National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-18T10:11:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Topią się śmietniska wikingów na Grenlandii. Naukowcy wykryli w nich DNA patogenów
items: Sensacyjne odkrycie w Norwegii. Pochówek, który zmienia historię wikingów
items: Valhalla stanowi centrum potęgi Odyna. Zamiast odpoczynku na bohaterów czeka tam wieczny trening i ostateczne poświęcenie
items: Ragnar Lothbrok, czyli Kosmate Portki. Czy legendarny wikiński władca istniał naprawdę?
items: Tym statkiem wikiński władca Norwegii popłynął do Walhalli. Dawne tradycje szkutnicze są tu wciąż żywe
items: Legendarna osada odkryta dzięki rowerowi Huragan. „To mało znana perła polskiej archeologii”
items: Archeolodzy odkryli masowy grób z czasów wikińskich. „Nigdy bym się nie spodziewała, że znajdę coś takiego”
items: Dlaczego wikingowie zniknęli z Grenlandii? Naukowcy mają nowe tropy
items: Słowianie kontra wikingowie. Jakie relacje łączyły ich we wczesnym średniowieczu? – nowy podcast
items: Udałem się tropem „Atlantydy Bałtyku”. Trafiłem do podziemi z zagadkowymi cylindrami
items: Muszle i skrzydła ptaków w grobie kobiety z epoki wikingów. „Najbardziej niezwykła rzecz”
items: Wikingowie budowali specjalne sale do picia miodu. Jednak co innego było ich ulubionym trunkiem
items: Wikingowie w świecie islamskim – arabski skarb znaleziony w Anglii
items: Krzyż czy młot Thora? Archeolodzy odkryli nietypowy artefakt
items: Zaskakujące znalezisko w Norwegii. Kobieta spoczęła w łodzi – nie była sama
items: Tak wyglądało życie w czasach wikingów. Pokazuje to najnowsze odkrycie w Szwecji
items: Wcielił się w wikinga i przepłynął 5000 km. Co udało się ustalić archeologowi?
items: Najnowsze badania archeologiczne i literackie odkrywają tajemnice ciąży w czasach wikingów
items: Nieznane wcześniej fakty o wikingach. Cierpieli na poważne choroby
items: Odkryto największą budowlę z epoki wikingów w Anglii. Ma tysiąc lat
items: W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
items: Zaskakujące praktyki pogrzebowe wikingów. W grobie znaleziono nietypowy artefakt
items: W polskiej rzece odnalazł wczesnośredniowieczny miecz wikinga. Po 2 latach trafił do muzeum
items: Gotlandia – odkryj wyspę wikingów, festiwali i niesamowitych krajobrazów
items: W Szwecji odnaleziono ogromny cmentarz wikingów. W przeszłości został całkowicie zniszczony

Topią się śmietniska wikingów na Grenlandii. Naukowcy wykryli w nich DNA patogenów
type: item
date: 2026-06-18T10:10:16.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bakterie
subject: grenlandia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wikingowie
description: Śmietniska wikingów i Inuitów sprzed setek lat na Grenlandii to nie tylko skarbnica wiedzy dla archeologów. To także rezerwuar mikrobów, których DNA przetrwało w lodzie. Czy topniejąca wieczna zmarzlina uwolni patogeny i czy są one dla nas zagrożeniem?
encoded: Historia ludów północy, w tym wikingów, kojarzy się nam głównie z ich śmiałymi wyprawami łupieżczymi. Skandynawowie byli jednak przede wszystkim bardzo zaradnymi osadnikami, którzy zajmowali trudno dostępne terytoria. Jedna z takich opowieści dotyczy Grenlandii, gdzie ludzie dotarli już w połowie III tysiąclecia p.n.e. Ówczesne społeczności określamy mianem paleo-Inuitów. Osadnicy nordyccy trafili tam między X a XV wiekiem naszej ery. Każda z tych kultur pozostawiła po sobie śmietniska zawierające kości zwierząt, odchody, muszle i inne odpady domowe. Naukowcy właśnie się w nie zagłębili. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie naukowym „Frontiers in Microbiology”. Archeologiczna bomba biologiczna? Obecnie temperatury w Arktyce rosną trzy do czterech razy szybciej niż średnia światowa, co prowadzi do destabilizacji wiecznej zmarzliny. Skute lodem dawne osady powoli topią się i są narażone na działanie czynników zewnętrznych, erozję i wypłukiwanie materiału do rzek oraz mórz. Budzi to obawy o możliwość uwolnienia niebezpiecznych patogenów. Zarodniki wąglika uwolnione z rozmarzającej wiecznej zmarzliny na Syberii w 2016 roku spowodowały śmierć około 2 tysięcy reniferów i być może jednej osoby. Wydaje się więc, że zagrożenie jest prawdopodobne. Jak tropić niewidzialne zagrożenie? Aby ocenić ryzyko, zespół naukowców wykorzystał metagenomikę do porównania mikrobów z 78 próbek pobranych ze śmietnisk z różnych okresów z 143 próbkami okolicznej gleby. W celu pozyskania materiału ze stanowisk archeologicznych wykorzystywano również świdry. Badania objęły lokalizacje w zachodniej i południowej Grenlandii, takie jak Qajaa czy Nuuk. Dzięki analizie DNA badacze mogli zidentyfikować sygnatury bakterii, nawet jeśli same mikroorganizmy były już martwe. Śmietniki wiecznie żywe? Badania wykazały, że śmietniska posiadają unikalną sygnaturę mikrobiologiczną, wyraźnie różniącą się od otaczającej gleby. Są one bogate w bakterie związane z człowiekiem i zwierzętami, w tym oportunistyczn…

wiking-49c576f.jpg
width: 1575
height: 1050

Sensacyjne odkrycie w Norwegii. Pochówek, który zmienia historię wikingów
type: item
date: 2026-04-20T08:33:58.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grób
subject: norwegia
subject: wikingowie
description: Zanim pojawili się wikingowie, w Skandynawii istniała już tradycja pochówków okrętowych. Nowe odkrycie z kurhanu Herlaugshaugen w Norwegii pokazuje, że początki tego rytualnego pogrzebu sięgają znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono.
encoded: W powszechnym wyobrażeniu pochówek wikińskiego wodza jest bardzo widowiskowy. Ciało zostaje złożone do ozdobnego statku. Na jego torsie spoczywa miecz, który trzyma oburącz. Wokół niego leżą przedmioty przypominające o jego dawnej chwale. Grupa mężczyzn popycha łódź, która powoli odpływa w stronę zachodzącego słońca. Łucznik stojący na klifie podpala strzałę, naciąga cięciwę, a następnie oddaje strzał. Pocisk bezbłędnie trafia w pokład, który zapala się po kilku sekundach. Tak kończy się ziemska droga skandynawskiego wojownika, który na swojej płonącej łodzi odpływa w zaświaty. Jak naprawdę wyglądały pogrzeby wikingów? Takie obrazy utrwaliły się w filmach i serialach o wikingach, choć rzeczywistość była bardziej złożona. Pochówki łodziowe rzeczywiście należały do ważnych elementów kultury elit Skandynawii, jednak w wielu przypadkach odbywały się na lądzie, w kurhanach, a nie na otwartym morzu. Przez długi czas archeolodzy zakładali, że monumentalne pochówki okrętowe są zjawiskiem charakterystycznym dla wczesnej epoki wikingów, rozwijającym się głównie od VIII–IX wieku. Jednak nowe badania kurhanu Herlaugshaugen, jednego z największych w Norwegii, położonego na niewielkiej wyspie u wybrzeży Namdalen, pokazują, że ta tradycja była znacznie starsza i bardziej złożona, niż dotąd przypuszczano. Jak wynika z analizy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Antiquity”, w kopcu grobowym odkryto ślady konstrukcji drewnianej oraz żelazne nity. Archeolodzy twierdzą, że są to pozostałości po statku datowanym na koniec VII lub początek VIII wieku. Odkrycie, które zmienia historię wikingów To oznacza, że jest to prawdopodobnie jeden z najwcześniejszych znanych pochówków łodziowych w Skandynawii, jeszcze sprzed pełnym ukształtowaniem się tzw. „epoki wikingów”. W praktyce oznacza to, że nie mamy do czynienia z nagłym pojawieniem się tej tradycji, lecz z procesem stopniowego rozwoju i rozpowszechniania się idei monumentalnego pochówku elit morskich. Kurhan Herlaugshaugen miał być miejs…

