Krakowianie wybrali. Chcą, aby nowa kładka przez Wisłę nosiła nazwę Anawa, zespołu kochanego przez pokolenia Polaków
Trwa budowa kładki dla pieszych, która ma połączyć krakowski Kazimierz z Ludwinowem. „Gazeta Krakowska” zorganizowała plebiscyt na nazwę nowego przejścia. Zdecydowanym faworytem krakowian jest Anawa – spolszczona nazwa francuskiego wyrażenia „naprzód” będąca jednocześnie nazwą historycznej grupy założonej przez Marka Grechutę i Jana Kantego Pawluśkiewicza.
„Nie dokazuj”, „Dni, których jeszcze nie znamy” czy „Korowód”, to tylko kilka tytułów z długiej listy utworów skomponowanych i wykonywanych przez artystów grupy Anawa. To, co narodziło się w 1966 roku jako kabaret studentów architektury Politechniki Krakowskiej, stało się fenomenem rodzimej sceny muzycznej, dobitnie pokazującym, że w showbiznesie jest miejsce na mądre, liryczne teksty i znakomicie skomponowaną muzykę. Przez lata działalności Anawy przez grupę przewinęły się takie postaci jak Zbigniew Wodecki, Czesław Niemen, Marek Jackowski czy Andrzej Zaucha. Oczywiście jej podstawę tworzyli Marek Grechuta i Jan Kanty Pawluśkiewicz oraz Anna Wójtowicz – Pawluśkiewicz. Teraz Ci znakomici artyści mogą zostać upamiętnieni „żywym pomnikiem” – kładką łączącą krakowski Kazimierz z Ludwinowem. Naprzód! Pomysł na nazwę pojawił się w plebiscycie zorganizowanym przez „Gazetę Krakowską”. Nazwa Anawa zyskała poparcie 44% respondentów. Wśród nazw zaproponowanych przez dziennikarzy znalazły się jeszcze cztery inne, które zdobyły następującą liczbę głosów: 20,73% – im. Kory (Olgi Sipowicz, legendarnej wokalistki zespołu Maanam); 18,64% – im. Kazimierza Odnowiciela; 9,92% – im. Ewy Demarczyk (legendarnej krakowska piosenkarki przez wiele lat związanej z "Piwnicą pod Baranami"); 6,20% – im. Jana Nowickiego (cenionego aktora związanego z krakowskim Starym Teatrem przez ponad 30 lat). Teraz „Gazeta Krakowska” zamierza przygotować obywatelski projekt uchwały ws. nadania nazwy kładce, zebrać pod nim odpowiednią liczbę podpisów, tak by tematem zajęła się Rada Miasta Krakowa. Sprawa jest stosunkowo pilna, ponieważ kładka ma zostać ukończona w sierpniu tego roku. Łączyć, a nie dzielić 130-metrowa kładka łącząca bulwary wiślane może, podobnie jak miało to miejsce w przypadku łączącej Kazimierz z Podgórzem kładki o. Bernatka, doprowadzić do rozkwitu obszaru w pobliżu przejścia. Nazwa nawiązująca do zespołu Anawa może też podkreślić artystyczny charakter miasta. – Nadanie kładce nazwy Anawa jest jak postawienie pomnika zbiorowego wielu wybitnym polskim artystom. A nawet lepsze, bo pomnik po prostu trwa, a kładka łączy i żyje życiem przechodniów – mówi Waldemar Domański, twórca i były dyrektor Biblioteki Piosenki Polskiej. Dodaje, że Anawa była prawdziwą kuźnią kadr polskiej sceny muzycznej. Grupą, która ukształtowała gust muzyczny całego pokolenia, w tym jego samego. – Kładka Anawa wpisuje się też w mój pomysł sprzed wielu lat, by krakowskim ulicom, parkom czy osiedlom nadawać magiczne nazwy. Proponowałem nawet stworzenie krakowskiej dzielnicy piosenki, gdzie nazwy odnosiłyby się do utworów, które wpisały się w nasze serca i historię. Przykładowo jakaś niewielka uliczka mogłaby nosić nawę „Domek bez adresu” od piosenki Czesława Niemena pod takim tytułem, inna „Prześlicznej wiolonczelistki”, czyli unieśmiertelnionej w przeboju Skaldów Anny Wójtowicz – Pawluśkiewicz właśnie z zespołu Anawa. Kraków zasługuje na magię – podkreśla Waldemar Domański. Magiczny Kraków Dodajmy, że on sam również taką krakowską magię muzyczną współtworzy. Od 2002 roku prowadzi tzw. Lekcje Śpiewania, które odbywają się na Rynku Głównym w różne święta. Najważniejsza jest Lekcja Śpiewania w Święto Niepodległości. Rokrocznie tysiące krakowian wraz z artystami m.in. z Teatru Loch Camelot, spotykają się, by śpiewać pieśni, jakie towarzyszyły Polakom przez wiele wieków trudnych dziejów. Radosne patriotyczne śpiewanie sprawiło, że Kraków jest wolny od burd towarzyszących często marszom niepodległościowym. Hasłem przewodnim listopadowego śpiewania jest: „Patriotyzm nie musi być cierpieniem”. Może podobne myślenie wygra również w Radzie Miasta Krakowa i krakowianie oraz turyści będą mogli przechodzić przez Wisłę nową kładką nucąc jedną z nieśmiertelnych piosenek Anawa. Źródło: Gazeta Krakowska Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Już niedługo premiera wyjątkowego muzeum w Wiśle. Odwiedzający zostaną oprowadzeni przez słynnego skoczka
Na przełom czerwca i lipca 2026 roku planowane jest otwarcie Beskidzkiego Centrum Narciarstwa w Wiśle. Nowa inwestycja ma być nie tylko przestrzenią wystawienniczą, przedstawiającą najważniejsze trofea polskich skoczków narciarskich, ale również miejscem, w którym zwiedzający poznają historię i tajniki wielu zimowych dyscyplin sportów. Na fanów najbardziej znanego wiślańskiego sportowca – Adama Małysza – czeka również specjalna atrakcja wewnątrz nowego budynku.
Dla tych, którym sezon narciarski nie wystarczył, powstaje nowa przestrzeń przenosząca odwiedzających w świat zimowej rywalizacji. Beskidzkie Centrum Narciarstwa w Wiśle, którego premiera planowana jest na pierwsze miesiące lata 2026 r., będzie pierwszym w Polsce obiektem na taką skalę, opowiadającym o historii, regułach i tajnikach sportów zimowych. Inwestycja wspierana jest przez słynnego skoczka narciarskiego Adama Małysza, który dla swoich fanów przygotował specjalną niespodziankę. Premiera wraz z początkiem wakacji Choć otwarcie Beskidzkiego Centrum w Wiśle miało odbyć się wiosną, inicjatorzy obiektu nie wydają się przestraszeni opóźnieniami. Burmistrz Wisły, Tomasz Bujok, zapowiada, że poszukiwania dogodnego terminu wciąż trwają. Wiemy już, że nowy obiekt zostanie otwarty wraz z początkiem wakacji. Negocjacjom podlega jednak konkretna data: z jednej strony władze wskazują na korzystny termin pod koniec czerwca – kiedy uczniowie kończą rok szkolny – z drugiej podkreślają możliwość organizacji w Wiśle letniego konkursu skoków narciarskich, który idealnie wpasowałby się w premierę centrum. Możemy być przekonani, że bez względu na ostateczny termin otwarcia Beskidzkie Centrum w Wiśle wystartuje w iście sportowym nastroju. Co zobaczymy w centrum im. Adama Małysza? Ostatnie olimpijskie dokonania polskich skoczków niewątpliwie rozbudziły narciarski entuzjazm w społeczeństwie. Nowe centrum wychodzi naprzeciw osobom, które chciałyby przybliżyć sobie tę zimową dyscyplinę oraz sylwetki najwybitniejszych polskich skoczków. Ekspozycja zostanie podzielona na dwie części: pierwsza opowiadać będzie o historii, kulturze i tradycji miasta oraz regionu Wisły, druga – o najsłynniejszym wiślaninie, Adamie Małyszu. Takie rozłożenie tematów pozwoli w pełni dostrzec i zrozumieć fenomen tej dyscypliny sportu w lokalnej przestrzeni. Wystawy zostaną podzielone na kilka obszarów tematycznych, wśród których znajdą się m.in.: położenie geograficzne miasta Wisła; historia i tradycja regionu; kariera sportowa Adama Małysza; historia narciarstwa zimowego wraz ze starymi, zabytkowymi eksponatami oraz sylwetkami narciarzy z terenu Beskidów, zwłaszcza Wisły; życiorysy innych znanych narciarzy z Beskidów, szczególnie z Wisły, takich jak Piotr Fijas, Stefan Hula czy Piotr Żyła. Prawdziwym rarytasem dla fanów skoków narciarskich będzie obecność trofeów podarowanych m.in. przez Adama Małysza, zdobytych w trakcie jego bogatej kariery. Zwiedzanie z Małyszem Zastępczyni burmistrza, Katarzyna Czyż-Kaźmierczak, zapowiada, że wewnątrz muzeum czeka na fanów sportowa niespodzianka. Odwiedzający centrum zostaną niemal osobiście oprowadzeni po ekspozycji przez słynnego skoczka. „Niemal”, ponieważ przy wykorzystaniu multimediów wiślanin stanie się wirtualnym przewodnikiem po muzeum swojego imienia. Wiceburmistrz zaznacza również, że nowa inwestycja nie jest skierowana wyłącznie do fanów sportów zimowych. Czyż-Kaźmierczak podkreśla znaczenie wyposażenia, które – jak mówi – „musi być dostosowane do różnych odbiorców: zapalonych miłośników skoków narciarskich, ale też do tych, którzy nimi nie są”. „Betonowe pudło” – co o centrum myślą mieszkańcy Wisły? Budowa nowego Beskidzkiego Centrum Narciarstwa spotkała się wśród mieszkańców z umiarkowanym entuzjazmem. Pod facebookowym postem opublikowanym przez „Miasto Wisła” można dostrzec szereg komentarzy zwracających uwagę na „szpetny” wygląd budynku. Internauci porównują obiekt do betonowego pudła, które – ich zdaniem – w żaden sposób nie nawiązuje do górskiego krajobrazu Beskidów. Zaznaczają, że nowa budowla może wręcz oszpecić naturalny pejzaż miasta w województwie śląskim. Pozostaje więc czekać i obserwować, czy wartość merytoryczna tej inwestycji wynagrodzi mieszkańcom kontrowersyjną warstwę wizualną. Źródła: Wisła.pl, Propertydesign.pl Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Historyczna obserwacja w Warszawie. Ptak widziany po raz pierwszy w Polsce zmylił nawet ekspertów
Jeszcze nie opadły emocje środowiska ornitologów po pojawieniu się trznadla białogłowego, a w Polsce mamy kolejną ptasią sensację. Tym razem jest nawet większa, bo tego gatunku nie obserwowano w Polsce jeszcze nigdy. Świergotek syberyjski pojawił się po raz pierwszy, i to od razu w centrum kraju – a konkretnie w Warszawie.
„MEGA!!! Pierwszego dla Polski świergotka syberyjskiego zaobserwowali 04.01 w Warszawie Michał Kucharski, Grzegorz Pac, Krzysztof Skoczylas, Anna Kaniewska-Skoczylas i Filip Wojciechowski” – pisze branżowy fanpage Birding Poland. Grzegorz Pac udostępnił na Birding Poland lokalizację świergotka – widziano go w pobliżu Mostu Południowego im. Anny Jagiellonki w Warszawie. Te południowe rubieże stolicy to nad Wisłą początek terenów, które ptaki bardzo lubią. Łachy, ławice i wyspy rzeczne przyciągają wiele gatunków, przez cały rok. W okolicy wyznaczono także rezerwat ornitologiczny Wyspy Zawadowskie. Dlaczego to taka sensacja? Świergotek syberyjski (Anthus japonicus) jest, jak sama nazwa wskazuje, ptakiem wschodu i dalekiej północy. Jego naturalne obszary występowania są od Polski bardzo odległe. Jest też ptakiem migrującym – gnieździ się na Syberii, w północnej Japonii i Chinach, a zimuje na obszarach od Pakistanu po Azję Południowo-Wschodnią. Co ciekawe, niektóre populacje w Japonii są osiadłe lub migrują jedynie na krótkie dystanse. Gatunek ten posiada status najmniejszej troski. Opisano go naukowo w 1847 roku, ale początkowo uznawano go za podgatunek świergotka łąkowego, a później rdzawego. Dopiero w 2024 roku, dzięki badaniom genetycznym oraz analizie różnic w śpiewie, został on oficjalnie uznany przez IOC za osobny gatunek. Do rodzaju Anthus należy aż 25 gatunków świergotków. Cały rodzaj z kolei należy do rodziny pliszkowatych – pliszki to bliscy krewni świergotków. W Polsce występują m.in. świergotek łąkowy, świergotek drzewny, siwerniak (bardzo rzadki). Sporadycznie pojawiają się u nas świergotek nadmorski oraz świergotek tajgowy. Jak rozpoznano świergotka syberyjskiego? Kluczowe były zdjęcia Michał Kucharski, współautor obserwacji i autor zdjęć świergotka tak opisuje poślizg w informacji i problemy z oznaczeniem niezwykłego gościa: „Wybaczcie, że nie daliśmy znać. Oznaczyliśmy go jako łąkowego i tak poszedł na Ornitho, razem z dokumentacją foto. Ale nikt z nas nie wysłał zdjęć do dalszych konsultacji z pytaniem, czy to na pewno łąkowy. Wyszło to wszystko słabo, zabrakło nam wiedzy i czujności. Dodam, że my to raczej niedzielni ptasiarze (a obserwacja rzeczywiście z niedzieli)”. Jak możemy dowiedzieć się z dyskusji pod postem Birding Poland, na zdjęciach Michała Kucharskiego zamieszczonych na portalu Ornitho.pl świergotka zidentyfikował inny obserwator – Wiktor Kroker. Obserwatorom trudno się dziwić, bo świergotek łąkowy i syberyjski faktycznie są do siebie bardzo podobne. Źródło: Birding Poland Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Jak katastrofa uratowała jeden z warszawskich cudów architektonicznych. To jedno z najpiękniejszych miejsc w stolicy
Arkady Kubickiego powstały w odpowiedzi na dwa problemy, które w XIX wieku trapiły Zamek Królewski – inżynieryjny i estetyczny. Nadwiślańskie tereny, spustoszone dwiema niszczycielskimi powodziami, wymagały pilnej interwencji. To właśnie ta kryzysowa sytuacja stała się impulsem, który sprowokował powstanie jednego z najwspanialszych dzieł polskiego klasycyzmu.
