5 powodów, dla których Stare Miasto w Gdańsku jest ciekawsze niż inne polskie starówki
Gdańsk Stare Miasto to miejsce pełne historii, klimatycznej architektury i wyjątkowych zabytków. Choć często mylone z Głównym Miastem, ma własny urok, bogatą przeszłość i atrakcje warte uwagi. W artykule odkryjesz, co zobaczyć na Starym Mieście, poznasz jego historię i różnice względem bardziej znanego sąsiada.
Spis treści: Gdańsk Stare Miasto – gdzie się znajduje i czym się wyróżnia? Historia Starego Miasta w Gdańsku Najważniejsze zabytki Gdańska Starego Miasta Spacer po Starym Mieście – co warto zobaczyć? Gdańsk Stare Miasto jako miejsce na weekend Kulturalne i turystyczne życie Starego Miasta Choć Główne Miasto w Gdańsku przyciąga turystów najbardziej rozpoznawalnymi zabytkami, to właśnie Stare Miasto kryje w sobie autentyczny klimat dawnych czasów. To tutaj znajdują się budowle, które przetrwały zawieruchy wojenne, a także miejsca, które opowiadają historię miasta od średniowiecza aż po współczesność. Spacerując ulicami Starego Miasta można odkryć mniej oczywiste, ale równie fascynujące atrakcje – zarówno te architektoniczne, jak i kulturowe. Gdańsk Stare Miasto – gdzie się znajduje i czym się wyróżnia? Lokalizacja i granice Starego Miasta Stare Miasto w Gdańsku położone jest w północnej części dzielnicy Śródmieście, w bezpośrednim sąsiedztwie Głównego Miasta, z którym bywa często mylone. Graniczy m.in. z ulicą Wałową, Targiem Drzewnym oraz Kanałem Raduni, który przecina jego przestrzeń, stanowiąc nie tylko element krajobrazu, ale również pamiątkę po średniowiecznym systemie hydrotechnicznym. Obszar ten zachował odmienny układ urbanistyczny – mniej reprezentacyjny niż sąsiednie Główne Miasto, za to bliższy oryginalnemu układowi sprzed wieków. Widoczne są tu różnice w skali i charakterze zabudowy: dominują budynki niższe, bardziej funkcjonalne, o mieszkalnym przeznaczeniu, z licznymi śladami powojennej odbudowy i adaptacji do nowych funkcji miejskich. Charakterystyczne dla tego rejonu są również pozostałości dawnych fortyfikacji oraz większa liczba przestrzeni otwartych, jak place i dziedzińce, które pełniły funkcje handlowe i rzemieślnicze. To właśnie tutaj przez wieki toczyło się codzienne życie mieszkańców Gdańska – mniej oficjalne, ale bardziej autentyczne i dynamiczne. Różnice między Starym a Głównym Miastem Choć zarówno Stare, jak i Główne Miasto należą do najstarszych części Gdańska, ich funkcje historyczne i dzisiejszy wizerunek znacząco się różnią. Główne Miasto było zawsze centrum reprezentacyjnym – z siedzibą władz, najważniejszymi zabytkami sakralnymi i świeckimi oraz intensywnym życiem publicznym. Znajdują się tam ulica Długa, Fontanna Neptuna, Złota Brama czy Dwór Artusa – ikony Gdańska rozpoznawalne w całej Polsce i poza jej granicami. Stare Miasto, w przeciwieństwie do swego bardziej znanego sąsiada, pełniło funkcje usługowo-przemysłowe i mieszkaniowe. Znajdowały się tu m.in. Wielki Młyn, zakłady rzemieślnicze, składy i warsztaty, które świadczyły o jego praktycznym charakterze. Dzięki temu zachował się tu bardziej surowy, lecz autentyczny klimat, który dziś doceniają osoby szukające mniej komercyjnych, spokojniejszych przestrzeni z duszą. Obecnie Stare Miasto stanowi atrakcyjną alternatywę dla zatłoczonego centrum turystycznego. Znajdują się tu kameralne kawiarnie, galerie lokalnych artystów, historyczne zaułki oraz miejsca o dużym znaczeniu kulturowym, ale niekoniecznie eksponowane w przewodnikach. To również przestrzeń, gdzie tradycja łączy się z nowoczesnością – w dawnych murach funkcjonują centra kultury, muzea oraz miejsca spotkań mieszkańców. Dzięki temu Gdańsk Stare Miasto przyciąga nie tylko turystów, ale również osoby poszukujące autentycznego kontaktu z historią, architekturą i miejskim rytmem życia. Historia Starego Miasta w Gdańsku Średniowieczne początki Stare Miasto w Gdańsku stanowi jedno z najstarszych założeń urbanistycznych tego regionu. Jego początki sięgają XII i XIII wieku, kiedy to Gdańsk zaczął przekształcać się z osady rybacko‑handlowej w ważny ośrodek o znaczeniu strategicznym i gospodarczym. Już w XIII wieku obszar ten zaczął być zabudowywany zgodnie z planami lokacyjnymi, które wyznaczały siatkę ulic, place targowe oraz miejsca pod budowę obiektów sakralnych i administracyjnych. Z czasem, na mocy przywilejów nadawanych przez książąt pomorskich i zakon krzyżacki, Gdańsk rozwijał się jako port hanzeatycki, zyskując rangę miasta o istotnym znaczeniu w międzynarodowym handlu zbożem, drewnem, suknem i bursztynem. To właśnie na terenie dzisiejszego Starego Miasta powstawały młyny, magazyny, zakłady rzemieślnicze, a także kościoły i szkoły parafialne, które służyły lokalnej społeczności. Zachowane do dziś elementy średniowiecznej zabudowy – choć w wielu przypadkach zrekonstruowane – odzwierciedlają pierwotny charakter tej części miasta. Typowe dla tego okresu są kamienice o wąskich fasadach, brukowane uliczki i fragmenty dawnych murów miejskich. Zniszczenia i odbudowa XX wiek przyniósł dramatyczne zmiany w krajobrazie Starego Miasta. Podczas II wojny światowej, zwłaszcza w 1945 roku, Gdańsk – jako strategiczny punkt militarny i symbol niemieckiej obecności – został znacząco zbombardowany i zniszczony. Stare Miasto ucierpiało w ogromnym stopniu, tracąc wiele oryginalnych budynków o wartości historycznej i kulturowej. Po wojnie rozpoczął się proces odbudowy, który nie przebiegał jednak w sposób całkowicie wierny przedwojennej zabudowie. Zamiast pełnej rekonstrukcji historycznego układu, w wielu przypadkach zdecydowano się na połączenie zachowanych elementów z nowoczesnymi funkcjami i uproszczonymi formami architektonicznymi. Odtwarzano przede wszystkim fasady, często jedynie w ich głównych partiach, natomiast wnętrza budynków i ich przeznaczenie uległy znaczącej zmianie. Dzisiejszy krajobraz Starego Miasta to efekt powojennej pragmatycznej odbudowy, łączącej zachowane dziedzictwo z potrzebami ówczesnego społeczeństwa. Można tu odnaleźć zarówno fragmenty murów pamiętających średniowiecze, jak i modernistyczne wstawki z lat 60. i 70., które wpisano w strukturę miasta z myślą o jego dalszym rozwoju i funkcjonowaniu. Pomimo powojennych przekształceń, Stare Miasto zachowało swój charakter lokalnego centrum życia społecznego, z widocznymi śladami wielowiekowej historii i miejscami, które – choć często odbudowane – wciąż przypominają o dawnym blasku Gdańska. Najważniejsze zabytki Gdańska Starego Miasta Ratusz Starego Miasta Ratusz Starego Miasta to jeden z najbardziej reprezentacyjnych budynków tej części Gdańska, wybudowany pod koniec XVI wieku w stylu manieryzmu niderlandzkiego, charakterystycznego dla północnej Europy tamtego okresu. Jego fasada wyróżnia się eleganckimi zdobieniami, smukłą wieżą zegarową i detalami architektonicznymi o bogatej symbolice. W przeszłości budynek pełnił funkcję siedziby władz miejskich Starego Miasta, które jako osobny ośrodek administracyjny funkcjonowało niezależnie od Głównego Miasta. Wnętrza zachowały fragmenty historycznych dekoracji, a obecnie mieszczą się tu instytucje kultury oraz przestrzenie wystawiennicze, gdzie regularnie organizowane są wydarzenia artystyczne, koncerty, wystawy sztuki współczesnej i prelekcje historyczne. To miejsce, które łączy historię władzy miejskiej z nowoczesnym życiem kulturalnym, pełniąc rolę ważnego ośrodka dla mieszkańców i turystów zainteresowanych lokalnym dziedzictwem. Wielki Młyn Wielki Młyn to prawdziwa perła średniowiecznej inżynierii. Zbudowany w XIV wieku przez zakon krzyżacki, był niegdyś największym młynem wodnym w Europie, posiadającym aż 18 kół młyńskich napędzanych wodami Kanału Raduni. Służył do mielenia zboża i zaopatrywania mieszkańców miasta oraz floty handlowej w mąkę. Imponująca bryła budynku – o długości blisko 50 metrów – zachwyca swoją surową, ale majestatyczną architekturą z czerwonej cegły, typową dla stylu gotyckiego Pomorza Gdańskiego. Obiekt został zniszczony podczas II wojny światowej, a następnie odbudowany i zaadaptowany do nowych funkcji. Obecnie Wielki Młyn mieści nową siedzibę Muzeum Bursztynu, które prezentuje zarówno zbiory geologiczne, jak i wyroby artystyczne z tego cenionego surowca. To połączenie dziedzictwa przemysłowego z kulturą i rzemiosłem, czyniące to miejsce jednym z najciekawszych punktów Starego Miasta. Kanał Raduni Kanał Raduni to niezwykle ważny zabytek techniki, wykopany w XIV wieku przez Krzyżaków jako część systemu hydrotechnicznego zasilającego Gdańsk. Jego głównym celem było dostarczanie wody do miejskich młynów oraz zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego. Biegnący przez całe Stare Miasto kanał tworzy dzisiaj malowniczą oś widokową i naturalne uzupełnienie miejskiego krajobrazu. Wzdłuż jego brzegów można podziwiać zabytkowe budynki, kładki oraz zielone enklawy. W przeszłości odgrywał rolę gospodarczą i militarną, dziś zaś jest przede wszystkim atrakcyjnym elementem przestrzeni publicznej, chętnie odwiedzanym przez spacerowiczów i miłośników historii Gdańska. Spacer po Starym Mieście – co warto zobaczyć? Urokliwe uliczki i architektura Stare Miasto to przestrzeń pełna historycznych zaułków, cichych uliczek i architektonicznych perełek, które w subtelny sposób opowiadają o wielowiekowej historii tego miejsca. W odróżnieniu od bardziej okazałego Głównego Miasta, zabudowa tutaj jest skromniejsza, lecz przez to bardziej autentyczna. Dominują odrestaurowane kamienice z powojenną rekonstrukcją fasad, wiele z nich zachowało gotyckie lub renesansowe detale, jak gzymsy, łuki czy portale wejściowe. Wśród budynków użyteczności publicznej szczególnie wyróżniają się stare szkoły, kościoły oraz dawne hale targowe, które przez wieki służyły mieszkańcom i do dziś pozostają aktywne w miejskiej przestrzeni. To również obszar licznych tablic pamiątkowych, pomników i miejsc związanych z lokalnymi bohaterami, które pozwalają zgłębić mniej znane karty historii Gdańska. Miejsca z klimatem Stare Miasto to także centrum lokalnego życia społecznego, tętniące spokojnym, ale autentycznym rytmem. W odróżnieniu od zgiełku turystycznego Długiego Targu, tutaj dominują kameralne kawiarnie, restauracje z regionalną kuchnią, antykwariaty i galerie sztuki, w których można odpocząć, poczytać lub obejrzeć prace lokalnych artystów. Wiele z tych miejsc powstało w zrewitalizowanych budynkach dawnych warsztatów lub mieszkań i zachowało oryginalne elementy konstrukcyjne, co dodatkowo buduje unikatowy klimat. Spacerując po Starym Mieście, można natknąć się na ukryte dziedzińce, zielone zakątki i tarasy widokowe, z których roztaczają się