National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-10T14:07:06.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Adrenalina, która może zabić. Oto zasady korzystania ze skuterów wodnych w Polsce
items: Nauka studzi entuzjazm wokół lodowatych kąpieli. Morsowanie nie działa tak jak sądzono
items: Polska w top 3 krajów UE pod względem utonięć. Statystyki jasno pokazują, kto ginie najczęściej
items: Ten gatunek antylopy potrafi przetrwać całe życie bez picia wody. To prawdziwy cud natury
items: Nosisz soczewki? Ten wakacyjny nawyk może ci uszkodzić wzrok
items: Szukasz ochłody podczas upałów? Te jeziora należą do najbezpieczniejszych w Europie
items: Zapomnij o zasadzie 8 szklanek. Ekspertka wskazuje lepszy sposób na nawodnienie
items: Scenariusz z „Seksmisji” bliski rzeczywistości? Naukowcy z Poznania alarmują
items: Mgła to nie tylko woda. Tętni życiem i może się nam zaskakująco przysłużyć
items: Kurek z gorącą wodą odkręcony. Lodowce Antarktydy zagrożone jak nigdy dotąd
items: Na Polskę spadł upragniony deszcz, ale czy zdoła zatrzymać suszę? Hydrolodzy nie mają złudzeń
items: Czy trzmiele potrafią oddychać pod wodą? Entomolodzy przecierali oczy ze zdumienia
items: Bakterie zamiast elektrowni. Czy rewolucja energetyczna drzemie w naszych toaletach?
items: Czym jest zjawisko Leidenfrosta – definicja i kontekst fizyczny
items: Źródła, które zmieniają kolor i nigdy nie zamarzają
items: Najniższy poziom Bałtyku w historii pomiarów. Naukowcy alarmują, że tak źle nie było od 1886 roku – a może dłużej
items: Tajemnica prędkości panczenistów. Jak powstaje lód, na którym padają rekordy świata?
items: Inwersja, przechłodzenie i „czarny lód”. Gołoledź potrafi dać w kość, ale jest dużo ciekawsza, niż się wydaje
items: Gruba Kaśka to popis polskiej myśli inżynieryjnej. Od 60 lat stoi na straży czystości wody w Warszawie
items: Ma wąski dziób uzbrojony w ząbki. To jeden z najlepiej przystosowanych ptaków do łowienia ryb
items: Dla niektórych to czeskie miasto jest piękniejsze od Pragi – przyciąga fantastyczną kuchnią i wyjątkową architekturą
items: Jak zmienić wodę w wino? Nie trzeba mieć boskich mocy – odkryli to już starożytni
items: Licząca 400 milionów lat ziemska roślina potrafi wytwarzać „kosmiczną” wodę
items: Aplikacja Ratunek – trzy kliknięcia, które mogą uratować życie nad wodą
items: Ocean na północnej półkuli Marsa? Na to wskazują dowody geologiczne

Adrenalina, która może zabić. Oto zasady korzystania ze skuterów wodnych w Polsce
type: item
date: 2026-08-10T14:06:58.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Porady
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: lato
subject: patenty
subject: skutery wodne
subject: woda
subject: wypadek
description: Skutery wodne są jedną z najpopularniejszych wakacyjnych atrakcji nad jeziorami. Mimo, że są łatwo dostępne i wyglądają efektownie, wymagają dużo większej odpowiedzialności. Po dwóch tragicznych wypadkach, do których doszło 9 sierpnia w Polsce, wraca pytanie o patenty motorowodne, zasady bezpieczeństwa i wypożyczalnie.
encoded: Fale upałów w sezonie letnim sprzyjają weekendom nad wodą. Infrastruktura przy wielu akwenach jest dobrze rozwinięta i oferuje szeroki wybór dodatkowych atrakcji. Jedną z najpopularniejszych są właśnie skutery wodne. Na pierwszy rzut oka wydają się proste w obsłudze, a na tafli jeziora, dzięki swojej prędkości, wyglądają bardzo efektownie. Chociaż dla fanów adrenaliny mogą być wyjątkowo atrakcyjne, należy pamiętać, że nie każdy może z nich swobodnie korzystać, za to każda wodna rozrywka wiąże się z ryzykiem. Tragiczne wypadki z udziałem skuterów wodnych W niedzielę 9 sierpnia 2026 roku w Polsce doszło do dwóch śmiertelnych wypadków. Na Jeziorze Jagodne doszło do zderzenia dwóch jednostek – skutera wodnego i łodzi motorowej. W wyniku wypadku zginął 16-letni kierujący skuterem. Według wstępnych ustaleń uczestnicy wypadku posiadali niezbędne uprawnienia do kierowania jednostkami. Tego samego dnia na Jeziorze Rożnowskim w województwie małopolskim utonęła 42-letnia mieszkanka województwa podkarpackiego, która podczas gwałtownego skrętu wypadła z płynącego skutera wodnego. Skuterem miał kierować mąż kobiety, który po utracie kontaktu z żoną wezwał służby. Mimo akcji ratunkowej ciało odnaleziono dopiero po kilku godzinach. O czym warto pamiętać wypożyczając skuter wodny? To nie jedyne takie przypadki. Wypadki z udziałem skuterów wodnych zdarzają się niemal każdego roku i niestety bardzo często mają tragiczne konsekwencje. Dlatego przed wyborem takiej formy rozrywki należy zapoznać się z najważniejszymi przepisami i zasadami bezpieczeństwa. Skuter wodny klasyfikowany jest jako jednostka o napędzie mechanicznym, podobnie jak łodzie silnikowe. Ważne, by znać specyfikę maszyny, z której się korzysta. W Polsce do prowadzenia jachtu motorowego o mocy silnika powyżej 10 kW, czyli około 13,6 KM, wymagany jest patent sternika motorowodnego. Aby go zdobyć, trzeba mieć co najmniej 14 lat i zdać egzamin składający się z części teoretycznej oraz praktycznej. Kurs nie jest formalnie obo…

jetski-6821aba.jpg
width: 1949
height: 1300

Nauka studzi entuzjazm wokół lodowatych kąpieli. Morsowanie nie działa tak jak sądzono
type: item
date: 2026-08-09T09:25:28.000Z
creator: Daryl Austin
subject: Nauka
subject: ciało
subject: lód
subject: morsowanie
subject: pływanie
subject: social media
subject: Wellness
subject: woda
description: Czy morsowanie naprawdę pomaga schudnąć, zachować bystrość umysłu i przyspieszyć regenerację po treningu? Coraz więcej badań naukowych wylewa na te obietnice kubeł zimnej wody.
encoded: Spis treści: Morsowanie pod lupą naukowców. Czy naprawdę działa? Skąd wzięła się moda na morsowanie i kąpiele lodowe? Kąpiele w lodzie a regeneracja mięśni. Naukowcy obalają popularny mit Ryzyko morsowania. Kto powinien szczególnie uważać? Korzyści z zimnych kąpieli. Co rzeczywiście potwierdza nauka? Jak bezpiecznie morsować? Temperatura, czas i najważniejsze zasady Kąpiele w lodowatej wodzie to bez wątpienia jeden z najgłośniejszych trendów wellness ostatniej dekady. Celebryci zachwalają ich efekty, sportowcy regularnie publikują nagrania, na których wchodzą do lodowatych balii tuż po wyczerpujących treningach, a influencerzy w mediach społecznościowych przypisują morsowaniu niemal magiczne właściwości – od przyspieszenia metabolizmu i regeneracji, przez poprawę koncentracji i wydłużenie życia, aż po gwałtowny wzrost poziomu dopaminy. Choć popularność zanurzania się w zimnej wodzie wciąż rośnie, wielu naukowców podkreśla, że badania nie potwierdzają w pełni przypisywanych mu korzyści. Morsowanie pod lupą naukowców. Czy naprawdę działa? Najbaczniejszym obserwatorem mody na morsowanie jest prof. Denis Blondin, kanadyjski fizjolog specjalizujący się w ludzkiej termoregulacji. Sam po raz pierwszy wszedł do lodowatej wody w 2004 roku – nie w ramach dbania o zdrowie, lecz jako ochotnik w eksperymencie medycznym nad hipertermią. To doświadczenie głęboko zapadło mu w pamięć. – Czułem, jak ciepła krew uderza mi do serca, gdy pod wpływem zimna moje naczynia krwionośne gwałtownie się kurczyły – wspomina. Choć dla organizmu prof. Denisa Blondina był to ogromny szok, właśnie wtedy narodziła się w nim fascynacja zimnymi kąpielami, która trwa do dziś. Prof. Denis Blondin nie jest przeciwnikiem pozytywnego mówienia o tej praktyce. Sam jest wręcz zwolennikiem zimnych kąpieli z powodów, które często uchodzą uwadze opinii publicznej – takich jak ich ogólna dostępność czy potencjał do budowania relacji między ludźmi. Intryguje go również to, w jaki sposób dreszcze zmuszają mięśnie do …