Spis treści: Katastrofa impulsem do działania Kubicki stworzył projekt genialny w swojej prostocie Funkcja arkad zmieniała się na przestrzeni lat Drugie życie arkad Wznoszące się ku sklepieniu potężne ceglane łuki ciągną się na długości 195 metrów, tworząc przestrzeń, która onieśmiela skalą i zachwyca surowym pięknem. To właśnie arkady Kubickiego – prawdziwa ceglana katedra inżynierii i sztuki. Określenie ich mianem zwykłego aneksu do zamku byłoby ogromnym nietaktem. Jakub Kubicki stworzył samodzielne arcydzieło, będące namacalnym wyrazem architektonicznego geniuszu. Katastrofa impulsem do działania W czasach Królestwa Kongresowego, Warszawa pozostawała miastem o niepewnym statusie politycznym, jednak wciąż z silnym poczuciem własnej tożsamości. Zamek Królewski, mimo że znajdował się pod rosyjską kuratelą, pozostawał najważniejszym symbolem polskiego dziedzictwa. To właśnie w tej rzeczywistości Warszawę nawiedził niszczycielski żywioł – dwie powodzie, pierwsza w 1813, a druga w 1816 roku. Woda spustoszyła nadwiślańskie tereny i doszczętnie zniszczyła wybudowaną u podnóża skarpy Oficynę Tarasową. Spadzisty brzeg Wisły został poważnie naruszony i zaczął zagrażać bezpieczeństwu Zamku. Kubicki stworzył projekt genialny w swojej prostocie Misję rozwiązania tego problemu powierzono generalnemu budowniczemu rządowemu, Jakubowi Kubickiemu. W tym miejscu należy jednak wspomnieć, że monumentalna budowla nigdy nie miała być samodzielnym elementem, a jedynie fragmentem planu przebudowy całej wschodniej elewacji Zamku Królewskiego. Niestety, z powodu braku funduszy nie udało się urzeczywistnić tej wizji. Realizowany od 1818 do 1827 roku projekt stanowił odpowiedź na kilka potrzeb. Po pierwsze, długie na 195 metrów i szerokie na 9,5 metra arkady miały być murem oporowym, wzmacniającym i stabilizującym skarpę wiślaną. Po drugie, miały być rozległym tarasem, łączącym nowo zaprojektowane Ogrody Królewskie. Miejscem spacerów, oferującym widok na Wisłę i prawobrzeżną część miasta. Po trzecie, miały rozwiązywać problem ruchliwej ulicy Bocznej. Zamiast ją likwidować, Kubicki postanowił ukryć ją wewnątrz swojej konstrukcji, tworząc w ten sposób elegancki tunel. Powstało dzieło wybitne Tworząc projekt arkad, Jakub Kubicki pełnymi garściami czerpał z najlepszych wzorców neoklasycyzmu. Styl nawiązujący budowli antycznej Grecji i Rzymu preferował harmonię, prostotę, ład i symetrię. To wszystko było doskonale widoczne w dziele Kubickiego. Rdzeń konstrukcji wykonano z cegły. Dzięki temu zabiegowi, arkady zyskały surowy, ale niepozbawiony ciepła charakter. Do wykonania najbardziej reprezentacyjnych elementów, jak choćby obramowania arkad i okien, gzymsu wieńczącego i boniowania, wykorzystano szlachetny piaskowiec. Kluczowe elementy architektoniczne Styl całej konstrukcji zdefiniowały dwa podstawowe elementy: potężne arkady – siedem masywnych, ażurowych łuków, których skala miała wzbudzać podziw; sklepienia krzyżowe – wsparte na potężnych filarach, osiągnęły rozpiętość 8,5 metra. We wnętrzu hali stworzyły wrażenie ogromnej, uporządkowanej i jakby niekończącej się przestrzeni. Kunszt projektanta podkreślały wspaniałe detale. Wschodnią elewację ozdobiono okrągłymi oknami, a całość zwieńczono elegancką balustradą. Należy wspomnieć, że Kubicki wykazał się niemałą innowacyjnością, tworząc na arkadach „zielony dach”. Na sklepieniach rozsypano grubą na około pół metra warstwę ziemi, na której posadzono krzewy ozdobne i drzewa. W ten sposób płynnie połączono architekturę z krajobrazem Ogrodów Królewskich. Funkcja arkad zmieniała się na przestrzeni lat Można powiedzieć, że arkady Kubickiego są metaforycznym lustrem, w którym na przestrzeni lat odbijały się losy państwa i narodu. Co kilka dekad funkcja budowli zmieniała się stosownie do panującej w kraju sytuacji politycznej. 1827–1831 Arkady miały być nie tylko konstrukcją wzmacniającą wiślaną skarpę, ale także zadaszonym pasażem wzdłuż Wisły. I rzeczywiście, przez pierwszych kilka lat obiekt spełniał swoją pierwotną funkcję publiczną. 1831–1918 Wszystko zmieniło się po upadku powstania listopadowego, gdy budynek został przejęty przez rosyjskie wojsko. W akcie symbolicznej dominacji otwarte arkady zostały zamurowane, a monumentalne wnętrze – podzielone ścianami działowymi. W ten sposób, wspaniałe dzieło przeistoczyło się w stajnie dla carskiego Pułku Czerkiesów. 1918–1939 Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, funkcja arkad niemal nie uległa zmianie. Niemal, bo carskie stajnie przekształcono w garaże dla samochodów rezydującego na Zamku prezydenta Rzeczypospolitej. 1939–1945 Podczas II wojny światowej, zamek królewski został ograbiony i wysadzony w powietrze przez niemieckiego okupanta. Znajdujące się u jego stóp arkady cudem przetrwały wojenną pożogę. 1945–1995 W powojennej rzeczywistości dla arkad nie było już miejsca w panteonie narodowych zabytków. Przez niemal pół wieku wspaniały niegdyś budynek pełnił funkcję magazynów – najpierw dla Zespołu Pieśni i Tańca Wojska Polskiego, później dla robotników pracujących przy odbudowie Zamku Królewskiego. Drugie życie arkad Długie lata zaniedbań doprowadziły do poważnej degradacji zabytkowej konstrukcji. Arkady utraciły swój dawny blask, a jakby tego było mało, niestabilna skarpa ponownie zaczęła zagrażać zamkowym fundamentom. Dla władz stało się jasne, że konstrukcja wymaga natychmiastowego ratunku. Zadanie przywrócenia arkad do życia powierzono Stanisławowi Fiszerowi. Remont, który w praktyce był ogromnym przedsięwzięciem inżynieryjnym, trwał 14 lat, do 2009 roku. Kluczową kwestią było ustabilizowanie skarpy poprzez wbudowanie za historycznymi murami potężnej żelbetowej konstrukcji, która była w stanie przyjąć napór gruntu i ochronić oryginalną cegłę. Fiszer przyjął filozofię „ochrony przez transformację”. Wprowadził do konstrukcji nowoczesne elementy, jak zamykające wnętrze tafle szkła, które nie zaburzają, a harmonijnie współistnieją z historycznym otoczeniem. Dziś arkady są tętniącym życiem centrum kultury, w którym odbywa się wiele prestiżowych wydarzeń. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Bogumił Hoff – pierwszy odkrywca Wisły. Kim był człowiek, który rozsławił beskidzki kurort?
Wisła stanowi obecnie jedną z najatrakcyjniejszych zimowych kierunków turystycznych. Kilometry narciarskich tras, skocznia im. Adama Małysza oraz liczne uzdrowiska to tylko przykładowe „magnesy”, które rok w rok ściągają tłumy odwiedzających. Kto jednak stoi za sukcesem popularności miasta? Przybliżamy osobę Bogumiła Hoffa – pasjonata Wisły i Śląska Cieszyńskiego.
Współcześnie największym popularyzatorem miasta Wisła stał się skoczek narciarski Adam Małysz. To on swoimi sukcesami zwrócił uwagę całej Polski na tę kilkutysięczną miejscowość, z której pochodzi olimpijczyk. W mieście znajdziemy zresztą skocznię narciarską nazwaną imieniem Adama Małysza oraz muzeum poświęcone sportowcowi. Jednak to nie Małysz jako pierwszy spopularyzował wśród Polaków Wisłę. Niemal 150 lat wcześniej zrobił to etnograf z Radomia, dzięki któremu na Śląsk Cieszyński zaczęła przyjeżdżać elita polskiej inteligencji. Kim był Bogumił Hoff? Bogumił Hoff, urodzony w 1829 roku w Radomiu, nie był od początku związany z etnografią. Mimo że ojciec, pastor ewangelicki z Meklemburgii, chciał wysłać młodego Bogumiła na studia teologiczne, ten wybrał zawód agronoma, administrującego majątki ziemskie. Pasja związana z badaniem lokalnych społeczności pojawiła się dopiero w latach 60. XIX wieku. W 1865 roku Hoff przeprowadził się do Koźmina w Wielkopolsce, gdzie zaczął dokumentować tamtejszą kulturę. Kilka lat po przeprowadzce etnograf-amator zaprosił do Poznania wielkiego polskiego badacza Oskara Kolberga. Ten przyjechał i wraz z Hoffem rozpoczął badania, których efektem był zbiór tomów pt. „Wielkie Księstwo Poznańskie”. Radomianin ozdobił tę pracę własnoręcznymi ilustracjami, które w tamtych czasach zastępowały współczesną fotografię badawczą. W 1870 roku Bogumił Hoff został wydalony z Poznania przez władze pruskie. Ówczesna lokalna administracja dopatrzyła się w działalności etnografa działań wzmacniających polską kulturę, niezgodnych z duchem obowiązującej germanizacji. Rzeczywiście, w tamtym okresie Hoff prowadził liczne inicjatywy artystyczne – organizował amatorski teatr oraz przywrócił tradycję wianków świętojańskich. Tułaczka Hoffa Po eksmisji z Poznania rozpoczyna się najbardziej naukowo płodny okres Bogumiła Hoffa. Zanim jednak etnograf trafił do ukochanej Wisły, musiał przenieść swój dorobek do kilku innych polskich miast. Hoff początkowo osiadł w Cieszynie, gdzie pełnił funkcję pomocnika fotografa, by później przenieść się na drugi koniec Polski, do galicyjskiego Przemyśla. W tym mieście rozpoczął pracę jako urzędnik kolejowy, z czym wiązały się późniejsze przeprowadzki do Warszawy i Krakowa w celach służbowych. Mimo odejścia od badań społecznych Hoff nie porzucił swojej miłości do etnografii. W trakcie regularnej korespondencji stary znajomy, Oskar Kolberg, nieustannie zachęcał go do „pójścia w teren”. Hoff wreszcie w Wiśle Do Wisły Hoff dotarł po raz pierwszy w 1882 roku, ze względów zdrowotnych. Swojskość ludu cieszyńskiego oraz nieprzekształcone krajobrazy naturalne zrobiły ogromne wrażenie na przyjezdnym. Dziesięć lat po pierwszej wizycie Hoff przeprowadził się do Wisły na stałe, choć intensywną pracę naukową rozpoczął już niedługo po swoim pierwszym pobycie. Z wybudowanego domu o nazwie „Warszawa” uczynił centrum swoich badań nad lokalną społecznością. Swoją działalność skupiał na dokumentowaniu codziennych zachowań i zwyczajów ludności z Beskidu Śląskiego. Najważniejszą pracą Bogumiła Hoffa pozostaje „Lud cieszyński” z 1888 roku, która wypełniła naukową lukę dotyczącą ludów tej części Polski. Bogumił Hoff zmarł w 1894 roku – zaledwie dwa lata po pełnej przeprowadzce do Wisły. Za sprawą nie tylko naukowej, ale i popularyzatorskiej działalności etnografa Wisła stała się popularna wśród polskich inteligentów. W kolejnych latach tereny te zaczęli odwiedzać m.in. Maria Konopnicka, Bolesław Prus czy Władysław Reymont. Rozwój Wisły – zapoczątkowany przez Hoffa – doprowadził do tego, że miasto w okresie międzywojennym stało się jednym z najważniejszych uzdrowisk w krajui dzierży ten tytuł do dziś. Ślady Bogumiła Hoffa w Wiśle Spacerując po współczesnej Wiśle, wciąż możemy dostrzec nieliczne ślady Bogumiła Hoffa. Centralny miejski plac, przy którym mieści się główny urząd, został nazwany imieniem wiślańskiego etnografa. W miejscowości znajduje się także rodzinny grób Hoffów, położony na cmentarzu ewangelickim „Na Groniczku”. Źródła: Etnoznawcy, Wisła.org Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Jak polscy chłopi i niemieccy koloniści radzili sobie z wylewającą Wisłą? Dwie odmienne strategie walki z żywiołem
Wylewająca rzeka była problemem, który od zarania dziejów towarzyszył nadwiślańskiemu osadnictwu. Radzono sobie z nim w różny sposób: szczególnie dobrze widać to na przykładzie mazowieckiego Kazunia, w którym polscy chłopi i niemieccy osadnicy dzielili ze sobą nadrzeczny teren. Co ich różniło?
Dr Łukasz Sobechowicz, historyk z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, wraz ze swoim zespołem przeanalizował to, w jakie interakcje ze środowiskiem naturalnym wchodzili nadwiślańscy osadnicy od początku XIX wieku do I wojny światowej. Nie tylko ci polscy. Celem badaczy było wskazanie różnic pomiędzy poszczególnymi grupami. Polak Niemcowi sąsiadem Jako przykład badacze wybrali Kazuń – niewielką parafię leżącą na północ od puszczy Kampinoskiej, gdzie żyły dwie zupełnie odmienne społeczności: lokalni polscy chłopi i tzw. Olędrzy. Takim mianem przyjęto nazywać nie tylko holenderskich, ale też niemieckich osadników sprowadzanych na polskie ziemie już w XVI wieku. Grupy te w radykalnie odmienny sposób radziły sobie z powodziami. W badaniach wzięto pod uwagę szereg danych. Udało się dotrzeć do starych ksiąg zwierających daty urodzin i zgonów, danych o cenach żywności czy historycznych map. Pobrano nawet materiał z dna jeziora, który dostarczył wielu informacji o ekosystemie minionych wieków. Różnice kulturowe, religijne i językowe Podejście do gospodarki i środowiska obydwu żyjących po sąsiedzku grup było skrajnie różne. Zachodnią część parafii zamieszkiwali katoliccy chłopi, a wschodnią – odrzuconą przez Polaków ze względu na częste zalewanie przez Wisłę – niemieccy koloniści mennoniccy, czyli protestanci. Byli to wolni ludzie, którzy dzierżawili ziemię od szlachty, duchowieństwa czy króla. Sobiechowicz wskazuje, że sposób odpowiedzi obu grup na stresy środowiskowe definiowały różnice kulturowe, językowe i religijne. Nie bez znaczenia było także to, że obie społeczności były od siebie oddzielone starorzeczem Wisły. Niemiecka myśl techniczna A ich zachowanie różniło się bardzo. Niemieccy osadnicy płacili wysoki czynsz, więc mogło ich to motywować do jak najbardziej efektywnej pracy. Przywieźli też ze sobą rozmaite techniki radzenia sobie na terenach zalewowych. Budowali domy na sztucznych pagórkach, wznosili wały czy sadzili wzdłuż rzeki drzewa. Charakterystyczne były także spowijające ich wioski wiklinowe płoty, które spowalniały nurt w trakcie powodzi. Zakładali także sady czy zajmowali się produkcją serów, by zabezpieczyć się przed ewentualnym kryzysem i zdywersyfikować dochody. Polscy chłopi zajmowali się głównie uprawą zbóż, które było dużo bardziej narażone na zalanie. I chociaż mieszkali na bezpieczniejszym terenie, to konsekwencje powodzi odczuwane były u nich przez co najmniej dwa pokolenia, podczas gdy mennonici radzili sobie z jej skutkami znacznie szybciej. Współpraca kluczem do sukcesu Kluczowe okazały się różnice w funkcjonowaniu społeczności. Mennonici podzielili pola na równe, prostopadłe do rzeki pasy, dzięki czemu na powodzi wszyscy cierpieli w równym stopniu – i wszystkim tak samo zależało na tym, aby jej przeciwdziałać. U katolików system ten nie funkcjonował: niektórzy chłopi tracili dobytek życia, gdy tymczasem ich sąsiadom powódź szkód nie wyrządzała. Paradoksalnie w wypracowaniu lepszych rozwiązań nie pomagała też pomoc państwa, które po wielkiej powodzi po prostu przenosiło polskich chłopów w bezpieczniejsze miejsce. Niemcy nie mieli takich przywilejów, dlatego też to mennonitom bardziej zależało na tym, by chronić się przed dewastującymi humorami Wisły. – Dzisiaj często jesteśmy od rzek oddzieleni wałami. Wydaje nam się, że jesteśmy bezpieczni. Dawniej ludzie nie mieli tego komfortu. Byli zmuszeni obserwować rzekę, zrozumieć ją i spróbować się do niej dostosować. Nie zmieniali rzeki, ale musieli zmienić siebie i dostosować do niej przestrzeń, w której gospodarowali – mówi dr Sobechowicz. To powinna być wynikająca z badań lekcja dla nas. – Trzeba umieć mądrze żyć nad rzeką i być na nią uważnym – kończy historyk. Źródło: PAP, naukawpolsce.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Rekordowo niski stan Wisły. Hydrolog wskazuje często pomijaną przyczynę
Niski stan Wisły niepokoi nie tylko warszawskich spacerowiczów, ale mieszkańców całej Polski. W wielu rzekach poziomy wody spadły do absolutnego minimum. Hydrolog Piotr Bednarek tłumaczy powody tego stanu i wyjaśnia, czy grozi nam pustynnienie.
