Mroczny sekret Bałtyku. Wsiadłem na pokład kutra łowiącego „sieci widmo”
Wiatr smaga mi twarz, a pokład kutra miarowo kołysze się pod stopami. Słyszę, że miałem szczęście, bo dzień wcześniej fala bezlitośnie rzucała ludźmi po pokładzie, a ja – szczur lądowy – mogę nawet zaznać trochę słońca. Czegoś jednak nie wiem – kilkadziesiąt metrów pod nami, w lodowatej i ciemnej toni, znajduje się wrak. Nurkowie, którzy właśnie zniknęli pod powierzchnią wody, nie zeszli tam bynajmniej po to, by podziwiać historię. Zeszli, by zmierzyć się z jednym z największych i najbardziej podstępnych zagrożeń dla naszego morza. I ja wziąłem udział w tej niezwykłej, podwodnej misji.
Miałem okazję na własne oczy zobaczyć, jak wygląda ratowanie Bałtyku w praktyce. Projekt, realizowany przez Fundację WWF Polska oraz markę Novotel, to wieloetapowa operacja rodem z morskiego thrillera. Jak się dowiaduję, inicjatywa ta stanowi polską odsłonę globalnych starań Novotelu na rzecz ochrony oceanów, wdrażanego we współpracy z WWF. Zanim nasza ekipa w ogóle pojawiła się na morzu, dno musiało zostać precyzyjnie zbadane i zmapowane podczas wykonywanych przez oceanografów rejsów sonarowych. Zostałem zaproszony na drugi, weryfikacyjny etap misji. Moim zadaniem było towarzyszenie nurkom, którzy schodzą w głębiny, by z kamerą w ręku namierzyć cel, zanim w trzeciej fazie rozpocznie się ekstremalnie trudne podnoszenie zwałów morderczego plastiku na powierzchnię. Śmiertelna pułapka poza zasięgiem wzroku i wielkie łowy Zaraz po tym, jak nurkowie zniknęli w mrocznej wodzie, usiadłem na pokładzie z Sylwią Migdał-Leszczyńską, specjalistką ds. ochrony ekosystemów morskich WWF Polska. Chciałem zrozumieć, z czym właściwie tu walczymy. Pod powierzchnią kryje się problem, którego nie widać z bałtyckich plaż. – Rybacy po prostu łowiąc, często zahaczają o podwodne zaczepy, na przykład o wraki, których w polskiej części Bałtyku mamy bardzo dużo. Wtedy taka sieć się zrywa. Jeśli jest lekka i pojawia się fala, szybko przesuwa się w inne obszary. Kiedy już zawiśnie w toni, tworzy się z niej ogromna płachta – tłumaczy Migdał-Leszczyńska. Problem polega na tym, że taka zgubiona sieć nie przestaje działać. Przeciwnie – rozpoczyna ciche łowy, a ich skutki mogą rozchodzić się na kolejne poziomy łańcucha pokarmowego. – Przyłowią się w nią na przykład ryby, co jest z kolei zachętą dla foki, żeby te ryby wyjeść. Foka zbliża się do sieci i podczas zdobywania pożywienia również ulega zaplątaniu. Zdarza się, że prowadzi to do ich śmierci. Gdy sieć obciąży się martwymi organizmami, może opaść na dno. W dalszej perspektywie, w miarę rozkładu materii organicznej, może ponownie unosić się w toni wodnej i nadal oddziaływać na organizmy morskie – wyjaśnia mechanizm zagrożenia specjalistka WWF. Mnie ujęła szczególnie sytuacja morświnów, które odnawiają swoją populację na polskim wybrzeżu, a które – echolokując – nie mają szans na dostrzeżenie sieci zbudowanych z najcieńszych elementów. Ekolodzy i rybacy grają do jednej bramki Wokół działań ekologów narosło w internecie sporo mitów – najpopularniejszy z nich głosi, że inicjatywy proekologiczne uderzają w rybaków. Prawda, którą poznałem na pokładzie, jest zupełnie inna. Utrata narzędzi połowowych to dla rybaka wypadek przy pracy i gigantyczna strata finansowa, a nie celowe działanie. Dlatego WWF od lat aktywnie współpracuje z lokalnymi społecznościami rybackimi. To często właśnie rybacy, doskonale znający kapryśność i topografię Bałtyku, zgłaszają miejsca, w których zerwali sprzęt, a nierzadko sami biorą czynny udział w akcjach wyławiania, udostępniając swoje kutry i wiedzę. Walka z sieciami widmo nie toczy się przeciwko nim – to nasz wspólny interes, by morze pozostało żywym, sprawnie funkcjonującym ekosystemem. Technologia na tropie niewidzialnego wroga Wyciągnięcie sieci na powierzchnię wymaga precyzyjnego planu. Projekt WWF i Novotelu podzielono na trzy kluczowe etapy: Rejsy sonarowe (poszukiwania): Zanim na morze wypłyną nurkowie, dno jest skanowane za pomocą nowoczesnych sonarów pływających. Urządzenia te tworzą mapy akustyczne, wyłapując anomalie na dnie. Do analizy tysięcy zdjęć sonarowych powoli wkracza również sztuczna inteligencja. Zejścia weryfikacyjne (mój etap): Sonar potrafi wskazać anomalię, ale dopiero oko człowieka jest w stanie ocenić, czy to faktycznie zalegająca sieć, jak bardzo jest wplątana we wrak i jakiego sprzętu potrzeba, by ją bezpiecznie usunąć. Wyławianie (akcja właściwa): Dopiero w trzecim etapie, uzbrojeni w sprzęt i plan działania, nurkowie wracają na miejsce, by odciąć plastik od wraków i wysłać go na powierzchnię. „Szaleńcy” ze spokojem w oczach – nurkowie z Ghost Diving Poland Walka z tym niewidzialnym wrogiem wymaga zaangażowania ludzi o wyjątkowych predyspozycjach. Patrząc na ekipę ze stowarzyszenia Ghost Diving Poland, którzy w ramach wolontariatu wspierają Fundację WWF Polska, trudno nie czuć podziwu. Obserwując ich przy pracy zastanawiałem się, co w nich jest aż tak magnetycznego. To chyba połączenie tej niesamowitej, żołnierskiej precyzji z jedną wspólną cechą – lekkim szaleństwem, ekscytacją w oczach, którą dostrzegłem tuż przed ich zejściem do wody. Darek Lutkiewicz, szef nurków z ponad 40-letnim stażem „pod wodą”, nie ma jednak złudzeń co do powagi sytuacji i misji, jaka im przyświeca. – To, co jest pod wodą, nie jest dostępne dla każdego. Większość osób widzi po prostu piękny wrak, wszyscy są uśmiechnięci. A obok, zupełnie niezauważona, rozgrywa się tragedia zwierząt, które zaplątały się w pozostawione tam sieci. Chcemy ją pokazać i chcemy w jakiś sposób odwdzięczyć się naturze. Pod wodą mamy do siebie absolutne zaufanie. Wiemy, że nikt z nas nie ucieknie, gdy coś pójdzie nie tak – mówi z pasją Lutkiewicz. Dodaje, że dla nich wystarczającą nagrodą jest uratowanie choćby jednego zwierzęcia. To nie jest rozrywka Zejście do wraku obwieszonego tonami syntetycznych włókien, przy zerowej widoczności i temperaturze rzędu kilku stopni, to nie jest nurkowanie rekreacyjne. To ciężka, fizyczna robota na granicy ryzyka. Potwierdza to Agnieszka Huszcza, najmłodsza członkini zespołu, dla której to jednak coś więcej niż tylko techniczne wyzwanie. – W nurkowaniu wrakowym najważniejszy jest zespół. Schodząc pod wodę, musisz wiedzieć, że kolega będzie się tobą opiekował. Ale robimy to, bo dobrze jest… mieć wyższy cel. Dobrze mieć coś, co sprawi, że damy z siebie więcej – nie tylko po to, by spędzić ciekawie czas pod wodą, ale żeby środowisko mogło na tym realnie skorzystać – opowiada Agnieszka. Drugie życie śmiercionośnego plastiku Kiedy urobimy się na morzu, a wycięte z wraków sieci wreszcie trafią na ląd, pojawia się kolejny problem. Jak zaznacza WWF, wyłowienie sieci to tylko połowa sukcesu, ponieważ skuteczne przeciwdziałanie wymaga znalezienia rozwiązań systemowych również na brzegu. Sieci widmo oraz zużyte sieci rybackie (sieci end-of-life) należą do materiałów trudnych do przetworzenia ze względu na ich złożoną budowę z różnych polimerów oraz obecność licznych zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych. Fundacja współpracuje obecnie z instytutami naukowymi, by opracować systemowe metody recyklingu tego uciążliwego materiału. Cel jest jeden: bezpieczne dla środowiska i opłacalne zagospodarowanie zużytego sprzętu, tak by raz wyciągnięty z morza, nigdy więcej do niego nie wrócił. I żeby bardziej opłacało się oddać go do recyklingu, niż wrzucić do Bałtyku czy przechowywać w garażu. Tak wiele zależy od Bałtyku Na koniec rejsu wracam myślami do rozmowy z Jakubem Milczarkiem, dyrektorem działu ochrony przyrody WWF Polska. Jak słusznie zauważył, Bałtyk to klimatyzator dla całej Polski. Bez zdrowego morza, czystej wody i tętniących życiem podwodnych łąk, odczujemy skutki kryzysu klimatycznego ze zdwojoną siłą. Widząc pasję nurków i organizatorów na pokładzie kutra, mam jednak pewność – nasz błękitny klimatyzator jest w dobrych rękach. Musimy pomagać im ze wszystkich sił i cieszę się, że mogłem zobaczyć ich przy pracy. I wam o tym opowiedzieć. Działania na Bałtyku wpisują się w szerszy Plan Pozytywnego Wpływu, realizowany przez głównego partnera akcji – sieć Novotel. Jak podkreśla Jean-Yves Minet, Global Brand President Novotel, budowanie świadomości to klucz do trwałej zmiany. Hotele tej sieci mają rocznie kontakt z milionami gości, co stanowi potężne narzędzie do edukacji i angażowania społeczeństwa w ratowanie morskich ekosystemów. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Poznaj i adoptuj suhaka. Niezwykłą antylopę z nosem w kształcie trąby
Suhaki to jedne z najbardziej zagrożonych wyginięciem ssaków kopytnych na świecie. Przetrwały epokę lodowcową, jednak mogą nie poradzić sobie ze skutkami zmiany klimatu i bezpośrednim wpływem człowiek na środowisko. Czy przyszłe pokolenia będą jeszcze miały szansę je zobaczyć?
Choć potocznie mówimy o nich „suhaki”, to warto wiedzieć, że termin ten obejmuje właściwie 2 podgatunki – suhaka stepowego (Saiga tatarica tatarica) i znacznie rzadszego suhaka mongolskiego (Saiga tatarica mongolica). Różnice w wyglądzie obu antylop są bardzo subtelne, jednak ich tryb życia znacząco się różni. Podczas, gdy suhaki stepowe odbywają sezonowe migracje, życie suhaków mongolskich przypomina niekończącą się wędrówkę bez celu, choć jak zwykle w przyrodzie celem jest zdobycie pożywienia i przetrwanie. Nawet naukowcy spierają się, czy ze względu na to są to już oddzielne gatunki, czy po prostu podgatunki. Jednak jedno jest pewne: niezależnie od tego, jak je klasyfikujemy, suhaki potrzebują naszej pomocy, bo są zagrożone wyginięciem. Klimatyzacja w nosie Cechą charakterystyczną suhaków jest ich elastyczna struktura nosowa. Gdyby nie ona, wyglądałyby jak zwyczajne antylopy. Tymczasem suhaki posiadają ciekawie wydłużone nozdrza, które wyglądem nieco przypominają trąbę słonia. U suhaków ta „trąba” jest oczywiście znacząco mniejsza, ale mimo to pełni bardzo ważną funkcję. Latem, gdy pędzące stado wzbija na stepie tumany kurzu, taki nos działa jak filtr i oczyszcza powietrze, którym oddycha zwierzę. Za to zimą tak wydłużona droga zimnego powietrza do płuc daje szansę na jego ogrzanie i nawilżenie. Trzeba przyznać, że tylko natura potrafi wymyślić tak sprytną klimatyzację. Gdzie zobaczyć suhaka? Suhaki stepowe można spotkać w Rosji, Kazachstanie, okresowo także w Uzbekistanie. Suhaki mongolskie występują tylko w zachodniej Mongolii i współcześnie zajmują jedynie 20% swojego dawnego terytorium. Co ciekawe, te nietypowe antylopy bardzo źle znoszą niewolę i jedyne zoo, które z powodzeniem przetrzymuje je u siebie znajduje się… aż w Moskwie! Zatem chcąc zobaczyć suhaka, nie tylko trzeba wybrać się w daleką podróż, ale także wygląda na to, że warto się pospieszyć. Ich los jest niepewny, zwłaszcza w przypadku wyjątkowo małej populacji suhaków mongolskich. View Ediplayer on the source website Co zagraża suhakom? Istnieją ludzie, którzy wciąż wierzą, że sproszkowane rogi tej antylopy są doskonałym lekarstwem, a to sprawia, że kłusownicy nadal zabijają kolejne osobniki. Coraz większe obszary pastwisk prowadzą do bezpośredniego kontaktu suhaków ze zwierzętami gospodarskimi. To nie tylko konkurencja o pokarm, ale i śmiertelne zagrożenie. Przeniesione z kóz czy owiec choroby dziesiątkują stada suhaków. Zostaje jeszcze zmiana klimatu. Podczas, gdy panterom śnieżnym kurczą się obszary zlodowacone, suhaki mają problem z zupełnie inną stroną zmian klimatycznych. Długotrwałe susze i upały latem zmuszają je do wykańczającego poszukiwania źródeł wody, a wyjątkowo mroźne i śnieżne zimy, zwane zudami, utrudniają im wydobycie pokarmu spod zmrożonej warstwy śniegu. Anomalie pogodowe są dla suhaków mongolskich ogromnym zagrożeniem. Raz na wozie, raz pod wozem Populacja suhaków mongolskich wykazuje bardzo duże wahania. Na przykład w roku 2004 było ich zaledwie 750, by już 10 lat później szacować ich liczebność na aż 14 000 osobników. Jednak każdy taki sukces we wzroście populacji nie pozwala odetchnąć przyrodnikom. Zwykle po sukcesach nadchodzą kryzysy, jak ten z końca 2016 roku, gdy suhaki mongolskie zarażone od owiec i kóz pomorem małych przeżuwaczy (PPR) umierały masowo. W kilka miesięcy straciliśmy kilka tysięcy osobników, głównie samców i młodych, co zaburzyło strukturę populacji. Gdy ich liczebność ponownie wzrosła, w 2017 roku Mongolię nawiedziła mroźna i ciężka zima (z mongolskiego zud), podczas której zmarło około 3 000 tych antylop. Dziś populacja suhaka mongolskiego liczy 8 500 osobników. Do 2030 roku WWF Mongolia chce, by było ich 14 000, a powierzchnia ich siedlisk zwiększyła się do 35 000 km kwadratowych. Nie będzie to łatwe zadanie, ale pomoc i wsparcie płynie także z Polski. WWF Polska na ratunek suhakom mongolskim Fundacja już od kilku lat współpracuje z biurem w Mongolii w programach ochrony pantery śnieżnej, dlatego też, gdy koledzy poprosili o wsparcie w ochronie suhaków mongolskich, bez wahania zdecydowaliśmy się pomóc Ochrona gatunków zagrożonych wyginięciem jest kluczowa dla zachowania równowagi całego ekosystemu. – mówi Anna Sosnowska, kierowniczka projektów zagranicznych WWF Polska. Dzięki finansowemu wsparciu darczyńców z Polski, WWF Mongolia może zakupić fotopułapki niezbędne do monitoringu tego podgatunku. Dzięki zdobytym przez nie informacjom łatwiej walczyć chociażby z kłusownictwem. Równie ważna jest ochrona naturalnych źródeł wody i powiększanie obszarów chronionych, które zamieszkują suhaki. W tym wszystkim kluczową rolę odgrywają lokalne społeczności. WWF Mongolia wraz z pasterzami pracuje nad projektami dotyczącymi zrównoważonej gospodarki na tych obszarach, wspiera szkolne eko kluby oraz podnosi świadomość mieszkańców regionu o znaczeniu suhaków dla całego środowiska. Możesz pomóc! Ty też możesz mieć swój udział w ratowaniu suhaków mongolskich. Symbolicznej adopcji tego podgatunku możesz dokonać TUTAJ. W zamian za wsparcie programu ochrony tej antylopy dostaniesz imienny certyfikat, który może być także ekologicznym prezentem dla kogoś bliskiego. Wspólnymi siłami możemy uchronić je od wymarcia i zachować dla przyszłych pokoleń. Jak przekonać Polaków do suhaka? Okazuje się, że połączeń między Polską i suhakiem jest wiele. O „kraśnych” suhakach wspominał już Sienkiewicz w „Ogniem i mieczem”, wpisując je w tło ówczesnej Polski i Ukrainy. Suhak miał też bardzo nietypowy udział w ukrywaniu powstańczego archiwum w 1864 r. Konspiratorzy ukryli je bowiem w zwierzęciu przygotowanym jako eksponat. Do dziś znajduje się on w zbiorach Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Warszawie. Jeśli historia nie jest wystarczająco przekonująca, wystarczy spojrzeć na wielkie, zawiedzione, czarne oczy i smutno zwisającą trąbę. Któż z nas nigdy nie miał gorszego dnia? Suhak wygląda, jakby miał go codziennie. Nie bez przyczyny pojawił się w memach, zupełnie jak znany już wszystkim Polakom nosacz sundajski. Przetrwał epokę lodowcową, czy przetrwa epokę człowieka? To niezwykłe, że suhaki chodziły po świecie jeszcze zanim żyły mamuty czy nosorożce włochate, czyli nawet milion lat temu! Niezwykłe antylopy, w przeciwieństwie do wielu innych zwierząt, przetrwały zmianę warunków i wciąż możemy je obserwować. Jednak to, czy przetrwają tak szybką zmianę, jaką fundujemy im naszym wpływem na środowisko, zależy od nas. Jeśli nie możesz włączyć się w ochronę suhaka finansowo, są też inne sposoby, by pomóc. Już dziś bardziej zadbaj o klimat. Ogranicz swój ślad węglowy, wybierając komunikację zbiorową, rower albo spacer. Kupuj produkty lokalne lub certyfikowane, które pochodzą ze zrównoważonych upraw. Zrezygnuj lub ogranicz spożycie mięsa. Oszczędzaj wodę. Na wakacjach nie kupuj pamiątek pochodzących z gatunków zagrożonych. Opowiedz o suhaku mongolskim znajomym i rodzinie. Każda pomoc jest ważna! Konsultacja merytoryczna: Grzegorz Borowski
Nie pozwól pożegnać Ducha Gór. Pantera śnieżna znika przez zmianę klimatu
Pantera śnieżna to niezwykły dziki kot zamieszkujący trudno dostępne wysokie góry. Należy do najbardziej tajemniczych i nieuchwytnych zwierząt, dlatego bywa nazywana Duchem Gór. Niestety w wyniku zmiany klimatu, kłusownictwa i konfliktu z człowiekiem już wkrótce może się okazać, że pantera śnieżna zostanie duchem w zupełnie innym znaczeniu.