morsowanie-baltyk-GettyImages-900253762-fad85be.jpg
width: 3441
height: 2294

Polska w top 3 krajów UE pod względem utonięć. Statystyki jasno pokazują, kto ginie najczęściej
type: item
date: 2026-07-19T09:29:09.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Nauka
subject: morze bałtyckie
subject: śmierć
subject: unia europejska
subject: woda
subject: wypadek
description: W 2022 roku Polska zajęła trzecie miejsce wśród krajów Unii Europejskiej pod względem liczby zgonów z powodu utonięcia. W samym czerwcu 2026 roku w Polsce utonęło 67 osób. Statystyki jasno pokazują, że najczęstszymi ofiarami takich wypadków są mężczyźni. Poznajcie najnowsze dane na temat utonięć.
encoded: Sezon od maja do września sprzyja odpoczynkowi nad wodą. Jest to jednak również okres, w którym znacząco wzrasta liczba utonięć. Polska pod tym względem znajduje się w czołówce krajów Unii Europejskiej. I chociaż najgłośniejsze tragedie często mają miejsce nad Bałtykiem, to nie w morzu dochodzi do większości zgonów. To nie Bałtyk, ani Wisła. Gdzie ma miejsce większość wypadków? Jak wynika z najnowszych danych Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, od początku kwietnia 2026 roku w Polsce utonęło 131 osób. Według wstępnych statystyk Policji w samym czerwcu utonęło 67 osób, a od początku lipca do połowy miesiąca 17. Mimo że mogłoby się wydawać, że to na Bałtyku dochodzi do największej liczby wypadków, to okazuje się, że większość utonięć miała miejsce w jeziorach, basenach oraz stawach. Na drugim miejscu są rzeki, natomiast morze znajduje się znacznie niżej w tej statystyce. Rekordowe liczby utonięć w Niemczech Nie tylko Polska zmaga się z wysoką liczbą utonięć. Taki problem mają również nasi zachodni sąsiedzi. Niemieckie Towarzystwo Ratownictwa Wodnego (DLRG) odnotowało, że w samym czerwcu 2026 roku w Niemczech utonęło co najmniej 99 osób. To szczególnie alarmująca liczba, ponieważ tak tragiczny bilans po raz ostatni odnotowano 23 lata temu. W 2003 roku DLRG informowało o 107 przypadkach utonięć w samym czerwcu. Podobnie jak w Polsce, większość tegorocznych wypadków miała miejsce w jeziorach i rzekach. W morzu oraz w basenach odnotowano znacznie mniej zgonów. Jak słusznie komentuje prezes DLRG Ute Vogt: „Każda śmierć to o jedną za dużo”. Dane Eurostatu nie zostawiają złudzeń W najnowszych pełnych danych opublikowanych przez Eurostat za 2022 rok Polska zajęła trzecie miejsce pod względem liczby zgonów z powodu utonięcia wśród krajów Unii Europejskiej. Na pierwszym miejscu znalazła się Francja, gdzie odnotowano 784 ofiary śmiertelne, co stanowiło ponad 16 proc. wszystkich utonięć na terenie UE. Na drugim miejscu znalazły się Niemcy z liczbą 542 zgonów. Polska miała niewiele …

morze-1748186.jpg
width: 1949
height: 1300

Ten gatunek antylopy potrafi przetrwać całe życie bez picia wody. To prawdziwy cud natury
type: item
date: 2026-07-13T10:34:03.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: afryka wschodnia
subject: woda
subject: zwierzęta
description: Nie odwiedza wodopojów i nie musi szukać rzek ani jezior. Gerenuk radzi sobie bez picia wody dzięki niezwykłym przystosowaniom, które czynią go jednym z najbardziej fascynujących mieszkańców afrykańskiej sawanny.
encoded: Wydaje się, że o podstawowych potrzebach do życia wiemy już wszystko. Woda – obok powietrza i pożywienia – jest przecież uznawana za absolutny warunek przetrwania, a jej brak szybko prowadzi do odwodnienia i poważnych problemów zdrowotnych. Natura lubi jednak burzyć nasze przekonania. Na afrykańskich równinach żyje bowiem niezwykłe zwierzę, które udowadnia, że można obejść się bez tego, co dla większości gatunków jest niezbędne. Otóż ten gatunek antylopy potrafi przeżyć całe życie bez picia wody, czerpiąc wszystko, czego potrzebuje z zupełnie innych źródeł. Gerenuk długoszyi – wygląd i występowani Gerenuk, którego nazwa w języku somalijskim oznacza „żyrafią szyję”, to gatunek antylopy zamieszkujący suche obszary wschodniej Afryki – od Somalii, przez południowe Dżibuti, po północną Kenię i wschodnie Tsavo. Jego charakterystyczna sylwetka jest bezpośrednią odpowiedzią na wymagające warunki środowiskowe. Smukła budowa ciała, mniejsza niż u innych antylop głowa z dużymi oczami i uszami oraz dwubarwne brązowe futro pomagają mu skutecznie maskować się wśród krzewów sawanny. Z kolei długie rzęsy i czuciowe włoski na pysku oraz uszach chronią przed skaleczeniami podczas żerowania w gęstych, ciernistych zaroślach. Wyjątkowa długość szyi, w połączeniu z silnymi tylnymi nogami i wzmocnionymi kręgami lędźwiowymi, pozwala gerenukowi stawać na dwóch nogach i sięgać do liści oraz młodych pędów roślin rosnących nawet na wysokości dwóch metrów. Taka zdolność umożliwia mu korzystanie z zasobów pokarmowych niedostępnych dla wielu innych roślinożerców. Co istotne, badania lotnicze wykazały też, że gerenuki preferują suche rejony oddalone od stałych źródeł wody, dzięki czemu ograniczają konkurencję z innymi roślinożercami bardziej uzależnionymi od jej codziennego picia. To przystosowanie pozwala im przetrwać w środowiskach, gdzie dostęp do zbiorników wodnych jest minimalny, a walka o pożywienie – wyjątkowo zacięta. Mistrz przetrwania w suchym klimacie To właśnie niezwykłe umiejętności a…

Gerenuk-dlugoszyi-2d65b21.jpg
width: 4108
height: 2734

Nosisz soczewki? Ten wakacyjny nawyk może ci uszkodzić wzrok
type: item
date: 2026-07-08T07:42:18.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Nauka
subject: kąpiele
subject: oczy
subject: woda
subject: wzrok
subject: Zdrowie
description: Szkła kontaktowe często są traktowane jako lepszy zamiennik tradycyjnych okularów. Jednak wiele osób zapomina, że wiążą się z dużo większym ryzykiem i odpowiedzialnością. Soczewki w kontakcie z wodą to problem, który może się skończyć nawet utratą wzroku.
encoded: Wydawać by się mogło, że soczewki kontaktowe to duża wygoda i ułatwienie. Przylegają bezpośrednio do oka i nie zaburzają widoczności podczas zmiennej pogody. Dlatego są często traktowane jako zamiennik okularów, zwłaszcza w sytuacjach, gdy oprawki nie zdają egzaminu. Ta wygoda wiąże się jednak także z dużą odpowiedzialnością, przede wszystkim dlatego, że soczewki mają bezpośredni kontakt z okiem. Pływanie w soczewkach jest niebezpieczne Główny kłopot osób z wadą wzroku pojawia się przy kontakcie z wodą. Kąpiel w jeziorze, morzu czy basenie jest czymś absolutnie wyczekiwanym, zwłaszcza latem. Problem pojawia się wtedy, gdy wada wzroku jest na tyle duża, że znacząco ogranicza widoczność, a okulary – głównie przez swoją specyfikę – mocno utrudniają wszelką aktywność w wodzie. Wydawać by się mogło, że w takiej sytuacji soczewki to rozwiązanie idealne. W końcu tworzą na oku naturalną powłokę, korygują wadę i dobrze sprawdzają się pod wodą. Niestety, to błędne przekonanie. W praktyce kąpiel w soczewkach może być naprawdę niebezpieczna. Dlaczego woda w połączeniu z soczewkami jest zagrożeniem? Głównym problemem nie jest sama woda, lecz jej czystość. W niesterylnej wodzie znajduje się wiele drobnoustrojów. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie chodzi tylko o wodę w jeziorze, morzu czy basenie, ale nawet o tę z kranu. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zaleca, aby soczewki nie miały kontaktu z żadną postacią wody – poza specjalnym płynem przeznaczonym do ich higieny. Jest to spowodowane tym, że soczewki mogą sprzyjać przesuszaniu oraz podrażnianiu oka. W rezultacie gdy do podrażnionej rogówki dostaną się drobnoustroje zawarte w wodzie, może dojść do poważnej infekcji. Niewidzialne zagrożenie Acanthamoeba to pierwotniak, z którym większość osób styka się na co dzień. Występuje w glebie, kurzu, a także właśnie w wodzie. To ona stanowi poważne zagrożenie dla oka w kontakcie z soczewką. W niektórych przypadkach Acanthamoeba powoduje zapalenie rogówki, które w skrajnych sytuacjac…

oko-ea308c2.jpg
width: 1950
height: 1300

Szukasz ochłody podczas upałów? Te jeziora należą do najbezpieczniejszych w Europie
type: item
date: 2026-07-04T07:10:00.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: jeziora
subject: kąpieliska
subject: ranking
subject: woda
description: Europa zmaga się z falą upałów, a dla wielu mieszkańców i turystów największym marzeniem staje się dziś chwila ochłody w wodzie. Nie każde jezioro czy rzeka nadają się jednak do kąpieli, a jakość wody i poziom bezpieczeństwa mogą znacząco różnić się w zależności od regionu. Najnowsze analizy wskazują jednak miejsca, w których letnia kąpiel może być nie tylko przyjemna, ale również bezpieczna dla zdrowia.
encoded: Choć krystalicznie czysta tafla jeziora potrafi skutecznie kusić podczas upalnych dni, eksperci przypominają, że spontaniczna kąpiel w przypadkowym zbiorniku wodnym może wiązać się z ryzykiem. Znaczenie mają nie tylko warunki hydrologiczne czy obecność ratowników, ale również jakość wody regularnie badanej pod kątem bakterii i zanieczyszczeń. Europejska Agencja Środowiska monitoruje tysiące kąpielisk w całej Europie, klasyfikując je według rygorystycznych norm bezpieczeństwa. Wśród najlepiej ocenianych znalazły się przede wszystkim jeziora w krajach alpejskich i północnej części kontynentu, gdzie zdecydowana większość śródlądowych kąpielisk otrzymała najwyższą kategorię „excellent”, oznaczającą doskonałą jakość wody do pływania. Polskie jeziora wciąż przyciągają tłumy. Gdzie szukać najbezpieczniejszych kąpielisk? Choć Polska znalazła się w dolnej części europejskiego zestawienia, nie oznacza to, że miłośnicy kąpieli w jeziorach nie mają powodów do optymizmu. W 2025 roku 56,7% monitorowanych śródlądowych kąpielisk otrzymało najwyższą ocenę jakości wody „doskonała”, przy czym zdecydowana większość pozostałych spełniała unijne normy bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to, że kluczowe znaczenie ma wybór oficjalnie wyznaczonych i regularnie badanych miejsc do kąpieli. Jednym z symboli polskiego wypoczynku nad wodą pozostają Jezioro Śniardwy, nazywane często „mazurskim morzem”. To największe jezioro w kraju przyciąga żeglarzy, kajakarzy i osoby szukające rozległych, naturalnych plaż. Popularnością cieszą się także wody szlaku Krutynia, prowadzącego przez lasy i jeziora Mazurski Park Krajobrazowy. Ciekawostką pozostaje natomiast Jezioro Licheńskie, uznawane za najcieplejsze jezioro w kraju. Latem temperatura jego wody potrafi przekraczać 24 stopnie Celsjusza, co czyni je jednym z najbardziej komfortowych miejsc do kąpieli w Polsce. A jak sytuacja kąpielisk przedstawia się w pozostałych europejskich krajach? Austria pozostaje europejskim liderem. Alpejskie jeziora zachwycają…

