Gullfoss zachwyca potęgą natury. Woda i skały tworzą niezwykły spektakl
Nie ulega wątpliwości, że Gullfoss jest jednym z najwspanialszych wodospadów na mapie Islandii. Jego dwustopniowa kaskada, zasilana przez wody lodowca Langjökull, stanowi doskonały przykład procesów erozyjnych, które od najdawniejszych czasów kształtują oblicze wyspy. Nie można jednak nie wspomnieć, że ten zachwycający twór natury jest także symbolem triumfu idei ochrony przyrody. Dzięki determinacji Sigríður Tómasdóttir „Złoty Wodospad” nie stał się kolejną elektrownią, a pozostał dobrem dostępnym dla każdego, kto chce poczuć majestat islandzkiej natury.
Spis treści: Wodospad na trasie Złotego Kręgu Dwustopniowa kaskada Batalia o ocalenie Gullfoss jako atrakcja turystyczna Islandia to nie tylko „kraina ognia i lodu”, ale także wodospadów. Powierzchnia niewielkiej wyspy jest poprzecinana tysiącami wodnych progów. Najbardziej znanym i najczęściej odwiedzanym przez turystów jest Gullfoss. Trudno się temu dziwić. Natura stworzyła niezwykły spektakl na rzece Hvítá, który na długo zapada w pamięć. Wodospad na trasie Złotego Kręgu Wodospad Gullfoss znajduje się w regionie Suðurland, w obrębie gminy Bláskógabyggð, która jest jedną z najbogatszych w atrakcje przyrodnicze jednostek administracyjnych kraju. Obszar ten, charakteryzujący się niską gęstością zaludnienia, stanowi doskonały przykład islandzkiego krajobrazu wyżynnego, gdzie działalność człowieka ogranicza się do zrównoważonej turystyki i tradycyjnej hodowli owiec. Wodospad jest zlokalizowany w odległości ponad 100 km na północny wschód od Reykjavíku. Z geograficznego punktu widzenia, Gullfoss znajduje się na styku relatywnie łagodnych nizin południowych i surowych, bezludnych wyżyn Interioru. Z perspektywy turysty, kluczowe znaczenie ma przynależność wodospadu do trasy Golden Circle, gdzie występuje on w ścisłej korelacji z Parkiem Narodowym Þingvellir i obszarem geotermalnym Geysir. Odległości między tymi punktami są relatywnie niewielkie, dzięki czemu każdy z nich można zobaczyć podczas jednego dnia podróży. Hvítá i jej lodowcowe źródło Gullfoss znajduje się na rzece Hvítá („Biała Rzeka”). Jej nazwa odnosi się do mlecznego, niemal białego koloru wody, który jest typowy dla cieków zasilanych przez lodowce. Nurt niesie spore ilości drobno zmielonego materiału skalnego, zwanego „mąką lodowcową”, która powstaje w wyniku tarcia mas lodu o podłoże skalne. Głównym źródłem rzeki jest Langjökull, drugi co do wielkości lodowiec Islandii, zlokalizowany na północ od wodospadu. Langjökull, którego nazwa oznacza „Długi Lodowiec”, jest kluczowym elementem systemu hydrologicznego południowej części wyspy. Jego topnienie zasila nie tylko Białą Rzekę, ale również systemy wód gruntowych, które po setkach lat filtracji wypływają w szczelinie Silfra w Þingvellir lub są podgrzewane przez magmę, tworząc erupcje gejzera Strokkur. Dwustopniowa kaskada Gullfoss składa się z dwóch odrębnych stopni, które tworzą schodkowy układ. Górna kaskada ma wysokość 11 metrów i charakteryzuje się szerokim, niemal wachlarzowym rozpięciem. Drugi stopień jest umiejscowiony pod kątem względem pierwszego. Woda spada z wysokości 21 metrów prosto do wąskiej szczeliny. Łączna wysokość spadku wynosi 32 metry. Tym, co wyróżnia Gullfoss na tle innych wodospadów, jest kąt, pod jakim rzeka zmienia swój bieg. Pomiędzy pierwszym a drugim stopniem Hvítá skręca gwałtownie o niemal 90 stopni, co potęguje turbulencje i tworzy spektakularne pióropusze mgły wodnej. Złota poświata i tęczowe spektakle Nazwa „Gullfoss”, oznaczająca „Złoty Wodospad”, nie wzięła się znikąd. Zdarza się, że na tym odcinku rzeki woda przyjmuje złocisto-brązową barwę. Istnieje proste wyjaśnienie tego zjawiska. W pogodne popołudnia, gdy słońce znajduje się nisko nad horyzontem, jego promienie padają na wodę nasyconą lodowcowym osadem pod kątem, który nadaje kaskadzie charakterystyczny odcień. Warto wspomnieć o tęczach, które niemal permanentnie unoszą się nad kanionem w słoneczne dni. Gęsta mgła, generowana przez uderzenie średnio 140 metrów sześciennych wody na sekundę, działa jak gigantyczny pryzmat. Zjawisko to jest tak intensywne, że tęcze są widoczne nawet z dużej odległości, zanim jeszcze podróżny ujrzy samą rzekę. Batalia o ocalenie Status wodospadu jako pomnika przyrody nie zawsze był czymś oczywistym. Na początku XX wieku wodospad stał się centralnym punktem jednego z pierwszych i najważniejszych konfliktów ekologicznych w historii Islandii. W 1907 roku brytyjski inwestor Howell’s Syndicate Ltd. podjął próbę okiełznania potęgi rzeki Hvítá w celu budowy zapory i elektrowni wodnej, co doprowadziłoby do zalania kaskady. Ówczesny właściciel terenu, rolnik Tómas Tómasson, odrzucił wprawdzie lukratywną ofertę sprzedaży za astronomiczną wówczas kwotę 50 tysięcy koron, jednak ostatecznie uległ naciskom i wydzierżawił wodospad zagranicznemu kapitałowi. Wtedy do walki wkroczyła jego córka, Sigríður Tómasdóttir. Kobieta wykazała się niezwykłym uporem. Za własne oszczędności wynajęła prawnika (Sveinna Björnssona, późniejszego pierwszego prezydenta Islandii) i wielokrotnie przemierzała pieszo 120-kilometrową, usianą przeszkodami drogę do Reykjavíku, by osobiście interweniować u władz. Kiedy batalia prawna wydawała się przegrana, Sigríður zagroziła ostatecznym protestem – rzuceniem się w odmęty wodospadu, jeśli prace budowlane ruszą. Ten dramatyczny gest i bezkompromisowa postawa zyskały ogromny rozgłos. Choć procesy sądowe formalnie zakończyły się przegraną rodziny z Brattholt, wywołany opór i ciągłe opóźnienia doprowadziły inwestorów do finansowego impasu. W 1929 roku umowa dzierżawy została ostatecznie anulowana z powodu zaległości w opłatach. Gullfoss jako atrakcja turystyczna Gullfoss jest jednym z najlepiej przygotowanych do obsługi ruchu turystycznego miejsc na Islandii. Odwiedzający mogą podziwiać wodospad z kilku różnych perspektyw: poziom górny – ścieżki prowadzące bezpośrednio z górnego parkingu oferują panoramiczny widok na całą kaskadę i wijący się poniżej kanion; poziom dolny – schody prowadzą w dół do skalnej półki położonej tuż nad drugą kaskadą. Jest to najbardziej spektakularne miejsce, w którym można poczuć potęgę kaskady na własnej skórze; wschodni brzeg – dla osób poszukujących spokoju i perspektywy rzadziej spotykanej na zdjęciach, istnieje możliwość dotarcia na przeciwległy brzeg rzeki drogą nr 349. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Siklawa to duma polskich Tatr. Najpotężniejszy wodospad w kraju imponuje nie tylko rozmiarami
Huk spadającej wody, surowe tatrzańskie krajobrazy i imponująca wysokość – Siklawa to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc w polskich górach. Największy wodospad w Tatrach przyciąga turystów niezależnie od sezonu.
W tym artykule: Największy wodospad w Tatrach Polskich zachwyca nie tylko rozmiarami Wodospad Siklawa w Tatrach – okolica Jak dotrzeć pod największy wodospad w Tatrach Polskich? Wodospad Siklawa – praktyczne informacje przed wędrówką Czy Siklawa to największy wodospad w Tatrach? Największy wodospad w Tatrach Polskich znajduje się w Tatrach Wysokich i jest częścią potoku Roztoka. Spada z progu Ściany Stawiarskiej, która rozdziela dwie doliny: Roztoki oraz Pięciu Stawów Polskich. Woda spływa tu dwoma, trzema, a zdarza się, że również czterema strugami. To zależy od poziomu wody w Wielkim Stawie. Wysokość Siklawy to 65-70 metrów, a nachylenie ściany: 35 stopni. Huk wody jest tu tak wielki, że trudno cokolwiek usłyszeć. Dlatego turyści oddają się tu po prostu kontemplacji. Milkną rozmowy, pokrzykiwania. Największy wodospad w Tatrach Polskich zachwyca nie tylko rozmiarami Przy dobrej pogodzie obserwować tu można urokliwą mgiełkę przybierającą różne kolory. Ten efekt przyciąga artystów, zwłaszcza malarzy i poetów, już od XIX wieku. Powstało wiele obrazów, na których zobaczymy charakterystyczną siklawską tęczę. Już w 1832 roku największy wodospad w Tatrach Polskich opisywał Seweryn Goszczyński: „O sto kroków od nas przewalał się spadek Siklawej Wody, i rosił nas mgłami swoimi. Przekrojony od sterczącej na wierzchu opoki, rzuca się po skale prostopadłej”. Wodospad Siklawa w Tatrach – okolica Sama okolica Siklawy jest wręcz bajkowa. Wysokie szczyty Tatr Wysokich, zielone wzgórza, mieniące się w słońcu górskie jeziora. Nieopodal położone jest schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów (1670 m n.p.m., najwyżej w polskich górach). A sama Dolina Pięciu Stawów uważana jest za najpiękniejszą w Tatrach. Można stąd wyruszyć np. na Kozi Wierch (2291 m n.p.m.). To najwyższy wierzchołek w Polsce, niebędący szczytem granicznym (jak np. Rysy). Ewentualnie na Szpiglasowy Wierch, z którego roztacza się fantastyczna panorama na polskie i słowackie góry. Niezwykły klimat ma też samo Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Spotkamy tu wielbicieli gór z całej Polski i nie tylko. Wielu bywalców poleca też tutejszą kuchnię, a zwłaszcza legendarną szarlotkę. Jak dotrzeć pod największy wodospad w Tatrach Polskich? Szlak prowadzący do wodospadu Siklawa jest łatwy, dlatego warto polecić go nawet osobom, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z górskimi wędrówkami. Można tam dojść na przykład z parkingu w Palenicy Białczańskiej. Idąc czerwonym, a następnie zielonym szlakiem Doliną Roztoki dotrzemy do Siklawy w trzy godziny. Po drodze mamy szansę zobaczyć także inny wodospad – Wodogrzmoty Mickiewicza. Nieco okrężną – ale równie piękną trasą – można tam dojść również przez Morskie Oko. Obie te trasy uważane są za jedne z najpiękniejszych w całych Tatrach. W sezonie musimy więc liczyć się z dużą liczbą napotkanych turystów. Warto rozważyć rozpoczęcie wyprawy o bardzo wczesnej porze – np. 5 czy 6 rano, kiedy na szlakach jest jeszcze dość pusto. Wcześniej dobrze pomyśleć też o rezerwacji miejsca parkingu w Palenicy. Jest to możliwe online i warto to zrobić ze sporym wyprzedzeniem. Koszt to 36 zł za dzień. Gdy ten parking jest pełny, można spróbować dostać się na te na Łysej Polanie, Polanie Zgorzelisko, w Bukowinie Tatrzańskiej lub Białce Tatrzańskiej. Inną opcją jest dojazd busem z Zakopanego. W sezonie, w popularnych godzinach jeżdżą one nawet co kilkanaście minut. Wodospad Siklawa – praktyczne informacje przed wędrówką Na cały trekking pod Siklawę i z powrotem warto zarezerwować sobie od 6 do 7 godzin. Tak by mieć czas na niespieszny marsz, ale też podziwianie widoków czy posiłek. Warto pamiętać, że wchodząc do Tatrzańskiego Parku Narodowego w Palenicy Białczańskiej, musimy uiścić opłatę: 10 zł osoba dorosła, 5 zł – dziecko. Są też bilety tygodniowe: odpowiednio: 50 i 25 zł. A także grupowe: 90 zł dla grupy 10 osób (45 zł – ulgowy). Pieniądze z biletów przeznacza się na tworzenie i utrzymanie infrastruktury turystycznej (wynajem przenośnych toalet, sprzątanie i remonty szlaków, wymianę oznaczeń itp.) i edukacyjnej parku narodowego oraz na ochronę przyrody. 15 procent wpływów z opłat za wstęp wspiera działalność ratowniczą Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Wprawdzie szlak jest prosty i nie wymaga żadnego specjalistycznego sprzętu, ale warto pamiętać, że po deszczu bywa tu bardzo ślisko. Część trasy może też być oblodzona, wiedzie przez pas wygładzeń polodowcowych – ten fragment nazywany jest czasem danielkami. Nazwa wzięła się od przewodnika tatrzańskiego Jana Gąsienicy Daniela, który w 1924 roku poślizgnął się tu i spadł w przepaść. Gerlach: najwyższy szczyt Tatr. Znane i mniej znane fakty o największej z tatrzańskich gór Z wysokością 2655 m n.p.m. Gerlach nie tylko góruje nad innymi szczytami Tatr Wysokich, ale także stanowi symbol i wyzwanie dla miłośników górskich wędrówek i alpinistów. Najwyższy szcz... Siklawa – jak się przygotować? To, że szlak jest dość łatwy, nie oznacza, że na Siklawę można wybrać się w klapkach japonkach, podkoszulku i z reklamówką popularnego dyskontu w dłoni. Konieczne są dobre buty trekkingowe i odpowiednia odzież: kurtka przeciwdeszczowa, spodnie trekkingowe, softshell, polar. Musimy pamiętać, że pogoda w górach potrafi zmienić się błyskawicznie. Musimy być przygotowani na deszcz, burzę, grad, znaczny spadek temperatury. Do niedużego plecaka warto wrzucić wodę i batony energetyczne na zapas. Poza tym latarkę czołówkę, bidon filtrujący wodę czy apteczkę, koniecznie z plastrami na otarcia. Czy Siklawa to największy wodospad w Tatrach? Warto pamiętać, że Siklawa dość często mylona jest z Siklawicą, a więc wodospadem, który leży w całkiem innym miejscu: na końcu Doliny Strążyskiej, pod Giewontem, w Tatrach Zachodnich. Co ciekawe, Siklawa nie jest największym wodospadem całych Tatr. Ten znajduje się już na Słowacji, dokładnie w Dolinie Białej Wody. Nazywa się Ciężka Siklawa i jest wysoki nawet na 100 metrów. Nasz ekspert Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"
Jak zobaczyć ognisty wodospad w Yosemite? To jedna z najwspanialszych iluzji optycznych świata
Każdego roku, tylko przez krótką chwilę, promienie zimowego słońca zamieniają potężnego El Capitana w ulotny, mieniący się ogniem wodospad. To widok, który pamięta się przez całe życie. Wygląda jak scena z legend.
Amerykański Park Narodowy Yosemite w Kalifornii jest marzeniem wielu podróżników-miłośników przyrody, ale w lutym przyciąga jeszcze więcej turystów niż zwykle. Staje się wtedy sceną jednej z najbardziej fascynujących iluzji optycznych w przyrodzie i prezentuje wodospad, który zdaje się być zrobiony z czystego, złotego ognia. Ognisty spektakl w Yosemite – czym jest iluzja Firefall? Ognisty wodospad, czyli tzw. Firefall, to wyjątkowy efekt świetlny powstający tylko wtedy, gdy zachodzące słońca pada pod idealnym kątem na wodospad Hosetail Fail w Dolinie Yosemite, który spływa po mekce wszystkich wspinaczy – legendarnej skale El Capitan. Woda, oświetlona przez intensywne, niskie światło słoneczne, zyskuje jaskrawe, pomarańczowo-czerwone zabarwienie i przypomina spływającą lawę. Kiedy można zobaczyć Firefall? Niestety, nie każda zimowa wizyta w Yosemite gwarantuje dogodne warunki do obserwowania ognistego wodospadu. Podróżnicy każdego roku czekają w napięciu. Najważniejsze jest to, że Horsetail Fail jest wodospadem sezonowym – zasila go głównie topniejący śnieg. Podczas zim o niewielkich opadach wodospad może być zupełnie suchy. Ważne jest także niebo. Zachodzące słońce musi świecić bez przeszkód, ale najważniejszy jest jego kąt padania – zjawisko jest widoczne tylko przez około 10–15 minut dziennie jedynie przez kilka dni w lutym, gdy Słońce przechodzi dokładnie w linii wodospadu. Optymalne okno na oglądanie ognistego wodospadu jest pomiędzy 12 a 24 lutego, chociaż dokładne daty różnią się w zależności od roku. Park Narodowy Yosemite zawsze informuje, kiedy ma pojawić się spektakl. Od kiedy ludzie zachwycają się ognistym widowiskiem? Zjawisko to było prawdopodobnie widoczne od tysięcy lat, ale najbardziej popularne stało się dzięki zdjęciu wykonanym w 1973 roku przez fotografa Galena Rowella. Jednak turyści w XIX wieku zachwycali się w tym miejscu zupełnie innym – bo stworzonym przez człowieka – ognistym widowiskiem. XIX-wieczne ogniste show Sztuczny „Firefall” (czyli po polsku „spadek ognia”), od którego nazwę przyjął wodospad, był w rzeczywistości ognistym show zaprojektowanym po to, by zachęcać turystów do odwiedzin parku. Praktyka ta miała zostać zapoczątkowana w 1873 roku przez Jamesa MacCaulaya, irlandzkiego osadnika i jedno z pierwszych pracowników Yosemite, który zbudował i obsługiwał płatną drogę z Doliny Yosemite do Glacier Point (granitowego szczytu o wysokości ok. 2193 m n.p.m.). MacCaulay zapoczątkował tradycję znoszenia płonących drewien z ogniska ze szczytu Glacier Point, by stworzyć show dla turystów znajdujących się poniżej. Nie jest jasne, czy był świadomy naturalnego, zimowego zjawiska na Wodospadzie Horsetail, który pozostał w dużej mierze niezauważony przed pojawieniem się nowoczesnej fotografii. Ogień towarzyszył jednak Yosemite od wielu, wielu lat. Ofiara własnego sukcesu Z czasem rytuał spadku ognia nabrał stałego kształtu. Robotnicy nocą rozpalali na szczycie Glacier Point ognisko z kory sosnowej, a następnie wczesnym rankiem zrzucali rozżarzone węgle w przepaść. To dla widzów wyglądało jak ognista rzeka. Show stało się jednak ofiarą własnej popularności. Park stał się tak znany, że od lat 20. XX wieku przyciągał setki tysięcy turystów w samochodach rocznie. Przeludnienie zaczęło negatywnie wpływać na zwierzęta i krajobraz, co doprowadziło do debaty na temat idei Parku Narodowego. Ostatecznie zaprzestano urządzania ognistego show w 1968 roku, po 97 latach. – To swego rodzaju parodia natury, by spychać żarzące się węgle z klifu, podczas gdy Yosemite oferuje tak wspaniałe, naturalne widowiska – powiedział wówczas zastępca dyrektora parku David Condon. Już niedługo później fotografowie oczarowali świat zdjęciami naturalnego, ognistego wodospadu i okazało się, że zachwycające widoki były tak naprawdę na wyciągnięcie ręki. I to nieuzbrojonej w płonące węgle. Ognisty wodospad w Yosemite w 2026 roku Chociaż w poprzednich latach widzowie musieli rezerwować miejsca w parku, aby uzyskać dostęp do najlepszych miejsc do oglądania i fotografowania ognistego wodospadu, to od 2026 roku rezerwacje nie są wymagane. Chcesz zobaczyć ogniospad na własne oczy? Przygotuj się na chłodne warunki i wędrówkę – i naprawdę spektakularny widok. Niestety – okno pogodowe na obserwację już się kończy: najbliższa taka okazja za rok. Może warto już zaplanować zimowe wakacje? Źródło: National Geographic Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Ekstremalny atak zimy skuł Niagarę lodem. Niezwykły widok przyciąga turystów
W Stanach Zjednoczonych trwa ekstremalny atak zimy. Fala arktycznego powietrza, która ogarnęła niemal cały kraj, wywołała rekordowe spadki temperatur, śnieżyce i chaos komunikacyjny. Skutki tej anomalii odczuwają miliony Amerykanów – od Zatoki Meksykańskiej po Nową Anglię. W najbardziej nietypowych obserwacjach zimowych pojawiło się też coś, czego nie widuje się często nawet w północnych stanach: częściowe zamarznięcie słynnego wodospadu Niagara.