Co wiemy o panterze śnieżnej? Pantera śnieżna występuje w 12 krajach, od Afganistanu po południową Syberię, najczęściej w górach na wysokości od ok. 3 000 do 5 500 m n.p.m. To niewiarygodne, ale dokładnie zbadane zostało mniej niż 2% obszarów znajdujących się w zasięgu występowania tego gatunku. To zwierzę prowadzące samotniczy tryb życia, łączące się w pary jedynie na czas godów. Wyjątkiem są samice opiekujące się potomstwem. Pantera śnieżna zwykle poluje o świcie i zmierzchu, wykorzystując swoje futro jako doskonały kamuflaż. Może zabić ofiarę nawet trzykrotnie większą od jej własnej wagi. Dzięki swojej potężnej budowie i szerokim łapom pantera śnieżna może bez problemów poruszać się nawet po bardzo stromych zboczach gór. Silne tylne łapy w połączeniu z elastycznym kręgosłupem pozwalają jej skakać na odległość sześciokrotnie przekraczającą długość jej ciała, czyli aż 15 m! Długi i puszysty ogon stanowi mniej więcej połowę całkowitej długości zwierzęcia. Dzięki niemu pantera śnieżna nie tylko utrzymuje równowagę, ale również chroni się przed zimnem i wiatrem podczas odpoczynku, dokładnie się nim owijając. Co ciekawe, w przeciwieństwie do innych dużych kotów, pantera śnieżna nie potrafi ryczeć. Czemu pantery śnieżne są dla nas ważne? Jako gatunek dominujący w środowisku gór wysokich pełni rolę naturalnego regulatora populacji pozostałych zwierząt obszaru, dbając o utrzymanie delikatnej równowagi tego wrażliwego ekosystemu i zachowanie różnorodności biologicznej. Pantera śnieżna to także naturalny wskaźnik stanu siedlisk wysokogórskich. Obecność tego gatunku świadczy o występowaniu pokrywy lodowej, dostępności czystej wody i zróżnicowanej bazy pokarmowej. Ochrona pantery śnieżnej to ochrona innych gatunków, jak i całego ekosystemu, do którego należą. Zatem przetrwanie tego dzikiego kota to także przetrwanie milionów ludzi zależnych od rzek wypływających z lodowców gór wysokich. Co wspólnego ma Andrzej Bargiel z panterą śnieżną? Andrzej Bargiel jest nie tylko skialpinistą, himalaistą, ratownikiem TOPR i zdobywcą odznaczenia alpinistycznego Śnieżnej Pantery za zdobycie 5 siedmiotysięczników dawnego ZSRR, lecz także Ambasadorem Pantery Śnieżnej WWF Polska. Góry wysokie są dla niego drugim domem, co sprawia, że doskonale rozumie sytuację, w której znalazła się pantera śnieżna. Jej dom z roku na rok kurczy się i zmienia. Andrzej Bargiel nie mógł zjechać na nartach z Mount Everestu właśnie przez skutki zmiany klimatu. Dziś w ramach współpracy z Fundacją WWF Polska przybliża ludziom sytuację panter śnieżnych. Czemu się tego podjął? Jakie to ma dla niego znaczenie? Co sam robi, by ograniczyć skutki zmiany klimatu? O tym opowiedział w wywiadzie dla Fundacji WWF Polska. View oEmbed on the source website Co zagraża panterom śnieżnym? Największym długoterminowym zagrożeniem dla panter śnieżnych wydaje się być zmiana klimatu. Szacuje się, że zmiany klimatyczne mogą spowodować utratę nawet 30% środowiska ich życia tylko w samych Himalajach! Wzrost temperatury, topniejąca pokrywa śnieżna, coraz mniejsza dostępność wody, a w konsekwencji zmniejszenie populacji gatunków stanowiących bazę pokarmową panter – to wszystko następstwa zmiany klimatu, stawiające przyszłość tych dzikich kotów pod znakiem zapytania. Ich populacja zmniejszyła się co najmniej o 20% w ciągu ostatnich 20 lat (wynosi obecnie ok. 4000 osobników). Skutki zmiany klimatu i działalność człowieka sprawiają, że tereny pasterskie wznoszą się coraz wyżej, a głodujące pantery śnieżne schodzą z wysokich gór w poszukiwaniu pożywienia. To niestety sprzyja konfliktom na linii pantera śnieżna-człowiek. Często odwetem za upolowane przez panterę śnieżną zwierzę gospodarskie jest śmierć tego dzikiego kota z rąk pasterza. Według raportu organizacji TRAFFIC z 2016 r., w latach 2008-2016 nielegalnie zabijano między 221 a 450 panter śnieżnych rocznie, czyli minimum 4 tygodniowo! Faktycznie skala może być znacznie większa, ze względu na trudności w wykrywaniu takich zajść. 55% z nich to przypadki, w których pantery były zabijane przez pasterzy w ramach odwetu za atak dzikiego kota na ich stada. Najwięcej przypadków kłusownictwa na pantery śnieżne potwierdzono w 5 krajach: Chinach, Mongolii, Pakistanie, Indiach oraz Tadżykistanie. Więcej informacji o tym tajemniczym kocie znajdziecie TUTAJ. Co możemy dla nich zrobić? Fundacja WWF Polska od 2016 r. wspiera program ochrony panter śnieżnych prowadzony przez WWF Mongolia. W tym celu pomagamy w działaniach ochronnych na rzecz tych dzikich kotów lokalnym społecznościom w górach Bumbatkhairkhan w zachodniej Mongolii. Środki od naszych darczyńców, którzy symbolicznie adoptowali panterę śnieżną, są przeznaczone na zakup fotopułapek, dzięki którym możemy obserwować i monitorować populację. Łatwiej je chronić, gdy wiemy o nich więcej. Wpieramy także patrole antykłusownicze, które zbierają sidła zastawione w terenie, ratując życie nie tylko panterom śnieżnym, ale także wielu innym gatunkom. Wraz z WWF Mongolia podnosimy świadomość lokalnych społeczności pasterskich dotyczącą panter śnieżnych i ich roli w ekosystemie poprzez wsparcie działań dzieci z eko klubów. Część zebranych środków przekazywana jest także na zakup odstraszaczy akustycznych i ogrodzeń chroniących stada pasterzy, co zapobiega konfliktom na linii człowiek-pantera śnieżna. Aby pomóc panterze śnieżnej, każdy z nas może coś zrobić. Warto opowiedzieć znajomym i rodzinie o sytuacji tego wspaniałego dzikiego kota. Symboliczna adopcja jest doskonałą formą wsparcia działań ekspertów zajmujących się bezpośrednią ochroną pantery. Każdy adoptujący otrzymuje imienny certyfikat, który świetnie sprawdzi się także jako „ekologiczny prezent”, z poczuciem, że zamiast kolejnego przedmiotu obdarowujemy kogoś dobrym działaniem. Warto włączyć się w działania na rzecz ograniczenia skutków zmiany klimatu. Wystarczy spróbować zmienić kilka nawyków - wybrać rower lub transport publiczny zamiast samochodu, kupować lokalne produkty, ograniczyć spożycie mięsa czy zużycie prądu. Bycie świadomym konsumentem także wspiera ochronę przyrody. Wybierając produkty certyfikowane ze zrównoważonych upraw i hodowli nie przyczyniamy się do dalszej degradacji środowiska. Chcesz wiedzieć więcej, sprawdź źródła: McCarthy T., Mallon D., Jackson R., Zahler P., McCarthy K., 2017, Panthera uncia. The IUCN Red List of Threatened Species, IUCN Red List, dostęp: https://www.iucnredlist.org/species/22732/50664030 (07.09.2020) WWF, 2020, Species – Snow Leopard, dostęp: https://www.worldwildlife.org/species/snow-leopard (07.09.2020) WWF Panda, 2020, Snow Leopard, dostęp: https://wwf.panda.org/knowledge_hub/endangered_species/snow_leopard/ (07.09.2020) WWF UK, 2020, The snow leopard: elegant and elusive, dostęp: https://www.wwf.org.uk/learn/wildlife/snow-leopards (07.09.2020) WWF Mongolia, 2020, Snow Leopard SOS, dostęp: https://mongolia.panda.org/en/our_solutions/snow_leopard_sos/ (07.09.2020) WWF Mongolia, 2020, Snow Leopard, dostęp: https://mongolia.panda.org/en/about_mongolia/wildlife/snowleopard/ (07.09.2020) WWWF, 2016, Where do snow leopards live? And nine other snow leopard facts, dostęp: https://www.worldwildlife.org/stories/where-do-snow-leopards-live-and-nine-other-snow-leopard-facts (11.09.2020)
Dramatyczny raport WWF. Populacja dzikich zwierząt zmalała o 68 proc. w ciągu 50 lat
Raport WWF Living Planet 2020 alarmuje, że globalna bioróżnorodność jest w zapaści. Średni spadek wielkości populacji dziko żyjących zwierząt w ciągu ostatnich 46 lat (1970-2016) wyniósł 68 procent. Ten katastrofalny wynik jest w dużej mierze spowodowany degradacją środowiska.
WWF opublikowało raport Living Planet, który ukazuje się co dwa lata, już po raz trzynasty. Publikacja WWF zawiera przegląd stanu świata przyrody, do oceny którego służy wskaźnik Living Planet Index (LPI). W latach 1970-2016 raport obejmował prawie 21000 populacji ponad 4000 gatunków kręgowców. Dzięki LPI wykazano, że średni spadek populacji gatunków kręgowców w latach 1970-2016 wyniósł 68 proc. Populacje dzikich zwierząt występujących w siedliskach słodkowodnych zmalały o 84 proc. – to największy średni spadek populacji w jakimkolwiek biomie. Zgodnie z raportem, główną przyczyną dramatycznego spadku populacji gatunków na terenach badanych w LPI jest utrata i degradacja siedlisk – w tym wylesianie związane z działalnością rolniczą. Ogromny wpływ na zmniejszenie populacji dziko żyjących zwierząt ma też kłusownictwo, związane często z chęcią pozyskiwania części ciała zwierząt jako talizmanów, pamiątek, czy składników pseudomedycyny. View oEmbed on the source website – Nie możemy ignorować dowodów – te poważne spadki populacji gatunków dzikich zwierząt wskazują, że przyroda się rozpada, a na naszej planecie pojawiają się czerwone znaki ostrzegające o awarii systemów – komentuje wyniki raportu Marco Lambertini, dyrektor generalny WWF International. – W środku globalnej pandemii ważniejsze niż kiedykolwiek jest podjęcie bezprecedensowych i skoordynowanych globalnych działań w celu powstrzymania i odwrócenia utraty różnorodności biologicznej i populacji dzikich zwierząt na całym świecie do końca dekady oraz ochrony naszego przyszłego zdrowia i źródła utrzymania. Od tego coraz bardziej zależy nasze przetrwanie – dodaje Lambertini. Skutki spadku liczebności zwierzyny mają bowiem bezpośredni wpływ na odżywianie, bezpieczeństwo żywnościowe i źródła utrzymania miliardów ludzi – zaznacza WWF. Raport, przygotowywany z udziałem 125 ekspertów z całego świata, alarmuje też, że niszczenie ekosystemów zwiększy ryzyko przechodzenia na ludzi chorób odzwierzęcych, jak ma to miejsce w przypadku COVID-19. Działać natychmiast W raporcie wezwano do podjęcia pilnych działań w celu odwrócenia tendencji do 2030 r., aby uniknąć nieodwracalnej utraty różnorodności biologicznej. Wezwano do powstrzymania niszczenia naturalnych siedlisk, w szczególności lasów, i zreformowania systemu żywnościowego poprzez zwiększenie wydajności i ekologiczności produkcji i handlu żywnością, zmniejszenie ilości odpadów oraz preferowanie zdrowszej i bardziej przyjaznej dla środowiska diety. W przypadku niepowodzenia tych pilnych działań, globalna bioróżnorodność będzie nadal maleć, populacje gatunków będą się zmniejszać, a dzikie zwierzęta będą wymierać, co byłoby ogromnym zagrożeniem dla ekosystemów. Zniknięcie jednego gatunku może bowiem pociągnąć za sobą dalsze, nieprzewidywalne skutki dla innych gatunków zwierząt i roślin. Raport Living Planet 2020 został przedstawiony na kilka dni przed 75. sesją Zgromadzenia Ogólnego ONZ, podczas której przywódcy mają dokonać przeglądu postępów osiągniętych w zakresie celów zrównoważonego rozwoju, porozumienia paryskiego i Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD). Zgromadzenie Ogólne ONZ 2020 zgromadzi światowych liderów, przedsiębiorstwa i organizacje obywatelskie, które mają wspólnie dyskutować o możliwych działaniach na rzecz utrzymania globalnej różnorodności biologicznej po 2020. Aktywiści ekologiczni mają nadzieję, że tegoroczne Zgromadzenie stanie się kamieniem milowym w tworzeniu nowego paktu na rzecz środowiska i klimatu.