panoramy na Kanał Raduni, kościoły i zabytkowe dachy. To idealne miejsce dla osób, które szukają nie tylko zabytków, ale też doświadczenia atmosfery miasta „od środka” – spokojnej, refleksyjnej i przesiąkniętej historią codzienności. Gdańsk Stare Miasto jako miejsce na weekend Zwiedzanie w 1 dzień Choć Stare Miasto w Gdańsku nie jest rozległe, jego przestrzeń miejska oferuje na tyle bogatą ofertę turystyczną, że nawet jeden intensywny dzień może stać się niezapomnianą przygodą. Najlepiej rozpocząć od Ratusza Starego Miasta, którego monumentalna bryła i detale architektoniczne od razu wprowadzają w historyczny klimat dzielnicy. Następnie warto udać się w stronę Wielkiego Młyna, jednego z najważniejszych zabytków przemysłowych Gdańska. Spacer jego otoczeniem, w tym wzdłuż kanału Raduni, pozwala poczuć pierwotną funkcjonalność tej części miasta — gdzie gospodarka, rzemiosło i codzienne życie mieszkańców tworzyły wspólną przestrzeń miejską. Dzień można zakończyć w jednym z lokalnych lokali gastronomicznych, które mieszczą się często w zabytkowych wnętrzach, oferując nie tylko kuchnię regionalną, ale również opowieść o mieście zaklętą w cegłach i drewnianych belkach stropowych. Klimatyczne zakątki, brukowane ulice i kameralna atmosfera sprawiają, że nawet krótka wizyta może być pełna wrażeń. Propozycje tras Dla osób, które nie mają możliwości spędzenia w Gdańsku całego weekendu, idealnym rozwiązaniem jest kompaktowa trasa tematyczna po Starym Mieście. Taki spacer pozwala zobaczyć kluczowe punkty i poczuć atmosferę dzielnicy bez zbędnego pośpiechu. Rekomendowana trasa może obejmować: Ratusz Starego Miasta – jako punkt startowy i symbol lokalnej władzy; Pomnik Jana Heweliusza – nawiązanie do słynnego astronoma urodzonego w Gdańsku; Bazylikę św. Mikołaja – najstarszy gotycki kościół w mieście, który przetrwał wojnę; Wielki Młyn i Kanał Raduni – industrialna historia miasta i zieleń w centrum; Plenerowe galerie i kawiarnie – na relaks i doświadczenie lokalnej kultury. Alternatywą może być spacer wieczorny, który pozwala odkryć urok oświetlonych kamienic i podwórek, gdy turystyczny tłum już się rozproszy. Kulturalne i turystyczne życie Starego Miasta Wydarzenia sezonowe Stare Miasto to nie tylko przestrzeń do zwiedzania, ale również aktywny ośrodek wydarzeń kulturalnych. W sezonie wiosenno-letnim regularnie odbywają się tutaj spacery tematyczne z przewodnikami, które pozwalają głębiej zrozumieć historię tego obszaru – od średniowiecza po XX wiek. Tematy obejmują m.in. tajemnice gdańskich kamienic, historię zakonu dominikanów, funkcjonowanie dawnych cechów rzemieślniczych czy urbanistykę powojennej odbudowy. Nie brakuje również warsztatów artystycznych, kiermaszy rzemiosła, koncertów plenerowych, a nawet wydarzeń rekonstrukcyjnych, w których mieszkańcy wcielają się w postacie z dawnych epok. Takie działania przybliżają historię w sposób żywy, dostępny i angażujący – zarówno dla dorosłych, jak i dla rodzin z dziećmi. W okresie zimowym Stare Miasto zamienia się w nastrojową przestrzeń jarmarkową – z oświetlonymi uliczkami, grzanym winem i lokalnymi produktami, które przyciągają zarówno turystów, jak i mieszkańców. Oferty muzealne Jednym z najważniejszych punktów kulturalnych Starego Miasta jest Muzeum Bursztynu, zlokalizowane w Wielkim Młynie. Placówka prezentuje nie tylko historię i znaczenie bursztynu w kulturze Gdańska, ale także współczesne interpretacje artystyczne tego surowca. W okolicy funkcjonuje również wiele galerii sztuki, prywatnych muzeów tematycznych i punktów wystawienniczych. Często mieszczą się one w odnowionych kamienicach i dawnych magazynach, oferując ekspozycje czasowe, spotkania z artystami, pokazy filmowe czy debaty miejskie. To przestrzenie, w których kultura spotyka się z historią, a dziedzictwo materialne służy współczesnemu dialogowi. Dzięki takiej różnorodności Stare Miasto to idealne miejsce dla osób szukających kontaktu ze sztuką, historią i życiem lokalnym, bez konieczności przemieszczania się po całym mieście. Źródło: VisitGdansk.com Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Polskie wybrzeże skrywa wiele skarbów, ale ten został Cudem Polski. Gdzie znajdziecie Zatopiony Las?
Czy wiecie, że na polskim wybrzeżu mamy scenografię jak z „Władcy Pierścieni” czy „Diuny”? Zatopiony niemal 3 tysiące lat temu i odsłonięty przez sztormy las został uznany za jeden z Cudów Polski. Ale trzeba się spieszyć, żeby go obejrzeć. To jedno z najspokojniejszych miejsc nad Morzem Bałtyckim.
Zatopiony Las koło Czołpina to niezwykłe miejsce, które stało się symbolem przemian natury nad polskim wybrzeżem. Przez tysiące lat ukryty pod piaskiem i wodami Bałtyku, starożytny i znakomicie zakonserwowany las został odsłonięty podczas sztormów. Widok liczących 3 tysiące lat pni i szum oceanu robi niezapomniane wrażenie, więc nie ma się co dziwić, że został Cudem Polski 2025 w województwie pomorskim. Historia Zatopionego Lasu koło Czołpina – jak powstał ten cud natury? Pochodzenie pełnego magii lasu sięga epoki brązu. Według analiz dendrochronologicznych przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego, pnie drzew znajdujące się dziś na plaży mają około 3000 lat. W tamtym okresie w miejscu obecnej plaży znajdował się gęsty las dębowo-bukowy. Teoria jego powstania zakłada dwa scenariusze: albo dawni mieszkańcy wykarczowali teren, by zdobyć miejsce pod uprawę, albo doszło do rozległego pożaru. Tak czy inaczej, po nagłej zmianie poziomu morza i sztormach, pozostałości lasu zostały pogrzebane pod warstwami piasku i zakonserwowane przez słoną wodę. Morze Bałtyckie odsłoniło pradawne pnie Odsłonięcie zatopionego lasu to efekt działania Morza Bałtyckiego. Największe sztormy ostatnich lat spowodowały przesunięcia piasku i odsłoniły kilkadziesiąt pni, które przez wieki były całkowicie niewidoczne. Morze zabiera i morze oddaje – przesuwanie się wydm, cofanie lądu i silne fale to naturalny cykl życia tego regionu, a Zatopiony Las jest spektakularnym dowodem na siłę i kapryśność morza. Jak dotrzeć do Zatopionego Lasu? Zatopiony Las znajduje się w granicach Słowińskiego Parku Narodowego w województwie pomorskim, pomiędzy Czołpinem a Rowami, w pobliżu jeziora Dołgie Duże. Najłatwiej dotrzeć tam z parkingu przy byłej jednostce wojskowej w Czołpinie. Stamtąd należy ich wyznaczoną ścieżką (bez zbaczania, to teren parku narodowego) do morza, a następnie skręcić w lewo i wędrować plażą przez około 3 km. Cała malownicza trasa z parkingu liczy sobie około 4,5 km i po drodze podziwiać można nadmorskie wydmy i charakterystyczny, najodowany bałtycki krajobraz. Nie ma możliwości dojazdu samochodem. Zatopiony Las Cudem Polski 2025, który wkrótce może zniknąć Zatopiony Las w Czołpinie pokonał konkurentów i zwyciężył w prestiżowym plebiscycie „Cuda Polski” organizowanym przez magazyn „National Geographic Traveler”. Tam – głosami internautów – został wybrany najciekawszym, nie do końca odkrytym miejscem w całym województwie pomorskim. Nie ma się co dziwić: stwarza atmosferę jak z bajki czy filmowego planu, ale o jego magii może decydować także… ulotność. Wystarczy kolejny sztorm, by na setki lat został pogrzebany pod piaskiem. Tym razem warto się pospieszyć. Sponsorem plebiscytu jest: Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa pomorskiego i podkarpackiego
Plebiscyt Cuda Polski 2025 w pełni! Czas na kolejnych finalistów, którzy mierzą się o zaszczytny tytuł „cudu”. Tym razem poznacie reprezentantów województwa podkarpackiego i pomorskiego. Redakcja „National Geographic Traveler” przygotowała dla Was same perełki, więc wybór nie jest prosty. Liczy się każdy głos!
Cuda Polski to plebiscyt organizowany co roku przez „National Geographic Traveler”. Zwycięzców, którymi są najciekawsze, nieodkryte miejsca z każdego województwa, wyłaniają w internetowym głosowaniu czytelnicy magazynu oraz serwisu national-geographic.pl. Każde z 16 województw reprezentuje 3 kandydatów, a wybory trwają do 13 października. Dzisiaj prezentujemy kolejną szóstkę nominowanych z dwóch regionów: województwa pomorskiego i podkarpackiego. Który z nich okaże się najbardziej interesujący? Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa pomorskiego Gospoda Mały Holender Rezerwat Przyrody „Ptasi Raj” Zatopiony Las Gospoda Mały Holender w Żelichowie Dom podcieniowy z XVIII w., który łączy tradycję Żuław z warsztatami kulinarnymi i historycznymi. Rodzina Opitzów dba tu o lokalne dziedzictwo, organizując wydarzenia inspirowane kulturą mennonitów, Prusów i osadników z Kresów. Miejsce przyciąga zarówno architekturą, jak i wyjątkową atmosferą. To kulinarno-historyczna podróż przez Żuławy. Rezerwat Ptasi Raj Położony u ujścia Wisły rezerwat chroni siedliska ptaków wodnych i błotnych. Wyznaczono tu 6 km ścieżki edukacyjnej z tablicami informacyjnymi. To idealne miejsce do obserwacji ptaków i spacerów wśród dzikiej przyrody. Bliskość Gdańska sprawia, że jest łatwo dostępny komunikacją miejską. Zatopiony Las koło Czołpina Odsłonięty przez morze starożytny las sprzed 3 tys. lat, zachowany w wodach Bałtyku. Widoczne pnie buków i dębów tworzą surrealistyczny krajobraz na plaży. To unikalne zjawisko naturalne pokazuje siłę morza i historię regionu. Może jednak zniknąć po kolejnym sztormie – warto się pospieszyć. Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa podkarpackiego Rezerwat Prządki Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu Zamek w Krasiczynie Rezerwat Prządki Malowniczy rezerwat w Beskidzie Niskim słynący z wysokich formacji skalnych o fantazyjnych kształtach. Skały nazwano m.in. Prządką-Matką i Zbójem Madejem, a ich powstanie tłumaczą liczne legendy. To idealne miejsce na wędrówki i podziwianie widoków. Prowadzi przez niego czarny szlak turystyczny. Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu Jedna z najstarszych drewnianych cerkwi w Polsce, zbudowana w XVI wieku. Zachwyca autentyczną architekturą i ikonostasem. Otoczona cmentarzem i murami, tworzy wyjątkowy klimat duchowy. To cenny zabytek wpisany na listę UNESCO. Zamek w Krasiczynie Renesansowy zamek nad Sanem zachwyca sgraffitowymi zdobieniami i czterema symbolicznymi wieżami. Gościli tu królowie i możni rodów magnackich. Otoczony parkiem, stanowi perłę architektury i historii regionu. To obowiązkowy punkt dla miłośników zamków. Który z nich powinien zostać nowym „cudem”? Zapraszamy do głosowania poniżej:
Polski cud natury to fenomen. Dziś mówią o nim wszyscy
Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce. Tym razem w centrum uwagi znalazł się jeden z parków narodowych, którego przyroda jest zarazem piękna i niepokojąca.