Od końca stycznia skrajne mrozy w Stanach Zjednoczonych zbierają tragiczne żniwo – w związku z atakiem zimy odnotowano już ponad 110 zgonów, a agencja Associated Press informuje, że ostrzeżeniami przed niebezpiecznym zimnem objęto około 150 milionów ludzi. Meteorolodzy opisują to jako „bombę cyklonową”, która sprowadziła intensywne opady śniegu i gwałtowne chłody tam, gdzie na co dzień dominują łagodniejsze warunki. Skutki objawiły się nie tylko w formie odwołanych lotów i zakorkowanych autostrad, ale także w serii nietypowych zjawisk: od spadających z drzew legwanów na Florydzie po spektakularne, częściowe zamarznięcie wodospadu Niagara na północnym krańcu kraju. W pozornie stałym nurcie potężnej kaskady widać bryły lodu, które stają się symbolem potęgi tegorocznej zimy. Lodowy spektakl, czyli częściowe zamarznięcie wodospadu Niagara Nad wodospadem Niagara rozgrywa się obecnie widowisko, które nawet w tym regionie uchodzi za niezwykłe zjawisko. Napływ arktycznych mas powietrza, powiązany z zaburzeniami wiru polarnego, przyniósł długotrwałe mrozy, w efekcie których woda, para wodna i lód utworzyły krajobraz o niemal surrealistycznym charakterze. Choć potężne kaskady nie przestały tam płynąć, ich obrzeża oraz przestrzeń u podnóża wodospadu pokryły się grubą, narastającą warstwą lodu. Cały czas formują się rozległe bryły i kopce lodowe, a wzdłuż krawędzi pojawiają się masywne sople, budujące monumentalną, zimową scenerię. Władze Niagara Parks same informują, że niedawne intensywne opady śniegu oraz utrzymujące się ujemne temperatury w południowym Ontario doprowadziły do powstania „olśniewających” formacji lodowych i gęstej, mroźnej mgły unoszącej się nad wodospadem. Te warunki nie zniechęcają jednak odwiedzających – wręcz przeciwnie, tłumy turystów przybywają, by zobaczyć ten spektakl natury, określając go jako jedno z najbardziej niezwykłych doświadczeń wizualnych. Dlaczego wodospad Niagara nie może całkowicie zamarznąć? Lokalna stacja WIVB-TV z Buffalo zwraca uwagę, że lodowe struktury zaczęły dynamicznie narastać po przejściu silnej burzy zimowej, a obrazy z kamer na żywo pokazują parę unoszącą się nad oblodzoną powierzchnią. Rzeczniczka parku stanowego po stronie amerykańskiej w rozmowie z USA Today z kolei podkreśla, że choć w wielu miejscach tworzą się świeże, kruche warstwy lodu, to wodospad nie zamarzł całkowicie. I – jak podkreślają eksperci – w dzisiejszych warunkach nie ma już takiej możliwości. Otóż zjawisko spektakularnego oblodzenia pojawia się zwykle dopiero po kilku dniach utrzymywania się silnego mrozu, gdy ujemne temperatury, wiatr i mgła wodna sprzyjają szybkiemu osadzaniu się lodu na skałach i konstrukcjach w pobliżu wodospadu. Pełne zatrzymanie przepływu wody to jednak skrajna rzadkość historyczna. Najsłynniejszy przypadek miał miejsce w 1848 roku, gdy potężny zator lodowy na rzece Niagara wstrzymał dopływ wody na około 30 godzin, sprawiając wrażenie „wyłączonego” wodospadu. W XX wieku notowano jeszcze epizody silnego zlodzenia, m.in. w latach 30., kiedy część American Falls była niemal całkowicie skuta lodem, lecz również wtedy kluczową rolę odgrywały naturalne bariery lodowe powyżej wodospadu, a nie samo zamarznięcie spadającej wody. Współcześnie sytuacja wygląda inaczej. Na rzece funkcjonuje tzw. ice boom – system pływających zapór lodowych instalowanych sezonowo u wylotu jeziora Erie. Jego zadaniem jest kontrolowanie przemieszczania się kry, ograniczanie powstawania niebezpiecznych zatorów oraz stabilizowanie pokrywy lodowej w górnym biegu rzeki. To właśnie takie zatory w przeszłości potrafiły czasowo ograniczyć dopływ wody do kaskad. Dziś lód może tworzyć imponujące formy na powierzchni, obrzeżach i u podnóża wodospadu, lecz ogromna masa wody (liczona w tysiącach metrów sześciennych na sekundę) nieprzerwanie przepływa przez próg skalny. Efekt wizualny bywa więc mylący: krajobraz wygląda jak skuty lodem, jednak hydrologicznie wodospad pozostaje aktywny, a nurt nie traci swojej siły. Źródła: USA Today, The News, Associated Press Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wodospad z „Opowieści z Narnii” jest w Polsce. To miejsce zachwyciło filmowców
Wiele lat temu „Opowieści z Narnii” podbiły wyobraźnię widzów na całym świecie. Miliony dzieci marzyły, by za drzwiami szafy odnaleźć przejście do krainy pełnej magii, niezwykłych stworzeń i monumentalnych krajobrazów. Niewielu jednak wie, że część filmowych scen powstała w Polsce – a jeden z najbardziej malowniczych wodospadów naszego kraju stał się tłem dla baśniowego świata stworzonego przez C.S. Lewisa.
„Opowieści z Narnii” od momentu premiery uchodziły za jedną z najbardziej sugestywnych wizji świata równoległego – miejsca, do którego prowadzi niepozorne przejście, a dalej rozciąga się kraina pełna śniegu, lasów i pradawnej magii. Gdy popularność książek C.S. Lewisa doprowadziła do ich ekranizacji, twórcy stanęli przed wyzwaniem przełożenia tej literackiej wyobraźni na rzeczywiste pejzaże. Szukali plenerów o nieoczywistej urodzie – surowych, dzikich, a jednocześnie niezwykle fotogenicznych. Jedno z takich miejsc znaleźli w Polsce. To właśnie tu, w sercu gór, zrealizowano sceny, które w filmie stały się częścią baśniowej Narnii, choć na co dzień stanowią element realnego krajobrazu. Wodospad Kamieńczyka w filmie „Opowieści z Narni: Książę Kaspian” Choć filmowa Narnia powstawała w wielu zakątkach świata, jedną z najbardziej rozpoznawalnych scen z „Księcia Kaspiana” zrealizowano w miejscu, które dla polskich turystów od lat ma status ikony. To Wodospad Kamieńczyka w Karkonoszach – najwyższy wodospad polskich Sudetów, spadający trzema kaskadami do potężnego Kamieńczykowego Wąwozu. Ekipa Andrew Adamsona trafiła tu w lipcu 2007 roku, wracając do Polski po doświadczeniach z pierwszej części, którą kręcono m.in. w Tatrach, Błędnych Skałach i na jeziorze Siemianówka. Tym razem twórcy szukali miejsca, które oddałoby atmosferę dzikiej, nienaruszonej Narnii – przestrzeni surowej, majestatycznej, a jednocześnie na tyle charakterystycznej, by widzowie zapamiętali ją jako element baśniowego świata. Kamieńczyk idealnie spełniał te oczekiwania. W filmie pojawia się w scenie, w której rodzeństwo Pevensie przemierza las w poszukiwaniu lwa Aslana, próbując przedostać się przez kanion. Wodospad widoczny jest wówczas w tle, ale jego obecność buduje klimat, łącząc monumentalność karkonoskiej natury z aurą niepokoju, która towarzyszy bohaterom. Dla widza to krótkie ujęcie, lecz dla filmowców było to jedno z najbardziej wymagających miejsc w całej produkcji. Sam wodospad, na co dzień będący pomnikiem przyrody i jednym z najczęściej odwiedzanych punktów Karkonoszy, musiał zostać przygotowany z dbałością o ochronę środowiska. Mimo że Polska była wtedy jedynie „dodatkiem” do głównych lokacji w Nowej Zelandii, Czechach czy Słowenii, Kamieńczyk zdobył status jednego z najbardziej pamiętnych plenerów filmowej Narnii i stał się dowodem na to, że imponujące pejzaże można znaleźć znacznie bliżej niż na drugim końcu świata. Najwyższy wodospad Sudetów i jego baśniowe otoczenie Wodospad Kamieńczyka to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc Karkonoszy i naturalna brama do świata skalnych formacji, surowych urwisk oraz świerkowych lasów, które od stuleci pobudzają wyobraźnię podróżników. Trzy kaskady spadają tu łącznie z wysokości 27 metrów, tworząc smukły strumień wody wciśnięty między pionowe ściany Kamieńczykowego Wąwozu, najgłębszego tego typu kanionu w polskich Sudetach. Tuż za środkową kaskadą kryje się Złota Jama, niewielka grota wykuta przez dawnych Walończyków – średniowiecznych poszukiwaczy minerałów, którzy na tych terenach wydobywali ametysty, pegmatyty i inne cenne kruszce. Dziś trudno wyobrazić sobie, by w tak dzikiej scenerii mogły funkcjonować warsztaty, jednak ślady po działalności Walończyków wciąż nadają temu miejscu wyjątkowy, niemal archeologiczny charakter. Zwiedzający mogą podziwiać wodospad zarówno z górnej platformy widokowej, jak i z dna wąwozu, do którego prowadzi zabezpieczona metalowa kładka. Wejście wymaga dodatkowego biletu oraz założenia kasku, ponieważ wąska szczelina skalna potrafi być nieprzewidywalna, zwłaszcza po intensywnych opadach. Zanurzenie się w tej przestrzeni pozwala poczuć potęgę karkonoskiej natury – echo spadającej wody, chłód wilgotnych ścian i półmrok wąwozu tworzą atmosferę, którą wielu odwiedzających określa jako „baśniową”. Nie bez powodu Kamieńczyk doczekał się również własnej legendy. Według jednej z najbardziej znanych opowieści, wodospad miał powstać z łez siedmiu rusałek opłakujących tragiczny los Łabudki – nimfy zakochanej w młodym poszukiwaczu kamieni, Broniszu. Ich dramatyczna historia, zakończona śmiercią obojga na skalnym urwisku, na zawsze miała odcisnąć się w karkonoskim krajobrazie, nadając wodospadowi aurę melancholii i niezwykłości. Aby w pełni doświadczyć atmosfery tego miejsca i wygodnie eksplorować karkonoskie szlaki, wielu turystów wybiera nocleg w pobliskiej Szklarskiej Porębie. Jedną z komfortowych baz wypadowych jest Bergo Resort & SPA – obiekt położony blisko górskich tras, oferujący udogodnienia sprzyjające rodzinnemu wypoczynkowi. Hotel ten organizuje wycieczki z przewodnikiem, dzięki czemu odkrywanie najważniejszych zakątków Karkonoszy nie wymaga dodatkowych przygotowań. Źródła: Filmowe szlaki, Bardzo Kontent Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wodospady Kravica. Urokliwa „bałkańska Niagara” ma sporo do zaoferowania
Położone wśród gęstego lasu i dzikiej przyrody wodospady Kravica w Bośni i Hercegowinie oferują spektakularną feerię barw i dźwięków. Tej perły przyrody nie można pominąć w czasie wizyty na Bałkanach.
Spis treści: Gdzie znajdują się wodospady Kravica? Jak wyglądają wodospady Kravica? Czy w wodospadach Kravica można się kąpać? Aktywności na terenie wodospadów Ciekawostki na temat wodospadów Kravica Ile kosztuje wejście na wodospady Kravica? Wodospady są wspaniałym celem podróży i magnesem przyciągającym ruch turystyczny. Często te wcale nie najdłuższe i największe są ciekawszym celem podróży niż te najbardziej popularne. Podobnie jest z wodospadami Kravica w Bośni i Hercegowinie. Gdzie znajdują się wodospady Kravica? Wodospady Kravica położone są na rzece Trebižat w południowej części Bośni i Hercegowiny, około 40 km od Mostaru. Niedaleko położone jest też Medziugorie. Z tego powodu ten cud natury powinien znaleźć się na trasie każdego turysty wizytującego ten bałkański kraj. Od 2014 roku niedaleko wodospadów przebiega autostrada A1, dlatego dojazd jest zdecydowanie szybszy. Jak wyglądają wodospady Kravica? Wodospady – w zależności od natężenia przepływu wody – rozciągają się na szerokości do 150 metrów w naturalnie ukształtowanym amfiteatrze. Powstały w wyniku akumulacji trawertynu. Woda opada z wysokości 25–30 metrów, więc są to jedne z najwyższych wodospadów w tym kraju. Można powiedzieć, że jest to bałkański odpowiednik słynnego wodospadu Niagara w Ameryce. Najlepszą porą roku na odwiedziny jest wiosna, kiedy wodospadów jest najwięcej, a suchy latem krajobraz zmienia się nie do poznania – wszędzie widać bujną i nasyconą zieleń. Kiedyś krajobraz wyglądał inaczej, bo woda była wykorzystywana przez wiele zlokalizowanych na rzece młynów. Czy w wodospadach Kravica można się kąpać? Aktywności na terenie wodospadów Nie ma zakazu kąpania przy wodospadach Kravica, ale można to robić na własną odpowiedzialność. Jest to ulubione lokalne kąpielisko miejscowych mieszkańców z miejscem piknikowym. Większość turystów podziwia wodospady z kawiarni lub restauracji, z których roztacza się doskonały widok na ten cud natury. Specjalnością są ta, serwowane na różny sposób ryby. Obszar wodospadów szczególnie latem często jest odwiedzany przez miłośników raftingu i kajakarstwa. Na rzece Trebižat wyznaczono trasę o długości 10 km. Taka przyjemność kosztuje około 35 euro za osobę, a w cenię jest wliczony przewodnik, kajak i niezbędne oprzyrządowanie. Niedaleko wodospadu położna jest niewielka jaskinia, w której można zobaczyć stalagmity z węglanu wapnia. Nieopodal jest też stary młyn, symbol zmieniających się czasów. Ciekawostki na temat wodospadów Kravica Z tymi znanymi wodospadami na Bałkanach związane są również ciekawe fakty. Oto kilka z nich: wodospady były plenerem filmowym w jugosłowiańskiej produkcji „Orlovi Rano Lete” z 1966 roku. Była to opowieść o młodzieży, która w czasie II wojny światowej utworzyła partyzancki oddział; wiosną i latem, w południe, nad wodospadami tworzy się mgła, która daje naturalny cień i przyjemną ochłodę; zwolenników dzikiej przyrody powinien zainteresować jeden z najstarszych i największych parków narodowych w Bośni i Hercegowinie, który znajduje się w pobliżu wodospadu. Park Narodowy Sutjeska to idealne miejsce dla łazików; pod wodospadem żyje sporo pstrągów. Ile kosztuje wejście na wodospady Kravica? Wstęp na teren wodospadów Kravica jest biletowany. Cena wstępu dla odwiedzających wodospady Kravica dzieli się na trzy kategorie: dorośli – 20 KM (około 43 PLN); dorośli mieszkający w Bośni i Hercegowinie – 10 KM (ok. 22 PLN); dzieci od 7 do 18 lat – 10 KM (ok. 22 PLN); dzieciom do lat 7 przysługuje bezpłatny wstęp. Dla grup liczących 25 osób lub więcej bezpłatny wstęp jest dla przewodnika oraz kierowcy autokaru. Zdarzają się zniżki dla agencji, które współpracują z operatorem parku i wynoszą 20%. Bezpłatny wstęp do wodospadów Kravica mają dziennikarze z ważną akredytacją ze zdjęciem. Dodatkowe opłaty są za fotografowanie w celach komercyjnych. Mimo że wstęp jest biletowany, to w sezonie bywa bardzo tłoczno.
Wodospady Iguazú leżą na granicy między Brazylią i Argentyną. Są najpiękniejsze na świecie
Wodospady Iguazú są wyższe niż Niagara. Ich nazwa oznacza wielką wodę. Majestat przyrody można podziwiać z terytorium dwóch państw Ameryki Południowej.