Sóweczka to prawdziwy ptasi komandos, a jednocześnie wdzięczny model
Dorosłego ptaka bardzo łatwo pomylić z pisklęciem, ale nie dajcie się zwieść. Ten mały drapieżnik nie boi się dużych niebezpieczeństw, a natura wyposażyła go w wyjątkową broń. Wypatrzyć go wśród drzew i krzewów to nie lada wyzwanie, ale ten komu się to uda będzie mógł się długo chwalić taką fotograficzną zdobyczą.
Zwierzątko jest wielkości szpaka, w porównaniu do swoich kuzynów takich jak na przykład puchacz czy puszczyk mszarny wygląda jak zabawka. Nie dajcie się jednak zwieść, dla gryzoni i małych ptaków jest prawdziwym postrachem. Nakrapiane umaszczenie pomaga sóweczkom stać się prawie niewidzialnymi pośród leśnej gęstwiny. Mały rozmiar, zwinność i bardzo mocne pazury, które potrafią się same ostrzyć – to recepta na stworzenie ptasiego komandosa, przed którym drżą małe zwierzęta. Fot. Piotr Krześlak Sóweczka różni się od swoich większych kuzynów nie tylko wyglądem. To jedyny ptak z gatunku sów, który poluje w dzień, a odpoczywa w nocy. W jej menu znajdują się przede wszystkim myszy, nornice oraz ptaki. Nierzadko zdarza jej się polować na zdobycz swojego rozmiaru, a czasem nawet porywa się na większą od siebie, jak na przykład dzięcioł. To bardzo śmiały gatunek, który mimo małego rozmiaru nie boi się ludzi i pozwala się zbliżyć nawet na kilka metrów. Jeśli jednak planujecie polować na nią z aparatem ostrzegamy: w świetle polskiego prawa jest to ptak chroniony i nie wolno go płoszyć, także przez filmowanie, czy robienie zdjęć. Jeśli uda wam się go podejrzeć to starajcie się być naprawdę cicho. Ptak jest wyjątkowo wdzięcznym modelem, szczególnie ze względu na zadarty ogonek i kształt szlary (ułożenie piór wokół nosa, oczu i dzioba) sprawia wrażenie leśnego zawadiaki. Fot. Piotr Krześlak W zaciszu własnej dziupli, zwykle bardzo niedużej, sóweczki są wyjątkowymi pedantkami. Swoje gniazda sprzątają kilkadziesiąt razy dziennie! Co ciekawe, jeden ptak potrafi wykorzystywać kilka dziupli, każdą w innym celu. Obecnie w Polsce jest ich zaledwie 1000-1500. To bardzo niewiele, ptak jest gatunkiem chronionym. Największym niebezpieczeństwem dla nich jest (oczywiście) człowiek, który niszczy ich naturalne siedliska. Wycinka na terenie Puszczy Białowieskiej oraz Puszczy Karpackiej jest równoznaczna z niszczeniem miejsc lęgowych ptaków. Stare drzewa kryjące wiele dziupli i zakamarków do dla nich wymarzone miejsce. Bez nich nie ma mowy o zachowaniu i przyroście populacji. Próbując żyć poza lasem sóweczki często giną w zderzeniach z samochodami, ekranami dźwiękochłonnymi przy drogach oraz liniami wysokiego napięcia. Fot. Grzegorz Leśniewski Źródło: WWF
Tych zwierząt już nie spotkacie. WWF podaje, jakie gatunki są na skraju wymarcia
Pożegnaliśmy rok 2019 i nadszedł czas podsumowań. Własne podsumowanie przygotował też WWF podając, jakie gatunki w 2019 roku uznano za wymarłe lub na skraju wyginięcia. Fundacja podkreśla, że obok wielkich przegranych są też wygrani, których populację udało się utrzymać, mimo wcześniejszych złych prognoz.
Zmiany klimatu, zanieczyszczenie środowiska, urbanizacji i kłusownictwo – to główne przyczyny wymierania gatunków. Zwierzęta pozbawione swoich naturalnych siedlisk i miejsc schronienia i żerowania często nie potrafią przetrwać w nowych warunkach. Inne, mimo ochrony i ostrzeżeń, są zabijane przez kłusowników dla szybkiego zysku. Obecnie aż 30 tys. gatunków roślin i zwierząt jest zagrożonych wyginięciem. Niechlubną listę otwiera żółw Jangcy, nazywany też żółwiakiem szanghajskim. To największe żółwie słodkowodne na świecie. Dorosłe osobniki mogą (a właściwie mogły) osiągać ponad 100 cm długości i wagę do 140 kg. W 2019 roku zmarła ostatnia samica tego gatunku przebywająca w chińskim zoo. Według niektórych źródeł na wolności mogą pozostawać jeszcze dwaj przedstawiciele gatunku, ale ich ewentualne miejsce pobytu oraz płeć nie są znane. 2019 nie był też łaskawy dla nosorożca sumatrzańskiego. W Malezji padła ostatnia samica tego gatunku, która chorowała na nowotwór, a także jej partner. Gatunek uznano za wymarły na tym terenie, chociaż szacuje się, że w Indonezji wciąż żyje ok. 80 zwierząt. Populacja zmniejsza się błyskawicznie, bo zamieszkiwany przez nie las został wycięty pod plantacje oleju palmowego i produkcję papieru. Pożary, kłusownicy, ocieplenie Na skraju wymarcia znalazły się też jaguary, po tym jak co najmniej 500 zwierząt zginęło w pożarach w Boliwii i Brazylii. Ogień zmusił jaguary do opuszczenia ich naturalnego środowiska. Eksperci obawiają się, że na nowym terenie dzikie koty będą bardziej narażone m.in. na śmierć z ręki ludzi oraz innych zwierząt. Wielkimi przegranymi ubiegłego roku są też ulubieńcy Australii – koale. W ogromnych pożarach zginęły dziesiątki zwierząt. Początkowo mówiono nawet, że koalom grozi funkcjonalne wymarcie, jednak WWF Australia zaprzeczyło tym przypuszczeniom. Niestety postępujące wycinki lasów, a potem ogień trawiący drzewa eukaliptusowe sprawiły, że koale zostały pozbawione naturalnego siedliska i źródła pożywienia. Wiele zwierząt wciąż dochodzi do siebie pod okiem lekarzy. Na czerwonej liście WWF, wśród najbardziej narażonych na wymieranie gatunków, znalazły się także pingwiny cesarskie. Fundacja twierdzi, że jeśli globalne ocieplenie nadal będzie przyspieszać, populacja tego gatunku na Antarktydzie może spać o 86 proc. do 2100 roku. Już teraz z roku na rok maleje liczba młodych osobników. Do 2050 roku z powierzchni ziemi może też zniknąć jedna trzecia populacji niedźwiedzi polarnych. Kryzys klimatyczny sprawił, że znacząco zmniejszyło się naturalne terytorium, na którym żyje ten gatunek. Zwierzęta w poszukiwaniu pokarmu coraz częściej pojawiają się w okolicach zamieszkanych przez ludzi. Grozi im nie tylko śmierć głodowa, ale także śmierć z ręki ludzi, którzy będą chcieli chronić swoje domy. Mali i wielcy wygrani 2019 przyniósł też kilka pozytywnych wiadomości. WWF za swój sukces uważa 50-procentowy spadek liczby zabijanych słoni z Myanmaru. W 2017 roku co tydzień ginęło jedno zwierzę. Najczęściej padało ofiarą kłusowników, którzy sprzedawali kły i skórę słoni jako popularny dodatek do kosmetyków lub środek stosowany w medycynie ludowej. Dzięki szkoleniu strażników i wprowadzeniu specjalnego programu ochronnego walka z kłusownikami nareszcie przynosi rezultaty. Inna dobra wiadomość, to rosnąca populacja szakali złocistych. Szakale coraz częściej decydują się opuścić ciepłe tereny południowo-wschodniej Europy i ruszają w kierunku Europy Środkowej. Co ciekawe, świetnie adaptują się do nowych warunków. Według ekspertów ich liczba jest obecnie siedem razy większa niż liczba wilków. W 2019 roku dokonano także fascynującego odkrycia. W lasach Boliwii znaleziono samicę żaby wodnej Sehuencas. Gatunek uznano praktycznie za wymarły, a ostatni przedstawiciel płci męskiej mieszkał w Muzeum Historii Naturalnej w Boliwii. Obecnie jest szansa na rozmnożenie gatunku i jego kontynuację. Innym odkrytym na nowo gatunkiem jest kanczyl, zwany również myszo-jeleniem. Leśna kamera-pułapka uchwyciła przedstawiciela tego gatunku w Wietnamie. To o tyle niezwykłe, że od 30 lat zwierzęta te uważano za wymarłe. Nie widziano ich w naturalnym środowisku. Po zdziesiątkowaniu przez śmiertelnego wirusa pochodzącego od owiec i kóz, odradza się także populacja suhaka stepowego. W 2017 roku na skutek choroby liczba zwierząt zmniejszyła się z 11 tys. do zaledwie 3 tys. Okazuje się, że natura zadziałała i młode przychodzące na świat są odporne na wirusa. To daje nadzieję, że gatunek się odrodzi. Katarzyna Grzelak
Na futrze niedźwiedzia namalowali napis. Teraz zwierzę jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie
Siergiej Kawry, członek rosyjskiego WWF, udostępnił na Facebooku nietypowe nagranie. Na filmie widać niedźwiedzia polarnego, na którego futrze ktoś namalował napis „T-34”. Dlaczego? – pyta wściekły Kawry i ostrzega, że historia może skończyć się źle.
– Nie będzie mógł polować niezauważony. Głód zacznie zbierać ofiary, sam zginie albo zrani innych. Zacznie przychodzić do wiosek – ostrzega Kawry. Jego zdaniem napis namalowany na futrze ciemną farbą uniemożliwi niedźwiedziowi wtopienie się w otoczenie. Tym samym utrudni mu polowanie i zdobywanie pokarmu. Litery wymalowane na ciele zwierzęcia – T-34 – to nazwa radzieckiego czołgu z okresu II wojny światowej. Poszukują autora filmu Trwają poszukiwania nie tylko skrzywdzonego niedźwiedzia, ale też autora nagrania. Kawry natrafił na nie na grupie WhatsApp, zrzeszającej lokalnych mieszkańców regionu Czukotki, północno-wschodniego rejonu Rosji. Informacja o tym, kto nagrał film, pomogłaby zlokalizować zwierzę i uchronić je przed negatywnymi skutkami tego bezmyślnego wybryku. Rzeczniczka prasowa WWF Rosja Daria Bujanowa powiedziała, że nagranie było dla niej szokiem, a napis na futrze niedźwiedzia wygląda na „kiepski żart”. Musiał być uśpiony Specjaliści twierdzą, że niedźwiedź musiał być uśpiony lub unieruchomiony, gdy wandale malowali jego futro. – Znaki są rozmieszczone równomiernie i wszystkie mają ten sam rozmiar – ocenił Anatolij Koszniew z Rosyjskiej Akademii Nauk w rozmowie z BBC. Podkreślił też, że może minąć kilka tygodni zanim farba zmyje się z futra. Koszniew zasugerował, że incydent mógł mieć miejsce w regionie Nowej Ziemi, gdzie ostatnio grupa specjalistów usypiała niedźwiedzie polarne. Było to konieczne, bo zwierzęta zbliżały się do obszarów zamieszkałych. Po uśpieniu zwierzęta były transportowane do innych siedlisk. Zemsta na wroga? W przypuszczenia Koszniewa nie wierzą działacze WWF. Twierdzą, że eksperci zajmujący się usypianiem i transportem niedźwiedzi, nie dopuściliby do takiego okrucieństwa. Bardziej prawdopodobne wydają się spekulacje rosyjskich mediów. Według doniesień może to być niesmaczny żart lub zemsta mieszkańców Nowej Ziemi, gdzie kilka miesięcy temu liczba niedźwiedzi polarnych była tak duża, że ogłoszono stan wyjątkowy. Zwierzęta czuły się na tyle pewnie, że w poszukiwaniu pożywienia nie tylko przekraczały granice miast i wsi, ale nawet wchodziły do budynków.
Zostaną tylko "potrzebne zwierzęta". Ludzkość zabija różnorodność
Jego przyczyną jest ludzkość. Najnowszy porażający raport WWF wylicza jak wpływając na bioróżnorodność doprowadziliśmy do wymierania gatunków.