statek-pochowek-6eda9bf.jpg
width: 1280
height: 633

Valhalla stanowi centrum potęgi Odyna. Zamiast odpoczynku na bohaterów czeka tam wieczny trening i ostateczne poświęcenie
type: item
date: 2026-03-07T11:59:26.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: mity
subject: norwegia
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Valhalla, magiczna kraina, gdzie Odyn gromadzi ogromną armię i karmi wojowników dzikiem, jest jednym z najważniejszych składników nordyckiej mitologii – pięknej i fascynującej, ale także mrocznej i przerażającej. Powszechnie jest przedstawiana jako miejsce wiecznego szczęścia wikingów. Jednak rzadko wspomina się, że dla wojownika nagrodą nie był odpoczynek, a wieczna wojna, będąca niczym innym, jak przygotowaniem do ostatecznego poświęcenia.
encoded: Spis treści: Złote serce Asgardu Konstrukcja z oręża Mieszkańcy Valhalli Rutyna w krainie bogów i bohaterów Współczesna kultura – od oper Wagnera, po komiksowe uniwersa i gry wideo – zredukowała obraz Valhalli do „wikińskiego raju”, pełnego piwa i romantycznej walki. Należy jednak podkreślić, że rzeczywista, czyli zgodna z pierwotnym mitem, natura tego miejsca jest znacznie bardziej złożona i mroczniejsza, niż mogłoby się wydawać. Bez współczesnych naleciałości dom poległych wojowników jawi się jako gigantyczne koszary, twierdza ostatecznej obrony i polityczne centrum, w którym Odyn gromadzi zasoby na dzień sądu. Złote serce Asgardu Według przekazów zawartych w mitologii nordyckiej, Valhalla nie unosi się w próżni. Źródła precyzyjnie osadzają ją w geografii Asgardu, świata bogów Aesirów. „Grímnismál”, pieśń w której Odyn wyjawia tajniki kosmosu, wskazuje, że Valhalla znajduje się w krainie zwanej Glaðsheimr. Pod tą nazwą kryje się piąta z wymienianych w poemacie niebiańskich siedzib, opisywana jako „rozciągająca się szeroko” i „jaśniejąca złotem”. Snorri Sturluson w „Gylfaginning” dopowiada, że Glaðsheimr to nie tylko parcela pod Valhallę. Kraina ta jest miejscem zgromadzeń rady bogów, zawierającym trzynaście wysokich tronów dla Aesirów – męskich bóstw. Oznacza to, że koszary armii Odyna nie zostały zepchnięte na peryferia Asgardu, a stanowią jego administracyjne i reprezentacyjne centrum. Siedziba Wszechojca sąsiaduje z Vingólf, salą zgromadzeń bogiń. Sugeruje to, że wojna, która w nordyckiej mitologii jest męską domeną, i sacrum są w tym świecie nierozerwalnie splecione. Konstrukcja z oręża Valhalla nie jest kamienną twierdzą czy drewnianą chatą. Bardziej przypomina ogromny pomnik wojny. Zgodnie z opisami zawartymi w „Grímnismál” i powtórzonymi w „Eddzie prozaicznej”, każdy element konstrukcyjny budynku pełni funkcję symboliczną i praktyczną. Dach ze złotych tarcz Budynek nie jest kryty strzechą czy gontem. Jego połać dachowa składa się z tysięcy złotych tarcz, uł…

valhalla-1-9cda00d.jpg
width: 1536
height: 1026

Ragnar Lothbrok, czyli Kosmate Portki. Czy legendarny wikiński władca istniał naprawdę?
type: item
date: 2026-02-21T13:28:37.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: dania
subject: legenda
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Miał być postrachem Anglii i Francji, bezpośrednim powodem powołania Wielkiej Armii Pogańskiej i kochankiem mitycznej królowej Aslaug. Legenda Ragnara Lothbroka fascynuje miłośników historii od niemal tysiąca lat. Ten mityczny nordycki dowódca został główną postacią bijącego rekordy popularności serialu „Wikingowie”. Niestety, wciąż nie wiadomo, czy Wiking Ragnar Lothbrok naprawdę istniał.
encoded: Spis treści: Wojownik nienarodzony Ragnar, ojciec wojowników Trzy żony Ragnara Zabijał mityczne stworzenia, grabił na niewyobrażalną skalę, śmiał się śmierci w twarz – a czyniąc to wszystko pomógł ukształtować istniejący do dziś archetyp wikińskiego wojownika. Ragnar Lothbrok (Lodbrok) – którego przydomek wbrew temu, jak opisano go w serialu „Wikingowie” nie oznacza „łamiącego prawa”, lecz „kosmate spodnie” – prawdopodobnie nie istniał naprawdę, a na jego historię składają się opowieści o przynajmniej kilku wikińskich wodzach z IX wieku. Co ciekawe, chociaż badacze powątpiewają w istnienie Ragnara, to już jego synowie są postaciami historycznymi, których życie jest dobrze udokumentowane. Jak to możliwe? Wojownik nienarodzony Nic, co wiemy o Ragnarze Kosmatych Portkach (Kosmatoportym?), nie jest pewne. Według legend żył w IX wieku, czyli w środkowym okresie tak zwanej epoki wikingów. Uznaje się, że poniósł śmierć przed 865 rokiem naszej ery. Miał umrzeć w dole pełnym jadowitych węży, do którego wrzucił go anglosaski władca Northumbrii Ella lub Ælle. Dowiedziawszy się o śmierci ojca, synowie Ragnara zwołali tzw. Wielką Armię Pogan i ruszyli na wysypy. Jednym z kandydatów na pierwowzór Ragnara jest wikiński przywódca Danii o imieniu Reginheri, który w 845 roku zaatakował Paryż. Współczesne źródła opisują ten najazd jako wyjątkowo brutalny, wspominając o licznych jeńcach i ponad stu straconych osobach. Wkrótce potem Reginheri wrócił do Danii, gdzie zmarł. Nic więcej o nim nie wiemy. Lothbrok mógł pierwotnie być postacią odrębną od Ragnara, a pochodzenie samego imienia było przedmiotem intensywnych debat. Islandzki uczony Ari Þorgilsson, piszący w latach 1120–1133, jako pierwszy połączył imiona „Ragnar” i „Lothbrok”, twierdząc, że to „Ivar, syn Ragnara Lothbroka” zabił Edmunda z Anglii Wschodniej. Bo tak naprawdę Ragnar Lothbrok pojawił się w historiografii poprzez swoich domniemanych synów. Ragnar, ojciec wojowników Ivar Ragnarsson, zwany też Ivarem Bez Kości, Halfdan i…

ragnar-lothbrok-shutterstock2674063541-267ff89.jpg
width: 4096
height: 2236

Tym statkiem wikiński władca Norwegii popłynął do Walhalli. Dawne tradycje szkutnicze są tu wciąż żywe
type: item
date: 2026-02-21T08:16:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: norwegia
subject: rekonstrukcja
subject: średniowiecze
subject: statek
subject: wikingowie
description: Na północy Norwegii, w krainie fiordów i czystej energii, gdzie powietrze jest tak czyste, że chciałoby się je jeść łyżką, znajduje się miejsce o królewskim rodowodzie. W dawnym centrum wikińskiego świata, do dziś słynącym z tradycyjnego szkutnictwa, stoi muzeum zbudowane dla jednego obiektu. Dla największego odnalezionego wikińskiego statku z IX wieku n.e.
encoded: Spis treści: Wojowniczy podróżnicy Statek, który powstał z martwych Las w Bjørkedalen Najlepsze historie zawsze przychodzą do nas przypadkiem. Jakby czekały na chwilę dekoncentracji, by wejść w nasze życie tylnymi drzwiami. W moje życie wikingowie weszli wyrąbując otwartą bramę. Odkąd pierwszy raz przeczytałam o potężnych Waregach strzegących bizantyjskich cesarzy – ludziach, którzy pokonywali cztery tysiące kilometrów morzem, rzekami i lądem, by wstąpić do elitarnej jednostki – wiedziałam, że wikiński świat zalęgnie się w mojej głowie na dobre. Taka brawura działa na wyobraźnię. Wojowniczy podróżnicy Wiele lat później miałam okazję zwiedzić będącą niegdyś sercem i duszą Konstantynopola świątynię Hagia Sophia. Przy dawnych komnatach zarezerwowanych dla basileusa, przed pięknie zdobionymi drzwiami, na marmurowej balustradzie, widniały wyskrobane nożem runy. Napisy, jakie do dziś widuje się na ławkach: ten napis zrobił Halfdan. Inny napis zrobił Ari. Stałam tam, patrzyłam i wyobrażałam sobie hardych, wysokich, blondwłosych, wytatuowanych wikińskich wojów czekających, aż cesarz przebierze się w ceremonialne szaty i zasiądzie na swym miejscu w kapiącej złotem Świątyni Mądrości Bożej. Chociaż przez lata trafiałam na wikińskie historie i artefakty w różnych miejscach świata, to lecąc do Nordfjordeid, niewielkiego miasteczka w zachodniej Norwegii, nie myślałam o wikingach zupełnie. Moje myśli zaprzątało podziemne centrum obliczeniowe i jeden z najpotężniejszych komputerów świata, którego możliwości miałam właśnie poznać. I chyba właśnie ta dekoncentracja sprawiła, że w moje życie wpłynął Myklebust, długi na 30 metrów największy znany statek wikiński, który stał się mogiłą dla wielkiego wodza. Statek, który powstał z martwych Przy samym nabrzeżu Nordfjordeid, w miejscu, do którego wpływają wielkie wycieczkowce, stoi nieduży, nowoczesny budynek z dwuspadowym dachem. Znajduje się w nim Sagastad, oddane w 2019 roku centrum wiedzy o epoce wikingów w zachodniej Norwegii. Główną …