W poniedziałek na stacji pomiarowej Warszawa-Bulwary stan Wisły spadł do 9 cm. To niechlubny rekord w historii pomiarów. Niski stan rzek obserwuje się nie tylko na Mazowszu, ale i w całej Polsce. Przyczyną może być działalność człowieka – i to bardziej bezpośrednią, niż by się wydawało. Przyczyna niskiego stanu wody w Wiśle – Powodem tak niskiego stanu wody jest przede wszystkim szybko postępująca erozja wgłębna, czyli pogłębianie się koryta Wisły – przekazał PAP Piotr Bednarek, hydrolog i doktorant w Zakładzie Hydrologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, a także prezes fundacji Wolne Rzeki. Erozji winna jest głównie postępująca regulacja rzek i funkcjonowanie kopalni piasku. Powyżej Warszawy działają takie dwie i zatrzymują one materiał niesiony przez rzekę. Za sytuację na Wiśle odpowiedzialna jest także susza. Przyczyniły się do niej nierównomierne rozłożone opady. Chociaż deszczu było całkiem dużo, to większość wody spadła latem – przez to wyparowała, zanim zdążyła zasilić rzeki. Do prawidłowego funkcjonowania rzek konieczne są obfite opady śniegu zimą, które stają się rzadkością. Czym grozi brak wody w rzekach? Na niskim stanie Wisły cierpi w szczególności elektrociepłownia Siekierki – jest ona odpowiedzialna za ogrzanie 55 procent budynków w stolicy. Kompleks wykorzystuje wodę czerpaną z Wisły do chłodzenia swoich urządzeń. Przez jej brak pojawiają się problemy z funkcjonowaniem instalacji grzewczych. To tylko wierzchołek góry lodowej: takich placówek jest w Polsce o wiele więcej. Niski stan rzek to więc nie tylko problem z punktu widzenia ekosystemu, ale także związanej wodą infrastruktury. Jak zapobiegać wysychaniu rzek? – Do prostych i tanich rozwiązań, które powinny zostać wdrożone „na wczoraj”, należy przede wszystkim zaprzestanie regulacji i pogłębiania rzek – mówi Piotr Bednarek. Według hydrologa wspierające rzeki renaturyzacje mogłyby obejmować np. zasypywanie rowów melioracyjnych, których w Polsce jest kilkukrotnie więcej niż samych rzek. – To naprawdę bardzo proste rzeczy do zrobienia i nie ma uzasadnienia dla tego, że nie są wdrażane – dodaje ekspert. Czy grozi nam pustynnienie? Chociaż nie powinno zabraknąć wody do wzrostu drzew – a tego rodzaju brakiem jest pustynnienie – niektóre niskie stany rzek mogą prowadzić do wymarcia wielu ekosystemów. Może czekać nas zniknięcie ryb, małży czy niektórych płazów. Poziom wody poniżej minimum okresowego występuje obecnie na 14 stacjach hydrologicznych na rzekach: Warcie, Kaczawie, Moszczenicy, Budzówce, Żylicy, Nysie Kłodzkiej, Kwisie, Pilicy, Prądniku, Skawicy i Krasnej. W wielu rzekach jesteśmy 1–2 cm od najniższych stanów w historii pomiarów. Według Bednarka jest realna szansa na to, że rzeki w Polsce mogą wyschnąć całkowicie – zwłaszcza jeśli nic się nie zmieni. Jednak Wisła – ze względu na swoje rozmiary i dostojność – będzie ostatnią z nich. Obyśmy nigdy nie musieli tego oglądać. Źródło: naukawpolsce.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Róg prażubra odkryty przez nastolatka z Polski – niezwykłe znalezisko w Wiśle
Gdy jest się zapalonym poszukiwaczem skarbów, to nawet codzienna rodzinna wycieczka może być źródłem wyjątkowych wrażeń. Przekonał się o tym 11-letni Marcel z Zaborowa, który dzięki swojej spostrzegawczości wyłowił z Wisły dużą kość wymarłego ssaka.
W celu poszukiwania reliktów przeszłości nie trzeba podróżować śladami antycznej Grecji czy Egiptu. Także Wisła skrywa wiele skarbów. Do ich odnalezienia potrzeba niekiedy jedynie wprawnego oka, determinacji i odrobiny wiedzy. Czasem może być to średniowieczny miecz, a czasem… róg wymarłego prażubra. Sensacyjne odkrycie nastolatka – 18 sierpnia do PAN Muzeum Ziemi zgłosiła się Pani Joanna, mama Marcela. Przekazała nam informację, że podczas rodzinnej wycieczki jej 11-letni syn znalazł dużą, ciekawą kość – mówi National Geographic Polska Dariusz Nast, adiunkt muzealny. Początkowo myślano, że należała ona do tura – innego, poza prażubrem, plejstoceńskiego przedstawiciela rodziny wołowatych. Dzięki pracy m.in. Dariusza Nasta udało się jednak ustalić, że niegdysiejszym właścicielem rogu był żubr stepowy, nazywany także prażubrem. Jak łatwo się domyślić, jest on przodkiem żyjącego dzisiaj na terenie polski żubra białowieskiego. Ciekawość pierwszym krokiem do muzeum Odkrywcą wyjątkowego rogu jest Marcel Wroński, uczeń 5 klasy w Zaborowie. Jego mama opowiada, że od małego jest on poszukiwaczem wszelkich skarbów, a swoje pasje realizuje w łódzkim klubie KPE Eksplorer. Róg prażubra na wystawie Chociaż niezwykły róg trafił już do muzeum, to na jego oglądanie trzeba będzie nieco poczekać. – Leży w chłodnym miejscu, opatulony wilgotną tkaniną i niewskazane jest, aby często go odkrywać. Okaz został znaleziony w wodzie, dlatego musi przejść długi proces wysychania. Gwałtowne schnięcie może spowodować pokruszenie się kości – informuje Nast. Róg zostanie następnie oczyszczony z zabrudzeń i zabezpieczony żywicą akrylową. Muzeum dodaje, że będzie publikować postępy z tych prac. Znaczenie znaleziska Marcela Dzięki tego rodzaju znaleziskom naukowcy nie tylko otrzymują informacje na temat zwierząt, które żyły tysiące lat temu. Przede wszystkim pozwalają one zrozumieć interakcje zachodzące między gatunkami, także ludźmi, prześledzić ich ewolucję czy wędrówki. To punkt styku różnych dziedzin wiedzy. – Wiemy, że te duże zwierzęta były w diecie ówczesnych ludzi i w tym miejscu paleontologia spotyka się z archeologią – dodaje przedstawiciel muzeum. Źródło: PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wędkarz złowił w Wiśle średniowieczny miecz. Niezwykłe odkrycie w Warszawie
Średniowieczny miecz jest niemal w idealnym stanie. Miał charakterystyczną kulistą głowicę i znak krzyża na trzonie. To już kolejny skarb, jaki w ostatnim czasie odsłoniła Wisła.
Spis treści: Wyjątkowy miecz znaleziony w Wiśle Co się teraz stanie z mieczem? Czy wykrywacz metalu jest w Polsce legalny? Do tego niesamowitego odkrycia doszło we wtorek 1 lipca. Wędkarz łowił ryby w Wiśle na wysokości Tarchomina na warszawskiej Białołęce. W pewnym momencie zauważył, że z wody wystaje podłużny przedmiot. Mężczyzna sięgnął po niego i od razu rozpoznał z czym ma do czynienia. Miecz był tak dobrze zachowany, że trudno byłoby pomylić go z czymś innym. Rybak zabrał broń i zaniósł ją do biura stołecznego konserwatora zabytków. Wyjątkowy miecz znaleziony w Wiśle – Super, że wiedział, co powinien zrobić. Znalazca czym prędzej przyniósł go nam, dopełniając tym samym ustawowy obowiązek. W środę przyniósł go do naszego biura. Potwierdziliśmy, że jest to miecz średniowieczny. Więcej będziemy wiedzieli po dalszych analizach – mówił PAP konserwator zabytków Michał Krasucki. – Miecz prawdopodobnie miecz został wypłukany przez Wisłę, która często zmienia kształt dna. Nie wiadomo na razie, skąd się w niej wziął. Wisła skrywa jeszcze wiele tajemnic – dodał. Miecz został przekazany Pracowni Konserwacji Metalu Państwowego Muzeum Archeologicznego. Tam też specjaliści rozpoczną jego szczegółowe badania, a także profesjonalną konserwację. – Późnośredniowieczny miecz, wyłowiony niedawno z rzeki, trafił do naszych specjalistów z Zespołu ds. Konserwacji Metali i Innych Zabytków Wydzielonych. Teraz przed nim intensywny proces konserwacji i zabezpieczania. To m.in. seria zdjęć RTG, sześciotygodniowa kąpiel w specjalnym roztworze usuwającym szkodliwe chlorki, płukanie aż do uzyskania neutralnego pH, mechaniczne oczyszczanie z piasku, ziemi i... wiślanych żyjątek. A na koniec – zabezpieczenie zabytku specjalną powłoką ochronną – napisali pracownicy muzeum. Co się teraz stanie z mieczem? Dopiero po tych wszystkich czynnościach miecz trafi w ręce archeologów i rozpoczną się jego naukowe badania. Analiza historyczna może potrwać nawet kilka miesięcy, zanim badacze będą mogli przedstawić pierwsze wnioski, m.in. mówiące o tym, skąd miecz pochodził i jak mógł trafić do Wisły. – To już kolejne interesujące odkrycie archeologiczne w Warszawie. Ostatnio na wysokości ulicy Tamka znaleziono m.in. pistolet skałkowy. Należy pamiętać, że wszystko, co znajduje się w ziemi czy w wodzie, jest własnością Skarbu Państwa. Zabytki archeologiczne muszą być przekazane konserwatorowi zabytków – przypominał Krasucki. Co ciekawe, polskie prawo jest w tym aspekcie bardzo restrykcyjne. Czy wykrywacz metalu jest w Polsce legalny? Najbardziej liberalne przepisy w tej kwestii ma Anglia. W tym kraju każdy może szukać cennych przedmiotów, m.in. na polach lub łąkach. Wystarczy jedynie zgoda właściciela konkretnego gruntu. Wyjątkiem jednak są stanowiska archeologiczne, gdzie prawo do wykopalisk mają tylko wykwalifikowani specjaliści, którzy aktualnie prowadzą badania. Co więcej, Anglicy mogą w tym celu legalnie używać wykrywaczy metalu. Angielskie prawo wręcz zachęca detektorystów i archeologów-amatorów do poszukiwań w imię wspólnej pracy i ochrony na rzecz dziedzictwa narodowego. W Anglii każde znalezisko powinno zostać zgłoszone, a prawo pierwokupu zachowuje państwo. Jednak 50% ceny ze sprzedaży zabytku trafia do znalazcy, a 50% do właściciela ziemi. W Polsce natomiast za poszukiwanie skarbów bez zezwolenia możemy dostać karę grzywny, a w najgorszym wypadku karę pozbawienia wolności do 2 lat. Zabronione jest również używanie wykrywacza metali do poszukiwania zabytków bez specjalnej zgody, choć samo urządzenie nie jest nielegalne. Jeśli skarb znajdziemy przypadkiem, mamy obowiązek jak najszybciej powiadomić o tym władze lub lokalnego konserwatora zabytków. Całość skarbu należy przy tym do państwa i nie ma mowy o zysku dla znalazcy. Źródło: Nauka w Polsce Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Wędkarz wyłowił z Wisły w Warszawie miecz. Na trzonie widać zagadkowy znak
Zachowany niemal w całości miecz z charakterystyczną kulistą głowicą i z intrygującym znakiem krzyża na trzonie – znalazł w Wiśle w Warszawie wędkarz. Swoje znalezisko przekazał stołecznemu konserwatorowi zabytków.
Spis treści: Zamiast ryby – średniowieczny miecz Co wiemy o tajemniczym mieczu? Niezwykłe znalezisko archeologiczne nad Wisłą – przypadek, który poruszył środowisko Takie znaleziska są coraz bardziej częste. Przyczyniają się do nich zmiany klimatu. W ich wyniku susze są zjawiskami, do których musimy się po prostu przyzwyczaić. Jednym z ich symptomów są rekordowo niskie poziomy wód w rzekach, tak jak ma to teraz miejsce w Wiśle. Dzięki temu z dna wyłaniają się pamiątki po przeszłości, które do tej pory spoczywały głęboko zatopione w rzece. Zamiast ryby – średniowieczny miecz „Miała być taaaka ryba, a jest taaaki miecz! Jak widać Wisła skrywa nie lada skarby. Średniowieczny miecz z jej nurtu w Warszawie wyłowił wędkarz. Miecz zachowany jest prawie na całej długości. Znalazca co prędzej przyniósł go nam, dopełniając tym samym ustawowy obowiązek – poinformowano w środę na profilu w mediach społecznościowych Stołecznego Konserwatora Zabytków. Artefakt przekazano niezwłocznie do Pracowni Konserwacji Metalu w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie. Teraz fachowcy zajmują się jego profesjonalnym zabezpieczeniem. Po wyjęciu zabytku ze środowiska wodnego i beztlenowego, rozpoczyna się wyścig z czasem. Jeśli nie trafi do konserwatora, może ulec zniszczeniu. Miecz wystający z toni wyłowi wędkarz Andrzej Korpikiewicz, na wysokości warszawskiego Tarchomina. Zabezpieczył go zawinięty w wilgotnej tkaninie. Co wiemy o tajemniczym mieczu? Specjalistyczne analizy miecza są dopiero przed nami. Magdalena Łań z Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków przekazała National Geographic Polska, że dobrym tropem w identyfikacji będzie zapewne znak na trzonie broni. Widać na nim krzyż równoramienny. Łań dodała, że kluczowa jest wiedza na temat tego, co zrobić, gdy przypadkowo natkniemy się na zabytek. – Nie wszyscy wiedzą ze według prawa ma on [znalazca – przyp. red.] obowiązek przekazać go lokalnemu organowi konserwatorskiemu czy przedstawicielowi władzy samorządowej (wójtowi, burmistrzowi itp.), tak jak dokonał tego znalazca miecza – podkreśliła Łań. Dodała, że miejsce zabytków jest w muzach, a nie w szufladach w domu. Przypadkowo znalezionego zabytku nie powinno się wyciągać z ziemi, jeśli nie jest to konieczne. Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się na stronie resortu kultury. Niezwykłe znalezisko archeologiczne nad Wisłą – przypadek, który poruszył środowisko – Ludzie szukają latami takich rzeczy, a mi się trafiło zupełnie przez przypadek. Gratulacje płyną ze środowiska poszukiwaczy za postawę. Że sobie tego nie zatrzymałem, nie schowałem dla siebie, tylko przekazałem konserwatorowi – powiedział znalazca reporterowi PAP. Jednocześnie wyraził nadzieję, że niebawem będzie mógł zobaczyć odkryty przez siebie artefakt w jednym z warszawskich muzeów. W ubiegłym roku w czasie pogłębiana Wisły na wysokości Włocławka również wyciągnięto średniowieczny miecz. Egzemplarz pochodzi z X wieku. Jego budowa świadczy, że pochodzi z północnego kręgu kulturowego, zapewne ze Skandynawii lub Półwyspu Jutlandzkigo. Źródło: National Geographic Polska, Dzieje.pl, MKiDN Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Nadwiślańskie atrakcje w Warszawie – odkryj najlepsze miejsca na relaks i zabawę
Warszawa to miasto pełne kontrastów – z jednej strony tętniące życiem centrum, z drugiej strony dzika natura nad Wisłą. Rzeka odgrywa ważną rolę w życiu mieszkańców i turystów, oferując wiele atrakcji. W tym przewodniku odkryjesz najlepsze miejsca stolicy Polski nad Wisłą: od malowniczych bulwarów, przez piękne plaże, aż po emocjonujące rejsy łodzią.