Spis treści: Wodospady Iguazú z bliska Ciekawostki o wodospadach Iguazú Dojazd do Iguazú Nie widziałem piękniejszych wodospadów na świecie od tych na granicy brazylijsko-argentyńskiej. Wodospady Iguazú zachwycają najpierw uszy. Huk wody słychać bowiem w odległości 20 km. To jedynie przedsmak tego, co zobaczy się na własne oczy. Na długości 2 km ciągnie się aż 275 progów skalnych, z których spływa woda. Granica między Brazylią a Argentyną przebiega centralnie przez Diabelską Gardziel. To największa kaskada Iguazú. Woda w tym miejscu spada aż z 82 m, a więc z wysokości większej niż wodospad Niagara! Wodospady Iguazú z bliska Ten cud natury oglądam najpierw od brazylijskiej strony. Gdy idę przez park narodowy, nad głową przelatują mi tukany, kolorowe motyle, po drzewach skaczą małpy i jeszcze co chwila muszę omijać różnej wielkości jaszczurki. Wodospad oglądam z kilku tarasów widokowych, z góry i z dołu, podchodząc najbliżej, jak się da. Taksówką przejeżdżam na argentyńską stronę wodospadu Iguazú. Stąd wygląda nieco mniej spektakularnie, co nie znaczy, że nie zachwyca. Aż trudno uwierzyć, że kilka razy przestał płynąć. Tak było w maju i czerwcu 1978 r. Wówczas podczas suszy nurt osłabł tak bardzo, że przez 28 dni przez krawędź urwiska nie przepłynęła ani kropla wody... Na koniec jadę do Triple Frontier – miejsca, w którym schodzą się granice trzech państw: Brazylii, Argentyny i Paragwaju. Tam zbiegają się rzeki Iguazú i Parana. Można też odwiedzić trzy miasta: Ciudad del Este (Paragwaj), Puerto Iguazu (Argentyna) i Foz do Iguazu (Brazylia). I to w jeden dzień! Ciekawostki o wodospadach Iguazú Przed przybyciem Hiszpanów tereny wokół wodospadu należały do Indian Guarani. Nazwa rzeki i wodospadu pochodzi z języka guaraní. Słowo Yguasu powstało z połączenia słów y – „woda” i ûasú – „wielka”. Po portugalsku pisze się je Iguaçu. Rzeka Iguaçu podczas swojego biegu jeszcze przed wodospadem Iguazu opada po blisko 70 progach skalnych. Docierając do wodospadu ma 4 km szerokości. 80% obszaru wodospadu Iguazu jest na terytorium Argentyny, pozostałe 20% na obszarze Brazylii. Wodospad otaczają parki narodowe. Na ich terenie występuje ok. 400 gatunków ptaków. Liczącą 80 metrów długości kładką można przejść w pobliże najwyższego spadku wód, czyli Diabelskiej Gardzieli. Wodospady Iguazú pojawiły się m.in. w słynnym na cały świat filmie „Misja”. Dojazd do Iguazú Z Warszawy do Rio de Janeiro samolotem z przesiadką np. w Madrycie. Potem z Rio do Foz de Iguazú samolotem linii GOL. Źródło: archiwum NG.
Podwodny wodospad co roku przyciąga tłumy turystów. Czy istnieje naprawdę?
Podwodny wodospad wzbudza zachwyt wśród turystów odwiedzających Mauritius. Czy ten zapierający dech w piersiach widok to rzeczywisty cud natury, a może jedynie złudzenie?
W tym artykule: Czy podwodny wodospad istnieje? Ile kosztuje lot nad wodospadem na Mauritiusie? Podziemny wodospad w Polsce Mauritius od dawna kusi turystów swoimi rajskimi krajobrazami i egzotycznym klimatem. Jednak największe emocje budzi podwodny wodospad, który zachwyca swoim spektakularnym wyglądem i zyskał miano jednej z najbardziej niezwykłych atrakcji wyspy. Ale czy to niesamowite zjawisko faktycznie istnieje? Czy podwodny wodospad istnieje? Podwodny wodospad na Mauritiusie to jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk, które zdaje się przeczyć prawom natury. Wygląda jak monumentalny wodospad spływający w głębiny oceanu, ale w rzeczywistości jest to niezwykle efektowna iluzja optyczna, wynikająca z wyjątkowego ukształtowania dna morskiego i gry kolorów wody. Wyspa Mauritius ulokowana jest na Mascarene Plateau – ogromnym podmorskim płaskowyżu, który gwałtownie opada na głębokość kilku tysięcy metrów. W okolicy Le Morne osady i piasek, przemieszczane przez prądy oceaniczne, tworzą wrażenie wody spływającej w dół. To właśnie ukształtowanie dna, w połączeniu z krystalicznie czystą wodą, odpowiada za niesamowity efekt. Na intensywność złudzenia wpływają także różnice w kolorze wody. Jasne, turkusowe odcienie na płytkich wodach przechodzą w głębokie granaty tam, gdzie znajduje się dno. Z góry widok ten przypomina zsuwający się stok. Ile kosztuje lot nad wodospadem na Mauritiusie? Aby w pełni zrozumieć niezwykłość „podwodnego wodospadu” i docenić jego optyczny fenomen, najlepiej podziwiać go z lotu ptaka. Na Mauritiusie można skorzystać z wycieczek helikopterem, których ceny wahają się od 300 do 1500 dolarów, w zależności od liczby pasażerów i wybranej trasy. Podczas 30-minutowego rejsu podziwiać można nie tylko wodospad, ale także inne niezwykłe miejsca na wyspie, takie jak Rezerwat 7 Kolorów Ziemi czy wulkan Trou Aux Cerfs. Podziwianie „podwodnego wodospadu” najlepiej zaplanować na wczesny ranek. To właśnie wtedy, jak przekonują lokalni przewodnicy, gra światła i kolorów oceanu jest najbardziej efektowna, a krajobraz zachwyca intensywnością barw i kontrastów. Podziemny wodospad w Polsce Alternatywą dla spektakularnego, choć iluzorycznego, podwodnego wodospadu na Mauritiusie są podziemne wodospady, które można znaleźć także w Polsce. Jednym z takich miejsc jest wodospad w Sztolni Czarnej na terenie Kopalni Złota w Złotym Stoku. Aby zobaczyć tę niezwykłą atrakcję, odwiedzający muszą zejść 23 metry pod ziemię. W podziemnych korytarzach dawnej kopalni złota i arsenu można podziwiać niepowtarzalny widok oraz poczuć wyjątkowy klimat tego miejsca. Historia górnictwa i surowe piękno natury tworzą tam wyjątkową harmonię, która zachwyca każdego, kto zdecyduje się na tę niezwykłą wyprawę. Bilet normalny uprawniający do zwiedzania kopalni kosztuje 53 zł. W cenę wliczona jest opłata za usługę przewodnicką, a bilet umożliwia również wstęp do Muzeum Minerałów i Izby Górnictwa. Dla dzieci od 4. roku życia, młodzieży szkolnej, studentów, emerytów i rencistów dostępne są bilety ulgowe w cenie 43 zł. Obiekt otwarty jest przez cały rok, z wyjątkiem: Wigilii, pierwszego dnia Świąt Bożego Narodzenia, Wielkanocy oraz przypadającego 1 listopada dnia Wszystkich Świętych. Źródła: exim.pl; National Geographic Traveler
Największy wodospad na świecie jest mylony z Niagarą. Tymczasem leży na innym kontynencie
Największy wodospad na świecie to perła przyrodnicza Ameryki Południowej. Jego widok zapiera dech w piersiach. W porze deszczowej jego wody tworzą potężną kaskadę. Żeby tam dotrzeć, trzeba odbyć niezwykłą wyprawę przez serce Parku Narodowego Canaima.
Największy wodospad na świecie to Salto Angel, zwany także Kerepakupai Merú. Jego całkowita wysokość sięga 979 metrów. Znajduje się w Parku Narodowym Canaima w Wenezueli, a jego imponujący, niemal pionowy spadek rozpoczyna się na szczycie płaskowyżu Auyantepui, który w języku lokalnego plemienia Pemon oznacza „Diabelska Góra”. To unikatowe połączenie górskich terenów i potężnej, opadającej kaskady przyciąga turystów z całego świata, zwłaszcza w porze deszczowej, gdy wodospad rozlewa się szerzej, rozbijając wody w spektakularne strumienie. Choć Salto Angel jest powszechnie uznawany za największy wodospad na świecie, istnieją pewne wątpliwości i dyskusje związane z klasyfikacją wodospadów. Pojęcie „największy” może odnosić się do różnych parametrów, takich jak wysokość, szerokość, objętość przepływu wody czy całkowity spadek. Salto Angel mierzy 979 metrów, co sprawia, że jest najwyższym wodospadem na świecie. Jednak nie jest on największy pod względem szerokości czy objętości przepływającej wody. Przykładowo, wodospad Niagara jest znacznie szerszy i ma większy przepływ. Wysokość wodospadu mierzona jest od punktu, w którym woda zaczyna opadać, jednak sezonowe zmiany wpływają na jego intensywność i szerokość. Salto Angel jest w pełni widoczny tylko podczas pory deszczowej, kiedy przepływ wody jest duży. W porze suchej przepływ jest minimalny, a niektóre partie wodospadu mogą nawet zanikać, co podważa jego „stałość” jako wodospadu. Kto odkrył największy wodospad na świecie? Mimo że wodospad był znany miejscowym plemionom od setek lat, jego pierwsze udokumentowane odkrycie przypisuje się wenezuelskiemu badaczowi Ernesto Sanchezowi La Cruz, który miał dotrzeć do wodospadu w 1910 roku. Jednak wodospad stał się międzynarodowo rozpoznawalny dopiero w latach 30. XX wieku za sprawą amerykańskiego pilota i poszukiwacza złota, Jamesa „Jimmie” Angela. Jimmie Angel natknął się na wodospad w latach 30. ubiegłego wieku podczas przelotu nad regionem Gran Sabana, w poszukiwaniu złota. Zaintrygowany potężnym spadkiem wody z tzw. Diabelskiej Góry, Angel wrócił tam w 1937 roku, aby dokonać bliższego rekonesansu. W trakcie tej wyprawy podjął próbę lądowania na płaskowyżu góry, jednak jego samolot ugrzązł w błotnistym terenie. Angel, jego żona oraz towarzyszący im podróżnik musieli przez 11 dni przedzierać się przez dżunglę, aby dotrzeć z powrotem do cywilizacji. Wrak samolotu pozostał na górze przez ponad trzy dekady i stał się symbolem ich odwagi, zanim w końcu został przetransportowany do Muzeum Lotnictwa w Maraca. Wodospad został nazwany „Salto Angel” na cześć Jimmiego Angela, choć wśród lokalnych plemion nazywany jest „Kerepakupai Merú”, co oznacza „wodospad najgłębszego miejsca”. W 1960 roku, zgodnie z życzeniem Angela, jego prochy zostały rozsypane nad wodospadem, podkreślając jego znaczenie w historii eksploracji tego regionu. Największy wodospad na świecie – geografia i klimat Salto Angel jest niemal dziewiętnaście razy wyższy niż słynny wodospad Niagara. Zawieszone w chmurach płaskowyże tepui, z których spływa wodospad, nadają temu miejscu tajemniczy charakter. Region ten charakteryzuje się klimatem tropikalnym, a do wodospadu najlepiej jest wybrać się w porze deszczowej, trwającej od czerwca do grudnia. Wówczas wody są najobfitsze i łatwiejszy jest transport łodzią do podnóża Auyantepui. Jak dotrzeć do Salto Angel? Dostęp do wodospadu jest dość wymagający, ponieważ znajduje się on w gęstej dżungli. Zazwyczaj wycieczki do Salto Angel zaczynają się od miasta Canaima, do którego można dotrzeć samolotem z większych miast Wenezueli, takich jak Caracas. Stamtąd, podczas pory deszczowej, dostępny jest transport łodzią, która prowadzi do wodospadu przez dopływ rzeki Caroni. W porze suchej część tej drogi trzeba przebyć pieszo. Ostatni etap wyprawy to wędrówka przez dżunglę do punktu widokowego Mirador Laime, skąd można podziwiać imponujący widok na wodospad. Porównanie z innymi wodospadami Salto Angel często bywa mylony z innymi spektakularnymi wodospadami ze względu na nieco podobne lokalizacje i wygląd. Najbliższym konkurentem pod względem wysokości jest wodospad Tugela w Republice Południowej Afryki, mierzący 948 metrów, czyli tylko 31 metrów mniej. Wodospad Cataratas las Tres Hermanas w Peru, o wysokości 914 metrów, plasuje się na trzecim miejscu w rankingu najwyższych wodospadów świata. Salto Angel jest nie tylko geograficznym, ale i kulturowym fenomenem. Miejscowi wierzą, że wodospad powstał z serca dziewczyny o imieniu Churun, która, zgodnie z legendą, zmarła z żalu i bólu, co doprowadziło do pęknięcia góry. Innym ciekawym faktem jest to, że były prezydent Wenezueli, Hugo Chavez, próbował zmienić nazwę wodospadu na Kerepakupai Vena, czyli „wodospad najgłębszego miejsca”, nawiązując do pierwotnych nazw nadanych przez miejscowe plemiona, jednak nazwa ta nie przyjęła się oficjalnie. Salto Angel niezmiennie pozostaje inspiracją dla literatury i kina. Krajobrazy wokół tego wodospadu stanowiły m.in. inspirację do powieści „Zaginiony świat” Arthura Conan Doyla. Zostały także pokazane w filmie animowanym „Odlot”. Obecność w popkulturze dodaje wodospadowi popularności i przyciąga kolejne pokolenia podróżników. Największe wodospady na świecie Największe wodospady na świecie można klasyfikować na kilka sposobów. Wszystko zależy od tego, czy bierzemy pod uwagę ich wysokość, szerokość, czy całkowitą objętość przepływającej wody. Oto pięć wodospadów uznawanych za największe na świecie w różnych kategoriach: 1. Salto Angel (Wenezuela) Wysokość: 979 m (spadek wody: 807 m) Charakterystyka: Jest to najwyższy wodospad świata, położony na górze Auyantepui w Parku Narodowym Canaima. Woda spada tu niemal pionowo, tworząc spektakularny widok, szczególnie w porze deszczowej, gdy objętość wody jest największa. 2. Wodospad Tugela (Republika Południowej Afryki) Wysokość: 948 m Charakterystyka: Drugi najwyższy wodospad na świecie, składający się z pięciu głównych kaskad, znajdujący się w Górach Smoczych. Choć nie jest tak popularny jak Salto Angel, Tugela często porównywany jest ze względu na swoją wysokość i pionowy charakter. 3. Tres Hermanas (Peru) Wysokość: 914 m Charakterystyka: Wodospad znajduje się w dżungli amazońskiej, w rezerwacie narodowym Otishi. Jego nazwa, oznaczająca „Trzy Siostry”, nawiązuje do trzech głównych strumieni, które razem tworzą kaskadę. 4. Olo’upena Falls (Hawaje, USA) Wysokość: 900 m Charakterystyka: Jest to czwarty najwyższy wodospad na świecie, znajdujący się na wyspie Molokai. Ponieważ Olo'upena płynie sezonowo, jego dostępność i wygląd zależą od warunków pogodowych. 5. Yumbilla (Peru) Wysokość: 896 m. Charakterystyka: Yumbilla to jeden z mniej znanych, ale wyjątkowo wysokich wodospadów, położony w peruwiańskiej Amazonii. Źródła: National Geographic Polska.
Złoty Krąg – magiczna podróż przez naturę i historię Islandii
Złoty Krąg Islandii to popularna trasa turystyczna wokół Reykjavíku, obejmująca Thingvellir, wodospad Gullfoss i gejzery w dolinie Haukadalur. To idealna pigułka islandzkiej przyrody i historii, dla tych, którzy chcą odkryć magię wyspy nawet podczas krótkiej wizyty.
Spis treśći: Park Narodowy Þingvellir – skarb Islandii Wodospad Gullfoss – cud natury Dolina Haukadalur i gejzery Islandii Dodatkowe atrakcje Złotego Kręgu Złoty Krąg Islandii to niezapomniana podróż przez wspaniałą przyrodę, geologię i historię wyspy. To właśnie tutaj można zobaczyć unikatowe połączenie naturalnych cudów i miejsc o ogromnym znaczeniu historycznym dla Islandczyków. Trasa ta pozostaje jednym z najpopularniejszych kierunków turystycznych na wyspie. Park Narodowy Þingvellir – skarb Islandii Park Narodowy Þingvellir (Thingvellir), oddalony o 45 minut drogi samochodem na północny wschód od Reykjavíku, to pierwsze miejsce na trasie Złotego Kręgu. Þingvellir jest jedynym obszarem na Islandii wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, co tylko potwierdza jego znaczenie i wyjątkowość. Dotarcie na miejsce pozwala zobaczyć monumentalne brunatne skały i ciągnące się po horyzont szaro-zielone łąki, które otaczają ryft Grzbietu Śródatlantyckiego. Ta rozpadlina geologiczna — będąca punktem styczności płyt kontynentalnych Ameryki Północnej i Eurazji — tworzy malowniczy wąwóz Almannagjá, idealny na piesze wędrówki. Na wzgórzu czeka punkt widokowy, skąd rozpościera się spektakularny krajobraz z lawowymi jęzorami i wulkanicznymi stożkami. Krajobraz dopełnia niezwykły mech oraz rzadkie, jak na Islandię, drzewa – brzozy i przywiezione sosny. Þingvellir – historia i znaczenie dla Islandczyków Þingvellir to miejsce nie tylko o znaczeniu przyrodniczym, ale też historycznym i narodowym. W 930 roku Islandczycy utworzyli tutaj pierwszy parlament – Althing, który przetrwał aż do końca XVIII wieku. Spotkania i sądy odbywały się pod lokalną Skałą Prawa, a przez wieki na równinie Þingvellir kształtowała się tożsamość i demokracja islandzka. Co więcej, w 1944 roku to właśnie tutaj ogłoszono niepodległość Republiki Islandii. Jezioro Þingvallavatn i wodospad Öxarárfoss Kolejną atrakcją Parku Narodowego jest Þingvallavatn – największe naturalne jezioro Islandii, z którego woda uchodzi za najczystszą na świecie. W jeziorze znajdują się zalane wodą szczeliny ryftu, popularne wśród miłośników nurkowania, zwłaszcza w szczelinie Silfra, gdzie można pływać między kontynentami. Warto zwrócić uwagę także na Öxarárfoss — wodospad położony na północy parku, który przyciąga uwagę legendą. Podobno w sylwestrową noc jego wody zamieniają się w wino lub krew, co przepowiada dobrobyt lub wojnę. Wodospad Gullfoss – cud natury Następnym punktem Złotego Kręgu jest majestatyczny Gullfoss – jeden z najpiękniejszych wodospadów Islandii, nazwany tak od islandzkiego słowa „gull”, czyli „złoto”. To imponujące zjawisko przyrody składa się z dwóch kaskad: pierwsza ma 11 metrów, a druga, większa, 21 metrów. W ciągu sekundy spada tutaj aż 110 m³ wody, co tworzy potężny hałas i wspaniałą mgiełkę widoczną już z daleka. Tuż za Gullfossem rzeka Hvítá przepływa przez malowniczy wąwóz, będący idealnym miejscem do raftingu. Ze względu na silny nurt i piękno okolicy, przyciąga miłośników tej aktywności, jednak z przyczyn bezpieczeństwa jest dostępny tylko latem. Ekologiczne zaangażowanie W początku XX wieku Gullfoss niemal przekształcono w hydroelektrownię. Jednak mieszkańcy okolic oraz córka właściciela wodospadu, Sigríður Tómasdóttir, zaprotestowali, ratując to wyjątkowe miejsce przed zniszczeniem. Dolina Haukadalur i gejzery Islandii Ostatnim przystankiem w Złotym Kręgu jest dolina geotermalna Haukadalur, gdzie znajduje się najsłynniejszy gejzer – Geysir. Dziś wybucha tylko kilka razy do roku. Jednak w okolicy znajduje się Strokkur – najbardziej aktywny gejzer Islandii, który wyrzuca słup wody na wysokość ponad 35 metrów co kilka minut. Dzięki temu turyści mogą regularnie podziwiać efektowne erupcje. Inne geotermalne cuda Haukadalur Oprócz gejzerów, w Haukadalur można zobaczyć wiele innych zjawisk geotermalnych, jak baseny błotne i fumarole. Są tu także mniejsze gorące źródła, w tym Blesi o lazurowym odcieniu. Ziemia w tej dolinie „oddycha”, a zapach siarki i gorąca para tworzą niemal piekielną scenerię. Dodatkowe atrakcje Złotego Kręgu W Złotym Kręgu znajduje się również krater Kerið – imponujące wulkaniczne zagłębienie, którego ściany pokryte są czerwonym piaskiem. Na dnie leży jezioro, które latem porasta trawa, co tworzy malowniczy kontrast z otaczającym krajobrazem. Jezioro Laugarvatn, uważane za część Złotego Kręgu, znane jest z gorących źródeł i uzdrowiska Laugarvatn Fontana. To miejsce, w którym można zanurzyć się w wodach termalnych i odpocząć po całym dniu zwiedzania. Warto odwiedzić osadę Skálholt, czyli jedno z najstarszych miejsc na Islandii, gdzie żył pierwszy biskup wyspy i założono pierwszą szkołę. To historyczne miejsce przypomina o początkach islandzkiego chrześcijaństwa i kulturowych korzeniach.
