulewę i komary. Humor nam się poprawia na widok lasów w Osetniku, które przypominają tasmańską dżunglę. I myśl o pstrągach, które przyrządzają dla nas przyjaciele w Dębkach. Droga do Helu to czysta przyjemność! Na miejscu Jaśmina pyta: „Czy to znaczy, że już koniec z rowerem?”. „Kochanie, ta przygoda dobiegła końca, ale przed nami jeszcze wiele innych” – odpowiadam. I już zaczynam planować. Warto wiedzieć ■ Warto mieć przy kierownicy torbę na podręczne rzeczy, takie jak: repelent, żel łagodzący ukąszenia, krem z filtrem, mapa z trasą rowerową/GPS, scyzoryk, latarka czołówka, chusteczki nawilżające, żel antybakteryjny, minilornetka, taśma klejąca. ■ Wybierz odpowiedni fotelik, koniecznie z możliwością regulacji odchylenia. Ułatwia to dziecku drzemkę. Patent, gdy dziecko zasypia podczas jazdy: prócz rogala dmuchanego można też taśmą przykleić kask dziecka do fotelika – unikniemy opadania główki w różne strony. ■ Noclegów najlepiej szukać w ośrodkach wypoczynkowych lub gospodarstwach agroturystycznych. Poranna zabawa z rówieśnikami pozytywnie naładuje dziecku akumulatory na cały dzień. Monika Okrza-Strzelecka _______________________________ Trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze w Polsce! Poznaj nominowanych, zagłosuj na wybraną "Podróż roku" i wygraj nagrody - mamy dla Was m.in. bilety lotnicze. View oEmbed on the source website
Wschodnie Wybrzeże to początek Ameryki. Tutaj powstały pierwsze miasta wybudowane na wzór Europy, jaką pamiętali pierwsi koloniści. Europy ulepszonej o ich marzenia, bujniejszą przyrodę i większą przestrzeń. W ciągu ostatnich kilkunastu lat miałam okazję zjeździć ten wspaniały kraj wzdłuż i wszerz i jeśli miałabym wybrać spośród zwiedzanych tylko jedno miejsce, z pewnością byłby to Nowy Jork. A jeśli miałabym polecić trasę na 14 dni (ostrzegam, lecimy w zabójczym tempie), dodałabym jeszcze Południe. To co? Zaczynamy?
Wschód w rytmach jazzu, country, bluesa – 14 dni Zabierz mnie tam, gdzie się dużo dzieje – poprosiła taksówkarza Madonna, kiedy po raz pierwszy przyjechała do Nowego Jorku. I wiecie, gdzie ją zawiózł? Na Times Square. To skrzyżowanie o każdej porze dnia i nocy pulsuje feerią gigantycznych neonowych reklam, rozbrzmiewa klaksonami, wypełnia się zwartą masą przechodniów. Tutaj znajdują się słynne broadwayowskie teatry, redakcje kolorowych magazynów (m.in. Vogue’a), tutaj też nowojorczycy witają Nowy Rok. Stąd rozpoczynamy marsz w dół wyspy. Układ Manhattanu jest klarowny. Aleje, główne arterie miasta, przebiegają z południa na północ, a przecinające je pod kątem prostym ulice tworzą z nimi układ prawie idealnej szachownicy. Prawie, bo ukośnie biegnący Broadway zaburza nieco harmonię planu. Najlepiej zobaczyć to z lotu ptaka, wjeżdżając windą na 86. albo 102., ostatnie piętro Empire State Building. Mimo iż jakiś czas temu wieżowiec stracił tytuł najwyższego na świecie, w dalszym ciągu dominuje nad Nowym Jorkiem. Ma jednak wielu wspaniałych konkurentów, jak choćby spektakularny Chrysler Building – o rok młodszy (z 1930 r.) gmach w stylu art déco z niebanalnym zwieńczeniem ze stali. Warto pofatygować się do zbiegu Broadwayu i 5. Alei, żeby zobaczyć 22-kondygnacyjny Flatiron Building zaprojektowany na początku XX w. przez słynnego architekta Daniela H. Burnhama. Z perspektywy parku Madison Square ten trójkątny budynek wygląda jak płaska kartka papieru. Mówiąc o wysokościowcach Manhattanu, nie sposób nie wspomnieć o tych, których już nie zobaczymy. Po bliźniaczych wieżach WTC pozostały tylko wielka dziura, bolesna pamięć rodzin ofiar i wystawa fotograficzna przy siatce odgradzającej spacerowiczów od Strefy Zero – obecnie wielkiego placu budowy. W