statek-wikingow-92ca643.jpeg
width: 3024
height: 4032

Legendarna osada odkryta dzięki rowerowi Huragan. „To mało znana perła polskiej archeologii”
type: item
date: 2026-02-13T09:15:24.000Z
creator: Jakub Jagodziński
subject: Historia
subject: archeologia
subject: legenda
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Truso – krótka i enigmatyczna nazwa, odnotowana we wczesnośredniowiecznym dokumencie rozpaliła wyobraźnię kilku pokoleń archeologów. Wiedzeni intuicją badawczą, uwierzyli w możliwość odkrycia legendarnego portu. Wyniki badań przeszły najśmielsze oczekiwania. Co wikingowie robili na terenie dzisiejszej Polski?
encoded: Spis treści: Tajemniczy Wulfstan Poszukiwania Truso i narodziny legendy Odkrycie na miarę Troi i Schliemanna Wikingowie z Truso Różdżka i inne artefakty W tej historii jest wszystko, czego oczekujemy od najlepszych powieści przygodowych: tajemniczy dokument, legenda zaginionego miejsca, młody, ambitny archeolog i… wikingowie. Najlepsze jest jednak to, że ta historia wydarzyła się naprawdę. Skandynawską osadę Truso odkryto w okolicach dzisiejszego Elbląga. Truso było typowym emporium okresu wikińskiego, ośrodkiem charakterystycznym dla skandynawskich kupców i rzemieślników, dla których było to miejsce do pracy i życia od końca VIII do schyłku X wieku. Mieszkały tu całe rodziny, tworząc miejsce podobne do szwedzkiej Birki czy duńskiego Hedeby. Tajemniczy Wulfstan Nikt nie wpadłby na pomysł poszukiwań osady Truso, gdyby w końcu IX wieku Alfred Wielki, król Wesseksu, nie zlecił wyprawy badawczej na ziemie Prusów. W podróż z duńskiego Hedeby do położonego gdzieś w delcie Wisły Truso wyruszył niejaki Wulfstan. Rysuje się on jako postać niezwykle zagadkowa, przysparzająca historykom problemów interpretacyjnych. Przykładowo prof. Przemysław Urbańczyk puentował swój wywód na jego temat w uderzająco ogólny sposób: „trzeba uznać, iż faktycznie istniał jakiś Wulfstan”. O ile uczeni zgadzają się więc co do jego historyczności, o tyle nie są już zgodni co do tego, kim właściwie był. Najczęściej przedstawia się go jako anglosaskiego żeglarza, podróżnika, kupca lub misjonarza. Z pewnością musiał być ważną osobistością na dworze króla Alfreda. Relacja z jego wyprawy ukazała się w wydanej przez wspomnianego władcę „Chorografii” Orozjusza. W dokumencie tym Wulfstan nie napisał jednak nic o samym Truso, bowiem celem jego podróży było opisanie społeczności pruskich zamieszkujących okoliczne ziemie. Skąd więc wiedza o Truso? Otóż relacja zawiera dość szczegółowy opis podróży, a fragment mówiący: „Od wschodu spływa tutaj do Zalewu Estyjskiego rzeka Ilfing – z tego jeziora, nad którego brz…

Cyfrowa-wizualizacja-Truso-fot.-Archiwum-MAH-0093329.jpg
width: 6000
height: 3600

Archeolodzy odkryli masowy grób z czasów wikińskich. „Nigdy bym się nie spodziewała, że znajdę coś takiego”
type: item
date: 2026-02-11T06:59:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: anglia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: odkrycia archeologiczne
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Dziesięciu mężczyzn spoczywało w jednym, wspólnym dole, który archeolodzy przebadali w Anglii. Na ich kościach zachowały się wyraźne ślady przemocy, a wśród zmarłych znajdowała się osoba o niemal dwumetrowym wzroście. Uwagę badaczy przykuły również ślady po trepanacji czaszki. Kim byli ci ludzie i dlaczego spotkał ich tak brutalny los?
encoded: Do niezwykłego odkrycia doszło w miejscowości Wandlebury, kilka kilometrów od Cambridge. Podczas prac archeologicznych natrafiono tam na dół o wymiarach cztery na jeden metr. W jego wnętrzu panował nieład, który zszokował badaczy. Wśród kości doliczono się szczątków dziesięciu osób. Nie był to jednak zwykły pochówek. Obok czterech kompletnych szkieletów znajdował się stos samych nóg oraz czaszki pozbawione reszty szkieletu. Część zmarłych została wrzucona do dołu twarzą do ziemi. Ułożenie ich rąk sugeruje, że przed śmiercią mogli być związani. Dla archeologów było to ogromne zaskoczenie, zwłaszcza że wcześniej najciekawszym znaleziskiem na tym terenie była… plastikowa przykrywka opakowania od cukierków sprzed sześciu dekad. Średniowieczna masakra na pograniczu królestw Naukowcy przeprowadzili analizy radiowęglowe kości. Wyniki wskazały, że ludzie ci zmarli między 772 a 891 rokiem naszej ery. W IX wieku okolice dzisiejszego Cambridge należały do wyjątkowo niebezpiecznych. Była to strefa graniczna pomiędzy królestwem Mercji a Anglią Wschodnią. W 870 roku tereny te zostały opanowane przez wikingów, a przez kolejne dekady dochodziło tu do brutalnych walk o kontrolę nad regionem. Wandlebury Country Park, znany dziś jako spokojne miejsce spacerów, w średniowieczu pełnił zupełnie inną rolę. Znajdował się tu starożytny fort, będący ważnym punktem orientacyjnym i miejscem zgromadzeń. To właśnie tutaj mogły rozgrywać się dramatyczne wydarzenia, których śladem jest odkryty masowy grób. Olbrzym z dziurą w głowie Najbardziej niezwykłym znaleziskiem był szkielet młodego mężczyzny w wieku od 17 do 24 lat. Wyróżniał się on imponującym wzrostem, sięgającym niemal dwóch metrów. W czasach, gdy przeciętny mężczyzna mierzył około 167 centymetrów, musiał robić ogromne wrażenie na otoczeniu. W jego czaszce archeolodzy odkryli owalny otwór o średnicy trzech centymetrów. Był to wyraźny ślad po trepanacji. Naukowcy podejrzewają, że mężczyzna cierpiał na guz przysadki mózgowej — schorzenie pr…

wiking-f214295.png
width: 1575
height: 1050

Dlaczego wikingowie zniknęli z Grenlandii? Naukowcy mają nowe tropy
type: item
date: 2026-02-07T07:22:38.000Z
creator: Neil Shea
subject: Historia
subject: grenlandia
subject: norwegia
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Wikingowie na Grenlandii przez niemal 500 lat budowali farmy, kościoły i osady. Potem, w XV wieku, zniknęli. A stało się to bez śladów wojen czy katastrof. Europejskie kroniki milczą o ich losie. Dziś archeologia zaczyna odsłaniać nowe tropy tej zagadki.
encoded: Spis treści: Wikingowie na Grenlandii. Krótka historia Początek końca wikingów na Grenlandii Zaginieni wikingowie. Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie Relikty po pierwszych osadnikach Sprzyjające anomalie klimatyczne Co przyniosło kres Skandynawom na Grenlandii? Białe złoto – prawdziwy cel wikingów Inuici kontra wikingowie Pożegnanie z wikingami Kiedy po raz pierwszy spotkałem Michaela Nielsena, właśnie wrócił z letnich wykopalisk na stanowisku związanym z wikingami w południowej Grenlandii, niedaleko miejsca, w którym mieszkał jako dziecko. Większość takich miejsc na wyspie zdaje się szybko niszczeć, a ich zakopane artefakty topią się w rodzaj brązowego szlamu. Ale to konkretne, wilgotne, bagniste miejsce stworzyło to, co archeolodzy nazywają „dobrymi warunkami konserwacji”. Odnaleziono tu małą rzeźbę konia. Na Grenlandii znaleziono wiele takich obiektów i, jak można się domyślić, były to dziecięce zabawki. Podobnie jak wiele innych elementów opowieści o wikingach, konie są niewyraźne i trudne do umiejscowienia. Czy były nie tylko zabawkami, ale i amuletami? Czy miały jakąś duchową moc? Czy wikingowie naprawdę wiązali grzywy koni w ten sposób? – Jest tyle rzeczy, których o nich nie wiemy. To ogromna tajemnica. To po prostu niesamowicie ekscytujące – powiedział mi z uśmiechem na twarzy. Wikingowie na Grenlandii. Krótka historia Oto co wiemy. Około roku 1000 n.e. grupa wikingów wypłynęła na zachód z Islandii w poszukiwaniu nowych lądów i nowych możliwości. Dowodził nimi banita Erik Thorvaldsson, lepiej znany nam jako Erik Rudy, którego historyczka Eleanor Barraclough opisuje jako „porywczego, seryjnego mordercę”. Thorvaldsson „odkrył” wyspę, odsiadując wyrok wygnania za morderstwo, i według średniowiecznych zapisów nadał nowemu, pokrytemu lodem terytorium nazwę Grænland (Zielona Kraina), co było wczesnym eksperymentem w zakresie brandingu. Zadziałało. Kolonie powoli rozprzestrzeniały się przez kręte fiordy południowo-zachodniej Grenlandii, gdzie osadnicy trzymali się …