Słowacki Raj to perła w koronie atrakcji naszego południowego sąsiada. Jakie szlaki tu na was czekają?
Słowacki Raj jest częścią łańcucha Słowackich Rudaw. Na turystów czeka tu 300 km szlaków pieszych i 150 km tras rowerowych. Co warto zobaczyć w Słowackim Raju?
W tym artykule: Słowacki Raj – zielony szlak Misowe Wodospady Kolejne wodospady Słowacki Raj czy Góry Straceńskie? Doliny Słowackiego Raju Atrakcje okolic Słowackiego Raju Słowacki Raj – informacje praktyczne Poranek na kempingu Podlesok w Hrabušicach na Słowacji był nieco mglisty i chłodny. Wprawdzie mieliśmy środek lata, ale rozgwieżdżone minionej nocy niebo wskazywało, że pobudka będzie wymagająca. I była, a wymagała przede wszystkim wyjścia z ciepłego namiotu, zagotowania wody na kawę i przygotowania czegoś na ząb. Dodatkowo trzeba było się nieco pospieszyć, bo imponująca ilość namiotów rozbitych dookoła wróżyła tłok na szlaku. A ten – jak się później okazało – mógł stwarzać niebezpieczeństwo. Przed wejściem na szlak czuliśmy z Dorotą pewną tremę. Naczytałem się różnych relacji z wypadów do Słowackiego Raju. Gdy mój kumpel – dowiedziawszy się o naszych planach – pokręcił głową i skwitował krótkim „nooo, nooo”, a potem zażartował i poradził: „zabierzcie raki” – poczułem obawę. A ta zaczęła rosnąć. Gdy dzień wcześniej siedzieliśmy pochyleni nad mapą, palcem rysowaliśmy po jej śliskiej powierzchni plany, to ów palec jakoś sam unikał tych nazw, które w przeczytanych opowieściach brzmiały... no właśnie. Strasznie? Ale przecież strach ma wielkie oczy! Słowacki Raj – zielony szlak – Jeśli nie będzie nam się podobało, to przynajmniej zaliczymy największą atrakcję parku Słowacki Raj – Dorota racjonalizowała decyzję, by na pierwszy raz wybrać się doliną Suchá Belá. Najbardziej popularna, relatywnie krótka, bo samo przejście jednokierunkowego zielonego szlaku – od dołu do góry – nie powinno zająć więcej niż 2 godz. Nie powinno, ale wszystko zależy od ilości turystów oraz zasobów posiadanej odwagi. Szlak startował tuż obok kempingu, więc nie traciliśmy czasu na dojście. Wędrując dnem potoku, który tamtego lata nie toczył zbyt dużej ilości wody, a potem wchodząc na drewniane, poziomo ułożone nad lustrem wody śliskie drabiny, zaczęliśmy przeczuwać, co nas czeka. Dolina zwężała się, mijaliśmy połamane i zwalone drzewa, których nikt tu nie usuwa – no chyba że tarasują przejście. Było coraz bardziej ślisko. Większą uwagę zwracaliśmy na to, jak idziemy, niż na to, co dookoła. Na szczęście byliśmy tylko we dwójkę, więc od czasu do czasu, nie blokując szlaku, zatrzymywaliśmy się i rozglądaliśmy. Mijały kolejne chwile. Gdy zaczął nas ogarniać huraoptymizm, bo z wycieczki popularnym szlakiem wykuwał się romantyczny spacer we dwoje, dotarliśmy do miejsca, w którym przywitał nas gwar. Misowe Wodospady – Misiowe Wodospady – przeczytała Dorota na tabliczce informacyjnej. A potem sprostowała: – Misowe to chyba od mis, co? Cóż, pytanie zostało bez odpowiedzi. Mój wzrok lizał teraz wysoki na blisko 30 m – to dziewięć pięter – system stalowych drabin praktycznie w całości wypełniony ludźmi, którzy umilali sobie czas rozmowami i dowcipkowaniem. Stali na metalowych platforemkach albo wprost na stopniach drabin, trzymając się kurczowo stalowych łańcuchów. Ktoś tam na górze bał się iść dalej, wyżej, a reszta ekipy próbowała go przekonywać do zrobienia kolejnego kroku. Powstały w ten sposób korek miał jedną zaletę. Czekając, można było zasięgnąć języka. Spokojnie poprzyglądać się sporych rozmiarów kamiennym misom, do których przy wysokiej wodzie z impetem zwalał się potok. Wody było niezbyt dużo, jak na standard tego miejsca. Przynajmniej tak twierdziły osoby, które stały przed nami, gdy dołączyliśmy w końcu do wesołej gromady. Zaczęło się mozolne wspinanie: krok, drugi, chwila odpoczynku i kolejny. Platforma, stroma drabina. Umknęła gdzieś cała ta obawa, strach, to gromadne oczekiwaniu odczarowało nieco miejsce uznawane za najbardziej wymagające w całym Słowackim Raju. Trudności, wysokie drabiny zostały oswojone. Kolejne wodospady Szlak oferował nam kolejne atrakcje z nutką adrenaliny. I kolejne korki. Przecisnęliśmy się przez wąską skalną gardziel. Na prawie tak samo słynnym co misy punkcie, Okienkovým Vodopádzie, znów zastaliśmy zatamowany ruch. Blisko 12-metrowej wysokości wodospad wymagał od nas przejścia bardzo długą położoną drabiną przez skalne okienko. Na prawo lały się potoki wody. To był bez wątpienia jeden z najbardziej malowniczych fragmentów trasy. Ostatnim wyzwaniem był Korytový Vodopád. Pokonawszy blisko 4 km, dotarliśmy do drogowskazu. Z jednej strony zachęcał do kolejnych atrakcji, z drugiej wskazywał żółty, a potem czerwony szlak, wprost na kemping. Nieopodal drewnianej wiaty postanowiliśmy rozbić tymczasowe obozowisko i zjeść to wszystko, co zabraliśmy ze sobą. Przed nami kolejne grupki turystów kierowały się w drogę powrotną. Cześć z nich skusiła się na dość drogą ofertę wypożyczenia roweru i wygodnie zjeżdżali w dół. Cóż, 3,5-kilometrowy powrót niezbyt interesującą poznawczo okolicą okazał się najnudniejszym fragmentem dnia. Słowacki Raj czy Góry Straceńskie? Co powiecie na nazwę „Góry Straceńskie”? To nie mój pomysł, ale uznanego polskiego geografa Jerzego Kondrackiego, który w swojej regionalizacji tak właśnie ochrzcił góry Słowackiego Raju. Ale Słowakom ta nazwa się nie podobała. Zwłaszcza że wielki, pocięty krasowymi dolinami płaskowyż jest jedną z największych górskich atrakcji kraju, więc to „rajskie” nazwanie brzmi lepiej. I dumniej. A poza tym to mnisi – kartuzi, którzy na przełomie XIII i XIV w. założyli tu klasztor (dziś to miejsce nazywamy Kláštorisko) – posługiwali się w swych księgach niewzbudzającym wątpliwości określeniem paradisus. Mimo przestrzegania bardzo surowej zakonnej reguły malownicza okolica musiała wywołać u nich takie, a nie inne skojarzenia. Oficjalnie nazwa pojawiła się w 1921 r. w czasopiśmie „Piękna Słowacja”. Wcześniej lokalny działacz, aktywista, taternik i narciarz Martin Róth próbował przejść całą dolinę Suchá Belá. Bez drabin było to niemożliwe, a śmiałek utknął nomen omen przy „misach”. Dopiero zimą 1910 r. ekipa Alexandra Mervaya pokonała cały wąwóz, który w 1957 r. został udostępniony turystom. Park narodowy ustanowiono dopiero w 1988 r. Doliny Słowackiego Raju Dziś „rajskich” dolin do zwiedzania jest osiem. Ta, którą pokonaliśmy jako pierwszą, posiada największe walory łączące przygodę, widowiskowość i czas przejścia. Nie da się tu zbytnio zmęczyć i na krótki weekendowy wypad, gdy park narodowy nie jest celem samym w sobie, nadaje się najlepiej. Drugą, która skusiła nas opisem i perspektywą pięknych widoków, była ta prowadząca przez Przełom Hornadu. Niebieski dwukierunkowy szlak był znacznie dłuższy i poświęciliśmy cały dzień, by go pokonać. Ciśnienie podniósł nam już sam początek szlaku. Pokonanie przymocowanych do wapiennej ściany metalowych podestów – stupaček – rosnąca ekspozycja, a w dole całkiem spory potok i perspektywa spotkania innych turystów idących z naprzeciwka sprawiały, że trudności Železnych Vrát pokonaliśmy błyskawicznie. Nie wyobrażałem sobie, jak mogłaby tu wyglądać mijanka: wąski podest, wysokość, dość luźny łańcuch i wystraszony turysta. Dzień żegnaliśmy na jednym z najwspanialszych punktów widokowych górującym blisko 150 m nad doliną. Tomášovský Výhľad jest skalną platformą, z której rozpościera się panorama parku, zaś przy dobrych warunkach panorama Tatr. Miejsce upodobali sobie słowaccy wspinacze, wytyczając tu dziesiątki dróg wspinaczkowych. Turyści zostają tu na piknik i podziwianie zachodu słońca. Atrakcje okolic Słowackiego Raju Okolice Słowackiego Raju również można nazwać rajskimi – u wrót parku sporo jest atrakcji. My wybraliśmy te miejskie. Sobotnie popołudnie po wyjściu z doliny Suchá Belá spędziliśmy w oddalonej od kempingu o kwadrans jazdy samochodem Lewoczy. Miasteczko, jedno z najbardziej uroczych w Słowacji, wraz z pobliskim Spiskim Zamkiem zostało wpisane w 2009 r. na listę UNESCO. Świetnie odrestaurowane, z malowniczym rynkiem i słynną klatką na czarownice jest zazwyczaj pomijane – bo gdzieś z boku Tatr, bo kawałek od nowej autostrady. Bo w końcu jakoś przyćmione przez Spiską Sobotę – kiedyś samodzielne miasto, dziś dzielnicę Popradu odwiedzaną przy okazji pobytu w parku wodnym Aqua City. Pomijane niesłusznie, a żeby się o tym przekonać, wystarczy pospacerować po rynku – jednym z największych we wschodniej Europie. Zajrzeć w okna kamienic, z których kilka pamięta czasy XIV i XV w., gdy zyskały gotyckie zdobienia, oraz do monumentalnej bazyliki Świętego Jakuba. Gdy tam wchodziliśmy, w myślach szykowałem niespodziankę dla Doroty. Rodowita krakowianka nie spodziewała się, że zobaczy gotycki ołtarz, bardzo przypominający ten z bazyliki Mariackiej. Historię Pawła z Lewoczy, rzeźbiarza i autora tego najwyższego na świecie gotyckiego ołtarza, opowiedziałem jej, gdy po odwiedzeniu bazyliki i spacerze po mieście siedzieliśmy w restauracji U Leva. Przez okno lśnił w zachodzącym słońcu lewocki rynek, z talerza zniknęła właśnie bryndzová zupa, zaś lada chwila miały się pojawić halušky – tradycyjne słowackie danie, nieco zapomniane i trochę wyparte przez mało paradny smażony ser z frytkami. W mojej opowieści Mistrz Paweł – jak mówią o nim Słowacy – jawił się jako uczeń Wita Stwosza, możny artysta i kupiec handlujący winem. Mało o nim wiemy, bo pożar miasta w połowie XVI w. zniszczył większość dokumentów źródłowych. Jedno jest pewne: styl rzeźbiarski miał tak podobny do szkoły Stwosza, że trudno mieć wątpliwości co do bliskich związków Pawła, Wita, Lewoczy i Krakowa. Słowacki Raj – informacje praktyczne Dojazd Najlepiej samochodem, kierując się na Hrabušice i dalej na kemping Podlesok. Z Krakowa to ok. 190 km, po drodze można się zatrzymać i zwiedzić partnerskie miasto Lewoczy, jakim jest Stary Sącz. Parking u bram parku kosztuje 5 euro za dzień. Noclegi Kemping Podlesok to najlepsza baza wypadowa. Pobyt kosztuje 155 zł za weekend dla 2 osób we własnym namiocie. W cenie jest wejściówka do parku oraz ubezpieczenie. W okolicy znajduje się mnóstwo kwater prywatnych, dwójka na weekend to wydatek od 130 zł, bilet w cenie. Jedzenie Przy kempingu oraz w Hrabušicach znajduje się kilka restauracji i barów. Polecam Poniklec, serwują dobre słowackie jadło. W Lewoczy warto zjeść U Leva i w Planéta Levoča. Główne danie z zupą, piwem i deserem to wydatek ok. 60–70 zł. Wejście do Parku Narodowego Słowacki Raj Darmowe dla osób nocujących w regionie. Bilety całodniowe: 4 euro za wejście do wąwozu Suchá Belá, 3 euro za wejście do pozostałych wąwozów. Dzieci do 6. roku gratis, młodzież do 15. roku – 1 euro mniej. Rowery Warto się wybrać na trasy rowerowe. Informacje i mapy dostaniecie w centrum informacji Chata na Rázcestí w Spišskich Tomášovcach. Za wypożyczenie roweru górskiego zapłacicie 20 euro za dzień lub 4 euro za godzinę. Rower elektryczny to wydatek odpowiednio 40 euro za dzień lub 30 euro za 4 godz.
Kobieta, która spłynęła Niagarą w beczce. Kim była Annie Edson Taylor?
Annie Edson Taylor jako pierwsza pokonała Niagarę w beczce. Dawna nauczycielka dokonała tego wyczynu w dniu swoich 63. urodzin. Kobieta przeżyła spływ wodospadem, ale popis kaskaderskich umiejętności nie przyniósł jej upragnionej sławy. Zmarła w ubóstwie 29 kwietnia 1921 roku i dopiero po latach stała się legendą.