To już nie jest problem znanych z mediów gatunków zagrożonych wyginięciem. To prawdziwe znikanie gatunków: dużych, małych, wodnych, lądowych. Życie na Ziemi z kolorowej mozaiki zaczyna zmieniać się w prosty wzór zaledwie kilku odcieni. Nie, nie można po prostu usiąść i stwierdzić „szkoda, po nas choćby potop”. Ludzkość jest z tym silnie sprzężona. - To dużo bardziej kompleksowy problem – tłumaczy we wstępie do raportu Marco Lambertini, Dyrektor Generalny WWF International - Zdrowa, szczęśliwa i dostatnia przyszłość dla ludzi nie istnieje bez stabilnego klimatu, bogactwa oceanów i rzek, zdrowych gleb i bujnych lasów. Człowiek nie może budować bez różnorodności biologicznej wokół, bez sieci życia – to wszystko jest gwarancją naszego bytu na planecie. Na Czerwonej Liście zagrożonych wyginięciem gatunków obecnie jest ponad 8500 wpisów. Zagrożeń jest bardzo wiele: od zmian klimatycznych przez rolniczą eksploatację po przemysł czy wpływ bioinżynierii na uprawy roślin. „Ze wszystkich gatunków roślin, płazów, gadów, ptaków i ssaków, które wyginęły od 1500 r. naszej ery, 75% padło ofiarą nadmiernej eksploatacji zasobów, rolnictwa lub obu tych czynników” - czytamy w tekście raportu. Wyobraźcie sobie świat, w którym oprócz ludzi są tylko psy, koty, kurczaki, świnie, krowy no i może jeszcze z kilkanaście gatunków „potrzebnych ludzkości”. Reszty po prostu nie ma. Do tego dodajmy wycięcie lasów i dżungli, które zastąpią pola uprawne, sady i gigantyczne gospodarstwa rolne. Zniknięcie 60% gatunków kręgowców już samo w sobie brzmi strasznie, ale to nic w porównaniu do 83%, a tyle właśnie wymarło słodkowodnych gatunków. Raport WWF przedstawia liczby sprowadzone między innymi do postaci wskaźnika LPI (Living Planet Index), używanego od 20 lat. Rejestruje on wielkość populacji gadów, ssaków, ptaków, ryb i płazów na całym świecie. Opublikowane właśnie wskaźniki dotyczą danych z lat 1970-2014. Ziemia została w nich podzielona na pięć krain, w każdej z nich wyznaczono jakie czynniki wpłynęły najmocniej na ich znikanie: degradacja lub utrata siedliska, eksploatacja przez człowiek, zderzenie z gatunkami inwazyjnymi i chorobami, zanieczyszczenie i zmiana klimatu. Największy spadek liczebności odnotowano w krainie neotropikalnej, obejmującej Amerykę Południową i Środkową oraz Karaiby, aż o 89% w porównaniu z 1970 r. Na podstawie zebranych w raporcie statystyk można łatwo prześledzić w jaki sposób zmieniała się sytuacja planety wraz z rozwojem ludzkiej cywilizacji i przemysłu. Źródło: WWF Dodatkowo, jeśli obecna skala eksploatacji planety przez człowieka się nie zmieni, do 2050 zaledwie 10% obszaru Ziemi będzie wolne od ludzkiej ingerencji. To naprawdę niewiele, nie wystarczy by przyroda sama poradziła sobie z odbudowywaniem zasobów. W 2010 roku w japońskim Nigoi (prowincja Aichi) społeczność międzynarodowa podpisała porozumienie o planach w ramach Konwencji o różnorodności biologicznej. WWF w swoim najnowszym raporcie przekonuje, że niestety nie ma szans na wykonanie większości z tych celów. Pozostały jedynie dwa lata, jednak można już zacząć odbijać się od dna i ratować co się da. Wraz z Londyńskim Towarzystwem Zoologicznym proponuje także przyjęcie międzynarodowej mapy drogowej na lata 2020-50. Problem w tym, że takich map drogowych i planów było już bardzo wiele, a potem do głosu dochodził przemysł i polityka, które są nierozerwalnie sprzęgnięte ze sobą, a ekologię traktują jako przeszkodę do realizacji celów.
Ma 110 cm długości, zmienia futro, jest wychudzony i odwodniony. Romusiem, foczym szczenięciem, w nocy z 28 na 29 marca zaopiekował się Błękitny Patrol WWF. Zwierzę już trafiło do Stacji Morskiej w Helu, gdzie zostało zbadane, nawodnione i otrzymało lekarstwa. Kiedy wróci na wolność?
Romuś ma się lepiej Szczenię foki szarej leżało na plaży przy wyjściu nr 20 w Jastrzębiej Górze. Wolontariusze Błękitnego Patrolu WWF oświetlili je ostrożnie i z oddali latarką, by ocenić jego stan. Było wychudzone. Wolontariusze otrzymali wezwanie od Stacji Morskiej zaledwie 20 minut wcześniej, o 20:10. - Podchodziliśmy ostrożnie i cicho, żeby maleństwa nie spłoszyć – mówi o błyskawicznej akcji wolontariuszka Błękitnego Patrolu WWF Roma Mierzejewska. – Obejrzeliśmy je i zaraz oddzwoniliśmy do Stacji Morskiej w Helu z informacjami o stanie foki. Specjaliści z tej placówki przyjechali po godzinie, najszybciej jak to możliwe. Pomogliśmy im zapakować malca do kosza i ruszył do Helu. O 22:05 akcja Patrolu była skończona, zaczynało się działanie specjalistów ze Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego im. Profesora Krzysztofa Skóry. - Szczenię foki szarej jest odwodnione i niedożywione, ma niespełna 3 tygodnie, waży zaledwie 17 kg, a powinno ok. 40 kg – mówi Iwona Pawliczka vel Pawlik, kierowniczka Stacji Morskiej. – Wyniki krwi wskazują na infekcję, na głowie widoczne są liczne ranki i strupy, ma tez spuchniętą płetewkę. Karmione jest specjalnie przygotowaną zupą rybną, otrzymało odpowiedni antybiotyk. O tym, kiedy zostanie wypuszczone na wolność, zdecydujemy po obserwacji postępów leczenia i osiągnięciu właściwej masy - dodaje. Samczyk otrzymał imię Romuś - od imienia wolontariuszki, która przy nim czuwała. Błękitny Patrol działa! To modelowe działanie na rzecz ochrony populacji bałtyckiej fok szarych na polskim wybrzeżu w ramach projektu "Ochrona ssaków i ptaków morskich i ich siedlisk” realizowanego przez WWF w partnerstwie z Uniwersytetem Gdańskim, którego jednostką terenową jest Stacja Morska w Helu. Nie zawsze udaje się dotrzeć do zwierzęcia na czas, żeby ocenić jego stan. W marcu Błękitny Patrol WWF otrzymał zgłoszenie o odnalezieniu szczenięcia foki szarej zaplątanego w sieci łososiowe. Okazało się, że załoga kutra dostrzegła zwierzę w sieciach. Początkowo foka nie wykazywała znaków życia, jednak ożywiła się w momencie wciągnięcia na pokład. Z tym niecodziennym znaleziskiem rybacy z Jarosławca udali się na brzeg. Wypuścili szczenię, a ono samodzielnie powędrowało do Bałtyku i zniknęło wśród fal. - Jest niezwykle ważne, aby w takich przypadkach szybko podejmować działanie. Dzięki błyskawicznej informacji i reakcji jesteśmy w stanie ocalić życie zwierzęcia”– mówi Sebastian Barszczewski, lokalny lider Błękitnego Patrolu WWF – Cieszymy się, że zostaliśmy niezwłocznie powiadomieni o tym zdarzeniu, a już szczególnie cieszy, że rybacy zareagowali, pomagając foce i uwalniając ją z sieci. W przypadku tego szczenięcia foki, natychmiast po otrzymaniu o nim informacji, wolontariusz Błękitnego Patrolu WWF wyruszył do portu w Jarosławcu. Nie zdążył jednak pojawić się na tyle szybko, aby ocenić stan zwierzęcia i skonsultować się z naukowcami ze Stacji Morskiej. Specjaliści z Helu najczęściej rekomendują, aby młode foki w białym szczenięcym futrze, zwanym lanugo, trafiały na rehabilitację do ich placówki. Po dogłębnym sprawdzeniu stanu zdrowia i odkarmieniu zwierzęta wracają do środowiska naturalnego. Istotnym zagrożeniem dla ssaków morskich, zarówno fok, jak i bałtyckich kuzynów delfina – morświnów, krytycznie zagrożonych wyginięciem w naszym morzu, jest właśnie przyłów, czyli przypadkowe zaplątanie w sieci rybackie. Często zdarza się, że zwierzęta w poszukiwaniu pokarmu zbliżają do nich zbyt blisko. Ulegają wówczas zaplątaniu i nie są zdolne wydostać się samodzielnie. W wyniku takiego zdarzenia zwierzę często nie jest w stanie nawet wypłynąć na powierzchnię wody, by odetchnąć. Umiera z braku tlenu. Zauważyłeś coś niepokojącego? Zgłaszaj WWF przypomina, aby zgłaszać wszelkie obserwacje ssaków morskich. Zakończył się sezon narodzin fok szarych, a to oznacza wyższe prawdopodobieństwo obserwacji szczenięcia potrzebującego pomocy. Jednocześnie apelujemy do rybaków o zgłaszanie przypadków przyłowu fok i morświnów, nawet gdy dotyczy to martwych zwierząt, bezpośrednio do Błękitnego Patrolu WWF, tel. 795 536 009 lub do Stacji Morskiej w Helu, tel. 601 88 99 40. Pamiętaj! Twoja właściwa i szybka reakcja może pomóc w ratowaniu otaczającej nas przyrody!
Uwaga, na polskich plażach mogą pojawiać się focze szczenięta!
Rozpoczął się właśnie okres, gdy na świat przychodzą foki szare. W związku z działaniami prowadzonymi m.in. przez Błękitny Patrol WWF na rzecz ochrony fok, widok tych bałtyckich ssaków na polskim wybrzeżu nie jest już taką rzadkością, jak jeszcze kilka lat temu. Sprawdź, jak zachować się, gdy zauważysz młode na plaży.
Czas młodych Foki szare przychodzą na świat na przełomie lutego i marca. Dwa, trzy tygodnie po narodzinach, matka opuszcza szczenię, które musi od tego czasu radzić samo sobie. Młoda foka wędruje wówczas do morza i uczy się, jak łowić ryby. To trudny czas w życiu tych ssaków, które często odpoczywają na plażach i na łachach. Nie bez powodu WWF prosi o informację każdego, kto zauważy na plaży młode foki. - Prosimy o zgłoszenia miejsca obserwacji fok, żeby wolontariusze Błękitnego Patrolu WWF mogli ocenić ich stan i zapewnić im spokój - mówi Rafał Jankowski z WWF. - Apelujemy też do spacerowiczów, żeby nie podchodzili do fok, ani nie pozwalali podbiegać do nich psom. Dla dzikich zwierząt tak bliski kontakt z człowiekiem czy psem to ogromny stres. Właśnie w tym okresie Błękitny Patrol WWF otrzymuje najwięcej zgłoszeń dotyczących małych fok. Oczywiście nie wszystkie z nich wymagają pomocy, jednak wolontariusze WWF wyjeżdżają na każde wezwanie i sprawdzają kondycję zwierzęcia. Po zorientowaniu się w sytuacji oraz konsultacjach z ekspertami ze Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego im. Profesora Krzysztofa Skóry, podejmowana jest decyzja o ewentualnym przewiezieniu ssaka do fokarium mieszczącego się w Helu. Dzieje się tak wyłącznie w przypadku, gdy foka wymaga pomocy. Zostaje wówczas poddana rehabilitacji w ośrodku. Gdy tylko zwierzę odzyska zdrowie i pełną sprawność, zostaje wypuszczone do Bałtyku. Widzisz fokę? Zadzwoń! Gdy zobaczysz fokę, koniecznie zgłoś to Błękitnemu Patrolowi WWF: tel. 795 536 009 lub Stacji Morskiej w Helu: tel. 601 88 99 40. Dzięki Twojemu zgłoszeniu, wykwalifikowani wolontariusze będą mogli szybko zająć się ssakiem. Prosimy, pamiętaj, że wszystkie gatunki fok, które spotkasz na polskim wybrzeżu, są ustawowo objęte ochroną. Jakiekolwiek niepokojenie zwierzęcia i zakłócanie jego spokoju jest łamaniem prawa. Błękitny Patrol WWF działa w ramach projektu "Ochrona ssaków i ptaków morskich i ich siedlisk”, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
Tygrysy wracają. Jest ich coraz więcej w naturze. Potwierdza to WWF
Po raz pierwszy od lat przybyło dziko żyjących tygrysów – informują międzynarodowa organizacja ekologiczna WWF i Global Tiger Forum (GTF). Szacuje się, że w naturze występuje 3890 osobników tego gatunku, o prawie 700 zwierząt więcej niż w 2010 r.
Jednak wciąż jest wiele do zrobienia, w celu ochrony tygrysów na świecie - podkreśla WWF Polska w materiale przesłanym w poniedziałek PAP. W 2010 r. szacowano, że wszystkich tygrysów, należących do pięciu podgatunków, które przetrwały do naszych czasów, jest 3200. Odnotowany ostatnio wzrost wynika przede wszystkim z sukcesów w ochronie tygrysa i jego rosnącej liczebności w Butanie, Indiach, Nepalu i Rosji. W oszacowaniach liczebności tych zwierząt uwzględniono dane Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i informacje pochodzące z akcji liczenia tygrysów w krajach ich występowania. "Po raz pierwszy po kilku dekadach dramatycznego spadku liczebności tygrysów odnotowaliśmy trend zwyżkowy – mówi Paweł Średziński z WWF Polska. – Daje to nam nadzieję na ocalenie dziko żyjących tygrysów, którym zagraża z jednej strony utrata siedlisk, a z drugiej kłusownictwo i powiązany z nim nielegalny handel częściami tygrysa na potrzeby tradycyjnej medycyny chińskiej. Przykłady krajów, gdzie władze podjęły wysiłki na rzecz ocalenia tygrysów, dowodzą, że ochrona tego gatunku może się powieść". Jak przywrócić liczebność tygrysa? Ogłoszenie danych na temat liczebności tygrysa ma związek z rozpoczynającą się, 3. Ministerialną Konferencją Azjatycką poświęconą temu zwierzęciu. Na konferencji spotkają się przedstawiciele państw, na terenie których występuje tygrys. Jest to również kontynuacja wcześniejszego porozumienia z 2010 r., kiedy zawiązała się specjalna inicjatywa na rzecz podwojenia liczebności tygrysów do 2022 r. Punktem wyjściowym była liczebność tygrysów wynosząca 3200 osobników – tłumaczy Średziński. "Wzrost o niecałe 700 osobników w ciągu sześciu lat pokazuje nam, że można odwrócić trend spadkowy, ale też dowodzi, jak trudno jest chronić tygrysa. Przed nami sześć najbardziej krytycznych lat, które zdecydują o przyszłości tygrysa. Mamy nadzieję, że kraje, które wezmą udział w nadchodzącym szczycie przedstawią kolejne zobowiązania i działania na rzecz ochrony tygrysów" - dodał. Gdzie znaleźć im dom? Eksperci przypominają, że wciąż nie ma bezpiecznych miejsc dla tygrysów. Na kłusownictwo i nielegalny handel szczególnie narażone są zwierzęta z Azji Południowo-Wschodniej, gdzie żyje tygrys indochiński. Liczebność tego podgatunku wynosi w Tajlandii 189, w Laosie żyją nie więcej niż dwa osobniki, a w Wietnamie - nie więcej niż pięć, z kolei w Kambodży nie ma ich już w ogóle. Do 250 osobników spadła też liczebność tygrysa malajskiego. Tygrysy wciąż figurują na czerwonej liście IUCN jako gatunek zagrożony wyginięciem. Te wielkie dzikie koty giną najczęściej z rąk kłusowników. Z oficjalnych danych wynika, że od stycznia 2000 r. do kwietnia 2014 skonfiskowano kłusownikom co najmniej 1590 zabitych tygrysów. Najwięcej tygrysów żyje dziś w Indiach (2226 tygrysów bengalskich) i w Rosji (433 tygrysów amurskich). W Indonezji występuje dziś 371 tygrysów sumatrzańskich. Jeszcze wiek temu na świecie żyło 100 tys. dzikich tygrysów. Źródło: PAP ________________________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Zagłosuj na "Podróż roku&quot! View oEmbed on the source website
Setki ton niebezpiecznych sieci na dnie Bałtyku
268 ton sieci widm udało się wyłowić w ramach akcji ich usuwania z polskich wód Bałtyku – informuje organizacja ekologiczna WWF Polska.