Zrzut-ekranu-2026-02-06-134114-37d547e.png
width: 1224
height: 634

Słowianie kontra wikingowie. Jakie relacje łączyły ich we wczesnym średniowieczu? – nowy podcast
type: item
date: 2026-02-02T12:13:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: archeologia
subject: słowianie
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: W Skandynawii znajdowane są słowiańskie naczynia ceramiczne, biżuteria, a nawet pozostałości po konstrukcjach, które mają ponad 1000 lat. Czy to oznacza, że nasi przodkowie przyczynili się do powstania pierwszych skandynawskich królestw? O relacjach wikińsko-słowiańskich rozmawiamy w nowym podcaście National Geographic Polska z dr. Jakubem Jagodzińskim.
encoded: To już czwarty odcinek cyklu „Wszystkie Tajemnice Słowian”. Tym razem skupiamy się na kontaktach Słowian z wikingami, do których dochodziło ponad 1000 lat temu. Do tej pory dominowała w przestrzeni publicznej narracja, wedle której to Słowian mieli zdominować przybysze z północy. A Mieszko I miał być wikingiem. Rozmowa z dr. Jakubem Jagodzińskim Nasz kolejny gość, dr Jakub Jagodziński, jest doktorem nauk humanistycznych w zakresie archeologii, a także etnologiem i antropologiem kultury, pracownikiem Działu Naukowego w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu. Jest też autorem artykułów naukowych i popularnonaukowych oraz książki „Goście, kupcy, osadnicy. Kontakty Słowian Zachodnich i Skandynawów w epoce wikingów”. Zaginione emporium Truso W tym odcinki rozmawiamy między innymi o jedynym na ziemiach polskich wikińskim emporium Truso, które odkryto niedaleko Elbląga 40 lat temu. Miejsce to zostało założone przez Skandynawów i istniało od VIII do schyłku X wieku. Wiedza o istnieniu Truso pochodzi tylko z jednego źródła pisanego – relacji anglosaskiego podróżnika Wulfstana. Głównymi towarami handlowymi był tam bursztyn oraz prawdopodobnie niewolnicy, co potwierdzają znaleziska kajdan i arabskich monet. Osada miała charakter nieagrarny i składała się z trzech części: strefy portowej, centralnej oraz peryferyjnej. – Ta osada była na wskroś skandynawska. Ona była przez Skandynawów założona, kontrolowana, łączyła szlaki handlowe – opowiada dr Jagodziński. Czy Mieszko I był wikingiem? Dr Jakub Jagodziński kategorycznie stwierdza na podstawie źródeł, że Mieszko I nie był wikingiem. Nie istnieją żadne przesłanki historyczne ani archeologiczne, które wskazywałyby na skandynawskie korzenie pierwszych Piastów – przekonuje badacz. Z podcastu dowiemy się, że koncepcja ta zrodziła się w nauce kilkaset lat temu, gdy polscy uczeni zaczęli zastanawiać się nad początkami państwa. Słowianie w Skandynawii Ten temat prawie nie istnieje w szerszej debacie. Mowa o obecności Słowian w Ska…

Image-4-46b9a94.jpg
width: 1500
height: 1000

Udałem się tropem „Atlantydy Bałtyku”. Trafiłem do podziemi z zagadkowymi cylindrami
type: item
date: 2026-01-04T12:43:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: muzeum
subject: niemcy
subject: słowianie
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
subject: wyspa wolin
description: Cztery enigmatyczne, bezbarwne cylindry wypełnione cieczą znajdują się w podziemiach lokalnego muzeum w Greifswaldzie. Czy stanowią odpowiedź na odwieczne pytanie: gdzie położona była legendarna Wineta, czyli „Atlantyda Bałtyku”? Oto, co udało mi się ustalić.
encoded: Okres świąteczny to dobry moment nie tylko na siedzenie przy suto zastawionym stole z rodziną, ale też na wspólne bliższe i dalsze podróże. Nie trzeba wcale wylatywać do ciepłych krajów. Również za miedzą może być ciekawie, a czasem wręcz tajemniczo. Tak też było w przypadku mojej wycieczki pod koniec grudnia ubiegłego roku. Celem był Greifswald, ważne miasto w Meklemburgii-Pomorzu Przednim w północnych Niemczech. Swoje kroki skierowałem najpierw do lokalnego Pommersches Landesmuseum, które opowiada historię regionu. W jego podziemiach natknąłem się na coś niezwykłego. I związanego z pasjonującą legendą. „Atlantyda Bałtyku” – to gdzieś tutaj? Jedna z większych archeologicznych zagadek Pomorza Przedniego dotyczy średniowiecznej legendy. Chodzi o losy Winety, czyli wielkiego i bogatego miasta, które miało w średniowieczu pochłonąć morze. Wineta miała znajdować się na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego i nie mieć sobie równych na całym Morzu Północnym i Bałtyku. Jej mieszkańcy, wraz ze wzrostem bogactwa, stawali się coraz bardziej dumni, aroganccy i bezbożni. Ich domy były zbudowane z marmuru i wyłożone złotem, a w porcie cumowały setki statków. Legenda głosi, że w sztormową listopadową noc boska sprawiedliwość dosięgła miasto, kiedy to straszna powódź zatopiła domy i ludzi; nikt nie uniknął zagłady. Bogate miasto wraz z całą jego chwałą i przepychem zostało zniszczone w ciągu kilku godzin. Skąd czerpiemy informacje o tym miejscu? Niemiecki kronikarz Adam z Bremy w XI wieku opisywał miasto Jumne (identyfikowane z Winetą), które było największe ze wszystkich miast słowiańskich i Europy. Znajdowało się ono u ujścia Odry, na wyspie. Adam z Bremy podkreślał, że miasto było zasobne w towary nordyckich ludów. Wszystkie wskazuje, że Wineta to to samo miejsce opisywane przez Wikingów jako Jomsborg. Trzynastowieczna Saga o Jomsvikingach opisuje to miejsce jako warownię położoną na Słowiańszczyźnie. Według tej sagi miasto miał założyć duński jarl Palnatóki. Inne źródła jako …

atlantyda-d490cfe.jpg
width: 1575
height: 1050

Muszle i skrzydła ptaków w grobie kobiety z epoki wikingów. „Najbardziej niezwykła rzecz”
type: item
date: 2025-12-10T11:09:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: grób
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wikingowie
description: Dwie muszle znajdowały się w ustach zmarłej kobiety żyjącej w Norwegii w epoce wikingów. Ta praktyka nie jest znana z grobów przedchrześcijańskich w tym kraju. W pochówku umieszczono też skrzydła ptaków. Kim była ta tajemnicza kobieta żyjąca 1200 lat temu?
encoded: Do tego niezwykłego znaleziska doszło dzięki amatorskiemu poszukiwaczowi. Na początku tego roku Roy Søreng natknął się z wykrywaczem metalu w Bjugn w okręgu Trøndelag w Norwegii na owalną broszkę na polu. Była to typowa biżuteria z epoki wikingów i stuleci poprzedzających. Znalazca zaalarmował archeologów z Muzeum Uniwersyteckiego Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU) oraz Rady Okręgu Trøndelag. W czasie badań naukowcy natknęli się na dobrze zachowanego szczątki z około 700 roku n.e. Jednak dalsze badania tego obszaru przyniosły nowe znalezisko: kolejny grób, tym razem z bardzo bogatym wyposażeniem. Archeolodzy postanowili go wyeksplorować, bo obawiali się, że zniszczy go rolnicza orka. Były to więc wykopaliska ratownicze. Bogactwo w wikińskim grobie Nowo znaleziony grób był tak bogaty, że archeolodzy prowadzili badania w tajemnicy, by nie przyciągać uwagi potencjalnych rabusiów. – Grób z epoki wikingów zawiera, jak sądzimy, szczątki kobiety, pochowanej w typowym stroju z epoki wikingów i z kompletem biżuterii z IX wieku. Wskazuje to na to, że była kobietą wolną i prawdopodobnie mężatką, być może właścicielką gospodarstwa – mówi Raymond Sauvage z Norweskiego Uniwersytetu Naukowo-Technicznego, który kieruje projektem badawczym w tym miejscu. Na wyposażenie grobu składały się dwie owalne broszki, które mocuje się do ramiączek sukienki na szelkach oraz mała klamra pierścieniowa. Uwagę zwraca też to, że szkielet zachowany był w bardzo dobrym stanie. To rzadkość jeśli chodzi o szczątki z tego okresu z obszaru Skandynawii. Muszle i ptaki. Wyjątkowe dary grobowe Jako „najbardziej niezwykłą rzecz” w grobie badacze wskazuję dwie muszle umieszczone w ustach zmarłej. – To praktyka, która nie była wcześniej znana z przedchrześcijańskich grobów w Norwegii. Nie wiemy jeszcze, z czym związana jest ich symbolika – dodaje Sauvage. Muszle przegrzebków leżały zakrzywioną stroną na zewnątrz, a prostą krawędzią do góry, tak że częściowo zakrywały usta. Ale to nie wszystko.…

wiking-f8af92b.jpg
width: 1575
height: 1050

Wikingowie budowali specjalne sale do picia miodu. Jednak co innego było ich ulubionym trunkiem
type: item
date: 2025-11-23T14:16:14.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: alkohole
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Powtarzane współcześnie mity o potężnych wikińskich wojownikach każą nam wierzyć, że ci niemal rodzili się z rogiem miodu pitnego w ręku. Wraz z rosnącą popularnością tego trunku jego wytwórcy chętnie nawiązują do wikińskich nazw. Jednak w rzeczywistości wikingowie od miodu woleli inny napój.
encoded: Wikingowie i alkohol to połączenie równie mocne, jak silne oddziaływania jądrowe. Główny bóg nordyckiej mitologii Odyn żywił się wyłącznie winem, a o człowieku szalonym, zakochanym lub pijanym mówiono, że jest we władzy Odyna. Ale w erze wikingów, która trwała od VIII do XI wieku, sprowadzanym z południa winem raczyć się mogli i to nie często wyłącznie najbogatsi wikińscy wodzowie. Nie ma władzy bez sali miodowej W sagach wspomina się o innym trunku – miodzie pitnym. Wikińscy władcy budowali nawet specjalne sale lub hale miodowe – pomieszczenia, w których świętowano podboje, wyprawy łupieżcze, przyjmowano możnych i przede wszystkim pito. Weźmy zachowany w jednym rękopisie napisanym w języku staroangielskim i przechowywanym w British Library anglosaski poemat „Beowulf”. Rozgrywa się on przed epoką wikingów, bo w początkach VI wieku. Większość wydarzeń poematu rozgrywa się właśnie w halach miodowych, będących ośrodkami władzy takich postaci jak duński król Hrothgar. W halach miodowych władca raczył wojowników suto zakrapianymi ucztami w zamian za służbę. Ten nierozerwalnie związany z honorem i lojalnością układ stanowi podstawę wojowniczego świata, który poemat wychwala. Sceny picia miodu są w nim częste i silnie nacechowane emocjonalnie. W mitologii nordyckiej halę miodową posiadał też oczywiście Wszechojciec Odyn. Była nieodłączną częścią Walhalli, pałacu dla bohaterskich wojowników, którzy zginęli na polu bitwy. W Walhalli każdego wieczoru odbywają się uczty, a miód w rogi dzielnych wojowników nalewały same Walkirie. Miód opiewano, lecz nie pito Epizody te ukazują symboliczne i kulturowe znaczenie miodu pitnego w mitologii oraz w historiach związanych z bohaterami epoki wikingów. Jednak wcale nie stanowią dowodu na to, że napój był powszechnie spożywany w Anglii lub Skandynawii. Według historyków wiele sal miodowych nigdy nie zaznało widoku ani zapachu miodu pitnego. Bo ten, choć tak opiewany w poezji, wcale nie był ulubionym i najczęściej spotykanym trunkiem wikin…