ciągu najbliższych lat w otoczeniu trzech wieżowców stanąć ma ponad pięćsetmetrowa Wieża Wolności zaprojektowana przez Daniela Libeskinda. Projekt śmiały i kosztowny, ale właśnie takie tworzą to miasto. Tego lata można było podziwiać cztery ogromne wodospady spływające kaskadami wody pompowanej z East River. Jeden z nich został umieszczony pod mostem Brooklyńskim, ściągając na nabrzeże rzeszę miłośników sztuki współczesnej. Rozliczne atrakcje Manhattanu najlepiej śledzić w tygodniku The Village Voice. My na wieczór wybraliśmy sobie wizytę w Smalls – klubie wielkości pokoju z kuchnią, w której samemu można sobie zaparzyć herbatę (gratis!) i posłuchać wschodzących gwiazd nowojorskiej sceny jazzowej. Ponieważ w tym klubie nie serwuje się alkoholu, można wskoczyć przed koncertem (ostatni zaczyna się grubo po północy) na martini do wytwornego Campbell Apartment, który znajduje się na równie eleganckim dworcu kolejowym Grand Central. Wchodząc po schodach do baru, warto zwrócić oczy ku górze, na rozgwieżdżone ponad 2 tys. złotych gwiazd niebo zdobiące sklepienie głównej hali dworcowej. W Nowym Jorku po klubach i barach można w zasadzie włóczyć się przez całą noc, 365 dni w roku, i podobnie jak Audrey Hepburn w Śniadaniu u Tiffany’ego skończyć wczesnym świtem z bułką w ręku pod najbardziej pożądanym sklepem jubilerskim w kraju. Na prawdziwe śniadanie udajemy się w górę wyspy, do słynnych delikatesów Zabar’s. Składa się ono z kawy, bajgla (obgotowanej i upieczonej drożdżówki w kształcie opony) z serkiem śmietankowym i plastrem wędzonego łososia. Zaledwie trzy aleje dzielą nas od Central Parku. Brama Myśliwych usytuowana przy 81. Ulicy i Central Park West prowadzi prosto do Wielkiego Trawnika – miejsca gier i odpoczynku, a także letnich darmowych koncertów. Kierując się cały czas na wschód, docieramy do gmachu Metropolitan Musem of Art, którego bogactwo zbiorów może przytłoczyć ogromem. Do tej wizyty trzeba się zawczasu przygotować i wybrać interesującą nas epokę i kontynent. Zwiedzanie radzimy zakończyć na dachu obiektu, na którym obecnie stoją kolorowe rzeźby Jeffa Koonsa. Stąd roztacza się wspaniała panorama parku z okalającymi go drapaczami chmur. Tym żywym obrazem rozstajemy się z Manhattanem, żeby po trzech godzinach jazdy pociągiem zawitać do stolicy. Pierwsze zetknięcie z Waszyngtonem może rozczarować. Nie znajdziemy w nim ani oszałamiających wieżowców (żadna z tutejszych budowli nie przewyższa Kapitolu), ani supermodnie ubranych ludzi (większość mieszkańców stanowią zuniformizowani urzędnicy państwowi), ani tym bardziej rozbuchanego życia nocnego. Zobaczymy natomiast majestatyczną architekturę, nietypowy jak na amerykańskie miasta promienisty rozkład ulic (pierwszy plan stolicy stworzył Francuz Pierre Charles L’Enfant), dużo zadbanej zielonej przestrzeni, a przede wszystkim wspaniałe darmowe muzea. Mając do dyspozycji tylko jeden dzień, należy niezwłocznie udać się w kierunku The National Mall, ponadtrzykilometrowej parkowej promenady ciągnącej się między Kapitolem a pomnikiem Lincolna. Z dworca Union Station w linii prostej prowadzi do siedziby Kongresu 1. Ulica, przy której znajduje się też Biblioteka Kongresu (1800 r.), największa na świecie. Obchodząc neoklasycystyczny Kapitol, docieramy do tarasu widokowego, z którego można podziwiać wstęgę zieleni z aż 13 muzeami! Większość należy do Instytutu Smithsonian, którego centrum informacji turystycznej zorganizowano w „średniowiecznym” zamku po naszej lewej stronie. Stosunkowo nową atrakcją jest Muzeum Amerykańskich Indian. Podobno ma najlepszą stołówkę w okolicy. Z kolei w piątki wieczorem chętnie odwiedzanym miejscem jest Muzeum Historii