jezioro-5b97608.jpg
width: 5085
height: 3435

Zapomnij o zasadzie 8 szklanek. Ekspertka wskazuje lepszy sposób na nawodnienie
type: item
date: 2026-06-30T09:01:56.000Z
creator: Stacey Colino
subject: Nauka
subject: nauka
subject: woda
description: Temat prawidłowego nawodnienia organizmu wraca ze zdwojoną siłą podczas każdego letniego sezonu. Doświadczone ekspertki do spraw żywienia postanowiły ostatecznie rozprawić się z najpopularniejszymi mitami na temat picia wody.
encoded: Spis treści: Mit 1: Dorośli powinni pić 2 litry wody dziennie Mit 2: Pragnienie to wiarygodny znak, że potrzebujesz wody Mit 3: Picie płynów to jedyny sposób na nawodnienie Mit 4: Picie dużej ilości wody naraz wystarczy Mit 5: Kawa i herbata odwadniają Mit 6: Napoje izotoniczne są lepsze od wody podczas treningu Chociaż woda jest najobficiej występującą substancją w ludzkim ciele, nie zawsze otrzymuje należny jej szacunek. Prawie połowa dorosłych w USA spożywa mniej niż zalecana dzienna ilość wody – według sondażu CivicScience z 2023 roku, przeprowadzonego wśród 2 861 osób. To problem, ponieważ utrzymanie prawidłowego nawodnienia to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów wspierania zdrowia. Na początek: woda jest niezbędna do regulacji temperatury ciała, smarowania stawów, trawienia, detoksykacji, transportu składników odżywczych, produkcji energii, a także funkcjonowania serca i mózgu. Ponadto, odpowiednie nawodnienie wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia chorób przewlekłych, przedwczesnej śmierci i biologicznego starzenia się szybciej niż wynikałoby to z wieku metrykalnego – jak wskazują najnowsze badania amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia (NIH). – Nawodnienie to podstawa każdej funkcji komórkowej w organizmie – mówi Dana Cohen, lekarka specjalizująca się w medycynie integracyjnej w Nowym Jorku oraz współautorka książek FuelUp i Quench. – Wielu ludzi chodzi codziennie w stanie przewlekłego, lekkiego odwodnienia i nawet o tym nie wie. Taki stan może prowadzić do zmęczenia, bólów głowy, zaburzeń koncentracji, bólu stawów, a nawet do napadów głodu, które są w rzeczywistości pragnieniem. Mit 1: Dorośli powinni pić 2 litry wody dziennie – Pomysł ośmiu szklanek dziennie mocno zakorzenił się w naszej kulturze, ale prawda jest taka, że potrzeby nawodnienia różnią się w zależności od osoby – w zależności od wielkości ciała, aktywności fizycznej i środowiska – mówi Wendy Bazilian, specjalistka ds. żywienia i wellness z San Diego oraz prowadząca pod…

mity-na-temat-picia-wody-7894542.jpg
width: 7360
height: 4912

Scenariusz z „Seksmisji” bliski rzeczywistości? Naukowcy z Poznania alarmują
type: item
date: 2026-06-01T09:45:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: woda
subject: żaby
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Czy to „Seksmisja” w kontrolowanych warunkach? Naukowcy z Poznania zbadali wpływ bisfenolu A i składnika tabletek antykoncepcyjnych na żaby. Wyniki są alarmujące: populacje zostały zdominowane przez samice, a u samców doszło do degeneracji tkanek. To realne zagrożenie dla trwałości gatunków w naturze.
encoded: W kultowym filmie „Seksmisja” z 1983 roku przedstawiono scenariusz, w wyniku którego doszło do użycia bomby M. Jej celem było czasowe sparaliżowanie męskich genów, ale coś poszło nie tak. W wyniku eksplozji i skażenia męskie geny zostały wymazane z powierzchni ziemi. Okazuje się, że zanieczyszczenia różnego rodzaju faktycznie mogą negatywnie wpływać na męskich przedstawicieli gatunków i zdominowanie populacji przez samice. Polscy naukowcy mają na to dowody. Pigułki i plastiki – jak wpływają na żaby? Celem badań naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu było sprawdzenie, jak bisfenol A (BPA) – stosowany w wytwarzaniu tworzyw sztucznych oraz składnik pigułek antykoncepcyjnych (EE2) wpływają na żabę śmieszkę. Naukowcy analizowali, czy te powszechne w wodach związki zaburzają różnicowanie płci, budowę narządów rozrodczych oraz ogólną kondycję płazów. Seksmisja w kontrolowanych warunkach Naukowcy z Poznania pod kierunkiem lek. wet. Martyny Frątczak przeprowadzili eksperyment w Ogrodzie Dendrologicznym, wykorzystując tzw. mezokosmy – 150-litrowe zbiorniki wystawione na działanie słońca i deszczu. Dzięki temu kijanki żaby śmieszki rozwijały się w warunkach niemal identycznych jak w naturze Przez kilka miesięcy badacze co tydzień podawali do wody bisfenol A oraz składnik tabletek antykoncepcyjnych w stężeniach spotykanych w rzekach. Po przeobrażeniu płazy dokładnie zbadano: zmierzono ich ciało, długość palców oraz przeprowadzono mikroskopową analizę narządów rozrodczych, by wykryć zmiany. Co się okazało? Etynyloestradiol. Kiedy samców zaczyna brakować Jedną z badanych substancji był etynyloestradiol (EE2), składnik tabletek antykoncepcyjnych. – Wyniki nas zaniepokoiły. W grupie żab rozwijających się w wodzie zawierającej EE2 doszło do silnego zaburzenia proporcji płci. Na jednego samca przypadało około dziewięć samic, podczas gdy w normalnych warunkach proporcje powinny być zbliżone do 1:1 – relacjonuje Martyna Frątczak. I co ważne: stało się to mimo że stężenie su…

FABRIC-KOLAZ-32-88a8d26.jpg
width: 1575
height: 1050

Mgła to nie tylko woda. Tętni życiem i może się nam zaskakująco przysłużyć
type: item
date: 2026-05-23T11:47:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: mikroby
subject: pogoda
subject: woda
description: Gdy myślę o mgle, to mam przed oczami chłodną, wilgotną zawiesinę cząstek wody, która ogranicza mi widoczność podczas dojazdu do pracy – wielu z was ma pewnie tak samo. Okazuje się, że wszyscy byliśmy w błędzie – najnowsze odkrycie badaczy z Arizony uświadamia nam, że mgła jest tętniącym życiem mikrokosmosem, w którym maleńkie organizmy toczą wielki bój z chemicznymi zanieczyszczeniami. My – i ja, i wy – byliśmy po prostu zbyt krótkowzroczni, by to dostrzec.
encoded: Mgła zawsze miała w sobie tajemniczą aurę. Co kryje się bowiem w miliardach mikroskopijnych kropel, z których się składa? Od lat wiemy, że w atmosferze unoszą się różnorodne mikroby, ale nauka nie była pewna, czy są one jedynie pasażerami na gapę, czy też aktywnie wykorzystują to środowisko do życia. Dzięki najnowszym badaniom opublikowanym w czasopiśmie „mBio” wiemy, że mgła jest dla bakterii idealnym siedliskiem – takim, w którym nie tylko trwają, ale w którym intensywnie się rozwijają. Jest ich w niej tyle, co w oceanie. I pracują w pocie czoła. Z czego składa się mgła? Naukowcy pod kierunkiem mikrobiologa dr. Ferrana Garcii-Pichela przez dwa lata analizowali próbki powietrza pobierane przed, w trakcie i po wystąpieniu mgły radiacyjnej (powstającej w bezwietrzne, chłodne noce). Wyniki były zaskakujące: stężenie bakterii w kropelkach mgły jest porównywalne do tego, które spotykamy w wodach oceanicznych. Choć bakterie zajmują mniej niż 1% objętości każdej kropli, ich łączna liczebność jest imponująca – to średnio milion kopii genetycznych markerów na mililitr wody. Dominującą rolę w tym powietrznym ekosystemie odgrywają przedstawiciele rodzaju Methylobacterium. Jak podkreślają badacze, te bakterie nie tylko tam są – one tam żyją, rosną i rozmnażają się. Krople mgły stają się więc aktywnym siedliskiem mikrobiologicznym, co stanowi fundamentalną zmianę w naszym rozumieniu chemii atmosfery. Okazuje się, że mgła to „żywy filtr” Najbardziej sensacyjnym wnioskiem z przeprowadzonych badań jest rola, jaką te mikroorganizmy odgrywają w naszym otoczeniu. Okazuje się, że wspomniane Methylobacterium po prostu „wyjadają” zanieczyszczenia z atmosfery. Naukowcy zaobserwowali, że bakterie te błyskawicznie konsumują lotne związki węgla, w tym m.in. toksyczny formaldehyd. Tempo tego procesu było zdumiewające – zanieczyszczenia znikały niemal do poziomu niewykrywalnego, nawet 200 razy szybciej niż w innych środowiskach chmurowych. Badacze sugerują, że dla bakterii jest to nie tylko s…