Spis treści Warszawskie Bulwary Wiślane – serce letnich atrakcji Plaże w Warszawie – gdzie odpocząć nad rzeką Mosty nad Wisłą Rejsy po Wiśle – atrakcje z perspektywy wody Podsumowanie Warszawa to nie tylko zabytki i miejskie atrakcje. Stolica Polski oferuje także wyjątkowe miejsca nad Wisłą. Plaże, ścieżki rowerowe, klimatyczne bary oraz niezapomniane rejsy. Sprawdź, co warto zobaczyć nad Wisłą, i jak najlepiej spędzić czas w stolicy. Warszawskie Bulwary Wiślane – serce letnich atrakcji Bulwary Wiślane to popularne miejsce spotkań, gdzie historia łączy się z nowoczesnością. Są one doskonałe na spacery, rowerowe wycieczki, a także relaks w jednej z licznych kawiarni czy barów. Spacer i rowerem przez bulwary Bulwary Wiślane oferują jedną z najlepszych tras spacerowych i rowerowych w stolicy. Ścieżka wiedzie wzdłuż rzeki, mijając Zamek Królewski, Park Fontann oraz słynne festiwale, takie jak Festiwal Muzyczne Ogrody​. Dzięki tunelom pod Wisłostradą, ścieżka łączy wiele atrakcji, w tym Powiśle, Stare Miasto oraz Żoliborz. Żoliborski odcinek bulwarów, choć mniej komercyjny, oferuje spokojniejsze, klimatyczne miejsce na odpoczynek. To świetne miejsce na rozłożenie koca i chwilę relaksu. Bary i restauracje z widokiem na Wisłę Na Bulwarach Wiślanych znajdziesz wiele lokali oferujących nie tylko wspaniałe jedzenie, ale także niezapomniany widok na Wisłę. Miejsca takie jak Monkey Love, Miami Wars czy Cud nad Wisłą są idealne na letnie wieczory​. Co więcej, Grunt i Woda zaspokoi potrzeby rodzin z dziećmi, a w Dworcu Wodnym można spróbować wykwintnych dań, takich jak kalmary​. Każdy z lokali ma swoją specyfikę, dzięki czemu każdy znajdzie coś dla siebie. Plaże w Warszawie – gdzie odpocząć nad rzeką Warszawskie plaże nad Wisłą to miejsca idealne do odpoczynku, ale również do aktywnego spędzania czasu. Poniatówka – jedna z najpiękniejszych miejskich plaż Plaża Poniatówka jest jednym z najpiękniejszych miejsc nad Wisłą, szczególnie doceniana przez amerykańską edycję „National Geographic”​. Usytuowana blisko Mostu Poniatowskiego, plaża oferuje doskonałe warunki do relaksu oraz widok na warszawskie wieżowce. W pobliżu znajdują się także kluby plażowe, takie jak La Playa i Aquatica, które ożywiają to miejsce wieczorami​. Kalima – pływająca plaża na Wiśle Kalima, pływająca plaża urządzona na barce, to egzotyczne miejsce, które przypomina skrawek Sahary. Jest to jedno z najbardziej unikatowych miejsc nad Wisłą, gdzie można odpocząć z dala od miejskiego zgiełku​. Mosty nad Wisłą Warszawskie mosty to nie tylko elementy infrastruktury, ale także atrakcje turystyczne oferujące wspaniałe widoki. Most Świętokrzyski i jego atrakcje Most Świętokrzyski to nowoczesna konstrukcja, która jest jednym z symboli współczesnej Warszawy. Łączy Powiśle z Pragą, a widok z mostu na Syrenkę Warszawską i Stadion Narodowy jest niezapomniany​. Spacer po moście to doskonały sposób na poznanie miasta z innej perspektywy, zwłaszcza o zachodzie słońca. Rejsy po Wiśle – atrakcje z perspektywy wody Rejsy po Wiśle to jedna z najpopularniejszych atrakcji w Warszawie. Dzięki nim można zobaczyć stolicę z zupełnie innej perspektywy, a dostarczają wiele pozytywnych emocji. Wynajem motorówki i Krypy Basonia Dla osób szukających mocniejszych wrażeń istnieje możliwość wynajmu motorówki lub wzięcia udziału w rejsie Krypą Basonia organizowanym przez fundację „Ja Wisła”. Rejsy oferują różnorodne trasy, które pozwalają podziwiać warszawskie mosty oraz nadwiślańskie atrakcje​. Warto przekonać się na własne oczy, że widoki z motorówki na zamek i stare kościoły robią ogromne wrażenie​. Emocje związane z rejsami po Wiśle Podczas rejsów można nie tylko zobaczyć Warszawę z nietypowej perspektywy, ale również poczuć prawdziwy klimat miasta. Zbyszko Cieszyński, przewodnik motorówki, opowiada o wspaniałych widokach na Stadion Narodowy, pływające restauracje oraz dziką przyrodę nad Wisłą. Podczas rejsów można nawet usłyszeć dźwięki miasta, takie jak przejeżdżające Intercity na moście średnicowym​. Podsumowanie Warszawa nad Wisłą to miejsce, które zadowoli każdego – od miłośników aktywnego wypoczynku, po osoby szukające relaksu i spokoju. Spacer bulwarami, odpoczynek na jednej z miejskich plaż czy rejs po rzece – to tylko niektóre z opcji, które czekają na ciebie co roku. Niezależnie od tego, czy jesteś mieszkańcem Warszawy, czy odwiedzasz stolicę po raz pierwszy, nadwiślańskie atrakcje dostarczą ci niezapomnianych wrażeń.
Sensacyjne odkrycie archeologiczne pod Warszawą. Pamięta czasy potopu szwedzkiego
Warszawa i okolice odkrywają coraz więcej reliktów przeszłości. I to nie tylko z czasów II wojny światowej czy Powstania Warszawskiego. Tym razem badacze trafili na obiekt pochodzący z czasów potopu szwedzkiego. Odkrycie może mówić wiele o codzienności i handlu na ziemiach polskich objętych międzynarodowym konfliktem.
Spis treści: Sensacyjne odkrycie pod Warszawą Jak handlowano na Wiśle Odkrycia archeologiczne w Warszawie i okolicach W Łomiankach Dolnych, niewielkiej miejscowości położonej niedaleko Warszawy, dokonano odkrycia, które może rzucić nowe światło na życie codzienne oraz handel w czasach potopu szwedzkiego. W wyniku działań Grupy Eksploracyjno-Poszukiwawczej Triglav odnaleziono pozostałości łodzi, której pochodzenie szacowane jest na XVII wiek, a więc na okres wspomnianej inwazji wojsk szwedzkich na Rzeczpospolitą. Jak wynika z informacji przekazanych przez archeologa Roberta Wyrostkiewicza z Pogotowia Archeologicznego, odnaleziony obiekt mógł pełnić funkcję transportową w systemie rzecznych szlaków handlowych. Relikty łodzi znajdują się w pobliżu Wyspy Kiełpińskiej na Wiśle. Sensacyjne odkrycie pod Warszawą Co ciekawe, fragmenty łodzi były wielokrotnie obserwowane w ostatnich latach przez lokalnych mieszkańców i entuzjastów archeologii. Mimo to znalezisko zgłoszono do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dopiero teraz. Zdjęcia oraz dokładne informacje na temat odkrycia dostarczyli przedstawiciele Grupy Triglav, którzy już wcześniej zajmowali się eksploracją tego terenu. Według Wyrostkiewicza, konstrukcja łodzi, w tym zachowane wręgi oraz metalowe elementy, sugeruje, że mogła pochodzić z okresu potopu szwedzkiego, a nawet być starsza. Szczególną uwagę badaczy przyciągnęły kute hufnale, czyli tradycyjne gwoździe wykorzystywane do mocowania drewnianych elementów. Odnaleziona łódź to prawdopodobnie płaskodenna szkuta o długości nawet 30 metrów. Łodzie tego typu, z jednym żaglem, były powszechnie używane do transportu towarów na Wiśle. Badacze podejrzewają, że jednostka ta mogła przewozić sól lub inne towary, jednak na razie nie udało się przeprowadzić pełnej eksploracji ze względu na wysoki poziom wód po opadach deszczu. Jak zaznacza Wyrostkiewicz w rozmowie z PAP, w przypadku tego typu znalezisk, część wbita w dno rzeki mogła zachować się w bardzo dobrym stanie. To daje nadzieje na odnalezienie nawet części ładunku. Jak handlowano na Wiśle Wisła w XVII wieku była jednym z ważniejszych szlaków handlowych w Europie, a Rzeczpospolita Obojga Narodów pełniła rolę głównego dostawcy zboża na rynki zachodnie. Płaskodenne szkutniki, jak łódź odnaleziona pod Łomiankami, były nieodłącznym elementem tego skomplikowanego systemu handlowego. Jednostki te przemieszczały się po rzece, niosąc towary, a w okresach bezwietrznych były napędzane siłą mięśni flisaków. Jedną łódź mogło obsługiwać nawet 20 mężczyzn. Potop szwedzki (1655–1660) brutalnie przerwał ten handlowy rozkwit, doprowadzając do niszczenia infrastruktury oraz majątków ziemskich. Łodzie handlowe, takie jak ta odnaleziona, mogły być wówczas wykorzystywane nie tylko do transportu towarów, ale także do ewakuacji ludności oraz dóbr z terenów objętych wojną. Odkrycia archeologiczne w Warszawie i okolicach Odkrycie w Łomiankach Dolnych ma potencjał, by znacząco poszerzyć naszą wiedzę na temat handlu i transportu w XVII-wiecznej Polsce. Łodzie, takie jak ta odnaleziona, odgrywały kluczową rolę w gospodarce Rzeczpospolitej, a ich obecność na Wiśle świadczy o szerokim zasięgu polskiego handlu w tym czasie. Dalsze badania nad znaleziskiem mogą dostarczyć nowych informacji na temat nie tylko samej konstrukcji łodzi, ale także transportowanych towarów i funkcjonowania handlu rzecznego w obliczu trudnych warunków wojennych. Na razie wysoki stan wody w Wiśle uniemożliwia pełne zbadanie odnalezionej łodzi, ale badacze mają nadzieję, że kolejne sezony przyniosą nowe cenne informacje. Jak pokazuje historia ostatnich lat, okolice Warszawy wciąż kryją wiele nieodkrytych skarbów czekających na ponowne odkrycie. I tak na przykład w 2023 r. podczas przebudowy nawierzchni na warszawskim Placu Trzech Krzyży odkryto pozostałości straganów, monety i kości zwierząt nawet sprzed 200 lat. Na placu Pięciu Rogów odnaleziono z kolei ułańską szablę sprzed II wojny światowej, a na placu Krasińskich – pozostałości chaty z XVI–XVII wieku. Teren wokół Pałacu Kultury i Nauki kryje za to ślady dawnego życia mieszczańskiego, które sukcesywnie wyłaniają się spod ziemi, przypominając o bogatej historii stolicy Polski. Źródło: Nauka w Polsce. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Niezwykłe odkrycie w Warszawie. Niski stan Wisły odsłonił wagoniki z czasów II wojny światowej
Od wielu tygodni Wisła w Warszawie ma bardzo niski poziom. Rzeka odsłoniła jednak kilka artefaktów z przeszłości, m.in. wagoniki z czasów II wojny światowej, a także fragment kamiennej płyty dawnego pałacu.
Spis treści: Niski stan wody w Wiśle doprowadził do serii odkryć Wagonetki z czasów II wojny światowej Villa Regia, czyli zrabowany przez Szwedów cud architektury Kiedy jedna część naszego kraju jest zalewana przez wodę, a powódź już doprowadziła do gigantycznych strat, w innej mamy do czynienia z suszą hydrologiczną. Tak jest właśnie w centralnej Polsce. Od wielu tygodni Wisła boryka się z wyjątkowo niskim stanem wody. W niektórych miejscach w kulminacyjnym momencie wynosił zaledwie 20 cm. Niski stan wody w Wiśle doprowadził do serii odkryć Jednak niski stan rzecz czasem przynosi coś dobrego, a w szczególności dla historyków i archeologów. Wystarczy przypomnieć poprzednie susze i odkrycia m.in. na rzece Tyber we Włoszech czy na Dunaju na Węgrzech. Tym razem to jednak warszawska Wisła postanowiła odkryć swoje skarby. W niedzielę 15 września pasjonaci historii ze stowarzyszenia „Nadwiślańskie Urzecze” odkryli dwa wagoniki z czasów II wojny światowej, a także fragment budynku Villa Regia. – To wagoniki, które zostały przywiezione z Niemiec, prawdopodobnie z tamtejszych kopalni, w celu odgruzowania getta warszawskiego. Później ten gruz umacniał brzegi Wisły, a wagoniki prawdopodobnie zostały wyrzucone – mówił Mariusz Chwedczuk. Te wagonetki są nitowane, co oznacza, że na pewno mają co najmniej kilkadziesiąt lat. – Trzeba teraz poczekać na zakończenie konserwacji znaleziska, ponieważ są na nich zachowane tabliczki znamionowe, co pozwoli bardziej precyzyjnie określić, do czego mogły być używane. Generalnie tego typu wozy zostały przywiezione przez Niemców po stłumieniu powstania w getcie warszawskim, do usuwania gruzów – wyjaśnia w rozmowie z PAP Jacek Boborycki, założyciel grupy Milion Explorers Team. Wagonetki z czasów II wojny światowej Co ciekawe, już 8 lat temu podczas niskiego stanu Wisły odkryto podobną wagonetkę. Był to kompletny wóz, a więc zawierał górę razem z podwoziem. W tej chwili znajduje się w Muzeum Historii Polski na terenie Cytadeli Warszawskiej. – W przypadku znalezionych w niedzielę dwóch wagoników są trzy możliwości co do ich historii. To mogą być te same wagoniki służące do wywożenia gruzu z getta. Ale mogą tez to być inne wagoniki, ponieważ na terenie Białołęki znajdował się mały obóz pracy w czasach wojny i one były używane do budowania wałów na tym terenie. Po zakończeniu wojny władza przejęła ten dobrostan i one były wykorzystywane do odgruzowywania Warszawy i do przeróżnych prac remontowych na terenie miasta – doprecyzował Boborycki. Dodał jednak, że takich wagoników używano również na barkach. Wsypywano tam gruz, którym następnie umacniano około 350 kilometrów brzegów Wisły. – Te wagoniki mogły po prostu z takiej barki spaść do rzeki – wyjaśnił. W tym roku organizacja Boboryckiego przekazała do Muzeum Historii Polski wózek, który nazywano „japonką”. Była to taczka na kołach ze szprychami, która wykorzystywana była w odgruzowywania stolicy. Villa Regia, czyli zrabowany przez Szwedów cud architektury Oprócz wagoników z czasów II wojny światowej poszukiwacze skarbów odnaleźli wyżej wspomniany fragment Villi Regia. To kamienna płyta. Niegdyś zdobiła warszawski pałac, który był rezydencją Władysława IV Wazy. – Fragment został znaleziony w miejscu, gdzie dwa lata wcześniej odnaleziono rozbitą szwedzką szkutę. Podejrzewamy, że jest to jedna z trzech płyt, o których pisze ówczesny burmistrz do króla, że „widzi trzy, które toną” – tłumaczy Boborycki. Jeden z kamieniarskich elementów wydobyto z dnia Wisły w 2011 roku. Villa Regia to pałac, który znajdował się na terenie, na którym obecnie jest kampus główny Uniwersytetu Warszawskiego. Obecnie w miejscu tej królewskiej rezydencji królewskiej stoi Pałac Kazimierzowski, czyli siedziba rektoratu stołecznej uczelni. Płyta znaleziona w Wiśle wraz z innymi fragmentami rzeźb i dekoracji pałacu, a także innymi artefaktami z wnętrza budynku zostały zrabowane, a następnie porzucone i zatopione w rzece przez Szwedów pod koniec sierpnia 1656 roku. Najważniejsza część Villa Regia została zbudowana w latach 1637–1641. Źródło: Nauka w Polsce. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Rejs po Wiśle pychówką to niezapomniana przygoda. Pozwala oderwać się od codzienności
Przy odrobinie wyobraźni rejs po Wiśle może być przygodą porównywalną z tą na Amazonce czy Orinoko. Zwłaszcza, gdy płyniemy pychówką, czyli drewnianą łodzią z wiosłem.