Naturalnej, bynajmniej nie ze względu na szkielety dinozaurów czy pawilon z motylami, ale jazzowe koncerty połączone z kolacją. Największym magnesem ściągającym wszystkich na Mall jest przypadające na pierwsze dwa tygodnie kwietnia Święto Kwitnącej Wiśni. Tysiące podarowanych przez Japończyków drzewek wiśniowych ozdabia bladoróżowym kwieciem duży zbiornik wodny nieopodal pomnika Jeffersona. Stąd idąc 15. Ulicą, dochodzimy do Białego Domu, którego, niestety, nie można zwiedzać. Warto za to wybrać się do rodzinnej posiadłości Thomasa Jeffersona w położonym o 2,5 godziny drogi samochodem Charlottesville w stanie Wirginia. Przepięknie osadzone na wzgórzu Monticello to perełka architektury. Wspaniały dom w stylu palladiańskim, z wyraźnymi wpływami francuskimi w postaci białej kopuły, otoczony jest równie wspaniałym ogrodem. Ten trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych, autor Deklaracji Niepodległości, prawnik, architekt i zapalony ogrodnik, bezskutecznie próbował wyhodować w nim winorośl na większą skalę. Jego praca nie poszła jednak na marne, bo dzisiaj okoliczne tereny porastają winnice. Jesienią można zwiedzić posiadłość „szlakiem wina”. Nasza trasa wiedzie dalej na południowy zachód. Mając za cel podróży główne wejście do parku Great Smoky Mountains, musimy przejechać przez Pigeon Forge. Przy głównej ulicy tego dziwnego miasta stoją monstrualne plastikowe dinozaury na przemian z bezalkoholowymi barami (w mieście obowiązuje prohibicja), sklepy z butami kowbojskimi i pseudoetnicznymi souvenirami. Najważniejszą z tutejszych atrakcji jest oczywiście Dollywood! Należące do Dolly Parton wesołe miasteczko jest raczej przeznaczone dla rodzin z dziećmi, chociaż skala przedsięwzięcia zrobi wrażenie na każdym. My od szybkich kolejek górskich i kopalni, w której straszy, wolimy koński show. Dolly to profesjonalistka i taki też ma zespół kaskaderów prowadzących na arenie zawody-bitwy między Północą a Południem. Przed występem w powozowni gra lokalny zespół country, a w trakcie pokazów podawana jest kolacja, którą jada się tutaj rękoma. Dolly co prawda nagina nieco historię Ameryki, ale to nic nie szkodzi, bo przedstawienie, w którym oprócz koni bierze udział bydło rogate, strusie, świnki, gołębie i około 1 200 widzów, nie ma sobie równych. Wczesnym rankiem, mając nadzieję na uniknięcie korków, wyruszamy na spotkanie Wielkich Zamglonych Gór. No cóż, nie jesteśmy odosobnieni. Pokonanie zaledwie 17-kilometrowej pętli widokowej Cades Cove trwa wieki, ale czekanie wynagradza zamglona trawiasta dolina i wyłaniające się z lasu jelenie. Należące do łańcucha Appalachów Smokies są ponoć najczęściej odwiedzanym parkiem narodowym w Stanach. Great Smoky Mountains Institute w Tremont organizuje 5-dniowe piesze wycieczki na łono przyrody, jednak my eksplorację leśnych szlaków i odwiedziny w rezerwacie Czirokezów musimy odłożyć do kolejnej wizyty, bo przed nocą chcemy dojechać do Nashville, gdzie czeka nas nie lada gratka. Dziś w Bluebird Cafe gra czterech twórców piosenek, którzy piszą je dla wielkich gwiazd występujących na deskach pobliskiej Grand Ole Opry – najważniejszej sceny muzyki country. Mały klub goszczący co wieczór inny zestaw muzyków (o 18.00 grają autorzy chwilowo nieznani, a o 21.00 ci z dorobkiem) jest wypakowany po brzegi. Nie ma co liczyć na wolny stolik bez wcześniejszej rezerwacji. A naprawdę warto, bo piosenki odarte z show-biznesowego blichtru wyciskają łzy. Fan country music powstałej na początku XX w. z połączenia bluesa z folkiem z Appalachów lepiej trafić nie może. Autostradą nr 100 udajemy się na obrzeża Nashville, do Loveless Cafe – wyśmienitej restauracji z małym sklepikiem