wiking-pije-d1b70d2.jpg
width: 2250
height: 1500

Wikingowie w świecie islamskim – arabski skarb znaleziony w Anglii
type: item
date: 2025-08-14T06:55:04.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: handel
subject: historia
subject: wikingowie
description: Srebro z epoki wikingów rzuca nowe światło na powiązanie nordyckich wojowników z Arabami. Naukowcy ustalili, że pochodzi ono z kalifatu islamskiego. Co mówi to o dziejach tego wyjątkowego ludu?
encoded: Do tej pory wyobrażano sobie wikingów jako mężnych, srogich wojów podbijających i łupiących bezlitośnie otaczające ich europejskie tereny. Okazuje się, że sieć powiązań wikingów była dużo bardziej złożona i sięgała nawet do Bagdadu. Wiemy to wszystko dzięki skarbowi znalezionemu w Bedale w angielskim Yorkshire. Odnalezienie skarbu Sam skarb wikingów odnaleziony został już w 2012 roku przez poszukiwacza z wykrywaczem metalu. Składa się z naszyjników, bransoletek, głowicy miecza i 29 sztabek srebra, a datę jego powstania ustalono na przełom IX i X wieku. Nowe badania, przeprowadzone przez dr Jane Kershaw Wydziału Archeologii Uniwersytetu Oksfordzkiego, pozwoliły ustalić, że część srebra pochodzi nie z lokalnych, europejskich łupów – jak wcześniej sądzono – a z terenów sięgających aż świata islamskiego. Badania srebra wojowników Naukowcy drobiazgowo prześledzili pochodzenie srebra dzięki analizom izotopów ołowiu i pierwiastków śladowych. Ustalili, że większość powstała z monet europejskich, prawdopodobnie zrabowanych na terenach zamieszkałych przez Anglosasów lub Karolingów. Co ciekawe, jedna trzecia pochodziła z dirhamów arabskich bitych w regionach współczesnego Iranu i Iraku. Czy to znaczy, że i te tereny podbijali skandynawscy wojownicy? Skandynawscy handlarze – Większość z nas postrzega wikingów przede wszystkim jako łupieżców, którzy plądrowali klasztory w poszukiwaniu bogactwa. Analiza skarbu z Bedale pokazuje, że to ich niepełny obraz – mówi dr Kershaw. Monety miały zostać bowiem zakupione, a następnie przetransportowane na tereny dzisiejszej Anglii. Za ich bogactwo wikingów odpowiadać miało połączenie unikalnych strategii militarnych i handlowych. Nie taki wiking straszny? Oczywiście nie ma mowy tutaj o pacyfizmie: kluczem do sukcesu nordyckiego ludu były najazdy i pobieranie danin. Stanowiły one jednak tylko część szerokiego systemu gospodarczego, który obejmował także import kruszca z dalekich części świata i przetapianie go na standardowe sztabki możliwe do…

GettyImages-1401408618-7c4ca04.jpg
width: 5703
height: 3810

Krzyż czy młot Thora? Archeolodzy odkryli nietypowy artefakt
type: item
date: 2025-06-17T13:30:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: niemcy
subject: wikingowie
description: Poszukiwacz skarbów odnalazł w Niemczech ponad 200 artefaktów, które pochodziły z epoki wikingów. Wśród nich znalazł się enigmatyczny wisiorek, który zaintrygował archeologów.
encoded: Spis treści: Cała prawda o wikingach Krzyż pierwszego nawróconego czy młot Thora? Chrystianizacja Europy Północnej Wszystkie odkrycia związane z wikingami fascynują nie tylko badaczy, ale także pasjonatów historii. Również dlatego, że wokół wojowników z Północy narosło wiele legend i mitów. Archeolodzy od dekad próbują więc zrozumieć, kim naprawdę byli wikingowie. W ciągu ostatnich lat udało im się rzucić nowe światło na życie nieustraszonych Skandynawów. Cała prawda o wikingach Okazało się, że grabieże i rajdy to tylko część prawdy o wikingach. Bo w rzeczywistości ludzie ci byli przede wszystkim rolnikami, żeglarzami, kupcami i myśliwymi. A zła sława jest dziełem popkultury, która przedstawiała ich jako żądnych krwi barbarzyńców. Najnowsze odkrycie dorzuca kolejną cegiełkę do dyskusji o wikingach. Niemiecki odkrywca z wykorzystaniem wykrywacza metali odnalazł skarb z wczesnego średniowiecza, sprzed ok. 1000 lat, na który złożyło się ponad 200 artefaktów. Ale jedna rzecz zaintrygowała naukowców szczególnie. Mowa o wisiorku w kształcie krzyża. Badacze nie są jednak pewni, czy jest to symboliczny niedokończony młot Thora, który miał być naszyjnikiem, czy może znak chrześcijan. – Jeśli wisiorek jest rzeczywiście krzyżem, byłby to prawdopodobnie wczesny znak początku chrystianizacji regionu – powiedziała „Live Science” Birte Anspach, rzeczniczka Państwowego Urzędu Archeologicznego Szlezwiku-Holsztyna. Krzyż pierwszego nawróconego czy młot Thora? Skarb wikingów został odkryty w pobliżu Hedeby w północnych Niemczech. To historyczna osada średniowieczna i największe miasto nordyckie czasów wikingów, a jednocześnie najstarsze miasto duńskie, po raz pierwszy wspomniane w kronikach w roku 804. Był to również ważny ośrodek handlu morskiego w latach 793–1066 r. n.e. Badacze twierdzą, że wiara w Chrystusa zaczęła się upowszechniać w Hedeby, gdy w IX wieku przybył tam św. Ansgar. To mnich benedyktyński, arcybiskup Hamburga i Bremy, misjonarz nazywany apostołem Północy. Objawienia…

viking-hoard-treasures-31b45ba.jpg
width: 780
height: 705

Zaskakujące znalezisko w Norwegii. Kobieta spoczęła w łodzi – nie była sama
type: item
date: 2025-06-13T12:40:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Ceremonialna łódź, ozdoby i… pies u stóp zmarłej. Grób kobiety z X wieku zaskoczył naukowców. Czy była kimś więcej niż zwykłą mieszkanką Senji?
encoded: Spis treści: Odkrycie na wyspie Senja Wyjątkowo dobry stan zachowania Kim byli wikingowie? Na wyspie Senja, położonej na północy Norwegii, archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia. Wczesnośredniowieczny pochówek kobiety rzuca nowe światło na naszą wiedzę o wikingach. Szczątki złożono w ceremonialnej łodzi. Co ciekawe, kobieta nie została pochowana sama, a z psem. Tego rodzaju pochówki są rzadkością. Odkrycie na wyspie Senja Jak poinformował portal „Science Norway”, do odkrycia doszło w 2023 roku. Przyczynili się do niego amatorzy wykorzystujący wykrywacze metalu. To oni pierwsi natrafili na charakterystyczne wikińskie ozdoby oraz fragmenty kości. W czerwcu 2025 roku archeolodzy z Muzeum Uniwersytetu Arktycznego w Norwegii przeprowadzili pełną dokumentację i wykopaliska. Pochówek datowany jest na lata 900–950 naszej ery. Zmarła została ułożona w drewnianej łodzi o długości 5,4 metra, z kolanami zgiętymi w stronę jednej burty i rękami złożonymi na miednicy. U jej stóp znajdowały się szczątki małego psa. Jak podkreśla archeolożka Anja Roth Niemi, to świadczy o wyjątkowej więzi między człowiekiem a zwierzęciem. – Są źródła wskazujące, że ludzie już wtedy bardzo silnie przywiązywali się do swoich zwierząt. Pies został pochowany z prawdziwą troską – powiedziała Niemi w rozmowie z „Science Norway”. Bogactwo grobowych darów W grobie znaleziono także bogate wyposażenie – m.in. ozdobne brosze z brązu ze srebrną nicią, paciorki z bursztynu i kości, pierścieniowaty wisior oraz narzędzie przypominające miecz tkacki wykonany z kości wieloryba. Zdaniem archeologów takie przedmioty mogą sugerować wysoką pozycję społeczną zmarłej. – Takie pochówki były zarezerwowane dla elity. Kobieta najprawdopodobniej odgrywała istotną rolę w lokalnej społeczności, być może miała wpływy również poza regionem – dodała Niemi. Wyjątkowo dobry stan zachowania Część materiału kostnego i organicznego zachowała się w zaskakująco dobrym stanie – szczególnie kości dużych rozmiarów i fragmenty tkanin. Nies…