W tym artykule: Polski park zachwycił zagraniczne media Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce Przywykliśmy już do tego, że Polska trafia na łamy zagranicznych mediów. Zwykle za sprawą dużych miast albo popularnych wśród turystów atrakcji. Tym razem jednak uwagę dziennikarzy przyciągnęło zupełnie inne miejsce. Mowa o Słowińskim Parku Narodowym, który urzekł ich pięknem, dzikością i i spektakularnymi wydmami. Polski park zachwycił zagraniczne media Powstały w 1967 roku Słowiński Park Narodowy jest jednym z 23 parków narodowych w Polsce i jednym z dwóch parków nadmorskich. O jego wyjątkowości niech świadczy fakt, że dekadę po utworzeniu został włączony przez UNESCO do sieci rezerwatów biosfery. Rocznie odwiedza go nawet 400 tysięcy osób, a niewykluczone, że liczba ta wkrótce wzrośnie. Zwłaszcza po publikacji w brytyjskim „Daily Mail”, gdzie autorzy nie kryli zachwytu nad dzikim pięknem tego miejsca. Redakcja serwisu zwróciła szczególną uwagę na ruchome wydmy. Obszar bardziej przypominający pustynię niż typowe polskie wybrzeże doceniono za spektakularne połączenie dzikości i uroku. – Wiele aspektów natury jest równie złowrogich, co pięknych. I z pewnością dotyczy to wydm w Słowińskim Parku Narodowym w Polsce – czytamy na stronie. Jak zauważono, ogromne masy piasku, pchane przez wiatr znad Bałtyku, przesuwają się każdego roku nawet o 10 metrów. Ich powolny, ale nieubłagany ruch zasypuje roślinność i zmienia rzeźbę terenu. Ponadto przypomniano, że wędrujące wydmy od lat są źródłem lokalnych legend, z których jedna powraca wyjątkowo często. – Osoby, które od setek lat zamieszkują bagna i bagienne tereny leśne w pobliżu wydm twierdzą, że pod piaskiem leży co najmniej jedna wioska, która padła ofiarą wiejących wiatrów i przemieszczającej się gleby – zaznacza „Daily Mail”. Dodaje jednocześnie, że pozostałością po dawnym krajobrazie są sosny, niegdyś porastające ten teren. Dziś o ich istnieniu przypominają jedynie wystające z wierzchołków wydm „skamieniałe czubki” drzew. Według brytyjskiego dziennika, park zachwyca nie tylko krajobrazem, lecz także bogatą siecią szlaków prowadzących przez jego najbardziej malownicze zakątki. Za najlepszą bazę wypadową uznał Łebę. Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce Zainteresowanie Polską w brytyjskich mediach nie słabnie. Tamara Hinson na łamach „The Independent” opisała Łódź jako miasto o niepowtarzalnym klimacie, którego – jak sama przyznała – mogłyby jej pozazdrościć nawet Kraków i Warszawa. Dziennikarka w swoim tekście wskazała konkretne miejsca, które zrobiły na niej największe wrażenie. Na pierwszym miejscu umieściła Manufakturę, czyli zrewitalizowaną przestrzeń dawnej fabryki. – Obecnie to jedno z najpopularniejszych miejsc w Łodzi. Piękne, ceglane budynki dawnej fabryki mieszczą centrum handlowe, szkołę tańca, kino, restauracje i bary. Choć liczne odniesienia do przemysłowej przeszłości wciąż są tu widoczne – zauważyła Wśród polecanych atrakcji znalazły się również słynna ulica Piotrkowska oraz Pałac Izraela Poznańskiego, przez wielu nazywany „małym Luwrem”. Źródła: Daily Mail; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Ta księga to prawdziwy unikat. Teraz można ją obejrzeć w Polsce
To jedna z najstarszych drukowanych ksiąg wyprodukowanych w Europie. I jednocześnie – najdroższych. Świetnie zachowana Biblia sprzed blisko 600 lat trafiła do pomorskiego muzeum. Teraz można ją podziwiać w pełnej okazałości.
Spis treści: Biblie Gutenberga – rewolucja w świecie literatury Biblia Pelplińska – unikat w naszym kraju Niezwykłe losy starej księgi Ta księga to prawdziwy unikat. Mowa o Biblii Gutenberga, która trafiła na stałą wystawę Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie. Co jest w niej wyjątkowego? Biblie Gutenberga – rewolucja w świecie literatury Biblia była pierwszym dziełem wydawanym drukiem w Europie. Pierwsze przygotował w niemieckiej Moguncji Johannes Gutenberg – twórca pierwszej przemysłowej metody druku. Biblie Gutenberga – bo taka przylgnęła do nich nazwa, powstały w latach 1452–1455. Zawierają tekst Biblii w tłumaczeniu św. Hieronima (Wulgatę), podzielony na dwa tomy. Pojawienie się nowej technologii druku zrewolucjonizowało dostęp do słowa pisanego, które stało się łatwiej dostępne i tańsze niż wcześniej. Upowszechniły się krótkie teksty informacyjne czy książki – początkowo religijne, często na temat cudownych wydarzeń. Biblia Pelplińska – unikat w naszym kraju Do naszych czasów zachowało się niespełna 50 egzemplarzy Biblii Gutenberga, z czego tylko 20 kompletnych z ok. 200 egzemplarzy. Wśród nich jest księga, którą od końca marca można oglądać na stałej wystawie w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Wcześniej było to możliwe tylko w wybrane dni, ale obecnie zadbano o warunki ekspozycji, które zabezpieczają ten bezcenny zabytek piśmiennictwa. Przez ostatnie dwa lata dokładnie badano i konserwowano księgę. Udało się na przykład ustalić, że dębina, z którego wykonano okładzinę Biblii, pochodziła z Lasów Oliwskich należących do klasztoru cystersów oliwskich. Tę XV-wieczną oprawę, wykonał mistrz Henryk Coster z Lubeki. Na dwutomową księgę składają się 641 karty zadrukowane obustronnie w dwóch kolumnach o wymiarach 285 mm x 85 mm, zawierających 40-42 wierszy. Niezwykłe losy starej księgi Pelplińska Biblia trafiła do Polski w 1502 roku. Była przekazana konwentowi franciszkanów reformatów w Lubawie przez biskupa chełmińskiego Mikołaja Chrapickiego. W 1833 roku trafiła do biblioteki diecezjalnej w Pelplinie. Z kolei tuż przed wybuchem II wojny światowej, w sierpniu 1939 roku przewieziono ją do Warszawy, a potem do Anglii. I tam nie była bezpieczne ze względu na bombardowania niemieckie. Dlatego w 1940 roku podjęto decyzję o jej przewiezieniu na pokładzie statku Batory do Kanady. Dopiero w 1959 roku wraz z innymi skarbami przechowywanymi w Ottawie powróciła do Polski. Źródła: Muzeum Diecezjalne w Pelplinie, MNW, Nauka w Polsce Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Największa depresja w Polsce. Gdzie znajduje się najniżej położone miejsce?
Największa depresja w Polsce, czyli najniżej położone miejsce w naszym kraju, zlokalizowana jest obok wsi Marzęcino w województwie pomorskim. Znajduje się 2,2 m pod poziomem morza. Ale nie zawsze tak było. Przez wiele lat inna miejscowość na Żuławach Wiślanych była pod tym względem liderem.
Spis treści: Największa depresja w Polsce. Detronizacja po wielu latach Żuławy Wiślane – najniższy region Polski Największa depresja w Polsce – jak ją odwiedzić? Najniższe depresje na świecie Wszystkie „naj” są uważane za magnesy dla ruchu turystycznego. Dlatego przyznanie tytułu najniżej położonego miejsca w Polsce jest nie tylko ważne z naukowego punktu widzenia, ale też ze względów wizerunkowych. Największa depresja w Polsce. Detronizacja po wielu latach W „Małym Roczniku Statystycznym Polski” (wydawanym przez Główny Urząd Statystyczny) w 2022 roku podano zaskakującą dla wielu osób informację. Otóż okazało się, że zmieniła się lokalizacja najniższego punktu w Polsce. Przez wiele lat największa polska depresja (czyli obszar położony poniżej poziomu morza) znajdowała się w Raczkach Elbląskich i wynosiła 1,8 m pod poziomem morza. Tymczasem od 2022 roku GUS oficjalnie uznał, że liderem jest wieś Marzęcino zlokalizowana również na Żuławach Wiślanych w województwie pomorskim, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Raczków Elbląskich. „Nowa” największa depresja w Polsce jest głębsza o 40 cm i wynosi 2,2 m. Najniższe miejsce w Polsce zlokalizowane jest w obrębie dawnego dna Zalewu Wiślanego w miejscu określanym Zakątkiem Stobieńskim. Obszar ten wynurzył się z wody w 1943 roku. Wówczas Niemcy wybudowali przepompownie w Osłonce. Została ona zniszczona, gdy hitlerowcy opuszczali Prusy Wschodnie, uciekając przed Armią Czerwoną w czasie ostatniej fazy II wojny światowej. Wówczas woda ponownie zalała ten teren. Polder ponownie osuszono na przełomie 1948 i 1949 roku. Najniższy punkt w Polsce zlokalizowali wspólnie geodeta Jacek Gross i historyk Edmund Łabieniec już w 2013 roku. Pomocne w tym zadaniu było wykorzystanie lotniczego skanowania laserowego i urządzenia LiDAR. Kilka lat musiały potrwać procedury, aby uznać Marzęcino za lidera pod tym względem. Żuławy Wiślane – najniższy region Polski Żuławy Wiślane nie są przypadkowo miejscem, gdzie od lat znajduje się największa depresja w Polsce. Region ten o powierzchni około 1700 km kw. znajduje się w środkowej części Pobrzeża Gdańskiego, obejmującej deltę największej polskiej rzeki Wisły. Aż 28 proc. powierzchni Żuław zajmuje depresja – to około 450 km kw. Jest to jeden z najmłodszych obszarów Polski, bo zaczął kształtować się po ustabilizowaniu się poziomu Morza Bałtyckiego. A to nastąpiło zaledwie 5–6 tysięcy lat temu. Delta powiększała się z czasem, zwłaszcza w średniowieczu, gdy ją intensywnie odlesiano i zagospodarowywano rolniczo. Od XVI wieku na ten teren napływali osadnicy olenderscy. Była to ludność z terenów współczesnej Danii, Niemiec i Niderlandów, która posiadała doświadczenie w gospodarce podmokłych terenów i ich melioracji. Społeczności te osiedlały się również na Kujawach, Mazowszu i w Wielkopolsce. Najwyższy punkt Żuław Wiślanych liczy zaledwie 14,6 m n.p.m. Region ten słynie z bardzo urodzajnych gleb. Uprawia się na nich przede wszystkim zboża (pszenicę), buraki cukrowe i rośliny pastewne. Płaskie przestrzenie są też wymarzonym miejscem na pastwiska. Żuławy są słabo zurbanizowane. Nowy Dwór Gdański to jedyne miasto w środkowej części regionu. Na obrzeżach zlokalizowane są Gdańsk, Elbląg, Tczew i Malbork. Żuławy pokryte jest gęstą siecią kanałów, grobli i wałów przeciwpowodziowych. Powstały na skutek akumulowania osadów rzecznych w końcowym odcinku Wisły. Zarys tego obszaru przywodzi na myśl odwrócony trójkąt o wysokości około 50 km i podstawie około 40 km. Żuławy Wiślane dzielimy na trzy mniejsze jednostki regionalne: Żuławy Gdańskie, Żuławy Malborskie, Żuławy Elbląskie. Największa depresja w Polsce – jak ją odwiedzić? Najniższy punkt w Polsce znajduje się około półtora kilometra od wsi Marzęcino na łąkach. Dojazd nie jest najprostszy. Od drogi gruntowej to nadal jakieś 200 metrów. Miejsca tego jednak nie da się przegapić, bo nad największą depresją w Polsce zbudowano wysoką drewnianą wieżę triangulacyjną. Pod nią umieszczono betonową kolumnę na której jest stalowy dysk z napisem: „Najniższy punkt Polski – punkt osnowy geologicznej”. Turyści mogą uzyskać certyfikat „zdobycia najniższego miejsce w Polsce”. Szczegółowe informacje na ten temat zamieszczone są na tablicy umieszczonej na wieży triangulacyjnej. Najniższe depresje na świecie Podobnie jak w przypadku Polski, najniższe punkty na Ziemi ciągle się zmieniają. Są to jednak ciągle te same rejony świata. Na głowę biją niewielką polską depresją z jednocyfrowym wynikiem. Wśród najniżej położonych miejsc na świecie są: wybrzeże Morza Martwego na pograniczu Jordanii, Palestyny i Izraela (ok. 438 m pod poziomem morza), Jezioro Tyberiadzkie na pograniczu Jordanii i Izraela (ok. 213 m pod poziomem morza), Kotlina Turfiańska w Chinach (ok. 154 m pod poziomem morza), Jezioro Asal w Dżibuti (ok. 153 m pod poziomem morza). Jest to jednocześnie najniżej położony punkt na kontynencie afrykańskim, Kattara w Egipcie (ok. 133 m pod poziomem morza), Kotlina Danakilska w Etiopii (ok. 153 metry pod poziomem morza). Jeśli chodzi o najgłębsza depresję na terenie Europy, to jest to Nizina Nadkaspijska na obszarze Federacji Rosyjskiej i Kazachstanu. Rozciąga się wzdłuż północnego wybrzeża Morza Kaspijskiego. Jej głębokość wynosi 28 m p.p.m., a powierzchnia depresji – ok. 100 tys. km kw. Jest to pod względem powierzchni największy obszar położony pod poziomem morza w Europie i Azji. Źródła: Zintegrowana Platforma Edukacyjna, Mały Rocznik Statystyczny Polski 2024, Encyklopedia PWN Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Plebiscyt Cuda Polski 2024 rozstrzygnięty. Wybraliście najpiękniejsze miejsca w kraju
Poznaliśmy wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024. Laureatów z każdego województwa, tak jak w poprzednim roku, wyłonili czytelnicy w głosowaniu internetowym. Walka o zwycięstwo w wielu regionach toczyła się do samego końca.