GettyImages-1276562915-851c23c.jpg
width: 6720
height: 4480

Kurek z gorącą wodą odkręcony. Lodowce Antarktydy zagrożone jak nigdy dotąd
type: item
date: 2026-05-09T10:15:53.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: lodowce
subject: oceany
subject: woda
subject: zmiany klimatyczne
description: Czy woda może roztopić lodowiec od spodu? Nowe analizy danych z ostatnich 40 lat pokazują, że ciepłe prądy głębinowe niebezpiecznie przybliżyły się do lodowców szelfowych Antarktydy. To może przyspieszyć podnoszenie się poziomu mórz na całym świecie. Konsekwencje byłyby katastrofalne.
encoded: Oceany nie są tylko statyczną masą wody. Kluczową rolę odgrywają prądy – część z nich wręcz reguluje klimat na Ziemi. To w rejonie Oceanu Południowego (Antarktycznego) tworzy się ekstremalnie zimna i gęsta woda, która, opadając na dno, uruchamia globalny „pas transmisyjny” prądów, takich jak Atlantycka Południkowa Cyrkulacja Wymienna. Proces ten pozwala na magazynowanie w głębinach ogromnych ilości węgla, składników odżywczych oraz ciepła. Szacuje się, że oceany magazynują ponad 90% nadmiaru ciepła wynikającego z globalnego ocieplenia, a Ocean Południowy pochłania jego największą część. Do niedawna lodowce Antarktydy były chronione przed tym ciepłem przez naturalną barierę z zimnej wody. Z nowego badania opublikowanego na łamach czasopisma „Communications Earth & Environment” wyłania się inny, groźniejszy obraz. Ciepłe wody w natarciu Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Cambridge we współpracy z badaczami z Kalifornii dostarcza dowodów na to, że głębinowe ciepło przesunęło się w stronę Antarktydy. Analiza danych oceanograficznych z ostatnich dekad wykazała, że masa wody znana jako Okołoantarktyczna Woda Głęboka rozszerzyła się i przemieściła w kierunku szelfu kontynentalnego w ciągu ostatnich 20 lat. – To niepokojące, ponieważ ta ciepła woda może wpływać pod antarktyczne lodowce szelfowe, topiąc je od spodu i destabilizując – mówi główny autor badania Joshua Lanham z Uniwersytetu w Cambridge. Kurek z gorącą wodą został odkręcony Lodowce szelfowe pełnią rolę ogromnych tam, które powstrzymują lądolody i lodowce przed spływaniem do oceanu. Całkowite stopienie tych zasobów słodkiej wody mogłoby podnieść globalny poziom morza o około 58 metrów. – Dawniej lądolody otoczone były masami zimnej wody, co chroniło je przed roztopami. Teraz cyrkulacja w oceanie zmieniła się i odnosi się wrażenie, że ktoś odkręcił kurek z gorącą wodą, przez co otoczenie lądolodów gwałtownie się nagrzewa – wyjaśnia prof. Sarah Purkey, współautorka publikacji. Średnie…

shutterstock2697649057-625fd58.jpg
width: 5824
height: 4160

Na Polskę spadł upragniony deszcz, ale czy zdoła zatrzymać suszę? Hydrolodzy nie mają złudzeń
type: item
date: 2026-05-07T11:30:04.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: polska
subject: rzeki
subject: susza
subject: woda
description: Polska zmaga się z ciężką sytuacją hydrologiczną. Choć ostatnia doba przyniosła wyczekiwane opady, eksperci studzą optymizm: doraźne deszcze nie są w stanie cofnąć głębokiego deficytu wody. Obecny stan rzek i gleby przypomina raczej koniec upalnego lata niż środek wiosny.
encoded: Sytuacja w polskich rzekach jest, jak na początek maja, wyjątkowa – z danych IMGW-PIB wynika, że aż 72 proc. stacji hydrologicznych w całym kraju odnotowuje niski stan wody. Jedynie 1 proc. rzek znajduje się w strefie wody wysokiej, a 27 proc. w strefie średniej. Dr Sebastian Szklarek, ekohydrolog z Polskiej Akademii Nauk, podkreśla w rozmowie z PAP, że takie parametry o tej porze roku są alarmujące. Problem suszy w Polsce nie jest niczym nowym – występuje stale, od lat. Nawet zima nie przyniosła wytchnienia, ponieważ stan suszy, z którym weszliśmy w nowy rok, został jedynie „zakamuflowany” przez opady śniegu. Wraz z nadejściem wiosny i wzrostem temperatur, parowanie resztek wilgoci z krajobrazu gwałtownie przyspieszyło, co doprowadziło do obecnej, kryzysowej sytuacji. Dlaczego ulewy nie rozwiążą problemu? Wielu z nas z nadzieją patrzyło na prognozy zapowiadające opady sięgające lokalnie nawet 50 litrów na metr kwadratowy. Jednak dla hydrologa takie deszcze to za mało, a momentami mogą one wręcz pogorszyć sytuację. Sebastian Szklarek porównuje przesuszoną polską ziemię do rośliny w doniczce: jeśli przez długi czas nie była podlewana, nagłe wylanie na nią „wanny wody” spowoduje, że ta po prostu spłynie po powierzchni, zamiast wsiąknąć w głąb gleby. Ulewne i nawalne opady w niewielkim stopniu uzupełniają zasoby wodne. Zamiast zasilać wody podziemne, deszcz spływa do rzek, powodując lokalne podtopienia i powodzie, zamiast powoli wsiąkać w glebę. Tym, na co naprawdę czekają rolnicy i przyroda, jest deszcz długotrwały, o umiarkowanym natężeniu. Rolnictwo i lasy w obliczu suszy Skutki suszy najboleśniej odczuwa rolnictwo. Na polach, np. w województwie warmińsko-mazurskim, rolnicy opisują ziemię jako „jeden wielki popiół”. Szacuje się, że 45 proc. powierzchni rolnych i leśnych w Polsce jest bezpośrednio zagrożonych suszą rolniczą. Trudna sytuacja panuje też w lasach. Od początku 2026 roku do początku maja wybuchło już 3306 pożarów, podczas gdy w analogicznym okresie ubiegł…

susza-w-polsce-32e4a37.jpeg
width: 4406
height: 2478

Czy trzmiele potrafią oddychać pod wodą? Entomolodzy przecierali oczy ze zdumienia
type: item
date: 2026-03-12T09:43:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: hibernacja
subject: owady
subject: woda
subject: życie
description: Gdy gniazdo trzmieli zostaje zalane, los zamkniętej w błotnistym tunelu królowej wydaje się być przesądzony. Jednak, wbrew wszelkim oczekiwaniom, po tygodniu woda opada… a z podmokłego tunelu powoli wyłania się żywy trzmiel. To nie bajka – tak wyglądały eksperymenty, które wstrząsnęły królestwem owadów.
encoded: Entomolodzy przypadkowo odkryli, że królowe trzmieli mogą przetrwać pod wodą nawet przez tydzień. Jak im się to udaje? Czy naprawdę oddychają? Owady mają przed nami jeszcze wiele, wiele tajemnic. Ile trzmieli przeżywa zanurzenie i jak to sprawdzić? To był przypadek. Kilka królowych trzmieli, przygotowanych do badań i zahibernowanych, przez pomyłkę trafiło do pojemników zalanych wodą. Naukowcy uważali, że wszystko stracone, że owady po prostu się utopiły. Jednak po kilku dniach – zamiast martwych owadów – naukowcy zobaczyli powoli budzące się do życia królowe. Gdy badacze powtórzyli eksperymenty w kontrolowanych warunkach, 81% hibernujących trzmieli przeżyło tydzień pod wodą. W grupie kontrolnej, która nie była zanurzona, przeżyło 88%. Dla nauki to prawdziwa rewolucja. – Nie mogłam w to uwierzyć – komentuje Sabrina Rondeau, ekolożka z Uniwersytetu w Guelph, która zauważyła żywe trzmiele w zalanych pojemnikach. Diapauza umożliwia przeżycie w najgorszych warunkach Sercem tej historii jest diapauza – trzmiele bowiem zimują, „zamrażając” swoje potrzeby. W tym stanie letargu ich metabolizm zwalnia, a zapotrzebowanie na tlen spada. Organizm staje się oszczędny, gotowy na przetrwanie miesięcy w bezruchu i chłodzie. Kiedy gniazdo zostaje zalane, królowa po prostu jeszcze bardziej „przycina” swój organizm do trybu „ultraoszczędnego” – i to ratuje jej życie. W porównaniu z trzmielami w diapauzie, ale hibernującymi poza wodą, te zanurzone w wodzie wydychały pierwszego dnia o 75% mniej CO2, co wskazuje na zmniejszenie tempa ich metabolizmu jeszcze o ponad połowę. – To naprawdę ogromny spadek – podkreśla Kendra Greenlee, fizjolożka z North Dakota State University. Jakie mechanizmy chronią trzmiele przed utonięciem? Jak można było się spodziewać, nie chodzi o to, że owady nagle zaczynają oddychać pod wodą. Naukowcy sądzą, że podczas podtopienia trzmiele zamykają swoje przetchlinki – otwory oddechowe – nie dopuszczając wilgoci do wnętrza organizmu. Pomaga im też hydrofobowa (czyli …