Zaskakujace-znalezisko-w-Norwegii-85b8947.jpg
width: 900
height: 600

Tak wyglądało życie w czasach wikingów. Pokazuje to najnowsze odkrycie w Szwecji
type: item
date: 2025-06-05T05:54:44.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: szwecja
subject: wikingowie
description: Szwedzcy archeolodzy odnaleźli na północ od Sztokholmu w Täby olbrzymią osadę, nekropolię, a także skarb. Został zakopany ponad 1000 lat temu, czyli w czasach wikingów.
encoded: Spis treści: Duża osada i skarb wikingów Przybysz z daleka? Kim byli wikingowie? Naukowcy ze szwedzkiej instytucji Arkeologerna prowadzili wykopaliska archeologiczne w Täby, na północ od Sztokholmu. Prace te odbywały się w latach 2020–2021, po czym rozpoczęto badania i analizy, które dopiero niedawno się zakończyły. W ciągu tych 5 lat badaczom udało się zidentyfikować m.in. dużą osadę wikingów, cmentarzysko, a także szereg artefaktów, które pochodziły z okresu od 500 do 1050 r. n.e. Duża osada i skarb wikingów Archeolodzy znaleźli w sumie pozostałości 34 budynków i około 1450 przedmiotów, w tym wyjątkowy srebrny skarb, który składał się z wikińskich pierścieni, bransolet i naszyjników, pereł, a także wisiorków wykonanych z monet. Skarb został ukryty w naczyniu, który owinięto tkaniną. Zakopano go w ziemi i ukryto pod dużym kamieniem. Badacze twierdzą, że monety, z których wykonano naszyjniki pochodziły z różnych krajów europejskich, głównie z Czech, Francji, Niemiec i Anglii, ale także z Persji i datowane są na lata 904–997 n.e. Oprócz kosztowności badacze zidentyfikowali także pyłki roślin i zbóż, które wykazała dokładna analiza bioarcheologiczna, co potwierdza, że lokalna ludność zajmowała się rolnictwem. – Znalezisko jest wyjątkowe zarówno ze względu na wikińskie artefakty ze srebra, ale także przez dowody, które wskazują na konkretny związek osady z cmentarzyskiem. Skarb mógł zostać zakopany jako zakończenie długiej i wspaniałej ceremonii ku czci wysoko postawionej zmarłej kobiety. W tym samym czasie ówczesne gospodarstwo prawdopodobnie przestało istnieć – twierdzi John Hamilton, kierownik projektu z Narodowego Muzeum Historycznego Przybysz z daleka? Nieopodal miejsca, w którym odnaleziono skarb, odkryto także wiele wyrobów ceramicznych, które przypominają przedmioty i naczynia znane po drugiej stronie Morza Bałtyckiego. – Niektóre były wykonane z rodzimej gliny, ale przypominają rodzaj ceramiki, który jest powszechny z krajów Europy kontynentalnej – mówi Hamilt…

skarb-5e2e287.png
width: 900
height: 600

Wcielił się w wikinga i przepłynął 5000 km. Co udało się ustalić archeologowi?
type: item
date: 2025-05-22T09:56:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: średniowiecze
subject: statek
subject: wikingowie
description: Archeologia to nie tylko wykopaliska, ale też eksperymenty. Archeolog Greer Jarrett postanowił wcielić się w wikinga. Przypłynął kilka tysięcy kilometrów na tradycyjnej łodzi. Dzięki temu dokonał kluczowych ustaleń na temat żeglugi tego wojowniczego ludu.
encoded: Spis treści: Jak wyglądała wyprawa archeologa? Eksperyment to droga do kluczowych wniosków Archeologia to niebezpieczny zawód? Archeologów kojarzy się z reguły z pracami wykopaliskowymi. Badacze przeszłości działają z pomocą łopaty, szpachelki czy kielni oraz nieodłącznej miotełki. Ale to tylko jedna strona medalu. Archeolodzy korzystają z naprawdę wielu metod. Ważną częścią tej nauki są eksperymenty. Badacze rekonstruują dawne narzędzia, a żeby je wykonać – korzystają tylko z technologii z dawnych czasów. Archeologia eksperymentalna to też próba wcielenia się w przedstawicieli dawnych ludów na innych polach. I tak też jest w przykładzie opisanym poniżej. Jak wyglądała wyprawa archeologa? Greer Jarrett, doktorant archeologii na Uniwersytecie w Lund w Szwecji, przeprowadził bardzo wymagający eksperyment. W 2022 roku przepłynął ponad 5000 km na pokładzie niewielkiej łodzi. Takiej, która miała możliwie jak najbardziej przypominać jednostki stosowane 1000 lat temu przez wikingów. View oEmbed on the source website Jarrett żeglował wraz ze swoimi kompanami do koła podbiegunowego i z powrotem. Były to wyprawy śladami szlaków handlowych wojowniczych Skandynawów. Eksperyment to droga do kluczowych wniosków Dzięki temu, że Jarrett spędził wiele godzin na morzu, udało się mu dojść do wielu ciekawych wniosków. Opublikował je na łamach czasopisma „Journal of Archaeological Method and Theory”. Oto najważniejsze z nich: trasy handlowe wikingów (w latach 800–1050 r. n.e.) prowadziły szlakami bardziej odległymi od lądu, niż do tej pory sądzono; handel był oparty o gęstą, zdecentralizowaną sieć portów zlokalizowanych na wyspach i półwyspach. To one odgrywały kluczową rolę w handlu i podróżach w epoce wikingów. Badacz zlokalizował cztery hipotetyczne porty. Archeologia to niebezpieczny zawód? Przykład archeologa eksperymentalnego z Uniwersytetu w Lund pokazuje, że nie zawsze badanie dawnej przeszłości człowieka jest monotonne. Jego morskie wyprawy nie obyły się bez ryzyka. Kiedy u wyb…

wiking-3cca14f.png
width: 900
height: 600

Najnowsze badania archeologiczne i literackie odkrywają tajemnice ciąży w czasach wikingów
type: item
date: 2025-05-15T10:45:22.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ciąża
subject: kobiety
subject: wikingowie
description: Ciężarne kobiety w czasach wikingów były rzadko przedstawiane w sztuce i tekstach. A gdy tak się działo – ukazywano je z ekwipunkiem wojennym. Najnowsze interdyscyplinarne badania ujawniają nieoczywiste fakty.
encoded: Spis treści: Ciąża w świecie wikingów Uzbrojona ciężarna i inne wnioski Pochówki ciężarnych i młodych matek – spora rzadkość Kobiety i różne aspekty kobiecości były przez wiele dekad pomijane przez badaczy przeszłości. Spójrzmy na ilustracje dotyczące pradziejów w książkach popularnonaukowych. Najczęściej widzimy na nich mężczyzn lub praludzi rodzaju męskiego na pierwszym planie i w aktywnej roli. Obecnie się to zmienia. Badacze i badaczki podejmują coraz częściej tematy związane z kobietami. W jednym z ostatnich badań udało się na przykład ustalić, że tysiące lat temu kobiety odgrywały ważną rolę w czasie polowań. Ciąża w świecie wikingów Teraz zespół badaczy postanowił przyjrzeć się ciąży w epoce wikingów (ok. 750–1050 n.e.). Skandynawów z tego okresu często kojarzy się z wojowniczym i nieokrzesanym ludem, ale to tylko jedna strona medalu. Ich potęga polegała nie tylko na nieustannej wojaczce, ale też na rozwijaniu sieci handlowych. Ciężarnym kobietom wśród wikingów przyjrzały się, w ramach interdyscyplinarnych badań, dr Marianne Hem Eriksen z Uniwersytetu w Leicester oraz dr Katherine Marie Olley, dyrektorka Centrum Badań nad Epoką Wikingów w Szkole Języka Angielskiego na Uniwersytecie w Nottingham. Wnioski opublikowały na łamach „Cambridge Archaeological Journal”. Ekspertki analizowały szeroki zakres źródeł. Były to zarówno teksty staronordyckie, jak i przedstawienia w sztuce, a nawet szczątki kobiet, które potencjalnie zmarły w czasie porodu. Sagi opisujące kobiety w ciąży miewają niezwykłą treść. W jednej z nich mowa jest o płodzie w łonie matki, który ma pomścić swojego ojca. Tym samym – jak wyjaśniają autorki – płód został wpisany jeszcze przed narodzinami w złożoną społeczną i polityczną dynamikę pokrewieństwa, waśni i przemocy. Uzbrojona ciężarna i inne wnioski Istnieją dowody sugerujące, że w epoce wikingów kobiety w ciąży mogły być przedstawiane lub kojarzone z bronią tudzież rynsztunkiem wojennym – ustaliły badaczki. Potwierdzają to następujące przykład…