W tym artykule: Młodość wypełniona pasmem nieszczęść Annie Edson Taylor i wodospad Niagara Pierwsza kobieta, która przeżyła skok z wodospadu Niagara Annie Edson Taylor – zapomniana śmiałkini Przyszła rekordzistka urodziła się 24 października 1839 roku w Auburn w stanie Nowy Jork. Wychowywała się w zamożnej, wielodzietnej rodzinie Lucretii Waring i młynarza Marricka Edsona. Od najmłodszych lat Annie interesowała się sportem oraz aktywnością na świeżym powietrzu. Była bystrą dziewczynką, lubiła czytać, a w przerwach między kolejnymi rozdziałami książek marzyła o zostaniu nauczycielką, aby zarażać wiedzą inne dzieci. Skłoniło ją to do podjęcia nauki w Conference Seminary and Collegiate Institute w Charlottesville. Młodość wypełniona pasmem nieszczęść Profesja ojca Annie pozwalała Edsonom żyć na dobrym poziomie. Niestety, Marrick zmarł, gdy dziewczynka miała zaledwie 12 lat. Jego utrata była bolesna, ale odziedziczony majątek zabezpieczał materialnie potomków na przyszłość. Ta niestety okazała się wkrótce dla Annie naznaczona tragedią i… pechowa. W wieku 17 lat poznała swojego przyszłego męża Davida Taylora. Zakochani doczekali się synka, który niestety zmarł kilka dni po narodzinach. Cień śmierci położył się wkrótce również na Davidzie, który zginął podczas trwającej w latach 1861–1865 wojny secesyjnej. Pogrążona w żałobie dwudziestokilkuletnia Annie Edson Taylor podjęła decyzję o zmianie otoczenia, które przywoływało rozpaczliwe wspomnienia. Wyjechała do teksańskiego miasta San Antonio, gdzie pracowała jako nauczycielka. Po kilku latach porzuciła jednak stabilne życie, aby podróżować po Stanach Zjednoczonych. Uczyła się m.in. na instruktorkę tańca w Nowym Jorku i dawała lekcje muzyki w Sault Ste. Marie w stanie Michigan. Podczas tułaczki przeciwności losu wciąż jej nie opuszczały. Przeżyła trzęsienie ziemi, pożar domu, a także napad rabunkowy. W obliczu każdego problemu wykazywała się jednak wyjątkową siłą ducha i nadzieją na spokojną przyszłość. Niewiele osób doświadczyło w swym życiu jednocześnie tylu tragedii – niezłomna postawa Annie inspiruje. Annie Edson Taylor i wodospad Niagara Przez spory kawałek życia Annie wspierały odziedziczone po ojcu pieniądze. Oszczędności w końcu się wyczerpały. Przyzwyczajona do luksusów kobieta szukała sposobu na załatanie dziury w budżecie, by dalej wieść wystawne życie. Latem 1901 roku uwagę Annie przykuł artykuł w „New York World”, opisujący światową wystawę Pan-American Exposition w Buffalo. Pojawiła się w nim informacja o wodospadzie Niagara, który cieszył się wyjątkowym zainteresowaniem uczestników. Wzmianka o jednym z najsłynniejszych wodospadów na świecie zrodziła w Annie pomysł na osobliwy biznes. Postanowiła spłynąć wodospadem Niagara w beczce, wierząc, że wyczyn zapewni jej sławę i fortunę. Nietuzinkowy „środek transportu” wykonano z drewna dębowego oraz żelaza. Konstrukcję zabezpieczono metalowymi obręczami i obciążono 50-kilogramowym kowadłem w celu pionowego ustawienia beczki podczas spływu. Wnętrze wyłożono ponadto materacem. Przygotowania do eskapady trwały kilka miesięcy. W tym czasie Annie Edson Taylor zatrudniła nawet promotora Franka M. Russella, który miał nagłośnić jej przedsięwzięcie w prasie. Elementem promującym spływ Annie stała się przede wszystkim beczka, którą prezentowano m.in. na wystawach sklepowych. Russell dbał również o rozpoznawalność samej Annie. Rozpowiadał dziennikarzom nieprawdziwe pogłoski, jakoby kobieta była wprawioną podróżniczką, przemierzającą egzotyczne kraje i odmładzał ją o 20 lat. Prawdziwy Batman straszył w Londynie. Kim był wiktoriański Bruce Wayne? Przerażał piekielnym wyglądem, skakał po dachach, nie bał się nawet żołnierzy. Oto Spring-Heeled Jack, który straszył Anglików w XIX wieku. W rzeczywistości miał niewiele wspólnego z ... Pierwsza kobieta, która przeżyła skok z wodospadu Niagara W rzeczywistości Annie Edson Taylor przemierzyła Niagarę w dniu swoich 63. urodzin – 24 października 1901 roku. Spływ trwał 20 minut, ale dawna nauczycielka spędziła w beczce niemal godzinę. Było to spowodowane koniecznością wcześniejszego wtłoczenia powietrza do środka beczki za pomocą pompki rowerowej, aby konstrukcja stała się lżejsza. Według niektórych źródeł Annie w podróży towarzyszył kot. W jeszcze innych miejscach czytamy, że kilka dni przed planowanym spływem przeprowadzono test właśnie z udziałem czworonoga, który przeżył (zapewne w niewyobrażalnym strachu), ale zranił się w głowę. Annie Edson Taylor wyszła ze śmiałego rejsu bez większych obrażeń, nie licząc oszołomienia i kilku siniaków. Natomiast powtarzający po latach jej rekord Bobby Leach w czasie spływu Niagarą połamał sobie szczękę i obie rzepki w kolanach. Miała zatem wiele szczęścia. Ryzykowny skok przerósł jednak jej wytrzymałość psychiczną – nigdy więcej, choć zachęcana, nie zdecydowała się na jego powtórzenie. Opowiadała: „Chciałabym przestrzec wszystkich przed tego typu wyczynami. Wolałabym wejść do lufy armatniej, wiedząc, że mogę zostać rozszarpana na kawałki, niż jeszcze raz skoczyć z wodospadu Niagara”. Annie była pierwszą osobą, która przeżyła spływ Niagarą, będąc zamknięta w beczce. Okrzyknięto ją „królową mgły” w nawiązaniu do oparów unoszących się nad kaskadami. Wbrew przestrogom samej rekordzistki, w kolejnych dekadach znalazło się wielu naśladowców jej wyczynu. Poza wspomnianym już Bobbym Leachem był to m.in. William „Red” Hill junior, który zginął podczas ryzykownego skoku. Od tragicznego zdarzenia takie kaskaderskie wyczyny są karane. Przekonał się o tym Steven Trotter, który spłynął w beczce ze swoją dziewczyną w 1995 roku, a następnie został aresztowany. Annie Edson Taylor – zapomniana śmiałkini Rozgłos wokół dokonania Annie – wbrew jej oczekiwaniom – nie trwał długo. Znalazła się co prawda na pierwszych stronach najważniejszych magazynów (w tym „The New York Times”), ale zamieszanie wokół spływu nie przyniosło jej bogactwa. Taylor fotografowała się z turystami nad Niagarą, organizowała spotkania i sprzedawała pamiątki. Nic nie było jednak w stanie przywrócić jej statusu z majętnego okresu młodości. W patriarchalnym i ograniczonym świecie nie widziano miejsca dla śmiałej kobiety, przemierzającej wodospad w spódnicy – kobiety już dojrzałej i owdowiałej. Niesprawiedliwie większa popularność spadła na mężczyzn naśladujących aktywność Annie. Ta zmarła w ubóstwie, 29 kwietnia 1921 roku w Lockport. Miała 82 lata. Jej ciało pochowano na cmentarzu w Niagara Falls obok pozostałych kaskaderów praktykujących nad słynnym kompleksem wodospadów. Ponad 100 lat od śmierci życiorys Annie wciąż fascynuje. Jej kaskaderskie dokonania służą za wzór wielu feministkom, dopatrującym się przełomowości wyczynu w tej bądź co bądź zmaskulinizowanej formie rozrywki przełomu XIX i XX wieku. Amerykańska poetka Joan Murray natchniona historią Annie Edson Taylor poświęciła jej powieść poetycką „Queen of the Mist: The Forgotten Heroine of Niagara”, a Michael John LaChiusa stworzył musical pod tym samym tytułem, debiutujący w Nowym Jorku w 2011 roku. Nasz ekspert Paula Apanowicz Dziennikarka i absolwentka filozofii na Uniwersytecie Gdańskim. Publikowała na łamach tygodnika „Polityka”, serwisów Ofeminin.pl, Histmag.org, stare-kino.pl i OldCamera.pl. Debiutowała jako autorka książką zbiorową „Twarze i Maski. Ostatni wielcy kochankowie kina” (wyd. ebookowo, 2021)
Wodospad Niagara – ciekawostki o jednym z symboli USA
To właśnie tam w 1885 roku Nikola Tesla i George Westinghouse stworzyli pierwszą na świecie elektrownię wodną. Nic dziwnego, bo wodospad Niagara jest w stanie wyprodukować ponad 4 miliony kilowatów energii elektrycznej, która jest dzielona między Stany Zjednoczone i Kanadę.
W tym artykule: Ile jest wodospadów Niagara? Ile ton wody przepływa przez wodospad Niagara? Kiedy powstał wodospad Niagara? Chociaż wodospad Niagara jest ogromny, to nie jest ani najwyższym, ani najszerszym na Ziemi. Jednak jest tak popularny, że w naszym odczuciu słowa Niagara i wodospad to niemal synonimy. Ile jest wodospadów Niagara? Wodospad Niagara to tak naprawdę nie jeden wodospad, ale trzy. Dwie kaskady: Wodospad Amerykański oraz Wodospad Welon Panny Młodej znajdują się w USA, na północy stanu Nowy Jork. Trzecia kaskada – Wodospad Podkowy – na terenie Kanady. Wszystkie trzy znajdują się na rzece Niagara, która wypływa z jeziora Erie, jednego z pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej, i wpada do jeziora Ontario w Kanadzie. Sama rzeka jest krótka, liczy zaledwie 55 km. Ale na swej drodze musi pokonać niemal 100-metrową różnicę poziomów. Dwie kaskady po stronie amerykańskiej mają wysokość 20–30 metrów, za to kanadyjska aż 53 metrów. Jednak tym, co czyni Niagara Falls tak zachwycającym miejscem, jest szerokość wodospadów. Kanadyjska część kompleksu ma niemal 800 metrów szerokości! Jest to jednocześnie miejsce graniczne pomiędzy Kanadą a USA. Co ciekawe, Wodospad Niagara (ang. Niagara Falls) otaczają dwa miasta nazwane właśnie Niagara Falls. Jedno leży po stronie amerykańskiej, drugie – kanadyjskiej. Tereny wokół wodospadu mają status parków. Wodospady przyciągają tłumy turystów. Ocenia się, że rocznie ogląda je nawet 8 milionów turystów. Ile ton wody przepływa przez wodospad Niagara? W każdej sekundzie przez wodospad Niagara przepływa 3 160 ton wody. Woda spada z prędkością 10 metrów na sekundę nad wodospadem, uderzając w podstawę wodospadu z siłą 280 ton w American Falls i Bridal Veil Falls. Ta liczba zwielokrotnia się do 2,509 ton u podstawy Horseshoe Falls. Wodospad Niagara jest w stanie wyprodukować ponad 4 miliony kilowatów energii elektrycznej, która jest dzielona między Stany Zjednoczone i Kanadę. Jako pierwszy moc Niagara Falls ujarzmił nie kto inny, tylko sam Nikola Tesla. Ten serbski wynalazca, nazywany przez samego Alberta Einsteina najmądrzejszym człowiekiem świata, zainicjował projekt wykorzystania wodospadu Niagara do produkcji prądu, gdy po raz pierwszy zobaczył zdjęcie kaskad. Swoje marzenie zaczął spełniać w 1893 roku, gdy wspierany fortuną potentata George’a Westinghause’a, rozpoczął budowę pierwszej elektrowni wodnej na świecie. Pomimo wielu wyzwań potężna elektrownia powstała w przeciągu zaledwie trzech lat, w pobliżu górnego biegu rzeki Niagara. Był to pierwszy na świecie kompleks na dużą skalę, w którym wykorzystywano prąd przemienny. W 1895 roku energia elektryczna przesyłana z wodospadu Niagara dotarła do pobliskiej fabryki w mieście. W 1896 roku przestawienie przełącznika spowodowało pierwszy skok mocy z wodospadu Niagara do Buffalo. Genialny system Tesli zadziałał. W 1927 roku cały kompleks został przemianowany na Elektrownię Edwarda Deana Adamsa na cześć prezesa firmy, która nadzorowała jego budowę. Dziś z kompleksu pozostał tylko The Adams Power Plant Transformer House. Znajduje się przy Buffalo Avenue i jest wpisany do Narodowego Rejestru Miejsc Historycznych. A między kaskadami, na tzw. Koziej Wyspie, znajduje się pomnik z brązu upamiętniający Teslę. Człowieka, który postawił się Thomasowi Edisonowi i zelektryfikował świat. Kiedy powstał wodospad Niagara? Pod względem geologicznym, obszar Niagara Falls jest bardzo młody. Rzeka Niagara pojawiła się około 12 tysięcy lat temu, po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Wówczas wodospad Niagara rozciągał się na około 11 km w dół rzeki do dzisiejszego Lewiston w stanie Nowy Jork i Queenston w Ontario. Z biegiem lat krawędź ulegała erozji do obecnego miejsca. Pierwszym Europejczykiem, który zobaczył i dokładnie opisał wodospad Niagara, był ojciec Louis Hennepin, francuski ksiądz, który towarzyszył francuskiemu generałowi LaSalle'owi w jego wyprawie w rejon Niagary w 1678 roku. W tej chwili Niagara Falls jest m.in. gigantycznym kompleksem turystycznym, odwiedzanym rocznie przez miliony turystów. Ale pomysł uczynienia z tego terenu miejsca rozrywki sięga początków XX wieku. Wówczas, nim Wyspa Kóz stała się częścią Parku Stanowego Niagara Falls, pojawiły się sugestie, wykorzystać wyspę jako miejsce rozrywki dla ludzi przybywającymi pociągami do wodospadu. P.T. Barnum chciał zamienić Kozią Wyspę w teren cyrkowy. W Polsce mieszka najpiękniejszy manula na świecie. Nie pierwszy raz jest o nim głośno Manul z poznańskiego zoo ponownie dał o sobie znać. Po głośnej ucieczce sprzed trzech lat, tym razem został okrzyknięty najpiękniejszym przedstawicielem swojego gatunku na świecie. Wodospad Niagara jest często wybierany jako miejsce podróży poślubnych. Mieścił się tam nawet tzw. Honeymoon Bridge. Niestety most zawalił się w 1938 roku pod naciskiem nagromadzonego lodu w wąwozie poniżej wodospadu. Rzeka Niagara jest domem dla tysięcy gatunków zimujących mew i ptactwa wodnego. Ekosystemy Niagary tworzy wiele chronionych gatunków zwierząt, takich jak jesiotr jeziorny, sokół wędrowny i bielik amerykański. Wąwóz rzeki Niagara jest domem dla 14 gatunków rzadkich roślin. Całkowita liczba gatunków flory udokumentowanych na Koziej Wyspie w ciągu ostatnich dwóch stuleci wynosi nieco ponad 600. Co ciekawe, według okolicznych mieszkańców, to wybudowanie mostów na Niagarze doprowadziło do zasiedlenia północy USA przez kanadyjskie czarne wiewiórki. Ponoć na początku XIX wieku na terenie wokół wodospadu nie było czarnych wiewiórek, ale były w Kanadzie, po drugiej stronie rzeki. Kiedy zbudowano pierwszy most wiszący na rzece Niagara, czarne wiewiórki mogły przeprawić się przez rzekę do Stanów Zjednoczonych. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Polacy zdobyli jeden z największych wodospadów na świecie... a potem z niego zjechali. Tak wyglądała ich wyprawa
Ekipa OSHEE Slide Challenge kontynuuje poskramianie największych wodospadów na świecie. 12 czerwca udało im się zdobyć i zjechać na linach z Yumbilla Falls w Peru. Projektowi Korona Wodospadów patronuje National-Geographic.pl
W tym artykule: OSHHE Slide Challenge z kolejnym wodospadem na koncie Wyprawa na wodospad Yumbilla Falls w Peru Polacy z ekipy OSHEE Slide Challenge postawili sobie za cel zdobycie Korony Wodospadów. Projekt zakłada zdobycie i zjazd na linach z 10 najwyższych wodospadów świata. Pomysłodawcą i głównym organizatorem przedsięwzięcia jest Dariusz Pachut. Eksploratorzy zaczęli realizować cel w 2019 r. W pierwszej kolejności wybrali najwyższy wodospad na świecie, czyli Salto Angel w Wenezueli. W 2022 r. po trzyletniej przerwie spowodowanej pandemią ruszyli dalej. Zimą ubiegłego roku Polacy zjechali na linach z drugiego co do wielkości wodospadu na świecie – Tugela w RPA. Dokonali tego jako druga ekipa na świecie. Wyprzedzili ich tylko Słowacy. OSHHE Slide Challenge z kolejnym wodospadem na koncie Tym razem ekipa OSHEE Slide Challenge ruszyła do Peru. Tam udało im się zdobyć kolejny wodospad: Yumbilla Falls o wysokości 896 m. Jest to piąty najwyższy wodospad na świecie. – Pogoda w Peru rozdawała karty, przez co próba zdobycia go i zjazdu z niego na linach należała do bardzo wymagających. Wodospad Yumbilla ze względu na bardzo trudne warunki atmosferyczne podzieliliśmy na 3 etapy. Łącznie cała akcja zajęła prawie 40 godzin pracy w ścianie – relacjonują Polacy dla national-geographic.pl. Jak dodają, Tumbilla różni się od pozostałych wodospadów, które zdobyli. W trakcie wyprawy musieli mierzyć się z ciasnymi kanionami i ponad 100-metrowymi zjazdami, gdzie byli całkowicie zalani wodą. Otaczały ich wysokie malownicze ściany z egzotyczną roślinnością. – Musieliśmy działać sprawnie i być przygotowani na każdą sytuację spowodowaną dużymi opadami deszczu oraz zróżnicowaniem terenu. Był to już nasz czwarty wodospad pokonany w tym składzie. Wiedzieliśmy więc, jak zachować się w sytuacjach kryzysowych. Zmęczeni, ale szczęśliwi wracamy do domu i planujemy kolejną wyprawę – zapowiadają. Wyprawa na wodospad Yumbilla Falls w Peru Razem z Dariuszem Pachutem Yumbilla Falls zdobyli Dimitri Wika, z zawodu arobrysta i lekarz drzew, prywatnie miłośnik sportów ekstremalnych; Jakub Poburka, ratownik TOPR, uczestnik wielu wypraw w góry Pamiru, Karakorum oraz Himalaje; Miłosz Forczek, instruktor ratownictwa górskiego GOPR i grotołaz; Tomasz Grodzicki, były funkcjonariusz jednostek specjalnych, skoczek spadochronowy i pasjonat gór. Projekt Korona Wodospadów jest dokumentowany na filmach i zdjęciach przez Jana Wierzejskiego i Wojciecha Kozakiewicza – specjalistów od pracy z kamerą w górskim środowisku. Za swoją artystyczną pracę byli wielokrotnie nagradzani na festiwalach górskich i filmowych w kraju i za granicą. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Korona Wodospadów coraz bliżej Polaków. Eksploratorzy zjechali z drugiego najwyższego wodospadu w Europie
Projekt Korona Wodospadów zakłada zdobycie i zjechanie z 10 najwyższych wodospadów na świecie. Polacy mogą pochwalić się kolejnym wyczynem.
W tym artykule: Polacy zdobyli i zjechali z wodospadu Skorga w Norwegii Historyczna Korona Wodospadów Korona Wodospadów to wyjątkowy projekt, które pomysłodawcą i głównym organizatorem jest Dariusz Pachut. O co w tym chodzi? Nie wystarczy dotrzeć na szczyty 10 największych wodospadów na świecie. Wyzwanie narzucone przez eksploratorów jest kompletne dopiero wtedy, kiedy zjadą z nich na linach. Polacy zdobyli i zjechali z wodospadu Skorga w Norwegii Projekt zaczął być realizowany w 2019 r. od najwyższego wodospadu na świecie – Salto Angel w Wenezueli. Po trzyletniej przerwie spowodowanej pandemią panowie ruszyli dalej. W połowie lutego br. zespół OSHEE Slide Challenge zjechał na linach z drugiego co do wielkości wodospadu na świecie – Tugela (Republika Południowej Afryki). Za nimi historyczny zjazd w Norwegii i kolejny wyczyn w planach jeszcze w tym roku. Niezmiennie kibicujemy osobom, które nie boją się spełniać marzeń, nawet tych ekstremalnych. Tak właśnie działają członkowie OSHEE Slide Challenge. Do tego inspirują innych i zapisują się na kartach historii jeszcze przed zdobyciem Korony Wodospadów. 23 czerwca br. jako pierwsi na świecie pokonali dziewiczy wodospad Skorga w Norwegii – drugi w Europie i siódmy na świecie pod względem wysokości (864 m). – 18 czerwca po długiej podróży przez Polskę, Szwecję i południową Norwegię dojechaliśmy na miejsce. Ogrom wodospadów opadających po krawędziach doliny, ciągnącej się między miejscowością Oppdal a fiordem Sunndalsfjorden był nie do ogarnięcia wzrokiem zza kierownicy kamperów. Naszym celem były Vinnufossen i Skorga, czyli dwa najwyższe w Europie i kolejno szósty i siódmy wodospad na świecie. W 2019 roku międzynarodowa ekipa zjechała już Vinnufossen, nam zależało na tym, aby tym razem zjechać na linach terenem czysto dziewiczym – opowiada Jan Wierzejski, fotograf dokumentujący wyprawy OSHEE Slide Challenge. Eksploratorzy rozpoczęli realizację kolejnego etapu projektu 22 czerwca o godzinie 15.00. Zjazd na linach z wysokości 864 metrów trwał ponad 12 godzin i zakończył się sukcesem o godzinie 3.30 nad ranem. Pierwsze zjazdy odbywały się w kanionie, przy bardzo wysokim stanie wody. Do eksploracji wodospadu użyto specjalistycznego sprzętu alpinistycznego. – Obchodząc śmiertelnie niebezpieczna spiętrzenia, stromym, krzaczastym terenem, zjeżdżając w okolicach licznych kaskad, kilkukrotnie przekraczając wodospad, powoli traciliśmy wysokość. Termikę w ścianie ratowały suche skafandry, używane zwykle do pływania w kajakach górskich. Wszyscy członkowie ekipy mieli je na wyposażeniu – relacjonuje Wierzejski. Po zdobyciu i zjechaniu z trzeciego wodospadu w ramach Korony Wodospadów cały team w składzie Dariusz Pachut, Dimitri Wika, Kuba Poburka, Jan Wierzejski, Miłosz Forczek, Wojciech Kozakiewicz i Tomasz Grodzicki bezpiecznie dotarł do bazy. Na miejscu wybrzmiał przebój „We Are the Champions” Queen. Eksploratorzy nie zwalniają tempa. Ekipa w pomniejszonym składzie ruszyła już na najwyższy w Europie wodospad Vinnufossen. Relacja z ich kolejnej wyprawy pojawi się na national-geographic.pl. Polacy sięgają po pierwszą Koronę Wodospadów. Jak kibicować tej niezwykłej wyprawie? Zdobycie najwyższych wodospadów świata to nie wszystko. Polacy chcą dodatkowo zjechać na linach w obrysie nurtu rzeki. Przed ekipą kolejny cel. Tym razem w Afryce. Historyczna Korona Wodospadów Przed ekipą OSHEE Slide Challenge kolejne wyzwania: Cataratas las Tres Hermanas (Peru, 914 m), Oloʻupena (USA, 900 m), Catarata Yumbilla (Peru, 896 m), Vinnufossen (Norwergia, 865 m), Pu’uka’oku (USA, 840 m), James Bruce Falls (Kanada, 840 m), Browne Falls (Nowa Zelandia, 836 m). Razem z Dariuszem Pachutem projekt realizują: Dimitri Wika, z zawodu arobrysta i lekarz drzew, prywatnie miłośnik sportów ekstremalnych; Jakub Poburka, ratownik TOPR, uczestnik wielu wypraw w góry Pamiru, Karakorum oraz Himalaje; Miłosz Forczek, instruktor ratownictwa górskiego GOPR i grotołaz; Tomasz Grodzicki, były funkcjonariusz jednostek specjalnych, skoczek spadochronowy i pasjonat gór. Zdobywanie pierwszej w historii Korony Wodospadów jest dokumentowane na filmach i zdjęciach przez Jana Wierzejskiego i Wojciecha Kozakiewicza – specjalistów od pracy z kamerą w górskim środowisku. Za swoją artystyczną pracę byli wielokrotnie nagradzani na festiwalach górskich i filmowych w kraju i za granicą.