sprzedającym szynkę, dżemy i pyszne kanapki! Tuż za nim znajduje się wjazd na Natchez Trace Parkway, historyczny szlak indiański, którym w pierwszej ćwierci XIX w. Kaintucks, flisacy spływający w dół rzek Ohio i Missisipi, wracali piechotą do domu. Gdybyśmy jechali prosto do Nowego Orleanu, ta kojąca zielenią i falistymi wzgórzami widokowa trasa byłaby wymarzona. Niestety, musimy z niej zboczyć, bo mamy w planach jeszcze jedno „muzyczne” miasto stanu Tennessee. Memphis to niekwestionowana stolica bluesa, choć sławę zawdzięcza przede wszystkim Elvisowi. Niecałe sto lat temu w barach przy Beale Street robotnicy z pól bawełny zaczęli śpiewać swoje „smutne” piosenki. Dzisiaj w to samo miejsce tłumy turys-tów przychodzą na piwo i koncerty grane w klubach i ulicznych zaułkach przez znakomitych białych i czarnoskórych bluesmanów. Memphis to również stolica pieczonych na ruszcie żeberek. Podczas dorocznego święta Memphis In May do zawodów o tytuł mistrza barbecue stają setki drużyn. Fama głosi, że najlepsze żeberka można zjeść w eleganckiej restauracji Rendezvous lub sieciowej Corki’s Ribs & BBQ. Ważne, żeby spróbować i tych „suchych”, natartych przyprawami, i „mokrych”, w słodkawo-pikantnym sosie. Postanawiamy pójść na całość i prócz wielkiego żarcia zafundować sobie noc w luksusowym hotelu Peabody. Jego największą atrakcją są... kaczki! Codziennie o 11.00 rano w głównym hallu rozwijany jest czerwony dywan prowadzący od wind do kamiennej fontanny na środku sali. Ze swojego „pałacu” na dachu hotelu zjeżdżają kaczki, które ku uciesze turystów, pędzą do wody, gdzie pluskają się aż do 17.00, kiedy to wracają windą na górę. Niewiarygodne? Nie w Ameryce. Nie można wyjechać z Memphis, nie zatrzymawszy się w jeszcze dwóch miejscach: Sun Studio i Graceland. Pierwsze z nich to legendarna wytwórnia płytowa, w której Elvis Presley nagrał swój debiutancki singel That’s All Right Mama. Wśród wykonawców studia znajdziemy też inne meganazwiska, jak chociażby B.B. King, Johnny Cash, Roy Orbison czy Bono z zespołem U2. Drugie to oczywiście kiczowata posiadłość samego „króla rock and rolla”, cel pielgrzymek z całego świata. Dwa lata temu w Graceland gościł Geor-ge W. Bush z ówczesnym premierem Japonii Junichiro Koizumim, który stoi na czele fanklubu Presleya w Tokio! Podróżując szlakiem muzycznych gigantów, nie pozostaje nam nic innego, jak udać się do kolebki jazzu. Chociaż Nowy Orlean wciąż liże rany po huraganie Katrina, miasto potrzebuje nas – turystów. Szczęśliwym trafem ocalało to, co z punktu widzenia przybyszów najważniejsze – Dzielnica Francuska. Pełna uroku, wdzięcznej piętrowej zabudowy z koronkowymi żeliwnymi balkonami, nieskrępowanej atmosfery, zapachów jambalaya i oczywiście znakomitej muzyki. Największe miasto Luizjany najatrakcyjniejsze jest podczas słynnego Mardi Gras, czyli obchodów końca karnawału we wtorek przed środą popielcową. Parady sunące wówczas St. Charles Avenue i Canal Street wyglądają jak nie z tej ziemi. Gigantyczne rzeźby ozdabiające floats – platformy „płynące” wraz z poprzebieranymi uczestnikami ulicznej zabawy – można obejrzeć po drugiej stronie rzeki Missisipi, w muzeum Mardi Gras World. Nie trzeba jednak czekać na specjalną okazję, żeby poczuć atmosferę Nowego Orleanu. Smak szaleństwa Bourbon Street serwuje na co dzień (uwaga do panów: zaopatrzcie się w sznury plastikowych korali – w zamian za nie niektóre panie pokazują swoje wdzięki). W niedzielne popołudnia z kolei orkiestry dęte obsługujące wesela i pogrzeby organizują spontaniczne przemarsze ulicami, zatrzymując się w ulubionych barach. Wieczorami w klubach światowego formatu muzycy, jak choćby członkowie rodu Marsalisów grający w