wiking-0ac6b2a.jpg
width: 1000
height: 667

Nieznane wcześniej fakty o wikingach. Cierpieli na poważne choroby
type: item
date: 2025-03-03T07:56:35.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: choroby
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wikingowie
description: Najnowsze badanie wykazało, że wikingowie mieli bardzo poważne problemy zdrowotne. Cierpieli przede wszystkim na choroby jamy ustnej, które uprzykrzały im życie.
encoded: Spis treści: Badania czaszek wikingów Na co chorowali wikingowie? Codzienność ludzi sprzed kilkuset lat Wikingowie zapisali się w powszechnej świadomości (głównie za sprawą popkultury) jako bezwzględni i nieustraszeni wojownicy. Mieszkańcy północy znani są ze swoich wypraw m.in. do Wielkiej Brytanii i Francji, gdzie grabili nawet największe średniowieczne miasta, a także podbijali niektóre regiony Anglii. Byli również znakomitymi żeglarzami, którzy docierali w odległe miejsca świata, jak brzegi Bizancjum, a nawet Nowej Fundlandii, wyspy u wybrzeży Kanady. Badania czaszek wikingów Dużo rzadziej mówi się jednak o codziennym życiu wikingów, co nie powinno dziwić. Wszak lud ten nie zostawił po sobie pisemnych dowodów i kronik, z których można by było dowiedzieć się o ich szarej rzeczywistości. Tutaj z pomocą przychodzą jednak badania archeologiczne, a także analizy wikińskich szczątków. W kościach bowiem zapisano często więcej niż na pojedynczych skrawkach papieru. Zespół szwedzkich naukowców z Uniwersytetu w Göteborgu przeprowadził badanie z wykorzystaniem tomografii komputerowej czaszek 15 osób, które pochowano na cmentarzu w Varnhem w Szwecji. Wszystkie szczątki pochodziły właśnie z epoki wikingów z okresu od X do XII wieku. Zdjęcia przedstawiające kości zmarłych zostały następnie przeanalizowane przez zespół stomatologów i patologów w celu zdiagnozowania potencjalnych schorzeń i dolegliwości. Na co chorowali wikingowie? Wnioski były poruszające. Okazało się, że większość czaszek była w bardzo złym stanie. W szczególności dotyczyło to części jamy ustnej i szczęki. Naukowcy na łamach czasopisma „BDJ Open” opublikowali artykuł, w którym szczegółowo opisali, na co mogły chorować poszczególne osoby. – Odkryliśmy oznaki stanów patologicznych zębów, wyrostka zębodołowego, kości żuchwowej, szczękowej, a nawet kosteczek w jamie bębenkowej i zatok przynosowych. Wyniki te wskazują na obecność zarówno klinicznie wykrywalnych schorzeń, takich jak próchnica zębów, choroba przyzęb…

wikingowie-18f3ae1.jpg
width: 1000
height: 667

Odkryto największą budowlę z epoki wikingów w Anglii. Ma tysiąc lat
type: item
date: 2025-02-28T11:29:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: anglia
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: średniowiecze
subject: wielka brytania
subject: wikingowie
description: Obszerny budynek z epoki wikingów, o powierzchni większej niż kort tenisowy, odkryli archeolodzy na farmie w północno-zachodniej Anglii. Była to część posiadłości należąca do lokalnego wodza lub króla.
encoded: Spis treści: Zagadkowa budowla z czasów średniowiecza Starsza niż sądzono. Największa budowla z czasów wikingów Czyją własnością była farma? Wciąż są znaki zapytania Historia Anglii jest ściśle związana z wojowniczymi Skandynawami. Wikingowie po raz pierwszy przybyli na wyspę pod koniec VIII wieku. Zapoczątkowało to okres kilkusetletnich zmagań o władzę z najeźdźcami. W 865 roku grupa wojowników z Danii podbiła kilka angielskich królestw. Anglosasom udało się wyprzeć Duńczyków w 954 r., ale nie na długo. W pierwszej połowie XI wieku Anglią władał duński król, Knut Wielki. W 1066 roku potomkowie Skandynawów zamieszkujący Francję – Normanowie – podbili wyspę. Zagadkowa budowla z czasów średniowiecza To właśnie z tych burzliwych czasów przełomu tysiącleci pochodzi najnowsze odkrycie angielskich archeologów. W 2022 roku badacze analizowali zdjęcia satelitarne pól uprawnych należących do High Tarns Farm w miejscowości Silloth. Wśród zbóż dostrzegli zarysy wielkiej konstrukcji. Początkowo sądzili, że są to zabudowania farmy związanej z pobliskim klasztorem założonym około 1200 roku – to ich poszukiwali. Te przypuszczenia zweryfikowano dopiero w czasie wykopalisk, które przeprowadziła organizacja Grampus Heritage and Training Limited pod kierunkiem Marka Grahama. Budowla jest faktycznie spora. Ma 50 m długości i 15 m szerokości w najszerszym miejscu. Archeolodzy byli zaskoczeni jej rozplanowaniem – nie pasowało do koncepcji na temat założenia związanego z cysterskim klasztorem. Kropkę nad i postawiły dopiero wykopaliska przeprowadzone w 2024 roku. Wzięło w nich udział kilkudziesięciu wolontariuszy. Tak szeroko zakrojone prace przyniosły zaskakujące rezultaty. Starsza niż sądzono. Największa budowla z czasów wikingów Okazało się, że była to budowla słupowa – po palach zachowały się doły. Wnętrze było podzielone na trzy części, bo wzdłuż dłuższej osi biegły dwa rzędy słupów, które wspierały dach. Budynek nie był prostokątny, ale obły w planie. Na razie zbadano jego centralną…

wikinska-budowla-5f9a089.png
width: 1200
height: 630

W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
type: item
date: 2025-01-23T10:48:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: handel
subject: monety
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pieniądze
subject: skandynawia
subject: skarby
subject: wikingowie
description: Wśród pozostałości po wikińskim porcie zlokalizowanym w północnej Polsce, znaleziono skarb srebrnych monet. Pochodziły z miejsc bardzo odległych: Iraku, Syrii, a nawet Afganistanu. W jaki sposób Skandynawowie weszli w ich posiadanie?
encoded: Spis treści: Truso – osada znana długo tylko z relacji Wikiński skarb monet z Truso Skąd arabskie monety znalazły się wśród wikingów? Ludzie zakopywali skarby w ziemi od kilku tysięcy lat, chociaż motywy, które kierowały ludźmi, bywały różne. Ta praktyka była znana również wśród wikingów, także tych, którzy trafiali tysiąc lat temu na obecne tereny Polski. Oto historii jednego z nich. Truso – osada znana długo tylko z relacji W 1982 roku elbląski archeolog, dr Marek Franciszek Jagodziński, zlokalizował nad brzegiem jeziora Druzno w Janowie Pomorskim (woj. warmińsko-mazurskie), poszukiwaną od stuleci skandynawską osadę Truso. Była to archeologiczna sensacja, bo miejsce to zdążyło obrosnąć legendą niemal porównywalną z opowieściami na temat antycznej Troi czy mitycznej Atlantydy. Do tamtej pory znana była tylko z relacji anglosaskiego żeglarza Wulfstana, który w ostatnim dziesięcioleciu IX wieku trafił tam drogą morską. Ruszyły wykopaliska. W ich wyniku archeologom udało się pozyskać mnóstwo informacji na temat tego ośrodka. Truso stało się jednym z najlepiej przebadanych wikińskich ośrodków handlowych nad Morzem Bałtyckim. Dziś wiemy, że osada zajmowała ponad 20 ha. Otaczały ją umocnienia. Jej mieszkańcy zajmowali się hodowlą, rybołówstwem, wyspecjalizowanym rzemiosłem – kowalstwem, jubilerstwem, bursztyniarstwem i rogownictwem oraz handlem. Wikiński skarb monet z Truso Odkryto również wspaniały skarb srebrnych monet. Teraz można go obejrzeć na wystawie czasowej w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu zatytułowanej „Srebro wikingów. Skarb monet z Truso”, która potrwa do 11 marca br. Monety pochodziły z odległych zakątków świata dla wikingów, bo aż z Bliskiego Wschodu. Wybito je w mennicach irackich, syryjskich i afgańskich. Najstarsza z wizerunkiem perskiego (sasanidzkiego) władcy Chosrowa II pochodzi sprzed 628 roku. Pozostałe należały do władców arabskich – to dirhemy abbasydzkie. Najmłodsza moneta jest z początku IX wieku. Monety ukryto w pierwszej połowie …

Skarb-monet-z-Truso-4dc9cf4.jpg
width: 2000
height: 1336

Zaskakujące praktyki pogrzebowe wikingów. W grobie znaleziono nietypowy artefakt
type: item
date: 2024-12-27T13:30:37.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wikingowie
description: Archeolodzy odnaleźli w Norwegii trzy pochówki wikingów. Znajdowały się w nich monety i biżuteria, ale w jednym natrafiono na coś jeszcze. Wyrzeźbiony kamień, który według badaczy przypominał kobiece narządy płciowe…
encoded: Spis treści: Kim naprawdę byli wikingowie? Zaskakujące znalezisko w Norwegii Dowód na rozległy handel z trzema kontynentami Grób bez ciała Chociaż może się wydawać, że o wikingach wiemy już niemal wszystko, prawda jest taka, że większość powszechnej wiedzy o normańskich wojownikach zawdzięczamy legendom, mitom, a nawet współczesnej popkulturze. Wikingowie najczęściej przedstawiani są jako bezwzględni barbarzyńcy, którzy niosąc na sztandarach nordyckie bóstwa, zagrażali chrześcijańskiej Europie. I faktycznie, Normanowie dopuszczali się rajdów na Wielką Brytanię, Francję, a nawet wschodnie rubieże kontynentu. Kim naprawdę byli wikingowie? Jednak nie samymi podbojami żyli wikingowie. Ich wyprawy miały przede wszystkim charakter eksploracyjny. Przybysze ze Skandynawii poszukiwali terenów, na których mogliby się osiedlić i uprawiać ziemię. Wielu z nich było przecież rolnikami. A że często u pasa mieli miecze? Cóż. Takie to niespokojne były czasy. O wikingach wiemy sporo nie tylko z nordyckich sag, ale przede wszystkim z odkryć archeologicznych. Najwięcej mówią o nich pochówki, ponieważ nowoczesne techniki badawcze pozwalają rzucić światło nawet na szczegóły życia zmarłych. Ponadto groby zdradzają tajemnice skandynawskich praktyk pogrzebowych i wierzeń. Zaskakujące znalezisko w Norwegii W ostatnim czasie norwescy archeolodzy prowadzili wykopaliska na stanowisku Skumsnes w mieście Fitjar w południowo-zachodniej Norwegii. Odnaleźli tam kilkanaście szkieletów, które pochodziły z IX wieku n.e. Analiza wykazała, że pochowano tam co najmniej trzy kobiety, a w ich grobach znajdowały się monety, koraliki i inne elementy biżuterii. A także kamień, który naukowcy zidentyfikowali jako „kamień sromu” (ang. vulva stone). Badacze twierdzą, że odkrycie dostarcza nowych dowodów, potwierdzających istnienie rozległej sieci handlowej wikingów z Norwegii z krajami Europy, a także Bliskiego Wschodu. – Wikingowie niezwykle dużo podróżowali i prowadzili globalny handel, który obejmował co najmn…