shutterstock2670472077-add7dab.jpg
width: 2816
height: 1536

Bakterie zamiast elektrowni. Czy rewolucja energetyczna drzemie w naszych toaletach?
type: item
date: 2026-03-01T08:15:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: energia odnawialna
subject: ochrona przyrody
subject: odpady
subject: woda
description: Codziennie spłukujemy w toaletach fortunę, której kompletnie nie zauważamy. Ścieki to nie tylko uciążliwy odpad, ale gigantyczny, niewykorzystany magazyn energii i cennych minerałów. Naukowcy wskazują, że dzięki pomocy specjalnych bakterii możemy zamienić „brudny” problem w czysty zysk dla całej planety. Jak to zrobić?
encoded: Ścieki, jak nazwa wskazuje, traktowane są jako kłopotliwy i śmierdzący odpad. Każdego roku produkowana jest ich niewyobrażalna ilość: około 359 miliardów metrów sześciennych. To wystarczająco dużo, aby czterokrotnie wypełnić Jezioro Genewskie. Międzynarodowy zespół badaczy pod kierunkiem prof. Uwe Schrödera z Uniwersytetu w Greifswaldzie postanowił bliżej przyjrzeć się potencjałowi drzemiącemu w ściekach. Wnioski opublikował na łamach „Frontiers in Science”. Energia w ściekach Ścieki są prawdziwą kopalnią wartościowych składników – to jeden z wniosków badaczy. Zawierają materię organiczną oraz cenne pierwiastki, takie jak fosfor i azot. Profesor Uwe Schröder wyliczył, że energia chemiczna uwięziona w globalnych ściekach to ponad 800 000 GWh. To tyle, ile rocznie produkuje 100 elektrowni jądrowych. Dodatkowo, odzyskując z nich substancje, moglibyśmy zaspokoić 11% światowego zapotrzebowania na amoniak i 7% na fosforany. Zamiast niszczyć ekosystemy, nasze odpady mogłyby zasilać rolnictwo. Ale jak to zrobić? Mikroby z elektryczną supermocą Jak wydobyć to potencjał płynący wraz z nieczystościami? Kluczem są technologie mikrobowych ogniw elektrochemicznych (MET). Wykorzystują one niezwykłe mikroorganizmy zwane bakteriami elektrogenicznymi. Podczas rozkładania nieczystości potrafią przekazywać elektrony na zewnątrz swojego ciała. Jeśli połączymy je z odpowiednimi elektrodami, stworzą przepływ prądu elektrycznego. To rozwiązanie jest znacznie sprawniejsze niż obecnie stosowane metody. Tradycyjne procesy odzyskują zaledwie 28% energii chemicznej ze ścieków. Nowoczesne systemy MET w laboratorium osiągają już wynik na poziomie 35%. Co to oznacza w praktyce? Cały sektor wodny zużywa obecnie około 4% światowej energii. Wprowadzenie „bakteryjnych elektrowni” mogłoby sprawić, że oczyszczalnie staną się samowystarczalne energetycznie. Technologia MET już działa, ale obecnie znajduje się na etapie przechodzenia z laboratoriów do testów w rzeczywistym świecie. Choć systemy te są tech…

energia-scieki-1d47edc.jpg
width: 3992
height: 2992

Czym jest zjawisko Leidenfrosta – definicja i kontekst fizyczny
type: item
date: 2026-02-22T13:33:03.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Nauka
subject: fizyka
subject: woda
description: Efekt Leidenfrosta to szczególny przypadek wrzenia cieczy. Mamy z nim do czynienia, gdy ciecz styka się z powierzchnią ciała stałego o temperaturze znacznie wyższej niż temperatura wrzenia cieczy. W takich okolicznościach nie dochodzi do gwałtownego parowania całej objętości cieczy, lecz do wytworzenia cienkiej, stabilnej warstwy pary oddzielającej płyn od gorącego podłoża. Ta warstwa działa niczym izolator, istotnie ograniczając dalszy transfer ciepła.
encoded: Spis treści: Na czym polega efekt Leidenfrosta? Punkt Leidenfrosta – kluczowa rola temperatury Dlaczego kropla „tańczy” na rozgrzanej powierzchni? Jakie są zastosowania efektu Leidenfrosta? Czy efekt Leidenfrosta może być niebezpieczny? Zjawisko to zostało opisane po raz pierwszy w 1756 roku przez Johanna Gottloba Leidenfrosta, który zauważył, że krople wody na silnie rozgrzanych powierzchniach utrzymują się zaskakująco długo i poruszają się, zamiast natychmiast odparować. W ujęciu fizycznym zjawisko Leidenfrosta należy do obszaru badań nad wrzeniem, wymianą ciepła i dynamiką fazy ciekłej w pobliżu rozgrzanych powierzchni stałych. Ma ono znaczenie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne – od inżynierii cieplnej, po nowoczesne technologie materiałowe. Na czym polega efekt Leidenfrosta? Efekt Leidenfrosta polega na tym, że dolna część kropli cieczy, stykając się z bardzo gorącą powierzchnią, niemal natychmiast ulega odparowaniu. Powstała w ten sposób para tworzy cienką poduszkę gazową, która unosi pozostałą część kropli nad podłożem. W rezultacie ciecz nie ma bezpośredniego kontaktu z gorącą powierzchnią, a proces dalszego ogrzewania zostaje znacząco spowolniony. Kluczową rolę odgrywa tu niska przewodność cieplna pary w porównaniu z metalem lub innym materiałem stałym. Warstwa gazowa działa jak bariera termiczna, ograniczając dopływ energii do wnętrza kropli. Efekt zanika dopiero wtedy, gdy temperatura powierzchni spadnie poniżej tzw. punktu Leidenfrosta. Efekt Leidenfrosta może początkowo wydawać się zjawiskiem przeczącym intuicji, podobnie jak efekt Mpemby. Jednak dokładne zapoznanie się ze schematem jego powstawania pozwala zrozumieć, że jest to w pełni przewidywalny proces fizyczny, wynikający z właściwości cieczy, pary i przewodnictwa cieplnego powierzchni. Punkt Leidenfrosta – kluczowa rola temperatury Punkt Leidenfrosta to minimalna temperatura powierzchni, przy której tworzy się stabilna warstwa pary oddzielająca ciecz od gorącego podłoża. Poniżej tej wartości o…

efekt-leidenfrosta-84b3587.jpg
width: 1925
height: 1200

Źródła, które zmieniają kolor i nigdy nie zamarzają
type: item
date: 2026-02-15T09:04:08.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: geologia
subject: mazowsze
subject: woda
description: Niebieskie Źródła to unikatowy zespół krasowych źródeł położonych w dolinie rzeki Pilicy, w południowo-wschodniej części Tomaszowa Mazowieckiego. Ich wyjątkowość podkreśla przede wszystkim niezwykła barwa wody, która przybiera intensywne odcienie błękitu, zieleni i turkusu. Zjawisko to od lat przyciąga zarówno badaczy, jak i turystów zainteresowanych przyrodą nieożywioną.
encoded: Spis treści: Dlaczego Niebieskie Źródła są niebieskie? Flora rezerwatu Zwierzęta żyjące w Rezerwacie przyrody Niebieskie Źródła Niebieskie Źródła – ciekawostki przyrodnicze i geologiczne Znaczenie Niebieskich Źródeł dla regionu i turystyki przyrodniczej Wywierzyska, czyli źródła krasowe, powstają w skałach węglanowych, gdzie w spękanych wapieniach jurajskich woda podziemna wydostaje się na powierzchnię pod znacznym ciśnieniem. W przypadku Niebieskich Źródeł mamy do czynienia także ze źródłami typu limnokrenowego, które tworzą niewielkie zbiorniki o krystalicznie czystej wodzie. Ich charakterystyczną cechą są silnie pulsujące wypływy, unoszące z dna drobne ziarna piasku i nadające zbiornikom dynamiczny, niemal „żywy” wygląd. Dlaczego Niebieskie Źródła są niebieskie? Niebiesko-zielone zabarwienie źródeł jest wynikiem zjawisk optycznych zachodzących w wyjątkowo czystym środowisku wodnym. Woda pozbawiona zawiesin i zanieczyszczeń pochłania promienie czerwone, natomiast odbija fale z zakresu barwy niebieskiej i zielonej, co tworzy charakterystyczny efekt barwny. Intensywność kolorów nie jest stała. Zmienia się wraz z poziomem nasłonecznienia, zachmurzeniem, porą dnia oraz kątem padania światła. Dzięki temu Niebieskie Źródła tworzą krajobraz, który subtelnie różni się przy niemal każdej wizycie. Flora rezerwatu Na terenie Rezerwatu przyrody Niebieskie Źródła stwierdzono występowanie około 400 gatunków roślin. Mimo iż większość z nich (około 75%) stanowią gatunki pospolite, to jednak występujące tu rośliny chronione wskazują na duże znaczenie obszaru dla regionalnej bioróżnorodności. Wśród interesujących gatunków flory wymienia się m.in. wierzbę czarniawą, rzeżuchę niecierpkową, turówkę wonną oraz paprocie takie jak nasięźrzał pospolity i nerecznica grzebieniasta. Zaskakujący może wydać się fakt, iż roślinność wodna jest stosunkowo uboga. Jest to spowodowane przede wszystkim niską temperaturą wody, która wypływa ze źródeł – ma ona zaledwie około 9 stopni Celsjusza niezależ…