W tym artykule: Wisła, dzika rzeka Jezioro Włocławskie Rejs po Wiśle Plaże i śmieci Flota wiślana Jak przygotować pychówkę Rejs po Wiśle – informacje praktyczne – Kupujemy łódź. Drewnianą, siedmiometrową pychówkę. – Pychówkę? Co to jest pychówka? – Taka długa. Na pych. Odpychasz się od dna długim wiosłem i płyniesz. Kiedyś rybacy pływali po Wiśle właśnie takimi. Tak rozmawialiśmy zimą 2018 r. Teraz mogę zdradzić, że wiosłem po Wiśle można się odpychać, ale skoro są małe silniczki pozwalające po prostu płynąć – pod prąd i z prądem, patrzeć, dobijać do pustych brzegów, rozbijać namiot na bezludnych wyspach z wyłączeniem tych, które są rezerwatami przyrody, kąpać się na golasa (tak, woda jest czysta i ciepła), palić ogniska, gotować i – teraz użyję wyświechtanego, ale do tej opowieści bardzo pasującego określenia – odrywać się od codzienności… Wisła, dzika rzeka W grudniu wyciągnęliśmy ją na brzeg, to znaczy czterech silnych facetów wyciągało, bo łódka waży ze trzysta kilo. Stoi pod daszkiem w porcie, tuż przy jednym z warszawskich mostów. Odwrócona do góry dnem czeka na pierwszy flis 2019 r. Nie, to my czekamy. Na to, aż popłyniemy naszą dziką rzeką. Znawcy Wisły zaraz mnie poprawią, że nie dziką, tylko zdziczałą. Że te wszystkie kamienie w Wiśle to zasługa człowieka, a nie natury, że naturalne są tu tylko piach i żwir. I że te kamienie to stąd, że najpierw w latach 50. próbowano użeglowić Wisłę, a potem w 70., za Gierka, ją ucywilizować. Miało powstać siedem tam, zbudowano jedną. Ale to właśnie przez tę jedną przestały płynąć jesiotry i łososie. Nie miały jak się dostać na tarło do morza. Jezioro Włocławskie Teraz, żeby przepłynąć przez Włocławek, najpierw wpływa się na Jezioro Włocławskie. To największy sztuczny zbiornik wodny w Polsce, jego długość to 58 km. Tama zmieniła tu wszystko; różnica poziomów to aż 12 m, a żeby przedostać się na drugą jej stronę, trzeba wpłynąć do śluzy i wziąć udział w skomplikowanej operacji. Otwierają się stalowe wrota, mijamy je, zamykają się za nami. Jesteśmy w otwartej tylko od góry betonowej przestrzeni. Miejsca jest sporo, nawet dla potężnej barki. Woda zaczyna opadać. Szybko, tak szybko, że nasza łódź chybocze się na wszystkie strony. Odgłosy chlupania, skrzypienia. Śpiewamy, bo akustyka tu jak w najlepszym greckim teatrze. Nagle ktoś z łódki obok zaczyna grać na trąbce. I tak gra i gra, aż otwierają się kolejne wrota – to znak, że jesteśmy 12 m niżej i możemy płynąć dalej – prawdziwą, prawie dziką Wisłą. Rejs po Wiśle Pamiętacie państwo „Rejs” Marka Piwowskiego? Kręcono go w 1970 r. na rzece w Osieku. Wtedy pływały tu barki handlowe, stateczki, promy turystyczne. Teraz nie pływa prawie nic. W każdym razie żadne większe jednostki. Za płytko, za kamieniście. Cieszą się z tego wszyscy posiadacze małych kryp. Mówią, że mają swoją Amazonkę, do tego swoje prywatne Karaiby z białym mięciutkim piaseczkiem, latem nagrzewającym się tak, że jak stanąć bosą stopą, to zaraz trzeba skoczyć, i zaraz znowu, i znowu. My też tak mówimy. Po pierwszym bardzo długim sezonie pływania możemy powiedzieć, że to były najlepsze i najdłuższe wakacje w życiu. Nasze córeczki (9 i 11 lat) uważają tak samo. A pies Lutek już sam wskakuje na łódkę, zajmuje miejsce na dziobie, nieruchomieje i patrzy w dal. Skarby sprzed wieków na dnie Wisły Najniższy w historii poziom wody w Wiśle na odcinku warszawskim pozwolił zajrzeć w karty historii miasta. Te sprzed kilkudziesięciu, a także kilkuset lat <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2b4d76548b87f395035fc07f6cb81100b7518cef-00913b9.jpeg" width="600" height="400" alt="Najniższy w historii poziom wody w Wiśle na odcinku warszawskim pozwolił zajrzeć w karty historii miasta. Te sprzed kilkudziesięciu, a także kilkuset lat" title="Najniższy w historii poziom wody w Wiśle na odcinku warszawskim pozwolił zajrzeć w karty historii miasta. Te sprzed kilkudziesięciu, a także kilkuset lat" /> Najpierw spanie pod namiotem. Potem już tylko pod przeciwdeszczową płachtą wspartą na kijach i ustawioną tak, żeby mieć widok na wodę, a w chłodniejsze noce pod płachtą rozciągniętą nad łódką. Były dni, kiedy na Wiśle nie spotykaliśmy nikogo, były takie, że machali do nas tylko wędkarze siedzący przy brzegach na swoich rybackich krzesełkach. Zdarzało się też tak, że wypływaliśmy w trzy czy cztery zakolegowane łódki na parę godzin, tylko po to, żeby się przepłynąć, odetchnąć. Niemal codziennie po południu wyskakiwaliśmy na naszą pychówkę – popływać, poopalać się, zjeść coś dobrego... Na jedzenie trzeba płynąć w dół rzeki. Czyli do ludzi, do miasta, pod mostami – Siekierkowskim (stąd centrum Warszawy wygląda imponująco), Łazienkowskim, Poniatowskiego. Trzeba patrzeć na znaki pod mostami i przepływać pod żółtym, wskazującym nurt rzeki. I zaraz na łachę, piaszczystą wysepkę na środku rzeki. Tu kocyki i jedzenie na telefon. Nie, nie dowożą. Trzeba podpłynąć do jednej z przybrzeżnych knajpek i odebrać. W górę, w stronę źródła, w stronę Baraniej Góry... Wystarczy kilka minut, by znaleźć się w kompletnej dziczy. Uspokajam, do samego źródła nie da się dopłynąć. Wisła staje się żeglowna dopiero na wysokości Oświęcimia, tuż przy ujściu rzeki Przemszy. Plaże i śmieci Mija się plaże – dla rodzin z dziećmi, dla naturystów i taką, którą od lat zajmują stołeczni geje. Na każdej z nich wszyscy machają. Wpływa się w świat, w którym nie widać i nie słychać cywilizacji. Jest tylko pustka, woda, jej szum. Co jakiś czas świat przypomina o swoim istnieniu płynącą plastikową butelką, klapkiem, kaloszem, puszką po piwie, pudełkiem styropianowym. Trzeba zbierać, podpływać, czasami zakręcić kilka razy łódką, nim się dorwie śmiecia. Zdarza się, że po kilku godzinach ma się zebrany spory wór wiślanych brudów. Szczególnie wtedy, gdy dużo pada i idzie tzw. fala, Wisła się poszerza, wylewa i zbiera z brzegów pozostawione rzeczy. Tego lata padało tylko kilka dni. Do tego upał. Z tego powodu często na środku rzeki trzeba było wyłazić z łodzi i przepychać, przeciągać ją po piaszczystej mieliźnie. A potem uważnie patrzeć, by płynąć z nurtem, który się ciągle zmienia. Momentami rwącym jak w górskiej rzece. Po kilku dniach pływania już rozpoznaje się wodne stopnie, załamania, przykosy, czyli nagłe spadki, wiry i wirki, z daleka nie zawsze widać kamienie i konary. Taki trochę tor przeszkód. Dość niebezpieczny. Potrafi obrócić łódkę, przewrócić ją, można wypaść za burtę. Ważne więc, żeby uczyć się czytać wodę. Flota wiślana Na Wiśle dają radę tylko łódki, no i jeszcze, ale z trudnościami – szkuty i galary budowane na wzór historycznych konstrukcji pływających w dół rzeki, transportujących przez stulecia sól i zboże do Gdańska. Po dotarciu na miejsce flisacy sprzedawali drewno, z którego galar był zbudowany, i wracali lądem do Czerwińska, Kazimierza Dolnego czy Solca. Teraz galary wyposażone są w silniki spalinowe, więc z powrotem pod prąd nie ma problemu. Trzeba tylko pamiętać, by na rejs z Gdańska do Warszawy zarezerwować sobie co najmniej tydzień. Na samo płynięcie. Bez atrakcji, biesiadowania na brzegach i wyspach, zwiedzania Polski od strony Wisły, bez kąpieli. A przecież dzieciaki w upalny dzień chcą się kąpać co chwilę. Dorośli zresztą też. Jak przygotować pychówkę Skąd się bierze pychówki? Zagłębiem pychowym jest wieś Basonia położona w województwie lubelskim, w gminie Józefów na Wisłą. Tam wciąż pracuje kilku szkutników budujących łodzie na wzór tych starych tradycyjnych, które do 50. lat pływały po Wiśle. Wszystko jest robione ręcznie, bez żadnych skomplikowanych narzędzi. Deski zakrzywiane, najczęściej akacja albo dąb. Wystarczy piła spalinowa, siekiera, gwoździe, hebel. No i jeszcze wiedza i talent. W Warszawie szkutniczym mistrzem jest Dominik Wichman, którego ojciec, dziadek i pradziadek byli szkutnikami. Rzemieślnik najwyższej próby. Jego łodzie to perfekcyjnie wypolerowane, nieprzeciekające i w zasadzie niewywrotne skorupy. My kupiliśmy używaną, do remontu. Zaczęło się szlifowanie, wymienianie spróchniałych części, polerowanie, zabezpieczanie przed wilgocią, smołowanie. Potem wodowanie. I chrzest. Emocje jak przy Darze Młodzieży, Pomorza, Sołdku. W końcu płyniemy. W kapokach, każdy trzyma się kurczowo burty. Trochę strach, trochę zdziwienie, że można tak po prostu płynąć, tak samemu, niezależnie. Potem rozluźnienie, relaks, spokój, przyjemność. I wstąpienie do wiślanej rodziny, sekty nawet. Grupy flisaków, kilkudziesięciu osób, które każdego roku całymi rodzinami biorą udział w Festiwalu Wisły, z góry i dołu rzeki spływają pychówkami, galerami i szkutami do Torunia. Tam przez dwa sierpniowe dni są turystyczną atrakcją i mówią o Wiśle, o tym, jak jest nieznana, nieodkryta, dzika i zdziczała, jakim jest skarbem narodowym. Najdłuższa rzeka Francji jest krótsza od Wisły. Mimo to stanowi jedną z największych atrakcji w kraju Malownicze i urozmaicone krajobrazy, miasta pamiętające odległą historię, niesamowite zamki, wspaniałe winnice – atrakcje Francji można wymieniać i wymieniać. Warto wiedzieć, że więks... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f58d9abc4edf3927b35dba7dd874fe6be5d41ae6-cd5ba4f.jpg" width="938" height="682" alt="Najdłuższa rzeka Francji jest krótsza od Wisły, ale stanowi jedną z największych atrakcji w kraju (fot. Shutterstock)" title="Najdłuższa rzeka Francji jest krótsza od Wisły, ale stanowi jedną z największych atrakcji w kraju (fot. Shutterstock)" /> – A może jeszcze teraz, zimą, póki jeszcze nie ma lodu na rzece, też będziemy pływać? – Jak zimą? W taki ziąb? – Zacząłem robić piecyk na łódkę. Już prawie skończony. Jeszcze tylko komin dopracuję. Możemy nawet przy nim spać. – Spać? Na łódce? – Nie, na plaży. Szyję namiot, taki z wojskowych pałatek. Gdzie jest ta maszyna do szycia, którą Helenka dostała w prezencie? Tak rozmawialiśmy tej zimy, przed świętami Bożego Narodzenia. Teraz mamy już piecyk, zielony, na nóżkach i prawie uszyty namiot przypominający kształtem mongolską jurtę. I czekamy, aż mróz trochę zelżeje. Rejs po Wiśle – informacje praktyczne Pozwolenia Jeśli moc silnika nie przekracza 10 KW, a łódź jest krótsza niż 10 m, nie trzeba mieć żadnych pozwoleń. Niewymagany też jest patent sternika czy żeglarza. Jedzenie Zapas jedzenia i wody zabrać należy najwyżej na dwa dni. Nad Wisłą leży całkiem sporo wsi i miasteczek, w których są sklepy. Trzeba pamiętać, że nie zawsze można tam płacić kartą. Warto też podpływać do wędkarzy i rybaków. Można od nich kupić albo dostać świeże ryby. Leszcze wiślane pieczone w folii nad ogniskiem to prawdziwy przysmak. Radzę mieć turystyczną kuchenkę gazową, garnki, talerze, kubki termiczne. Nocleg Na brzegach, łachach i wyspach wiślanych nie ma oficjalnych pól namiotowych. Ale namiot można rozbić na piaszczystych plażach, w kępach krzaków, przybrzeżnych lasach. Najbezpieczniej jest oczywiście na wyspach. Nie dostanie się tam żaden przypadkowy przechodzień. Uwaga na rezerwaty przyrody – oznaczone na mapach. Tam nie można rozbijać obozowiska ani nawet dobijać do nich łódką. Źródło: archiwum NG.
Żuławy Wiślane to najniżej położony obszar w Polsce. Zielone krajobrazy, piękne plaże i fascynująca historia
Kochasz zachody słońca i niekończące się pola? W dzieciństwie lubiłeś bawić się w detektywa? Żuławy Wiślane są miejscem dla ciebie.
W tym artykule: Żuławy Wiślane – depresja Pozostałości po olędrach Domy podcieniowe Żuławskie przysmaki Plaże i mierzeja Żuławy Wiślane – informacje praktyczne Zawsze gdy tam jadę, gdy krajobraz zaczyna się wypłaszczać, wiem, że już jestem blisko. Czuję tę specyficzny klimat. Czuję, że to moje miejsce. Pola rozciągają się po horyzont i zaczynają je przecinać kanały. Żuławy Wiślane – depresja Żuławy Wiślane obejmują rozległe tereny delty Wisły i dochodzą do Mierzei Wiślanej. Leżą na równinie lub w depresji. To tu znajduje się najniżej położona wieś w Polsce: Marzęcino (2 m poniżej poziomu morza). Nie dziwi więc, że nazwa „Żuławy” pochodzi od słowa namuł albo osad rzeczny. Przez wieki te podmokłe tereny nie były zamieszkiwane. A po ogromnej powodzi z połowy XVI w. wiele wsi zostało zupełnie opuszczonych. Stały puste do czasu, gdy dotarli tu holenderscy mennonici. Prześladowani w swoim kraju wyruszyli na wschód w poszukiwaniu miejsca, gdzie będą choćby tolerowani. Znaleźli je właśnie na Żuławach. Ze swoim świetnym niderlandzkim know-how w kwestii osuszania ziem i życia na terenach depresyjnych byli dla okolicy skarbem. Swoją pracą, cierpliwością i wiedzą przekształcili te tereny w jedne z najbardziej żyznych w Polsce. Przez miejscowych zostali nazwani olędrami. Pozostałości po olędrach Dzisiaj każda moja podróż po Żuławach zmienia się w zabawę w detektywa. Pozostałości po obecności olędrów w tym rejonie można zobaczyć niemal wszędzie. Trzeba tylko wiedzieć, czego szukać. Po pierwsze, wyszukuję wierzby. Olędrzy nasadzili sporo tych drzew, ponieważ znane są z tego, że osuszają gleby. Po drugie, wiatraki. Mój ukochany, z końca XVIII w., znajduje się w Palczewie. Chociaż czasy świetności wyraźnie ma za sobą, a skrzydła wyglądają, jakby zaraz miały odlecieć, uwielbiam na niego patrzeć. To on do dziś góruje nad wsią. I ciągle zachwyca skomplikowaną techniką, z jaką kiedyś mielił ziarna. Do tego znakomicie prezentuje się na zdjęciach o zachodzie słońca. Po trzecie, nagrobki. Prostokątne stele udekorowane motywami roślinnymi. Zwykle wybieram się do wsi Stogi, gdzie zachowało się najwięcej nagrobków menonickich. Ostatnie postawiono na początku II wojny światowej. 300-letni dąb, który wyrasta na środku cmentarza, daje przyjemny cień w trakcie upałów. Spacer pomiędzy stelami z inskrypcjami to jak zaproszenie do wycieczki w przeszłość. Próbuję wyobrazić sobie, jak wyglądało życie na tych terenach kilkaset lat temu. Stele udekorowane są motywami, które mają symboliczne znaczenie. Motyl to zbyt szybka śmierć, złamana róża: śmierć w kwiecie wieku, czaszka: nieunikniony los. Oprócz steli jest tu też cippus: nagrobek w kształcie prostopadłościanu z pięknie udekorowaną urną na górze. Postawiono go dla Abrahama Regiera, który był starszym zboru w drugiej połowie XIX w. Domy podcieniowe To, co zwraca uwagę podczas leniwych wycieczek po okolicznych wioskach, to pojedyncze domy podcieniowe. Niestety, nie zostało ich wiele. Wyróżniają się na tle okolicznej architektury, której styl można by streścić słowami: dworek z XXI w. w pastelach. Tradycyjne budynki tego typu są piękne, wysokie, drewniane, z duszą. Podcień to dodatkowa przestrzeń dobudowana do ściany domu, stojąca na balach. Im więcej bali, tym zamożniejszy był właściciel. Przestrzeń tę wykorzystywano na magazyny lub spichlerze (dzięki temu woda z podmokłych terenów nie dochodziła do zbiorów). Jeden z najlepiej zachowanych domów podcieniowych został uratowany przez Marka i Jacka Opitzów, ojca i syna. Zamienili go w wyśmienitą lokalną restaurację Mały Holender. Budynek, który był ruiną, kupili w Jelonkach i przenieśli do Żelichowa. Przez wiele lat remontowali go, tak by zachować jak najwięcej z tradycyjnej architektury. Żuławskie przysmaki Dziś w menu ich restauracji są żuławskie przysmaki, zrobione w większości z lokalnych produktów. Na stół wjeżdżają wędzone raki, masło jabłkowe i zupa z selera (choć w pierwszej chwili jestem pewna, że to zupa rybna). Do tego pieczona gęś z kaszą. Ja dziękuję, bo zostawiam miejsce na obowiązkowy ser werderkäse, który był robiony na tych terenach od średniowiecza. Słony, świetnie smakuje z suszoną żurawiną. Można popić go machandlem – jałowcówką. Pije się ją z suszoną śliwką nabitą na wykałaczkę. Najpierw zjada się owoc, popija nalewką, a potem trzeba szybko złamać wykałaczkę. Kto ostatni to zrobi, ten, według tradycji, powinien postawić nową kolejkę. Na szczęście nie jestem to ja. Plaże i mierzeja Nie zapominam, że Żuławy to też plażowanie. Piękne wybrzeże z szerokimi plażami, których największym atutem jest brak parawanów i tłumów, które znane są z reszty wybrzeża. Ci, którzy nie chcą oglądać bazaru z „pamiątkami znad polskiego morza” made in China, powinni się udać w kierunku Kątów Rybackich. Ich kaszubska nazwa to Rëbacczé Kątë, a do początku XX w. nazywano tę wieś Bodenwinkel. Tuż przed osadą można zostawić auto na parkingu leśnym i dojść na plażę 2,5 km przez las. Jest pusto i pięknie. Możliwe, że oprócz ciebie nie będzie tam nikogo. A spacer wśród natury może okazać się atrakcją samą w sobie. Jeżeli jednak zdecydujesz się na główną plażę w Kątach Rybackich, warto przy okazji odwiedzić Muzeum Mierzei Wiślanej z 10-metrowym barkasem (łodzią żaglową) i w pełni wyposażonym warsztatem szkutniczym. Mimo że jesteśmy tu w szczycie sezonu, tłumów brak. Zachody słońca dorównują tym karaibskim, a biały piasek przyjemnie skrzypi pod nogami. Nicnierobienie w takiej scenerii udaje się wyśmienicie. Słodka cisza. I nuda, jakiej wszyscy podczas wakacji potrzebujemy. Ale ciii – nie mówcie nikomu! Żuławy Wiślane – informacje praktyczne Transport Najlepiej samochodem, jeżeli się chce zwiedzić wsie takie jak Palczewo. W okresie wiosenno-letnim funkcjonuje tutaj Żuławska Kolej Dojazdowa. Oferuje przejazdy między Mikoszewem a Sztutowem. Żuławy można zwiedzać na lądzie. Jednak dużo ciekawszą opcją wydaje się wypożyczenie jachtu motorowego lub barki, na której można spać, i przepłynięcie Pętli Żuławskiej. Trwa to około tygodnia. Żuławy to raj dla rowerzystów. Prawie 200 km tras i płaski teren sprawiają, że mogą tu jeździć wszyscy. Noclegi Groszkowo 6 – dom z duszą. Plusem jest stodoła, w której można organizować letnie kino lub kolacje przy świecach. 1,5 tys. zł za dobę – za cały dom w sezonie. groszkowo6.pl Kemping 69, Orlinek na Wyspie Sobieszewskiej, oferuje pole namiotowe, miejsca dla kamperów i domki. 26 zł za dobę plus 15 zł za namiot 2-os., ew. 35 zł za kampera. camping69.com Folwark Żuławski, Adamowo Osiedle k. Elbląga – w tej świetnie zrekonstruowanej zagrodzie menonickiej można dobrze zjeść i dobrze się wyspać. folwarkzulawski.pl Jedzenie Gospoda Mały Holender, Żelichowo 31a – tradycyjna restauracja w odrestaurowanym domu podcieniowym. Specjalnością zakładu są wędzone raki i gęś pieczona z kaszą. malyholender.pl Ciekawym adresem jest restauracja Cedrowy Dworek w Cedrach Wielkich. Oferuje kuchnię żuławską i polską w pięknych wnętrzach.