Sung Harbor, pielęgnują jazzową spuściznę po wielkim nowoorleańczyku Louisie Armstrongu. Pobyt w tym wspaniałym mieście nie może się obyć bez skosztowania wyśmienitej lokalnej kuchni, w której odnajdziemy akcenty karaibskie, kreolskie, hiszpańskie, francuskie i amerykańskie. W barach ostrygowych przyrządza się owoce morza na przeróżne sposoby. Proszę się otworzyć i zaryzykować smażone ostrygi podawane z musztardowym sosem remoulade. Naprawdę palce lizać! Niektóre restauracje serwują też mięso aligatora. Ale my zamiast na talerzu wolimy zobaczyć gada w jego naturalnym otoczeniu. Subtropikalny rezerwat Okefenokee wygląda jak żywe tło do filmu grozy. Z czarnych wód wyrasta tajemni-czy las cypryśników błotnych o pniach pokracznie rozstawionych u nasady. Wokoło słychać złowieszczy rechot żab, których jest tu około 40 gatunków. Są też rośliny mięsożerne, ptaki drapieżne, czarne baribale, aligatory, stada komarzych krwiopijców. No i my. Przed nami byli tu Czoktawowie, którzy czując pod nogami trzęsawiska, nazwali je „drżącą ziemią”. Chcąc wyrobić sobie pojęcie o tych leżących na pograniczu Georgii i Florydy najrozleglejszych w Ameryce Północnej bagnach, najlepiej dołączyć do grupy turystów z przewodnikiem. Co odważniejsi wynajmują kajaki i wiosłują przez cały dzień, by wieczorem spocząć pod gołym niebem na drewnianym pomoście (wymagany namiot, płyn na komary i znacznie wcześniejsza rezerwacja). My nie zostajemy tu na noc. Chcemy jeszcze odwiedzić największą „starówkę” Ameryki. Kiedy w 1733 r. brytyjski generał James Oglethorpe z grupą kolonistów przybyli na Wschodnie Wybrzeże, Geor-gia była jednym wielkim sosnowym lasem. Wkrótce u ujścia rzeki Savannah powstało miasto zbudowane wokół 24 skwerów. Dziś większość z nich otaczają rezydencje z różnych epok. Tu trzeba dodać, że Savannah była jednym z kluczowych ośrodków Bawełnianego Szlaku i właśnie dzięki dochodom z handlu bawełną w mieście budowano tak okazałe wille, jak np. zaprojektowany w stylu regencyjnym Owens-Thomas House. Ciekawostką budowlaną tego i wielu innych domów jest użycie zaprawy tabby powstałej z wymieszania muszli ostryg, wapna i piasku. Spacerując ulicami zacienionego dwustuletnimi drzewami miasta, spróbujcie rozpoznać skwer Chippewa, na którym Forrest Gump opowiadał historię swojego życia, zajadając się czekoladkami. Polecam też wycieczkę poza historyczną dzielnicę, do plantacji Wormsloe. Aleja prowadząca do dawnej posiadłości rodziny Jonesów tworzy fantastyczny zielony tunel 400 dębów porośniętych luizjańskim mchem. Dopełnieniem klimatu rodem z Przeminęło z wiatrem z pewnością będzie popołudniowa herbatka (mrożona!) pita do ciasteczek w eleganckiej saloniko-jadalni kameralnego pensjonatu. Ostatnim przystankiem naszej trasy jest miasto, do którego Scarlett O’Hara jeździła po modne stroje. Po drodze zbaczamy z trasy, by zjeść obiad w słynnej Whistle Stop Café. Senne miasteczko Juliette w stanie Geor-gia nabrało rumieńców, kiedy 20 lat temu trafiła tu ekipa filmowa poszukująca scenerii do Zielonych smażonych pomidorów. Po zakończeniu zdjęć właściciel „filmowej restauracji” dokupił prawdziwe sprzęty i tak na mapie kulinarnej Południa pojawiła się knajpa, którą nawiedzają typowi amerykańscy turyści i harlejowcy, przyjeżdżający do pobliskiego muzeum motocykli. Stąd najlepiej podążyć w stronę stolicy Georgii starą drogą wiodącą wśród lasów i drewnianych domów z werandami, na których ludzie odpoczywają w bujanych fotelach. Atlanta ma największe lotnisko na świecie. Tutaj odbywają się zjazdy i konferencje, tutaj mają główne siedziby wielkie korporacje, takie jak AT & T czy Coca-Cola. W jej muzeum można zobaczyć linię produkcyjną napoju wymyślonego