Wodospady w Polsce - 12 najpiękniejszych polskich wodospadów. Gdzie się znajdują?
Wodospady w Polsce nie należą do najbardziej okazałych na świecie, a mimo to nikt nie odmówi im piękna i niepowtarzalnego uroku. Niesiony na znaczne odległości szum spływającej wody tworzy wyjątkowy nastrój, a widok majestatycznych kaskad działa wręcz hipnotyzująco. W granicach naszego kraju nie ma ich zbyt wiele, ale każdy, kto je odnajdzie, z całą pewnością będzie zachwycony zastanym widokiem. Prezentujemy listę najpiękniejszych wodospadów w Polsce.
W tym artykule: Wodospady w Polsce Wodospad Kamieńczyka Wodospad Dziki Wodospad Szklarki Wodospad Podgórnej Kaskada Myi Wodospad na Mosornym Potoku Wodogrzmoty Mickiewicza Wodospad Siklawa. Najwyższy wodospad w Polsce Wodospad Siklawica Wodospad Zaskalnik Wodospad Szepit Wodospad w Złotym Stoku Piękna nasza Polska cała... Chętnie wyjeżdżamy na wakacje nad Bałtyk, w góry czy na Mazury. Niedocenianą atrakcją są wodospady w Polsce. Tu polecają się szczególnie Karkonosze i Tatry, ale nie tylko tam znajdziemy naturalne, malownicze kaskady wodne. Relaks przy szumie spadającej wody pozwoli się wyciszyć i zrelaksować. Gotowi na podróż szlakiem polskich wodospadów? Wodospady w Polsce Ich siła każe nam podchodzić do nich z należytym szacunkiem, jednak sam widok pióropuszy wody i rzeźbionych przez nie form skalnych potrafi wprawić w osłupienie. To prawda, największe wodospady świata biją je na głowę pod względem wysokości. Jednak w kwestii piękna krajobrazu, który tworzą, z całą pewnością nie mamy się czego wstydzić. Gdzie są najpiękniejsze i największe wodospady w Polsce? Odpowiedź zamieszczamy poniżej. Wodospad Kamieńczyka Wodospad Kamieńczyka to najwyższy wodospad w polskich Karkonoszach. Jego próg wznosi się na wysokości 843 m n.p.m. Tworzące wodospad trzy kaskady łącznie mają wysokość 27 metrów. Za środkową znajdziemy Złotą Jamę, czyli sztucznie utworzoną grotę. Obiekt leży przy szlaku prowadzącym ze Szklarskiej Poręby do Szrenicy. Do Kamieńczyka prowadzi droga w kierunku Jakuszyc. Początkowy etap szlaku jest łatwy i bez problemu poradzi sobie z nim każdy, nawet niedoświadczony piechur. Dopiero pod koniec napotkamy utrudnienie w postaci kamienistego wzniesienia. Wodospad Dziki Kolejny obiekt w zestawieniu to majestatyczny i niezwykle urodziwy wodospad Dziki, który znajduje się w Karpaczu, na rzece Łomnica. Powstał w wyniku spiętrzenia wód po wybudowaniu zapory na Łomnicy. Wodospad Dziki nie może być zaliczany do największych w Polsce, ale do najpiękniejszych z całą pewnością tak. Szeroki strumień wody wspaniale komponuje się z otoczeniem, tworząc malowniczy i nieco tajemniczy obraz. Szczególnie pięknie prezentuje się w miesiącach zimowych, gdy zamarzająca woda tworzy niesamowity lodospad. Wodospad Szklarki Drugim największym wodospadem w polskich Karkonoszach jest wodospad Szklarki. Znajdziemy go w środkowym obszarze Wąwozu Szklarki, na wysokości 520 m n.p.m. Woda spływa tu z wysokości 13,3 m, tworząc zachwycający kocioł eworsyjny. Górną część wodospadu tworzy szeroka kaskada. Niżej strumień wody ulega zwężeniu, a w końcowym odcinku płynie wąskim wyżłobieniem skalnym. Blisko wodospadu zlokalizowane jest schronisko PTTK "Kochanówka". Wodospad Podgórnej Następny obiekt w zestawieniu – wodospad Podgórnej – jest trzecim najwyższym wodospadem po polskiej stronie Karkonoszy. Obiekt zlokalizowany w obszarze wsi Przesieka nie jest tak okazały jak wodospad Kamieńczyka – jego wysokość to ok. 10 metrów. Mimo że pod względem wysokości nie bije żadnego rekordu, to i tak nie można odmówić mu uroku. Wodospad tworzą trzy kaskady, które można podziwiać w całej ich okazałości ze zlokalizowanego w pobliżu mostka. Niezwykle malowniczo przedstawia się powstały u stóp najniższej kaskady kocioł eworsyjny. Kaskada Myi Kolejny zachwycający wodospad w Karkonoszach to kaskada Myi – czwarty pod względem wysokości w tym paśmie. Obiekt położony jest na wysokości 547 m n.p.m., w Karkonoskim Padole Śródgórskim, w miejscowości Przesieka tuż przed ujściem Myi do Podgórnej. Charakteryzuje się wysokością 5 metrów. Kaskada składa się z kilku progów skalnych. Największy jest zlokalizowany w pobliżu wodospadu Podgórnej. Wodospad na Mosornym Potoku Zachwycające wodospady znajdziemy także w Beskidach. Jednym z najwyższych jest 8-metrowy wodospad na Mosornym Potoku. Zlokalizowany jest na niebieskim szlaku, prowadzącym z Zawoi Mosorne na Halę Śmietanową i Kiczorkę. Pionowy próg składający się z warstw fliszu karpackiego, tworzącego kilka skalnych stopni, zachwyca swoim pięknem. Majestatyczny obraz jest dopełniany przez kilkunastometrowe ściany skalne, otaczające próg po obu stronach. Wodogrzmoty Mickiewicza Kolejna propozycja na naszej liście to chyba najsłynniejszy tego typu okaz w Polsce. Mówiąc „wodospady w Polsce”, większość z nas myśli „Wodogrzmoty Mickiewicza”. Zlokalizowany w Tatrach Wysokich (w miejscu łączącym Dolinę Białki z Doliną Roztoki) zespół kaskad, składa się z trzech większych i kilku wyraźnie mniejszych progów. Pośredni wodogrzmot jest dość dobrze widoczny z mostu na szlaku do Morskiego Oka. Poniżej tego obiektu widać Niżni Wodogrzmot i niewielki fragment Wyżniego. Zimą warto zachować szczególnie wzmożoną ostrożność, bo w tym miejscu dość często schodzą lawiny. Wodospad Siklawa. Najwyższy wodospad w Polsce Kolejny na naszej liście jest najwyższy wodospad w Polsce i największy. Słynna Siklawa (znana też jako Wielka Siklawa), rozdzielająca Dolinę Roztoki i Dolinę Pięciu Stawów, spada z progu ściany stawiarskiej, z wysokości ok. 70 metrów. Zależnie od poziomu wody w Wielkim Stawie, Wielka Siklawa może charakteryzować się dwoma lub czterema spadającymi strugami. Niepowtarzalny klimat tworzy tam charakterystyczna mgiełka, powstająca z wody rozbitej na drobne kropelki. Wodospad Siklawica Siklawica nie jest tak wysoka jak Siklawa, ale tak samo zachwyca. Wodospad zlokalizowany w północnej ścianie Giewontu (w Tatrach Zachodnich, w Dolinie Strążyskiej), spływa po dwóch skałach o niemal pionowym pochyleniu. Jedna ma długość 10 metrów, a druga 13 metrów. Łącznie tworzą zachwycający swoim pięknem, 23-metrowy wodospad. Siklawica to bez cienia wątpliwości jedna z największych atrakcji Doliny Strążyskiej. Nie ma najmniejszego problemu z podejściem pod samą ścianę wodospadu. Wodospad Zaskalnik Kolejny piękny wodospad jest zlokalizowany w Szczawnicy, w Beskidzie Sądeckim. 5-metrowa kaskada na Potoku Sopotnickim jest łatwo dostępnym miejscem. Bez trudu można dotrzeć tam pieszo, a w pobliżu znajduje się stacja szczawnickiej Ciuchci. U podnóża otoczonego pięknymi skałami wodospadu tworzy się niewielki basen. Wszystko to składa się na niezwykle malowniczy pejzaż. Wodospad Szepit Były już Karkonosze, Beskidy i Tatry, czas na Bieszczady. Położony nieopodal Zatwarnicy wodospad na potoku Hylaty, to jeden z największych tego typu okazów przyrody w Bieszczadach. Mniejsze i większe kaskady osiągają łączną wysokość na poziomie 8 metrów. Otacza go kamienisty brzeg i licznie nagromadzone w tym miejscu skałki. Na szlaku wybudowano schody, którymi bezpiecznie można zejść nad potok przy wodospadzie. Nieopodal znajduje się też platforma, która pozwala podziwiać cały majestat tego zachwycającego obiektu. Wodospad w Złotym Stoku Na koniec zostawiliśmy prawdziwą perełkę – jedyny podziemny wodospad w Polsce. Ten niezwykły okaz zlokalizowany jest w nieczynnej Sztolni Czarna, obecnie stanowiącej część Muzeum Górnictwa i Hutnictwa Złota. Woda spada tam z wysokości 10 metrów, czemu towarzyszy duży huk, dodatkowo potęgowany echem odbijającym się od ścian komory. Sztolnia położona jest na głębokości 23 metrów. Do wodospadu prowadzą metalowe schody (sięgające siedmiu pięter w dół) i wydrążony chodnik. Pięknie podświetlona kaskada tworzy niesamowity widok, a wrażenie niezwykłości tego miejsca dodatkowo wzmacnia rozchlapywana dookoła woda.
Polacy z ekipy OSHEE Slide Challenge zdobyli i zjechali z drugiego największego wodospadu na świecie
Polska ekipa zbliża się do zdobycia Korony Wodospadów. Jak wyglądała ich ostatnia wyprawa w RPA? Oto relacja członków OSHEE Slide Challenge.
W tym artykule: Ekipa OSHEE Slide Challenge z kolejnym sukcesem Pierwsza w historii Korona Wodospadów Dotarła do nas ekscytująca wiadomość prosto z Republiki Południowej Afryki. Zespół OSHEE Slide Challenge zjechał na linach z drugiego co do wielkości wodospadu na świecie – Tugela. Polak najbardziej utytułowanym eksploratorem na świecie. Jak wygląda życie Fianna Paula? Pochodzi z Polski, choć nad Wisłą wiemy o nim niewiele. A szkoda, bo Fiann Paul to jeden z najbardziej doświadczonych wioślarzy oceanicznych na świecie. Swoimi osiągnięciami udowadnia, że ... Ekipa OSHEE Slide Challenge z kolejnym sukcesem Wyprawa do Afryki jest kolejnym etapem projektu Korony Wodospadów, czyli zjazdu na linach z 10 najwyższych wodospadów świata. Pomysłodawcą i głównym organizatorem przedsięwzięcia jest Dariusz Pachut. Polacy zaczęli realizację projektu w 2019 r. od najwyższego wodospadu na świecie – Salto Angel w Wenezueli. Po trzyletniej przerwie spowodowanej pandemią ruszyli dalej. Ekipa rozpoczęła wędrówkę 20 lutego 2022 r. Uczestnicy wyprawy weszli na płaskowyż Gór Smoczych położony na wysokości 3000 m n.p.m. ze specjalistycznym sprzętem alpinistycznym, ważącym 200 kilogramów. Pierwszą noc na krawędzi wodospadu spędzili w namiotach. Kolejnego dnia, wraz ze wschodem słońca, przekroczyli krawędź ściany skalnej i rozpoczęli zjazd wzdłuż linii spadku wodospadu. Zespół OSHEE Slide Challenge zrobił to jako drugi na świecie. Przed nimi byli tylko Słowacy. Mimo że droga była już oznaczona, odkrywcy z Polski musieli wyznaczyć nową trasę zjazdu, ponieważ zbyt wysoki poziom wody nie pozwalał na zjazd w linii zjazdu słowackiej ekipy. Sportowcy musieli zmierzyć się z dziewiczym terenem zamieszkałym przez jadowite węże. Zadania dodatkowo utrudniały spadające z góry kamienie i nurt kaskady. Po 12 godzinach pracy w ścianie zespół zdecydował się na nocleg na półce skalnej, mniej więcej w połowie wysokości wodospadu. Drugi dzień zjazdu przebiegał bardzo sprawnie. Po kilkunastu godzinach zespół, cały i zdrowy stanął u podnóża Tugeli. Czekał ich jeszcze wielokilometrowy trekking kanionem George z całym sprzętem, który ze sobą mieli. Późno w nocy dotarli do wioski Thendele. Co się dzisiaj najbardziej liczy? Historia Krzysztofa Wielickiego W dzisiejszym świecie jest dużo pokus, by iść na skróty. Historia Krzysztofa Wielickiego, ikony światowego himalaizmu oraz wielu przedstawicieli biznesu pokazują, że nie tędy droga. Pierwsza w historii Korona Wodospadów To dopiero początek projektu OSHEE Slide Challenge. Przed ekipą kolejne wyzwania: Cataratas las Tres Hermanas (Peru, 914 m), Oloʻupena (USA, 900 m), Catarata Yumbilla (Peru, 896 m), Vinnufossen (Norwergia, 865 m), Skorga (Norwegia, 864 m), Pu’uka’oku (USA, 840 m), James Bruce Falls (Kanada, 840 m), Browne Falls (Nowa Zelandia, 836 m). W pierwszej połowie 2022 r. polscy zdobywcy zamierzają zdobyć trzy wodospady. Razem z Dariuszem Pachutem Tugelę zdobyli Dimitri Wika, z zawodu arobrysta i lekarz drzew, prywatnie miłośnik sportów ekstremalnych; Jakub Poburka, ratownik TOPR, uczestnik wielu wypraw w góry Pamiru, Karakorum oraz Himalaje; Miłosz Forczek, instruktor ratownictwa górskiego GOPR i grotołaz; Tomasz Grodzicki, były funkcjonariusz jednostek specjalnych, skoczek spadochronowy i pasjonat gór. Projekt Korona Wodospadów jest dokumentowany na filmach i zdjęciach przez Jana Wierzejskiego i Wojciecha Kozakiewicza – specjalistów od pracy z kamerą w górskim środowisku. Za swoją artystyczną pracę byli wielokrotnie nagradzani na festiwalach górskich i filmowych w kraju i za granicą. Sponsorem tytularnym jest marka Oshee, sprzętowym AMC Petzl, ubrania zapewnił Jack Wolfskin, a patronat medialny objął National Geographic Polska.
Polacy sięgają po pierwszą Koronę Wodospadów. Jak kibicować tej niezwykłej wyprawie?
Zdobycie najwyższych wodospadów świata to nie wszystko. Polacy chcą dodatkowo zjechać na linach w obrysie nurtu rzeki. Przed ekipą kolejny cel. Tym razem w Afryce.
W tym artykule: Polacy w drodze po Koronę Wodospadów OSHEE Slide Challenge – przyjaciele i pasjonaci Uwielbiamy ludzi z pasją, którzy nie boją się realizować swoich marzeń – nawet tych najbardziej szalonych – a przy tym inspirują innych podróżników i eksploratorów do działania. Ekipa OSHEE Slide Challenge zdecydowanie zalicza się do tego grona. To grupa przyjaciół, których łączy pasja i wspólny cel. Planują zdobyć dziesięć najwyższych wodospadów na świecie, a następnie zjechać na linach w obrysie nurtu rzeki. Zadanie, jakiego się podjęli, jest absolutnie pionierskie. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, Polacy jako pierwsi na świecie zdobędą Koronę Wodospadów. Polacy w drodze po Koronę Wodospadów Zaczęli w 2019 r. z najwyższego możliwego poziomu, czyli od wodospadu Salto Angelo w Wenezueli. Jego oficjalna wysokość ustalona przez National Geographic Society to 979 m. Wyprawa trwała kilka dni, a zespół musiał pokonać kilkadziesiąt kilometrów amazońskiej dżungli, sawanny, bagien i wzniesień. W końcu udało mu się dojść do szczytu Auyantepui, skąd spływają wody słynnego giganta. Przed ekipą kolejne wyzwania: Tugela (RPA, 948 m), Cataratas las Tres Hermanas (Peru, 914 m), Oloʻupena (USA, 900 m), Catarata Yumbilla (Peru, 896 m), Vinnufossen (Norwergia, 865 m), Skorga (Norwegia, 864 m), Pu’uka’oku (USA, 840 m), James Bruce Falls (Kanada, 840 m), Browne Falls (Nowa Zelandia, 836 m). W pierwszej połowie 2022 r. polscy zdobywcy zamierzają zdobyć trzy wodospady. Najpierw ruszą do RPA, gdzie spróbują wspiąć się na najwyższy wodospad Afryki na rzece Tugela, drugi co do wysokości wodospad świata. OSHEE Slide Challenge – przyjaciele i pasjonaci Pomysłodawcą zdobycia Korony Wodospadów i głównym organizatorem przedsięwzięcia jest Dariusz Pachut. To zapalony sportowiec, podróżnik i ratownik medyczny. Idea tego wyjątkowego projektu zrodziła się w jego głowie podczas kanioningowej wyprawy do Szwajcarii w 2018 r. Razem z nim próbę zdobycia Korony Ziemi podejmują: Dimitri Wika, z zawodu arobrysta i lekarz drzew, prywatnie miłośnik sportów ekstremalnych; Jakub Poburka, ratownik TOPR, uczestnik wielu wypraw w góry Pamiru, Karakorum oraz Himalaje; Miłosz Forczek, instruktor ratownictwa górskiego GOPR i grotołaz; Tomasz Grodzicki, były funkcjonariusz jednostek specjalnych, skoczek spadochronowy i pasjonat gór. Wyprawę na zdjęciach i filmach dokumentować będą Jan Wierzejski i Wojciech Kozakiewicz. To specjaliści od pracy z kamerą w górskim środowisku. Za swoją artystyczną pracę byli wielokrotnie nagradzani na festiwalach górskich i filmowych w kraju i za granicą. National Geographic Polska, razem z markami OSHEE, Jack Wolfskin i Petzl, patronuje projektowi polskich zdobywców. Relacje z wyprawy znajdziecie na naszej stronie internetowej oraz na Instagramie.