W tym artykule: Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Plebiscyt Cuda Polski 2024 zakończony. O miano „nowego cudu”, tak jak w roku minionym, ubiegało 48 niezwykłych, czasem zupełnie nieznanych miejsc z całego kraju. W ich poszukiwaniu pomogły nam regionalne organizacje turystyczne, lokalni przewodnicy, a także sami mieszkańcy. Decydujący głos należał jednak do was, czytelników magazynu „National Geographic Traveler”. I ponownie nie zawiedliście. W tegorocznej edycji plebiscytu oddano łącznie rekordowe 258 tys. głosów. To najlepszy dowód na to, że wciąż uwielbiacie odkrywać nowe miejsca na turystycznej mapie Polski, co bardzo nas cieszy. – Nie mamy wątpliwości, że „Cuda Polski" to największy w naszym kraju plebiscyt, którego celem jest promowanie wciąż niedocenionych miejsc w naszym kraju. W tym roku w wydarzeniu wzięło udział jeszcze więcej osób niż rok temu. Walka była wyrównana do samego końca, a każdy z ponad 250 tys. głosów oddanych na nominowane miejsca mógł zaważyć o zwycięstwie – przyznaje Łukasz Załuski, redaktor naczelny „National Geographic Polska". I dodaje: – Warto podkreślić, że mimo iż tytuł nowych „Cudów Polski" trafi tylko do 16 miejsc, każda z nominowanych destynacji jest warta odwiedzenia. Poniżej przedstawiamy pełną listę zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024. Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. – Wielkie gratulacje dla wszystkich tegorocznych zwycięzców. Kolejny raz nasi czytelnicy wybrali 16 nowych „Cudów Polski", oddając na nie rekordową liczbę głosów. To pokazuje, jak bardzo chcemy promować i odkrywać nasz kraj. I jak bardzo jest on zróżnicowany. Na liście znalazły się bowiem miejsca naturalne, takie jak Bory Tucholskie, także te z wielką historią, jak Zamek w Łańcucie czy Twierdza Srebrna Góra, ale nie brakuje też miast, jak Pyzdry czy Lidzbark Warmiński, które z pewnością warto odwiedzić. Mam nadzieję, że „Cuda Polski 2024” staną się wyjątkowym, zaskakującym szlakiem podróżniczym – podkreśla Michał Cessanis, redaktor prowadzący „National Geographic Traveler” i ambasador plebiscytu. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym roku wybrali się w to niezwykle malownicze mie... „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Twierdza Srebrna Góra (Dolnośląskie) Jest obiektem unikatowym w skali całej Europy. I to nie tylko dlatego, że jest największą górską fortyfikacją na Starym Kontynencie. Twierdza Srebrna Góra to ciekawa, wielowątkowa historia rozpięta pomiędzy XVIII wiekiem i okresem II wojny światowej, to niesamowite górskie widoki, to miejsce, w którym całe rodziny mogą wyjątkowo ciekawie spędzić czas. Twierdza Srebrna Góra / fot. mat. prasowy Pałace w Ostromecku (Kujawsko-Pomorskie) Niedaleko centrum Bydgoszczy znajduje się niezwykły zespół pałacowo-parkowy zbudowany w stylu warszawskiego rokoka. Z okien pałacu, a także z tarasu znajdującego się za budynkiem roztacza się malowniczy widok na rozciągający się poniżej ogród włoski i Wisłę wraz z jej starorzeczem. W parku odbywają się koncerty i wydarzenia kulturalne, które przyciągają rzesze Bydgoszczan. Pałac Stary w Ostromecku / fot. mat. prasowy Chełmskie Podziemia Kredowe (Lubelskie) Obiekt wyjątkowy w skali kraju i Europy. Wydobycie kredy do celów gospodarczych odbywało się tutaj od średniowiecza do XIX w. W wyniku eksploatacji złóż powstał unikatowy i tajemniczy labirynt podziemnych korytarzy, które ciągną się pod całym Starym Miastem na kilku kondygnacjach. Chełmskie Podziemia Kredowe / fot. mat. prasowy Park Dworski w Iłowej (Lubuskie) Park Dworski okalający pałac zwyciężył już w plebiscycie na najpiękniejsze i najbardziej klimatyczne zielone miejsce w Lubuskiem, zyskując aż 70% głosów internautów. W parku można podziwiać ogrody: różany, japoński i chiński oraz angielski. Ogród japoński utworzony z inicjatywy Friedricha von Hochberga był pierwszym w Europie. Stał się inspiracją do utworzenia ogrodu japońskiego we Wrocławiu. Widok na park z pałacem / fot. mat. prasowy Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej (Łódzkie) Posiada jedną z najbogatszych w świecie kolekcji współczesnej tkaniny artystycznej. Od 1972 r. cyklicznie organizuje prestiżową imprezę wystawienniczą Międzynarodowe Triennale. Muzeum multimedialne oferuje zwiedzającym możliwość wirtualnego obcowania z wybranymi eksponatami, zapoznania się z historią przemysłu włókienniczego, Białej Fabryki oraz rodziny Geyerów, która kryje wiele sekretów. Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej / fot. P. Wacławiak Zamek w Muszynie (Małopolskie) Okazałe ruiny średniowiecznego zamku przyciągają nie tylko amatorów historii. W malowniczej scenerii Beskidu Sądeckiego rozciągają się sensoryczne ogrody zmysłów. Pomimo niezwykle atrakcyjnego położenia, miejsce to zostało zaprojektowane w taki sposób, żeby mogło zapewniać niezwykle intensywne bodźce pozawzrokowe. To idealna propozycja dla osób szukających relaksu i odprężenia. Lot nad Muszyną / fot. Konrad Rogoziński / archiwum MOT Wzgórze Tumskie w Płocku (Mazowieckie) Tu zaczęła się historia miasta w X w., gdy Mieszko I wzniósł na wysokim wzgórzu nad Wisłą gród obronny. To właśnie od tego miejsca najlepiej zacząć spacer po Płocku. Centralną część Wzgórza Tumskiego zajmuje Stary Rynek z kamienicami z XVIII i XIX wieku oraz z ratuszem. Wzgórze Tumskie w Płocku / fot. UM Płock Fabryka Robotów w Mosznej (Opolskie) To dzieło jednego, niezwykle zdolnego człowieka, fana filmów science-fiction i fantasy – pana Sebastiana Kucharskiego. W muzeum można podziwiać zbudowane przez niego roboty. Przede wszystkim postaci z filmów sci-fi, z których największe dochodzą do 3,5 m wysokości i ważą niemal tonę. Fabryka Robotów w Mosznej / fot. mat. prasowy Zamek w Łańcucie (Podkarpackie) Jedna z najcenniejszych rezydencji arystokratycznych w Polsce. Zespół zamkowy słynie ze znakomitych wnętrz mieszkalnych oraz niezwykle cennej kolekcji pojazdów konnych. Liczne dzieła sztuki, pochodzące z dawnych zbiorów łańcuckich, ukazują nie tylko wspaniałość kultury i sztuki minionych epok, ale także historię rodu Lubomirskich i ich dziedzictwo. Zamek otacza stary, malowniczy park w stylu angielskim. Zamek w Łańcucie / fot. mat. prasowy Prawosławny skit w Odrynkach (Podlaskie) Skit Świętych Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich w Odrynkach to pierwsza prawosławna pustelnia w Polsce. Miejsce wyjątkowe, chronione przez malownicze rozlewiska Narwi. Jego założycielem i opiekunem był charyzmatyczny ojciec Gabriel. W skicie odbywają się nabożeństwa. Można też spacerować po nadnarwiańskich kładkach i chłonąć spokój tego mistycznego miejsca. Prawosławny skit w Odrynkach / fot. Maciej Nowakowski Bory Tucholskie (Pomorskie) Bory Tucholskie to nazwa parku narodowego oraz popularnego wśród turystów regionu. Są jednym z największych kompleksów borów sosnowych na terenie naszego kraju, nazywanym często zielonymi płucami. Przyciągają nie tylko walorami przyrodniczymi, ale również unikatową mieszanką kultur – Borowiaków Tucholskich, Kaszubów i Kociewiaków. Bory Tucholskie / fot. mat. prasowy Bielsko-Biała (Śląskie) Nazywana „miastem splotów” Bielsko-Biała to kreatywna przestrzeń spotkań ludzi i pomysłów. W unikatowym wielobarwnym wzorze pojawiają się dwa dominujące motywy: przepleciona krętą nicią rzeki Białej historia dwóch kiedyś odrębnych miast. Ciągły ruch interferuje ze spokojem niezmiennie trwającej górskiej przyrody. „Najfajniejsze miasto w Polsce” – tak Bielsko-Białą określił Filip Springer, renomowany polski pisarz specjalizujący się w tematyce miejskiej. Bielsko-Biała / fot. Łukasz Kałwa Muzeum Archeologiczne w Wiślicy (Świętokrzyskie) Wiślica jest najbogatszym zespołem zabytkowym na Ponidziu i jednocześnie kolebką polskiej państwowości. Od czerwca 2022 roku, po czterech latach prac modernizacyjnych, Muzeum Archeologiczne jest dostępne do zwiedzania. Na na turystów czeka unikatowy podziemny szlak łączący najcenniejsze wiślickie skarby. W poznaniu historii Wiślicy pomagają m.in: cyfrowe rekonstrukcje 3D, laserowe hologramy i aplikacja VR. Wiślica z lotu ptaka / fot. mat. prasowy Lidzbark Warmiński (Warmińsko-Mazurskie) Jest nazywany Perłą Warmii (do XIX wieku był jej stolicą). Miasto dąży do tego, aby stać się uzdrowiskiem. Goście już dziś mogą korzystać ze źródeł termalnych, zażywać kąpieli w Termach Warmińskich oraz odwiedzać tężnie. W centrum miasta znajduje się średniowieczny zamek, który jest określany jako „Wawel północy” albo „perła gotyku”. Lidzbark Warmiński / fot. Adobe Stock Pyzdry (Wielkopolskie) Urokliwe małe miasteczko, które rozłożyło się na wysokim brzegu Warty. Niech was jednak nie zwiedzie jego kameralność, bo jest tu naprawdę sporo do zobaczenia i zrobienia. Pyzdry to wielka historia w małym mieście. Swego czasu było jednym z najważniejszych w Wielkopolsce. Zapisało się też na kartach historii w czasach zaborów, kiedy stało się najdalej wysuniętym na zachód miastem pod władzą rosyjskich carów. Darłowo (Zachodniopomorskie) Darłowo to urocze miasteczko nad Bałtykiem. Znane głównie z pięknych plaż i malowniczych widoków, przyciąga turystów z całego kraju i zagranicy. W centrum miasta znajduje się średniowieczny Zamek Książąt Pomorskich. To tu urodził się Eryk Pomorski, jedyny król Danii, Szwecji i Norwegii z pomorskiej dynastii Gryfitów. Darłowo oferuje również liczne możliwości aktywnego wypoczynku, takie jak sporty wodne czy piesze wycieczki po okolicznych lasach i parkach. Darłowo / fot. Shuttertock Wszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za udział w konkursie, a laureatom gratulujemy! Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl.