przez atlanckiego farmaceutę, spróbować, jak smakują różne odmiany coca-coli, np. waniliowa, i napoje gazowane popularne w różnych zakątkach globu. Po drugiej stronie Centennial Olympic Park stoi gmach CNN, w którym warto podpatrzyć, jak pracują dziennikarze newsowi, a nawet samemu zostać prezenterem wiadomości. Do pozostałych atrakcji trzeba już niestety dojechać własnym transportem, bo Atlanta to przykład amerykańskiego miasta kultury samochodowej. Ma to jednak swój urok. Na przykład do Starlight Six Drive-In, kina samochodowego pod gwiazdami, najlepiej przyjechać z własnym składanym krzesłem, pizzą i butelką wina. Po seansie fajnie jest się trochę poruszać, przesiadając się z czterech dużych na cztery małe kółka przy butach. Do dyskoteki na rolkach Golden Glide przyjeżdżają czasami gwiazdy hip-hopu, ale nawet bez nich zabawa jest tu murowana. No to w drogę – wschodnia część USA ■ W zasadzie cały rok, chociaż lipiec i sierpień zarówno na Wschodnim Wybrzeżu, jak i na południu Stanów jest lepki (średnia wilgotność powietrza wynosi 75 proc.) i upalny – temperatura bezlitośnie utrzymuje się w okolicach 40˚C w dzień i 30˚C w nocy. ■ Jadąc do Nowego Orleanu, Savannah i Atlanty, należy prześledzić prognozę pogody pod kontem tornad. ■ Starając się o wizę, należy umówić się na spotkanie z konsulem. Mieszkańcy województw: dolnośląskiego, śląskiego, opolskiego, małopolskiego i podkarpackiego umawiają się na wizyty w Krakowie, a mieszkańcy pozostałej części kraju – w Warszawie. Termin spotkania można uzyskać, dzwoniąc na numer 0 300 700 120 – z telefonów stacjonarnych w Polsce (4,88 zł za minutę) oraz *740 94 00 – z telefonów komórkowych (cena bez zmian). ■ Informacje na temat wiz są dostępne na stronie internetowej ambasady USA: http://polish.poland.usembassy.gov/visas/nonimmigrant_visas.html. ■ Bezpośrednie połączenia do Nowego Jorku oferuje PLL LOT (www.lot.com). Bilety ok. 2 000 zł w dwie strony. Lepiej polecieć na lotnisko Newark niż JFK, gdyż ma dogodniejsze połączenie z Manhattanem podmiejskimi pociągami NJ Transit – dojazd na Penn Station trwa pół godziny i kosztuje 15 USD. Z Atlanty na Newark można dolecieć tanimi liniami AirTran (www.airtran.com). Najtańszy bilet w jedną stronę kosztuje ok. 100 USD. ■ Nowojorskie żółte taksówki kursują po Manhattanie przez całą dobę. Średni koszt przejazdu wynosi ok. 12 USD. ■ Metro jest tańszym i częstokroć szybszym środkiem transportu – jeden przejazd to 2 USD. ■ Pociągiem – trasę Nowy Jork––Waszyngton pokonamy najszybciej. Podróż z Penn Station do Union Station trwa 3 godziny i 20 minut, a bilet w klasie ekonomicznej kosztuje 72 USD. Bilety można kupić przez internet (www.amtrak.com). ■ Wynajem samochodu. Żeby to zrobić, trzeba mieć prawo jazdy, najlepiej międzynarodowe, oraz kartę kredytową. Firmy wypo-życzające samochody doliczają 25 proc. całości rachunku jako depozyt zwrotny po oddaniu auta. Cena średniej klasy samochodu to ok. 350 USD na 12 dni. Uwaga! – drop off fee, czyli oddanie wozu w innym miejscu, niż został wypożyczony, wynosi ok. 650 USD (wynajmujemy na Union Station w Waszyngtonie, a oddajemy na lotnisku w Atlancie). ■ Jeśli chcemy zaoszczędzić na benzynie (ok. 3,5 USD za galon), należy wynająć Toyotę Prius. Zużycie paliwa spada o połowę! www.budget.com, www.hertz.com, www.avis.com, www.nationalcar.com. Nowy Jork: ■ Paramount Hotel – designerski, z ogromnymi obrazami Vermeera, ok. 270 USD za pokój 2-os. www.nycparamount.com ■ W Times Square – modny sieciowy hotel z wyższej półki, ok. 430 USD za pokój 2-os. www.starwoodhotels.com/whotels ■ West Side YMCA – blisko Central Parku słynny klub sportowy z pokojami hotelowymi. Dwójka ok. 105 