Według szacunków WWF Polska, tylko w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego może zalegać nawet 800 ton sieci widm. Sieci te nadal łowią ryby. Jak pokazują badania naukowe, łowność pozostawionych w morzu sieci utrzymuje się w granicach od 20 proc. – w pierwszych miesiącach od ich zagubienia – do 6 proc. ich pierwotnej zdolności połowowej. Ten niekontrolowany przyłów ryb oraz innych organizmów, w tym ptaków i ssaków morskich, może wpływać negatywnie na żyjące w morzu populacje oraz stabilność ekosystemu. – Tegoroczna akcja była największym na świecie projektem oczyszczania morza z sieci widm – tłumaczy Marta Kalinowska z WWF Polska. – Wzięło w niej udział sto kutrów rybackich, które spędziły łącznie 14 tysięcy godzin na morzu. Oprócz wyławiania sieci przez kutry, nurkowie oczyścili trzy wraki statków. To właśnie na zaczepach, jakimi są wraki, wiele sieci jest gubionych. Tym razem udało się wyłowić 268 ton sieci rybackich w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Bałtyku. Wyłowiony sprzęt został zutylizowany przez profesjonalną firmę, zajmującą się odpadami. W samych sieciach mogą znajdować się związki parafinowe, więc są traktowane jako odpady niebezpieczne. Zagubione sieci stanowią też niebezpieczeństwo dla nurków, którzy mogą zaplątać się w zalegające na dnie morza i na wrakach sieci. – Poza działaniami na morzu przeprowadzono szereg działań edukacyjnych, m.in. otwarta została wystawa przedstawiająca wpływ sieci-widm na środowisko Bałtyku w Akwarium Morskim w Gdyni – dodaje Kalinowska. – Wystawę będzie można oglądać do wiosny 2016 roku. Projekt zakładał też przetestowanie nowego narzędzia znakowania sieci rybackich, w celu znalezienia systemowego rozwiązania dla problemu zagubionych narzędzi połowowych. Wyniki badań posłużą w przyszłości do sformułowania rekomendacji dla rządów krajów leżących nad Bałtykiem. WWF Polska rozpoczął działania dotyczące usuwania zagubionych sieci rybackich już w 2011 roku, kiedy polscy rybacy zwrócili się z prośbą o wsparcie w akcjach wyławiania sieci-widm z dna Bałtyku. To właśnie wtedy rozpoczął się pilotażowy projekt, który pomógł w wypracowaniu metodologii i technik wyławiania sieci, we współpracy ze środowiskiem naukowym i rybakami. Rezultatem projektu było wyłowienie 6 ton sieci. Później, w roku 2012, udało się rozszerzyć projekt WWF o Litwę. Do 2013 roku zostało wyłowionych ponad 27 ton sieci widm. Działania WWF Polska w zakresie wyławiania sieci widm zostały już docenione przez polski rząd, Parlament Europejski i Komisję Europejską. WWF został też włączony w prace Komisji Helsińskiej (HELCOM) jako obserwator – w ramach opracowywania Morskiego Planu Działania w zakresie Odpadów Morskich. – Postrzegamy nasze rozwiązania jako modelowe dla innych krajów i regionów świata – podsumowuje Kalinowska. - Planujemy rozszerzyć działania realizowane na terenie Polski również na inne kraje nadbałtyckie, a w przyszłości może też i kraje pozaeuropejskie.
Nie da się pozyskać ciosu od żywego słonia. Może to jest ta informacja, którą wy, dziennikarze, powinniście powtarzać? – mówi Lamine Sebogo, ekspert ds. słoni afrykańskich.
Lamine Sebogo pochodzi z Burkina Faso. Szefuje Programowi Ochrony Słoni Afrykańskich World Wide Fund for Nature. Spotkaliśmy się, gdy kilka tygodni temu odwiedził Warszawę. Na słynnym zdjęciu ostatniego nosorożca białego północnego o imieniu Sudan, zwierzę ma uzbrojoną obstawę. Czy taka przyszłość czeka również słonie? Lamine Sebogo: Afrykańskie słonie znajdują się pod presją. Wciąż jest ich około pół miliona, jednak liczba ta maleje dramatycznie szybko. Dla przykładu, między 2010 a 2012 rokiem populacja słoni w Afryce Środkowej zmalała o 60 proc. Ostatnio również rząd Tanzanii przyznał, że kraj ten stracił 60 proc. swoich słoni w zaledwie pięć lat. A żyła tam największa ich populacja, jeśli nie liczyć tej w Botswanie! To wszystko wiemy. Jeśli więc szybko nie zajmiemy się tą sprawą, słoń nie będzie miał przyszłości. (Czytaj też: Na tropie kości słoniowej. Śledztwo National Geographic) Kiedy pożegnamy ostatniego? Nie jesteśmy w stanie tego powiedzieć, bo nie wiemy, jak duża jest ta presja. To się nie wydarzy jutro czy za miesiąc, ale może za pięć lat? Za 20? Powtórzę – jeśli nie zrobimy nic w temacie słoni, nie będą miały przyszłości. Kłusownictwo jest głównym wyzwaniem? Najważniejszym, ale nie jedynym. Kłusownictwo wywołane jest popytem na kość słoniową w krajach Azji Południowo-Wschodniej, jak Tajlandia czy Chiny. Drugi problem to utrata siedlisk. Mamy wiele nowych źle zaplanowanych inwestycji infrastrukturalnych, które nie biorą pod uwagę wpływu na środowisko. Konflikt na linii człowiek – słoń bierze się stąd, że ten ostatni jest zwierzęciem o dużym zapotrzebowaniu na przestrzeń. (Czytaj też: Dlaczego giną tygrysy?) A co robią rządy państw afrykańskich, by ratować słonie? Naprawdę się starają. Fakt, że już dawno temu zaplanowały wiele przestrzeni przeznaczonej dla słoni, jest warty odnotowania. Niektóre z nich łożą dziś dużo pieniędzy na ochronę słoni. Inne unowocześniają swoje prawo w tych kwestiach, nakładają bardzo wysokie kary na kłusowników, współpracują z sąsiadami przy kontrolach granicznych. Są znaki politycznej woli. Jednak poziom zagrożenia wskazuje, że Afryka sama nie poradzi sobie z problemem. Potrzebujemy pomocy środowisk międzynarodowych, choćby z Polski, oraz organizacji zajmujących się ochroną środowiska. Chodzi m.in. o dostarczanie technologii, ekwipunku i szkolenie ludzi, którzy na co dzień na pierwszym froncie walczą z kłusownikami. To jest problem globalny i wymaga globalnego podejścia. Czy któreś afrykańskie kraje radzą sobie z nim lepiej od innych? Nie wskażę ich jednoznacznie, bo wiele zależy od możliwości danego kraju, zasobów ludzkich czy finansowych. Kluczowa jest współpraca z lokalnymi społecznościami i to świetnie udaje się choćby w Namibii czy Kenii. Inne kraje starają się brać z nich przykład. Uświadomiło nam to, że to właśnie interes lokalnej społeczności powinien stać w centrum działań na rzecz ochrony gatunków flagowych, takich jak słoń czy nosorożec. Kto zarabia na kłusownictwie? Są dwa rodzaje graczy na rynku kości słoniowej. Po pierwsze kraje konsumenckie, w których rośnie popyt. To głównie państwa w Azji, jak wspomniane już Chiny czy Tajlandia. Współpracują one z krajami tranzytowymi, z których kość pochodzi lub przez które wyłącznie jest przerzucana. To na przykład Kenia, Mozambik, Uganda, Tanzania. Połowa kości słoniowej z dorzecza Kongo trafia do Azji właśnie przez te kraje. Wiele z nich posiada własne populacje słoni. Innymi dostawcami są Kamerun, Gabon, Demokratyczna Republika Konga. Ciekawym przypadkiem jest Nigeria, która własnych słoni nie posiada prawie wcale, jest za to ważnym kanałem przerzutowym. (Czytaj też: Parada tęczowych słoni) Wydaje się, że duży wpływ ma na to destabilizacja polityczna północy kraju, gdzie rządzi terrorystyczna organizacja Boko Haram? Handel kością słoniową to w dużej mierze problem bezpieczeństwa, bo destabilizuje regiony. Jeśli spojrzymy na niestabilne politycznie kraje, gdzie mamy do czynienia z siłową władzą, jak Demokratyczna Republika Konga czy Sudan, zrozumiemy, że te uzbrojone grupy budują swój potencjał militarny na przemycie kości słoniowej. Owa kość jest więc w stanie zdestabilizować kraj, region, a nawet cały świat. Asz-Szabab w Kenii, Boko Haram w Nigerii handlują ciosami, by rozwijać się militarnie. Zarabia się tylko na ciosach? Kość słoniowa to główny towar. Co ważne – nie można zdobyć ciosu, nie zabiwszy wcześniej słonia. Nie pozyska się go od żywego zwierzęcia. Może ludzie, do których te ciosy trafiają, nie mają tego świadomości? Może to jest ta informacja, którą wy, dziennikarze, powinniście powtarzać? – rozmawiał Adam Robiński
Przez ostatnie dziesięć lat byliśmy przekonani, że w Malezji żyje 500 tygrysów. Okazuje się, że mamy ich dwa razy mniej – mówi Mark Rayan Darmaraj, ekspert fundacji WWF.
Dr Mark Rayan Darmaraj szefuje programowi ochrony tygrysów World Wide Fund for Nature. Spotkaliśmy się z nim, gdy kilka tygodni temu odwiedził Warszawę. Rozmawialiśmy o tygrysie malajskim – zagrożonym wyginięciem podgatunku tygrysa. Jak ma się tygrys malajski do innych podgatunków? Mark Rayan Darmaraj: Choć morfologicznie niewiele różni się od tygrysa indochińskiego, genetycznie jest to inne zwierzę. Dziś na wolności żyje tylko pięć z dziewięciu podgatunków tygrysa [bengalski, indochiński, sumatrzański, syberyjski i malajski – przyp. ar]. Tygrysa południowochińskiego uznaje się za wymarłego, bo mamy go tylko w niewoli. Malajski jeszcze żyje na wolności, wciąż jest szczytowym drapieżnikiem dżungli. Jest mniejszy niż inne podgatunki, nie licząc sumatrzańskiego – dorosłe osobniki ważą od 100 do 120 kg. A ile go zostało? Szacujemy, że na półwyspie Malajskim żyje dziś między 250 a 340 tygrysów. To wynik osobnych badań siedmiu subpopulacji. Na ogólnonarodowe liczenie wciąż czekamy. Przez ostatnie dziesięć lat byliśmy przekonani, że tych tygrysów jest 500 – okazuje się, że mamy ich dwa razy mniej. Jeśli więc nie zrobimy nic dla ich ochrony, jeśli nie ruszymy z kopyta, wkrótce stracimy je wszystkie. Tygrys malajski jest tak nieliczny, że ja, naukowiec zawodowo się nimi zajmujący, dzikiego tygrysa tylko raz i to w sidłach. Innych dzikich kotów widziałem za to mnóstwo. Na szczęście mamy fotopułapki, one mówią nam o tygrysach niemal wszystko, co potrzebujemy wiedzieć. Dobrodziejstwem Malezji jest długi, właściwie nieprzerwany pas lasu, który obrasta tzw. główne pasmo górskie, kręgosłup Półwyspu Malajskiego. Jako że są to tereny górskie, last ten pozostaje w dużej mierze nietknięty. Ta ciągłość pomaga w utrzymaniu kontaktów pomiędzy różnymi subpopulacjami tygrysa, tymi żyjącymi na północy i na wschodzie, w Parku Narodowym Taman Negara. Utrzymanie tej ciągłości jest dla nas wyzwaniem i szansą na uratowanie podgatunku. (Czytaj też: 29 lipca to Międzynarodowy Dzień Tygrysa) Przez ostatnie sto lat tygrysy wyginęły na ponad 90 proc. dawnego zasięgu występowania. Kiedy zaczął się ten spadek populacji? Tak – w latach 50. XX wieku na świecie żyło 100 tysięcy tygrysów. Początek tego spadku związany jest z likwidacją ich siedlisk. Podobnie w Malezji – w latach 50. mieliśmy tych tygrysów trzy tysiące. Z kolei w latach 90. – już tylko 500. Ta liczba wciąż maleje, tym razem jednak nie chodzi wyłącznie o utratę siedlisk. Tygrysy giną przez kłusowników, którzy polują zarówno na nie, jak i na ich pożywienie: sambara, gaura, mundżaka czy dziką świnię. Dlaczego kłusownicy wzięli na cel tygrysy? Bo zapotrzebowanie na nie zgłasza tzw. tradycyjna medycyna chińska. Jej medykamenty pozyskuje się ze sproszkowanych kości, mięsa, a nawet wąsów tygrysów. I tylko nikt nigdy nie udowodnił, że mają one jakiekolwiek działanie. To wszystko mit. Ale tak naprawdę wiele osób skupia się wyłącznie na tygrysach, zapominając, że jeśli nie będą miały one co jeść, populacja nie urośnie. Dlatego bardzo groźne jest też kłusownictwo ukierunkowane na pożywienie tygrysów. To wszystko współgrające czynniki, często trudne do rozdzielenia. Jednak możemy z dużą pewnością powiedzieć, że dziś kłusownictwo odgrywa większą rolę niż utrata siedlisk. Między innymi dlatego, że kłusownicy nie muszą polegać na oficjalnych danych. Oni wiedzą swoje. Wystarczy, że pojadą w dzicz i porozmawiają z tubylcami. Małym nakładem sił są w stanie wytropić tygrysy zanim w świat pójdzie informacja o danej populacji. A zdarzają się przypadki odwrotne – że to tygrys zabija człowieka? Oczywiście, choć moim zdaniem są nieliczne. Przez ostatnie 20 lat w Malezji zginęło w ten sposób raptem kilka osób. W Indiach tygrysy zabijają setki, jeśli nie tysiące ludzi. Ale nawet tam tygrysy musiały się dopiero nauczyć atakowania ludzi. To dla nich niespotykane zachowanie, bierze się zwykle z niedostatku zwierzyny łownej. W Malezji te ataki mają zwykle miejsce na niewielkich plantacjach kauczuku, które przylegają do lasu. Plantacje wielkopowierzchniowe radzą sobie z tym problemem, planując strefy buforowe. A pod te niewielkie często przychodzą dzikie świnie czy jeleniowate, a za nimi tygrysy. I gdy są chore lub zmęczone, mogą zaatakować człowieka zamiast zwierzęcia. Trzeba to podkreślić – atakują go tylko wtedy, gdy z jakichś powodów tracą umiejętność normalnego polowania. Ich instynkt drapieżnika dotyczy wyłącznie zwierząt czworonożnych! Ale tak, ten konflikt na linii tygrys – człowiek ma czasem miejsce. Jak więc mówicie ludziom o konieczności ochrony zwierzęcia, które przy odpowiedniej sposobności mogłoby ich zabić? W miejscach, gdzie pracowałem i gdzie ten konlikt się pojawiał – ginęło bydło lub ludzie – zaskakujące było to, z jakim spokojem przyjmowano te ataki. Ludzie po prostu nauczyli się żyć z dziką przyrodą. Wiedzą, że takie rzeczy się zdarzają. Tolerancja dla tych zwierząt jest więc stosunkowo wysoka. Oczywiście bardzo trudno pogodzić się ze stratą, jednak nie mają wyjścia i żyją dalej. To bardzo biedni ludzie, a ich mentalność jest bardzo odmienna od tej w miastach. Co nie zmienia faktu, że bardzo istotnym jest, by szybko dostawali odszkodowanie za poniesione straty. A jak powinniśmy patrzeć na tygrysy z perspektywy Europy? To dla nas przecież bardzo odległy problem. Na sprawy ochrony przyrody nie można patrzeć wyrywkowo, w izolacji. Trzeba je rozpatrywać całościowo. Tygrysy nie należą do danego narodu, są skarbem całego świata, naturalnym dziedzictwem wszystkich ludzi. Są też wszystkich ludzi odpowiedzialnością – nie tylko tych, którzy żyją w ich sąsiedztwie. Wy w Europie też przecież chcecie mieć świadomość, że gdzieś tam na wolności wciąż żyją tygrysy. – rozmawiał Adam Robiński
Szansa dla morświnów? Apel w ministerstwie
Prawie 100 tysięcy podpisów za zatwierdzeniem programu ochrony morświna, jedynego krewniaka delfina z Bałtyku zostało przekazanych Ministrowi Środowiska Maciejowi Grabowskiemu.