Cuda Polski 2024 – obiekty z Pomorskiego i Śląskiego nominowane w plebiscycie
Trwa głosowanie w plebiscycie Cuda Polski 2024. Poniżej przedstawiamy listę nominowanych miejsc pochodzących z województw pomorskiego i śląskiego, które w tym roku rywalizują o ten zaszczytny tytuł.
W tym artykule: Cuda Polski 2024 – nominacje z Pomorskiego Cuda Polski 2024 – nominacje z Śląskiego Lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023 Głosowanie w tegorocznej edycji plebiscytu Cuda Polski oficjalnie rozpoczęte. Podobnie jak w latach minionych, także i teraz zwycięzcę z każdego województwa wyłonią czytelnicy magazynu „National Geographic Traveler” i użytkownicy serwisu national-geographic.pl. Dziś prezentujemy kolejną szóstkę nominowanych, tym razem z województw pomorskiego i śląskiego. Cuda Polski 2024 – nominacje z Pomorskiego Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach Arboretum Wirty Bory Tucholskie Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach Tylko tutaj spotykamy się z kulturą Słowińców – ludu, który kiedyś zamieszkiwał te tereny. To miejsce autentyczne i wyjątkowe, gdzie wśród wiekowych dębów, świerków i sosen stoją szachulcowe chaty, zbudowane w tym miejscu w XVIII, XIX i XX wieku, i gdzie zagrody ożywają ogniem w paleniskach, dawnymi codziennymi i świątecznymi zajęciami. Wśród dawnych smaków i zapachów możemy odbyć podróż w przeszłość. Arboretum Wirty Leśny Ogród Botaniczny ma swoje początki w XIX wieku i jest najstarszym leśnym arboretum w Polsce. To miejsce, w którym kolekcjonuje się drzewa, krzewy, a także prowadzi nad nimi badania. Kiedyś miało znaczenie głównie naukowe, dziś prezentuje głównie walory estetyczne. Zachwyca prawdziwie baśniowymi widokami, od klimatycznych mostów i oczek wodnych, po tajemnicze i nieco mroczne mokradła z pięknym punktem widokowym. Bory Tucholskie To nazwa Parku Narodowego oraz popularnego wśród turystów regionu. To jeden z największych kompleksów borów sosnowych na terenie naszego kraju, nazywany często zielonymi płucami. To nie tylko walory przyrodnicze, ale unikatowa mieszanka kultur – Borowiaków Tucholskich, Kaszubów i Kociewiaków. Cuda Polski 2024 – nominacje z Śląskiego Bielsko-Biała Szlak Beboków w Katowicach Graniczne Meandry Odry Bielsko-Biała Nazywana „miastem splotów” Bielsko-Biała to kreatywna przestrzeń spotkań ludzi i pomysłów. W unikalnym wielobarwnym wzorze pojawiają się dwa dominujące motywy: przepleciona krętą nicią rzeki Białej historia dwóch kiedyś odrębnych miast. Ciągły ruch interferuje ze spokojem niezmiennie trwającej górskiej przyrody. „Najfajniejsze miasto w Polsce” – tak Bielsko-Białą określił Filip Springer, renomowany polski pisarz specjalizujący się w tematyce miejskiej. Szlak Beboków w Katowicach Beboki są ściśle związane ze śląskim folklorem. Trasa śladami tych uroczych małych stworków zadebiutowała w tym roku w Katowicach. Na zwiedzających czeka już ponad 40 figurek. Ich znalazcy mogą zbierać specjalne stemple, a na końcu otrzymać odznakę łowcy beboków. W ten sposób można łatwo i przyjemnie zwiedzić miasto i jego największe atrakcje. Graniczne Meandry Odry Stanowią pierwszy odcinek rzeki, tuż przy granicy z Czechami i są naturalną atrakcją turystyczną Krainy Górnej Odry. To jeden z interesujących, chronionych obszarów, leżący na brzegach Odry w rejonie Chałupek oraz ujścia Olzy. W tym miejscu rzeka jest nieuregulowana, a jej malownicze meandry wraz z okolicznymi łąkami i lasami tworzą teren cenny przyrodniczo. Swoich faworytów można wspierać za pośrednictwem strony national-geographic.pl/cuda-polski. Głosowanie potrwa do 5 czerwca, a laureatów tegorocznej edycji wydarzenia poznamy 10 czerwca. Wszystko w Waszych rękach! Lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023 Poniżej przedstawiamy pełną listę zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023: Dolnośląskie – Miasto Bardo; Kujawsko-pomorskie – Wyspa Młyńska z Młynami Rothera; Lubelskie – Włodawa; Lubuskie – Park Książęcy Zatonie; Łódzkie – Monopolis; Małopolskie – Pustynia Błędowska; Mazowieckie – Park Nauki Torus w Ciechanowie; Opolskie – Twierdza Nysa; Podkarpackie – Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce; Podlaskie – Odkrywkowa Kopalnia Kredy w Mielniku; Pomorskie – Zagroda Inicjatyw Twórczych Swołowo; Śląskie – Żelazny Szlak Rowerowy; Świętokrzyskie – Geopark Świętokrzyski; Warmińsko-Mazurskie – Gołdap; Wielkopolskie – Antidotum Airshow Leszno; Zachodniopomorskie – Ogrody Hortulus w Dobrzycy.
Polska plaża wśród najlepszych na świecie. Oferuje zapierające dech widoki
Takie wiadomości lubimy przekazywać najbardziej. Jedna z polskich plaż została doceniona za granicą i znalazła się w gronie 100 najlepszych na świecie. Wyprzedziła m.in. perłę Karaibów.
W tym artykule: Najlepsze plaże świata Plaża w Sopocie wśród 100 najlepszych Urlop nad Bałtykiem z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością wśród obcokrajowców. W poprzednim sezonie wakacyjnym polskie morze upatrzyli sobie szczególnie Czesi, którzy okrzyknęli nasz kraj „nową Chorwacją”. Doceniając nie tylko piękną przyrodę czy liczne atrakcje, ale przede wszystkim dość przystępne ceny. Do najchętniej odwiedzanych, zarówno przez polskich, jak i zagranicznych turystów, nadmorskich kurortów z pewnością można zaliczyć Sopot. To właśnie tutaj, w tym niewielkim mieście położonym między Gdańskiem a Gdynią, znajduje się jedna ze najlepszych plaż świata, co potwierdza najnowszy ranking przygotowany przez portal Beach Atlas. Najlepsze plaże świata Poznaliśmy ranking Golden Beach Award 2024, czyli 100 najlepszych plaż na świecie. Opracowaną przez portal Beach Atlas listę otwiera plaża na wyspie Bora Bora (Polinezja Francuska), gdzie – jak piszą autorzy zestawienia – „twój portfel wzywa pomocy, ale twoje konto na Instagramie krzyczy, że jesteś w niebie”. I dodają: – Zanurz się w krystalicznie czystej wodzie w ciągu dnia, a nocą rób zdjęcia zachodów słońca jak z pocztówki. Podium uzupełniły Boulders Beach w Republice Południowej Afryki oraz Waikiki Beach na Hawajach. Tuż za czołową trójką uplasowała słynna Copacabana w Rio de Janeiro i tajska Maya Bay, zamykająca pierwszą piątkę. W TOP 10 znalazły się także: czarna plaża Reynisfjara na Islandii; <a data-ved="2ahUKEwjniPD5pKOFAxW6GhAIHZ3DAikQFnoECBUQAQ" href="https://www.national-geographic.pl/przyroda/szklana-plaza-w-kalifornii-to-nie-cud-natury-historia-jej-powstania-zasmuca/" jsname="UWckNb" ping="/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.national-geographic.pl/artykul/szklana-plaza-w-kalifornii-to-nie-cud-natury-historia-jej-powstania-zasmuca&ved=2ahUKEwjniPD5pKOFAxW6GhAIHZ3DAikQFnoECBUQAQ">szklana plaża w Kalifornii; Jumeirah Beach w Dubaju; Wybrzeże Szkieletów w Namibii; plaża Omaha we Francji. – Zazwyczaj poszukiwanie najlepszych plaż koncentruje się na ich atrakcyjności wizualnej – sypkim piasku i czystej, błękitnej wodzie. Nasza oferta wykracza poza konwencjonalność i obejmuje bogatszy wachlarz tego, co czyni plażę niezwykłą – podkreślają twórcy rankingu. Ten aquapark oferuje „lato przez cały rok”. Polacy upatrzyli go sobie już dawno 28 zjeżdżalń, 14 basenów i „lato przez cały rok”. A to wszystko zaledwie godzinę drogi od polskiej granicy. Mowa o jednym z największych parków wodnych w Europie, który swoją ofertą... Plaża w Sopocie wśród 100 najlepszych Wśród stu propozycji z całego świata nie zabrakło także polskiego akcentu. Na 85. pozycji znalazła się plaża w Sopocie, która przez autorów zestawienia została porównana do znajdującej się na nabrzeżu Brighton najsłynniejszej brytyjskiej plaży. Portal Beach Atlas wyróżnił trójmiejski kurort za wyjątkowy klimat, a także za osiągające ponad pół kilometra długości molo, będące największą tego typu konstrukcją na Starym Kontynencie. – Któż by pomyślał, że Polska może poszczycić się tak wspaniałymi plażami. Plaża w Sopocie, nawiązująca klimatem do plaży w Brighton, pełna jest tętniących życiem barów i klubów. Atrakcją jest najdłuższe drewniane molo w Europie, oferujące zapierające dech w piersiach widoki i wyjątkowe doświadczanie Morza Bałtyckiego – czytamy w uzasadnieniu. Sopocka plaża w rankingu wyprzedziła m.in. uchodzącą za perłę Karaibów plażę Varadero na Kubie oraz jedną z najsłynniejszych plaż na Dominikanie – Bavaro Beach. Zestawienie Golden Beach Award 2024 zamknęła Love Beach w Nassau na Bahamach. Przypomnijmy, że przed rokiem wiele w mediach mówiło się o plaży położonej wzdłuż Półwyspu Helskiego. Wszystko po tym, jak brytyjski dziennik „The Sun” okrzyknął charakterystyczną „kosę” mianem „raju na Ziemi”. Ponadto w artykule nie zbrakło także porównań do Scilly, czyli liczącego ponad 16 km kw. archipelagu zlokalizowanego na zachód od wybrzeży Kornwalii. Źródło: beachatlas.com. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
„Sensacja archeologiczna” w kociewskim lesie. Odkryto skarb z epoki brązu
Poszukiwacz „śladów historii” znalazł pięć siekierek datowanych na epokę brązu. Pochodzą prawdopodobnie sprzed 3300–3700 lat.