USD. www.ymcanyc.org ■ The Pod Hotel – hotelik dla plecakowiczów. Pokój 2-os. z łazienką od 170 USD. www.thepodhotel.com Waszyngton: ■ Tabard Inn – o eklektycznym wystroju, pokój 2-os. ok. 113 USD. www.tabardinn.com Pigeon Forge: (Sevierville, TN) ■ Calico Inn – pięknie położony pensjonat z widokiem na Great Smoky Mountains, z domowymi śniadaniami jadanymi przy wspólnym stole. Tylko trzy 2-osobowe pokoje gościnne – od 110 USD. www.calico-inn.com Nashville: ■ Daisy Hill Bed and Breakfast – wspaniały dom z pokojami gościnnymi w stylu skandynawskim, francuskim i szkockim. Ceny od 110 USD. www.daisyhillbedandbreakfast.com Memphis: ■ The Peabody Mem-phis – luksusowy hotel nieopodal Beale Street, ok. 220 USD. www.peabodymemphis.com ■ Heartbreak Hotel – obok Graceland, z basenem w kształcie serca; ceny 2-osobowego pokoju od 110 USD. www.elvis.com/epheartbreakhotel Nowy Orlean: ■ Lamothehouse – wiktoriańska willa za rozsądną cenę (poza ok-resem Mardi Gras). Pokój 2 osobowy ze śniadaniem od 70 USD. www.lamothehouse.com Okefenokee (Folkson, GA): ■ The Inn at Folkston – B & B w stylu starego Południa ok. 120 USD. www.innatfolkston.com ■ Savannah: Savannah Bed & Breakfast Inn – najtańszy nocleg 99 USD; wspaniała atmosfera przy wspólnych śniadaniach i podwieczorkach. www.savannahbnb.com Atlanta: ■ Atlanta International Hostel – doskonała lokalizacja; łóżko w osobnym pokoju 59 USD. www.atlantahostel.com ■ Georgian Terrace Hotel – przepiękny stylowy hotel na wprost Fox Theatre przy głównej ulicy; pokój 2-osobowy od 170 USD. www.thegeorgianterrace.com ■ Polecam Reuben sandwich – kanapkę z chleba żytniego z peklowaną wołowiną, żółtym serem i kapustą na ciepło (ok. 15 USD) oraz koniecznie New York style cheesecake – lekko słonawy sernik z truskawkami (ok. 10 USD). ■ Proszę pamiętać, że kawa podawana w restauracjach jest zwykle bardzo słaba i jeśli chcemy coś mocniejszego, musimy pójść do kawiarni (np. sieciowej Starbucks). ■ Im dalej na południe, tym potrawy będą coraz tłustsze, ale i coraz ciekawsze – pierścienie słodkiej cebuli czy kawałki okry w panierce smażone na głębokim tłuszczu są wyśmienite. Należy ich szukać w dziale sides (dodatki) i jeśli zamawiamy danie główne, zwykle są za darmo. Jednym z ciekawszych dodatków, na jaki trafiłam, były frytki ze słodkich batatów posypane cynamonem. ■ W Nowym Orleanie nie można nie spróbować jambalaya, kreolskiej potrawy na bazie ryżu, owoców morza i pikantnej kiełbasy. ■ Savannah słynie z najlepszych krewetek. Typowe danie nazywa się shrimp and grits i składa się ze smażonych krewetek i kukurydzianego grysiku. ■ W restauracji należy zostawiać napiwek w wysokości 15-20 proc. sumy rachunku. ■ Różnica czasu między Polską a Wschodnim Wybrzeżem wynosi 6 godzin. Przekraczając granicę stanu Tennessee, musimy jeszcze cofnąć zegarki o godzinę. ■ Bilety na broadwayowskie show kosztują nawet 50 proc. taniej, jeśli kupimy je w dniu spektaklu. ■ Zalecane ubezpieczenie zdrowotne na czas pobytu. Cena polisy na 14 dni wynosi ok. 210 zł i pokrywa koszy leczenia do 45 tys. USD. www.lucky.com.pl ■ Ambasada RP w Waszyngtonie, 2640 16th Street, N.W., Washington, DC 20009, tel. (001 202) 234 38 00 www.washington.polemb.net www.nycvisit.com www.villagevoice.com www.nps.gov/nama www.gsmit.org www.visitmusiccity.com www.neworleansonline.com www.fws.gov/okefenokee www.savcvb.com www.wormsloe.org ■ Książki: Śniadanie u Tiffany’ego T. Capote, Północ w ogrodzie dobra i zła J. Berendta, Zabić drozda L. Harpera. ■ Filmy: Manhattan w reż. W. Allena, Wożąc panią Daisy w reż. B. Beresforda, Smażone zielone pomidory w reż. J. Avneta, Mój kuzyn Vinny w reż. J. Lynna.