niebieskie-zdrodla-b6e62b7.jpg
width: 1599
height: 1200

Najniższy poziom Bałtyku w historii pomiarów. Naukowcy alarmują, że tak źle nie było od 1886 roku – a może dłużej
type: item
date: 2026-02-13T12:40:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gdańsk
subject: lód
subject: morze bałtyckie
subject: pogoda
subject: porty
subject: woda
subject: zatoka pucka
subject: zima
description: Instytut Oceanografii PAN poinformował, że poziom wody w Morzu Bałtyckim osiągnął prawdziwe „dno” – tak niskiego nie udokumentowano od rozpoczęcia pomiarów w XIX wieku. To jednak nie wysychanie morza, a rzadka anomalia, przez którą cierpi polskie wybrzeże.
encoded: Z Bałtyku „zniknęło” około 275 mld ton wody, a średnie poziomy wody w basenie morza są obecnie aż o 67 cm niższe od wieloletniej normy. Sytuacja ta jest efektem wyjątkowej kumulacji czynników meteorologicznych, które odbierają nam „naszą” część morza. To poważne zagrożenie dla portów, żeglugi i ekosystemu morskiego. Czemu wody w Bałtyku jest tak mało? Naukowcy z Sopotu informują, że za historycznie niski poziom Bałtyku odpowiada specyficzna konfiguracja pogodowa: silne i długotrwałe wiatry z północy, wspierane przez wysokie ciśnienie nad Skandynawią, wypychają wodę z morza w stronę Cieśnin Duńskich i Morza Północnego. W normalnych warunkach wiatry te zmieniają się regularnie, co umożliwia „przepływy wyrównawcze” i stabilizuje poziom morza. Jednak utrzymująca się przez wiele tygodni dominacja jednego kierunku sprawia, że odpływ wody jest znacznie silniejszy niż napływ, prowadząc do gwałtownych anomalii. Ten proces nie jest nowy w oceanografii – nazywa się go efektem „wind set-down” i prowadzi on do lokalnych obniżeń poziomu wód bez ubytku całkowitej wody na świecie. Ta nie znika, tylko po prostu… przenosi się w inne miejsce. Niestety, cierpi na tym polskie nadbrzeże. Paraliż portów, żegluga w kryzysie Poziom wody bezpośrednio wpływa na porty. Zmniejsza się głębokość torów podejściowych, co utrudnia lub uniemożliwia cumowanie dużych jednostek i powoduje konieczność przekierowywania niektórych z nich na tymczasem nabrzeża. Przykładem jest port w Sztokholmie, gdzie odsłonięcie dna umożliwiło nawet odkrycie wraku okrętu z XVII wieku, a niektóre statki musiały cumować daleko od brzegu. Sytuacja jest trudna także w Polsce. W Gdańsku, Gdyni i Szczecinie nie mogą zostać przyjęte statki o dużym zanurzeniu. Armatorzy i służby portowe działają w pocie czoła, by logistyka została jak najmniej zakłócona. Odsłonięte wraki i spektakularne torosy Niski poziom wody powoduje spektakularne efekty – odsłaniają się fragmenty dna, które wcześniej były niewidoczne oraz zmienia się linia br…

EN016718830003-482429a.jpg
width: 5464
height: 3640

Tajemnica prędkości panczenistów. Jak powstaje lód, na którym padają rekordy świata?
type: item
date: 2026-02-10T09:13:57.000Z
creator: Anna Staropoli
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: fizyka
subject: igrzyska olimpijskie
subject: lód
subject: sporty zimowe
subject: woda
description: Nie każda tafla lodu oferuje takie same szanse na historyczny wynik. Specjaliści z Calgary i Salt Lake City opanowali do perfekcji sztukę minimalizowania tarcia. To właśnie tam natura i technologia współpracują, by umożliwić sportowcom osiąganie zawrotnych prędkości.
encoded: Spis treści: Lodowiska, na których bije się rekordy świata Sekret idealnego lodu Optymalne warunki dla łyżwiarstwa szybkiego Gdzie kończy się sprzęt, a zaczyna talent Panczeniści długodystansowi trenują latami, by opanować technikę odpychania, płynny ślizg oraz utrzymanie równowagi przy średniej prędkości około 56 km/godz. Jednak w najszybszym na świecie sporcie napędzanym wyłącznie siłą ludzkich mięśni o sukcesie nie decyduje tylko forma zawodnika. Na „medale” zasługiwałyby również dwa konkretne tory: lodowiska w Calgary i Salt Lake City – oba powszechnie uznawane za najszybsze na świecie. Lodowiska, na których bije się rekordy świata Łyżwiarze szybcy ustanowili w Salt Lake City oraz Calgary odpowiednio 15 i 7 aktualnych rekordów świata – to wynik bezkonkurencyjny w skali całego globu. Naukowcy oraz lodomistrzowie upatrują sukcesu tych aren w ich wysokogórskim położeniu oraz skrupulatnych metodach minimalizowania oporu powietrza i tarcia lodu. – W łyżwiarstwie szybkim istnieją tylko dwa czynniki, które cię spowalniają: lód i powietrze. To wszystko – mówi Sean Maw, profesor z Saskatchewan specjalizujący się w inżynierii sportów zimowych. Opór aerodynamiczny spowalnia łyżwiarzy na lodzie w taki sam sposób, jak kolarzy czy narciarzy na lądzie. To właśnie to zjawisko częściowo wyjaśnia, dlaczego tory w Calgary i Salt Lake City pozwalają na osiąganie tak zawrotnych prędkości. – Im wyżej się znajdujesz, tym rzadsze jest powietrze – wyjaśnia Mark Messer, lodomistrz toru w Calgary i siedmiu igrzysk zimowych, w tym podczas tegorocznych igrzysk Mediolan-Cortina. Calgary położone jest na wysokości 1045 m n.p.m., natomiast Salt Lake City wznosi się na około 1425 m n.p.m. „Brązowy medal” pod względem liczby aktualnych rekordów świata w łyżwiarstwie szybkim przypada niemieckiej Max Aicher Arena w Inzell. Obiekt, położony na wysokości 690 m n.p.m., ma obecnie na koncie jeden rekord, ustanowiony w listopadzie 2025 roku. Choć wysokość nad poziomem morza działa na korzyść zawodników…

lyzwiarstwo-szybkie-78f50e1.jpg
width: 5273
height: 3515

Inwersja, przechłodzenie i „czarny lód”. Gołoledź potrafi dać w kość, ale jest dużo ciekawsza, niż się wydaje
type: item
date: 2026-01-16T07:52:47.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: lód
subject: mróz
subject: opady
subject: pogoda
subject: woda
description: Zima ma wiele twarzy, lecz żadna nie jest tak zwodnicza jak gołoledź. Przychodzi najczęściej pod osłoną nocy, by o poranku sparaliżować drogi i łamać gałęzie drzew obciążone lodem. Za jej powstawanie odpowiada kilka niezwykle ciekawych procesów atmosferycznych.
encoded: Za cienką, przezroczystą warstwą lodu kryją się zaskakujące i sprzeczne z intuicją procesy fizyczne, które obalają nasze wyobrażenia o wodzie i zimnie. Gołoledź najczęściej nie jest „zwykłym” zamarzaniem wody. To raczej skomplikowany taniec termodynamiki, meteorologii i fizyki. Woda nie zawsze zamarza przy 0 st. Celsjusza Wbrew powszechnemu przekonaniu, woda nie przechodzi w stan stały natychmiast po osiągnięciu temperatury 0 st. Celsjusza. Do zainicjowania zamarzania potrzebuje tzw. zarodków krystalizacji – mikroskopijnych cząstek, które działają jak włącznik dla tworzącej się siatki krystalicznej. Tam, gdzie takich cząstek brakuje, woda może pozostać w stanie ciekłym w temperaturach znacznie niższych od zera. Zjawisko to nazywa się przechłodzeniem (ang. supercooling). W chmurach krople wody mogą istnieć w stanie płynnym nawet przy -40 st. Celsjusza. Wystarczy, że taka przechłodzona kropla deszczu uderzy w twardą powierzchnię, taką jak asfalt, gałąź czy karoseria samochodu, a proces zamarzania – i tworzenia się gołoledzi – rozpoczyna się natychmiast. Inwersja, czyli atmosferyczny przekładaniec Aby powstała gołoledź, najczęściej potrzebna jest specyficzna, warstwowa struktura atmosfery, z inwersją temperatury. W normalnych warunkach temperatura spada wraz z wysokością, ale podczas inwersji ten porządek zostaje odwrócony, tworząc układ zimno-ciepło-zimno, niczym pogodowa „kanapka”. Wysoko w chmurach, gdzie temperatura jest ujemna, tworzą się płatki śniegu. Śnieg opada w warstwę cieplejszego powietrza, gdzie topnieje i zamienia się w deszcz. Krople deszczu wlatują w przyziemną warstwę mroźnego powietrza, gdzie ulegają przechłodzeniu. Resztę już znamy. Ostrożnie na moście i w tunelu! Specyficzny rodzaj gołoledzi może się pojawić nawet przy bezchmurnym niebie. Powstaje w warunkach cykli zamarzania i odmarzania, gdy temperatura oscyluje wokół 0°C. Woda z topniejącego śniegu lub mgły zamarza nocą, gdy temperatura spada poniżej zera. Może pojawić się nawet wtedy, gdy tempe…

gololedz-bf8e077.jpg
width: 1880
height: 1166

Gruba Kaśka to popis polskiej myśli inżynieryjnej. Od 60 lat stoi na straży czystości wody w Warszawie
type: item
date: 2026-01-06T09:02:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: warszawa
subject: woda
description: Gruba Kaśka jest dziś czymś więcej niż tylko ujęciem wody. To funkcjonalny pomnik polskiej myśli inżynieryjnej, który po 60 latach pracy nadal skutecznie realizuje swoją kluczową funkcję. Fakt, że tak istotny element infrastruktury komunalnej Warszawy, zaprojektowany w połowie XX wieku, nadal jest filarem zaopatrzenia w wodę i jest modernizowany, a nie zastępowany, stanowi najlepszy dowód na ponadczasową solidność oryginalnej koncepcji inżynierów Skoraszewskiego i Wojnarowicza.
encoded: Spis treści: Lokalizacja nie została wybrana przypadkowo Historia inżynieryjnej innowacji Jak działa Gruba Kaśka? Od drenażu do SUW „Praga” Gruba Kaśka w kulturze Dla wielu Gruba Kaśka jest jedynie cylindryczną budowlą, zakotwiczoną pośrodku Wisły. Należy jednak podkreślić, że ten charakterystyczny obiekt stanowi jeden z najważniejszych elementów Stacji Uzdatniania Wody „Praga”. To inżynieryjna wizytówka stolicy, której rola w zapewnieniu mieszkańcom czystej wody pitnej pozostaje nieoceniona, pomimo upływu sześciu dekad od jej uruchomienia. Lokalizacja nie została wybrana przypadkowo Ujęcie wody i budynek studni miejskiej, który został posadowiony na 509. kilometrze szlaku żeglownego Wisły, w odległości 186 metrów od brzegu, pomiędzy Czerniakowem a Saską Kępą. Obiekt ten, ze względu na swoją masywną, kolumnową formę, wyraźnie dominuje nad odcinkiem rzeki. Studnia ma imponującą wysokość, przekraczającą 49 metrów, a jej obwód to niemal 44 metry. Umiejscowienie w samym nurcie rzeki jest kluczowe dla technicznego działania Grubej Kaśki i stanowi o jej unikatowości. Lokalizacja głęboko w rzecznym korycie umożliwia maksymalne wykorzystanie zasobów infiltracyjnych Wisły przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznego dystansu od potencjalnych źródeł zanieczyszczeń miejskich na brzegach. Mówimy to o największej studni infiltracyjnej w Europie i jedynej, która została usadowiona bezpośrednio w nurcie rzeki. Ta wyjątkowa konstrukcja codziennie pobiera średnio 65000 metrów sześciennych wody, zaspokajając tym samym potrzeby wodociągowe blisko jednej trzeciej mieszkańców Warszawy. Historia inżynieryjnej innowacji Inwestycja rozpoczęła się w 1953 roku. 11 lat później, Gruba Kaśka – konstrukcja efektem nowatorskiego podejścia do problemu pozyskiwania czystej wody dla rozwijającej się stolicy – została uruchomiona. Rozruch ujęcia nastąpił 22 września 1964 roku. Rewolucyjna koncepcja infiltracji Koncepcja ujęcia, znana jako „ujęcie warszawskie”, była niemałym przełomem. Do tamtej pory obi…