W czasie spotkania Minister zapowiedział, że kierowany przez niego resort przystąpi do rozpoczęcia procedury zatwierdzenia programu. Deklaracja ta pokazuje, że społeczny głos w tej sprawie został wysłuchany. – Cieszymy się, że nasza kampania doprowadziła do wszczęcia procedury rozpatrywania programu ochronnego – mówi Katarzyna Pietrasik z WWF Polska. – Z naszej strony zadeklarowaliśmy gotowość pełnej współpracy w tym zakresie. Czy ministerstwa poprą plan? Proces zatwierdzania programu oznacza wyłożenie jego projektu do konsultacji wewnątrzresortowych oraz z innymi resortami, odpowiadającymi m.in. za zarządzanie przestrzenią, rybołówstwem i obronnością w polskiej strefie Morza Bałtyckiego. Na oficjalne zapytanie ze strony WWF Polska wcześniej odpowiedziało tylko Ministerstwo Obrony Narodowej, które zadeklarowało wolę chronienia morświnów w ramach wykonywania swoich statutowych zadań na morzu. Inne ministerstwa, szczególnie kluczowe – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Infrastruktury i Rozwoju – jeszcze się w tej sprawie nie wypowiedziały. To od stanowiska m.in. administracji tych ministerstw będzie zależał dalszy los nie tylko programu ochrony, ale i stanu populacji bałtyckich morświnów. Równie ważny będzie etap konsultacji społecznych, a w końcu i praktyczne działania prowadzące do ograniczania zagrożeń i wyeliminowania wysokiej śmiertelności tych zwierząt. Pasywna ochrona morświna to za mało – Nie zapewnimy skutecznej ochrony, bez zatwierdzenia programu ochrony morświna i konkretnych działań, które spowodują, że mniej morświnów będzie ginąć niż się rodzić – dodaje Pietrasik. – Od 1984 roku morświna chroni polskie prawo. To bardzo pasywna ochrona. Ponad 30 lat dowodzi, że nie wystarczyła, aby mieć pewność, że morświny w Bałtyku przetrwają. Dlatego morświny tak bardzo potrzebują przyjęcia skutecznego programu ich ochrony. Tylko 450 morświnów w Bałtyku WWF Polska przypomina też, że program ochrony morświna jest niezależny od planów dla obszarów morskich Natura 2000, i zatwierdzony wcześniej, usprawni tworzenie obligatoryjnych planów dla tych obszarów na morzu. Morświn jest jedynym gatunkiem waleni stale występującym w Morzu Bałtyckim. Populacja tego bałtyckiego krewniaka delfina została oszacowana na około 450 osobników, a Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała ją za krytycznie zagrożoną wyginięciem.
Dla Polaków morświn to ryba albo świnka morska
Co drugi Polak nie słyszał o morświnie - informuje organizacja ekologiczna WWF Polska, która rozpoczyna dziś kampanię Godzina dla Ziemi, w tym roku dedykowaną właśnie bałtyckiemu krewniakowi delfina.
Morświn rozpocznie dziś symboliczną podróż po Polsce, podczas której odwiedzi ponad dwadzieścia miast. Przypomni w ten sposób o swoim istnieniu, o tym, że żyje również w Bałtyku. Wyjaśni też, co mu zagraża. Wspólnie z wolontariuszami Błękitnego Patrolu WWF będzie zachęcał do podpisania apelu na rzecz jego ochrony na stronie godzinadlaziemi.pl. Ambasadorem akcji jest znany polski aktor Marcin Dorociński. Z sondażu przeprowadzonego pro bono w lutym br. przez instytut badawczy Millward Brown wynika, że połowa Polaków nigdy o morświnie nie słyszała. W grupie, która deklarowała, że słyszała o tym gatunku, 3/4 osób odpowiedziało prawidłowo na pytanie „Co to jest morświn?”. Pozostałe 23 procent uznało, że morświn jest rybą, a dwa procent było przekonane, że jest to odmiana świnki morskiej. Chociaż to lepszy wynik niż w 2010 roku - wtedy zaledwie 36 proc. osób deklarowało, że słyszało o morświnie - wiedza Polaków wciąż jest na niewystarczającym poziomie. Jednocześnie sondaż wskazuje, że aż 83 proc. Polaków spośród tych, którzy słyszeli o morświnie, popiera aktywne działania na rzecz ochrony tego gatunku, a tylko 6 proc. jest temu przeciwna. – W tym roku Godzina dla Ziemi WWF, która do tej pory była akcją zachęcającą do wykonania symbolicznego gestu przypominającego o tym, że powinniśmy dbać o naszą planetę na co dzień, zmienia swój charakter – mówi Paweł Średziński z WWF Polska. – Teraz działacze WWF na całym świecie, poza ogólną edukacją środowiskową, ramach kampanii zaangażują ludzi w rozwiązywanie konkretnych, pilnie wymagających naszego wsparcia problemów środowiskowych. W Polsce celem tej kampanii jest wzrost świadomości społecznej na temat bałtyckiego morświna oraz przyjęcie przez odpowiedzialne ministerstwa planu ochrony tego niezwykłego gatunku. Bałtycka populacja morświna została uznana za krytycznie zagrożoną przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Według wstępnych wyników projektu SAMBAH, ogłoszonych w grudniu 2014 roku, w Bałtyku żyje nie więcej niż 450 osobników. Wiele europejskich państw, w tym Polska, w ramach konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (CMS) podpisało specjalnie porozumienie (ASCOBANS) na rzecz ochrony tego gatunku. – Apelujemy do polskiego rządu, aby skuteczniej wdrażać zalecenia tej międzynarodowej umowy – dodaje Katarzyna Pietrasik z WWF Polska. – Morświny giną w Bałtyku w rezultacie m.in przyłowu, czyli przypadkowego złowienia w sieci rybackie. Jednocześnie oddziałuje na nie szereg innych zagrożeń, w tym zanieczyszczenie morza i zakłócenia hydroakustyczne. Ostatnie z wymienionych zagrożeń jest rezultatem rosnącego natężenia hałasu, związanego z transportem morskim, podwodnymi detonacjami i agresywnymi wobec przyrody formami rekreacji i rozrywki. Polska wciąż nie posiada zatwierdzonego Programu Ochrony Morświna, którego projekt został złożony m.in. z inicjatywy WWF Polska do Ministerstwa Środowiska już w 2013 roku. Dlatego WWF Polska zachęca wszystkich Polaków do wsparcia apelu o jak najszybsze przyjęcie i wdrożenie tego programu. Realizacja zaproponowanych w programie działań pozwoli na lepiej i skuteczniej chronić ten gatunek. Każdy może podpisać się pod apelem na stronie godzinadlaziemi.pl i być głosem morświna. Objazd morświna po Polsce zakończy się 28 marca w Gdyni, kiedy o 20.30 w symbolicznym geście zgasną światła na całym świecie. Wtedy też w wielu polskich miastach światła zgasną „dla morświna”. – Bałtyk zaczyna się w domu każdego z nas, a 99 proc. terytorium Polski leży w jego zlewisku, zatem niemal wszystkie nasze łazienki i kuchnie poprzez rzeki i kanalizacje są podłączone do morza – konkluduje Średziński. – Dlatego wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za jego stan i jego mieszkańców, w tym krytycznie zagrożonego wyginięciem morświna. Sytuacja bałtyckich morświnów powinna stać się niekwestionowanym symbolem woli ochrony morskiej przyrody w Polsce. Partnerem kampanii WWF jest Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. Morświn w towarzystwie wolontariuszy Błękitnego Patrolu WWF odwiedzi w sumie 22 miasta. Będą to: Rzeszów (3.03), Kraków (4.03.), Katowice (5.03), Opole (6.03), Wrocław (7.03), Kielce (9.03), Lublin (10.03), Łódź (11.03), Warszawa (12.03), Zielona Góra (13.03), Poznań (14.03), Gorzów Wielkopolski (15.03), Bydgoszcz (16.03), Toruń (17.03), Białystok (19.03), Olsztyn (20.03), Sopot (22.03), Elbląg (23.03), Szczecin (25.03), Słupsk (26.03). Ostatnim miastem na trasie morświna będzie Gdynia, gdzie dotrze on 28 marca. To właśnie w Gdyni odbędzie się finał Godziny dla Ziemi WWF, kiedy to morświn symbolicznie wróci do Bałtyku. Więcej informacji na stronie godzinadlaziemi.pl.
Godzina dla Ziemi w tym roku również dla morświna
Ósmą edycję swojej akcji "Godzina dla Ziemi" fundacja WWF Polska postanowiła zadedykować zagrożonemu wyginięciem kuzynowi delfina z Bałtyku.
Fundacja namawia, by 28 marca o godzinie 20.30 na 60 minut zgasić światło w swoim domu, dając tym samym wyraz poparcia zrównoważonemu rozwojowi i oszczędzaniu zasobów naturalnych naszej planety. W ubiegłym roku w akcji wzięło udział 7 tys. miast ze 162 krajów. W Polsce oświetlenie budynków wygasiły na godzinę 73 miasta, a swoje poparcie zadeklarowało 100 tys. osób. "Inspirowani działaniami innych WWF-ów na świecie, postanowiliśmy wykorzystać potencjał Godziny dla Ziemi i nadać akcji nowy, lokalny wymiar: pomoc zagrożonemu gatunkowi. Tegoroczna akcja odbędzie się pod hasłem "Godzina dla morświna. Bądź moim głosem. Pomóż". Morświn jest jedynym gatunkiem walenia występującym na stałe w Bałtyku. Według najnowszych badań, szacujących liczebność bałtyckiej populacji tych ssaków, jest ich już tylko 450. To za mało, aby morświn mógł przetrwać" – czytamy w komunikacie organizatora akcji. WWF Polska zapowiada na początek marca uruchomienie strony internetowej, na której będzie można oddać głos poparcia dla apelu nawołującego o jak najszybsze wprowadzenie w życie krajowego planu ochrony gatunku.
Martyna Wojciechowska z tytułem Gwiazdy Dobroczynności!
Przyjaciel Fundacji WWF Polska, ambasadorka międzynarodowej kampanii na rzecz ochrony Parku Narodowego Wirunga w Afryce, zaangażowana w kampanie “Ratuj Rysie”, “Ratuj Łosie" oraz “Nie mów do mnie Misiu” otrzymała tytuł Gwiazdy Dobroczynności w kategorii Ekologia.
- Martyna otrzymuje tytuł Gwiazdy Dobroczynności za konsekwentną, pełną pasji, wszechstronną działalność na rzecz ochrony zagrożonych wyginięciem zwierząt zarówno w Polsce, jak i na świecie: tygrysów, afrykańskich goryli, polskich łosi, mazurskich rysi, brunatnych niedźwiedzi; za udział w wielu kampaniach społecznych, działalność informacyjną i edukacyjną w zakresie ekologii – taki słowami jury uzasadniło swój werdykt. Rysie, misie, łosie! Na ratunek z WWF W ciągu ostatniego roku Martyna zaangażowała się w międzynarodową kampanię WWF na rzecz ochrony Parku Narodowego Wirunga w Afryce. Dzięki działaniom na jej oficjalnym profilu na facebooku, podejmowaniu tego tematu w mediach i ponad 750 tysiącom osób, które podpisały się pod specjalną petycją, koncern paliwowy Soco International PLC zrezygnował z prowadzenia prac poszukiwawczych w najstarszym parku narodowym Afryki. Martyna zaangażowała się też w kampanię 1% WWF Polska – „Ratuj rysie”. Celem kampanii było pozyskanie jak największej liczby wpłat z podatku na ratowanie mazurskich rysi, których w lasach północno-wschodniej Polski pozostało zaledwie 40. 1% podatku może pomóc ocalić rysie i wesprzeć pozostałe działania WWF Polska na rzecz ochrony ginącej przyrody. Martyna zachęcała swoich fanów na facebooku do przekazania 1% podatku właśnie na WWF Polska i udostępniała treści edukacyjne oraz informacyjne związane z rysiami. W ostatnim czasie zaangażowała się także w kampanię Fundacji WWF Polska – "Nie mów do mnie misiu". Martyna promowała akcję w koszulce z tytułowym hasłem. Chodziło o to, aby przypomnieć turystom wybierającym się na górskie szlaki, że niedźwiedź brunatny nie jest misiem do przytulania, zaś od naszego zachowania na szlaku zależy przyszłość tego gatunku. Martyna w dużym stopniu wsparła kampanię "Ratuj łosie". Do Ministerstwa Środowiska trafiły ponad 54 tysiące podpisów w obronie łosi! Zaprocentowało to decyzją o wstrzymaniu wydanej chwilę wcześniej zgody na strzelanie do łosi. Głosy uratowały wiele łosi w sezonie łowieckim. Można śmiało powiedzieć, że duża w tym rola Martyny, która regularnie zachęcała swoich fanów na facebooku do podpisania petycji. Przyjaciel WWF - Martyna Wojciechowska jest prawdziwym przyjacielem Fundacji WWF Polska. Wspiera nas we wszystkich statutowych działaniach Fundacji, w tym głównie w zakresie edukowania i informowania w tematach związanych z ochroną zwierząt zagrożonych wyginięciem w Polsce i na świecie – mówią przedstawiciele WWF. Martyna jest honorowym ambasadorem Fundacji WWF Polska. Na bieżąco informuje swoich fanów na facebooku o tym, jak piękna jest dzika przyroda i jak ważne jest dbanie o nią każdego dnia - zanim będzie za późno. Gwiazdy Dobroczynności Nagrody „Gwiazdy Dobroczynności” to jedyny w Polsce konkurs dotyczący społecznego zaangażowania osób znanych. W plebiscycie nagradzane są gwiazdy zaangażowane w akcje społeczne. W ramach programu zbierane są także fundusze na inicjatywy organizacji pozarządowych. Swoją nagrodę Martyna zadedykowała wszystkim, którzy wspierają działalność WWF Polska i ochronę środowiska ginących gatunków zwierząt.
Nie poznamy rzetelnych danych dotyczących liczebności łosia w Polsce, bo badania prowadzone są w mało wiarygodny sposób – alarmują WWF Polska, Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot oraz koalicja „Niech Żyją!”.