Jeśli ktoś ma dość długiej zimy, a nie może doczekać się lata, powinien wyjechać na Maltę. Temperatura o tej porze roku nie przekracza tam 20, a woda w morzu 18°C i na pewno nie należy spodziewać się opadów.
Dzięki atrakcyjnemu i strategicznemu położeniu oraz burzliwej historii, w dużej mierze zdeterminowanej położeniem wyspy, jest tu tyle atrakcji, że zadowolony powinien być największy nawet malkontent. Ktoś, kto poszukuje odpoczynku, może udać się na wybrzeże, gdzie niedogodności kamienistych plaż rekompensuje przejrzysta woda i urozmaicona linia brzegowa. Bardziej wymagający zawsze mogą skorzystać z bogatego zaplecza turystycznego (główna gałąź gospodarki Malty) – licznych przyhotelowych basenów oraz parku wodnego. Malta ma też wiele cennych zabytków i śladów działalności człowieka nawet sprzed 7000 lat – czasów, gdy przybyli tu pierwsi osadnicy z Sycylii. Dość wspomnieć wspaniałe świątynie Tarxien i tajemnicze koleiny na wapiennych płaskowyżach z okresu neolitu, megality Hagar Qim i Mnajdra, zdobione spiralnymi motywami i wgłębieniami, pozostałości kaplic i katakumb z czasów rzymskich, wreszcie liczne budowle sakralne i obronne w średniowiecznej Mdinie i Rabacie, Trójmieście i stolicy Malty – Valletcie. Znajdzie tu również coś dla siebie miłośnik kina – Malta była scenografią dla kilku filmów, m.in. „Gladiato-ra”, „U-571”, czy „Popeye”, na potrze- by którego Robert Altman zbudował całą wioskę Popeye Village, będącą obecnie atrakcją turystyczną. Poruszanie się po wyspie o powierzchni mniejszej niż Warszawa jest proste, ponieważ wszędzie kursują charakterystyczne kolorowe autobusy pamiętające czasy brytyjskiej dominacji. Niech nikogo nie zwiedzie jednak ich staromodny wygląd. Na dość krętych drogach wijących się po lekko pofałdowanym wapiennym płaskowyżu wyspy, rozwijają bowiem – ku mojemu zaskoczeniu – przyzwoitą prędkość. W krajobrazie widzianym z okna autobusu nie dojrzymy jednak rzek i jezior. Brak tu też źródeł podziemnych, a deszcz jest zjawiskiem nader rzadkim. Wodę używaną na wyspie pozyskuje się przez odsalanie wody morskiej, dlatego – choć można ją pić po przegotowaniu – jest niesmaczna, ma nieprzyjemny słonawy posmak, więc nawet do mycia zębów polecam mineralną z butelki. Charakterystycznym elementem maltańskich pejzaży są za to wioski rybackie – największa z nich to Marsaxlokk – a w nich tradycyjne, niewielkie łodzie, luzzu, z wysoko zadartym dziobem. Pomalowane w jaskrawe pasy, przeważnie koloru niebiesko-żółto-zielono-czerwonego, mają dekoracje umieszczone po obu stronach przedstawiające oczy staroegipskiego boga Ozyrysa. Ich moc odstrasza podobno złe duchy i chroni łodzie przed zatopieniem. Choć po trzywiekowym panowaniu zakonu joannitów cała wyspa jest wręcz kojarzona z katolicyzmem, uleganie przesądom jest silnie zakorzenione w psychice Maltańczyków. Świadczyć może o tym choćby umieszczanie na dzwonnicach kościołów dwóch zegarów: jeden pokazuje właściwy czas, drugi, nastawiony błędnie, ma zmylić diabła. Malta to pomieszanie katolickiej Europy z arabską Afryką – państwo na styku kontynentów i dwóch kultur, a może raczej – pomiędzy nimi. Przejawy wpływów arabskich widzimy już w języku maltańskim, którego brzmienie i melodia kojarzy się w dużej mierze z językiem arabskim. Dla mnie Malta to jednak przede wszystkim oryginalna architektura, widoczna zwłaszcza w stolicy, której charakterystycznym elementem są zabudowane balkony starych domów o miodowej barwie ścian. Kolor ten jest wynikiem wietrzenia wapienia globigerynowego, z którego wzniesiono większość budynków na wyspie, zarówno współczesnych, jak i tych z dawnych epok. Zresztą kolorystyka wyspy, ciepła i bogata, uzmysławia mi, że lato jest tu dominującą porą roku.