monetawikingowieawersrewers-da374d2.jpg
width: 1200
height: 600

W polskiej rzece odnalazł wczesnośredniowieczny miecz wikinga. Po 2 latach trafił do muzeum
type: item
date: 2024-12-20T07:43:44.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Pracownik Muzeum Wojska w Białymstoku 2 lata temu odnalazł miecz pochodzący z czasów wczesnego średniowiecza. Natknął się na niego w rzece Supraśl.
encoded: Spis treści: Znalezienie miecza wikinga w rzece Supraśl Dwa lata konserwacji i badań w Toruniu Wikingowie na polskich ziemiach Są takie odkrycia, które są niczym wygranie na loterii. Tym bardziej, gdy autor się tego całkowicie nie spodziewa. Tak było w pewien upalny, sierpniowy weekend w Polsce w 2022 roku. Szczepan Skibicki, pracownik Muzeum Wojska w Białymstoku udał się nad rzekę Supraśl, aby popływać. Wszystko wskazywało na to, że będzie to dzień, jak każdy inny. Aż w pewnym momencie na dnie wody zauważył coś nietypowego. Znalezienie miecza wikinga w rzece Supraśl – To była niedziela, ok. godziny 17, kiedy pływałem w rzece Supraśl. Znałem to miejsce i pamiętam, że jakiś czas wcześniej była tam łacha piachu. Jednak kiedy już tam płynąłem, nie było po niej śladu. Mniej więcej na głębokości 120 cm zobaczyłem interesujący przedmiot, który okazał się mieczem – wspomina Skibicki. Szczęśliwie dla zabytkowego przedmiotu i jego dziedzictwa, znalazca był profesjonalnym pracownikiem naukowym i doskonale wiedział, co należy zrobić z tego rodzaju odkryciem – Wtedy po raz pierwszy i ostatni krzyczałem ze szczęścia pod wodą. Miałem po prostu fart, a dzięki mojemu wykształceniu i pracy wiedziałem, jak go zabezpieczyć i jakie służby powiadomić – wyjaśnia. Dwa lata konserwacji i badań w Toruniu Miecz trafił do konserwacji i analizy do naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. – Prezentowany obiekt jest na pewno wyjątkowy. Datujemy go na IX wiek. Jest to miecz typu E wg. typologii Petersena, używany przez wikingów i ludy bałtyckie. Najprawdopodobniej przybył tu z kimś ważnym i, co trzeba zauważyć, takiego miecza się nie gubi. Sądzimy z dużym prawdopodobieństwo, że doszło przy rzece do jakiejś potyczki, bitwy i miecz znalazł się w wodzie razem z właścicielem – komentuje dr Ryszard Kaźmierczak z UMK. – Na pewno jest to znalezisko wyjątkowe. Dzięki niemu w swoich zbiorach posiadamy już dwa „nagie miecze”, bowiem w latach 70. XX wieku został przekazany do muzeum miecz z X …

miecz-wikinga-1-6d02232.jpg
width: 2048
height: 1365

Gotlandia – odkryj wyspę wikingów, festiwali i niesamowitych krajobrazów
type: item
date: 2024-11-05T09:29:41.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: morze bałtyckie
subject: RPWNG
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: szwecja
subject: wikingowie
subject: wyspy
description: Gotlandia, największa wyspa na Bałtyku, to miejsce pełne historii, pięknych krajobrazów i unikatowego klimatu, który przyciąga turystów szukających spokoju i autentycznych doświadczeń. Owa "wyspa bogów" oferuje coś więcej niż tylko malownicze widoki – jej bogata historia, związana z wikingami, średniowiecznymi miastami oraz unikatowym stylem życia, czyni ją jedną z najbardziej intrygujących destynacji w Szwecji.
encoded: Spis treści: Atrakcje Gotlandii – co zobaczyć? Najlepsze plaże na Gotlandii Festiwale i wydarzenia na Gotlandii Historia i dziedzictwo Gotlandii Podsumowanie Gotlandia to jedna z najpiękniejszych wysp na Bałtyku, zwana także „wyspą bogów". Z fascynującą historią wikingów, średniowiecznym miastem Visby, magicznymi plażami i unikatowymi formacjami skalnymi, Gotlandia przyciąga turystów z całego świata. Dowiedz się, co zobaczyć na Gotlandii, jakie atrakcje czekają na wyspie Fårö, oraz jakie wydarzenia, jak festiwal średniowieczny, są warte uwagi. To miejsce pełne spokoju, dzikiej przyrody i niepowtarzalnego klimatu, idealne na wypoczynek. Atrakcje Gotlandii – co zobaczyć? Gotlandia oferuje turystom niesamowitą różnorodność atrakcji, które pozwalają zarówno na relaks, jak i eksplorację historycznych oraz naturalnych miejsc. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich. Średniowieczne miasto Visby Visby, stolica Gotlandii, jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Europie, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto otacza potężny mur obronny o długości ponad 3 kilometrów, z 36 wieżami i trzema bramami. Jest jedną z najlepiej zachowanych średniowiecznych fortyfikacji w regionie bałtyckim. Spacerując po Visby, można odkryć urokliwe uliczki, historyczne budynki oraz liczne kościoły, takie jak Katedra św. Marii, która pochodzi z XIII wieku. Na szczególną uwagę zasługuje także Muzeum Gotlandii, które przybliża historię i kulturę wyspy, w tym życie wikingów, którzy przez wieki zamieszkiwali tę wyspę. Raukary – formacje skalne Gotlandii Jedną z najważniejszych atrakcji naturalnych Gotlandii są tzw. raukary – unikatowe formacje wapiennych ostańców. Zostały wyrzeźbione przez wodę i wiatr na przestrzeni milionów lat. Te magiczne skały, przypominające gigantyczne figury, można znaleźć w różnych częściach wyspy, szczególnie na wyspie Fårö oraz w rezerwacie przyrody Folhammar. Legenda głosi, że raukary chronią wyspę przed złymi mocami i są źródłem siły d…

shutterstock2302961813-733b9e4.jpg
width: 1000
height: 652

W Szwecji odnaleziono ogromny cmentarz wikingów. W przeszłości został całkowicie zniszczony
type: item
date: 2024-10-30T16:50:45.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: cmentarze
subject: odkrycia archeologiczne
subject: średniowiecze
subject: szwecja
subject: wikingowie
description: Archeolodzy z Narodowego Muzeum Historycznego Szwecji dokonali zaskakującego odkrycia. Znaleźli pozostałości cmentarzyska wikingów, o którego istnieniu nikt nie wiedział.
encoded: Spis treści: Olbrzymi cmentarz wikingów Kurhan przypominający olbrzymi statek Enigmatyczna wioska w pobliżu cmentarzyska Archeolodzy dokonali właśnie kolejnego odkrycia, które rzuca światło na historię i kulturę wikingów. W niewielkiej wsi Tvååker w południowo-zachodniej Szwecji prowadzone były wykopaliska ratunkowe, które poprzedzają rozbudowę lokalnej infrastruktury drogowej. Naukowcy mieli podejrzenia, że w tym miejscu mogła znajdować się osada z epoki kamienia. Po kilku miesiącach prac odnaleziono jedynie kilka śladów z tego okresu, ale trafili również na coś znacznie większego. Olbrzymi cmentarz wikingów Początkowo badacze odnaleźli 5 grobów, ale wszystkie były bardzo zniszczone. Udało im się jednak ustalić, że były to pochówki ciałopalne, a analiza wykazała, że złożono w nich zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Szybko się okazało, że jest to część większej nekropolii, która może mieć ponad 1200 lat. Każdy kolejny grób wykazywał podobny schemat pogrzebowy. Naukowcy stwierdzili, że jest to zatem cmentarz, na którym grzebano wikingów. Badacze zidentyfikowali w sumie 139 grobów. Co ciekawe, uczeni uważają, że wykopali dopiero niewielki fragment tego cmentarza. – To zaledwie sześć procent całej nekropolii – mówi Petra Nordin, archeolog i kierownik wykopalisk. W trakcie badań autorzy odkrycia doszli do interesujących wniosków. Według nich, miejsce pochówku wikingów zostało wybrane nie przez przypadek. Był to punkt położony w strategicznym miejscu, na przecięciu dwóch ważnych szlaków transportowych. Kurhan przypominający olbrzymi statek – Problem polega na tym, że ziemia tutaj została niemal całkowicie zaorana i wyrównana. Oznacza to, że musieliśmy interpretować wszystko na podstawie mocno zniszczonych pozostałości. Na szczęście udało się ustalić, gdzie znajdowały się stosy kremacyjne – mówi Nordin. Na podstawie wszelkich śladów i artefaktów znalezionych wśród grobów archeologom udało się ustalić coś jeszcze. Na terenie nekropolii prawdopodobnie złożono ciała wikingów, k…

cmntarz-wikingow-2c151d6.jpg
width: 650
height: 366