Średniowieczny miecz znaleziony w Wiśle we Włocławku powstał w dwóch miejscach
Średniowieczny miecz odkryty w Wiśle we Włocławku wykuto zapewne w Europie Zachodniej, a wykończono w warsztacie w Skandynawii. Tomografia komputerowa ujawniła zagadkowe symbole na głowni.
W tym artykule: Odkrycie to dopiero początek Rzadkie znalezisko z epoki średniowiecza Włocławski średniowieczny miecz – do kogo należał? Miecz jak pacjent Po konserwacji miecza – dalsze analizy O tym odkryciu było głośno w styczniu tego roku. Miecz wydobyto z dna Wisły w czasie pogłębiania basenu na przystani przy ul. Piwnej we Włocławku. Informacja zelektryzowała pasjonatów historii średniowiecza i archeologii. I ma swój dalszy ciąg. Odkrycie to dopiero początek Wojewódzki Konserwator Zabytków zlecił przebadanie i zakonserwowanie artefaktu naukowcom z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Co udało się do tej pory ustalić? – Ukształtowanie, forma rękojeści, a więc jelec i głowica świadczą o tym, że możemy mieć do czynienia z mieczem, który został przynajmniej „ukończony” w północnym kręgu kulturowym, być może na terenie Skandynawii lub Półwyspu Jutlandzkiego – mówi dr Ryszard Kaźmierczak z Katedry Starożytności i Wczesnego Średniowiecza w Instytucie Archeologii UMK. Z kolei wykuto go zapewne w Europie Zachodniej. To miecz typu S według skali Petersena. Jan Petersen (1887–1967) był norweskim archeologiem i historykiem, który określił wiek mieczy z okresu wczesnego średniowiecza, głównie wikińskich, na podstawie ukształtowania ich poszczególnych elementów. Eksperci z UMK ustalili, że ten typ miecza (S) był użytkowany w X w. O północnym pochodzeniu włocławskiego miecza świadczą podobieństwa do innych mieczy znanych z tego okresu. Wskazują na to elementy jelca czy głowicy, które były zdobione różnymi wzorami charakterystycznymi dla tego obszaru. Inkrustowano je srebrem lub stopami miedzi w stylistyce nawiązującej do tej wywodzącej się z Półwyspu Jutlandzkiego czy południowej Norwegii. Rzadkie znalezisko z epoki średniowiecza W Polsce do tej pory znaleziono kilkanaście podobnych mieczy. Ten jednak jest wyjątkowy, bo zachowany w całości. Te odkryte wcześniej to tylko ich części, na przykład jelec czy fragment głowicy. Tego typu oręż był pieczołowicie zdobiono przenikającymi się wzorem przywodzącym na myśl plecionki lub wzorem geometrycznym. Czasem zdobienia zawierały symbole. Ich elementem charakterystycznym jest inkrustacja metalami kolorowymi. – Mam nadzieję, że pod korozją uda się te zdobienia odsłonić i zadokumentować – liczy dr Kaźmierczak. Włocławski średniowieczny miecz – do kogo należał? Chyba na zawsze pozostanie w sferze domysłów to, do kogo należała ta broń. W X w. Wisła była szlakiem, z którego korzystano w celach handlowych i wojskowych. Średniowieczny miecz mógł być na wyposażeniu wojownika wikińskiego, ale równie dobrze należeć do miejscowego możnowładcy. – Myślę, że obie wersje są jednako prawdopodobne z delikatnym wskazaniem, że był to jednak mieszkaniec północnego kręgu kulturowego – uważa archeolog z UMK. – Miecze tego typu znajduje się w grobach, które są jednoznacznie utożsamiane z północnym kręgiem kulturowym. Miecz jak pacjent Tuż po odnalezieniu cennego zabytku poddano go tomografii komputerowej, takiej samej, jak poddawani są ludzie. Na zobrazowaniach widać znaki na głowni i okładziny rękojeści. Oba elementy badacze wstępnie oczyścili. Zachowała się nawet okładzina rękojeści. Jest drewniana i prawdopodobnie owinięta skórą. W następnym etapie badacze będą próbowali odsłonić potencjalną inkrustację. Na zdjęciach rentgenowskich, na głowni widoczne są symbole w postaci krzyży i linii prostych. Eksperci chcą zakończyć proces konserwacji do lipca. Przyznają, że to żmudny proces. Nawarstwienia odsłania się ręcznie, głównie przy pomocy precyzyjnych narzędzi, takich jak igła i skalpel. Korozję usuwa się niewielkimi, milimetrowymi fragmentami. Szczególnie drewniane zabytki zachowują się najlepiej w środowisku wodnym, bez dostępu tlenu. Dlatego tak dobrze przetrwały do naszych czasów pozostałości po osadzie pradziejowej w Biskupinie. Podstawową zasadą postępowania z artefaktami odnalezionymi w wodzie albo zawilgoconymi jest niedoprowadzenie do ich wysuszenia. W takim przypadku metalowe zabytki pokryte korozją zaczynają pękać i niszczeć. – Po usunięciu produktów korozji i wypłukaniu wszystkich chlorków oraz siarczków następuje proces ustabilizowania zabiegów konserwatorskich przy pomocy środków chemicznych. Będziemy nimi nasączać miecz w komorach próżniowych, żeby powłoki antykorozyjne lepiej w niego wniknęły – wyjaśnia ekspert z UMK. Po konserwacji miecza – dalsze analizy Po skończeniu prac konserwatorskich miecz będzie poddanym analizom metalograficznym. W ten sposób badacze poznają składu metalu, z którego powstał oraz styl jego skuwania. Naukowcy nie mają wątpliwości, że oręż powstał z bardzo dobrej jakości stali. – Po tych badaniach ustalimy technikę wykonania miecza. A jeśli zachowa się inkrustacja na poszczególnych częściach rękojeści, będziemy mogli powiedzieć, w jakim stylu zostały ozdobione te elementy – tłumaczy dr Kaźmierczak. Źródło: Portal Informacyjny UMK. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Atrakcje w Wiśle - 8 miejsc i rzeczy, które warto zobaczyć!
Wisła jest jednym z najpopularniejszych miast w Beskidzie Śląskim. Co warto zobaczyć, będąc na miejscu? Poniżej wymieniamy najciekawsze atrakcje w Wiśle.
W tym artykule: Atrakcje w Wiśle – zbiornik na Jeziorze Czerniańskim Atrakcje w Wiśle – figura Adama Małysza z białej czekolady Atrakcje w Wiśle – Aleja Podań i Legend Atrakcje w Wiśle – Muzeum Beskidzkie im. Andrzeja Podżorskiego Atrakcje w Wiśle – skocznia narciarska „Malinka” im. Adama Małysza Atrakcje w Wiśle dla dorosłych – Aleja Gwiazd Sportu Atrakcje w Wiśle dla nastolatków – Centrum Edukacji Ekologicznej Atrakcje w Wiśle dla dzieci – Zabytkowy Park Przygód Turyści spragnieni odpoczynku w górskiej scenerii tak samo chętnie odwiedzają to miejsce zimą, jak i latem. Wisła jest prawdziwym rajem dla miłośników białego szaleństwa, a gdy śnieg stopnieje, stanowi świetną bazę wypadową, z której na górskie szczyty prowadzą liczne beskidzkie szlaki. Trzeba jednak zaznaczyć, że atrakcje tego miejsca nie ograniczają się wyłącznie do walorów sportowo-rekreacyjnych i przyrodniczych. Atrakcje w Mikołajkach to nie tylko mazurskie jeziora, atrakcje w Ustce nie ograniczają się wyłącznie do nadmorskich plaż. Idąc dalej tym tropem, atrakcje w Wiśle nie powinny być kojarzone wyłącznie ze stokami, szlakami i szczytami malowniczego Beskidu Śląskiego. Ta piękna miejscowość skrywa w swoich granicach tak dużo ciekawych miejsc, że trudno jest wymienić je wszystkie w jednym zestawieniu. Wybraliśmy więc te najciekawsze, które zachwycają i zaskakują jak atrakcje w okolicach Warszawy. Atrakcje w Wiśle – zbiornik na Jeziorze Czerniańskim Naszą wycieczkę rozpoczynamy w Wiśle Czarnej, w miejscu, gdzie nurt Białej Wisełki spotyka się z Czarną Wisełką. W 1973 roku zbudowano tam zaporę i w ten sposób utworzono zbiornik pełniący funkcję retencyjną i rezerwuaru wody pitnej. Jezioro jest położone w malowniczej scenerii, tworzonej przez szczyty Beskidu Śląskiego. Widać stamtąd m.in. Baranią Górę. Piękną okolicę można podziwiać z poziomu długiej na 280 metrów tamy. Panuje tam niesamowita atmosfera, zwłaszcza gdy rozpoczyna się tzw. złota godzina. Okolica lśni wówczas niesamowitymi barwami, które warto uwiecznić na fotografii. 15 najpiękniejszych tras pieszych w Polsce Dla aktywnych przygotowaliśmy przegląd najpiękniejszych szlaków pieszych na terenie Polski - tych jedno i kilkunastodniowych. Pakuj plecak i ruszaj! Gdy już nasycimy oczy niesamowitą panoramą jeziora, warto wybrać się do położonej tuż obok rezydencji prezydenta RP. Mowa o modernistycznym pałacu, który w latach 1929-1930 został wybudowany dla prezydenta Ignacego Mościckiego. Wcześniej mieścił się tam Pałacyk Myśliwski Habsburgów, jednak ten obiekt spłonął w 1927 roku. W miejscu dawnego pałacu stanął Zamek Dolny. Zamek Górny, który pełni funkcję wypoczynkowej rezydencji głowy państwa, położony jest nieco wyżej. Atrakcje w Wiśle – figura Adama Małysza z białej czekolady Kolejna atrakcja, którą chcemy zaproponować, mieści się w holu Domu Zdrojowego. W 2001 roku, cukiernicy zrzeszeni w Stowarzyszeniu Cukierników RP postanowili upamiętnić sportowe sukcesy jednego z najwybitniejszych polskich skoczków narciarskich, tworząc figurę Adama Małysza... z białej czekolady! Czekoladowa postać pochodzącego z Wisły sportowca 2,5 metra wysokości i waży 180 kg. Imponujące, prawda? To jeszcze nie wszystko. Sylwetka Małysza została wyciosana w bloku ważącym aż 330 kg. Żeby figura mogła powstać, ośmiu mistrzów cukiernictwa trudziło się przez 264 godziny. Atrakcje w Żywcu – 7 miejsc i rzeczy, które warto zobaczyć! Żywiec to nie tylko górskie szlaki, prowadzące na szczyty Beskidu Żywieckiego i Beskidu Małego. Co warto zobaczyć, będąc na miejscu? Poniżej wymieniamy najciekawsze atrakcje w Żywcu. Czekoladowa statua przedstawiająca jednego z najbardziej utytułowanych skoczków to łakomy kąsek dla turystów i to dosłownie. Przed 2007 rokiem, rzeźba nie była w żaden sposób zabezpieczona. Okazało się, że wiele osób chciało spróbować, jak smakuje czekoladowy Małysz. Figurę naprawiono i przy tej okazji, dodano czwartą kryształową kulę. Od tamtej pory, znajduje się w szklanej gablocie. Atrakcje w Wiśle – Aleja Podań i Legend W Parku Kopczyńskiego, tuż obok Amfiteatru im. Stanisława Hadyny, znajduje się niezbyt długa, za to na swój sposób wyjątkowa alejka. Mowa o Alei Podań i Legend, która w ciekawy sposób przedstawia podania i legendy Śląska Cieszyńskiego. Po obu stronach parkowego duktu ustawione są drewniane rzeźby, będące wizualizacją mitycznych postaci, stworów i demonów, goszczących w baśniach i opowieściach, które od wieków przekazywane są w tym regionie. Przy każdej rzeźbie ustawiona jest tabliczka informacyjna, zawierająca szczegółowy opis przedstawianej postaci. Atrakcje w Wiśle – Muzeum Beskidzkie im. Andrzeja Podżorskiego W samym centrum miasta, w budynku karczmy z 1794 roku, mieści się Muzeum Beskidzkie. Kiedyś budynek był schronieniem dla wiernych przybywających tam na nabożeństwa. Dziś gromadzi wyjątkowe eksponaty, przedstawiające życie, kulturę i tradycję górali Beskidu Śląskiego. Beskid Żywiecki Kochom cie piyknie ziemio żywiecko Takom miłościom jak matka dziecko, Boś mi je matkom i zywicielkom Kochom cie za to miłościom wielgom. Placówka otworzyła swe podwoje w 1964 roku, przy okazji obchodów Tygodnia Kultury Beskidzkiej w Wiśle. W ramach stałej wystawy, w salach zaaranżowanych na tradycyjną izbę góralską można poznać historię regionu. W osobnej sali organizowane są wystawy czasowe, prowadzi się tam także warsztaty. W 2010 roku przy muzeum otwarto Enklawę Budownictwa Drewnianego. Można tam zobaczyć kolibę pasterską, pasiekę pszczelarską, chatę komornika i przede wszystkim tradycyjną kuźnię, w której na własne oczy można zobaczyć, jak wygląda praca kowala. Atrakcje w Wiśle – skocznia narciarska „Malinka” im. Adama Małysza Będąc w Wiśle, nie można ominąć jednego z najsłynniejszych obiektów sportowych w Polsce. Skocznia narciarska „Malinka” im. Adama Małysza znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 942, na trasie prowadzącej w stronę Przełęczy Salmopolskiej. Pierwsza skocznia w Malince została uruchomiona w 1933 roku. Wówczas, była wykonana z drewna. Obecny obiekt, oddany do użytku w 2008 roku, nie ma z nią nic wspólnego. „Malinka” to jedna z najnowocześniejszych skoczni narciarskich w kraju. Charakteryzuje się punktem konstrukcyjnym K120 i rozmiarem HS 134. To pozwala klasyfikować ten obiekt jako duży. Skocznia jest udostępniona do zwiedzania. Tuż obok obiektu znajduje się duży bezpłatny parking. Przyjezdni mogą wejść na trybuny lub wjechać na sam szczyt „Malinki”, by przekonać się, jakie widoki mają skoczkowie, zanim opuszczą belkę startową. Jedno spojrzenie w dół wystarczy, by uzmysłowić sobie, że ten sport mogą uprawiać wyłącznie osoby obdarzone prawdziwie stalowymi nerwami. Atrakcje w Wiśle dla dorosłych – Aleja Gwiazd Sportu Wiele osób, które przyjeżdżają do Wisły, swoje pierwsze kroki kieruje w stronę rynku i deptaku. O ile pierwsze z wymienionych miejsc ma pewien urok (choć z całą pewnością nie zasłużył na miano najpiękniejszego rynku w kraju), to wiślański deptak nie zachwyca. Ot, zwykła ulica spacerowa z niezliczonymi kawiarniami, restauracjami, sklepami i straganami. Warto jednak udać się w tamtą stronę, choćby po to, by przejść się słynną Aleją Gwiazd Sportu, która rozpoczyna się właśnie na deptaku i ciągnie się w kierunku kościoła Apostołów Piotra i Pawła. Zbójnicy na beskidzkich monetach Święta Bożego Narodzenia i Sylwester już za