gruba-kaska-33e1c3d.jpg
width: 1944
height: 1300

Ma wąski dziób uzbrojony w ząbki. To jeden z najlepiej przystosowanych ptaków do łowienia ryb
type: item
date: 2026-01-03T09:03:28.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: polska
subject: ptaki
subject: woda
subject: zima
description: Tracz nurogęś zachwyca podwodną zręcznością i troską o młode. Pisklęta wyruszają za matką już kilka godzin po wykluciu. Poluje na ryby jak mały podwodny samolot. Jest jednak wrażliwy na działalność człowieka, drapieżniki i utratę siedlisk. Aby przetrwać, potrzebuje naszej ochrony.
encoded: Spis treści Występowanie i migracje Biologia lęgowa tracza nurogęsi Wygląd i cechy charakterystyczne Dieta i sposoby zdobywania pokarmu Zagrożenia dla gatunku Działania ochronne Nurogęś to mistrzyni nurkowania – potrafi zanurzać się głęboko i szybko, nawet do 4 metrów i zniknąć pod wodą przez 2 minuty. Choć jest rybożercą – w jej diecie występują także płazy, drobne ssaki i ptaki. Potrafi świetnie polować i jest bardzo wytrwała, lecz jej populacje wciąż są nieliczne i wrażliwe na zmiany środowiska. Zanieczyszczenia, degradacja jezior i obecność drapieżników sprawiają, że każda ochrona siedlisk jest na wagę złota. Jej przyszłość w Polsce i na świecie wciąż pozostaje kwestią otwartą. Występowanie i migracje Tracz nurogęś (Mergus merganser) jest ptakiem wodnym występującym w Europie, Azji oraz Ameryce Północnej. W Polsce jest największym przedstawicielem traczy – większym od tracza szlachara (Mergus serrator) oraz gągoła (Bucephala clangula). Najczęściej spotykany jest nad jeziorami, rzekami oraz innymi większymi zbiornikami wodnymi. Północne populacje tego gatunku są wędrowne. W okresie zimowym część ptaków lęgowych z północnej Europy zimuje na terenie Polski. Największe zimowe koncentracje nurogęsi, liczące nawet do 50 tysięcy osobników, obserwowane są m.in. na Zalewie Szczecińskim, w Zatoce Puckiej oraz na jeziorze Dąbie w Dolinie Dolnej Odry. Wielkość populacji krajowej szacuje się na ok. 1500–2500 par lęgowych, dlatego gatunek ten uznawany jest za nielicznie lęgowy. W obrębie tych skupisk ptaki żerują stadnie, wspólnie polując na ławice ryb. Populacje występujące w strefie klimatu umiarkowanego są zazwyczaj osiadłe lub przemieszczają się jedynie na krótkie dystanse. Migracja na zimowiska odbywa się od października do grudnia, a masowe odloty są związane z zamarzaniem terenów lęgowych oraz pierzeniowych, czyli okresu polęgowego związanego z wymianą piór. Zimą nurogęś przebywa na dużych, niezamarzniętych jeziorach, rzekach, lagunach, wodach słonawych oraz na obszara…

AdobeStock464702978-b997568.jpeg
width: 3000
height: 2000

Dla niektórych to czeskie miasto jest piękniejsze od Pragi – przyciąga fantastyczną kuchnią i wyjątkową architekturą
type: item
date: 2025-12-20T11:15:24.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: czechy
subject: uzdrowisko
subject: woda
subject: Zdrowie
description: Karlowe Wary, Mariańskie Łaźnie i Franciszkowe Łaźnie tworzą razem jeden z najciekawszych regionów uzdrowiskowych w Europie. Zobacz, co warto w nich zobaczyć i czego spróbować.
encoded: Spis treści: Gorące źródła, cesarz i legenda. Dlaczego warto zacząć od Karlowych Warów? Kolumnady i źródła w Karlowych Warach – gdzie zacząć spacer? Nie tylko źródła. Co jeszcze warto zobaczyć w Karlowych Warach? Zamki i tajemnice między uzdrowiskami. Loket i relikwiarz, który zniknął na dekady Mariańskie Łaźnie – cisza, arystokracja i śpiewająca fontanna w tle Franciszkowe Łaźnie – uzdrowisko, które naprawdę leczy i wycisza Jak zaplanować wyjazd do czeskich uzdrowisk? Transport, noclegi i najlepszy czas na podróż Choć uzdrowiska w zachodnich Czechach kojarzą się głównie z kuracjuszami popijającymi wodę z porcelanowych kubków, kryją w sobie znacznie więcej niż tylko źródła termalne. Karlowe Wary, Mariańskie Łaźnie i Franciszkowe Łaźnie to miejsca o bogatej historii, wyjątkowej architekturze i unikatowym rytmie życia. Od gejzerów i kolumnad, przez średniowieczne zamki, aż po ziołowe likiery i zupy z jajkiem – ten region łączy tradycję z lokalnym kolorytem w sposób, który trudno znaleźć gdziekolwiek indziej. Gorące źródła, cesarz i legenda. Dlaczego warto zacząć od Karlowych Warów? Do Karlowych Warów wjeżdżam wczesnym rankiem, kiedy na dolinę Tepli wciąż jeszcze pada cień, a źródlana para unosząca się nad kolumnadami wygląda jak naturalne przedłużenie rzeki. Trudno znaleźć w Europie miasto, w którym gorąca woda byłaby tak dosłownie wpisana w urbanistykę. Tutaj wszystko zaczyna się od źródeł – jest ich kilkanaście, różnią się temperaturą i składem mineralnym, a każde ma własną historię, nazwę i wiernych bywalców. Najstarsza z lokalnych legend mówi o Karolu IV (ten od Mostu Karola w Pradze), który podczas polowania miał odkryć gorące źródło bijące spod ziemi. Fakt, że cesarz rzymski i król Czech rzeczywiście bywał w tej okolicy, jest dobrze udokumentowany. To on nadał osadzie rangę miasta królewskiego w XIV wieku, a także nazwę – Karlovy Vary, czyli „wrzące źródła Karola”, która przetrwała do dziś. Od tamtej pory woda stała się walutą, kapitałem i znakiem rozpoznawczym …

Karlowe-Wary-5f5be15.jpg
width: 2813
height: 1875

Jak zmienić wodę w wino? Nie trzeba mieć boskich mocy – odkryli to już starożytni
type: item
date: 2025-11-29T13:28:15.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Nauka
subject: alkohole
subject: starożytność
subject: wino
subject: woda
description: To zdumiewające, jak zdeterminowani i innowacyjni potrafili być nasi przodkowie. Naukowcy udowodnili, że jednym z ich „wynalazków” było wino z rodzynek, do którego produkcji w kreatywny sposób wykorzystywali specyficzne drożdże… nie mając nawet pojęcia o ich istnieniu. A teraz my możemy się od nich uczyć. Oczywiście wyłącznie z ciekawości i w imię nauki.
encoded: Naukowcy z Kioto dokonali zaskakującego odkrycia: wystarczy zalać wodą naturalnie suszone na słońcu – to ważne – rodzynki, by powstało wino. Badania ujawniły zapomniany, starożytny sposób fermentacji. Fermentacja rodzynek zapomnianym sposobem na wino Zespół badaczy z Uniwersytetu w Kioto pod kierownictwem Wataru Hashimoto odkrył niezwykłe zjawisko: po zalaniu suszonych na słońcu rodzynek rozpoczyna się spontaniczna fermentacja prowadząca do powstania wina. Naukowcy podkreślają, że proces ten zachodzi bez udziału sztucznie dodanych drożdży, a za fermentację odpowiedzialne są naturalnie występujące na powierzchni rodzynek drożdże Saccharomyces cerevisiae. To właśnie one naprowadziły badaczy na odpowiedni trop. Chociaż współczesne winnice często wykorzystują hodowlane szczepy S. cerevisiae, to te same z siebie bardzo rzadko kolonizują skórki winogron. Inaczej sprawa się ma po naturalnym wysuszeniu owoców na słońcu, co z jakiegoś powodu „przyciąga” organizmy konieczne do produkcji alkoholu. To podważa zasadność wykorzystywania świeżych winogron do fermentacji alkoholowej w starożytności. Dlaczego tylko rodzynki suszone na słońcu produkują alkohol? W toku eksperymentu przeprowadzonego w Kioto badacze porównali efekty fermentacji w zależności od sposobu suszenia winogron. Rodzynki przygotowywano z winogron suszonych przez 28 dni na trzy sposoby: w inkubatorze, na słońcu oraz metodą mieszaną (częściowo w inkubatorze i częściowo na słońcu). Następnie każdą z trzech wersji rodzynek zanurzono w jałowej wodzie w stosunku 25% wagi i przechowywano przez 14 dni w temperaturze pokojowej. Rezultaty? Tylko próbki rodzynek suszonych na słońcu w pełni sfermentowały i zawierały znacznie wyższe stężenia etanolu niż pozostałe. Dodatkowo wszystkie trzy próbki z suszenia słonecznego doprowadziły do produkcji wina. Dla porównania, jedynie jedna próbka z suszenia inkubatorowego i dwie z metody mieszanej uległy częściowej fermentacji. Jak sprawdza się zdolność rodzynek do tworzenia wina? Anal…