Zapowiadane przez Ministra Środowiska liczenie łosi w jego kluczowych ostojach zostanie przeprowadzone według starych zasad, które budziły wiele zastrzeżeń środowisk naukowych, a ich wyniki nie są uznawane za reprezentatywne. Z kolei liczenie na obszarach podległych Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, chociaż ma być wykonane w oparciu o właściwy dobór miejsc liczeń, będzie dotyczyć zwierząt, które mogą stanowić, jedynie około siódmą część populacji tego gatunku żyjącej na wschód od Wisły. Liczenia przygotowywane są w wielkim pośpiechu, co stwarza dodatkowe ryzyko niewłaściwego przeprowadzenia pędzeń. Największe zagęszczenie łosia jest na Podlasiu, Warmii i Mazurach Zapowiedź resortu środowiska z ubiegłego roku, że liczenia zostaną powtórzone i dowiemy się ile łosi żyje w Polsce, nie zostanie zrealizowana. Kluczowe miejsca w Polsce w województwie podlaskim i warmińsko-mazurskim, gdzie zagęszczenie łosia jest największe, nie zostaną odpowiednio zinwentaryzowane. Liczenia odbędą się na tych samych powierzchniach co poprzednio, choć ich wybór nie był dokonany w sposób właściwy, zgodny z zasadami pobierania reprezentatywnych prób. To z kolei sprawia, że wyniki tych liczeń nie będą użyteczne dla potrzeb ogólnopolskiej inwentaryzacji. Wyniki te mogą też być w sposób sztuczny zawyżone. Pędzenia próbne mogą być precyzyjną metodą szacowania liczebności łosi dopiero przy zagęszczeniu powyżej 7 osobników na 1000 ha powierzchni. Problem w tym, że takie zagęszczenie występuje w Polsce jedynie w 14 powiatach. Co z łosiami z lasów prywatnych? Tym bardziej więc powinno się pędzenia te dobrze przygotować, uwzględniając losowy wybór powierzchni pędzeń i charakterystykę terenu, obejmując nie tylko obszary lasów należących do Skarbu Państwa, ale też lasów prywatnych. Nie mogą być to też obszary przylegające do siebie, i takie, w których wiadomo, że łosie gromadzą się zimą w dużych ilościach. – Dlatego uważamy, że zapowiadane liczenie nie pozwoli odpowiedzieć na pytanie, ile mamy łosi w Polsce, a koszty poniesione w związku z takim działaniem są nieuzasadnione w sytuacji, kiedy z góry wiadomo, że będą obciążone systematycznym błędem – mówi Paweł Średziński z WWF Polska. – Bez wdrożenia zgodnego z regułami statystyki sposobu liczenia, przeciwko czemu oponowała RDLP Białystok, nie będziemy mogli dowiedzieć się jaka jest faktyczna liczebność łosia w Polsce, ani oszacować możliwego marginesu błędu tej oceny. – Natomiast próba ustalenia systemu doboru powierzchni próbnych do pędzeń, które zostaną przeprowadzone na terenie znajdującym się pod kontrolą RDLP Lublin, była podjęta w bardzo krótkim czasie, i na tym etapie wymaga uważnej weryfikacji i ewentualnych poprawek – dodaje Średziński. – Na problemy z uzyskaniem właściwych wyników, przy takim terminarzu działań, zwracał też uwagę dyrektor RDLP Lublin, w czasie spotkania, które odbyło się 4 lutego tego roku. Na łosia polować nie wolno. Na razie... Łoś jest w Polsce gatunkiem łownym, ale nadal obowiązuje moratorium na jego odstrzał. Przypomnijmy, że w ubiegłym roku Ministerstwo Środowiska chciało pozwolić na strzelanie do łosi, ale w wyniku społecznego sprzeciwu wstrzymało swoją decyzję, nakazując ponowne liczenie tych zwierząt. Organizacje pozarządowe, które sprzeciwiały się odstrzałowi łosia i część ekspertów zwracali uwagę na potrzebę ponownej weryfikacji metod liczenia. Zwolennicy odstrzału łosia argumentowali, że wystarczającym powodem do odstrzału mają być szkody wyrządzane przez te zwierzęta, zwłaszcza na obszarach leśnych. Tymczasem są sposoby na zapobieganie szkodom, ale też na rozwiązywanie spraw związanych z ewentualnymi sytuacjami konfliktowymi, wynikającymi z obecności łosia – dodaje Sylwia Szczutkowska ze Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot. – Liczenie łosi nie powinno też być dyktowane zamiarem przywrócenia odstrzału, ale przede wszystkim rzetelnym monitoringiem sytuacji tego gatunku w Polsce. Źródło: materiały prasowe WWF Polska
Aż pod Kwidzyn dotarła foka, o której pojawieniu się w Wiśle został powiadomiony Błękitny Patrol WWF
To nie pierwszy przypadek, kiedy ten ssak morski wybiera się na wędrówkę w górę rzeki. Tymczasem w rejonie Łeby miała miejsce obserwacja dorosłego samca foki szarej. Na miejscu również pojawili się wolontariusze WWF Polska. Obserwacji foki w Wiśle dokonano na wysokości wsi Benowo, znajdującej się w okolicach Kwidzyna. Obserwacja pochodzi z 1 września, fotodokumentację i zgłoszenie przesłał do WWF Polska Arkadiusz Czyżewski. Foka odpoczywała na wiślanej łasze, a obserwacja miała miejsce tuż przed zachodem słońca, około godziny 19. To nie pierwszy przypadek, kiedy fokę zaobserwowano w nietypowym dla niej środowisku– tłumaczy Katarzyna Pietrasik z WWF Polska. - Już w poprzednich latach otrzymywaliśmy zgłoszenia o fokach nie tylko w Wiśle, ale też w Odrze. Foki mogą wędrować w górę rzeki, dopóki nie natrafią na przeszkody stworzone przez człowieka w postaci stopni wodnych lub innych przeszkód liniowych. Druga obserwacja foki, z trzech pierwszych dni września pochodzi z okolic Łeby. Wolontariusze z Błękitnego Patrolu WWF otrzymali zgłoszenie o morświnie na plaży. Na miejscu okazało się jednak, że nie jest to morświn, ale odpoczywający samiec foki szarej. Duży w dobrej kondycji, najprawdopodobniej wyszedł na brzeg odpocząć i wysuszyć swoje futro, o czym świadczą załączone zdjęcia – relacjonuje Wojciech Siwczyński, jeden z wolontariuszy WWF. -Znaleźliśmy go przy wyjściu z Rąbki na plażę. Po zasłużonym odpoczynku samiec foki popłynął dalej. Foki są zwierzętami wodno-lądowymi. Dlatego sama obserwacja foki na brzegu nie oznacza, że coś jej dolega i wymaga pomocy. Najważniejsze jest zapewnienie spokoju zwierzęciu i nie zbliżanie się do niego. Każda obserwacja powinna być natychmiastowo zgłaszana Błękitnemu Patrolowi WWF, pod numerem telefonu 795 536 009 lub do Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego w Helu, telefon 601 889 940. Projekt „Ochrona siedlisk ssaków i ptaków morskich” jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
29 lipca, w Międzynarodowy Dzień Tygrysa, WWF przypomina o trudnej sytuacji zwierząt zagrożonych wyginięciem i wzywa do współpracy na rzecz ich ochrony
W 2010 roku populacja dziko żyjących tygrysów była szacowana na 3200 osobników. O skali zagrożenia gatunku mówią liczby: w latach 2000-2014 minimum 1590 tygrysów zostało schwytanych przez kłusowników. Oznacza to, że raz na dwa tygodnie średnio jeden tygrys był zabijany na potrzeby nielegalnego handlu. To jednak dane szacunkowe, bo w wielu krajach brak ich brak - albo nigdy nie odbywało się tam liczenie tych zwierząt, albo przeprowadza się je dopiero teraz. Mondial Assistance - jedna z firm konsekwentnie wspierających takie działania - uczestniczy w programie ochrony tygrysa w Malezji. Dzięki zaangażowaniu w działania prowadzone w kompleksie leśnym Belum-Temengor na Półwyspie Malajskim, przy użyciu specjalistycznego sprzętu, jest prowadzony monitoring i liczenie tygrysów. Szacowanie ich liczebności odbywa się poprzez identyfikację pasów na ich bokach, unikalnych dla każdego osobnika, podobnie jak wzór linii papilarnych u człowieka. Dzięki temu zmniejsza się prawdopodobieństwo policzenia tego samego zwierzęcia, więcej niż jeden raz. - Dla naszej firmy dbałość o środowisko jest bardzo istotna, uczestniczyliśmy już w kilku projektach pod sztandarem WWF, wspieraliśmy działania na rzecz ograniczania nielegalnego handlu zagrożonymi gatunkami. Zależy nam również na uwrażliwianiu na problemy dzikich zwierząt i budowaniu społecznej świadomości ekologicznej, więc w pomoc tygrysom angażujemy swoich klientów. Od 29 lipca, kupując ubezpieczenie na stronie elvia.pl można przekazać WWF 10 zł na ratowanie tygrysów – mówi Tomasz Frączek, prezes Mondial Assistance, właściciel sklepu elvia.pl. Obecnie największym zagrożeniem dla dziko żyjących tygrysów jest kłusownictwo. Podobnie jak kość słoniowa czy róg nosorożca części ciała tygrysa są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie azjatyckiej.
Koncern paliwowy Soco International PLC nie będzie prowadził prac poszukiwawczych w najstarszym parku narodowym Afryki, Wirundze. Dzięki akcji WWF i ponad 750 tysiącom osób, które podpisały się pod specjalną petycją, jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów, nie stanie się miejscem eksploatacji złóż ropy naftowej.
Wirunga jest uznawana za pierwszy park narodowy, który powstał w Afryce. Znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO. Jest też jedną z najważniejszych ostoi krytycznie zagrożonych goryli górskich. Przyszłości tego obszaru zagrażało wydobycie ropy naftowej, które mogło być prowadzone na podstawie koncesji udzielonych przez kongijski rząd firmom paliwowym – tłumaczy Paweł Średziński z WWF Polska. – Dlatego w ubiegłym roku rozpoczęliśmy akcję na rzecz powstrzymania poszukiwań ropy naftowej w Wirundze. Zaapelowaliśmy do obu koncernów, francuskiego TOTAL i londyńskiego Soco. TOTAL odpowiedział jako pierwszy i wycofał się ze swoich eksploracyjnych zamiarów. Jednak Soco nie zamierzało zrezygnować ze swoich planów. Dlatego w październiku ubiegłego roku WWF złożył skargę na Soco do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. W rezultacie tej akcji, jak i kampanii petycyjnej, Soco zdecydowało się zakończyć próby sejsmiczne w Parku Narodowym Wirunga i zobowiązało się do tego, że nie będzie poszukiwało i wydobywało ropy na jego obszarze. Sukces w ochronie Wirungi był możliwy dzięki 750 tysiącom naszych sympatyków z całego świata, którzy podpisali się pod specjalną petycją – dodaje Średziński. – Dzięki zaangażowaniu tak wielu osób, udało się powstrzymać kolejne zagrożenie dla przyrody tego parku. Wirunga z powodu swojego położenia we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga, znajduje się w zapalnym rejonie tego kraju. Przez ostatnie dwie dekady trwa tam konflikt, który ma związek z występowaniem na tym obszarze bogatych złóż surowców naturalnych. O tym jak niespokojnie jest w Wirundze mogliśmy się przekonać niedawno, kiedy komendant parkowej straży, Emmanuel de Merode, został postrzelony podczas wykonywania swoich obowiązków. WWF od wielu lat działa na rzecz ocalenia Wirungi. Park Narodowy Wirunga jest kluczową ostoją zagrożonych wyginięciem goryli górskich oraz domem dla ponad 200 gatunków ssaków i 700 gatunków ptaków.
Trzy foki szare zostały wypuszczone do Bałtyku w Słowińskim Parku Narodowym. Wśród foczej trójki jest Łebek, foka, którą pomógł uratować Błękitny Patrol WWF
Znaleziona w kwietniu br. przez patrol foka była jeszcze bardzo młoda, o czym świadczyło lanugo, białe futro , którym szczenię pokryte jest w pierwszych dniach życia. W pobliżu nie było jednak samicy foki. W momencie pojawienia się Błękitnego Patrolu WWF maluch znajdował się na lądzie, aż 50 metrów od linii brzegowej. Dlatego eksperci ze Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego podjęli decyzję o przewiezieniu foki do Helu. Po kilku tygodniach spędzonych pod opieką specjalistów, wróciła do morza. Od nazwy miejscowości, Łeba w pobliżu, której została znaleziona, otrzymała imię Łebek. Zdjęcia z zeszłorocznej akcji. FOT. PAWEŁ ŚREDZIŃSKI/WWF Pozostałe dwie foki urodziły się w helskim fokarium Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego – tłumaczy Katarzyna Pietrasik z WWF Polska. – Mają na imię Maszop i Maszoperia. Dzięki specjalnym nadajnikom zakupionym w ramach projektu prowadzonego przez WWF Polska i Stację Morską w Helu, wędrówki Łebka, Maszopa i Maszoperii każdy będzie mógł śledzić na stronie wedrowkifok.wwf.pl. Jednak przede wszystkim zebrane w ten sposób dane stanowić będą cenny materiał naukowy, dotyczący kierunków ich wędrówek i miejsc, gdzie najchętniej przebywają. Foki urodzone w Stacji Morskiej przechodzą specjalny trening pod kierunkiem opiekunów z fokarium. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu mogą rozpocząć samodzielne życie w naturze. WWF Polska przypomina, że każdą obserwację fok należy zgłaszać do Błękitnego Patrolu WWF, dzwoniąc pod numer telefonu 795 536 009 lub do Stacji Morskiej UG w Helu, telefon 601 889 940. Pod żadnym pozorem nie należy do foki podchodzić. Zostawmy ją w spokoju i obserwujmy z daleka. Obecnie trwa też sezon narodzin u fok pospolitych, trzeciego gatunku bałtyckiej foki. Istnieje zatem prawdopodobieństwo spotkania z foczym maluchem. W takich sytuacjach od naszego odpowiedzialnego zachowania może zależeć życie foki. Foka szara niegdyś liczna na polskim wybrzeżu od kilku lat dzięki działaniom naukowców i ekologów, zaczyna pojawiać się znów coraz częściej u naszych brzegów. Populacja fok szarych wynosi dziś ok 30 tyś. osobników, dla porównania 100 lat temu było ich ok 100 tysięcy. Sprawdź, jak możesz pomóc bałtyckim fokom! Projekt „Ochrona siedlisk ssaków i ptaków morskich” jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
W 2012 r. przeciętny Polak zjadł niecałe 12 kg ryb. To zdecydowanie za mało. Są jednak gatunki, którym mimo tego niedoboru powinniśmy dać święty spokój.