pasem, dlatego Beskidzkie kurorty przygotowują się do oblężenia. Na chwilę obecną warunki narciarskie są z dnia na dzień coraz lepsze, dlateg... Międzyzdroje mają swoją Promenadę Gwiazd, a Wisła – alejkę dedykowaną najwybitniejszym sportowcom, związanym z miastem. Założono ją we wrześniu 2008 roku, w celu upamiętnienia otwarcia skoczni narciarskiej im. Adama Małysza. Wówczas, w płyty chodnika wmurowano pierwsze wykonane z brązu tablice. Pierwsza z nich była poświęcona obiektowi „Malinka”, natomiast druga – samemu Adamowi Małyszowi. Znajdziemy tam także tablice upamiętniające sukcesy m.in. Apoloniusza Tajnera, Jana Szturca, Jana Legierskiego, Janusza Rokickiego i Jana Kawuloka. Atrakcje w Wiśle dla nastolatków – Centrum Edukacji Ekologicznej Co polecimy młodzieży odwiedzającej Wisłę? Wśród licznych atrakcji miasta, na szczególne wyróżnienie zasługuje Centrum Edukacji Ekologicznej. Obiekt jest zlokalizowany na terenie ośrodka sportowego Jonidło i znajduje się w odległości ok. 3 km od centrum miasta. Kompleks rekreacyjno-edukacyjny to wymarzone miejsce na romantyczny spacer we dwoje. Drewniana kładka nad stawem i most zawieszony nad Wisłą, otoczenie pięknych ogrodów – to wszystko tworzy magiczną atmosferę. Nie można jednak zapomnieć, że to niezwykłe miejsce ma także walor edukacyjny. Przechadzając się alejkami pięknie zaaranżowanych ogrodów (pachnących ziół, zmysłów z kołami iluzji i roślin kwitnących) można poznać wiele zaskakujących faktów przyrodniczych i odkryć nowe gatunki roślin. Ogrody tworzą idealną scenerię na sesję zdjęciową. W pobliżu znajdują się trasy biegowe, rowerowe, rolkowe i korty tenisowe. Atrakcje w Wiśle dla dzieci – Zabytkowy Park Przygód Na koniec zostawiliśmy atrakcję, która spodoba się najmłodszym, ale nie tylko. Zabytkowy Park Przygód pozwala w kilka minut poznać wszystkie najważniejsze zabytki, zlokalizowane wzdłuż nurtu Wisły. Nie jest to zbyt duży obiekt. Miniatur jest tam dziesięć, ale każda z nich znacząco wyróżnia się na tle makiet, które można podziwiać w innych tego typu parkach. Wszystkie zostały zbudowane z mozaiki, co sprawia, że prezentują się fantastycznie. Możemy tam podziwiać rezydencję prezydenta w Wiśle, krakowski Wawel, zamki: w Janowcu, Sandomierzu, Kazimierzu Dolnym i Świeciu. Nie zabrakło Zamku Królewskiego w Warszawie, gdańskiego Żurawia, toruńskiej katedry i puławskiego pałacu. Beskid Niski jakiego nie znacie. W czym tkwi fenomen tego miejsca? Większość z nas zapewne kojarzy Beskid Niski z licznymi szlakami turystycznymi i trekkingowym rajem dla miłośników pieszych wypraw. Na tym jednak nie kończą się atrakcje i wyjątkowość t... Miniaturowe obiekty fantastycznie prezentują się za dnia, a jeszcze lepiej – nocą. Po zmroku, wszystkie miniatury są oświetlone, co sprawia, że jeszcze bardziej przyciągają uwagę. Tuż obok znajduje się jeszcze jedna ciekawa atrakcja – na 35 tablicach dokładnie opisano całą rzekę Wisłę. Zabytkowy Park Przygód mieści się w Parku Kopczyńskiego, na przedłużeniu ulicy Bolesława Prusa. Wizyta w tym miejscu to świetny pomysł na rodzinne popołudnie. Przy miniaturowych obiektach, każde dziecko poczuje się jak olbrzym w krainie liliputów. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Wyrusz w niezwykłą podróż Szlakiem Wisły. Na rynku pojawiła się nowa książka Mateusza Waligóry i Dominika Szczepańskiego
Czy Wisła wysycha? Jak chronimy rzekę, którą nazywają ostatnią dziką w Europie i zazdroszczą nam jej na Zachodzie? Mateusz Waligóra i Dominik Szczepański próbują odpowiedzieć na te pytania w najnowszej książce „Szlak Wisły. 1200 km pieszej przygody”.
Po pierwszym w historii przejściu mongolskiej części pustyni Gobi Mateusz Waligóra planował przemierzyć Australię z północy na południe. Plany pokrzyżowała mu pandemia. Wybrał więc przygodę, która jest w zasięgu każdego z nas, nie spodziewając się, dokąd go zaprowadzi. Jesienią 2020 r. ruszył na nieistniejący Szlak Wisły. W ciągu 46 dni przeszedł wzdłuż brzegów największej polskiej rzeki prawie 1200 km. Podróż zaczął u jej źródeł na Baraniej Górze, a skończył przy ujściu w Morzu Bałtyckim. Po drodze przyglądał się Wiśle i pytał napotkanych ludzi o jej kondycję, przeszłość i przyszłość. Podróż Waligóry relacjonował Dominik Szczepański, dziennikarz i autor bestsellerów – “Na oceanie nie ma ciszy”, „Spod zamarzniętych powiek” i „Czapkinsa. Historii Tomka Mackiewicza”. Obaj rozmawiali z naukowcami, ekologami, aktywistami, historykami i samorządowcami. O Wisłę pytali też szkutników, kapitanów statków, poszukiwaczy skarbów i wiejskich filozofów. Wszystko po to, by zrozumieć, dlaczego w największej polskiej rzece płynie na co dzień coraz mniej wody i spróbować odpowiedzieć na pytanie: jaka jest jej przyszłość? Czy może być tak, że kiedyś Wisła wyschnie? Co wtedy stanie się z nami i z setkami gatunków zwierząt, dla których jej dolina jest domem? „Szlak Wisły. 1200 km pieszej przygody” to również zapis samotnej wędrówki Waligóry. Podróżnik przywołuje wspomnienia z poprzednich wypraw – do Australii, Ameryki Południowej czy Mongolii - zastanawiając się, czy bliższe podróże mogą w pandemicznym świecie zastąpić te odległe. I czy piesze podróżowanie – najbliższe człowiekowi – może uzdrowić psychikę i przywrócić marzenia. W zapomnianych wsiach i miasteczkach autorzy spotykają niezwykłe osoby, które stają się bohaterami książki. Pierwszy Piotr znosi znad rzeki kości mamutów. Drugi - zaprasza muzyków do domu na wodzie. Zygmunt płynie tradycyjną łodzią do Orleanu, żeby coś udowodnić Francuzom. Grzegorz chce mieć jedynego na świecie dubasa i z jego pokładu opowiadać o Górach Pieprzowych. Mateusz szuka pokrzywionych drzew i dzięki nim ratuje swoją wieś od zapomnienia. Hanna walczy o marzenia ojca, ścigając się z czasem. Maria wspomina, jak blisko 90 lat temu z nadzieją skoczyła w wir. Jadwiga przywołuje dawne czasy i legendy o wodnych bóstwach. Cecylia powołuje Siostry Rzeki, aby walczyć o przyszłość Wisły. Magdalena jest na tropie ludzi, którzy uciekli ze swojego kraju i zawiązali sojusz z polską rzeką. A Katarzyna ze zdumieniem odkrywa, że w stawie, który dostała po dziadku, kryje się wielka tajemnica. Można ją nabyć wyłącznie na stronie Wydawnictwa Neverending Stories. Mateusz Waligóra - specjalista od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca planety. Szczególnie upodobał sobie pustynie, od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej oraz samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii. Ostatnio jako pierwszy przeszedł samotnie mongolską część pustyni Gobi. Wraz z Michałem Dzikowskim prowadzi reporterski projekt „Before It Is Gone”. W czerwcu 2017 roku wydał książkę „TREK. Od marzenia do przygody. Wszystko o wędrowaniu” (Wydawnictwo Agora). Członek The Explorers Club. Dominik Szczepański - dziennikarz przez ostatnie lata związany z „Gazetą Wyborczą”. Publikował w „Dużym Formacie”, „Magazynie Świątecznym”, „National Geographic”. Autor i współautor książek - „Na oceanie nie ma ciszy. Biografia Aleksandra Doby, który przepłynął Atlantyk kajakiem”, „Nanga Parbat. Śnieg, kłamstwa i góra do wyzwolenia”, „Spod zamarzniętych powiek” – biografia Adama Bieleckiego, „Czapkins. Historia Tomka Mackiewicza” (wszystkie - Wydawnictwo Agora). Dwie ostatnie okazały się bestsellerami i zostały wydane we Francji i Włoszech. Współscenarzysta filmu „Selma”, nagradzanego na festiwalach w Ushuaia i Shenzen. Z bazy pod Nanga Parbat relacjonował pierwsze zimowe wejście na szczyt. Członek trzech wypraw eksploracyjnych do Parku Narodowego Chiribiquete w Kolumbii (nominacja do nagrody Travelera „National Geographic”.)
Wyprawa rowerem wzdłuż Wisły. 500 km przygody życia
A gdyby tak pojechać rowerem z Warszawy do Gdańska? 500 km w sześć dni, bez specjalistycznego sprzętu. "Mój rower ma prawie 30 lat. Wygrzebałem go z piwnicy. Nikt, komu zależy na osiągach, nawet by na niego nie spojrzał" - pisze Michał Głombiowski.
Jadę rowerem wzdłuż Wisły, z Warszawy do Gdańska. Mam do przebycia 500 km w sześć dni. Mój rower, szosówka z oponami zmienionymi na 2,8-centymetrowe „przełajówki”, ma prawie 30 lat. Wygrzebałem go z piwnicy. Nikt, komu zależy na osiągach, nawet by na niego nie spojrzał. GPS stara się wybrać jak najmniej uczęszczane drogi. Uciekam na lewy brzeg, omijając drogę krajową. Na wiejskich asfaltowych ulicach jest pusto i można jechać środkiem jezdni. W niedzielę brzegi rzeki przejmują ludzie spragnieni słońca. Teren jest płaski, a Wisła leje się delikatnie, rozdzielając na warkocze piaszczystych łach. W Wyszogrodzie zdaje się być punktem odniesienia codzienności. Patrzę na rzekę ze skarpy, jak znika pod stalowym mostem. U podnóża góry, tuż przy wodzie, biegnie promenada, na której skupia się niedzielne życie miasta. Rzeka-jezioro Jadąc, szukam wzrokiem Wisły. Skrzy się pomiędzy drzewami. Czasami o jej obecności świadczą jedynie przeciwpowodziowe wały. Chwilami oddalam się od niej na kilkadziesiąt kilometrów. Wjeżdżam w rozpalone upałem sosnowe lasy. Dukty są suche jak pieprz i zasypane piachem. Rower w nim grzęźnie i muszę go prowadzić. Trwa to w nieskończoność. Za Płockiem rzeka zmienia się w jezioro. W 1970 r., gdy zbudowano zaporę we Włocławku, Wisła na długości niemal 60 km stała się największym sztucznym zbiornikiem w Polsce. Pod wieczór stoję na molo przy hotelu i patrzę na rozhuśtaną wiatrem powierzchnię wody. Wiślana rzeczywistość, której byłem wcześniej świadkiem – łagodny nurt, piaszczyste łachy, zarośnięte brzegi – zmieniła się w akwen otoczony ośrodkami wypoczynkowymi, żeglarską infrastrukturą i nowoczesnymi portami. Z Torunia do Chełmna jest jedynie 50 km. To najkrótszy odcinek na trasie. Kręcę bez pośpiechu, korzystając z drogi rowerowej do Unisławia. To szlak wytyczony po nasypie kolei wąskotorowej, w oddaleniu od dróg i ulic, przecinający asfaltem olchowe lasy, pastwiska z oczkami wody, nad którym stoją w bezruchu, rozrzucone niczym na obrazie Breughla, krowy przeżuwające trawę. Przystaję na peronach i dworcach zamienionych w altanki dla rowerzystów i gryzę energetyczne batony. By wjechać do Chełmna, muszę się wspiąć na strome zbocze, lawirując między przechodniami. Gdy zsiadam z roweru na głównym placu miasta, nogi nawykłe do obrotowego ruchu nie do końca rozumieją, czemu mają teraz stawiać kroki – idę więc pokracznie i wolno. W Grudziądzu pogoda gwałtownie się zmienia. Nadciąga burza. Ciemne chmury zalewają miasto potokami wody. Przeczekuję w kawiarni, śledząc w aplikacji pogodowej ruchy frontów atmosferycznych. Kolejne godziny – gdy kieruję się na Kwidzyn – przypominają ruchy skoczka szachowego na planszy. Staram się wpasować pomiędzy burzami. Koryguję trasę, szukając okienek pogodowych, ale to na nic – przed kolejnymi deszczami chowam się na przystankach autobusowych. Rzeka kryje się za wałem. Jego szczytem biegnie droga wyłożona nierównymi płytami, wybieram więc idącą niżej gruntówkę. To błąd. Nagle ziemia zmienia się w czerwoną glinę. Zeskakuję z roweru, chcąc go przeprowadzić, ale jest już za późno. Lepka maź oblepia koła. W ciągu kilkudziesięciu sekund kilogramy błota zapychają napęd i koła, które przestają się kręcić. Rower staje się nieruchliwym żelastwem, które zbiera każdy centymetr gliny. Przebycie trzystu metrów tej ścieżki zajmuje mi pół godziny. Kolejne pół schodzi na oddłubywaniu zwałów błota, uwalnianiu ramy i kół na tyle, by można było w ogóle ruszyć. Do końca dnia słucham pisków i trzasków dobiegających z napędu, łańcucha, hamulców... Wodna symbioza Do Tczewa sunę drogami kreślącymi linie po rozlewisku Wisły. W mieście przysiadam nad wodą. Wisła jest tu już szeroka, a jej nurt spokojny, jakby wydoroślała i się ustatkowała. Brzegi spina nieczynny od lat most. Zaczęto go budować w 1851 r. i wówczas był najdłuższym mostem w Europie (837,3 m). Wsparty na sześciu przęsłach został przyozdobiony neogotyckimi wieżami. Ekipy remontowe stopniowo przywracają mu świetność. Samo miasto wydaje się jednak wciąż od Wisły odseparowane, oddzielone od niej ruchliwymi ulicami i torami. To pęknięcie sprawia nienaturalne wrażenie – przeznaczeniem nadrzecznych miast jest przecież symbioza z naturą. Prowadzi mnie jednostajny szum wody. Gdy decyduję się jechać lewym brzegiem, zastępuje go ryk samochodów. Sugerowana droga rowerowa okazuje się paskiem pobocza na zatłoczonej jezdni. Z perspektywy siodełka ruch samochodowy jest szaleństwem. Rozpędzona masa metalu mija mnie o centymetry. Uciekam w bok, przez co wjeżdżam do Gdańska jakimiś zapomnianymi groblami, o których istnieniu nie miałem pojęcia, mimo że znam to miasto jak własną kieszeń. Przejechałem 500 km. Spłynąłem na rowerze z głębi kraju, przez równiny obsiane żytem, rozpalone słońcem sosnowe lasy, nitki ciemnego asfaltu, wprost do naszego największego portu handlowego. Tuż obok Wisła z cichym pluskiem znika w Bałtyku.