W tym artykule: Poszukiwacz skarbów legalnie badał kociewski las Znaleziska sprzed kilku tysięcy lat Artefakty ktoś zakopał celowo „Sensacja archeologiczna” na Kociewiu Denis Konkol to pasjonat poszukiwania tzw. skarbów przeszłości. W listopadzie udał się do kociewskich lasów z nadzieją, że będzie miał trochę szczęścia. Mężczyzna miał dobre wyczucie. Odnalazł tam pięć siekierek, które – jak się później okazało – pochodziły z epoki brązu. Poszukiwacz skarbów legalnie badał kociewski las Co ważne, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Igor Strzok zapewnił, że poszukiwacz miał odpowiednie pozwolenia na prowadzenie poszukiwań. Po odkryciu w ziemi zabytków poinformował konserwatora. Według PAP skarb ten ma trafić do Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. – Do poszukiwań zabytków potrzebne jest pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wynika to z zapisów Ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a także z rozporządzenia ministra kultury i dziedzictwa narodowego z 2 sierpnia 2018 roku – wyjaśnił Strzok. – Osoba, która chce podjąć się działań poszukiwawczych, musi złożyć stosowny wniosek o wydanie pozwolenia, dołączyć program poszukiwań wraz ze współrzędnymi geodezyjnymi lub geograficznymi obszaru objętego poszukiwaniami. Konieczna jest również zgoda właściciela terenu, na którym zaplanowano poszukiwania – tłumaczy dalej Konserwator. Znaleziska sprzed kilku tysięcy lat O odkryciu jako pierwsze poinformowało Nadleśnictwo Starogard z województwa pomorskiego – W lasach na Kociewiu pasjonat poszukiwania śladów historii Denis Konkol odnalazł przedmioty mające kilka tysięcy lat – czytamy w oświadczeniu w mediach społecznościowych. To pierwsze takie odkrycie w Polsce. Pod Jarosławiem odnaleziono grób scytyjskiego wojownika W Sobiecinie pod Jarosławiem w województwie podkarpackim archeolodzy odnaleźli grób scytyjskiego wojownika. Pochodzi sprzed 2500 lat. Jego odkrywcy podkreślają, że to wyjątkowe znalezisko n... – Wydobycie tych znalezisk odbyło się pod nadzorem archeologicznym naszych współpracowników z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Oznacza to, że zapobiegliśmy ewentualnemu zniszczeniu stanowiska – wyjaśnia w rozmowie z PAP Igor Strzok. Konserwator powiedział, że w przypadku podobnych odkryć trzeba dokonać poszukiwań w promieniu nawet kilkudziesięciu metrów. – Tutaj nie było ryzyka, że wartość naukowa tego znaleziska zostanie umniejszona poprzez to, że obiekty zostaną wydobyte bez należytego sprawdzenia najbliższego sąsiedztwa – wyjaśnia. Strzok powiedział również, że wokół nie znaleziono żadnych innych zabytków. Artefakty ktoś zakopał celowo Kierownik Wydziału ds. Zabytków Archeologicznych z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku Piotr Klimaszewski zaznaczył, że znalezione przez odkrywcę przedmioty znajdowały się zaledwie 20–30 centymetrów pod ziemią. – Był to niewielki wykop, pod warstwą darni i próchnicy – mówił archeolog. Klimaszewski uważa, że siekierki prawdopodobnie stanowiły depozyt. – Mogły mieć charakter kultowy lub stanowić ofiarę. Prawdopodobnie był to jednakże depozyt związany z wymianą handlową – wyjaśnia badacz. Dodał również, że artefakty mogły być związane z kręgiem kultur bałtyjskich. Ich przedstawiciele zamieszkiwali tereny dzisiejszej Litwy albo północno-wschodniej Polski. – Znaleziska te można określić jako siekierki typu tautušiai – stwierdził Klimaszewski. „Sensacja archeologiczna” na Kociewiu – Znalezione przedmioty mogą pochodzić z II lub III okresu brązu, czyli między 1700 a 1300 r. p.n.e. Były dosyć rzadkie na tych ziemiach – zwrócił uwagę Igor Strzok. Konserwator zauważył, że wcześniej natrafiano na podobne znaleziska z okresu brązu. Z reguły były to pojedyncze egzemplarze. Nigdy jednak nie natrafiono na taki skarb. – Ostatnie znalezisko tego typu broni czy narzędzi odkryto ok. 20 lat temu na Lubelszczyźnie – mówił w rozmowie z PAP. Strzok twierdzi, że najczęściej w podobnych depozytach znajdowano bransolety czy napierśniki. Konserwator podejrzewa, że odkopane w kociewskim lesie artefakty to niemała „sensacja archeologiczna”. Źródło: Nauka w Polsce Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ferie zimowe 2024 – terminy dla poszczególnych województw. Kiedy zaplanować wyjazd?
Ferie zimowe 2024 rozpoczną się w połowie stycznia. Zgodnie z obowiązującą od wielu lat tradycją, dwutygodniową przerwę w nauce podzielono na cztery tury, dzięki czemu można uniknąć tłumów w popularnych kurortach.
W tym artykule: Kiedy są ferie zimowe w 2024 roku? Ferie zimowe 2024 – dolnośląskie Ferie zimowe 2024 – mazowieckie Ferie zimowe 2024 – opolskie Ferie zimowe 2024 – zachodniopomorskie Ferie zimowe 2024 – podlaskie Ferie zimowe 2024 – warmińsko-mazurskie Ferie zimowe 2024 – lubelskie Ferie zimowe 2024 – łódzkie Ferie zimowe 2024 – podkarpackie Ferie zimowe 2024 – pomorskie Ferie zimowe 2024 – śląskie Ferie zimowe 2024 – kujawsko-pomorskie Ferie zimowe 2024 – lubuskie Ferie zimowe 2024 – małopolskie Ferie zimowe 2024 – świętokrzyskie Ferie zimowe 2024 – wielkopolskie Gdzie na ferie zimowe 2024? Ferie zimowe 2024, tak jak w poprzednich latach, zostały podzielone na cztery tury, co pozwala uniknąć tłoku w największych ośrodkach narciarskich w Polsce. W roku szkolnym 2023/2024 pierwsi uczniowie udadzą się na zasłużony wypoczynek już 15 stycznia. Najdłużej poczekają młodzi mieszkańcy pięciu województw, w których dwutygodniowa przerwa od nauki rozpocznie się 12 lutego. Szczegóły do sprawdzenia poniżej. Kiedy są ferie zimowe w 2024 roku? 15–28 stycznia 2024: dolnośląskie, mazowieckie, opolskie, zachodniopomorskie; 22 stycznia – 4 lutego 2024: podlaskie, warmińsko-mazurskie; 29 stycznia – 11 lutego 2024: lubelskie, łódzkie, podkarpackie, pomorskie, śląskie; 12–25 lutego 2024: kujawsko-pomorskie, lubuskie, małopolskie, świętokrzyskie, wielkopolskie. Ferie zimowe 2024 – dolnośląskie Jako pierwsi na ferie zimowe 2024 pojadą uczniowie z woj. dolnośląskiego. Dwutygodniową przerwę w nauce rozpoczną w poniedziałek, 15 stycznia, a zakończą w niedzielę, 28 stycznia. Macie w planach wycieczkę na Dolny Śląsk? Podpowiadamy, co warto zwiedzić. Ferie zimowe 2024 – mazowieckie W pierwszej turze ferii zimowych (15–28 stycznia 2024) białemu szaleństwu oddadzą się także uczniowie z Mazowsza. Szybki wypad za miasto? Podpowiadamy, co zwiedzić w województwie mazowieckim. Ferie zimowe 2024 – opolskie Ferie zimowe 2024 dla dzieci z woj. opolskiego rozpoczną się 15 stycznia, a zakończą 28 stycznia. Weekend na Opolszczyźnie? Podpowiadamy, co warto zobaczyć w województwie opolskim. Ferie zimowe 2024 – zachodniopomorskie Ferie zimowe w Zachodniopomorskiem przypadną, podobnie jak w woj dolnośląskim, mazowieckim i opolskim, na okres od 15 stycznia do 28 stycznia 2024. Wybieracie się do województwa zachodniopomorskiego? Przekonamy się, z czego słynie Pomorze Zachodnie. Ferie zimowe 2024 – podlaskie W drugim terminie ferii zimowych w roku szkolnym 2023/2024 na zasłużony odpoczynek udadzą się uczniowie z Podlasia. Przerwę od codziennych obowiązków rozpoczną w poniedziałek, 22 stycznia, a zakończą ją w niedzielę, 4 lutego. Planujecie wycieczkę na wschód Polski? Oto, co warto zobaczyć w województwie podlaskim. Ferie zimowe 2024 – warmińsko-mazurskie Ferie zimowe 2024 w woj. warmińsko-mazurskim zaplanowano w terminie 22 stycznia – 4 lutego 2024. Co warto zobaczyć na Mazurach? Lista atrakcji dla fanów aktywnego odpoczynku i leniuchowania. Ferie zimowe 2024 – lubelskie Trzecią turę ferii zimowych w 2024 roku zaplanowano na okres od 29 stycznia do 11 lutego. W tym terminie dwutygodniową przerwę od nauki rozpoczną m.in. lubelskie szkoły. Szukacie pomysłu na wycieczkę? Oto najciekawsze zamki na Lubelszczyźnie. Ferie zimowe 2024 – łódzkie Ferie zimowe 2024 w woj. łódzkim przypadną na okres od 29 stycznia do 11 lutego. Szukacie pomysłu na wycieczkę? Oto atrakcje w województwie łódzkim, które warto zobaczyć. Ferie zimowe 2024 – podkarpackie Uczniowie z woj. podkarpackiego ferie zimowe w 2024 roku rozpoczną 29 stycznia, a do szkolnych ław powrócą 11 lutego. Atrakcje Podkarpacia – sprawdź, jakie miejsca warto zobaczyć w południowo-wschodniej Polsce Ferie zimowe 2024 – pomorskie Ferie zimowe 2024 w woj. pomorskim zaplanowano w terminie 29 stycznia – 11 lutego 2024. Północna Polska skrywa wiele atrakcji i pięknych zakątków. Odkryj ciekawe miejsca na Pomorzu. Ferie zimowe 2024 – śląskie Na przełomie stycznia i lutego (29 stycznia – 11 lutego 2024) na ferie zimowe wyjadą dzieci z województwa śląskiego. Macie w planach wycieczkę na Dolny Śląsk? Podpowiadamy, co warto zwiedzić. Ferie zimowe 2024 – kujawsko-pomorskie W dniach 12–25 lutego przypadnie czwarta i zarazem ostatnia tura ferii zimowych 2024. Jednym z pięciu regionów, w którym uczniowie rozpoczną dwutygodniową przerwę w nauce, będzie Kujawsko-Pomorskie. Z czego słynie województwo kujawsko-pomorskie? Przedstawiamy kilka interesujących propozycji. Ferie zimowe 2024 – lubuskie Ferie zimowe 2024 w Lubuskim przypadną na okres od 12 do 25 lutego. Oto 10 najpiękniejszych miejsc na zachodzie Polski – atrakcje Lubuskiego, które musisz zobaczyć. Ferie zimowe 2024 – małopolskie W ostatniej turze ferii zimowych 2024, w terminie od 12 do 25 lutego, wyjazd na zimowisko mogą planować rodzice uczniów małopolskich szkół. Wybieracie się na południe Polski? Podpowiadamy, co warto zobaczyć w województwie małopolskim. Ferie zimowe 2024 – świętokrzyskie W tym samym czasie, co uczniowie z woj. kujawsko-pomorskiego, lubuskiego i małopolskiego, ferie rozpoczną ich rówieśnicy ze Świętokrzyskiego. Przerwę zimową zaplanowano w terminie od 12 do 25 lutego 2024. Odkryj Świętokrzyskie na nowo – region skrywa wiele atrakcji i tajemnic. Ferie zimowe 2024 – wielkopolskie Najdłużej na ferie muszą poczekać uczniowie z woj. wielkopolskiego, gdzie przerwa zimowa rozpocznie się 12 lutego, a zakończy 25 lutego 2024. Zapraszamy na wycieczkę szlakiem największych atrakcji województwa wielkopolskiego. Polskie miasto numerem jeden w Europie. To najlepsze miejsce na zimowy wyjazd Polskie miasto uznane za najlepsze miejsce na zimowy wyjazd. I to po raz trzeci z rzędu. W specjalnie przygotowanym zestawieniu wyprzedziło m.in. Berlin i Wiedeń. Gdzie na ferie zimowe 2024? W okresie ferii najchętniej odwiedzane przez rodziny z dziećmi jest południe kraju, z Zakopanem, czyli „zimową stolicą Polski”, na czele. Planując zimowy wypoczynek w Polsce warto rozważyć także inne kurorty, których jest u nas pod dostatkiem. Zarówno zaawansowanym, jak i początkującym miłośników sportów zimowych polecamy Białkę Tatrzańską, Szklarską Porebę, Szczyrk, Wisłę, Jaworzynę Krynicką oraz Czarną Górę. Coraz częściej ferie zimowe spędzamy za granicą. Najczęstszym wyborem są kurorty w Austrii, szwajcarskie stoki i włoskie ośrodki narciarskie, jak Cortina d'Ampezzo czy Selva di Val Gardena. Osobom szukającym mniej oczywistych kierunków proponujemy narty w Bułgarii, narty w Andorze oraz narty w Turcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
„Cuda Polski 2023”: lista miejsc nominowanych w plebiscycie Travelera [woj. pomorskie i zachodnipomorskie]
Ruszamy w góry, nad morze, nie zapominając o środkowej części kraju. W ogłoszonym przez miesięcznik National Geographic Traveler plebiscycie „Cuda Polski 2023” wspólnie z czytelnikami wybierzemy najciekawsze miejsca nad Wisłą.