Jamajka to nie tylko plaża i palmy. Oto 7 miejsc, które warto zobaczyć
To fakt: na zwiedzaniu zabytków oszczędzimy, bo prawie ich tu nie ma. Ale Jamajka ma coś więcej do zaoferowania niż leniwe popołudnia.
Poznaj 7 miejsc, które warto zobaczyć na Jamajce >>>
Tragiczny finał wyścigu po selfie. Turysta zignorował ostrzeżenie, spadł z wodospadu
22-letni turysta, który utknął w Tajlandii z powodu pandemii, przypłacił życiem próbę zrobienia selfie przy wodospadzie Ngao. Lokalne władze podają, że młody mężczyzna zignorował zamieszczone w parku znaki ostrzegające, aby nie zbliżać się do krawędzi wodospadu.
Soipov Abdullokh razem z sześciorgiem przyjaciół od dłuższego czasu podróżował po Tajlandii. Tym razem grupa postanowiła wybrać się do Parku Narodowego Wodospadu Ngao w prowincji Ranong. Mężczyzna miał zignorować znaki ostrzegawcze przypominające, aby nie stawać na szczycie wodospadu oraz zachować bezpieczną odległość od jego krawędzi. Turysta wszedł na wodospad, żeby zrobić selfie, niestety poślizgnął się na mokrych kamieniach i spadł z wysokości około 15 metrów. Zmarł na miejscu, a przybyli dwie godziny po wypadku sanitariusze znaleźli jego ciało na skałach pod wodospadem. Abdullokh miał głęboką ranę głowy. Lekarze stwierdzili, że śmierć w wyniku obrażeń była niemal natychmiastowa. Ciało 22-latka zostało przetransportowane do szpitala Ranong, gdzie przeprowadzona zostanie sekcja zwłok. – Jak tylko otrzymaliśmy wezwanie, natychmiast podjęliśmy współpracę z fundacją ratowniczą i policją – zapewnił Chalit Sinrojthanakorn, szef zarządu parku narodowego. Turyści naruszający lokalne zakazy i przekraczający granice bezpieczeństwa, żeby zrobić doskonałe zdjęcia, to prawdziwa plaga. Zdarza się, że nieświadomi zagrożenia zwiedzający wchodzą na wysokie niedostępne skały, ale nie brakuje też takich, którzy gotowi są przeskoczyć ogrodzenie wybiegu tygrysów lub goryli w zoo. Oficjalne zakazy, ostrzeżenia i apele nie skutkują, dlatego pojawiają się propozycje wprowadzenia kar pieniężnych dla tych, którzy nie będą przestrzegać zakazów fotografowania, szczególnie w miejscach niebezpiecznych. W ostatnich latach media niejednokrotnie donosiły także o dzikich zwierzętach, które były wykorzystywane przez turystów jako rekwizyty do zdjęć. Jednym z przykładów jest tragedia, do jakiej doszło na argentyńskiej plaży. Grupa turystów znalazła małego delfinka. Ludzie zaczęli podawać go sobie z rąk do rąk, aby sfotografować zwierzę. Nikt nie pomyślał, że delfin nie może długo pozostawać poza wodą. Zwierzę nie przeżyło.
Zastygły wodospad? Nie bez powodu uważany jest za najdziwniejszy na świecie
Jeśli będziesz w Meksyku, koniecznie wybierz się w okolice San Lorenzo Albarradas. Natura bawi się tutaj w rzeźbiarza.
Wodospad Hierve el Agua, położony na południu Meksyku, w pobliżu miasta San Lorenzo Albarradas, uważany jest za najdziwniejszy na świecie. Ma to naukowe wytłumaczenie. Spływająca woda wygląda tak, jakby wiele wieków temu zamarzła. W zasadzie jest zupełnie odwrotnie, o czym świadczy sama nazwa wodospadu (dosłownie: wrząca woda). Otóż wszystkiemu winna jest woda z gorących źródeł na szczycie wodospadu. Zawiera ona bardzo dużo magnezu, dwutlenku węgla i wapnia, przez co spadając, tworzy stalaktyty. Jak zwykło się mówić - kropla drąży skałę. Zobacz tę niezwykłą formację >>>
Gujana: maleńki kraj nad brzegiem oceanu. Czym cię zachwyci?
Gujana to egzotyczny kraj. Dla wielu z nas stanowiłoby swego rodzaju kłopot poprawne pokazanie go na mapie świata. Jest to niezbyt duże państwo w północnej części Ameryki Południowej. Nazwa kraju w wolnym tłumaczeniu można przełożyć jako „ziemię wielu wód”. Wynika to z faktu, że na terenie Gujany jest bardzo rozbudowana sieć rzeczna. Gdzie się znajduje Gujana? Czy warto tam się wybrać? Jak należy przygotować się do podróży?
Gujana: gdzie leży? Gujana to kraj, który leży w Ameryce Południowej. Na wschodzie graniczy z Surinamem, vis a vis czyli południowym zachodzie i południu z Brazylią. Z kolei na północnym zachodzie z Wenezuelą. Północna część kraju ma dostęp do Oceanu Atlantyckiego. Warto zaznaczyć, że kraj pod względem powierzchni zajmuje 83 miejsce na świecie i liczy sumarycznie 214 970 kilometrów kwadratowych, jednak gdy weźmiemy pod uwagę ludność liczby są zgoła odmienne. Całkowita liczba mieszkańców całej Gujany to 770 000 mieszkańców, co daję liczbę niewiele większą chociażby od naszego polskiego Wrocławia. Niemal jedna trzecia wszystkich mieszkańców Gujany zamieszkuje stolicę i jest nią Georgetown. Gęstość zaludnienia to raptem 3,5 osoby na kilometr kwadratowy. W porównaniu do Wrocławia to liczba niewielka. Gdzie we Wrocławiu na jednym kilometrze kwadratowym żyje około 2191 osób. Najwyższy szczyt Gujany to Roraima jest to dokładnie 2810 metrów nad poziomem morza. Ogromną część całej powierzchni kraju stanowią lasy tropikalne. Gujana: co warto wiedzieć? Gujana pod względem ludności nie jest najbardziej zaludnionym miejscem na świecie, ale wybierając się w te rejony świata trzeba się odpowiednio przygotować. Po pierwsze, by móc legalnie przebywać jako turysta w Gujanie należy mieć wizę. By uzyskać wizę turystyczną w Gujanie należy złożyć dwa wnioski i dodać do nich dwa zdjęcia paszportowe. Jednak cały proces starania się o wizę należy rozpocząć co najmniej sześć tygodni przed planowanym pobytem w Gujanie. Starać się o wizę możemy Ambasadach Gujany w Brukseli, Londynie lub Caracas. Inną formą otrzymania wizy jest możliwość przesłania prośby o wydanie wizy już na granicy Gujany, jednak należą ją przesłać do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Gujany z odpowiednim wyprzedzeniem. W Gujanie nie znajduje się żadna polska placówka dyplomatyczna, jednak w związku z przynależnością Polski do Unii Europejskiej możemy zgłosić się do dowolnej placówki dyplomatycznej innego kraju należącego do Unii Europejskiej i otrzymamy odpowiednią pomoc. Wymagane jest posiadanie paszportu, który ma co najmniej 6 miesięcy ważności. Przy przekraczaniu granicy musimy okazać bilet powrotny, oraz udowodnić odpowiednie zabezpieczenie finansowe na czas trwania pobytu w Gujanie. W Gujanie jest dosyć duże zagrożenie przestępczością najczęściej występują napady z bronią, włamania czy kradzieże. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku w dużych skupisk ludzi. Zalecane jest zaszczepienie przeciwko żółtej febrze, żółtaczce oraz tężcowi. Nie ma konkretnych wytycznych co do okazywania karty szczepień, jednak dla własnego bezpieczeństwa warto się zabezpieczyć i skontaktować się z lekarzem w celu wykonania odpowiednich szczepień. Gujana: ludność i kultura Gujana pod względem historycznym to kraj, który był skolonizowany już w XVI wieku. W Ameryce Południowej w tamtym okresie i lokalizacji powstało wiele europejskich kolonii, które były podległe europejskim krajom. Gujana jako kolonia powstała w 1831 roku i do 26 maja 1966 roku nazywana była Gujaną Brytyjską. Wpływy Europejczyków północnej części Ameryki Południowej były duże. Wówczas z Gujaną Brytyjską graniczyła Gujana Holenderska (dzisiaj jest to Surinam), a nieco dalej na wschód jest Gujana Francuska, która istnieje do tego momentu pod taką nazwą. Jest ona zależna od Francji. W przypadku dawnej Gujany Brytyjskiej faktycznie widać, że Europejczycy przywieźli ze sobą bardzo dużą liczbę rzeczy, które chcieli przenieść na nowy grunt w czasie kolonizacji. Mieszkańcy Gujany jako język urzędowy wybrali angielski, a obowiązującą walutą jest dolar gujański. Obywatele Gujany zamieszkują przede wszystkim północną część kraju, wynika to z faktu, że w tym rejonie znajduje się najwięcej miast między innymi stolica Georgetown. Ciekawostką jest fakt, że blisko 75% całej Gujany jest w ogóle nie zamieszkała. Największą część powierzchni pokrywają lasy tropikalne. Jednak niespotykaną zależnością jest fakt, że największą grupę mieszkańców stanowią Hindusi. Gujana: co zobaczyć? Gujana daje spore możliwości zwiedzania, jednak w tym wypadku trzeba liczyć się z faktem, że prócz kilku głównych miast, nie znajdziemy w niej zbyt wiele kolonialnych klimatów. Po pierwsze w związku z tym, że jest to kraj głównie zalesiony i pokryty dużą ilością rzek z całą pewnością atrakcją będzie wycieczka w las tropikalny. Jednak trzeba wziąć pod uwagę, że jest to niebezpieczna wyprawa, więc warto się odpowiednio do niej przygotować i wziąć ze sobą przewodnika. Trzeba się przygotować na to, że są to lasy równikowe, przez co mamy bardzo dużą wilgotność. W tym regionie można również znaleźć Kaieteur jest to jeden z największych wodospadów świata – czego dowodem są liczby 226 i 251. 226 metrów to swobodny spadek wody, który dodatkowo przedłużony jest przez 8 kilometrowy odcinek kaskad o wysokości 25 metrów. Co daje sumarycznie wysokość 251 m. Jest to wynik ponad dwa razy większy niż jeden z najbardziej znanych na świecie wodospadów czyli Niagara. Kolejnym ciekawym punktem do zwiedzania jest stolica Gujany czyli Georgetown. Stolica wcześniej nazywała się Stabroek. Wówczas była jeszcze pod rządami holenderskimi, a od 1812 roku istnieje już pod aktualną nazwą. To typowe miasto kolonialne z charakterystyczną ciekawą architekturą. Jedną z największych atrakcji Georgetown to ogromna drewniana katedra św. Jerzego, która reprezentuje styl wiktoriański. Drugim wartym zwiedzania punktem w stolicy Gujany są ogrody botaniczne, które wyglądają ciekawie. Dla tych, którzy lubą historie z dreszczykiem warty odwiedzenia będzie niewielka osada Jonestown. Tam w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku została założona sekta „Świątynia ludu”. Założyciel Jim James twierdził że to miejsce specjalnej mocy, gdzie odczuwać można prawdziwą euforię. Jonestown to również miejsce w którym popełniono największe zbiorowe samobójstwo w dziejach nowożytnych, równocześnie odebrało sobie życie ponad 900 ludzi. Baganara to miejsce również warte odwiedzenia. Tym razem znajduje się ono niemal w samym sercu dżungli, a dokładniej mówiąc jest to wyspa znajdująca się na najdłuższej rzece Gujany – Essequibo. Jest to swego rodzaju brama do dżungli, która umożliwia jej zwiedzanie. Z drugiej strony tutaj znajdują się również liczne resorty i kurorty, gdzie możemy uprawiać różnego rodzaju sporty między innymi żeglarstwo czy kajakarstwo. Gujana: kiedy jechać? Gujana to kraj tropikalny, gdzie ilość opadów nawet w nieco bardziej suche okresy jest duża. Stolica Georgetown rocznie notuje blisko 3000 mm rocznych opadów, a średnia temperatura w ciągu roku to około 26 stopni Celsjusza. Dzienne amplitudy również nie są duże, bo wahają się w granicy 20-30 stopni, a im dalej idąc na południe dobowe amplitudy się zwiększają od 18 do 39 stopni. Opady występują przez cały rok, jednak nasilają się przede wszystkim w okresie maj – czerwiec oraz grudzień-styczeń. Gujana: ciekawostki Gujana administracyjnie podzielona jest dokładnie na dziesięć numerowanych regionów. Ustrój polityczny to republika i na czele państwa stoi prezydent. Gęstość zaludnienia nie jest szczególnie duża, wynika to z faktu, że spora część całego kraju pokrywają lasy tropikalne, a także rzeki. Wśród wierzeń dominującą grupą stanowią chrześcijanie, a dokładniej protestanci. Na terenie Gujany mieści jedna z największych kopalń złota na świecie, dane szacunkowe wskazują, że sumarycznie będzie można z niej wydobyć aż 3,7 miliona uncji złota. Nazwa całego kraju Gujana w wolnym tłumaczeniu oznacza „ziemię wielu wód”. Nazwa ta pochodzi od bardzo dużej ilości rzek, które przecinają we wszystkie strony cały kraj.
To prawdziwe cuda natury! Zobacz najpiękniejsze wodospady świata
Te zdjęcia wykonali fotografowie National Geographic. Znajdziesz na nich ukojenie.
Zobacz galerię najpiękniejszych wodospadów świata >>> Ziemia urywa się i spada wiele metrów w dół. Po niej pędzi woda i z hukiem roztrzaskuje się o dno. Ot i cud natury! Wodospady - choć stworzyła je natura, wydają się nierealnie piękne. Najbardziej spektakularnie wyglądają w promieniach zachodzącego słońca. W każdych warunkach można jednak zapatrzeć się w pędzącą wodę i zachwycić żywiołem, którego zatrzymać nie można. Można jednak zatrzymać je w kadrze. Długi czas naświetlania zamienia oszalałą wodę w delikatną, mleczną smugę. Żeby to zrobić, trzeba jednak do nich dotrzeć. Do niektórych prowadzą specjalnie zabezpieczone szlaki, nad innymi można latać paralotnią, jeszcze inne są zupełnie niedostępne dla turystów. Do tych udało się dotrzeć fotografom National Geographic. Zdjęcia pochodzą ze strony amerykańskiej redakcji National Geographic, a wykonali je fotografowie yourshot.nationalgeographic.com
Kajaki - wszystko, co warto wiedzieć . Trasy dla początkujących, średniozaawansowanych i ekstremalistów
Daleko od telewizora, samochodu, klimatyzacji, za to w bliskim kontakcie z naturą! Ruszamy na spływ kajakowy.