„Szlak Wisły” ukończony. Mateusz Waligóra przeszedł pieszo prawie 1200 km
- Nie trzeba jechać na drugi koniec świata, żeby przeżyć przygodę – mówi Mateusz Waligóra, który pokonał pieszo niemal 1200 km wzdłuż najdłuższej polskiej rzeki. – Martwi mnie wiele rzeczy związanych z przyszłością Wisły: nasza ignorancja, to, że odwróciliśmy się do niej plecami. I o tym będzie książka, którą piszemy z Dominikiem Szczepańskim: o przygodzie i lęku, ale i nadziei, którą często znajdowałem w spotkaniu z drugim człowiekiem – dodaje.
Waligóra w swoją podróż wyruszył 2 września z trójstyku granic – polskiej, czeskiej i słowackiej. Potem odwiedził źródła Wisły na zboczach Baraniej Góry, a następnie kierował się na północ, by po 46 dniach dojść do ujścia rzeki do Morza Bałtyckiego. Wzdłuż brzegów rzeki przemierzył siedem województw, kilkadziesiąt miast, setki wiosek. Najczęściej spał w namiocie, a sprzęt ciągnął na przyczepce. Gdyby nie pandemia, tej wyprawy prawdopodobnie by nie było. Waligóra od lat jeździ w najbardziej odludne miejsca planety – dwa lata temu jako pierwszy samotnie przeszedł mongolską część pustyni Gobi. Pokonywał pustynie w Boliwii i Australii, a na rowerze przejechał Andy. „Nigdy wcześniej nie pomyślałem o tym, aby przejść Polskę. Nie znam kraju, w którym żyję od 33 lat. Z tego powodu na myśl o postawieniu pierwszego kroku czuję ekscytację podobną do tej, która pojawiła się, gdy rozpoczynałem marsz przez pustynię Gobi albo rowerową podróż przez Andy” – pisał przed wyprawą. – A teraz wiem, że wyruszenie na „Szlak Wisły” było najlepszym możliwym pomysłem. Żadna forma podróży nie daje takiego wglądu w rzeczywistość jak marsz. Jego tempo pozwala przyjrzeć się wszystkiemu bez pośpiechu, poczuć każdy centymetr drogi, wysłuchać historii ludzi spotkanych na trasie – powiedział Waligóra, gdy doszedł do Ujścia Wisły w Morzu Bałtyckim. W ciągu 45 dni miał wiele przygód – odkrył piękno Puszczy Niepołomickiej, spał na pokładzie jedynej na świecie łodzi typu dubas, obok jego namiotu odbywało się rykowisko, a w okolicach Oświęcimia spotkał olbrzymiego jelenia. Nad Wisłą, jedną z ostatnich dużych dzikich rzek Europy, Waligóra widział setki tysięcy ptaków, ale też dziesiątki nielegalnych wysypisk śmieci. – Czasami czułem totalną dzikość otoczenia, innym razem odwracałem wzrok, by ciągle nie zadawać sobie pytań, dlaczego ktoś wyrzuca starą lodówkę w krzaki. Mam za to inne pytania – mówi podróżnik. I wylicza: - Czy Wisła wysycha? Co się z nią stanie, gdy dalej będą rosnąć globalne temperatury? Co ze zwierzętami, dla których jest domem? Czy jeszcze kiedyś będą pływać w niej ogromne łososie? Czy czekają nas gwałtowne powodzie? Czy Wisła nas bardziej łączy czy dzieli? Część odpowiedzi już znam, również dzięki współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym, którego eksperci tłumaczyli mi, na czym polega wyjątkowość Wisły i jakie stoją przed nią, a tak naprawdę przed nami, wyzwania związane z zmianami klimatu– mówi podróżnik. A resztę odpowiedzi, jak zapowiada, pozna w ciągu przyszłych miesięcy. Razem z dziennikarzem Dominikiem Szczepańskim („Czapkins. Historia Tomka Mackiewicza”, „Spod zamarzniętych powiek” – biografia Adama Bieleckiego) chcą wydać wspólnie książkę „Szlak Wisły. 1200 km pieszej przygody”. - Będzie to opowieść o przygodzie, która jest w zasięgu każdego z nas. Wzdłuż Wisły poznałem niezwykłych ludzi: szkutników, poszukiwaczy skarbów, pozytywnych wariatów, filozofów-samouków. Zwierzali się, odkrywali przede mną swoje historie. Chciałbym opisać te spotkania, próbując też przekazać, że nie jesteśmy tak poróżnieni, jak mówią o tym media. Polska nie jest idealna, ale na szlaku zawsze spotykała mnie życzliwość. Chciałbym też zastanowić się nad losem, który czeka Wisłę w następnych latach. Książkę wydajemy z Dominikiem sami, można nam pomóc poprzez zakupienie jej w przedsprzedaży na portalu Polakpotrafi.pl i na www.mateuszwaligora.com - mówi Waligóra. Publikację wzbogacą zdjęcia Aliny Kondrat, która towarzyszyła Waligórze podczas wyprawy. Za edycję zdjęć odpowiada Iwona El Tanbouli-Jabłońska, dyrektor artystyczna National Geographic Polska, a za skład F11-Studio. *** W wędrówce towarzyszyła Waligórze dokumentująca wyprawę fotografka Alina Kondrat. Robiła to dzięki wsparciu Nissana, który wypożyczył jej bezemisyjny model LEAF - w 100 proc. elektryczny. Samochód przydał się jej do profesjonalnej dokumentacji filmowo-zdjęciowej projektu i sprawnego przemieszczania się między kolejnymi miejscami leżącymi wzdłuż Wisły. Relacje z wyprawy: https://www.facebook.com/MateuszWaligoraOfficial/ *** Waligórę wspierali eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego realizującego projekt współfinansowany ze środków POIiŚ - Klimada 2.0; National Geographic Magazine Poland oraz: Lyofood, Buff, Keen, Devold, MSR, Lowa, Canon i Petzl. Patronat honorowy: The Explorers Club - Oddział Polski Mateusz Waligóra – specjalista od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca planety. Szczególnie upodobał sobie pustynie: od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej, samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii oraz pierwsze samotne przejście mongolskiej części pustyni Gobi. Członek The Explorers Club. W 2017 r. wydał książkę „TREK. Od marzenia do przygody. Wszystko o wędrowaniu”. Nissan jest pionierem na rynku samochodów elektrycznych dla masowego odbiorcy oraz producentem modelu LEAF, jednego z najpopularniejszych w pełni elektrycznych samochodów na świecie i w Polsce. Dążąc do osiągnięcia celu, jakim jest zerowa emisja zanieczyszczeń i zerowa liczba ofiar śmiertelnych na drogach, firma Nissan jest liderem w tej dziedzinie dzięki swojej wizji inteligentnej mobilności. Wyznacza ona kierunek prac firmy nad nowymi produktami i technologiami, a kompleksowe podejście do mobilności przyszłości określa najważniejsze decyzje firmy dotyczące sposobów zasilania pojazdów, ich prowadzenia oraz integracji ze społeczeństwem.
Krytycznie niski stan Wisły. Na zdjęciach z drona wygląda jak pustynia, a nie rzeka
W surrealistyczne obrazy zamienił się krajobraz Wisły w czasie suszy. Zobacz zdjęcia wykonane przez Tomasza Gładysa kilkanaście kilometrów od Warszawy.
Zdjęcia zostały wykonane 28 kwietnia 2020 tuż po wschodzie słońca nad rezerwatem przyrody Wyspy Zawadowskie – ok. 20 km od centrum Warszawy. Autor zdjęć, Tomasz Gładys, zrobił je przy wykorzystaniu platformy latającej z aparatem fotograficznym na wysokości ok. 250 metrów. - Zrobiłem zdjęcia odcinkowi Wisły kilkanaście kilometrów przed Warszawą, niestety obrazują krytycznie niski stan wody naszej „królowej rzek” - mówi fotograf. Wisła na zdjęciach przypomina raczej pustynię niż rzekę. Winna m.in. ciepła zima - Stan wody na Wiśle jest niższy niż w analogicznym okresie w ubiegłym roku - alarmuje prof. Paweł Rowiński, hydrolog, wiceprezes PAN w rozmowie z PAP. Powodów takiego stanu rzeczy jest kilka. Przede wszystkim ciepła i bezśnieżna zima. - Z reguły na wiosnę stan wód był wyższy, wraz z podniesieniem się temperatur topniały śniegi w górach. Tylko że tegoroczna zima była bardzo ciepła i spadło bardzo niewiele śniegu; głównie w najwyższych partiach gór, a na pozostałym obszarze Polski w ogóle. Nie ma co się więc topić i spływać rzekami – tłumaczy prof. Rowiński na łamach PAP. Ponadto w Warszawie trwa bardzo długi okres bezdeszczowy. Ostatnie opady deszczu miały miejsce w połowie marca - wówczas spadło powyżej jednego litra na km2. Przed nami historyczna susza? - Jeśli nie pojawią się regularne opady deszczu to latem czeka nas jedna z największych susz w historii Polski - diagnozuje prof. Rowiński. Przy tegorocznej suszy możliwe jest, że Wisła odsłoni zatopione zabytki. W 2015 roku, gdy rzeka na wysokości Warszawy osiągnęła rekordowo niski poziom - 26 cm, na jej dnie ukazały się „skarby” zrabowane podczas potopu szwedzkiego. Niestety, problemu suszy nie da się rozwiązać szybko i łatwo - ich zakres i częstotliwość związane są z globalnymi zmianami klimatu
Spod powierzchni Wisły w Warszawie wyłonił się zagadkowy wrak statku. Historycy sugerują, że może chodzić o luksusową "Bajkę", która służyła za bastion obrońców Czerniakowa w czasie powstania w 1944 roku.
Poziom wody w Wiśle wynosi dziś w Warszawie ledwie ponad 70 cm. Często w takiej sytuacji spod jej powierzchni wyłania się dużo śladów historii, m.in. łupy, które Szwedzi rabowali z miasta podczas potopu w XVII wieku. W 2011 roku naukowcy wyłowili z dna rzeki pięć ton skarbów tego okresu – głównie dzieł sztuki, elementów zabytkowych budynków. Nowe znalezisko jest jeszcze większe. W okolicach wylotu ulicy Wilanowskiej na lewym brzegu Wisły znaleziono wrak statku. – Z Wisły ukazały się kawałki złomu. Najpewniej to fragmenty wraku parostatku Bajka, tak wynika z analizy powojennych map z zatopionymi na Wiśle jednostkami. Nieopodal być może są też szczątki statku Łokietek – mówi w rozmowie z serwisem tvnwarszawa.pl, Robert Jankowski, prezes zarządu fundacji Rok Rzeki Wisły. Przypuszczenia te potwierdza Michał Krasucki, zastępca stołecznego konserwatora zabytków. Bajka była luksusowym statkiem pływającym przed wojną wzdłuż wiślanych nabrzeży. Odbywały się na niej imprezy wyższych sfer. W czasie powstania warszawskiego została trafiona pociskiem, przewróciła się na bok i częściowo skryła się pod wodą. Dzięki temu stała się bastionem dla obrońców Czerniakowa – jednym z niewielu miejsc, gdzie mogli skryć się przed niemieckim ostrzałem z mostu Poniatowskiego. Statek bronił się przez miesiąc. Po wojnie przysypano go gruzem ze zniszczonych kamienic. Jeśli przypuszczenia co do wraku potwierdzą się, znalazcy będą chcieli zainteresować nim Muzeum Powstania Warszawskiego – informuje tvnwarszawa.pl.
Przez pięć miesięcy władze Warszawy będą apelowały do mieszkańców miasta o dbanie o stołeczny odcinek rzeki.
Celem kampanii "Dzielnica Wisła. Wyjdź na czysto” jest zbudowanie poczucia odpowiedzialności za tereny nadwiślańskie i niezaśmiecanie ich. – Kampania ma nie tylko zachęcić warszawiaków do spędzania czasu nad rzeką, ale także uświadomić im współodpowiedzialność za te tereny. Każdy, kto korzysta z uroków Wisły i jej nabrzeży, powinien zdawać sobie sprawę, że pozostawione śmieci nie tylko szpecą otoczenie. Wpływają także negatywnie na bezpieczeństwo innych użytkowników tych miejsc oraz wiślanego ekosystemu – mówi wiceprezydent Michał Olszewski. Główne działania zaplanowane w ramach kampanii realizowane będą na całym warszawskim odcinku Wisły. Edukatorzy pojawią się między innymi na bulwarze, miejskich plażach, w rejonie Portu Czerniakowskiego, na Nadwiślańskim Szlaku Rowerowym i ścieżce rekreacyjnej na praskim brzegu. Kampania potrwa pięć miesięcy – od maja do końca września – informuje Warszawski Serwis Prasowy.
W październiku za hotele w polskich górach zapłacimy do 12% mniej niż w poprzednich miesiącach - wynika z raportu trivago.pl
Jesień to wbrew pozorom dobra pora, by odwiedzić południe kraju - choćby na weekend. Potrafi być przyjemna i fotogeniczna, a hotele w wielu miejscach tanieją. Październik tego roku wypada szczególnie korzystnie w porównaniu z zeszłorocznymi statystykami. Zestawienie średnich cen noclegów w górach opublikował serwis trivago.pl, zajmujący się porównywaniem cen hoteli na całym świecie. Z raportu wynika, że w październiku 2014 zapłacimy nawet do 15% mniej niż rok temu. Krynica Zdrój - w październiku za pokój dwuosobowy typu standard zapłacimy średnio 284 zł. To 12% mniej w porównaniu do poprzedniego miesiąca. Atrakcyjnymi cenami kuszą również inne miejscowości na południu kraju: 180 zł, czyli 11% mniej niż w zeszłym roku, zapłacimy na Podhalu w Poroninie, a o 6% mniej w Wiśle (184 zł). Według danych trivago.pl, w Karpaczu za nocleg dla dwóch osób zapłacimy o 10% mniej niż we wrześniu (209 zł), w Bukowinie Tatrzańskiej 7% mniej (209 zł), a w Krakowie 6% mniej (305 zł). Drożej niż rok temu, ale wciąż taniej niż w ubiegłym miesiącu, przenocujemy w Zakopanem (247 zł) oraz w Szklarskiej Porębie (218 zł). Jesienią ceny spadają z miesiąc do miesiąca.
Najniższy w historii poziom wody w Wiśle na odcinku warszawskim pozwolił zajrzeć w karty historii miasta. Te sprzed kilkudziesięciu, a także kilkuset lat
To, co odsłoniła Wisła w Golędzinowie pokazuje, jak wiele zniszczyli w Warszawie Szwedzi podczas potopu. Bo to właśnie z tego okresu pochodzą skarby takie jak: balustrady, marmurowe posadzki, fontanny, fragmenty schodów, a nawet całych klatek schodowych. Według archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy od 2009 roku szukają na dnie Wisły śladów przeszłości, znaleziska trafiły do rzeki z zatopionych szkut szwedzkich. Przynajmniej jedna z nich poszła na dno w 1655 lub 1656 roku. Transportowano nią zrabowane fragmenty budowli. Szkuta mogła uderzyć w kamień lub rozbić się na mieliźnie nieopodal Golędzinowa, osiedla na warszawskiej Pradze-Północ. Inna hipoteza zakłada, że Szwedzi sami ją zatopili, gdy doszli do wniosku, że i tak ze względu na niski poziom wody daleko nie dopłyną. Kierujący pracami dr Hubert Kowalski z Instytutu Archeologii UW powiedział PAP, że trudno jest oszacować, ile spośród zrabowanych dóbr wciąż spoczywa na dnie Wisły. Jedna szkuta mogła przewozić od 20 do 40 ton. Do tej pory wydobyto mniej niż 20 ton materiałów. Część z nich jeszcze w 1906 roku, podczas prac piaskarskich. Pozostaje pytanie, co zrobić z cennymi znaleziskami? Archeolodzy chcieliby, aby trafiły one na stałą ekspozycję do Zamku Królewskiego, np. przy Arkadach Kubickiego. Te, które już wydobyto, na razie magazynowane są w hangarze policji rzecznej. Złupione przez Szwedów skarby to niejedyne starocie wyłowione w ostatnich dniach z Wisły. Woda ujawniła także starą minę. Niewybuch pochodził z czasów drugiej wojny światowej. Obyło się bez szkód - miną zajęli się saperzy.