Choć na zewnątrz siarczysty mróz, w środku hali w Bońkach pod Płońskiem panuje temperatura 29C°. Tyle samo stopni ma też woda z zamkniętego obiegu. To najważniejsza sprawa z punktu widzenia ryb. Tilapia, czyli Oreochromis niloticus, jest gatunkiem afrykańskim, nilowym. Żyje tylko w ciepłej wodzie. W Polsce nie da się jej hodować pod gołym niebem, dlatego w Bońkach pływa pod dachem, w kilkunastu okrągłych basenach, w warunkach godnych palmiarni. Każdy z takich zbiorników ma ponad trzy metry głębokości i mieści tysiące okazów uszeregowanych według wielkości, jak dzieci w przedszkolu czy szkole. Trafiły tu jako narybek z Holandii lub Florydy, a każda z nich ważyła wówczas najwyżej dwie setne grama. Dopiero po czterotygodniowej kwarantannie przeniesiono je na główną halę. Czerwonawe maluchy kłębią się teraz w swoim basenie tak, że woda wydaje się być w stanie wrzenia. Po sześciu, ośmiu miesiącach osiągną 400 g i ponad 20 cm długości. Wtedy zostaną uśpione w lodowatej wodzie i trafią do sklepów. Nie jako filety, a całe, wypatroszone okazy. Nikt nie będzie ich mroził. Świeży transport wyrusza spod Płońska do sklepów trzy razy w tygodniu: w poniedziałki, środy i piątki. Podaż jest więc nieustanna, niezależnie od pory roku. Od opuszczenia hodowli do momentu, gdy ryba wyląduje na talerzu głodnego konsumenta w dowolnym miejscu w Polsce, minie nie więcej niż osiem dni. W przeciwnym razie po prostu się zepsuje. W Bońkach postawili na tilapię, bo to ryba, która doskonale przyjęła się już np. w Stanach Zjednoczonych. Jest wyjątkowo chuda, ma łagodny smak, niewiele ości i dużo składników odżywczych, o których za chwilę. Jako rybę na stół znali ją już starożytni Egipcjanie, założyciele najstarszych akwakultur w dorzeczu Nilu. Do tej pory Polakom kojarzyła się jednak źle – ze sprowadzanymi z Chin mrożonymi filetami gatunku, którego nikt nigdy nie widział w całości na sklepowej półce. W ostatnich latach nad Wisłę trafiało rokrocznie nawet ponad 6,5 tys. ton takich mrożonek. Po rozmrożeniu często okazuje się, że samej ryby w rybie jest raptem dwie trzecie – reszta to tzw. glazura, czyli woda i np. konserwanty. Z NURTEM MEKONGU Podobnie jest w przypadku pangi, czyli suma rekiniego. Jako produkt gastronomiczny wymyślili ją Wietnamczycy, którzy zaczęli hodować tę rybę w dorzeczu Mekongu i eksportować, głównie do Unii Europejskiej i Rosji. Początkowo udawała solę, z czasem zapracowała na własną markę. Szczególnie Polacy i Hiszpanie polubili egzotyczną rybę. Nie tylko ze względu na niską cenę. Mięso pangi jest delikatne i nie śmierdzi, filet nie ma ości. Ale jest też druga strona medalu. Dietetycy twierdzą, że wietnamska ryba może i jest smaczna, ale też wyjątkowo mało w niej pożądanych składników odżywczych. Zamiast nich znajdziemy natomiast wszystko, co ma do zaoferowania Mekong, jedna z bardziej zanieczyszczonych rzek świata. O azjatyckich hodowlach krążą mrożące krew w żyłach historie. Ryby mają być w nich faszerowane antybiotykami i hormonami, byle tylko szybciej rosły. I choć dane Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej jednoznacznie wskazują, że import mrożonych ryb – zarówno pangi, jak i tilapii – spada, to jednak wciąż cieszą one podniebienia Polaków. Co do tego, że ryby jeść trzeba, nie ma wątpliwości. Powody są trzy: białko, witaminy A, D i E oraz wspomniane już wysokonienasycone kwasy omega-3. Te ostatnie to wyjątkowy dobroczyńca. Na krótką metę sprzyjają budowaniu odporności i łagodzą procesy zapalne. W dłuższej perspektywie chronią przed chorobami cywilizacyjnymi: nadciśnieniem, miażdżycą, schorzeniami układu krążenia. To właśnie kwasów omega-3 brakuje wietnamskiej pandze. Dietetycy przekonują, by jeść dwie, trzy porcje ryb w tygodniu. Problem w tym, że Polacy nie dają się przekonać – w 2012 r. przeciętny obywatel naszego kraju zjadł raptem 11,8 kg ryb. To prawie dwa razy mniej niż średnia unijna. Ryby jemy incydentalnie – głównie w postne piątki i święta Bożego Narodzenia. Co gorsza, z roku na rok spożywamy ich zresztą coraz mniej. Naszym faworytem jest mintaj, zaraz za nim plasują się śledzie i łososie – te trzy gatunki stanowią połowę zjadanych w Polsce ryb. Dietetyk powie, że to dobry wybór. Ekolog – że niekoniecznie. Ten pierwszy zwróci uwagę na fakt, że wspomniane gatunki są słonowodne i w przypadku śledzia i łososia tłuste, a więc mają dużo kwasów omega-3. Drugi wyjaśni, że populacje wszystkich trzech gatunków są zagrożone wyginięciem i trzeba dać im odsapnąć. Nerki zwanej też czerwonym łososiem jest w Pacyfiku i okolicznych rzekach tyle, że ekolodzy nie martwią się o jej populację. Dla wielu społeczności rybackich stanowi podstawowe źródło utrzymania. (Fot. Michael Melford/ National Geographic Stock) DORSZ POŁOWICZNIE ODZYSKANY W latach 90. XX w. odsapnąć nie dali dorszowi atlantyckiemu rybacy z Nowej Fundlandii. W efekcie tamtejsza populacja do dziś się nie zregenerowała. Pojawiły się inne gatunki, które nie pozwoliły dorszowi odzyskać prymatu w ekosystemie. Dziś nie ma ani ryby, ani pracy dla dziesiątek tysięcy wyspiarzy. W podobnej sytuacji lepiej zareagowali Norwegowie. Zaprzestali połowów, w wyniku czego po 20 latach dorsza na ich wodach przybrzeżnych znów jest wystarczająco dużo. Dziś są przykładem na skuteczność zrównoważonego rybołówstwa. – Na Bałtyku mamy dwa stada dorsza, zachodnie i wschodnie. W 2007 r. z obydwoma było bardzo źle – mówi Piotr Prędki z fundacji WWF. – Na szczęście w odpowiednim momencie wprowadzono usprawniony system kontroli połowów, a nawet na pewien czas zakazano połowów dorsza polskim rybakom. I ten dorsz się odbudował. Na razie głównie na wschodzie, tam gdzie poławia większość naszych kutrów. To właśnie dorsz z tego stada dominuje w sklepach. A co oprócz dorsza? WWF poleca przede wszystkim jego kuzynów: plamiaka i czarniaka, oraz szproty, których w Bałtyku jest mnóstwo. No i karpia, w Polsce występującego jedynie w hodowli. A także wszystkie inne, które mają certyfikat MSC (dla ryb łowionych w środowisku naturalnym) lub ASC (dla gatunków hodowlanych). – Niestety w polskich sklepach ciągle nie spotkamy świeżych ryb z certyfikatem MSC, jednak bez problemu rozpoznamy oznaczone nim przetwory rybne, śledzie, mintaje i inne – mówi Prędki. – W przypadku ryb świeżych pozostaje nam tylko pytać sprzedawcę, który musi wiedzieć, skąd ma rybę. W najgorszym wypadku powinien pójść na zaplecze i sprawdzić. Niestety sklepy często nie stosują się do sugestii WWF czy podobnych wydawanych przez Greenpeace. W wielu dużych sieciach handlowych można kupić ryby z tzw. pomarańczowych i czerwonych list gatunków zagrożonych publikowanych przez organizacje ekologiczne. W stałej ofercie znajdują się m.in. sielawy, węgorze, dorady czy karmazyny. Przyszłością wydają się więc akwakultury. Takie jak ta w Bońkach czy choćby pod Olsztynem, gdzie na mniejszą skalę hodowany jest australijski drapieżnik barramundi, w opinii wielu jedna z najsmaczniejszych ryb. Mają one zresztą wsparcie zielonych. Pod kilkoma warunkami. Tak naprawdę akwakulturą jest nawet wygrodzony fragment strumienia, w którym pływa kilka pstrągów. W takim przypadku nikt nie skontroluje jednak tego, co wraz z jego nurtem przypływa do ryb. – Prowadzone odpowiedzialnie akwakultury mogą być dobrym sposobem na zagwarantowanie podaży ryb w przypadku coraz większego zapotrzebowania – mówi Piotr Prędki. – Jeśli mówimy o gatunkach takich jak panga czy tilapia, które karmione są paszą pochodzenia roślinnego, to taka hodowla, przy spełnieniu innych warunków, takich jak np. ograniczenie ilości stosowanych antybiotyków, może być jak najbardziej ekologiczna. Gorzej, jeśli małe ryby do hodowli pobierane są ze środowiska naturalnego, np. w przypadku węgorza, a potem tuczone paszą wytworzoną z innych, często przełowionych gatunków ryb. RYBA NA GRILLA Ale znaczenie – już wyłącznie dla nas jako konsumentów – ma nie tylko to, jaką rybę kupimy, ale i jak ją przyrządzimy. Ogólnopolskie Centrum Dietetyki zaleca, by gotować lub piec. Kwasy omega-3 są wrażliwe na temperaturę, w jakiej poddawane są obróbce. Podczas smażenia ryba straci więc wiele z nich, zyskuje za to tłuszcz, stając się posiłkiem wysokokalorycznym. Szczególnie jeśli towarzyszy jej panierka. Również wędzenie nie zawsze korzystnie działa na rybę, zwłaszcza że często nie wiadomo, jak i gdzie była ona poddana temu procesowi. Jeśli w sposób tradycyjny, może zawierać szkodliwe dla zdrowia składniki dymu wędzarniczego. W przeciwnym wypadku zapewne faszerowano ją chemią. Ryb wędzonych nie należy się przesadnie bać, ale lepiej spożywać je w ograniczonym zakresie, nie za często. Dobrym pomysłem jest też wrzucenie świeżej ryby na grilla. Polacy stopniowo uczą się przyrządzania w ten sposób nowych dań. W latach 90. ograniczali się do kiełbasy, z czasem zaczęli eksperymentować z innymi mięsami. Dziś popularne są też grillowane warzywa. Czas na ryby – proponują hodowcy. Jak zapewniają, świeża, z pewnego źródła nie potrzebuje żadnych przypraw, nawet tłuszczu, bo ten, który ma w sobie, wystarczy, by ją usmażyć na teflonowej patelni z odrobiną soli czy pieprzu. Panierka, przyprawy czy marynata to tylko sposób na uzupełnienie lub ukrycie oryginalnego smaku wybrakowanej ryby z niepewnego źródła. Coraz więcej ryb, które trafiają na nasze talerze, pochodzi z akwakultur. Na Korsyce hoduje się je pod gołym niebem. Niektóre gatunki, jak tilapia, ze względu na niesprzyjający klimat muszą być jednak w Europie trzymane pod dachem. (Fot. Alvaro Leiva/ East News) Warto wiedzieć: Z natury i z hodowli: ■ Na polski rynek trafiają ryby z połowów na Bałtyku (w 2012 r. było to 108,7 tys. ton, głównie szproty, śledzie, flądry i dorsze) oraz dalekomorskich (60 tys. ton). ■ Coraz więcej jest też ryb z akwenów słodkowodnych oraz rozwijających się prężnie akwakultur – w ubiegłym roku odłowiono ich 48,8 tys. ton. ■ Najpopularniejszymi gatunkami hodowlanymi w kraju są karpie i pstrągi. Tych pierwszych jemy jednak coraz mniej. Spada też (z powodu malejącej opłacalności) produkcja karpia w akwakulturze – w 2012 r. było to ok. 25 tys. ton żywej masy rybnej. ■ Od lat w polskich sklepach dominują jednak ryby z importu, w większości hodowlane. W 2012 r. było to wraz z owocami morza 755 tys. ton (w tym 70 tys. ton słodkowodnych). Chuda flądra, tuńczyk gigant: ■ Spotykane w sklepach ryby to zwykle przetworzone produkty. Kupując filety czy konserwy, często nie wiemy nawet, jak wygląda żywy przedstawiciel gatunku. Chuda flądra, tuńczyk gigant (Fot. Stock Food/Free, Shuttertock (9)) Jak nie przełowić mórz: ■ Gatunki polecane przez WWF: czarniak, dorsz bałtycki (stado wschodnie), karp, łosoś pacyficzny, plamiak, szprot i inne z certyfikatem MSC lub ASC. ■ Gatunki, których spożycie powinno być ograniczone: dorsz bałtycki (stado zachodnie), flądra, gładzica, halibut, łosoś hodowlany (norweski), makrela, mintaj, śledź, tuńczyk (poza błękitnopłetwym). ■ Gatunki zagrożone wyginięciem: dorada, halibut atlantycki, karmazyn, łosoś bałtycki, miruna, sielawa, sola, tuńczyk błękitnopłetwy, węgorz.
Niedźwiedź brunatny nie jest misiem do przytulania, zaś od naszego zachowania na szlaku zależy przetrwanie tego gatunku w naszym kraju – przypomina WWF Polska. Fundacja we współpracy z polskimi parkami narodowymi i PTTK, rozpoczyna właśnie wakacyjną akcję edukacyjną skierowaną do turystów.
Obecnie większość problemów niedźwiedzia wynika z działalności człowieka. Ludzie wchodząc na terytorium tych zwierząt, doprowadzili do kurczenia się niedźwiedziowych ostoi, w których żyły. Swoje zrobiły również polowania na niedźwiedzia, zanim gatunek ten został objęty ochroną w 1952 roku. W rezultacie niedźwiedzie występują wyłącznie w polskiej części Karpat, w pasie od Beskidu Żywieckiego po Bieszczady. Ich liczebność szacuje się na około 100 osobników. Dziś coraz większym zagrożeniem jest nieodpowiedzialne zachowanie człowieka na górskim szlaku – mówi Paweł Średziński z WWF Polska. - Wędrując górami ludzie zapominają o tym, że znajdują się w krainie niedźwiedzia, w której powinny obowiązywać inne zasady niż w ich świecie. Dlatego postanowiliśmy przypomnieć turystom o tym, jak zachowywać się na obszarach, gdzie występują te drapieżniki, w wydanym przez nas mini-przewodniku. O czym zatem powinien pamiętać każdy, kto wybiera się na wędrówkę górskim szlakiem? W przypadku spotkania z niedźwiedziem powinien zachować spokój i pod żadnym pozorem nie podchodzić do zwierzęcia, powoli wycofując się do tyłu, bez wykonywania gwałtownych ruchów. Niedopuszczalne jest też zatrzymywanie się w pobliżu niedźwiedzia w celu zrobienia mu zdjęcia i wyrzucanie w jego kierunku pokarmu. Niedźwiedź jest dzikim zwierzęciem i pożywienie powinien znajdować w naturze. Nie zabierajmy też ze sobą psów. W czasie górskiej wędrówki powinniśmy trzymać się oznakowanych szlaków – tłumaczy Paweł Średziński z WWF Polska. - Poza nimi istnieje bowiem jeszcze większe ryzyko spotkania niedźwiedzia, który zaskoczony nagłym pojawieniem się człowieka może zaatakować w swojej obronie. Zwierzę nie zaatakuje człowieka bez powodu. Odnotowane zdarzenia z ostatnich kilku lat dowodzą, że w większości przypadków do poturbowania ludzi przez niedźwiedzia dochodziło w wyniku zaskoczenia zwierząt, na przykład we mgle albo młodniku, a także w wyniku nieodpowiedzialnego zachowania człowieka. Nieodpowiedzialne zachowanie na szlaku, to nie tylko sytuacje związane z bezpośrednim spotkaniem z niedźwiedziem. Człowiek może zaszkodzić tym drapieżnikom porzucając śmieci na górskim szlaku. W ten sposób przyczynia się do „demoralizacji” niedźwiedzi. Przyzwyczajają się one do pozyskiwania resztek pokarmu pozostawianych przez ludzi, zmieniając sposób żerowania. Taki problemowy osobnik zaczyna coraz śmielej pojawiać się w pobliżu ludzi, a z czasem domagać od nich pożywienia. Na tym etapie niedźwiedzia czeka tragiczny finał. Najczęściej musi być odłowiony i resztę życia spędzić w niewoli. Do takich tragicznych zdarzeń dochodziło najczęściej w Tatrzańskim Parku Narodowym, jednym z pięciu parków narodowych – Babiogórski Park Narodowy, Bieszczadzki Park Narodowy, Gorczański Park Narodowy i Magurski Park Narodowy - które są partnerami akcji „Nie mów do mnie misiu!”. Dlatego niezwykle ważne jest zabieranie śmieci ze sobą i wyrzucanie ich w miejscach do tego przeznaczonych, najlepiej poza miejscem występowania niedźwiedzi. W ramach wspólnej akcji do turystów trafi 100 tysięcy bezpłatnych mini-przewodników z pocztówkami, ilustrowanymi przez znanego rysownika Roberta Mirowskiego. Oprócz parków narodowych trafią one do schronisk górskich prowadzonych przez PTTK w zachodniej części polskich Karpat, kolejnego partnera naszej akcji. Więcej informacji na: www.wwf.pl