Z wiosłem w dłoni Miarowy ruch wioseł: prawa ręka, lewa, prawa, lewa. Szum trzcin niespiesznie przesuwających się wzdłuż burt i odgłosy wody kapiącej z piór. Cisza, spokój, skupienie. Nagle w pobliskich zaroślach odzywa się głos drapieżnika i zaraz na niebie pojawia się sylwetka sokoła – ptak szuka porannej zdobyczy. Po chwili 50 m od kajaka kołuje myszołów. A rano widzieliśmy bielika. To nie wspomnienia z wizyty w zoo – tak potrafi wyglądać zwykły dzień podczas spływu kajakowego w dolinie Rospudy. Nie ma innego sposobu, by dotrzeć do takich dzikich i nietkniętych miejsc – kajak jest tu wprost wymarzonym środkiem lokomocji. Lekki, zwrotny, świetnie sobie radzi na odcinkach, gdzie rzeka meandruje. Jest wygodny na długich jeziorach rynnowych, w które wpływa kręta rzeka. I w dodatku pakowny, można w nim schować namioty, śpiwory i ekwipunek na kilkudniowy spływ. – Moda na kajaki wraca – powiedział mi jeden z właścicieli wypożyczalni na Suwalszczyźnie. Przez długi weekend w okolicach Bożego Ciała wynajął 80 kajaków – wszystkie, jakie miał. Większość dla jednego stołecznego banku, resztę dla indywidualnych kajakarzy, którzy sami skrzykują się w kilkunastoosobowe grupy – jak my. Nic dziwnego, że sport ten wraca do łask. Wraz z postępem technologicznym i zastosowaniem w łódkach nowoczesnych materiałów przestał być męczącą walką z cieknącymi drewnianymi wrakami lub kruchymi ciężkimi samoróbkami z włókna szklanego i żywicy. Teraz siedzi się wygodnie w lekkich łódeczkach z kolorowego polietylenu, a wszystkie ubrania przewozi się w wodoszczelnych workach. – Kajaki dają możliwość niezwykle bliskiego obcowania z przyrodą oraz są wspaniałym sposobem na wzmocnienie kondycji – mówi Marcin Chodorowski, który uprawia ten sport od lat, i to w każdą pogodę – nawet zimą! Podczas wiosłowania pracują nie tylko mięśnie rąk, ale (w zależności od stylu pływania, rodzaju sprzętu i rzeki) także grzbietu, obręczy barkowej, a nawet brzucha. Czasami biorą w nim udział... nogi! Po dniu spędzonym w kajaku na rzece o wartkim nurcie można się poczuć naprawdę zmęczonym. Wtedy z radością zasiada się do wspólnej kolacji, przy obowiązkowym dla kajakarzy ognisku. Od szuwarów do wodospadów Kajakami można pływać wszędzie tam, gdzie woda ma co najmniej 15 cm głębokości. W Polsce najpopularniejsze jest kajakarstwo jeziorowe (zwane przez niektórych z nutką pogardy „szuwarowo-bagiennym”). Od lat coraz tłoczniej robi się też na spływach rzekami Suwalszczyzny, Mazur, Kaszubów i Pomorza – wtedy jest się kilka–kilkanaście dni na rzece i można naprawdę poczuć smak przygody. Dla odważniejszych i bardziej zaawansowanych jest kajakarstwo górskie w kilku odmianach: pływania po tzw. białej wodzie, slalomu i niemal akrobatycznego freestyle’u. Na Zachodzie ogromną popularność zyskuje kajakarstwo morskie – śmiałkowie pływają od portu do portu, nawet między górami lodowymi! Jak zacząć? „Na kajaku pływać umie każdy” – taka jest obiegowa opinia. – Całkowicie błędna – uważa Piotr Sikora ze szkoły kajakarstwa „Retendo”. Niedoświadczony kajakarz męczy się bez potrzeby, a wystarczyłoby mu nawet dwudniowe szkolenie, by dużo lepiej pływać choćby i po szuwarach. Przygotowanie do radzenia sobie na rzekach górskich zajmuje kilkakrotnie więcej czasu i wymaga również siły fizycznej niezbędnej do walki wiosłem z białą wodą, jak nazywana jest spieniona górska rzeka. Na początek najlepiej jest wybrać się na krótkie, jednodniowe wycieczki. Rozsądek nakazuje, żeby dopiero po pewnym czasie i obyciu z kajakiem decydować się na kilkudniowe trasy po łatwych rzekach czy jeziorach. Projektując pierwszy spływ, nie należy liczyć na to, że pokonamy dziennie więcej niż 10–15 km rzeki. Od drewna do kewlaru Ile rodzajów kajakarstwa, tyle rodzajów kajaków. Na jeziorach i rzekach nizinnych używa się ok. 3-metrowych 1-2-osobowych łódek z dużymi przestrzeniami bagażowymi na dziobie i rufie w których przewozi się sprzęt biwakowy. Jeszcze dłuższe są kajaki morskie. Najkrótsze z rodziny kajakowej są te, na których pływa się w górach i robi freestylowe ewolucje. Dla podróżujących w dalekie kraje przydatny może być kajak dmuchany lub składany. Do lamusa odeszły (na szczęście) kajaki drewniane i z włókna szklanego (no, prawie). Większość dzisiejszego sprzętu jest zrobiona z lekkiego i trwalszego polietylenu. Koszt takiego kajaka waha się od 1 do 6 tysięcy złotych. Za wypożyczenie na jedna dobę zapłacimy. Coraz większą popularnością cieszą się też kanu (canoe, kanadyjka) – łodzie napędzane wiosłem o jednym piórze (pagajem), które mogą kojarzyć się z wyprawami na Dziki Zachód. Kosmiczne materiały zastąpiły drewno również w konstrukcji wioseł. Dziś coraz częściej zamiast prostego kija zakończonego dwoma owalnymi piórami spotkać można wyrafinowanie wyprofilowane gryfy z włókiem kompozytowych z końcówkami o hydro- i aerodynamicznych kształtach wymodelowanych komputerowo. Dla przeciętnego turysty rzeczno-jeziorowego proste wiosło za 200-300 zł będzie absolutnie wystarczające. Kosztowne drobiazgi Do kompletu sprzętu kajakowego doliczyć trzeba jeszcze kamizelkę ratunkową, a na rzeki górskie również kask i linkę asekuracyjną – tzw. rzutkę. W chłodniejsze dni profesjonaliści pływają kajakami w specjalnej odzieży – syntetycznych koszulkach, skafandrach neoprenowych lub kompletnych kombinezonach. Zdecydowanie warto zaopatrzyć się przed wyjazdem kajakowym w buty do chodzenia w wodzie i nieprzemakalne zawijane worki do przewozu sprzętu biwakowego, jedzenia, dokumentów i komórek. Bardzo ważne, a często niedoceniane drobiazgi na kajak to: czapka, krem z wysokim filtrem UV, butelka wody (może być z odrobiną soku) i „szturmżarcie” – coś do pogryzania w ciągu dnia, by nie opaść z sił (najlepiej jedzenie wysokowęglowodanowe: suszone morele, batony energetyczne, czekolada, banany). Nie wolno też ruszyć na wodę bez apteczki i specjalistycznych map trasy spływu. TRASY DLA POCZĄTKUJĄCYCH 1. Krutynia Jeden z najpiękniejszych szlaków nizinnych Europy. Prowadzi przez Puszczę Piską i Mazurski Park Krajobrazowy, zamieszkiwane m.in. przez bieliki i orły przednie. Ponad połowa z około 100 km trasy przebiega przez stojącą wodę – spokojne i łatwe dla początkujących kajakarzy jeziora. Spływ zaczyna się w Sorkwitach, gdzie w pobliżu rzeki wzniesiono w XIX w. wspaniały neogotycki pałac. Po drodze można zobaczyć rezerwat z wyspami pływającymi, flisaków w płasko-dennych łodziach, klasztor Starowierców w Wojnowie, a także Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie. Metę w Rucianem-Nidzie osiąga się po ośmiu dniach. Noclegi w namiotach na brzegach rzeki lub na bezludnych wyspach. 2. Czarna Hańcza Suwalszczyzna w pełnej krasie – dzikie tereny, czysta woda i bogactwo przyrody. Rzeka ma dwa wyraźne odcinki: górny – trudny i środkowy – łatwy i ładny. Początek spływu to jezioro Wigry, nad którym góruje klasztor kamedułów. Rzeka jest szeroka, zasobna w wodę przez cały rok i wije się wśród lasów. Od miejscowości Rygol Czarna Hańcza płynie w stronę Niemna na Białorusi, my zaś kierujemy się na Kanał Augustowski. Zbudowany przez Polaków w pierwszej połowie XIX w. szlak prowadzi do Augustowa przez system siedmiu unikatowych śluz. Całość trasy od Wigier zajmuje ok. 8 dni. 3. Brda Ten lewy dopływ Wisły przecinający Bory Tucholskie ma urozmaicony i kręty bieg. Rzeka wije się wśród rozległych lasów, malowniczych jezior i wciąż jeszcze dzikiej przyrody. Cały szlak kajakowy prowadzący Brdą – od Jeziora Dużego Pietrzykowskiego do ujścia – liczy ponad 230 km, a na jego przebycie trzeba zarezerwować około trzech tygodni. Większość kajakarzy rozpoczyna jednak spływ w Nowej Brdzie, omijając w ten sposób górny, dość uciążliwy fragment rzeki. Na szlaku jest spora szansa na spotkanie z dziką zwierzyną – jeleniami, sarnami, dzikami, czarnymi bocianami i czaplami. TRASY DLA ŚREDNIOZAAWANSOWANYCH 1. Rospuda Najsłynniejsza rzeka IV RP. Warto ją odwiedzić nim dzikie bagna i unikatowe w skali europejskiej ekosystemy zostaną rozjechane i przecięte autostradą dającą wytchnienie od TIR-ów mieszkańcom Augustowa. Spływ rozpoczyna się zazwyczaj w okolicach Filipowa. Początkowo rzeka jest bystra i ma odcinki, gdzie kajak trzeba przenosić lub przeprowadzać pod mostkami, wysiadając z niego. Stopniowo jednak łagodnieje, wdzięcznie meandrując wśród trzcin i mokradeł. Na szlaku jest także kilka atrakcyjnych jezior rynnowych, ruiny pałacu Paca, a za miejscowością Raczki mija się Uroczysko Święte Miejsce – starodawny punkt kultu religijnego z krzyżem postawionym 700 lat temu przez Jadźwingów. Dopłynięcie do Augustowa zajmuje około 6 dni. www.rospuda.pl 2. Uła–Mereczanka–Niemen [Litwa] Spływa się przez malowniczy Dzukijski Park Narodowy – naturalnie dzikie tereny z minimalnymi śladami działalności człowieka. Nieliczne stare i słabo zaludnione wioski wzdłuż trasy są świetnie wkomponowane w krajobraz. Uła szerokością przypomina Czarną Hańczę. Przecina rozległe łąki i wije się wśród sosnowych lasów w głębokiej dolinie o piaszczystych, wysokich brzegach. Płynąc, często trzeba pokonywać zwalone drzewa. Spokojna rzeczka wpada do dwa razy szerszej Mereczanki, gdzie już nurt jest dość szybki. Po dwóch dniach kajakowania dociera się do Niemna. Tam co prawda nurt jest powolny, ale rzeka głęboka. Dodatkową zaletą 7-dniowego spływu jest niemal całkowity brak turystów. 3. Wąwóz Ardèche [Francja] Urokliwy wąwóz o wapiennych ścianach sięgających 300 m w sercu gór Ardeche w południowo-zachodniej Francji. Punktem kulminacyjnym kanionu jest potężny (60 m wysokości) skalny most Pont d’Arc. Większa część trasy 30-kilometrowego spływu prowadzi przez rezerwat niedostępny dla turystów w inny sposób, jak tylko od strony wody. Dzięki temu szansa na kontakt z nieskażoną przyrodą jest więcej niż pewna. Rzeka jest spławna od Wielkanocy do października. TRASY DLA ZAAWANSOWANYCH 1. Dunajec Pływanie kajakiem po wrzącej białej kipieli rzek górskich gwarantuje potężną dawkę adrenaliny. Dzisiejsi kajakarze pokonują odcinki górskich rzek jeszcze niedawno uznawane za „niespływalne”. To może być szalenie emocjonujące, ale i niebezpieczne, dlatego pływanie po np. Dunajcu jest zazwyczaj poprzedzone kilkudniowym szkoleniem na sztucznym torze kajakowym (w Wietrznicach koło Łącka, w odnodze rzeki). Dla nieco mniej wprawnych w kajakowaniu po „białej wodzie” dobrym pomysłem jest przepłynięcie trasy w dwuosobowym kajaku dmuchanym lub pontonie górskim. Emocje i tak gwarantowane. 2. Sardynia [Włochy] Skalista Wyspa na Morzu Śródziemnym znana jest ze wspaniałych plaż i krystalicznie czystej wody. Nie ma lepszego sposobu na poznanie morskich atrakcji Sardynii jak podróż wzdłuż jej wybrzeża przysposobionym do tego kajakiem. W Olbii, gdzie dobijają promy z kontynentu i docierają niektóre linie lotnicze, początek biorą dwie trasy – na południe, wzdłuż łagodnego wschodniego wybrzeża, stającego dęba w okolicach uroczego miasteczka Cala Gonone, lub na zachód, z widokiem na nieodległą Korsykę, wzdłuż północnych krańców wyspy usianych fantazyjnymi granitowymi forma- mi skalnymi. Wyprawa wymaga obycia z kajakiem morskim, kondycji, szczypty fantazji i sporej dawki zdrowego rozsądku. Satysfakcja pewna – niespieszny tryb życia mieszkańców tej czarującej wyspy w połączeniu z dietą bogatą w sery, warzywa i wina zapewniły im pierwsze miejsce na liście długowiecznych nacji Europy! 3. Zatoka Disko [Grenlandia/Dania] Kajakowanie między górami lodowymi to chyba najbardziej przygodowy rodzaj kajakarstwa mors-kiego. Jeśli gdzieś go spróbować, to tylko w ojczyźnie tego sportu – na Grenlandii. Tamtejsi Eskimosi od pokoleń bowiem polowali na foki z kajaków (do dziś powrót do pionu po wywrotce w wodzie nazywa się w kajakowej gwarze „eskimoską”). Dwutygodniowa wyprawa z Kangerlussuaq do Ilulissat wymaga sporego doświadczenia i wytrzymałości – temperatura powietrza latem waha się od 5 do 15°C, a wody od zera do 4. Jednak pływanie w okolicach lodowych gigantów będzie z pewnością przeżyciem. TRASY DLA EKSTREMALISTÓW 1. Kanion Kolorado [Stany Zjednoczone] Najbardziej znany kanion świata oferuje wyśmienite warunki do ekstremalnego kajakarstwa górskiego. Śmiałkowie mogą przedzierać się przez rwące bystrza i skakać z dziesięciometrowych wodospadów. Żeby móc spłynąć kanionem liczącym 370 km na własną rękę, trze-ba się postarać o specjalne rządowe zezwolenie. Przeciętny czas oczekiwania na nie wynosi... 14 lat! Rozwiązaniem jest więc skorzystanie z oferty jednej z licznych licencjonowanych firm, które oferują spływy kanionem w kajakach albo pontonach górskich na różnych odcinkach wąwozu. 2. Amazonka [ Peru/Brazylia ] Tylko jeden człowiek na świecie przepłynął najpotężniejszą rzekę świata od źródeł na zboczach Nevado Mismi w peruwiańskich Andach do Atlantyku. Jest nim Piotr Chmieliński, Polak mieszkający w Stanach Zjednoczonych. W ciągu 7 miesięcy pokonał 6 000 km. Śmiałkowie chcący powtórzyć jego wyczyn, muszą przygotować się na przedzieranie się z kajakiem przez najwyższe góry zachodniej półkuli, wąwozy, puszcze i meandry Amazonki. Ale za to miejsce w annałach zapewnione! SPRZĘT KAJAKARZA Kajak Ile rodzajów kajakarstwa, tyle rodzajów łódek. Na jeziorach i rzekach nizinnych używa się 3-metrowych 1-, 2-osobowych kajaków z dużymi przestrzeniami bagażowymi na dziobie i rufie, w których przewozi się sprzęt biwakowy. Jeszcze dłuższe są kajaki morskie. Najkrótsze są te, na których pływa się w górach i robi freestyle’owe ewolucje. Większość dzisiejszego sprzętu jest zrobiona z lekkiego polietylenu. Popularność zyskuje też kanu (kanadyjka) – łódź napędzana wiosłem o jednym piórze. Wodoszczelny worek gwarantuje, że przypadkowa wywrotka nie będzie oznaczać kłopotów. Odzież W chłodniejsze dni profesjonaliści pływają w specjalnej odzieży – syntetycznych koszulkach, skafandrach neoprenowych lub kompletnych kombinezonach. Zdecydowanie warto zaopatrzyć się przed wyjazdem kajakowym w buty do chodzenia w wodzie. Akcesoria. Na rzeki górskie konieczne są kask, czołówka wodoodporna, linka asekuracyjna – tzw. rzutka i nóż kajakowy.
„Wodospady na wyciągnięcie ręki i ekscytujące uskoki". Rafting na Islandii brzmi jak przygoda!
Widok wikinga w małym pontonie nie budzi już kontrowersji. A cała opowieść zaczyna się w odległym Nepalu…
Islandia stała się jednym z popularniejszych kierunków ostatnich lat. Mimo że na wyspie ceny są wysokie, jej natura ciągle przyciąga rzesze turystów. Zwiedzić Islandię znaczy polować na ukryte gorące źródła, pogłaskać islandzkie konie i przejść się wokół wodospadu. Kiedy już napatrzysz się na lodowce i wodospady każdej maści, może pora pomyśleć o zacieśnieniu więzi z islandzką wodą i zanurzeniu się w jednej z lodowcowych rzek? Brzmi jak przygoda? Spróbuj raftingu! Rafting nie jest popularnym sportem w Polsce, głównie ze względu na brak odpowiednich rzek. To rodzaj nurtu warunkuje spływ jako rodzinną wycieczkę lub ekstremalne doznanie. Rafting jest sportem zespołowym. Wszyscy uczestnicy siedzą w pontonie/łodzi, ubrani w kombinezony, kamizelki ratunkowe i kaski. Każdy w ręku musi mieć wiosło. Utrata wiosła na rzece jest prawie równa z utratą prawa bycia w łodzi. Każdy ponton ma sternika i to do niego należą decyzje o tempie i kierunku wiosłowania. On wie jak pokonać uskoki i zakręty, ale dopiero zgrany zespół wioślarzy może spełnić wizje sternika. W rafting wkalkulowane jest pływanie, cała zabawa polega na utrzymaniu się w pontonie lub gdy to się nie powiodło, na samodzielnym powrocie do niego. Bez obaw, cała impreza jest prowadzona przez profesjonalistów, a dookoła raftu zawsze są przewodnicy w kajakach, którzy nie pozwolą, żeby coś złego mogło się stać. Wikingowie w kajakach Islandia jest jednym z popularniejszych kierunków wśród profesjonalnych rafterów i kajakarzy tak zwanej “białej wody” (nazwa odnosi się do stopnia trudności i koloru spienionej wody płynącej przez kolejne przeszkody). Przyzwyczailiśmy się do obrazu wikinga - najeźdźcy, który mistrzowsko sterując drakkarem, podkrada innym narodom lądy. Okazuje się, że wikingowie dobrze radzą sobie też w kajakach, mimo że w islandzkiej tradycji nie znajdziemy tak intymnego oswajania rzek. Biorąc pod uwagę geologię wyspy, rzeki to możliwe zagrożenie. Wulkany podgrzewające lodowce są sprawcami niszczących “jökulhlaup”, czyli powodzi lodowcowych. Do tej pory w wielu miejscach na rzekach nie ma mostów. Z jednej strony pewnie, dlatego że woda jest nieprzewidywalna. Z drugiej strony na islandzkie zamiłowanie do przekraczania rzek ogromnymi autami typu monster-truck. Dopiero kilkadziesiąt lat temu, para Islandczyków zainteresowała się raftingiem i w poszukiwaniu nauczyciela wybrali się do Nepalu - stolicy białej wody. Tam spotkali specjalistów od ujarzmiania rzek i postanowili ściągnąć ich na Islandię. Lata po tych wydarzeniach, podróżując po wioskach na północy wyspy, natknąłem się na starą farmę. Mały Nepal Dzięki ciężkiej pracy budynek przekształcono w dom dla jednych z najlepszych ekstremalnych kajakarzy i rafterów z całego świata. Na Islandię przyciągnęły ich rzeki, wodospady i Anup - legenda kajakarstwa z Nepalu. Szef wszystkich operacji oraz jeden z najlepszych nauczycieli. Właśnie dlatego niektórzy decydują się pracować u niego tylko w zamian za możliwość uczenia się. On ściągnął kolejnych zdolnych kajakarzy z Nepalu, którzy pracują i doskonalą się z nim. W tym domu wszystko bazuje przede wszystkim na pasji. Jak to jest na Islandii? Dla fanów ekstremalnych przygód idealna wydaje się rzeka o trudności IV, Jökulsá-Austari (w międzynarodowej skali trudności rzek najładniejsza jest I, najtrudniejsza zaś VI). Wypływa ona z lodowca Hofsjökul i płynie przez niezwykle malowniczy kanion. Co jakiś czas spływ serwuje niezwykłe widoki na wodospady, obcowanie z dzikim ptactwem i naprawdę dużo ekscytujących uskoków i zakrętów. Nasza łódź wywróciła się tylko raz. Ze względu na profesjonalizm przewodników była to dla mnie niesamowita zabawa. Dopiero po spływie, opowieści przewodników uświadomiły mnie jak duże trudności miała dla nas wszystkich ta rzeka. Jeśli chcesz przeżyć kilkugodzinną przygodę w rzece wypływającej z lodowca, Islandia wydaje się idealnym wyborem. Na północy działa kilka firm oferujących spływy (ja wybrałam Viking Rafting, ponieważ wiem, że są bardzo doświadczeni i szkolą innych górskich kajakarzy). Ze względu na ceny na wyspie nie jest to tania przygoda, ale warta każdego grosza. Katarzyna Kujawa