shutterstock2526154201-aa7ee18.jpg
width: 5175
height: 3737

Licząca 400 milionów lat ziemska roślina potrafi wytwarzać „kosmiczną” wodę
type: item
date: 2025-11-18T10:05:05.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: chemia
subject: rośliny
subject: tlen
subject: woda
description: Equisetum laevigatum to wyrastająca współcześnie do nawet półtora metra wysokości roślina z rodziny skrzypów. Analizujący ją amerykańscy badacze zauważyli, że jest ona naturalnym destylatorem, generującym wzorce izotopowe uznawane dotąd za niemożliwe do uzyskania na Ziemi w sposób naturalny. Przefiltrowana przez skrzyp woda najbardziej przypomina... tę pochodzącą z meteorytów.
encoded: – To metrowej wysokości cylinder z milionem równomiernie rozmieszczonych otworów, prawdziwy cud inżynieryjny. Nie dałoby się stworzyć czegoś takiego w laboratorium – mówi o Equisetum laevigatum, czyli skrzypie gładkim prof. Zachary Sharp z Wydziału Nauk o Ziemi i Planetach Uniwersytetu Nowego Meksyku w USA. Prof. Sharp jest głównym autorem badania opublikowanego niedawno na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”, jednego z najbardziej prestiżowych i najczęściej cytowanych czasopism naukowych na świecie. W artykule „Extreme triple oxygen isotope fractionation in Equisetum” grupa badaczy pod jego przewodnictwem opisuje skrzypy – rośliny o pustych łodygach, istniejące na Ziemi od ponad 400 mln lat. Badacze odkryli, że woda przemieszczająca się przez te rośliny ulega naturalnej filtracji tak intensywnej, iż jej sygnatury izotopowe zaczynają przypominać te obserwowane w meteorytach i innych pozaziemskich materiałach. Naturalny destylator z Rio Grande Izotopy tlenu pełnią funkcję „znaczników” pozwalających ustalić źródła wody, procesy transpiracji oraz właściwości wilgoci atmosferycznej. Cięższe izotopy są rzadkie, co utrudnia przewidywanie zmian ich proporcji w rzeczywistych warunkach środowiskowych. Chcąc zbadać ten proces, zespół Sharpa zebrał skrzypy gładkie rosnące wzdłuż Rio Grande w Nowym Meksyku. Śledzono zmiany wartości izotopowych od dolnych części łodyg do ich szczytów. Najwyższe próbki wykazały ekstremalne wartości, które wcześniej wydawały się wykraczać poza jakikolwiek znany ziemski zakres. Autorzy badania wyjaśniają, że skrzypy działają jak naturalne wieże destylacyjne, wytwarzając niezwykle nietypowe sygnatury izotopowe tlenu – bardziej ekstremalne niż jakiekolwiek dotąd zarejestrowane na Ziemi, czasem przypominające wodę z meteorytów. – Gdybym znalazł próbkę takiej wody poza skrzypem, powiedziałbym, że pochodzi z meteorytu – stwierdził Sharp. 400 milionów lat zmian ziemskiego klimatu Ale odkrycie nie jest tylko ciekawostką. Przede wszyst…

skrzyp-filtruje-wode-513698b.jpg
width: 1802
height: 1200

Aplikacja Ratunek – trzy kliknięcia, które mogą uratować życie nad wodą
type: item
creator: Hanna Zakrzewska
subject: Lifestyle
subject: Współpraca reklamowa
subject: bezpieczeństwo
subject: ratownictwo
subject: woda
description: Plażowanie, rejsy po jeziorach, spływy kajakowe rzekami – wakacje nad wodą kuszą spokojem i perspektywą obcowania z naturą, ale mogą być też zdradliwe. A kiedy sekundy decydują o życiu, liczy się szybka reakcja. Taką właśnie gwarantuje aplikacja Ratunek, stworzona przez służby ratunkowe i markę Plus.
encoded: Promienie słońca tańczą na tafli jeziora, dzieci chlapią się w płytkiej wodzie, a odgłos pluskania miesza się z szumem trzcin. To sceneria, którą zna każdy, kto choć raz spędził wakacje nad wodą. Z jednej strony błogi relaks, z drugiej – potrzeba zachowania czujności. Bo wystarczy chwila nieuwagi, by beztroska zamieniła się w dramat. View oEmbed on the source website Statystyki nie pozostawiają złudzeń – co piąty Polak doświadczył sytuacji, w której konieczna była pomoc ratowników nad wodą, a aż 35% było świadkami takich zdarzeń. Choć nie sposób przewidzieć wszystkiego, technologia może dziś uratować życie. W takich momentach niezastąpionym wsparciem okazuje się aplikacja Ratunek – praktyczne narzędzie, które szybko i precyzyjnie pozwala wezwać pomoc nad wodą. Gdy woda staje się zagrożeniem Wakacyjny wypoczynek najczęściej kojarzy się z wodą. Z badań przeprowadzonych przez Plusa wynika, że aż 82% Polaków wybiera na urlop właśnie plaże, jeziora i inne zbiorniki wodne. Nie dziwi więc, że to właśnie tam najczęściej dochodzi do wypadków. Pływanie w rzekach o nieprzewidywalnym nurcie, kąpiele w nieoznaczonych miejscach czy przecenienie własnych możliwości mogą skończyć się dramatycznie. W takich chwilach naprawdę liczy się każda sekunda. Problem w tym, że wielu wypoczywających nie zna lokalizacji, nie potrafi dokładnie określić miejsca pobytu albo sięga po telefon dopiero wtedy, gdy sytuacja jest już krytyczna. Wówczas ratownicy Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego mają bardzo ograniczone możliwości szybkiej reakcji. Aplikacja Ratunek – trzy kliknięcia, które mogą ocalić życie Aplikacja Ratunek powstała z myślą o sytuacjach kryzysowych, w których tradycyjne sposoby kontaktu zawodzą. Została stworzona przez Plusa we współpracy ze służbami ratowniczymi, w tym WOPR. Jej głównym zadaniem jest umożliwienie wezwania pomocy w maksymalnie uproszczony sposób – wystarczą trzy kliknięcia, by ratownicy otrzymali sygnał SOS. Największą zaletą aplikacji jest przesyłanie precyzyj…

WOPRAntekteam6-f4af537.jpg
width: 6953
height: 4638

Ocean na północnej półkuli Marsa? Na to wskazują dowody geologiczne
type: item
date: 2025-10-01T12:57:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: kosmos
subject: mars
subject: oceany
subject: woda
subject: życie
description: Od jakiegoś czasu naukowcy są zgodni, że po Marsie płynęła woda. Wiemy, że Czerwoną Planetę przecinały liczne rzeki, ale czy znajdował się na niej także… ocean? Nowe badania wskazują, że północna półkula Marsa pokryta była przez olbrzymi zbiornik wodny. Czy to wstęp do odnalezienia form życia?
encoded: Nowe badania przeprowadzone na Uniwersytecie Arkansas przyniosły mocne dowody na istnienie oceanu na północnej półkuli Marsa. Obecność dużego zbiornika wody znacznie zwiększa prawdopodobieństwo odnalezienia życia na Czerwonej Planecie. Czy na Marsie jest woda? Chociaż Mars wydaje się całkowicie wyschnięty, to odnaleziono na nim wodę – jest po prostu dobrze ukryta i zwykle pozostaje pod postacią lodu ukrytego albo głęboko pod powierzchnią planety, albo w pozostałych po wulkanach kalderach wysoko nad ziemią. Badacze odkrywają jednak coraz więcej dowodów na to, że kiedyś woda płynęła po powierzchni planety. Analiza geologiczna wskazuje na rozliczne koryta rzek, a naukowcy porównują ich koryta ze skałami rzecznymi pozostałymi po ciekach, które płynęły po Ziemi miliony lat temu. – Nie znamy żadnych form życia na Ziemi ani nigdzie indziej we Wszechświecie, które nie wymagałyby ciekłej wody. Im więcej ciekłej wody mamy na Marsie, tym bardziej prawdopodobne jest istnienie życia – opowiada Cory Hughes, doktorant nauk o ziemi i główny autor badania. Ślady po dawnych oceanach Nieregulowane rzeki to same w sobie niemalże formy życia. Na Ziemi ewoluują, zmieniają swój bieg, nanoszą osady i przenoszą się w nowe miejsca. Tworzą rozległe delty czy strefy cofki, a w końcu… wpadają do oceanu. To właśnie zainteresowało naukowców – chcieli wykorzystać tę wiedzę i udowodnić, że na Marsie przebiegało to podobnie. Szczególnie strefy cofki wydawały się Hughesowi obiecujące. To charakterystyczne miejsca, w których ocean wdziera się w głąb schodzącej poniżej poziomu morza rzeki. Potrafią być bardzo rozległe: w przypadku Missisipi strefa cofki zaczyna się 370 kilometrów od linii brzegowej. Jego trop okazał się słuszny. Obserwując Czerwoną Planetę z orbity znalazł geologiczne dowody na istnienie dawnych stref cofki rzecznej. To potwierdziło, że ocean na Marsie istniał, a powierzchnię przecinały duże rzeki – wszystko to oczywiście zanim powierzchnia planety wyschła miliardy lat temu. Wyniki opu…

GettyImages-1836080590-4aa9d15.jpg
width: 7280
height: 4805