W tym artykule: Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa pomorskiego Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa zachodniopomorskiego Już 23 czerwca startuje wakacyjny plebiscyt Travelera „Cuda Polski 2023”, w którym o miano „cudu” powalczą wciąż turystycznie nieodkryte atrakcje z każdego województwa. O tym, kto zwycięży zadecydują czytelnicy w głosowaniu internetowym. Poniżej przedstawiamy pierwszych finalistów tegorocznej edycji wydarzenia. Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa pomorskiego Zatopiony Las koło Czołpina. Te odsłonięte spod piasku przez fale Bałtyku pozostałości bukowo-dębowego lasu strawionego przez pożar lub wyciętego przez naszych przodków, pochodzą prawdopodobnie sprzed 3 tys. lat. Obszar, na którym niegdyś rosły, znajdował się z dala od linii brzegowej i dopiero z czasem został wchłonięty przez morze. Pole tulipanów na Żuławach. Nie każdy wie, że i na Żuławach możemy znaleźć prawdziwe tulipanowe pola – obrazek niemal jak spod Amsterdamu. Dzięki wspólnym staraniom Państwa Marioli i Tomasza Luzarów z Anną van der Burg-Czekałą odwiedzający mają możliwość podziwiania spektakularnych tulipanowych dywanów. Zagroda Inicjatyw Twórczych Swołowo. Pomysł na Zagrodę Inicjatyw Twórczych, zwanej Zagrodą Swołowo wziął się z marzeń o miejscu, w którym można by ukazać wyjątkowość Swołowa oraz bogactwo kultury pomorskiej. To idealne miejsce do organizacji imprez kulturalnych, plenerów, koncertów czy zajęć edukacyjnych. Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa zachodniopomorskiego Ogrody Hortulus w Dobrzycy. Oto kompleks składający się z dwóch ogrodów o różnym charakterze. Ogrody Tematyczne Hortulus oraz Ogrody Hortulus Spectabilis są oddalone od siebie o 2 km, a każdy z nich posiada własną infrastrukturę. Ogrody można zwiedzać niezależnie od siebie lub zwiedzić dwa ogrody w jeden dzień. Morskie Centrum Nauki w Szczecinie. Pomorze Zachodnie wzbogaciło się o obiekt, który będzie nową wizytówką Szczecina. Morskie Centrum Nauki zaprasza na wyprawę do świata mórz i oceanów. Rozpięta na trzech kondygnacjach, sprawiająca wrażenie lewitującej w przestrzeni, kula planetarium umożliwi podróże międzygwiezdne w mikrokosmos – do wnętrza ludzkiego ciała. Most Europejski Siekierki-Neurüdnitz. Most jest symbolem połączenia tego co było rozdzielone i otwarcia tego co było zamknięte. Ma znaczenie symboliczne zarówno w wymiarze historycznym, jaki i politycznym. Położony nad wyjątkowo cennymi, naturalnymi rozlewiskami Odry w Cedyńskim Parku Krajobrazowym. Weź udział w plebiscycie „Cuda Polski National Geographic Traveler 2023” i wytypuj najciekawsze miejsca w Polsce. Głosy można oddawać za pośrednictwem strony cudapolski.national-geographic.pl. Głosowanie potrwa do 16 lipca, a laureatów tegorocznej edycji wydarzenia poznamy 24 lipca.
Opuszczone miejsca na Pomorzu. 6 niesamowitych budynków. Jakie kryją tajemnice?
Samowola budowlana, marzenie o elektrowni jądrowej, miejsce spotkań masonerii… Opuszczone miejsca na Pomorzu to kopalnia historii niesamowitych, a czasami przyprawiających o dreszcz.
W tym artykule: Zakłady Mięsne w Gdańsku Kościół ewangelicki w Pogódkach Willa przy ul. Sobótki w Gdańsku Sanatorium w Gdyni Orłowie Ośrodek Pomiarów Zewnętrznych w Żarnowcu Zamek w Łapalicach Województwo pomorskie to obszar, na którym nie brakuje tajemniczych obiektów i towarzyszących im niezwykłych opowieści. Wśród opuszczonych miejsc wartych uwagi znajdziemy między innymi ośrodek pomiarów, sanatorium, kościół i… „zamek” w stanie surowym. Historia województwa pomorskiego naznaczona jest przenikaniem się wpływów polskich i niemieckich oraz katolicyzmu i religii protestanckich. Znajduje to również swoje odzwierciedlenie w architekturze tego regionu Polski. W czasach PRL-u Pomorze było z kolei miejscem wielu interesujących inwestycji, które jednak nie zawsze przynosiły zamierzony rezultat. O dziejach województwa wiele mówią opuszczone obiekty. Zapisane są w nich zmiany w strukturze społecznej regionu, niezrealizowane plany władz miejskich i krajowych. A także niespełnione ambicje mieszkańców. Oto najbardziej interesujące opuszczone miejsca na Pomorzu. Zakłady Mięsne w Gdańsku Gdańska Rzeźnia Miejska, położona między ul. Angielska Grobla a kanałem Na Stępce, powstała w latach 1892–1894. Posiadała ona własną bocznicę kolejową i nabrzeże portowe, dzięki czemu miały do niej dostęp statki i pociągi. Przez lata zaopatrywała mieszkańców Gdańska w mięso. Jej pracownicy zaś przywiązywali dużą wagę do jakości żywności i przestrzegania zasad higieny. Okres największej świetności zakładów mięsnych przypadał na czasy dwudziestolecia międzywojennego. Przetrwały one jednak II wojnę światową i po jej zakończeniu wznowiły działalność. W latach 60. XX wieku tuż obok zakładów zbudowano nawet… kino Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Mięsnego „Piast”. Cieszyło się ono opinią najnowocześniejszej gdańskiej sali kinowej. Odkrywamy fascynujące historie zamków Warmii i Mazur. W tle czary i masoneria Zamki Warmii i Mazur. Jest ich kilkadziesiąt, a każdy kryje w sobie jakąś tajemnicę. Po upadku PRL-u Zakłady Mięsne zostały jednak zamknięte, a nowi prywatni właściciele nie byli zainteresowani zagospodarowaniem pozostałych po nich budynków. Z 22 obiektów wchodzących w skład wielkiego kompleksu ocalały jedynie cztery, a i one stopniowo popadają w ruinę. Obecnie popularne niegdyś zakłady stanowią symbol dewastacji zabytków. W lipcu 2010 roku spłonął dach siedziby dyrekcji zakładów, dopełniając tego smutnego wizerunku. Kościół ewangelicki w Pogódkach Neogotycka świątynia ewangelicka we wsi Pogódki w Kociewiu powstała w 1899 roku. jako miejsce modlitwy dla lokalnej społeczności protestanckiej, a konkretnie – członków Ewangelickiego Kościoła Unii Staropruskiej. Społeczność ta składała się wówczas z około 50 osób. Kościół służył wiernym aż do wybuchu II wojny światowej, lecz kiedy w 1948 r. Niemcy opuścili miejscowość, zaczął stopniowo popadać w ruinę. W czerwcu 1986 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków, ale jego wnętrze przedstawia dość smutny widok. Odrapane ściany, brak jakiegokolwiek wyposażenia oraz zabite deskami i pozbawione szyb okna pokazują wyraźnie, że od ponad siedemdziesięciu lat obiekt nie jest użytkowany. Zachowały się natomiast resztki zdobień nad wejściem głównym, wewnątrz zaś do dziś można odczytać pozostałości niemieckich napisów. Za kościołem znajduje się z kolei cmentarz, na którym zostali pochowani dawni parafianie ewangelickiej świątyni. Willa przy ul. Sobótki w Gdańsku Neorenesansowa willa, znajdująca się na Wzgórzu Zinglera przy ul. Sobótki 14 w Gdańsku, została wybudowana w latach 1907–1910. Jej pierwszym właścicielem był ceniony gdański laryngolog Michał Litewski. W bliskim otoczeniu budynku znajdowała się restauracja należąca do… lóż masońskich Zur Kette an der Weichsel i Zum Drei Säule. Nic więc dziwnego, że z czasem zaczęto opowiadać, że masoni gościli również w pobliskiej willi, aby odbywać w niej swoje spotkania i odprawiać tajemnicze rytuały. Inna wersja legendy głosi z kolei, że w budynku gościli nie masoni, a… najprawdziwsze czarownice i duchy. Jeden z mieszkańców willi wyniósł się z niej podobno po zaledwie dwóch tygodniach, ponieważ w nocy słyszał straszne dźwięki dochodzące z nieznanego bliżej źródła. Choć już w czasach PRL-u o willi krążyły wspomniane powyżej mroczne opowieści, nie przeszkodziło to Telewizji Polskiej w jej zakupieniu w latach 70. na potrzeby TVP Gdańsk. Po 1996 r. pracownicy TVP opuścili budynek, a on sam popada w coraz większą ruinę i naprawdę przyprawia o dreszcze… przeciekającym dachem i zielonymi kałużami na podłodze. Pojawiła się jednak nadzieja na zmianę tego stanu rzeczy. W 2018 r. willę zakupił deweloper Yareal, lecz nadal nie dostał zgody na remont obiektu i budowę czterech innych budynków. Sanatorium w Gdyni Orłowie Sanatorium przy ul. Zacisznej 2a w Gdyni Orłowie zostało wybudowane w 1962 r. jako Dom Wczasowo-Leczniczy Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej i Przemysłu Terenowego. Jego powstanie miało związek z obchodami 1000-lecia Państwa Polskiego, o czym informuje umieszczona na nim pamiątkowa tablica. Początkowo budynek był dwupiętrowy, lecz już po pięciu latach działalności ośrodka dobudowano trzecie piętro, a z czasem i czwarte, ponieważ cieszył się coraz większą popularnością wśród turystów. W kolejnych latach nazwę sanatorium zmieniono na Dom Profilaktyczno-Wypoczynkowy „Zdrowie” i działał pod nią aż do 2005 roku. Jego właściciele kusili klientów atrakcyjnymi cenami oraz szeroką ofertą turnusów rekreacyjnych, odchudzających i rehabilitacyjnych. Odbywały się w nim również imprezy okolicznościowe, konferencje i szkolenia. Od czasu zamknięcia sanatorium budynek popada w coraz większą ruinę. Straszy wybitymi oknami, brakującymi drzwiami, wszechobecnym niechlujnym graffiti i zdartą podłogą. Ciekawym jego elementem jest natomiast stylizowany napis „W Gdyni nie pada” na gzymsie nadbudówki, który rzuca się w oczy nawet z dużej odległości. W czerwcu 2013 r. w budynku wybuch pożar, lecz skończyło się jedynie na drobnych zniszczeniach, m.in. starej pościeli i stolarki okiennej. Plany zburzenia obiektu i wybudowania w jego miejsce zabudowy wielorodzinnej spotkały się z krytyką mieszkańców Gdyni, więc na razie na terenie dawnego sanatorium nic się nie zmienia. Ośrodek Pomiarów Zewnętrznych w Żarnowcu Powstanie Ośrodka Pomiarów Zewnętrznych w Żarnowcu wiązało się z budową Elektrowni Jądrowej „Żarnowiec” w latach 1982–1989. Celem działalności ośrodka było badanie klimatu i wpływu elektrowni na stan środowiska naturalnego, do czego służyła m.in. ultranowoczesna aparatura. Uwagę mieszkańców okolicznych miejscowości przykuwała przede wszystkim licząca ponad 200 metrów wieża, która wznosiła się nad siedzibą ośrodka. Ambitne plany budowniczych elektrowni jądrowej zakładały również powstanie na jego terenie eksperymentalnego sadu, w którym badano by wpływ promieniowania na rośliny i owoce. Opuszczone pałace w Polsce. Jakie kryją tajemnice? Na terenie Polski, a w szczególności na Dolnym Śląsku, znajduje się wiele opuszczonych, popadających w ruinę pałaców. Historie niektórych z nich budzą przerażenie i przyprawiają o dres... Wraz z końcem PRL-u prace nad elektrownią zaniechano, a Ośrodek Pomiarów Zewnętrznych przejęła firma PolPato, która nie miała pomysłu na jego zagospodarowanie. Po upadku firmy w 2002 r. pozbawiony ochrony obiekt stał się celem złomiarzy, którzy zagarnęli nawet… nowoczesny radar metrologiczny Plessey WF3. Na złom trafiły również pozostałości wieży, którą rozebrano w 2008 r. Zamek w Łapalicach Jednym z ciekawszych opuszczonych obiektów na Pomorzu jest zamek w Łapalicach, stanowiący przykład samowoli budowlanej i wygórowanych ambicji właściciela. W 1983 r. snycerz Piotr Kazimierczak dostał pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego o powierzchni 170 m2, w którym miała się również znajdować jego pracownia rzeźbiarska. Ostatecznie wybudował jednak… rezydencję o powierzchni 5000 m2, przypominającą wyglądem staropolskie zamki i pałace. Choć obiekt od początku znacząco przekraczał dozwolone gabaryty, dopiero w 2006 r. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nakazał jego rozbiórkę. Przez kolejne lata właściciel walczył o prawo do zachowania budynku, m.in. oferując stworzenie w nim pensjonatu. W końcu po długiej batalii sądowej w 2013 roku inspektor wydał decyzję o zakazie dalszych prac budowlanych, lecz zamek pozostał na swoim miejscu. W 2015 roku z pomysłem jego zakupienia wystąpiła… grupa fanów Harry’ego Pottera, która uznała, że okazała rezydencja w stanie surowym do złudzenia przypomina Hogwart. Opuszczone kościoły. Zbezczeszczone, zrujnowane i zapomniane świątynie w Polsce i w Europie Zwiedzając Polskę i inne europejskie kraje, można trafić na opuszczone kościoły, które przez lata stopniowo popadają w ruinę. Nierzadko wiążą się z nimi niezwykłe historie i mroczne t... Tych, którym przeszło przez myśl zajrzenie do środka obiektu, przestrzegamy, że przebywanie w nim grozi kalectwem lub śmiercią. W 2017 roku młody mężczyzna doznał poważnych obrażeń nóg po tym jak wpadł do szybu windowego, a cztery lata później jeszcze cięższe obrażenia po podobnym wypadku odniosło dwóch piętnastolatków. Źródła: 1. Dawne Zakłady Mięsne w Gdańsku. Gdańska Rzeźnia Miejska powstała w 1894 roku. Obecnie pozostało kilka zrujnowanych budynków, dziennikbaltycki.pl, 2. Kościół ewangelicki – ruiny w Pogódkach, kociewie24.eu, 3. Melańczuk Maciej, Ośrodek Pomiarów Zewnętrznych, ejzarnowiec.pl, 4. Olejniczak Anna, Zabytkowa willa przy ul. Sobótki w Gdańsku. Budynek, w którym mieściła się m.in. TVP Gdańsk, popada w coraz większą ruinę, gdansk.naszemiasto.pl, 5. Opuszczone sanatorium „Zdrowie” w Gdyni Orłowie, onet.pl, 6. Stulin Jan, Zamek w Łapalicach – samowola budowlana, która przyciąga turystów z całego świata, morizon.pl, 7. Szczerba Patryk, Sanatorium w Orłowie straszy od lat. Szansą na zmiany nowy plan miejscowy, trojmiasto.pl, 8. Ziomek Witold, Zamek w Łapalicach to największa samowola budowlana w Polsce. Budowa trwa od 30 lat, money.pl, Nasz ekspert Marek Teler Dziennikarz, popularyzator historii, bloger. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor książek „Kobiety króla Kazimierza III Wielkiego", „Zapomniani artyści II Rzeczypospolitej", „Zagadka Iny Benity". „ AK-torzy kontra kolaboranci" (Nagroda Klio III stopnia w kategorii varsaviana) i „Upadły amant. Historia Igo Syma". Publikował na łamach magazynów „Focus Historia” i „Skarpa Warszawska” oraz na portalu historycznym Histmag.org.
Znasz wszystkie województwa w Polsce? Sprawdź, ile ich jest i jakie mają stolice
Jeszcze nie tak dawno temu, Polska była podzielona na 49 województw. Obecnie obowiązujący podział administracyjny kraju uwzględnia jednak mniej, bo tylko 16 jednostek pierwszego stopnia. Warto jednak pamiętać, że nie jest to stała liczba i niewykluczone, że w przyszłości zostanie ona powiększona o kolejne województwa. Choć na razie nic na to nie wskazuje, to dyskusja na ten temat ożywa co pewien czas, więc można uznać, że ta perspektywa jest całkiem realna. Jakie mamy województwa w Polsce? Które miasta stanowią ich stolice? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
W tym artykule: Ile jest województw w Polsce? Województwa w Polsce - nazwy i stolice Największe województwo w Polsce Nowe województwa w Polsce Zanim jednak przejdziemy do konkretów, w pierwszej kolejności wyjaśnijmy, czym właściwie jest województwo. Pod tym pojęciem należy rozumieć jednostkę organizacyjną pierwszego, czyli najwyższego stopnia. Wszystkie województwa w Polsce dzielą się na mniejsze jednostki drugiego stopnia, czyli powiaty. Na ich obszarze obowiązuje z kolei podział na jednostki trzeciego stopnia - gminy. Ile jest województw w Polsce? W latach 1945-1998, w Polsce obowiązywał podział na 49 województw. W styczniu 1999 roku wprowadzono podział na 16 województw. Takie działanie miało na celu stworzenie większych regionów, które po przystąpieniu Polski do Wspólnoty Europejskiej mogły być konkurencyjne dla jednostek administracyjnych obowiązujących w państwach zachodnioeuropejskich. Wprowadzenie większych województw miało też uzasadnienie ekonomiczne. Połączone jednostki miały być bardziej efektywne w ujęciu gospodarczym, a przy okazji - ich budżet miał być racjonalniej wykorzystywany. Województwa w Polsce - nazwy i stolice Województwa Polski są nazywane w nawiązaniu do nazw największych miast z ich obszaru, które są ich stolicami (tzw. miasta wojewódzkie), albo do nazw regionu. Tak przedstawia się aktualna lista województw (w kolejności alfabetycznej): województwo dolnośląskie: miasto wojewódzkie to Wrocław, województwo kujawsko-pomorskie: siedzibą wojewody jest Bydgoszcz, a siedzibą sejmiku województwa - Toruń, województwo lubelskie: miasto wojewódzkie to Lublin, województwo lubuskie: siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski, a siedzibą sejmiku województwa - Zielona Góra, województwo łódzkie: miasto wojewódzkie to Łódź, województwo małopolskie: miasto wojewódzkie to Kraków, województwo mazowieckie: miasto wojewódzkie to Warszawa, województwo opolskie: miasto wojewódzkie to Opole, województwo podkarpackie: miasto wojewódzkie to Rzeszów, województwo podlaskie: miasto wojewódzkie to Białystok, województwo pomorskie: miasto wojewódzkie to Gdańsk, województwo śląskie: miasto wojewódzkie to Katowice, województwo świętokrzyskie: miasto wojewódzkie to Kielce, województwo warmińsko-mazurskie: miasto wojewódzkie to Olsztyn, województwo wielkopolskie: miasto wojewódzkie to Poznań, województwo zachodniopomorskie: miasto wojewódzkie to Szczecin. Największe województwo w Polsce Powierzchnia województw różni się dość wyraźnie. Pod tym względem, największą jednostką administracyjną pierwszego stopnia jest województwo mazowieckie ze stolicą w Warszawie (35558 km kw.). Mazowieckie przoduje też w kwestii liczby mieszkańców. Jak wskazują dane Głównego Urzędu Statystycznego, na koniec 2020 roku województwo mazowieckie zamieszkiwało 5425000 osób. Drugie pod względem powierzchni jest województwo wielkopolskie (29826 km kw.) ze stolicą w Poznaniu. Populacja w Wielkopolsce jest jednak wyraźnie niższa - drugie największe województwo w Polsce zamieszkuje 3496500 osób (stan na koniec 2020 roku). Pod tym względem, wyraźnie lepiej od wielkopolskiego wypada województwo śląskie (12333 km kw.) ze stolicą w Katowicach, w którym pod koniec 2020 roku mieszkało aż 4492300 osób. Sprawia to, że to właśnie tej jednostce administracyjnej przypada tytuł najgęściej zaludnionego województwa w kraju. Najmniejsze, zarówno pod względem wielkości, jak i populacji, jest województwo opolskie ze stolicą w Opolu. Pod koniec 2020 roku, obszar o powierzchni 9412 km kw. zamieszkiwało 976800 osób. Nowe województwa w Polsce Lista województw nie jest finalnie zamknięta, o czym od czasu do czasu przypominają nam polityczne debaty. Co jakiś czas podnoszone są pomysły utworzenia trzech nowych jednostek administracyjnych pierwszego stopnia. Gdzie miałyby się znajdować? Zaczynamy od północy kraju, gdzie pojawił się pomysł utworzenia województwa środkowopomorskiego. Miałoby ono obejmować zachodnią część województwa pomorskiego, wschodnią część zachodniopomorskiego i północne obszary województwa wielkopolskiego. Pod względem administracyjnym, jego granice miałyby być zbliżone do tych, które wyznaczały dawne województwo koszalińskie. Stolicom nowej jednostki miałby być Koszalin. Siedziba sejmiku wojewódzkiego miałaby mieścić się w Słupsku. Zmierzamy w kierunku centrum kraju. Tam zrodził się pomysł wyodrębnienia województwa warszawskiego, które miałoby obejmować stolicę i przylegające do niej powiaty. Według rządzących, takie działanie ma przynieść ogromne korzyści finansowe dla pozostałych miast tworzących województwo mazowieckie, zapewniając lepszy podział środków. Obecnie, Warszawa znacząco zawyża statystyki finansowe całego regionu. Po jej wyodrębnieniu, miałoby się to zmienić. Idziemy na południe kraju, gdzie ma zostać wyodrębnione województwo częstochowskie (choć niewykluczone, że nowa jednostka administracyjna zyska nazwę "województwo staropolskie", o ile zostanie utworzona). W tym przypadku, kwestie ekonomiczne schodzą na dalszy plan, a na czoło wysuwają się motywy ideologiczne - przywrócenia Częstochowie statusu miasta wojewódzkiego domagają się sami mieszkańcy. Nowa jednostka administracyjna miałaby obejmować północną część województwa śląskiego, środkowo-zachodnią część województwa świętokrzyskiego i południowe rubieże województwa łódzkiego. Co ciekawe, nie wspomina się o włączeniu do nowej jednostki powiatów wschodniej części województwa opolskiego, które historycznie wchodziły w skład województwa częstochowskiego. Żaden z tych pomysłów nie jest nowy. Temat powraca co jakiś czas, zwykle przy okazji kampanii wyborczych (choć nie tylko). Czy doczekamy się zmian w podziale administracyjnym kraju? Czas pokaże.